muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/528, Karar No: 2021/539, Tarih: 09.11.2021

Savcılıkta; Emniyet Amirliğinde verdiği ifadesinin içeriğini aynen tekrar ettiğini, aynı mahalleden tanıdığı sanığın bir bayanın peşinden hızlı bir şekilde geldiğini gördüğünü, bayanın sanıktan kaçar gibi bir görüntü içerisinde olduğunu, sanığın yurdun bahçesine giden bayanı merdivenlerin üzerinde yakaladığında "Nereye kadar kaçacaksın?" diyerek saldırmaya başladığını, bayanın kendisini korumaya çalıştığında her ikisinin de merdivenlerin yanında bulunan eğilimli yerden merdivenlerin bitimine doğru düştüğünü, sanığın ayağa kalktığında bayana saldırmaya devam ettiğini, daha sonra bayanın da bir şekilde kendisini kurtararak yurdun giriş kapısından içeriye girip kapıyı arkadan tuttuğunu, sanığın bir süre kapıyı açmak için zorladığını, ancak açamayınca olay yerinden uzaklaştığını, sanığın Özcan Caddesi olarak bildiği caddeye doğru gittiğini, sanık gidince içeriye kaçan bayanın dışarıya çıkıp "... beni bıçakladı." diye bağırdığını, bu arada bayanın elinin kanadığını gördüğünü, sanığın bayana saldırdığı süreç içerisinde elinde herhangi bir bıçak görmediğini, sanığın bayana saldırırken de hatırladığı kadarıyla da sadece "Nereye kaçacaksın?" dediğini,

Mahkemede; katılanın sanığın eşi olduğunu bildiğini, olay yerine gelmeden önce sanık ... katılanın önünden yürüdüğünü, ses duyduğunu, geri baktığında sanığın katılanın arkasından gelip "Nereye kadar kaçacaksın?" diye seslendiğini duyduğunu,

Tanık ... Savcılıkta; ... Yurdu'nda çalıştığını, 26.10.2011 tarihinde öğleden sonra saat 15.00 sıralarında yurtta bulunduğu esnada bağırma sesi duyduğunu, sesin öğrencilerden geldiğini düşünerek hemen sesin geldiği yere doğru gittiğini, sesin yurdun giriş kapısından geldiğini, sesin olduğu yere gittiğinde kendisini daha önceden aynı yurtta çalıştığını bildiği katılanın kapıyı kapatıp arkasını tuttuğunu gördüğünü, katılanın elinde kanama olduğunu, sürekli olarak "Kurtarın beni, öldürüyorlar." dediğini, kapının önüne baktığında kimseyi görmediğini, bu sırada katılanın "Kurtarın beni öldürecekler, dışarıda telefonum var, onu getirin, polisi arayacağım." dediğini, yurdun bahçesine çıkıp yerdeki telefonu alıp katılana getirdiğini, katılanın kocasını görse tanıyacağını, olay günü yurdun bahçesinde sanığı görmediğini,

İstinabe olunan Mahkemede; olayın gerçekleştiği yurtta çalıştığını, 26.10.2011 tarihinde öğleden sonra saat 15.00 sıralarında yurtta bulunduğu sırada bağırma sesi duyduğunu, hemen yurdun giriş kapısına doğru yöneldiğini, sesin geldiği yere vardığında kendisini daha önce aynı yurtta çalışmaları sebebiyle tanıdığı katılanın yurdun giriş kapısını kapatıp arkasını tuttuğunu gördüğünü, bu sırada katılanın elinin kanadığını, sürekli olarak "Kurtarın beni öldürüyorlar." dediğini, daha sonra polisleri aradığını, olay yerinde sanığı görmediğini,

Tanık ... Savcılıkta; 26.10.2011 tarihinde okuldan çıkıp saat 15.00 sıralarında dersaneye doğru giderken bir adamın bir kadını kovaladığını gördüğünü, adamın kadını ... Öğrenci Yurdu'nun merdivenlerinde yakaladığını ve vurmaya başladığını, kadın da kendisini korumak için geri çekildiğinde ikisi birlikte merdivenlerden düştüklerini, daha sonra adamın ayağa kalkıp cebinden bir bıçak çıkarıp kadına bıçakla saldırmaya başladığını, bu sırada adamın kadına "Ölümden kaçışın yok, seni öldürüceğim." dediğini, kadının bir şekilde kurtulup yurdun içerisine girdiğini, adamında kadının peşinden koştuğunu, ancak kadın binaya girince kapının önünde bekleyeme başladığını, biraz bekledikten sonra da bahçeden ayrılarak gittiğini,

Mahkemede; olay günü saat 15.00 sıralarında dershaneye giderken bir bayanla bir erkeğin arkada olmak üzere bayanı koşarak kovaladığını gördüğünü, kendisinin yolun yan tarafında bulunduğunu, önlerinden bir yaşlı adam daha gittiğini, kovalayan yurdun önüne geldiği sırada kadını yakaladığını, tartışmaya ve boğuşmaya başladıklarını, yere düştüklerini, daha sonra kadının yerden kalkarak kız yurdunun içine doğru koştuğunu, yurdun arka tarafına doğru erkeğin de koşarak kaçtığını, bayan yurt binasına girdikten sonra tekrar görmediğini,

Tanık ... Savcılıkta; olayın meydana geldiği yurtta çalıştığını, 26.10.2011 tarihinde saat 15.00 sıralarında bir bağırma sesi duyduğunu, sesin geldiği yön olan yurdun giriş kapısına doğru gittiğinde daha önce aynı yurtta çalışan katılanı yurdun giriş kapısını tutarak "Kurtarın beni öldürecek." dediğini duyduğunu, bu sırada katılanın elinden kan geldiğini, polisi arayarak durumu bildirdiğini, dışarıya baktığında kimseyi görmediğini, sanığı ilçe halkından olması sebebiyle tanıdığını, olay günü dışarıya baktığında sanığı görmediğini,

Mahkemede; olayın gerçekleştiği yurtta temizlik görevlisi olarak çalıştığını, olay günü gündüz vakti kim olduğunu bilmediği bir bayanın pansiyonun içerisine girerek pansiyonun giriş kapısını kapatmaya çalışarak yardım istediğini, bıçaklandığını söylediğini, elinden kan geldiğini gördüğünü, nereden yaralandığını görmediğini, olayın nasıl olduğunu görmediğini, huzurda bulunan sanığı olay yerinde görmediğini,

İfade emişlerdir.

Mahkemede; olayın gerçekleştiği yurtta temizlik görevlisi olarak çalıştığını, olay günü gündüz vakti kim olduğunu bilmediği bir bayanın pansiyonun içerisine girerek pansiyonun giriş kapısını kapatmaya çalışarak yardım istediğini, bıçaklandığını söylediğini, elinden kan geldiğini gördüğünü, nereden yaralandığını görmediğini, olayın nasıl olduğunu görmediğini, huzurda bulunan sanığı olay yerinde görmediğini,

İfade emişlerdir.

Sanık ... müdafisiz Kollukta; katılanın 27 yıllık eşi olduğunu, hâlen ... Kahvehanesi isimli iş yerinde ocakçı olarak çalıştığını, 26.10.2011 tarihinde saat 14.50 sıralarında kahvehanede bulunduğu sırada kendisini tanıdığı polis memurunun kahveye gelerek mahkemesi olduğunu söylediğini, birlikte mahkemeye gittiklerini, eşi katılan ile boşanma davalarının olduğunu, ancak gününü 28 Ekim olarak bildiğini, mahkemeye girdiklerini, mahkemeden çıktıktan sonra katılanla konuşmak için peşinden gittiğini, kendisini yurdun merdivenlerinde yakaladığını, kendisine "... neden böyle yapıyorsun?" diye sorduğunu, katılanın da kendisine "Sus şimdi burada konuşma." dediğini, katılanın kendisini itekleyerek okulun içerisine doğru kaçmaya başladığını, bunun üzerine geri döndüğünü, kahveye giderken polislerin gelip kendisini Emniyete getirdiklerini, katılanı bıçaklamadığını, nasıl yaralandığını da bilmediğini,

Savcılıkta; katılanın 27 yıllık eşi olduğunu, son bir yıldır geçimsizliklerinin meydana geldiğini, katılanı yaraladığı ve rahatsız ettiğinden ötürü hakkında dava açıldığını, eşi katılanın ikamet ettiği eve yaklaşmama konusunda mahkeme kararı olduğunu, ayrı kaldığı süre içinde katılanla barışma girişimlerinde bulunduğunu, katılanın 4 ay önce boşanma davası açtığını, 26.10.2011 tarihinde mahkemenin kendilerini boşadığını, mahkeme kararı verdikten sonra katılanla konuşmak için yanına gitmek istediğini, amacının barışmak olduğunu, ancak duruşma salonundan çıktıktan sonra katılanın kendisine manalı manalı kafasını salladığını, kendisiyle konuşmak ve hareketinin manasını sormak için katılanı takip ettiğini, katılanın manalı manalı kafasını sallamasının çok gücüne gittiğini, katılanın kafasını sallaması başını aşağıya yukarıya indirip kaldırmak şeklinde olduğunu, onun dışında kafasını sallarken herhangi bir şey söylemediğini, bu sebepten dolayı katılanı takip ederken kendini kaybettiğini, en son hatırladığı kadarıyla katılanı okulun merdivenlerinde tuttuğunu, ondan sonra olan hiçbir şeyi hatırlamadığını, bir süre sonra yanında taşıdığı bıçağı okulun duvarının dibine atınca büyük bir yanlışlık yaptığını fark ettiğini, niyetinin hemen gidip polise teslim olmak olduğunu, ancak polislerin kendisini daha önce bulduğunu, katılanı bıçaklarken kullandığı bıçağı normalde yanında taşımadığını, çakısını kaybettiği için bu bıçağı yanına aldığını, duruşmaya o bıçak üzerinde çıktığını, çünkü duruşma olduğundan haberdar olmadığını, katılanı takip edip durdurduğunda ne dediğini, ne yaptığını hatırlamadığını, katılanın kendisinin elinden kurtulmak için okula atıp kapıyı kapattığını, o kapıyı açmak için zorlayıp zorlamadığını hatırlamadığını,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; olay günü katılan ile boşanma davalarının olduğunu, boşanma davaları bitip Hâkim boşanmalarına karar verdikten sonra duruşma salonundan dışarı çıktığını, katılanla barışmak için yanına gittiğini, onun da kendisine kafa sallayarak "Her şey bitti." dediğini, bunun üzerine meyve yiyip cebine koyduğu bıçağı katılana sapladığını, neresine sapladığını hatırlamadığını, katılanın kafa sallamasının gücüne gittiğini, birkaç defa bıçağı katılana sapladıktan sonra okul duvarının dibine bıçağı attığını, pişman olduğunu,

Mahkemede; olay gününden önce katılanla ayrı yaşadıklarını, mahkemenin hakkında uzaklaşma kararı verdiğini, olay günü boşanma davalarının olduğunu sonradan öğrendiğini, bu nedenle mahkemeye kendisini polisin getirdiğini, boşanma davasına çıktıklarını, mahkemenin kendilerini boşadığını, boşanma davasını katılanın açtığını, mahkeme kendilerini boşayınca şuurunun kaçtığını, duruşmadan çıktıktan sonra adliyenin dışında katılanı beklediğini, kendisiyle konuşmak istediğini, adliyenin çıkışında katılanı gördüğünü, kendisiyle konuşarak katılanın evine doğru gittiklerini, yolda giderken ileri geri konuştuğunu, kendisine "Utanmıyor musun? Mahkeme aralarında bizi gezdiriyorsun." dediğini, bunun üzerine katılana "Mahkemeyle uğraşmayalım birleşelim." dediğini, o esnada birbirlerine girdiklerini, üzerinde bıçak olup olmadığını da hatırlamadığını, o sırada katılanı bıçakladığını, kavga anında katılanın yüzüne tükürdüğünü, daha sonra kaçmaya başladığını, okul bahçesinin kapısında ikisinin de yere düştüklerini, katılanı bıçakladığını hatırlamadığını, katılan bağırınca kaçtığını, okulun merdivenlerinde katılanla düştüklerini, katılanı okulun giriş kapısında bıçakladığını, zaten merdivenlerinde kapıya yakın olduğunu, okul ile adliye arası yürüme mesafesi 6 dakika civarında olduğunu,

Bozmadan sonra Mahkemede; Yargıtay bozma ilamına bir diyeceğinin olmadığını,

Savunmuştur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun "Suça teşebbüs" başlıklı 35. maddesinde;

“Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur” hükmü yer almaktadır.

Buna göre suça teşebbüs, işlenmesi kast olunan bir suçun icrasına elverişli araçlarla başlanmasından sonra, elde olmayan nedenlerle suçun tamamlanamamasıdır. Maddenin açık hükmüne göre, icra hareketlerinin yarıda kalması ya da sonucun meydana gelmemesi failin iradesi dışındaki engel nedenlerden ileri gelmelidir.

Öte yandan, suça teşebbüsle ilgili değerlendirme yapılabilmesi, failin hangi suçu işlemeyi kastettiğinin belirlenmesini gerektirir ki buna "subjektif unsur" denir. Failin gerçekleştirdiği davranış ile bir suçu işlemeye teşebbüs edip etmediğini, eğer etmişse hangi suça teşebbüs ettiğini belirleyebilmek için öncelikle kastın varlığının belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, tıpkı tamamlanmış suçta olduğu gibi, teşebbüs aşamasında kalan suçta da, işlenmek istenen suç tipindeki bütün unsurlar failce bilinmelidir. (İçel Suç Teorisi, Kayıhan İçel, Füsun Sokullu-Akıncı, İzzet Özgenç, Adem Sözüer, Fatih S. Mahmutoğlu, Yener Ünver 2. Kitap, 2. Baskı, ..., 2000, s.315.)

Bu husus, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 765 sayılı TCK'nın yürürlükte olduğu dönemde verilmiş olup kabul edilen ilkeler açısından 5237 sayılı TCK'nın teşebbüse ilişkin 35. maddesi yönüyle de varlığını devam ettiren 04.06.1990 tarihli ve 101-156 sayılı kararında da; “Teşebbüste aranan kast, icrasına başlanmış cürmü teşebbüs aşamasında bırakma kastı olmayıp, söz konusu suçu tamamlamaya yönelmiş kasttır” şeklinde açıklanmıştır.

Kasten yaralama suçu ile kasten öldürme suçuna teşebbüs arasındaki ayırıcı kriter manevi unsurun farklılığına dayandığından, sanığın kastının öldürmeye mi, yoksa yaralamaya mı yönelik olduğunun çözülmesi gerekmektedir.

5237 sayılı TCK’nın 21/1. maddesine göre, suçun kanuni tanımındaki unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi olan ve failin iç dünyasını ilgilendiren kast, dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak, daha açık bir ifadeyle, failin olay öncesi, olay sırası ve olay sonrası davranışları ölçü alınarak belirlenmelidir.

İlkeleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında açıklandığı üzere, bir eylemin kasten öldürmeye teşebbüs mü, yoksa kasten yaralama mı sayılacağının belirlenmesinde; fail ile mağdur arasında husumet bulunup bulunmadığı, varsa husumetin nedeni ve derecesi, failin suçta kullandığı saldırı aletinin niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, mağdurun vücudunda meydana getirilen yaraların yerleri, nitelik ve nicelikleri, hedef seçme imkânı olup olmadığı, failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir nedenden dolayı mı son verdiği gibi ölçütler esas alınmalıdır.

Kastın belirlenmesi açısından her bir olayda kullanılması gereken ölçütler farklılık gösterebileceğinden, tüm bu olguların olaysal olarak ele alınması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Kastın belirlenmesi açısından her bir olayda kullanılması gereken ölçütler farklılık gösterebileceğinden, tüm bu olguların olaysal olarak ele alınması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ... ve katılan ... (...)'ın 07.12.1984 tarihinde resmî nikâhla evlendikleri, bu evliliklerinden 1985 doğumlu ... ve 1990 doğumlu ... isimli 2 çocuklarının olduğu, aralarındaki problemler nedeniyle katılanın 09.06.2011 tarihinde Mecitözü Asliye Hukuk Mahkemesinde sanığa boşanma davası açtığı, olay tarihinde sanık ... katılanın birlikte boşanma davasının duruşmasına katıldıkları, mahkemenin 26.10.2011 tarihli hükmü ile tarafların boşanmalarına karar verdiği, duruşma bittikten sonra katılanın adliyeden çıkarak evine gitmek üzere yürüdüğü, sanığın ise katılanı takip etmeye başladığı, bir süre sonra takip edildiğini anlayan katılanın adımlarını hızlandırarak bir öğrenci yurdunun bahçesine girdiği, sanığın katılanı öğrenci yurdunun girişinde bulunan merdivenlerde yakalayarak "Nereye kadar kaçacaksın?" diyerek darbetmeye başladığı, ardından üzerinde bulundurduğu kesici kısmı 9,5 cm olan bıçağı çıkartarak katılanı sağ meme başı medialinden, sağ meme üst dış kadrandan, sol göğüs lateral arka aksiller hattan ve sol el 3. parmaktan hayati tehlike geçirmeksizin basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaraladığı, katılanın sanığın elinden kurtularak yurdun içine girip kapıyı kapattığı, sanığın ise yurdun bahçe duvarının yanına suçta kullandığı bıçağı atarak kaçtığı olayda;

Boşanma davası sonunda verilen kararla öfkeye kapılan, bu amaçla katılanı takip eden ve elverişli vasıta ile saldırıya geçen, sanığın ciddi bir engel neden olmamasına rağmen kendiliğinden eylemine son vermesi, katılanda meydana gelen yaraların yerleri, nitelikleri ve yaralanma derecesi dikkate alınıp sanığın olay öncesi, olay esnası ve sonrasındaki davranışları bir bütün olarak değerlendirildiğinde eylemine bağlı olarak ortaya çıkan kastının öldürme kastını ortaya koyabilecek kesinliğe ulaşmadığı, bu husustaki şüphenin aleyhe yorumlanması nazara alındığında sanığın kasten yaralamaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün sanığın eyleminin kasten yaralama suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; sanığın eyleminin nitelikli kasten öldürme suçuna teşebbüs oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.06.2014 tarihli ve 93-143 sayılı direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün; sanığın eyleminin kasten yaralama suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 09.11.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5946, Karar No: 2013/12367, Tarih: 07.10.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/5946 E.  ,  2013/12367 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığında katılan olarak "... Halıcılık Elektronik Madencilik Hayvancılık Taşımacılık Tekstil Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" yerine "..." yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Sanığın ikametinde yapılan haciz işlemi sonrasında mahcuz malların yediemin sıfatıyla kendisine teslim edildiği, 24.06.2011 tarihinde muhafaza haciz işlemi için tekrar mahallinde gidildiğinde sanığın taşındığı ve malların bulunmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmış olup, adresinden taşındığını mahcuzların halen yeni adresinde bulunduğunu iddia eden sanığın savunması doğrultusunda kolluk kuvvetlerince yapılan araştırma neticesi tanzim olunan 26.04.2012 tarihli tutanak içeriğinden kendisine yediemin olarak bırakılan mahcuzlardan bir adet kanepenin ikametinde bulunmadığı saptanmakla mallar üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunduğu anlaşılan sanığın unsurları yönünden oluşan suçtan mahkumiyeti yerine yazılı gerekçe ile beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 07.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4498, Karar No: 2013/4686, Tarih: 12.03.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/4498 E.  ,  2013/4686 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davalı yönünden yersiz ödendiği ve karşılandığı ileri sürülen ölüm aylıkları tutarının yasal faiziyle birlikte geri alınması amacıyla başlatılan takibe ilişkin itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2005 yılında kesinleşen davalıya, 2003 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Nisan ayında gerçekleştirilen işlemle 23.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 23.10.2008 – 22.04.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsili için ... . İcra Dairesinin 2010/11572 Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı, yasal süresi içerisinde davalının takibe borcu bulunmadığından bahisle itiraz etmesi nedeniyle, takibin durmasına binaen davacı Kurum tarafından itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir.

Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin