muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3207, Karar No: 2024/3395, Tarih: 10.05.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/3207 E.  ,  2024/3395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/946 değişik iş

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan Burdur E Tipi Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'ın, izin süresini özürsüz olarak geçirmek eylemi nedeniyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 44/2-ı maddesi gereğince 1 gün hücre hapsi cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 31.08.2023 tarihli ve 2023/17 sayılı kararına karşı yapılan şikayetin kabulü ile ceza verme kararının iptal edilmesine ilişkin Burdur İnfaz Hakimliğinin 18.09.2023 tarihli ve 2023/3672 Esas, 2023/3752 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 10.10.2023 tarihli ve 2023/946 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 11.03.2024 tarihli ve 94660652-105-15-26612-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.04.2024 tarihli ve 2024/31860 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.04.2024 tarihli ve 2024/31860 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre hükümlünün Burdur E Tipi Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunmakta iken, Covid-19 salgın hastalık iznine gönderildiği, izin dönüşünün 15.08.2023 saat 23:59 olarak belirlenmesine karşın, hükümlünün ceza infaz kurumuna 14 saat 50 dakika gecikerek 16.08.2023 tarihinde saat 14:50’de teslim olduğu, aşamalardaki savunmalarında Akdeniz Ateşi (FMF) hastalığı bulunduğunu kuruma teslim olacağı gün hastalığının nüksetmesi nedeniyle geciktiği şeklindeki savunmasını destekler mahiyette dosya kapsamında belge ve delil bulunmadığından cihetle, savunmalarına itibar edilemeyeceği gözetilmeden itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Hükümlünün izinde bulunduğu sırada 09.08.2023 tarihinde Yeşilova Devlet Hastanesine müracaatla akdeniz ateşi hastalığı nedeniyle doktor tarafından kendisine ilaç yazıldığı ve savunmasında bu hastalığının nüksetmesi nedeniyle ceza infaz kurumuna geç teslim olmak zorunda kaldığını bildirmesi ve bu mazeretinin İnfaz Hakimliğince değerlendirilerek ve gerekçe gösterilerek yerinde görülmesi karşısında, gösterilen gerekçeye ilişen ve haklı sebebe dayanmayan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10932, Karar No: 2013/15387, Tarih: 12.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/10932 E.  ,  2013/15387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan buğday, buğday samanı, taze fasulye, dolma biber, kuru soğan ve pırasanın 2012 yılına ait (kuru-sulu ayrımı yapılmak suretiyle) dekar başına ortalama verimi, üretim gideri (tüm masraflar kalem kalem belirtilerek) ve toptan ortalama kilogram satış fiyatını gösterir veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulduktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2134, Karar No: 2024/6715, Tarih: 17.09.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/2134 E.  ,  2024/6715 K.**

**"İçtihat Metni"**

T U T U K L U

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/11 E. 2023/190 K.

SUÇ : Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 16.05.2022 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kamu davası açılmıştır.

2. Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.09.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Kanunu’nun 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci, dördüncü fıkrası, 53 üncü maddesi, 58 nci maddesi, 63 üncü maddesi ve 54 üncü maddesi uyarınca 8 yıl 4 ay hapis ve 16.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

3. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 20.01.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, soruşturma safhasından itibaren samimi ikrarda bulunup, yakalanan uyuşturucu maddeyi kendisi kullanmak amacıyla satın aldığını açıkça beyan ettiğine, sanığın atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeter delil bulunmadığına ve atılı suçu işlemediğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay, sanığın, uyuşturucu ticareti yaptığı iddiasına ilişkindir.

2. Diyarbakır Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli raporuna göre; söz konusu uyuşturucu maddelerin Metemfetamin etken maddesini içerdiğinin tespit edildiği belirlenmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay, sanığın, uyuşturucu ticareti yaptığı iddiasına ilişkindir.

2. Diyarbakır Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli raporuna göre; söz konusu uyuşturucu maddelerin Metemfetamin etken maddesini içerdiğinin tespit edildiği belirlenmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın aşamalardaki uyuşturucu madde satmadığına, sadece kullanıcı olduğuna dair savunma ve beyanlarının çelişkili, tutarsız, kendisini suç ve cezadan kurtarmaya yönelik olduğu, tanıklar ... ve ...’in beyanlarının da (tanık ...'in soruşturma aşamasında sanığın ikamet adresini vermek suretiyle bu adrese gittiğini kabul etmesi beyanı dikkate alınmış) aynı şekilde tutarsız ve çelişkili olduğu, bu beyanların sanığı suç ve cezadan kurtarmaya yönelik olduğu değerlendirilmiş, tespit yakalama, fiziki takip, olay, araç, üst, ikamet arama ve el koyma tutanağı (09.02.2022), kriminal raporlar, 09.02.2022 tarihli tutanağı doğrulayan (sanığın, tanık ...’in evine geldiğini kabul ettiği) sanığın kollukta müdafii eşliğinde alınan ifadesi (tanık ...’in kendisini arayarak gelmek istediğini söylediği, tanığın ikametinin kapısına geldiği, kapı önünde görüştükleri, ...’in muhabbet kuşu beslediği ve ondan muhabbet kuşu almak istediği, yanında misafirleri olduğu için ...’i misafir olarak kabul etmediği ve ...’in hemen yanından ayrıldığına yönelik beyanları), sanığın ikamet aramasında ele geçirilen yırtılmış sigara paketi folyo parçası ile tanık ... üzerinde ele geçirilen uyuşturucu metamfetamin maddesinin sarılı olduğu yırtılmış sigara paketi folyo parçasının birbirinden koparılmış olduğu ve bire bir aynı şekilde olduklarına dair 09/02/2022 tarihli paket karşılaştırma tutanağı, yine tanık ... üzerinde ele geçirilen metamfetamin maddesi ile sanığın ikametinde ele geçirilen metamfetamin maddelerinin içerdikleri net metamfetamin miktarının birbirine çok yakın (%68 - % 65) düzeyinde olması, tutanak mümzi tanık beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; olay günü sanık ...’in tanık ...’e ticari amaçla uyuşturucu maddelerden metamfetamin maddesini sattığı mahkemece sabit kabul edilerek, sanığın üzerine atılı uyuşturucu veya uyarıcı ticareti suçunu işlediği gerekçesiyle mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda isabetsizlik görülmediği, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği belirtilerek sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda isabetsizlik görülmediği, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği belirtilerek sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna, delillerin değerlendirilmesine, eylemin kanunda öngörülen suç tipine uymasına ve cezanın kanuni bağlamda uygulanmış olmasına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dava dosyası kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 20/01/2023 tarihli ve 2023/11 Esas, 2023/190 Karar sayılı kararında sanık ve müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/398, Karar No: 2021/11341, Tarih: 13.10.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/398 E.  ,  2021/11341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca uğranılan zararın tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekilinin istinaf başvurusunun davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı Hazine vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise kabulü üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı Hazine vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce yeniden esas hakkında karar verilmiş olup; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; ilk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun reddine, davalı Hazine vekilince yapılan istinaf başvurusunun ise kabulü ile 4721 sayılı TMK'nın 1007.maddesi uyarınca tazmini gereken zararının bulunmadığından bahisle davanın reddine ilişkin karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nun 370. maddesi gereğince ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5847, Karar No: 2019/5930, Tarih: 04.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/5847 E.  ,  2019/5930 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

Dava, davacı tarafından, 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi kapsamında muvazaalı boşanma nedeniyle kendisine yapılan borç bildirimine dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu.

I-İSTEM

Davacı, muvazaalı boşanma nedeniyle kendisine yapılan borç bildirimine dair Kurum işleminin iptalini istemiştir.

II-CEVAP

SGK vekili, aleyhe hususları kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, "Davanın Kabulüne" karar vermiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi, ceza mahkemesi kararı ile davacı hakkında beraat kararı verildiği veb tarafların aynı evde ikamet etmedikleri yönünde kanaat oluşması gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kabulüne karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.