muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/71, Karar No: 2020/2316, Tarih: 11.03.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/71 E.  ,  2020/2316 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, hak sahibi sıfatıyla almakta olduğu ölüm aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanarak kesinti tarihinden sonra alınması gereken ölüm aylıklarının kurumdan tahsili ve kuruma borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 22.01.2010 tarihinde boşandığı, 15.02.2010 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla davacıya aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının ve boşandıktan sonra 16.03.2012 tarihinde davacının boşandığı eşinden bir kız çocuğunun olduğunun belirlenmesi üzerine, davalı Kurumca davacının almakta olduğu ölüm aylığının kesilerek, davacıya 22.01.2010-21.02.2016 tarihleri arası yersiz aylık ödemesi sebebiyle borç tahakkuku yapıldığı anlaşılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanu'nun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Yargılama konusu somut olaya gelince; Mahkemece bir önceki bozma ilamının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, Mahkemece filli birlikteliğin tespiti yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli görülmemektedir. Dava konusu dönem yönünden davacı ve davacının boşandığı eşinin tespit edilen tüm adreslerinde re'sen belirlenecek tanıklar dinlenmeli, bu bağlamda tespit edilen adreslerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından, komşularından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dosyadaki deliller davacının boşandıktan sonraki tarih olan 16.03.2012 tarihinde boşandığı eşinden bir kız çocuğunun olduğu hususu da göz önünde tutularak hep birlikte değerlendirilmeli ve böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konulmalı ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcını istek halinde davacıya iadesine, 11/03/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6024, Karar No: 2024/6999, Tarih: 21.05.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/6024 E.  ,  2024/6999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/548 E., 2023/186 K.

SUÇ : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Bozma üzerine yapılan yargılamada, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararı ile sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin (a-2) bendi ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62 ve 53 üncü maddesi gereğince 15 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın istemi; kararı temyiz ettiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Kartal Vergi Dairesi mükellefi ... Konfeksiyon ... Ltd.Şti.nin ortağı ve kanuni temsilcisi olan sanığın, vergi incelemesi için istenen ve varlığı sabit olan 2008 takvim yılına ait defter ve belgelerini 21.09.2012 tarihinde yapılan usulüne uygun tebligata rağmen ibraz etmemek suretiyle defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunu işlediğinin iddia ve kabul edildiği anlaşılmıştır.

2. Sanık savunması, vergi inceleme ve suç raporları, defter ve belgeleri isteme yazısı, tebligat, idarenin yazıları, sanığa ait adli sicil ve nüfus kaydı ve diğer deliller dosya arasındadır.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanığın diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

2. Sanık savunması, vergi inceleme ve suç raporları, defter ve belgeleri isteme yazısı, tebligat, idarenin yazıları, sanığa ait adli sicil ve nüfus kaydı ve diğer deliller dosya arasındadır.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanığın diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

1. Sanık hakkında, aynı mükellefiyet yönünden 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarına ait defter ve belgelerin istenmesine ilişkin 11.05.2010 tarih ve ..83 sayılı yazının sanığın eşine yapılan 18.05.2010 tarihli tebligata rağmen ibraz etmemesi nedeniyle “defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçundan Kartal 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 17.11.2011 tarih ve 2011/443 Esas, 2011/698 Karar sayılı ilamıyla mahkumiyetine hükmedildiğinin anlaşılması karşısında; aynı yazı ile birden fazla takvim yılına ait defter ve belgelerin incelenmek üzere ibrazının istenmesi halinde, tek bir “defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçunun oluşacağına ilişkin yerleşik uygulama gözetilerek, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından; Kartal 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 17.11.2011 tarih ve 2011/443 Esas, 2011/698 Karar sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, 2008 takvim yılına ait defter ve belgelerin de 11.05.2010 tarihli yazı ile talep edilme olanağı varken, iki ayrı tarihli yazıyla istenmesinin nedenleri katılan kurumdan sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2. Kabule göre de;

a) Sanığa yüklenen defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunda vergi ziyaı oluşmadığı gibi tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir cezanın da bulunmadığı, söz konusu eylemden dolayı 213 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının aynı Kanun'un 359 uncu ve 371 inci maddelerinde belirtilen tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir ceza olmadığı dikkate alındığında; 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesine 7394 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile eklenen "Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranından indirilir." şeklindeki düzenleme uyarınca sanık hakkında, tayin edilen temel ceza üzerinden 1/2 oranında indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle fazla ceza tayini,

b) Suç tarihinin, defter ve belgelerin ibrazına ilişkin istem yazısının tebliği edildiği 21.09.2012 tarihinden itibaren 15 günlük sürenin bitimini izleyen 08.10.2012 tarihi olduğu gözetilmeden gerekçeli karar başlığında 11.09.2012 olarak yanlış gösterilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

b) Suç tarihinin, defter ve belgelerin ibrazına ilişkin istem yazısının tebliği edildiği 21.09.2012 tarihinden itibaren 15 günlük sürenin bitimini izleyen 08.10.2012 tarihi olduğu gözetilmeden gerekçeli karar başlığında 11.09.2012 olarak yanlış gösterilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1620, Karar No: 2022/5037, Tarih: 06.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/1620 E.  ,  2022/5037 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No : 2021/803-2021/1604

İlk Derece

Mahkemesi :Orhangazi 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No :2018/405-2021/204

Dava, sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/04/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22582, Karar No: 2012/4583, Tarih: 23.02.2012

**3. Hukuk Dairesi         2011/22582 E.  ,  2012/4583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesiyle kira parasının 01.04.2011 gününden başlayarak aylık net 7000 TL, brüt 8750 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının brüt 5250 TL(net 4200 TL) olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazları yerinde değildir.Davada; yeni dönemin kira parası, hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmiştir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararına göre yeni dönem kira parasının hak ve nesafet kurallarına göre tespiti halinde; öncelikle dava konusu yerin yeniden kiralanması halinde (boş olarak) getirebileceği kira parası bilirkişi tarafından usulünce belirlenmeli ve hâkimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle (kiracının eski kiracılığı da gözetilerek) hak ve nesafet kurallarına uygun bir kira parası takdir edilmelidir.Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda; kiralanan yerin yeniden (boş olarak) kiraya verilmesi halinde aylık brüt 5250 TL(net 4200TL) kira geliri getirebileceği ve bu kira bedelinin hak ve nesafete uygun olduğu belirtilmiş,mahkemece bilirkişi tarafından belirtilen bu kira bedeline hükmedilmiştir.Ancak, yukarıda belirtildiği gibi hükmedilen kira parasının miktarının takdiri hâkime ait olup bu yetkinin bilirkişiye devri usul ve yasaya aykırı ise de bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün birinci bendindeki “brüt 5250,00TL(net 4200 TL)” rakamının çıkartılarak yerine “brüt 4725 TL(net 3780 TL)” rakamının yazılması,” suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 61,65 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 23.2.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27831, Karar No: 2016/4635, Tarih: 31.03.2016

**10. Hukuk Dairesi         2014/27831 E.  ,  2016/4635 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahibine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararlarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 02.07.2002 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen Bağ-Kur sigortalısı ..........z'ın hak sahiplerine Kurumca bağlanan ölüm aylığının ilk peşin değeri ile ödenen cenaze yardımının tahsili istemine ilişkin olup, Mahkemece, sigortalının kullandığı araç ile hatalı şerit değiştirme nedeni ile karşı taraftan gelen dava dışı kamyon sürücüsünün şeridine geçtiği ve kamyonla çarpıştığı bu sırada sigortalının arkasında aynı şeritte seyir hâlindeki davalının kaza sırasında sağa kaçması sırasında davalının sigortalıya sağ arka kısmında çarpması şeklinde olayın gerçekleşmesi hâlinde sigortalının tam kusurlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalının sigortalının aracına arkadan çarpması nedeniyle araç kontrolünü kaybeden sigortalının dava dışı kamyonun geldiği karşı şeride geçmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesi hâlinde ise davalının tam kusurlu olduğu kanaati bildirilen kusur raporundan, davalının kusursuz sigortalının tam kusurlu olduğu kanaat esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 39. maddesinde; “Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı için Kurum zarara sebep olan üçüncü kişilere rücû edilir” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan kanunda, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücûan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi ile 2918 sayılı Kanunun 98. maddesidir.

1479 sayılı Kanunun 63. maddesinde; üçüncü bir kimsenin suç sayılır davranışı ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir durumun doğmasında, Kurum

tarafından, sigortalı veya hak sahiplerine gerekli tüm yardımların yapılacağı, ancak, bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere ve diğer sorumlulara Kurumca rücu edileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.