muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7689, Karar No: 2015/11784, Tarih: 24.03.2015

Davacı işçi 5620 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden sonra işe alınmış ve belediye meclisi tarafından vizeleri alınmak suretiyle aralıksız çalıştırılmıştır. Öte yandan davacının sürekli işçi kadrosunda olmadığı ve fiilen aralıksız çalışmış olsa da geçici işçi statüsünde olduğu mahkemenin de kabulündedir. Mevcut statüsüne göre ve 5620 sayılı Yasa hükümlerine göre davacı işçinin bir yılda 5 ay 29 günde fazla süreyle çalıştırılması yasaktır. Bu nedenle davacı işçinin iş sözleşmesinin askıya alınması suretiyle işverence feshi, sözü edilen Yasa gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Davacının işyerinde daha önce aralıksız çalıştırılmış olması, işverence kadro tahsis edildiği ve sürekli işçi statüsüne geçirildiği sonucunu doğurmaz. Yine 5620 sayılı Yasa’nın amir hükümlerine aykırı şekilde yılda 6 aydan az çalıştırma koşuluna uyulmaksızın işçi çalıştırılmış olması, bundan sonraki dönemde de Yasa’ya aykırı şekilde işçi çalıştırmanın gerekçesi olamaz. Davalı işverenin somut olayın özelliğine göre askıya alma şekliyle gerçekleştirdiği fesih işlemi, 5620 sayılı Yasa hükmü gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Bu noktada usulüne uygun şekilde işçiye bildirilen ve geçerli nedeni haiz fesih sebebiyle davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 24/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21806, Karar No: 2017/21421, Tarih: 09.10.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/21806 E.  ,  2017/21421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

2-...

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu ... Köyü 136 ada 3 parsel sayılı taşınmazın net gelirine göre zemin değeri belirlenerek üzerindeki ağaçlara ise maktuen değer biçilmiştir.

Davacı idare tarafından dava konusu taşınmaza ilişkin düzenlenen kıymet takdir raporunda ağaç tespiti yapılmadığı, mahallinde yapılan keşifte mahkemece ekili dikili birşeyin gözlemlenmediği, hükme esas bilirkişi kurulu raporunda ise 7-10 yaş arası 130 adet kavak ağacına değer biçildiği anlaşılmıştır. Öncelikle taşınmaz üzerinde kavak ağacı olup olmadığı konusundaki çelişki giderilerek, ağaçların bulunduğunun ve sınır bitkisi olarak dikilmediklerinin tespiti halinde ise kavak ağaçlarının sayı ve cinsine göre taşınmaza kapama kavak bahçesi niteliğine göre değer biçilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 09/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4904, Karar No: 2019/13983, Tarih: 27.06.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/4904 E.  ,  2019/13983 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanıkların haklarında kurulan mahkumiyet hükümlerini temyiz ettikleri, aleyhe temyiz isteminde bulunmadıkları anlaşılmakla yapılan incelemede;

1) Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçe ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2) Sanık ... hakkında silahla tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın adli sicil kaydında bulunan ilamlardan tekerrüre esas olan ve olmayan ilamlar gösterilmiş ise de, tekerrüre esas alınabilecek ilamlardan en ağır cezayı içeren ilamın tekerrüre esas alınması gerektiği infaz aşamasında gözetilebileceğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçe ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme aykırı ONANMASINA,

3) Sanık ... hakkında ...’e yönelik silahla tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık ...’nün kavga ortamında elindeki bıçakla mağdur ...’in üzerine yürüdüğü, mağdur ...’in 24.06.2013 tarihli kolluk beyanında “... elindeki bıçakla üstüme geldi ve bıçağı bana doğru salladı, bende buradan koşarak ayrıldım” şeklinde anlatımda bulunması, sanık ...'nün herhangi bir tehdit sözü söylediğinden bahsedilmemesi karşısında, hareketli kavga ortamında bıçakla mağdur ...’in üzerine yürüyen sanık ...’nün eyleminin silahla kasten yaralamaya teşebbüs suçunu oluşturduğu gözetilmeden yetersiz gerekçe ile silahla tehdit suçundan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 27.06.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/13183, Karar No: 2008/64, Tarih: 14.01.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/13183 E.  ,  2008/64 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastra sırasında, Yarören Köyü 104 ada 11 parsel sayılı 7147,74 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 11 nolu vergi kaydı ile davalı adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 20.mad. göre şahıslara ait harita, plan ve krokiye dayanmayan tapu kaydında ve diğer belgelerde belirtilen sınırlar değişilebilir ve genişlemeye elverişli nitelikte ise sınıra değil bu kayıt ve belgelerdeki miktara itibar edilmesi gerektiğini taşınmaza uygulanan vergi kaydının değişebilir sınırlı olup, miktar fazlası olan kısmın değişebilir sınırdan kazanıldığının kabulü gerektiği ayrıca taşınmazın öncesinin orman olup olmadığının araştırılması gerektiğini bildirerek dava açmışdır. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile çekişmeli taşınmazın (C) ile gösterilen 2147,74 m2'lik kısmının orman vasfı ile Hazine (D) ile gösterilen 5000 m2'lik kısmının tespit gibi davalı adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastra tespitine itirazdır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörene 5304 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 4 . maddesi gereğince yapılan orman sınırlandırılması vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli taşınmaza revizyon gören vergi kaydı 5000 m2 yüzölçümünde olup vergi kaydı miktarı kadar yerin davalıya verildiği ve vergi kaydı miktar fazlasının sınırda bulunan ormandan açılmış olduğu anlaşıldığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 14.01.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6620, Karar No: 2015/30978, Tarih: 09.11.2015

**15. Ceza Dairesi         2015/6620 E.  ,  2015/30978 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2012/11842

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ : Tokat 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/11/2010

NUMARASI : 2007/676 (E) ve 2010/589 (K)

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR : T.. B.., M.. T..

SUÇ : Mala zarar verme, hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocukların hırsızlık suçunu geceleyin işlemiş olmaları karşısında; Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 17.09.2013 tarih ve ...... sayılı kararında da belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK’nın 66. maddesinin 3. fıkrasında dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin de göz önünde bulundurulacağı belirtilmiş olup, buna göre dava zamanaşımının hesaplanmasında esas alınacak hapis cezasının üst sınırının suç tarihinde yürürlükte olan aynı kanunun 143. maddesi gereğince 6 yıl 8 ay olacağı da dikkate alındığında, 5237 sayılı TCK’nın 66/1-d maddesi gereğince asli dava zamanaşımının 15 yıl, kesintili zamanaşımının ise 22 yıl 6 ay olacağından anılan suç yönünden zamanaşımı sürelerinin gerçekleşmediği belirlenerek ve suça sürüklenen çocuklar D.. N.. ile M.. T.. haklarında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlara yönelik yapılan itiraz başvurusu hakkında merciince bir değerlendirme yapıldığı ve bu karara yönelik temyiz inceleme isteği bulunmadığı anlaşılmakla, temyize tabi bulunan kararlara yönelik yapılan sınırlı incelemede;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Hırsızlık suçu ise, bir başkasının taşınır malının, rızası olmaksızın alınması ile oluşur. Rızanın geçerli olabilmesi için bulunması gereken koşulların varlığı hâlinde zilyedin rızası bir hukuka uygunluk nedeni teşkil edecek ve suç oluşmayacaktır. Failin kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla hareket etmesi yeterli olup, bunun fiilen temini şart değildir. Bu yarar, maddi veya manevi olabilir. Almak fiilinden maksat, suçun konusunu oluşturan mal üzerinde mağdurun zilyetliğine son verilmesi, mağdurun suç konusu eşya üzerinde zilyetlikten doğan tasarruf haklarını kullanmasının olanaksız hâle gelmesidir. Bu tasarruf olanağı ortadan kaldırılınca suç da tamamlanır.

Suça sürüklenen çocukların, 19.12.2007 günü saat 22.00 sıralarında 600 evler mahallesinde bulunan ........ lisesinin içerisindeki okul kantinine girmek amacıyla okulun dış camını kırarak pencereyi açmak suretiyle içeriye girip, kantinden bir miktar şeker ile 20,00 TL’yi aldıkları, aynı günün gecesi saat 03.00-04.00 sıralarında şikâyetçi B’in işyerine giderek ona ait büfenin giriş kapısında bulunan asma kilitleri demir bir çubuk ile zorlayarak kırdıktan sonra içeriden toplam 464.154 TL değerinde değişik cins ve miktarlarda sigara ile 100 adet halk otobüsü bilet kartı, çikolata ve kuruyemişi götürdüklerinin iddia edildiği olayda;

1-Suça sürüklenen çocuklar T.. B.. ve M.. T.. haklarında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlerin yapılan incelemesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda olan çocukların üzerine atılı olan 5237 sayılı Kanun’un 151. maddesi ile 6545 sayılı Kanun ile değişik 152/1-a. maddesindeki mala zarar verme suçu için öngörülen cezaların türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e, 66/2. ve 67/4. maddelerine göre hesaplanan 6 yıllık dava zamanaşımının suç ve inceleme tarihleri arasında gerçekleştiği anlaşılmakla, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak haklarındaki kamu davalarının 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk T.B. hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 11/1. maddesi uyarınca, aynı kanunun 5. maddesinde öngörülen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklar bakımından uygulanabileceği gözetilmeden, cezai sorumluluğu olan ve hakkında mahkûmiyet hükmü kurulan suça sürüklenen çocuk hakkında danışmanlık tedbirine hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; suça sürüklenen çocuk hakkında ortak hüküm olarak uygulanan danışmanlık tedbirine ilişkin kısmın çıkarılması suretiyle hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3-Suça sürüklenen çocuk M.. T.. hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

3-Suça sürüklenen çocuk M.. T.. hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a)Olay tarihinde 12-15 yaş grubu içerisinde olan suça sürüklenen çocuk G’ın üzerine atılı suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamayacağının değerlendirilmesi açısından önem arz etmesi nedeniyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 35/1. ve Çocuk Koruma Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20/2. maddesi gereğince zorunlu olan sosyal inceleme raporunun aldırılması gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 11/1. maddesi uyarınca, aynı kanunun 5. maddesinde öngörülen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklar bakımından uygulanabileceği gözetilmeden, cezai sorumluluğu olan ve hakkında mahkûmiyet hükmü kurulan suça sürüklenen çocuk hakkında danışmanlık tedbirine hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7688, Karar No: 2015/11783, Tarih: 24.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/7688 E.  ,  2015/11783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalıya ait işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, davalı Belediye Başkanlığı tarafından yapılan tebligat ile iş akdinin 14.06.2014 tarihinden itibaren askıya alındığının bildirildiğini, muvafakati bulunmaksızın iş sözleşmesinin süresiz olarak askıya alınmasının iş sözleşmesinin feshi mahiyetinde olduğunu, davalı Belediye Başkanlığınca gönderilen 12.06.2014 tarihli yazıda belirli süreli hizmet iş sözleşmesine göre çalıştığı iddia edilmiş ise de işyerinde belirli süreli iş akdine dayalı olarak değil, birbiri ardına yenilenerek belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşen iş sözleşmesi gereği sürekli işçi olarak çalıştığını belirterek, iş akdinin askıya alınması suretiyle gerçekleşen iş akdinin feshinin geçersizliğini, işe iadesini, işe başlatılmama halinde davalının ödemesi gereken tazminatın müvekkilinin 8 aylık ücreti tutarında tazminat olarak belirlenmesini, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ve diğer işçilik haklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacaklarını, 5393 Kanun’un 49. maddesi gereği personel harcamalarının yıllık toplam gelirlerin %30’unu aşamayacağını, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24. maddesine göre geçici işçi sayısının belirlenen memur norm kadro sayısının 20’sini geçemeyeceğini, mevcut mevzuat hükümlerine göre davacı geçici işçilerin iş sözleşmelerinin askıya alındığını, iş sözleşmesinin feshedilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı işçinin davalı belediye meclisince alınan vizelerle zincirleme biçimde geçici işçi olarak çalıştığı, bu hususta taraflar arasında çekişme olmadığı, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, işverence iş sözleşmesinin ekonomik nedenler gösterilerek feshedildiği, iş sözleşmesinin feshi nedeninin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı işçinin davalı belediye meclisince alınan vizelerle zincirleme biçimde geçici işçi olarak çalıştığı, bu hususta taraflar arasında çekişme olmadığı, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, işverence iş sözleşmesinin ekonomik nedenler gösterilerek feshedildiği, iş sözleşmesinin feshi nedeninin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davasının ön koşullarından biri iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olmasıdır. Bu durum 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde öngörülmüştür.

Somut olayda çözümü gereken ilk sorun, davalı işverence yapılan iş sözleşmesinin askıya alınmasına dair işleminin işveren feshi niteliğinde olup olmadığıdır. Mahkemece bu yönde açık bir değerlendirmeye gidilmeksizin, “Somut olayda davacı işçinin iş sözleşmesi davalı belediye tarafından ekonomik nedenler gözetilerek feshedilmiştir” şeklinde gerekçeyle feshin işveren tarafından gerekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre davacı işçi vizeye tabi işçi konumunda davalı belediyede çalışmıştır. Davacının sözü edilen statüsü konusunda taraflar arasında çekişme olmadığı gibi bu husus mahkemenin de kabulündedir. Ancak dosyadaki deliller ve taraflar vekillerinin beyanlarına göre davacı işçi, 2014 yılındaki davaya konu uygulamaya gelinceye kadar iş sözleşmesi hiç askıya alınmaksızın daimi olarak çalıştırılmıştır. Bu nedenle davacı işçinin 2014 yılında yapılan askı işlemi öncesinde davalı belediye nezdinde fiili olarak sürekli şekilde çalıştığı gözetildiğinde, işverence yapılan askıya alma işlemi işveren feshi niteliğindedir. Zira Dairemiz uygulamalarına göre daha önce iş sözleşmesi askıya alınmaksızın, aralıksız çalışan işçinin iş sözleşmesinin işverence tek taraflı olarak askıya alınması, işveren feshi niteliğindedir. Bu itibarla yerel mahkemece, işverenin tek taraflı askı uygulamasını fesih sayan kararı bu yönüyle yerindedir.

Öte yandan işyerinde geçici işçi statüsünde, her yıl 5 ay 29 gün ve daha az süreyle çalıştırılan ve vize bitiminde Yasa gereği iş sözleşmesi askıya alınan işçiler bakımından askı işlemlerinin fesih niteliğinde olmadığı kabul edilmelidir. Zira geçici işçinin iş sözleşmesinin her yıl askıya alınması 5620 sayılı Yasa’dan kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlık konusu olayda askı halinin fesih olarak değerlendirilmesinin nedeni, davacı işçinin iş sözleşmesinin daha önce askıya alınmamış olması ve aralıksız çalıştırılmasıdır. Bu nedenle işverenin 2014 yılında yapmış olduğu askı işlemi, davacı işçinin uygulamayı kabul etmemesi sebebiyle işveren feshi niteliğindedir.

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine iadesi isteğine ilişkin olmakla çözümü gereken ikinci sorun, işveren feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. Fesih bildiriminde, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacakları, 5393 Kanun’un 49. maddesi gereği personel harcamalarının yıllık toplam gelirlerin % 30’unu aşamayacağı, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24. maddesine göre geçici işçi sayısının belirlenen memur norm kadro sayısının % 20’sini geçemeyeceği nedenlerine dayanılmıştır.

5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, “Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz. Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda; …c) Belediyeler ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) ve mahallî idare birliklerinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24 üncü maddesi çerçevesinde yetkili meclislerinden, geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz” şeklinde kurallara yer verilmiştir. İş Kanunu’nda geçici (vizeli) işçi kavramına yer verilmemiş olsa da sözü edilen Yasa hükmüne göre kamuda kadro harici geçici işçi çalıştırılması, belli esaslar ve sürelere bağlı olarak yapılabilmektedir. Davalı belediyenin 5620 sayılı Yasa hükümleri ile bağlı olmadığı söylenemez.