muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6506, Karar No: 2016/695, Tarih: 11.02.2016

**6. Ceza Dairesi         2015/6506 E.  ,  2016/695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yağma suçunun silah kullanılarak ve birden fazla kişiyle birlikte işlendiğinin anlaşılması karşısında; 5237 sayılı Yasanın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken, bu hususların dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin düşünülmemesi; sanık ... ...'ın, Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/134 Esas 2007/133 Karar sayılı tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu halde hakkında kişiyi hürriyetin yoksun kılma suçundan 5237 sayılı TCK'nın 58. maddesinin uygulanmaması; karşı temyiz olmadığından, bozma nedeni yapılmamıştır.

I-) Sanık ... ... hakkında yağma suçundan kurulan hükmün yapılan temyiz incelemesinde;

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın, hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; ancak, TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

2- Sanık ... ... hakkında tekerrüre esas alınan Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/233 Esas, 2013/393 sayılı ilamında 5237 sayılı TCK'nın 31/3. maddesinin uygulanması nedeniyle tekerrür hükümleri bakımından uygulama koşullarının bulunmadığı; sanığın adli sicil kaydında gözüken diğer hükümlülüklerine konu suçların sanığın 18 yaşından küçük olduğu dönemde işlendikleri ve/veya miktarı itibariyle kesin nitelikte olduğu ve söz konusu ilamların tekerrür uygulamasına esas olamayacaklarının anlaşılması karşısında; sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 58/6. maddesi uyarınca hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,

3- Yargılama giderinin tahsil şeklinin gösterilmemesi,

3- Yargılama giderinin tahsil şeklinin gösterilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ... ve savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından TCK'nın 53. ve 58. maddelerinin uygulanmasına ilişkin bölüm ile yargılama giderlerine ilişkin bölüm çıkarılarak yerine, "Sanığın, kasten işlemiş olduğu suç için hapis cezasıyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak, TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanması yönünden, (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; aynı Kanunun 53/2. maddesinin uygulanması açısından, 53/1.maddesinin (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme ve diğer siyasi hakları ve aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, (c) bendinde yazılı kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerini mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar kullanamamasına" ve ''sanığın sebebiyet verdiği yargılama giderinin kendisinden tahsiline'' cümlesinin yazılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-)Sanık ... ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ile sanık ... ... hakkında yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükmün yapılan temyiz incelemesinde;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Taksi durağından müşteri bekleyen yakınan ... ...'ın aracına 16:45 sularında binen üç sanığın “... ... ...” mevkine gitmek istedikleri, anılan noktaya gelince bir ara sanık ...'in araçdan inip telefon ile görüşüp “burada yokmuş” demesi ile köyüne doğru yönelip bir süre dolaştırdıkları, sanık ...'in zorunlu ihtiyacından bahis ile aracı durdurup, geri geldiğinde araç kapısını açıp yakınanın yüzüne “biber gazı” sıktığını, yüzünün gözünün şiştiğini ileri süren mağduru araçtan indirmeden arkaya çektiklerini, sanık ...'in mağdurun cebinden para ve banka kaydını aldığını, sanık ...'in “bir küçük erkek çocuğuna tecavüz ettiğini” ileri sürüp, sanık ....'in hadi dön demesi ile “...” denilen noktaya geldiklerini, bu arada başkaca cebir kullanmayan sanıkların araçtan inip saat 18:50 sularında ayrılıp gittiklerini belirtip,

İlk müracaatında serbest kalınca korkup eve gittiğini bir gün sonra polise müracaatta bulunduğunu,

Mahkemede ise; serbest kalınca eve değil taksi durağına gidip olayı taksici .... ...'ye anlattığını, polise bir gün sonra müracaat ettiğini,

12/02/2015 günlü oturumda ise; olayı ilk ... ...'ye, evde eşinede anlattığını belirten şeklinde açıklamada bulunup,

05/05/2015 tarihli oturumda ise eve gittiğini, sonra tanık ...'e olayı anlattığı şeklinde açıkladığı,

Ancak; Hiçbir aşamada olay nedeniyle tıbbi yardım ve destek aldığından bahsetmediği,

Mahkemede ise; serbest kalınca eve değil taksi durağına gidip olayı taksici .... ...'ye anlattığını, polise bir gün sonra müracaat ettiğini,

12/02/2015 günlü oturumda ise; olayı ilk ... ...'ye, evde eşinede anlattığını belirten şeklinde açıklamada bulunup,

05/05/2015 tarihli oturumda ise eve gittiğini, sonra tanık ...'e olayı anlattığı şeklinde açıkladığı,

Ancak; Hiçbir aşamada olay nedeniyle tıbbi yardım ve destek aldığından bahsetmediği,

Tanık ... ... 05/05/2015 günlü oturumda; mağdurun, 16:30'da aracına binen üç kişi ile duraktan ayrılıp saat 19:00'da geri geldiğinde, yüzü gözü kızarmış, saçları korkudan dikilmiş şekilde döndüğünü, önce evine gidip üstünü başını düzeltip durağa geldiğini, başından geçen gasp olayını anlattığını, birlikte ağladıklarını olayı görmediğini belirttiği,

10/11/2014 ve saati 19:10 olarak düzenlenen Tutanak başlıklı belgede ise; 10/11/2014 günü saat 18:30 sularında eşgale uygun üzerinde görülen ... ... ve ... ... adlı kişilerin yakalandığı, ... ... isimli kişinin ekip otosunda cebinden çıkarıp saklamak istediği “ ibareli biber gazı” görülüp geçici muhafaza altına alındığı belirtilmesine karşın; bunun dolu ve/veya boş olduğuna ve/veya olayda kullanılan olup olmadığına gibi mağdur üzerinde basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek sonuç yaratmaya elverişli olup olmadığına ilişkin ayrıca bir tesbitin yapılmadığı, ele geçen bu eşyanın akıbeti ile ilgili bir bilginin ise dosyaya yansımadığı,

Tanığın gözleminin, soyut kanı ve bir ölçüde izlenim ve duyum niteliğine sahip olduğu iddiası ve dosya içeriğine göre de; mağdurun biber gazı ve/veya benzeri bir kimyasal veya etkili eylem sonucu basit tıbbi tedaviyle giderilebilecek şekilde yaralandığına dair tıbbi bir tesbitin yapılmadığı ve/veya buna ilişkin bir Doktor raporunun düzenlenmediği dikkate alınınca,

Yanıltılarak götürülen, bir noktaya gelince durdurup biber gazı yüzüne yönlendirilen mağdurun objektif bir gözlemci bakışıyla nitelikli bir tehlike altında olduğunu algılaması, olayda silah sayılan maddenin kullanılmasını kabulde duraksama yok ise de; bu nitelikli tehlike ve/veya başka bir halin mağdurun basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde şahsına bir zarar verip vermediği yönünde ortaya çıkan duraksama karşısında;

Öncelikle bu halin saptanması; saptanmasının olanaklı olmaması durumunda da TCK'nın 110. maddenin uygulama koşullarının takdiri gerektiği düşünülmeden eksik soruşturma ile yetinilip yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 24.11.2015 tarihli Resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararına göre TCK'nın 53. maddesinin yeniden takdiri lüzumu,

3- Sanık ... ... hakkında yağma suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK’nın 58/6. maddesi ile yapılan uygulamada sanığa ait, adli sicil kaydında bulunmayan bir ilamın anlaşılmaz tarzda tekerrüre esas alınması,

4- Kabule göre de;

2- 24.11.2015 tarihli Resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararına göre TCK'nın 53. maddesinin yeniden takdiri lüzumu,

3- Sanık ... ... hakkında yağma suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK’nın 58/6. maddesi ile yapılan uygulamada sanığa ait, adli sicil kaydında bulunmayan bir ilamın anlaşılmaz tarzda tekerrüre esas alınması,

4- Kabule göre de;

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 108.maddesinin (4), (5) ve (6). fıkralarında ‘‘Hakim, mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirler. Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde, koşullu salıvermeye ilişkin hükümler uygulanır. Hakim, mükerrir hakkında denetim süresinin uzatılmasına karar verebilir” denilmiştir. Denetim süresini belirleme ve gerektiğinde uzatma görevi, hükmü veren Mahkemeye değil, hükümlünün infaz aşamasındaki davranışlarını da değerlendirerek koşullu salıverme ile ilgili kararı verecek olan Mahkemeye aittir. Buna göre hükümlülük kararında mükerrir olan sanık ... ... hakkında 5237 sayılı TCY’nın 58/7.maddesi gereğince "mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına" karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken, denetimli serbestlik tedbirinin süresinin de belirlenmesi,

5- Yargılama giderinin tahsil şeklinin gösterilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ve savunmanlarının temyiz itirazları yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18695, Karar No: 2013/10248, Tarih: 14.05.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/18695 E.  ,  2013/10248 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davalıya yersiz olarak ödenen aylıkların 5510 sayılı Yasanın 56. Maddesi kapsamında tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 07.12.2001 tarihinde kesinleşen davalıya, 07.09.2000 tarihinde yaşamını yitiren Emekli Sandığı emeklisi babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla davalıya 01.01.2002 tarihi itibariyle bağlanan yetim aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 01.11.2008 tarihi itibariyle kesilerek, 01.11.2008–31.10.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk işlemi tesis edildiği ve eldeki dava ile de tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve ... Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik

kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

../...

-3-

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hâkiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hâkimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes,

.../...

-4-

.../...

-4-

haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, görev yapan anılan

..../...

-5-

mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde; davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.