muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/13381, Karar No: 2023/4860, Tarih: 26.09.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/13381 E.  ,  2023/4860 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/220 E., 2021/595 K.

...

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

...

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

A. Şikâyetçi ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden

... 3. Çocuk Mahkemesinin, 18.11.2021 tarihli ve 2021/220 Esas, 2021/595 Karar sayılı kararının şikâyetçi ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Yokluğunda verilip 21.12.2021 tarihinde usûlüne uygun olarak tebliğ edilen hükmü, yasal bir haftalık süreden sonra 03.01.2022 tarihinde temyiz edilen şikâyetçi ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 317. maddesi uyarınca Tebliğname'ye uygun olarak REDDİNE,

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İsteği Yönünden

Suça sürüklenen çocuk hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 305. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310. maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.01.2013 tarihli ve 2013/1129 Esas No.lu iddianamesi ile, suça sürüklenen çocuk hakkında olay günü gece vakti ... İlköğretim Okulunun giriş katında bulunan şikâyetçi ...'e ait kantinden bozuk para çalması şeklindeki eylemi nedeniyle hırsızlık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-a, 143 ve 31/2. maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 3. Çocuk Mahkemesinin, 17.04.2013 tarihli ve 2013/144 Esas, 2013/231 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 142/1-a, 143, 31/2 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

3. Suça sürüklenen çocuğun denetim süresi içerisinde işlediği suç nedeniyle yapılan ihbar üzerine, ... 3. Çocuk Mahkemesinin, 08.01.2016 tarihli ve 2015/680 Esas, 2016/5 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 142/1-a, 143, 31/2 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmek suretiyle hükmün açıklanmasına karar verilmiştir.

3. Suça sürüklenen çocuğun denetim süresi içerisinde işlediği suç nedeniyle yapılan ihbar üzerine, ... 3. Çocuk Mahkemesinin, 08.01.2016 tarihli ve 2015/680 Esas, 2016/5 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 142/1-a, 143, 31/2 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmek suretiyle hükmün açıklanmasına karar verilmiştir.

4. Anılan kararın suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesinin, 03.03.2021 tarihli ve 2020/14722 Esas, 2021/4265 Karar sayılı kararı ile çalınan para miktarı konusundaki çelişkinin giderilmesinden sonra suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı Kanun'un 145. maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının tartışılması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. Bozma üzerine yapılan yargılama neticesinde, ... 3. Çocuk Mahkemesinin, 18.11.2021 tarihli ve 2021/220 Esas, 2021/595 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 142/1-a, 143, 145, 31/2, 62/1, 50/3 ve 52/1-2. maddeleri uyarınca 3.500,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi, suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmaması nedeniyle suça sürüklenen çocuk hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ve re’sen dikkate alınacak sebeplere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Suça sürüklenen çocuğun olay tarihi olan 15.01.2013 tarihinde gece vakti saat 01.30 sıralarında ... İlköğretim Okulunun giriş katında bulunan kantine, penceresine ait demir parmaklığı ve camı kırarak girdiği, içerden bozuk para çaldıktan sonra olay yerinden uzaklaştığı, saat 01.45 sıralarında ... No'lu Sokak üzerinde elektrik direğinin arkasına saklanmış şekilde görevli memurlarca yakalandığı, üzerinden çıkan toplam 45,75 TL paranın şikâyetçiye teslim edildiği, şikâyetçinin çalınan para miktarını soruşturma aşamasında 150,00 TL, kovuşturma aşamasında 45,75 TL olarak beyan ettiği, bozma sonrası yargılama sırasında ise olayın üzerinden uzun zaman geçtiği için miktarı hatırlamadığını belirttiği anlaşılmakla; şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği durum suça sürüklenen çocuk lehine değerlendirilerek kantinden 45,75 TL para çalınmış olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

2. Suça sürüklenen çocuk suçlamayı kabul etmiş olup, şikâyetçinin aşamalardaki beyanları, 15.01.2013 tarihli Yakalama, Muhafaza Altına Alma ve Teslim Tutanağı, Olay Yeri Görgü ve Tespit Tutanağı, Adli Tıp Şube Müdürlüğü raporu ile Sosyal İnceleme Raporu dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

2. Suça sürüklenen çocuk suçlamayı kabul etmiş olup, şikâyetçinin aşamalardaki beyanları, 15.01.2013 tarihli Yakalama, Muhafaza Altına Alma ve Teslim Tutanağı, Olay Yeri Görgü ve Tespit Tutanağı, Adli Tıp Şube Müdürlüğü raporu ile Sosyal İnceleme Raporu dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

Suça sürüklenen çocuğun ikrar niteliğindeki anlatımları, şikâyetçinin aşamalardaki beyanları, Olay Yeri Görgü ve Tespit Tutanağı ile Yakalama Tutanağı içeriği ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı suçu işlediğine ve suçun yasal unsurlarının oluştuğuna dair Mahkeme kabulünde isabetsizlik görülmemiş; yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 3. Çocuk Mahkemesinin, 18.11.2021 tarihli ve 2021/220 Esas, 2021/595 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün Tebliğname’ye uygun olarak, ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1159, Karar No: 2022/1608, Tarih: 24.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2022/1159 E.  ,  2022/1608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda; Yargıtay 4. Hukuk Dairesince davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen 31.03.2022 tarihli ve 2022/5 E., 2022/21 K. sayılı karar davacı tarafından temyiz edilmiş ancak davacının temyiz isteminden feragat etmesi üzerine Özel Dairenin 27.04.2022 tarihli ve 2022/5 E., 2022/21 K. sayılı ek kararı ile davacının temyiz isteminin reddine, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiş, davacının ek kararı temyiz istemi bulunmamasına rağmen dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği anlaşılmıştır.

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Davacı 12.06.2021 tarihli dava dilekçesiyle, yargısal faaliyetten dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesine dayalı olarak 9.000TL tazminat isteminde bulunmuş, 10.02.2022 tarihli dilekçesiyle de davasından feragat etmiştir.

Özel Dairece, 31.03.2022 tarihli ve 2022/5 E., 2022/21 K. sayılı karar ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı 19.04.2022 tarihli temyiz dilekçesiyle, vekâlet ücreti yönünden kararı temyiz etmiş ancak 25.04.2022 tarihli dilekçesiyle temyiz isteminden feragat etmiştir.

Özel Dairece, 27.04.2022 tarihli ve 2022/5 E., 2022/21 K. sayılı ek karar ile davacının temyiz isteminin reddine, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

Davacının anılan ek karara karşı bir temyiz istemi bulunmamasına rağmen ek kararın temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği anlaşılmıştır.

Hâl böyle olunca, davacının Özel Dairenin ek kararına karşı temyiz istemi bulunmadığından Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Bu nedenle dosyanın Özel Daireye iadesi gerekmektedir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Bu aşamada Hukuk Genel Kurulunca yapılacak bir işlem bulunmadığından dosyanın YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİNE İADESİNE, 24.11.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20970, Karar No: 2013/30168, Tarih: 26.09.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/20970 E.  ,  2013/30168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kütahya İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/05/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından genel haciz yoluyla başlatılan takipte ödeme emrinin 17.01.2013 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun, tebliğ tarihinde yurt dışında olduğundan bahisle takipten, Türkiye'ye giriş tarihi olan 29.01.2013 tarihinde  haberdar olduğunu beyan ederek 30.01.2013 tarihinde gecikmiş itiraz talebiyle mahkemeye başvurduğu, mahkemece ödeme emrine ilişkin tebliğin usulsüz olduğu gerekçesiyle tebliğ tarihinin 29.01.2013 olarak düzeltildiği, takibe yönelik itirazın ise icra müdürlüğüne yapılması gerektiği gerekçesiyle buna dair talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İİK'nun 65. maddesinde; "Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise, paraya çevirme muamelesi bitinceye kadar itiraz edebilir" hükmü yer almaktadır. İİK'nun 65. maddesine dayanan gecikmiş itirazda,  muhatabın, bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememesi halinde mazeretini gösterir delillerle birlikte, esasla ilgili itirazlarını ve dayanaklarını, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine bildirmesi gerekir. Gecikmiş itiraz süresinde yapılmış ise, icra mahkemesi borçlunun bildirdiği mazeretin haklı olup olmadığını inceler. Mazereti kabul ederse icra takibi durur. Bu durumda artık alacaklı itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yoluna gidebilir.

Somut olayda, borçlunun başvuru dilekçesinde, ödeme emri tebliğ tarihinde şehir dışında olduğunu ve 29/01/2013 tarihinde döndüğünü beyan ettiği görülmektedir. Bu durumda, borçlunun mazereti şehir dışından döndüğü 29/01/2013 tarihinde son bulmuş olup, 30/01/2013 tarihinde yapılan itiraz İİK. nun 65.maddesinde öngörülen yasal üç günlük sürededir. Borçlu dilekçesinde tebligatın usulsüzlüğüne ilişkin bir iddiada bulunmadığından 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 32.maddesinin uygulanması suretiyle tebliğ tarihinin 29/01/2013 olarak belirlenmesi mümkün değildir.

O halde, mahkemece, borçlunun gecikmiş itirazının esasının incelenerek sonuca gidilmesi gerekirken tebligatın usulsüz olduğu gerekçesiyle ödeme emri tebliğ tarihinin düzeltilmesine karar verilmesi  isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17305, Karar No: 2012/23768, Tarih: 29.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/17305 E.  ,  2012/23768 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 727-321

Dava, hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 1995 yılında kesinleşen davalıya, 1993 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 18.10.2008 – 17.03.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.