muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/983, Karar No: 2018/1646, Tarih: 19.02.2018

Belirli bir zaman tarifesine uymaksızın uçak kalkış veya varış saatlerine göre, aynı taşıt ile aynı yolcu grubunun herhangi bir noktadan alınıp havaalanına götürülmesi veya havayolu ile götürülen grup yolcuların havaalanından ayrılarak herhangi bir yerleşim yerine havayolu ile taşınması şeklinde gerçekleştirilecek tarifesiz grup yolcu taşımalarının kara yolu kısmı yurtiçinde taşıma mesafesine bakılmaksızın B2 veya D2 yetki belgesine sahip taşımacılar tarafından gerçekleştirilebileceği, kabahatli firmaya ait araç ile yapılan taşımacılığın, tarifesiz ve ücretsiz kombine yolcu taşımacılığı kapsamında kaldığı, kabahatli firmaya ait aracın da D2 yetki belgesine sahip olduğunun görülmesi karşısında, sözleşme yapılan havayolu firması yolcularını uçak iniş ve hareket saatlerine göre Muğla Merkez'den Bodrum Milas havaalanına ücretsiz taşımak şeklinde düzensiz taşıma faaliyetinde bulunan ve bu konuda bakanlıktan gerekli izin ve belgeleri alan kabahatliye 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yetkili merciilerin emirlerine uymamaktan dolayı idari para cezası düzenlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteğinin REDDİNE, 19/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13645, Karar No: 2014/22227, Tarih: 08.12.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/13645 E.  ,  2014/22227 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Rize 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 04/03/2014

Numarası : 2012/39-2014/133

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2. Davacı vekili, davacının 28.11.2007-31.05.2011 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili davacı ile aralarındaki sözleşmenin 30.04.2011 tarihinde sona erdiğini, davacının iş sözleşmesini feshettiği tarihten bir ay öncesinde kötüniyetli olarak ... Tur. Gıda Ltd. Şti’nde çalışmaya başladığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı iş sözleşmesinin davalı Şirket nezdinde çalışırken 31.05.2011 tarihinde sona erdiğini iddia etmiştir. Davalı ise 30.04.2011 tarihinde iş sözleşmesinin sona erdiğini savunmuştur. Taraflar arasında iş sözleşmesinin bittiği tarih açısından uyuşmazlık söz konusudur.

Davacı tanıklarından F. N.. en son ihaleyi kazanan şirketin davalı Kutsan olduğunu davacının davalı yanında çalışırken çıkarıldığını, tanık F.. D.. davacının Y.. Şirketinin işçisi olarak çalıştığını, davacının en son Kutsan isimli şirketle çalıştığını, diğer tanık V.. F.. ise son ihaleyi kazanan şirketin K...Şirketi olduğunu işten çıkarıldıklarını, Devlet hastanesindeki yemek ihalesini Y... Şirketinin kazandığını, işten çıkartılan işçiler dışındaki diğer yemekhanede çalışan işçilerin ihaleyi yeni kazanan şirketle çalışmaya devam ettiklerini, Kabya isimli bir şirkette fiilen çalışmadıklarını ancak davalı şirketin kendilerini Kabya isimli şirkette sigortalı gösterdiğini beyan etmişlerdir.

Sigorta kayıtlarından davacının 30.04.2011 sonrası 01.05.2011-31.05.2011 tarihleri arasında 1015525 sicil numaralı 01.06.2011-03.06.2011 tarihleri arasında 1015711 ve 04.06.2011-06.06.2011 tarihleri arasında 1015750 sicil numaralı işyerlerinde çalıştığı görülmektedir. Her ne kadar davacı tanıkları K... isimli şirkette çalışmadıklarını ve davalı Şirketin kendilerini oradan sigortalı gösterdiğini iddia etmiş ise de ihale evraklarından Kabya isimli Şirketin 01.05.2011-31.05.2011 tarihleri arasında ihale aldığı davacının bu tarihlerde anılan Şirket üzerinden sigortalı olduğu, 07.06.2011 tarihinde ise Y... Şirketinin ihale aldığı bu tarihe kadar davacının sigorta kayıtlarına göre kesintisiz çalıştığı görülmektedir.

İşyeri devri bulunması halinde davalı Şirketin ihbar tazminatından sorumlu olmayacağı, diğer alacaklardan da kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olacağı açıktır. Davacının çalıştığını iddia ettiği süreler değerlendirilerek gerekirse tanıklar da yeniden dinlenilerek hizmet süresinin sona erme tarihi, davalı Şirket ile dava dışı sigortalı Şirketler arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılarak sonuca gidilmesi gerekirken sigorta cetveli ile örtüşmeyen tanık beyanlarına itibar edilerek eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 08.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13639, Karar No: 2017/6293, Tarih: 10.10.2017

**16. Hukuk Dairesi         2015/13639 E.  ,  2017/6293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 3086 parsel sayılı 13150 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 13571 ada 471 parsel numarasıyla ve 12.992,37 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ... vekili; çekişmeli taşınmazın kısmen kesinleşmiş orman tahdit sınırları içerisinde kaldığı iddiasına dayanarak, bu kısmın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescili istemiyle dava açmış; yargılama sırasında 3402 sayılı Kanun’un 22/a maddesi uyarınca yapılan tespitin hatalı olduğu iddiasına da dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının 22/a çalışmalarına yönelen davasının reddine ve çekişmeli taşınmazın uygulama tespiti gibi tapuya tesciline; taşınmazın orman sınırları içerisinde kaldığından bahisle açılan mülkiyete yönelik iddiası yönünden ise Asliye Hukuk Mahkemesi’ne görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, 10.10.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/42279, Karar No: 2015/2260, Tarih: 22.01.2015

**3. Ceza Dairesi         2014/42279 E.  ,  2015/2260 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama suçundan sanık ...'ün, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 86/1, 3-e, 87/2-b-son, 62/1 ve 53. maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Yenişehir Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2012 tarihli ve 2008/239 esas, 2012/278 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, sanık vekili tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin aynı Mahkemenin 11/07/2014 tarihli ve aynı sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine dair mercii İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 19/08/2014 tarihli ve 2014/330 değişik iş sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 24.11.2014 tarih ve 2014/20764 – 70520 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 08.12.2014 tarih ve 2014/391936 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesindeki "yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz" şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun'un 318/1. maddesindeki "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk karara katılan hakimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair verilecek kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hakimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği hususu gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 19/08/2014 tarihli ve 2014/330 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA,

müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2017/5917, Karar No: 2017/5822, Tarih: 23.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/5917 E.  ,  2017/5822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesini emeklilik nedeniyle sona erdirdiğini belirterek kıdem tazminatı istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının spor uzmanı olarak çalıştığını, yönetmelik hükümleri uyarınca iş sonu tazminatına hak kazanamayacağını belirtilerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, "Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Spor Uzmanı ve Antrenör Çalıştırılması Hakkında Yönetmeliğin 18/2.maddesinde yer alan "Sözleşmenin yenilenmemesi veya feshedilmesi halinde ilgiliye herhangi bir tazminat ödenmez." hükmünün Danıştay 11. Dairesi'nin 2008/15433 E, 2012/4958 K sayılı kararı ile iptal edildiği görülmüştür. Aynı kararda, bu yönetmelik hükümlerine göre çalışan işçilerin 657 sayılı Kanun'un 4/b maddesine tabi olmadıklarından, 1475 sayılı İş Kanunu 14. madde hükümlerinin kıyasen uygulanması ile kıdem tazminatı almaları gerektiğine hükmedilmiştir." denilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Anayasa’nın 123. maddesinin birinci fıkrasına göre İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir; 128. maddesinin birinci fıkrasına göre ise, Devletin kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

3289 sayılı kanun Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine göre Spor Genel Müdürlüğü, lüzumu kadar yerli-yabancı spor uzmanı ve antrenörü, Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırabilir. Kimlerin spor uzmanı ve antrenör olarak sözleşmeli çalıştırılabileceği yönetmelikle tespit olunur.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Spor Uzmanı ve Antrenör Çalıştırılması Hakkında Yönetmelik madde 18, 2. fıkraya göre; "Sözleşmenin yenilenmemesi veya fesh edilmesi halinde ilgiliye herhangi bir tazminat ödenmez.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Spor Uzmanı ve Antrenör Çalıştırılması Hakkında Yönetmelik madde 18, 2. fıkraya göre; "Sözleşmenin yenilenmemesi veya fesh edilmesi halinde ilgiliye herhangi bir tazminat ödenmez.

Davaya konu işlemin dayanağı olan yönetmelik, yukarıda bahsedildiği üzere idarenin bütünlüğü içinde yer alan davalı tarafından yürürlüğe konulmuş olup, söz konusu Yönetmelik hükümleri uyarınca, işçi statüsünde bulunmayan, kanunla ayrı bir kamu personeli statüsü verilen davacının iş sonu tazminatı talebine ilişkin davada iş hukuku hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, bu durumda uyuşmazlığın çözümünün İdari Yargının görevine girmesi nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-b maddesine göre “Yargı yolunun caiz olmaması” nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı sair itirazlar incelenmeksizin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.03.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34473, Karar No: 2015/19269, Tarih: 16.06.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/34473 E.  ,  2015/19269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adli Tıp Kurumu, ...veya.. Laboratuvarlarından alınacak rapor ile bıçağın niteliği ve 6136 sayılı Yasanın 4. maddesi kapsamındaki bıçaklardan olup olmadığı kesin biçimde saptandıktan sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, bilirkişinin yeterli açıklama içermeyen raporu esas alınarak eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 16.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28646, Karar No: 2018/22958, Tarih: 11.12.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/28646 E.  ,  2018/22958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan T.C. Sağlık Bakanlığına İzafeten ... Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre, davalı T.C. Sağlık Bakanlığı’nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece, Harçlar Kanunu uyarınca harçtan muaf olan davalı Bakanlığa yargılama giderlerine harç katılarak harç yükletilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK’nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK.’un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

Hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin 3. bendinin çıkartılarak, yerine;

''3- Davacı tarafından sarf edilen harçlar hariç 520,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacının yaptığı toplam 134,65 TL harç masrafının sadece davalı ... Temizlik Hizmetleri San. Ltd. Şti ‘den tahsili ile davacıya verilmesine” bendinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/12/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8584, Karar No: 2018/5468, Tarih: 26.11.2018

**20. Ceza Dairesi         2015/8584 E.  ,  2018/5468 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLA

İLGİLİ BİLGİLER

Mahkeme ... Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi – Esas Karar : 05.06.2012 – 2012/102 esas ve 2012/135 karar

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve E. 2014/140;K.2015/85 sayılı kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, Üye ...’in karşı oyu ve oy çokluğuyla 26/11/2018 tarihinde karar verildi.

(K.O)

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dosya içinde mevcut olaya ilişkin 22.03.2012 tarihli ihbar tutanağı, olay tutanağı ile diğer belge ve bilgilerden, 22.03.2012 günü saat 22.50 sıralarında Antalya Emniyet Müdürlüğü 155 telefonuna yapılan ihbarda, içerisinde ... isimli şahsın bulunduğu 20 VP 102 plakalı Ford minibüsün uyuşturucu madde ile bir iki saat önce Antalya ilinden Denizli iline hareket ederek seyir halinde olduğu, şahsın bir kaç gün kaldıktan sonra Antalya iline döneceği bildirilmesi nedeniyle konu Antalya KOM Şube Müdürlüğüne faks ile bildirilmiş, yapılan araştırma da Antalya KOM Şube Müdürlüğü görevlilerince 20 VP 102 plakalı aracın herhangi bir kişi adına kayıtlı olmadığı, söz konusu araç plakasının 20 ZP 102

./..

olabileceği değerlendirilerek aracın Gurbet Gündürü adına kayıtlı 1993 model Ford minibüs olup Antalya iline girişinin tespiti ve yakalanması amacıyla 23.03.2012 günü saat 00.25 sıralarında Antalya - Denizli kavşağına gidildiğinde aracın geldiği görülerek takip edilerek Deliktaş mah. Üçgen işmerkezi yakınında 00.30 sıralarında ikaz ile durdurulmuş, ilk yapılan kontrolde araçta ...'ın bulunduğu ve aracın arkasında alimünyum ile plastik eşyaların bulunduğu görülmüş Gökhan araçtan indirilmiş kimlik tespiti yapılmış ve kendisine aracında bir suç unsuru olup olmadığı sorulmuş, olmadığını beyan etmesi üzerine

Denizli 4. sulh Ceza Mahkemesinin19.03.2012 tarih ve 2012/103D.İş sayılı önleme araması kararına istinaden yapılan aramada aracın arka kısmında iç içe geçirilmiş ağzı kapaklı alüminyum kazan içerisinde kırmızı renkli bez çanta içerisinde net 470 gram gelen esrar ele geçirilmiştir.

Denizli 4. sulh Ceza Mahkemesinin19.03.2012 tarih ve 2012/103D.İş sayılı önleme araması kararına istinaden yapılan aramada aracın arka kısmında iç içe geçirilmiş ağzı kapaklı alüminyum kazan içerisinde kırmızı renkli bez çanta içerisinde net 470 gram gelen esrar ele geçirilmiştir.

Anayasanın 2. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. "Hukuk Devleti", eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyucu, adil bir hukuk düzeni kurup bunu devam ettirmekle kendini yükümlü kabul eden ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan bir devlettir.

Ancak daha önemlisi kurulan bu hukuk düzeninin uygulayıcılarının hukuka saygısı ve bağlılığıdır.

CMK'nın 161. maddesinin 2. fıkrası ve PVSK'nın Ek 6. maddeleri uyarınca edinilen bilgi veya alınan ihbar veya şikâyet üzerine veya kendiliğinden bir suçla karşılaşan kolluk görevlilerinin, olay yerinde kişilerin ve toplumun sağlığına, vücut bütünlüğüne veya malvarlığına zarar gelmemesi ve suçun delillerinin kaybolmaması ya da bozulmaması için gerekli acele tedbirleri aldıktan sonra durumu derhal Cumhuriyet savcısına bildirmesi ve Cumhuriyet savcısının talimatı doğrultusunda gerekli soruşturma işlemlerini yapması gereklidir.

Soruşturma başlatıldıktan sonra uygulanan koruma tedbirleri kanunda öngörülmüş ve öngörülen biçimde gerçekleştirilmiş ise iç hukuka uygundur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi iç hukukta yer verilen bir kurala uygun davranılıp davranılmadığı yönünden de değerlendirme yapmaktadır.

Arama da bir koruma tedbiridir.

Kişinin özel hayatının gizliliği ve korunması hakkına sınırlama getiren arama ikiye ayrılır; birincisi, “önleme araması” adı ile bilinen 2559 sayılı PVSK'nın 9. maddesine göre suç işlenmesinin önüne geçilmesi veya bir tehlikenin önlenmesine yönelik güvenlik amaçlı yapılan kolluk aramasıdır. Önleme aramasının muhatapları suç şüphesi altında olmayan kişilerdir.

Önleme araması bir suçun işlenmesini veya bir tehlikeyi önlemek amacıyla yapılabilir. 2559 sayılı PVSK'nın suç tarihinde yürürlükte bulunan "Durdurma ve kimlik sorma" başlıklı 4/A maddesine göre;

Polis, kişileri ve araçları;

Bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek,

Suç işlendikten sonra kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen suç veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,

Hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan kişileri tespit etmek, kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi önlemek,

Amacıyla durdurabilir.

Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için polisin tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan makul bir sebebin bulunması gerekir. Süreklilik arz edecek, fiilî durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz.

Hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan kişileri tespit etmek, kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi önlemek,

Amacıyla durdurabilir.

Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için polisin tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan makul bir sebebin bulunması gerekir. Süreklilik arz edecek, fiilî durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz.

Polis, durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine veya başkalarına

../...

zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Ancak bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez..."

Önleme aramasındaki amaç güvenliğin sağlanması ve muhtemel tehlikelerin ortadan kaldırılması esasına dayanmaktadır. Yapılan arama güvenliği sağlamaktan çok delil elde etmeyi hedeflemekte ise, adli aramanın varlığı kabul edilmelidir. Delil elde etmek amacıyla yapılan arama adli aramadır ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirildiğinde hukuka uygun nitelik taşıyabilecektir.

İkincisi ise, CMK'nın 116 ve 119. maddelerine göre yapılan "adli arama" olup işlendiği iddia olunan bir suçtan dolayı şüpheli veya sanığın yakalanması ya da suç delillerinin elde edilmesi için yapılan aramadır.

Somut bir suçun işlendiği şüphesi varsa önleme araması değil ancak adli arama yapılabilir.

Kişinin üstü, yanında taşıdığı çanta, arabası, evi ve işyeri özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı kapsamına giren yerlerden olup, Anayasa'mızın 13. maddesine uygun olarak, İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesinin 2.fıkrası, Anayasa'nın 20. ve 21. maddelerinin 2. fıkralarında belirtilen kapsamda kanunla sınırlanabilir.

Hiç kimse, keyfi olarak bir başkasının üzerini, evini, işyerini ve kullandığı aracı arayamaz. Böyle bir arama suç olacağı gibi, bu aramadan elde edilen deliller de hukuka aykırı delil niteliği taşıyacaktır. Anayasa'mızın 38. maddesinin 6.fıkrasına göre hukuka aykırı deliller, hiçbir yargılama türünde bireyin aleyhine kullanılamaz

Adli arama kararı gerektiren bir olayda önleme araması kararına dayanılarak ya da koşullarına uygun olmayan arama kararı üzerine yapılan arama hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan deliller ya da suçun maddi konusu "hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş" olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.