muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3268, Karar No: 2024/133, Tarih: 09.01.2024

III. OLAY VE OLGULAR

1. ... Vergi Dairesi mükellefi olan Uslu Nakliyat ... Ltd. Şti.nin ortağı ve yetkili temsilcisi olan sanığın, 2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarına ait defter ve belgeleri usulüne uygun olarak 18.01.2012 tarihinde kendisine yapılan tebligatla vergi incelemesi için istenilmesine rağmen ibraz etmemek suretiyle defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunu işlediğinin iddia ve kabul edildiği anlaşılmıştır.

2. Sanığın inkara yönelen savunması, vergi inceleme ve suç raporları, defter ve belgeleri isteme yazısı, tebligat, sanığa ait adli sicil ve nüfus kaydı ve diğer deliller dosya arasındadır.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanık müdafiinin diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

1. Defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunun, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit ve saklama mecburiyeti bulunan defter ve belgelerin vergi incelemesi amacıyla istenildiğinde ibraz edilmemesi ile oluştuğu ve 03.07.2012 tarihli ve 2012-A-1416/9 sayılı vergi inceleme raporunda, mükellef kurumun tarh dosyasında 2008-2010 hesap dönemlerinde kullanılan yasal defterlere ait tasdik bilgilerinin bulunmadığının belirtildiği gözetilerek maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından; inceleme için istenen defter ve belgelerin varlığına dair noter tasdik bilgisi veya başkaca tespitlerin bulunup bulunmadığı ilgili idareden sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

2. 213 sayılı Kanun'un suç tarihinde yürürlükte olan 139 uncu maddesine göre; “vergi incelemeleri, esas itibarıyla incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılır. İş yerinin müsait olmaması, ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin iş yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse inceleme dairede yapılabilir.” şeklindeki düzenleme karşısında, iş yeri faal olan mükelleflere, defter ve belgelerin vergi dairesine getirilmesi için yapılan tebligatlar hukuki sonuç doğurmayacağından gizleme suçunun unsurlarının oluşmayacağı gözetildiğinde, tebligat tarihinde faal olduğu belirtilen iş yerinde inceleme yapılması yerine, defter ve belgelerin sanığa yapılan tebligatla istendiği anlaşılmakla, incelemenin dairede yapılmasına imkan veren 213 sayılı Kanun'un suç tarihinde yürürlükte bulunan 139 uncu maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen istisnalardan birinin varlığının önceden belirlenip belirlenmediğinin incelemeyi yapan vergi denetmeninden sorulması, iş yeri dışında inceleme yapılması gerektiğine ilişkin bir tespiti varsa buna ilişkin belgenin dosyaya ibrazının istenmesi ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

3. Sanığa yüklenen defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan vergi ziyaı oluşmadığı gibi tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir cezanın da bulunmadığı dikkate alınarak 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına 7394 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile eklenen düzenleme uyarınca sanık hakkında, tayin edilen temel ceza üzerinden 1/2 oranında indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9206, Karar No: 2007/11095, Tarih: 24.09.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/9206 E.  ,  2007/11095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde silifke 031-b-22a ve b numaralı fotogometri yöntemiyle düzenlenen kadastro paftalarının bulunduğu anlaşıldığından bu paftaların tamamının fotokopisinin Kadastro Müdürlüğünden ya da Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden getirtilerek,

2- Yukarıda 1 nolu bentte pafta örnekleri getirdikten sonra dava dosyasının keşifte görev alan ... ve orman bilirkişilerine verilerek keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak,

3- Aynı gün, mahkemenin 1993/1093, 1091 ve 1097 nolu dosyaları birlikte incelendiği ve bu dosyada dava edilen taşınmazların birbirine yakın olduğu alaşıldığından, bu üç dosyada dava edilen taşınmazların 1/5000 ölçekli fotogometri yöntemiyle düzenlenen kadastro paftası üzerinde ... bilirkişi tarafından gösterilmesi, ayrıca bu paftalar üzerinde dava konusu edilen taşınmazların tasarruf sınırlarının kadastro paftalarının düzenlendiği tarihte belli olup olmadığı konusunda açıklamalı ek rapor alınarak,

bu dosya içerisine konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 24/09/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4600, Karar No: 2011/14990, Tarih: 14.11.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/4600 E.  ,  2011/14990 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/11/2009 tarih ve 2007/178-2009/637 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tasfiyesine karar verilen ' Antik Dekor Sanatsal ve Değerli Eşyalar Tic.A.Ş.'nin 50.000 hissesinden 8.250 paya sahip ortağı bulunduğunu, davalının ise eski eşi , şirketin yönetim kurulu üyesi ve tasfiye memuru olduğunu, boşanma sonrası müvekkili dışındaki ortakların şirketin içini boşaltarak tasfiye sürecine soktuklarını, tasfiye süreci boyunca şirketin mal varlıklarını kendi uhdelerine geçirdiklerini, kendilerinin cüz'i miktarda tasfiye payı aldığını, tasfiye edilen şirketin ortakları ... ve ...'ın aynı zamanda ortağı olduğu diğer bir şirkete iki ayrı faturalarla düşük bedelle satış yapıldığını, şirket mallarının değerinin altında ve düşük fiyatlarla tasfiye edildiğini, müvekkilinin bu şekilde zarara uğratıldığını, tasfiye memuru olan davalının TTK'nun 225. maddesi gereğince sorumlu olduğunu ileri sürerek, 6.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, şirketin 04.09.2002 tarihli kararla tasfiyesine ve müvekkilinin tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiğini, mal varlıklarının değerinde ve karlı olarak satıldığını, davacının eski eşine beslediği husumetle işbu davayı açtığını, tasfiye işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, şirketin 04.09.2002 tarihinde tasfiyesine karar verildiği, gerekli ilanların yapıldığı, mal varlıklarının % 58 değer fazlasıyla karlı olarak satıldığı, bu süre zarfında usulsüzlüğün tespit edilmediği, davalıya atfedilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, anonim şirket tasfiye memurunun sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup; davacı taraf, tasfiye sırasında şirkete ait malların gerçek değerinden daha az bir bedelle satıldığını, bu şekilde zarar uğratıldığını ileri sürerek işbu davayı açmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tasfiye bilançosunda belirtilen ticari malların % 58 karla satıldığı, davacının tasfiyeden dolayı zarara uğramadığı belirlenmiş, mahkemece bu rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir. Oysa davacı taraf, bilirkişi raporuna karşı beyanında, şirket kayıtlarındaki ticari mallara ilişkin değerlerin gerçeği

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tasfiye bilançosunda belirtilen ticari malların % 58 karla satıldığı, davacının tasfiyeden dolayı zarara uğramadığı belirlenmiş, mahkemece bu rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir. Oysa davacı taraf, bilirkişi raporuna karşı beyanında, şirket kayıtlarındaki ticari mallara ilişkin değerlerin gerçeği

yansıtmadığını, raporda belirtilen kar açıklamasının bilançoya göre belirlendiğini, tasfiye sırasındaki alım ve satım faturalarının kalem kalem değerlendirilmediğini, malların piyasa fiyatlarına göre gerçek değerlerinin tespit edilmediğini belirtip ciddi itirazlarda bulunmuş, nitekim davalı tarafta bir kısım alım faturaları ibraz ederek şirket mallarının yüksek karla satıldığını savunmuş, fakat anılan itirazlar değerlendirilmeden hüküm kurulmuştur.

Bu itibarla mahkemece, bilirkişilerden ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, tasfiye sırasında satılan mal bazında inceleme yapılarak, satış tarihindeki gerçek değerlerinin ne olduğu, belirlenen bu değer ile satış değerleri karşılaştırılmak suretiyle, davacının iddia ettiği şekilde zarara uğrayıp uğramadığı belirlenerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın anılan taraf yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14/11/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10960, Karar No: 2022/1584, Tarih: 09.02.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/10960 E.  ,  2022/1584 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No : 2020/306-2021/1299

İlk Derece

Mahkemesi : ... 37. İş Mahkemesi

No : 2019/38-2019/415

Dava, yaşamlarını yitiren sigortalı eş ve baba üzerinden hak sahibi sıfatıyla çift ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile alacak istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının eşi ...' in 15/12/2010 da öldüğünü, davacıya 01/01/2011 den itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında dul aylığı bağlandığını, babası bağkurlu...'ün 09/12/2001 de öldüğünü, davacının annesi olan eşine dul aylığı bağlandığını, davacının eşinin ölümü üzerine annesi aylık aldığından aylığının düşük olmaması için babası üzerinden aylık talebinde bulunmadığını, annesinin 06/08/2018 de ölmesi üzerine yetim aylığı istediğini, Adıyaman SGK il müdürlüğünün 15/10/2018 tarihli yazısı ile talebinin 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesinin gerekçe gösterilerek reddedildiğini beyanla müvekkilinin ölen babasından dolayı hak ediş tarihinden itibaren aylık bağlanması ve geçmişe dönük yasal faizle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitini ve aksi Kurum işleminin iptalini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, süre, husumet itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“Davacının davasının kabulü ile,

Kurumun davacıya babasından aylık bağlanmasına ilişkin yaptığı başvurunun reddine dair 15/10/2018 tarih 13615913 sayılı işleminin iptaline ,

Davacıya bağkurlu babası... üzerinden 01/01/2011 den itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiğinin tespitine" şeklinde karar verilmiştir. .

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“Davacının davasının kabulü ile,

Kurumun davacıya babasından aylık bağlanmasına ilişkin yaptığı başvurunun reddine dair 15/10/2018 tarih 13615913 sayılı işleminin iptaline ,

Davacıya bağkurlu babası... üzerinden 01/01/2011 den itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiğinin tespitine" şeklinde karar verilmiştir. .

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“…müteveffa davacının eşinden (506 sayılı Kanun kapsamında), babasından (1479 sayılı Kanun kapsamında) ölüm aylığı almaya hak kazandığı ve ikisini birden almaya engel bir yasal düzenleme olmaması karşısında mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesi isabetli ise de 5510 sayılı Yasanın 97/ 1. maddesi gözardı edilerek talep tarihi olan 10.08.2018 den geriye doğru 5 yıl gidilerek 01.09.2013 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespiti yerine yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur…” gerekçesiyle yerel mahkeme kararı kaldırılarak,

“1-Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü ile ,

2-... 37. İş Mahkemesine ait 25/12/2019 gün ve 2019/38 E.- 2019/415 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine,

3-Davanın kısmen kabulü ile;

-Kurumun davacıya babasından aylık bağlanmasına ilişkin yaptığı başvurunun reddine dair 15/10/2018 tarih 13615913 sayılı işleminin iptaline,

-Davacıya Bağ-Kur'lu babası... üzerinden 01.09.2013 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiğinin tespitine,” şeklinde hüküm kurulmuştur.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, davalının zamanaşımı itirazının bulunmadığını, aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek,kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, eksik araştırma yapıldığını belirterek söz konusu kararının bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, 15.12.2010 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı eşi üzerinden 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine ölüm aylığı bağlanan davacının, 09.12.2001 günü ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti için işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili, eksik araştırma yapıldığını belirterek söz konusu kararının bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, 15.12.2010 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı eşi üzerinden 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine ölüm aylığı bağlanan davacının, 09.12.2001 günü ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti için işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34. maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54. maddede ise bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen açıklamalar ışığında dava dosyası incelendiğinde, babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'ın muhalefetlerine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla, 09/02/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “babası 2001 yılında 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur (4b)lu sigortalı iken ölen ve 2010 yılında 506 sayılı Kanun kapsamında (4/a) sigortalı olan eşinin ölümü nedeni ile hak sahibi olarak babadan yetim aylığının 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi Kanun uyarınca eşinden aldığı dul aylığı (4/b kapsamında) nedeninden dolayı aylık bağlanması isteminin reddine ilişkin davalı kurum işleminin yerinde olup olmadığı” noktasında toplanmaktadır.

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “babası 2001 yılında 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur (4b)lu sigortalı iken ölen ve 2010 yılında 506 sayılı Kanun kapsamında (4/a) sigortalı olan eşinin ölümü nedeni ile hak sahibi olarak babadan yetim aylığının 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi Kanun uyarınca eşinden aldığı dul aylığı (4/b kapsamında) nedeninden dolayı aylık bağlanması isteminin reddine ilişkin davalı kurum işleminin yerinde olup olmadığı” noktasında toplanmaktadır.

2. İlk derece mahkemesince “Babanın 1479 sayılı Kanuna tabi olması sebebiyle bu yasadaki düzenlemelere göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. Yasanın 45. maddesine göre, 02.08.2003 de yapılan değişikliklerde dikkate alındığında, 2. aylık bağlama engelinin bu tarih itibariyle kaldırıldığı, Yargıtay ve HGK kararlarına göre ise, 1479 sayılı Yasaya göre yapılacak değerlendirmede yasanın 46. maddede bahsi geçen kısıtlamaların hem eş hem ana yada babanın Bağ-Kur'lu olması halinde dikkate alınacağı açıkça ortadadır. Buna göre hem eş hem ana yada baba Bağ-Kur'lu ise kız çocuğuna iki maaş bağlanmaz. Kız çocuğu sigorta kanununa tabi çalışmıyor ise eşinin başka bir sigorta yasasına tabi olarak onun üzerinden aylık alan Bağ-Kur'lu babanın kız çocuğuna 1479 sayılı Yasaya göre aylık bağlanmasını engelleyen hüküm yoktur. Dolaysıyla 5510 sayılı Yasanın 54 mad. yazılı kural 5510 sayılı Yasa'dan önce ölmüş babanın kızı davacı için uygulanamaz.” gerekçesi ile davanın kabulüne dair karar verilmiş, kararın kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı kurumun istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

3. Kararın davalı kurum tarafından temyiz edilmesi üzerine çoğunluk görüşü ile 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi kapsamında davacının eşinin 01.10.2008 tarihinden sonra öldüğü için 5510 sayılı Kanun uyarınca babasından aylık bağlanamayacağına dair işleminin yerinde olduğu gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

4. Önceye etki yasağı:

Somut uyuşmazlıkta önceye etki yasağından söz etmek gerekecektir. Kanunlar kural olarak yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren, yürürlükte bulundukları dönem içinde ortaya çıkan olay ve ilişkilere uygulanırlar. Hukuki güvenlik ilkesi, herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi, tutumunu ve davranışlarını buna göre güvenle düzene sokabilmesi anlamına gelir. Kişilerin davranışlarını düzenleyen kurallar onlara güvenlik sağlamalıdır. Bu güvenliğin sağlanabilmesi her şeyden önce, devletin kendi koyduğu hukuk kurallarına kendisinin uymasına bağlıdır.

Hukuk devletinde devlet, hukuk güvenliğini sağlama yükümlüdür. Hukuki güvenlik ilkesi kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kılar. “Yasaların Geriye Yürümezliği İlkesi” uyarınca yasalar kural olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Yürürlüğe giren yasaların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olamaması hukukun genel ilkelerinden "‘Kazanılmış Hakların Korunması” ilkesinin gereğidir.

Yasa koyucuyu önceye etkili kural getirmekten engelleyen genel bir hukuk kuralı bulunmamaktadır.

Önceye etki kavramı, yasaların yürürlüğe girmelerinden önceki zamana uygulanabilirliği konusu ile ilgilidir. Önceye etki özgürlükçü bir anayasanın temel koşullarına, hukuk düzeninin güvenilirliğine aykırı düşer ve bu yüzden kural olarak caiz değildir. Kişiler hukuka uygun davranışlarından dolayı daha sonra zarar görmeyeceklerinden emin olmalıdırlar. Önceye etki yasağı hukuk güvenliği ve vatandaş için güveninin korunmasını sağlar. Kazanılmış olan haklara saygı ancak bu şekilde gerçekleşir. Önceye etki yasağı, yaşamları Anayasal garanti altında olan fertlerin beklenmedik hak kayıplarına uğramasını engellemek için tanınmıştır. (Sözer, A. N. Kanunların Önceye Etki Yasağı: Sosyal Sigortalar Hukuku Bakımından Bir Değerlendirme. https://journal.yasar.edu.tr/wp-content/uploads/2014/01/9 s: 2477 vd). Anayasadaki “hukuk devleti ilkesi” yasa koyucuya bir yasanın kabulünden önceki zaman bakımından aleyhe sonuçlar doğuran bir yasa kabulü için dar sınırlar çizmektedir (ÖZEKES Muhammet, Özel Hukuk-Kamu Hukuku ve Yargılama Hukuku Bakımından Kanunların Zaman İtibariyle Uygulanması, Prof. Dr. Fırat Öztan’a Armağan, C:II, ..., 2010, 2759-2875).

Çıkarılan yasa önceden oluşan güveni sağlıyor, kazanılmış hakları koruyorsa açık hüküm olmasa da istisna olarak geçmişe uygulanmalıdır. Önceye etki yasağında istisna için gerekli sebep, hukuki işlemin inşası sırasında mevcut olmalıdır. Kişi yeni düzenleme ile daha iyi bir konuma getirilmekte ise önceye etki kabul edilmelidir.

Mülkiyeti koruma kapsamına, edime hak sağlayan sigorta olayları dahildir. Önceden doğmuş bir sigorta olayının edim sağlayıcı etkisi kolaylıkla ortadan kaldırılamaz. Sosyal Sigortalar Hukukunda kazanılmış (müktesep) haklar dinamik nitelik taşırlar (Sözer, A. N. Kanunların Önceye Etki Yasağı: Sosyal Sigortalar Hukuku Bakımından Bir Değerlendirme. Https://journal. yasar.edu.tr/wp-content/uploads/2014/01/9 s: 2477 vd).

Getirilen kuralın önceye etkili olmasında, sigortalı lehine yorum, amaca uygunluk yorumu, Sosyal Güvenlik Hukuku’nun kamusal nitelikte olması, maddi hukukun yetersizliği (her zaman, hayatın değişen sosyal akışı içinde gelişen tüm olayları ve ayrıntıları kurallaştırma gücüne sahip olmaması), çıkarlar dengesi ve adalet duyguları gerekçe olarak dikkate alınmalı, ayrıca, süregelen uyuşmazlıklarda, tamamlanmamış (ucu açık) hukuki durumlara yeni kanunun derhal uygulanması esası ölçü olarak alınmalıdır.