muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5130, Karar No: 2024/1166, Tarih: 13.02.2024

Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Taraf vekillerinin temyiz itirazının aşağıdaki bent kapsamında kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, (1) nolu bendinde yer alan, "323,25 hesaplanmakla 323 gün süre ile" ibaresinin silinmesi ile yerine, "623,23 hesaplanmakla 623,25 gün süre ile" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu suretle, DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

13.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7057, Karar No: 2019/3722, Tarih: 19.09.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/7057 E.  ,  2019/3722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde taraf vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı yüklenici arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkiline bir adet daire ile bir adet dükkan verilmesi konusunda davalı yüklenici ile anlaştıklarını, davalı yüklenicinin anlaşma gereğince bir adet dairenin tapusunu müvekkiline verdiğini, ancak dükkanın tapusunun devrine yanaşmadığını ileri sürerek, davalı adına kayıtlı 161 ada, 17 parsel 15 no.lu dükkanın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde dükkanın değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili tarafından davacıya ait arsanın adi yazılı satış protokolü ile satın alındığını, davacının muhtelif zamanlarda müvekkilinden paralar aldığını ve bu paralara binaen ikinci bir adi yazılı sözleşme düzenlendiğini, davacıya taahhüt edilen 50 m² dükkanın, karşılıklı anlaşarak 25 m²'ye düşürüldüğünü, emekliliği için SGK'ya ödemesi gereken toplu para olduğunu söyleyerek müvekkilinden tekrar para aldığını, bunun bedeli olarak elinde bulunan müvekkilinin imzasını taşıyan adi yazılı satış sözleşmesini iptal ederek müvekkiline ibraz ettiğini ve tarafların birbirinden hak ve alacağının kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin adi yazılı olduğu, adi yazılı sözleşmeye dayanılarak dava konusu taşınmazın tapusunun devir ve tescilinin istenemeyeceği, davalı yüklenici tarafından davacı arsa sahibine verilmesi taahhüt edilen 50 m²’lik dükkanın 20 m²'lik kısmının davacıya verilen borç paraya karşılık olarak sayıldığı, geri kalan 30 m²’lik dükkanın davacı arsa sahibine verilmesi gerektiği halde verilmediği ve bedelinin davacıya ödendiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle, davacının tescil istemli davasının reddine, bedel istemli davasının kabulü ile 70.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

HMK'nın 111. madde 1. fıkrasında davacının aynı davalıya karşı asillik -ferilik ilişkisi kurmak suretiyle talepte bulunabileceği 2. fıkrasında ise asıl talep reddilmeden fer'i talebin incelenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

HMK'nın 111. madde 1. fıkrasında davacının aynı davalıya karşı asillik -ferilik ilişkisi kurmak suretiyle talepte bulunabileceği 2. fıkrasında ise asıl talep reddilmeden fer'i talebin incelenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda davacı vekilinin asli talebi tapu iptali tescildir. Dava konusu 15 no.lu iş yeri niteliğindeki bağımsız bölümün fiili yüzölçümünün 24,81 m² olduğu, tapu kaydında 20/651 arsa paylı olarak davalı adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Bu durumda mahkemece, davacı arsa sahibinin davalı yükleniciden fiili yüzölçümü 24,81 m² olan dava konusu 15 no.lu iş yeri niteliğindeki bağımsız bölümün tapu iptali ve tescilini talep ettiği ve bağımsız bölümün tapu kaydının davalı adına kayıtlı olduğu göz önünde bulundurularak, terditli taleplerinden ilki olan tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken bedele hükmedilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yapılan harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafından yatırılan temyizpeşin harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 19.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17216, Karar No: 2016/9712, Tarih: 29.06.2016

**17. Ceza Dairesi         2015/17216 E.  ,  2016/9712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle incelenerek, gereği görüşülüp düşünüldü:

İlk hükümde hapis cezası yanında adli para cezasına hükmedilmemiş olması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, uyulan bozmaya, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Bozulan ilk hükümde yalnızca 6 ay hapis cezası verilip 3600 TL paraya çevrilmişken, karşı temyiz bulunmaması ve sanıkların yararına kazanılmış hak teşkil etmesine rağmen bozmadan sonra kurulan hükümde 6 ay hapis ve 5 gün adli para cezasına hükmedilmek suretiyle, aleyhe değiştirmeme ilkesinin gözetilmemesi,

2- Sanıklar hakkında verilen para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrileceğinin ihtar edilmemesi suretiyle TCK'nın 52/4. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve sanık ...'nın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 325. maddesi gereğince hükmü temyiz etmeyen sanık ... ...'un da yararlandırılmasına, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasının 1. paragrafından “ve 5 gün adli para cezası” ibaresi ve 3. paragraftaki “Sanıklara verilen 5 gün adli para cezası TCK'nın 52. maddesi uyarınca günlüğü 20,00 TL'den hesap edilerek 100,00 TL adli para cezasına çevrilmesine” cümlesinin çıkarılması suretiyle; yine hüküm fıkrasına "ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği ihtaratının yapılmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün, hükmü temyiz etmeyen sanık ... açısından da DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29.06.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3909, Karar No: 2011/855, Tarih: 11.02.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3909 E.  ,  2011/855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 61 parsel sayılı 14965,70 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlar, yargılama sırasında tapu kaydına dayanmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesçiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davalı Hazine dayanağı tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı, davacıların 1963 tarihinden önceye ilişkin 20 yıllık zilyetliklerini ispatlayamadıklarından zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Davacılar 1282 tarih 185 nolu tapu kaydına, davalı Hazine 12.01.1963 tarih 598 sıra nolu tapu kaydına dayanmışlardır. Mahkemece davacılar ile davalı Hazinenin dayanağı tapu kayıtları ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmemiş, tapu kayıtları mahalline uygulanıp kapsamları belirlenmemiş, Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kaydının haritası, belirtmelik tutanağı, dağıtım cetveli ve tablendikatif getirtilmemiş, uygulamada komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamıştır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesine göre kayıt ve belgelerin harita, plan ve krokiye dayanması halinde bu kayıtların kapsamı dayanılan harita, plan ve krokideki sınırlara itibar edilmek suretiyle belirlenir. Mahkemece davacılar ile davalı Hazinenin dayanaklarını oluşturan tapu kayıtları ve varsa haritaları getirilip mahalline uygulanmadan karar verilmesi doğru değildir. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle dayanılan tapu kayıtlarının ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin ve varsa haritalarının ve tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler huzuruyla keşif icra edilmelidir. Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında davacılar ile davalı Hazine'nin dayanağı tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremedikleri hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdikleri hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, uzman ziraat mühendisinden veya mühendisler kurulundan arazinin niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanakların edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının ve varsa haritalarının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, davacılar ile davalı Hazinenin dayanağı tapu kayıtlarının kapsamları ve hukuki değerleri tartışılıp bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir

. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacılar vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 11.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/16360, Karar No: 2011/1439, Tarih: 10.02.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/16360 E.  ,  2011/1439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26/09/2007 tarih ve 2006/518-2007/881 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete sigortalı işyerinin davalının sorumluluğunda bulunan işyerinden sızan su sonucu hasarlanması nedeniyle sigortalıya 2.652,00 YTL hasar bedeli ödendiğini, meydana gelen zarardan dolayı davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, ödenen miktarın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, oluşan zararla müvekkilinin bir ilgisinin olmadığını, davanın İSU Genel Müdürlüğüne açılması gerektiğini, su sızıntısının bira dışında ana hattan kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının işyerinin önündeki su borusunda meydana gelen su sızıntısı nedeniyle davacının işyerini su bastığı ve işyerinde hasar oluştuğu sonucuna varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya sigortalı işyerinin davalıya ait binadan sızan su sonucu hasarlanması nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davaya konu hasarın oluşumunun tespiti amacıyla olay yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda sigortalı işyerine su sızmasına sebebiyet veren olayın davalının binasına caddedeki şehir su şebekesinden bağlanan tesisattaki arıza olduğu, bu tesisatın bağlantı ve onarımının İSU’ya ait bulunduğu belirtilmiştir. Davalı bina malikinin sorumlu tutulabilmesi için meydana gelen zararın Borçlar Kanunu’nun 58 nci maddesinde düzenlenen binanın yapım ve bakım kusurundan kaynaklanması gerekmektedir. Somut olayda ise davacıya sigortalı yerde meydana gelen hasarın bağlantı ve onarımı İSU’ya ait tesisattaki arızadan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu durumda davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9245, Karar No: 2021/8169, Tarih: 11.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/9245 E.  ,  2021/8169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme ve kullanma

Sanık hakkında “2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme” ve “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sahte fatura kullanma suçunda, her takvim yılında işlenen eylemlerin birbirlerinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden, farklı takvim yıllarında gerçekleştirilen sahte fatura kullanma eylemlerinin tek suç olarak kabul edilmesi suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hukuka uygun yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirilerek fiillerin sanık tarafından işlendiğinin tespit edildiği, suçların vasıflarının doğru biçimde belirlendiği, cezaların kanuni takdir sınırlarında uygulandığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden eleştiri dışında usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin ONANMASINA, 11.10.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5571, Karar No: 2014/6343, Tarih: 17.12.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/5571 E.  ,  2014/6343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Sanık ... için;

5237 sayılı TCK'nun 86/1, 86/3-e, 29, 62, 50/1-a, 52/2-4 maddeleri uyarınca 2240.TL adli para cezası.

Sanık ... için;

5237 sayılı TCK'nun 86/2, 86/3-e, 62, 52/2 maddeleri uyarınca doğrudan 3000.TL adli para cezası.

Sanık Özgür Değirmenci için;

5237 sayılı TCK'nun 86/2, 86/3-e, 62, 52/2 maddeleri uyarınca doğrudan 3000. TL adli para cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Sanıklar .. hakkında, mağdur ...’a yönelik kasten yaralama suçlarından doğrudan verilen 3.000.TL adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükümleri, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan CMUK’nun 305/1 maddesi gereğince kesin nitelikte olup, temyizi mümkün olmadığından, sanık müdafiinin temyiz talebinin CMUK’nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın, mağdur ... yönelik kasten yaralama suçunun sübutu kabul, kusurluluğu etkileyen sebeplerden haksız tahrikin nitelik ve derecesi ile takdiri indirim sebebi takdir

kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümde isabetsizlik görülmemiş olduğundan, katılan vekilinin bir nedene dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 17/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17083, Karar No: 2014/34672, Tarih: 01.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/17083 E.  ,  2014/34672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/217964

MAHKEMESİ : Pazaryeri(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/03/2011

NUMARASI : 2010/45 (E) ve 2011/29 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.