muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/26586, Karar No: 2021/26659, Tarih: 09.11.2021

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanun'un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II- Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun'un ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

2872 sayılı Kanun'un ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31/05/2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08/06/2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05/07/2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05/07/2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31/05/2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05/07/2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08/06/2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- (z/ğğ) bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

III-Yargılamaya Konu Olay

Olay tarihinde...Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nce; ...Köyü Bozavlu Mevkiinde “... A.Ş.” yazılı tabela bulunan araziye; sanıklar ...,...’in sahibi oldukları ...Tavukçuluk San ve Tic. A.Ş’ye ait kümeslerden çıkan tavuk gübrelerinin ve temyiz dışı sanık ...’ya ait tavuk çiftliğinden ve temyiz dışı sanık ...’in yöneticisi olduğu ... Ziraat ve Hay. Gıda Marketçilik ve İnş. Ve San Tic AŞ den büyükbaş hayvan gübrelerinin döküldüğünün tespit edilmesi nedeniyle sanıklar hakkında çevrenin kasten kirletilmesi suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır.

Sanık ... özetle ; Zorluer Tavukçuluk San. ve Tic.A.Ş'nin diğer sanıklardan olan kardeşi ...'in ortak olduğunu, ancak 2008 yılından buyana tavuk ve yumurta üretimi yaptıklarını, bahse konu yere tavuk dışkılarını kendilerinin dökmediğini, kimin döktüğünü de bilmediğini, aynı mevkide bulunan 4 tavuk çiftliklerini de 2008 yılından sonra kiraya verdiklerini, söz konusu tavuk dışkılarını kiracılarının da dökmüş olabileceklerinin savunma ve diyeceklerinin bundan ibaret olduğunu beyan etmiştir.

Sanık ... özetle ; Zorluer Tavukçuluk San. ve Tic.A.Ş'nin diğer sanıklardan olan kardeşi ...'in ortak olduğunu, ancak 2008 yılından buyana tavuk ve yumurta üretimi yaptıklarını, bahse konu yere tavuk dışkılarını kendilerinin dökmediğini, kimin döktüğünü de bilmediğini, aynı mevkide bulunan 4 tavuk çiftliklerini de 2008 yılından sonra kiraya verdiklerini, söz konusu tavuk dışkılarını kiracılarının da dökmüş olabileceklerinin savunma ve diyeceklerinin bundan ibaret olduğunu beyan etmiştir.

Sanık ... savunmasında özetle ; Bu hususta daha evel karakolda verdiği ifadeyi tekrar ettiğini, üzerine atılı suçlamayı kabul etmediğini, ...Tavukçuluk San. ve Tic.A.Ş'nin ortaklarından biri olduğunu, söz konusu yer ile kendilerinin herhangi bir ilgisinin olmadığını, kendilerinin orada kümesleri olduğunu, ancak bahsedilen yer ile kendilerinin herhangi bir alakalarının olmadığını, söz konusu yere tavuk dışkılarını dökmelerinin söz konusu olmadığını, söz konusu tavuk dışkılarını da kimin döktüğünü de bilmediğini, ancak aynı mevkiilerde kendilerinden başka tavuk çiftliklerinin de olduğunu, ancak söz konusu dışkıları onların döküp dökmediğini bilmediğini, savunma ve diyeceklerinin bundan ibaret olduğunu beyan etmiştir.

Yargılamaya konu somut olayda; fekal atık bırakılan alıcı ortam olan toprağın altında, Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmeliğin 4/ö maddesindeki tanıma uygun, durgun veya hareket halindeki bir suyun varlığı kanıtlanmamıştır,

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 5/2. maddesi gereğince hayvan sahipleri, sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlüdürler. Aynı Kanun’un 28/b maddesinde ise 5/2. fıkrada öngörülen hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı ile ilgili yasaklara ve yükümlülüklere uymayan ve alınması gereken önlemleri almayanlara idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

a) Yukarıda (II) nolu kısımda açıklandığı üzere, fekal atık, alıcı ortam olan toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atık olmadığından alıcı ortam olan toprağın, dolayısıyla çevrenin kirletilmesi suçu oluşmayacaktır. Ancak sanığın, sahibi olduğu hayvanlardan kaynaklanan fekal atığı muhafaza ederken, zamanında ve yeterli seviyede tedbir alma yükümlülüğüne aykırı davranarak üçüncü kişileri rahatsız ettiği veya üçüncü kişilere zarar verdiği takdirde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 24 ve 5199 sayılı Kanun’un 5/2, 28/b maddeleri gereğince idari para cezası verilip verilmeyeceğinin de tartışılması gerekir.

Dosya kapsamında temin edilen bilgilere göre İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından idari yaptırım uygulandığı görülmektedir.

Bu suretle sanıklar hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Kabule göre de;

Dosya kapsamında temin edilen bilgilere göre İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından idari yaptırım uygulandığı görülmektedir.

Bu suretle sanıklar hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Kabule göre de;

17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 esas, 2021/4 sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıklar ... ve ... müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5933, Karar No: 2014/432, Tarih: 21.01.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/5933 E.  ,  2014/432 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :19.03.2013

Numarası :2012/443-2013/199

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davada, eser sözleşmesinin ayıplı ifası sonucu uğranılan zararın davalılardan müteselsilen tazmini istenmiş, mahkemece davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, kat malikleri kurulunun tüzel kişiliğinin ve taraf ehliyetinin bulunmadığı, kat mülkiyeti ile ilgili davaların kat maliklerince açılması gerektiği, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçeleri ile dava husumet yönünden reddedilmiştir.

Dosya kapsamından, kat malikleri kurulunun 20.10.2010 günlü toplantısında çatı katından alt dairelere yağmur sularının sızmasını önlemek için çatı izolasyonu yaptırmak, yüklenicilerle sözleşme imzalamak ve uyuşmazlık halinde dava açmak üzere yönetici A.. B..'e yetki verildiği, verilen yetki uyarınca davacı A.. B..'in davalılar E... Yapı Malzemeleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. ve Ç....Ticaret (V.. Ç..) ile protokol başlıklı 07.12.2010 tarihli eser sözleşmesini imzaladığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmeler, sözleşmenin tarafları arasında hak ve borç doğuracağından sözleşmenin tarafı olan A.. B..'in aktif husumet ehliyeti bulunmadığı kabul edilemez. Mahkemece açılan davanın esasının incelenerek tarafların delillerinin toplanması ve sonucuna uygun hüküm verilmesi gerekirken taraflar arasında yazılı olarak yapılmış sözleşme bulunduğu gözardı edilerek somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle davanın husumetten reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 21.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15230, Karar No: 2024/1690, Tarih: 21.02.2024

**7. Ceza Dairesi         2022/15230 E.  ,  2024/1690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/679 E., 2022/12 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

ASIL KARAR : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan asıl ve ek kararların temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi; dava konusu muafiyet fazlası akaryakıt kaçağa kaldığından beraat kararının hukuka aykırı olduğuna, nakil aracının müsaderesinin gerektiği ile re'sen tespit edilecek nedenlere ilişkindir.

II. GEREKÇE

Olay tarihinde Doğubayazıt ilçesinde icra edilen yol kontrolü sırasında, İran uyruklu sanığın sevk ve idaresindeki çekicide önleme araması kararı ile yapılan aramada, aracın yakıt depolarında muafiyet

fazlası 200 litre kaçak akaryakıt ele geçirildiğinin tespit edilmesi üzerine sanığın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci, onuncu ve onbirinci fıkraları uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık savunmasında; olay tarihinde İran ülkesinden Türkiye'ye giriş yaptığını, muafiyet fazlası akaryakıtı idaresindeki tırda kullanacak olduğunu, ticari amacının bulunmadığını beyan etmiştir.

Yerel mahkeme tarafından 30.10.2014 tarihinde sanığın kaçakçılık suçundan mahkÛmiyetine karar verilmiştir. Anılan kararın sanık müdafii tarafından temyizi üzerine Dairemizin 18.05.2021 tarihli kararı ile ''Sanığın olay günü İran'dan Türkiye'ye giriş yaptığını, bahse konu mazotu oradan aldığını beyan ettiği ancak dosya kapsamında sanığın olay günü ülkeye giriş yaptığına dair tespit bulunmadığı görüldüğünden, sanığın olay günü ülkeye İran'dan giriş yapıp yapmadığını gösteren yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarının istenmesi, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 96. maddesi, 2012/4 sayılı Transit Rejimi ile ilgili işlemler konulu genelgenin 13. maddesinde düzenlenen "Ülkemiz topraklarında yükleme ve/veya boşaltma yapmayacak olan üçüncü bir ülkeden bir başka ülkeye eşya taşımak amacıyla ülkemiz üzerinden transit geçiş yapan Türk ve yabancı plakalı taşıtların standart depolarında bulunan yakıtın deposu mühürlenmek kaydıyla geçişine izin verilir. Çıkış kapısında da söz konusu mühürler kontrol edilerek aracın çıkısına izin verilir." hükmü uyarınca sanığın ne amaçla ülkeye girdiğinin ve aracın transit geçiş kapsamında kalan bir araç olup olmadığının tespitinden sonra ilgili mevzuat hükümleri değerlendirilmek suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve tespiti gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi'' gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası Gümrük İdaresinden gelen cevabi yazı içeriğinden sanığın olay tarihinde ... Gümrük kapısından giriş yaptığının ve aracın transit geçiş kapsamında taşımacılık yapan bir araç olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan ... İdaresi vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle asıl ve ek kararın, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA, 21.02.2024 tarihinde karar verildi.