muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4596, Karar No: 2024/936, Tarih: 14.02.2024

üzerine sanıkların her ikisinin de maktulün yanlarına geldikleri ve ilk önce sanık ...'ın maktule bir kaç yumruk attığı, bunun üzerine maktulün sendelediği ve karşılık veremediği, hemen akabinde ise sanık ...'nın elindeki bıçağı maktulün boynunun sol tarafına bir kez vurarak öldürme eylemini gerçekleştirdiği olayda, sanık ...'ın sanık ... ile ani gelişen suç kastı altında aynı suçu işleme kararının icrası kapsamında fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek kasten öldürme suçunu işlediği gözetilerek sanık ... hakkında kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Kanun'un 37 nci maddesinin birinci fıkrası delâletiyle aynı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası gereği hüküm kurulması gerekirken suç vasfının tespitinde yanılgıya düşülerek eylemin kasten yaralama suçu kapsamında kaldığının kabulü ile sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuş, bu nedenle mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle direnme kararı yerinde görülmediğinden Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 10.10.2022 tarihli ve 2021/13229 Esas, 2022/7777 Karar sayılı bozma kararının, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE,

14.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2040, Karar No: 2019/8359, Tarih: 24.10.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/2040 E.  ,  2019/8359 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davalı T.C Gençlik ve Spor Bakanlığına İzafeten ... Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü aralarındaki kira bedelinin uyarlanması davasına dair Karabük Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 17/05/2018 tarihli ve 2017/1406 E.-2018/817 K. sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 12/12/2018 tarihli ve 2018/6475 E -2018/12470 K sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında açıklanan gerekçelere göre düzeltme dileğinde ileri sürülen sebepler HUMK’nun 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteğinin REDDİNE, 24/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20570, Karar No: 2018/5305, Tarih: 30.10.2018

**19. Hukuk Dairesi         2016/20570 E.  ,  2018/5305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı,davalı bankanın kredi kartını kullandığını, yaptığı harcamalara ilişkin olarak hesap ekstrelerinde fahiş miktarda işlem ücreti ve faiz alındığını, kredi kartı limitinin bilgisi dışında arttırılarak sebepsiz yere borçlanmasına neden olunduğunu ileri sürerek, limit arttırımının iptali ile oluşan zararının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının kart limitinin arttırılmadığını, sözleşme ve yasal hükümlere uygun olarak işlem ücreti ve faiz tahsilatı yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının kredi kartı limiti arttırıldığı için harcama yapmasının ve bunu tahsilini istemesinin hukuk sisteminde herhangi bir yerinin bulunmadığı, davacının özgür iradesi ile harcama yaptığı, limit arttırmanın fazla harcama yapma sonucunu doğurmayacağı, illiyet bağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 30/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7192, Karar No: 2011/26510, Tarih: 01.12.2011

12. Hukuk Dairesi 2011/7192 E., 2011/26510 K.

**12. Hukuk Dairesi 2011/7192 E., 2011/26510 K.**

**- GÖREVLİ MAHKEME

- İCRA DAİRESİNİN MÜKELLEFİYETİ

- KATMA DEĞER VERGİSİ**- 3065 S. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU [ Madde 1 ]

- 3065 S. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU [ Madde 40 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1/3-d maddesine göre; müzayede mahallerinde yapılan satışlar katma değer vergisine tabidir. Burada satılan malın ait olduğu kişinin KDV mükellefi olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Kanun koyucu tarafından bu yerlerdeki satışlar özel olarak KDV'ye tabi tutulmuştur. KDV Kanunu'nun 40. maddesine 4108 sayılı Kanun'la eklenen (5) numaralı fıkra ile Kanun'un 17. maddesinin 1. fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara, sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığı'na yetki verilmiş bulunmaktadır. Söz konusu yetki çerçevesinde Kanun'un 1/3-d maddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin, bu satışlarıyla ilgili KDV'nin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemleri, KDV genel tebliğlerinde yer alan açıklamalara uygun yürütülür. Bu bağlamda 48 seri no'lu KDV genel tebliğinin (D) bölümünde, icra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefinin satışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu düzenlemesi yer almaktadır.

Buna göre İcra Müdürlüğü'nce, KDV'nin tarh ve tahakkuk işlemleri, anılan verginin mükellefi sıfatı ile yapılmakta olup, bu işlemlerden doğan ihtilafların çözüm yeri de vergi mahkemeleridir.

O halde mahkemece yargı yolu nedeniyle şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz ise de, sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.

S o n u ç: Şikayetçinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366. ve HUMK 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 01.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12046, Karar No: 2016/9323, Tarih: 24.11.2016

**16. Hukuk Dairesi         2016/12046 E.  ,  2016/9323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, karar düzeltme nedeni olarak İdare Mahkemesinin kıyı-kenar çizgisinin iptaline ilişkin kararına dayanmış olup, idarece oluşturulan kıyı-kenar çizgisinin oluşturulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek verilen iptal kararının gerekçesinin bağlayıcı olmayıp, açıklayıcı olmasına ve daha sonra idarece oluşturulan kıyı-kenar çizgisi de taraflarına usulünce tebliğ edilmediğinden yine tarafları bağlayıcılığından söz edilemeyeceğine ve Mahkemece dava konusu taşınmaz yönünden yeniden Kıyı Kanunu ve 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapor usulüne uygun olup, bu rapor esas alınarak verilen kararda isabetsizlik bulunmamasına göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Kanun'un 442. maddesi uyarınca 264.60 TL para cezasının düzeltme isteminde bulunandan alınmasına, karar düzeltme harcı peşin yatırıldığından red harcı alınmasına yer olmadığına, 24.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1252, Karar No: 2018/8631, Tarih: 02.04.2018

**1. Hukuk Dairesi         2018/1252 E.  ,  2018/8631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, ortak mirasbırakanları ...'ın kız çocuklarından mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak 10287 ada 53 parsel sayılı taşınmazda yer alan 5/20 (30/120 payını) payını vekil kıldığı gelini ... aracılığıyla davalı oğullarına eşit paylarla tapuda satış gibi göstermek suretiyle temlik ettiğini, gerçekte bağış yapıldığını ileri sürerek, davalılar adına kayıtlı payların iptali ile tescile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, taşınmazın bedeli karşılığında satın alındığını, davacı ... ve diğer davacıların murisi ... dava konusu taşınmazla ilgili olarak mevcut pay oranlarını kabul ederek kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzaladıklarını, davacıların müteahhit tarafından tamamlanan binada kendilerine düşen daireleri itirazsız ve ihtilafsız teslim aldıklarını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, yapılan temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’ın 30.07.2004 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak davalı çocukları ...,...,... ile davacılar ..., ..., ... ve ...’un kaldığı, davacı ...’nun mirasbırakanın kızı diğer davacıların ise mirasbırakanın 15.10.2005 tarihinde ölen kızı ... eşi ve çocukları olduğu, mirasbırakanın dava konusu taşınmazdaki 5/20 payını 17.10.1995 tarihinde satış suretiyle davalılara temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Bilindiği üzere muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir.Bu kapsamda HMK 190. madde ve TMK. 6 madde gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

Somut olaya gelince; temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu ileri sürülerek eldeki dava açılmış ise de; davacı tanıklarının duyuma dayalı beyanlarına karşılık davalı tanığı ..., davalıların mirasbırakan için köyde ev inşaa ettirmeleri ve bakımının da davalılar tarafından yapılmasına karşılık çekişme konusu payın mirasbırakan tarafından devredildiğini beyan ettiği, bu tanık ifadesiyle dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacılar tarafından temliklerin muvazaalı olarak mal kaçırma kastı ile yapıldığı iddiası kanıtlanmış değildir.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 02.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2892, Karar No: 2021/4044, Tarih: 01.07.2021

Somut olayda kaza tespit tutanağında; sigortalı araç sürücüsüne kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığından ve alkollü araç kullandığından asli, karşı araç sürücüsüne kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığından tali kusur verilmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nce davacının maliki bulunduğu araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 oranında, karşı araç sürücüsünün,%25 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, kazanın sigortalı araç sürücüsünün münhasıran alkollü olmasından meydana gelmediği ifade edilmiş, davalı vekilinin itirazı neticesinde İtiraz Hakem Heyeti’nce kaza esnasında sigortalı araç sürücüsünün 1,13 promil alkollü olmasından dolayı 2918 sayılı Yasanın 48. maddesine göre tazminat talebinin teminat dışında olduğunun kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

Kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün 1,13 promil alkollü olduğu saptanmış ise de, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, sürücünün alkollü olması yalnız başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Kazanın salt alkolün etkisiyle oluşması ve başka etmenlerin bulunmaması gerekir.

Dosya kapsamından ve kaza tespit tutanağından, davacıya ait araç sürücüsünün tek başına kazaya sebebiyet vermediği, dava dışı sürücünün de ikinci derece (%25) kusurlu davranışı ile olaya katılımının bulunduğu, dolayısıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği anlaşılmaktadır. Buna göre İtiraz hakem Heyeti’nce talebin teminat dışı olduğunun kabulü ile başvurunun reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3-Eldeki davada ... plaka sayılı aracın hasar miktarına ilişkin bilirkişi raporlarının incelenmesinde; 15.11.2019 tarihli sigorta eksperi bilirkişi raporunda; araca ait hasar fotoğrafları incelenmiş, ...Sulh Hukuk Mahkemesi tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve eksper raporu irdelenmiş, hasar bedeli; malzeme ve işçilik olmak üzere KDV dahil 29.347,88TL olarak hesaplanmıştır. Bazı parçalarla ilgili hasar oluşup oluşmadığı konusunda kanaat oluşmadığı için değerlendirme dışı bırakılmış ve bu zarar kalemleri hesaba dahil edilmemiştir. Davacı vekilince başvuru öncesinde ...Sulh Hukuk Mahkemesi‘nin 2019/104D.İş sayılı tespit dosyasında, sigorta eksperi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda araç hasar bedeli, KDV dahil 49.129,70TL olarak hesaplanmıştır. Her iki rapor arasında çelişki mevcuttur ve raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması doğru değildir.
Yargıtay — Esas No: 2011/16212, Karar No: 2011/999, Tarih: 19.10.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/16212 E.  ,  2011/999 K.**

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 02.04.2009 gün ve 2008/958 Esas, 2009/281 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

20.12.2009 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5941 sayılı “Çek Kanunu” ile 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmış, dava konusu suçun unsurları ve yaptırımları farklı biçimde yeniden düzenlenmiş olduğundan; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, sanığın hukuki durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13451, Karar No: 2015/9940, Tarih: 22.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/13451 E.  ,  2015/9940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bucak Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/03/2015

NUMARASI : 2015/20-2015/175

Vesayet hukukuna ilişkin davada Hatay 1. Sulh Hukuk ve Bucak Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün nüfus kayıtlarına göre “Y. 1249. Sok. No:4 Bucak/BURDUR” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bucak Sulh Hukuk Mahkemesince ise, Hatay E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 12/03/2015 tarih ve 2015/5815 sayılı cevabi yazısı ekinde hükümlünün beyanında cezaevine girmeden önceki adresini "Saçaklı Köyü Merkez/HATAY" olarak belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Dosya kapsamından, her ne kadar Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün mernis kayıtlarına göre "Y. 1249. Sokak No:4 Bucak/BURDUR" adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de Hatay E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 12/03/2015 tarihli yazısı ekinde hükümlünün kendi yazılı beyanında cezaevine girmeden önceki son ikamet adresinin "Saçaklı Köyü Merkez/HATAY" olduğunun anlaşılmasına göre, uyuşmazlığın Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22/10/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17289, Karar No: 2012/24773, Tarih: 06.12.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/17289 E.  ,  2012/24773 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

No :724-357

Dava, hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGKB avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2005 yılında kesinleşen davalıya, 1990 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Kasım ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 19.10.2008 – 18.12.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.