muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/851, Karar No: 2014/5087, Tarih: 10.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/851 E.  ,  2014/5087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Kişisel İlişki

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 10.03.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2022/10271, Karar No: 2022/9933, Tarih: 20.09.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/10271 E.  ,  2022/9933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ancak uyulmasına karar verilen bozma ilâmı gereği yerine getirilmeksizin karar verilmesi üzerine Dairemizin 16.09.2021 tarihli ilâmı ile karar tekrar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince Dairemizin 16.09.2021 tarihli bozma ilâmına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında şoför olarak 15.05.2015-13.11.2017 tarihleri arası çeşitli alt işverenlere bağlı gösterilmek suretiyle çalıştığını, müvekkilinin 2015 yılı Mayıs ayında ... Sendikasına üye olduğunu, davalı asıl işveren ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının en son sözde alt işveren Tekten İnş. Tem. İlaç Gıda San. Ticaret Limited Şirketi ile yapılan ihale sözleşmesini feshettiği gerekçesiyle davacı ile birlikte diğer bir çok işçinin 13.11.2017 tarihinde işten çıkarıldığını ileri sürerek davacının davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının işçisi olduğunun tespiti ile toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın talep etmiş olduğu alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını ve husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının ... sözleşmesinin müvekkili davalı ... tarafından sonlandırılmadığını, davacının yüklenici firmanın işçisi olduğunu, davacının yüklenici firmalarda 1 yıldan az süreli olarak çalışmasının olduğunu, bu nedenle kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağını hak etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.09.2019 tarihli ve 2017/1394 Esas, 2019/890 Karar sayılı kararıyla davacının işyeri şahsi sicil dosyası, tanık anlatımları ve bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 16.01.2020 tarihli ve 2019/203 Esas, 2020/54 Karar sayılı kararıyla;

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 16.01.2020 tarihli ve 2019/203 Esas, 2020/54 Karar sayılı kararıyla;

"... işveren tarafından gerçekleştirilen feshin haklı veya geçerli bir nedene dayanmadığı, davalılar arasındaki ilişkinin işçi teminine yönelik olduğu, davalılar arasında geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı, ilişkinin muvazaaya dayandığı, davacının baştan itibaren davalı belediyenin işçisi sayılması gerektiği, davalı şirketin kendi muvazaasına dayanarak bir hak elde edemeyeceği, mahkeme tarafından bu hususlarda yapılan tespit ve değerlendirmelerin isabetli olduğu ..." gerekçe gösterilerek davalının istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.02.2021 tarihli ve 2020/5147 Esas, 2021/4904 Karar sayılı ilâmı ile;

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.02.2021 tarihli ve 2020/5147 Esas, 2021/4904 Karar sayılı ilâmı ile;

"... davacı işyerinde örgütlü ve yetkili olan ... Sendikasına üye olduğunu, fakat muvazaalı bir biçimde yüklenici firmaların işçisi olarak gösterildiğinden sendika ile davalı ... arasında imzalanan Toplu ... Sözleşmesinden yararlandırılmadığını iddia etmiş, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... ile dava dışı hizmet alım sözleşmesi imzalanan şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu gerekçesi ile davacı işçinin davalının taraf olduğu Toplu ... Sözleşmelerinin tamamından yararlanabileceği kabul edilmiş ise de varılan bu sonuç ve gerekçe dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şöyle ki; davacı tarafından davalı ... ile dava dışı son alt işveren şirkete karşı açılan feshin geçersizliği ve işe iade davasının yapılan yargılaması sonunda İlk Derece Mahkemesi; davalı ... ile dava dışı şirket arasında geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabulü ile feshin geçersizliğine, davacının alt işveren şirketteki işine iadesine karar vermiştir. Bu kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucu yeniden esas hakkında verilen hükümde; “5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca Belediyelerin kendi asıl işi olan yolcu taşımacılığı işini de ihale ile alt işverene verebilecekleri” gerekçesi ile 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu’nun 8/a maddesi ile 4857 sayılı ... Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca mahiyeti itibariyle kesin olarak feshin geçersizliğine, davacının alt işveren şirketteki işine iade kararı verdiği ve davacının muvazaa iddiasını ispatlayamadığı kabul edildiği anlaşılmış olup Bölge Adliye Mahkemesinin feshin geçersizliği ve işe iade davasındaki muvazaaya ilişkin tespitinin işbu davada unsur etkisi nedeni ile kuvvetli delil olarak kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir ..." gerekçesiyle karar bozularak dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2021 tarihli ve 2021/226 Esas, 2021/241 Karar sayılı kararı ile bozma ilâmına uyulduğundan bahisle dava konusu alacaklar hüküm altına alınmıştır.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.09.2021 tarihli ve 2021/7334 Esas 2021/12014 Karar sayılı ilâmı ile;

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2021 tarihli ve 2021/226 Esas, 2021/241 Karar sayılı kararı ile bozma ilâmına uyulduğundan bahisle dava konusu alacaklar hüküm altına alınmıştır.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.09.2021 tarihli ve 2021/7334 Esas 2021/12014 Karar sayılı ilâmı ile;

"... Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında işaret edildiği üzere dava konusu talepler hakkında, davalı ... ile dava dışı hizmet alım sözleşmesi imzalanan şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınan alternatifli bilirkişi raporunun her iki seçeneğinin de belirtilenin aksine muvazaanın ispat edildiği kabulü doğrultusunda; davalı ... nezdinde çalışan emsal işçinin ücretleri ile davalı ... işyerinde yürürlükte bulunan toplu ... sözleşmesi hükümlerine dayanılarak ve davacının 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı hususu da değerlendirilmeksizin hazırlandığı anlaşılmış olup hükmüne uyulan bozma gereklerinin yerine getirilmesi gerekir ..." gerekçesiyle karar tekrar bozularak dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ikinci bozma ilâmına uyulduğundan bahisle dava konusu alacaklar hüküm altına alınmıştır.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince kesin delil olarak değerlendirilemeyecek işe iade kararının, işbu dosyada verilen hükümde koşulsuz bir şekilde dikkate alınmasının isabetli olmadığını, hükme esas alınan rapordaki hesaplamaların hatalı olduğunu, zira 13.11.2017 tarihindeki yevmiye üzerinden hesaplama yapıldığını, davacının davalı işverence işe başlatılmadığını bu nedenle müvekkilinin işe iade başvurusunun işverene tebliğ tarihinin sorulması ve tebliğ tarihinden itibaren 1 ay sonraki yevmiye baz alınarak hesaplamaların yapılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili davalı İdare arasında sözleşmeye dayalı işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını bu nedenle davalı İdareye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, dinlenen davacı tanıklarının davalıya karşı davaları olduğundan beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacının tüm ücretlerinin ödendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyulmasına karar verilen bozma ilâmının gereğinin yerine getirilip getirilmediği ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı ve davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12951, Karar No: 2006/15962, Tarih: 18.07.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/12951 E.  ,  2006/15962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2006
Yargıtay — Esas No: 2014/50916, Karar No: 2017/3407, Tarih: 08.02.2017

**4. Ceza Dairesi         2014/50916 E.  ,  2017/3407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

2-Kabule göre de;

Katılan Yağmur Kılıç'ın hükümden sonra şikayetten vazgeçme dilekçesi verdiğinin anlaşılması karşısında, hakaret suçu yönünden sanığa vazgeçmeye karşı diyecekleri sorularak, sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdirinin zorunlu olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 08.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2048, Karar No: 2022/6942, Tarih: 18.10.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/2048 E.  ,  2022/6942 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.2017 tarih ve 2017/57 - 2017/106 sayılı kararı

Katılanlar : 1-Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine İzafeten ... (Cumhurbaşkanlığı) 2-... 3-...

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, Türkiye

Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs,

Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya

teşebbüs, silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : 1-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında ayrı ayrı: Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan; TCK'nın 309/1, 53, 58/9, 63. maddeleri ve 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddesi uyarınca mahkumiyet kararlarına yapılan istinaf başvurularının esastan reddi,

2-Sanıklar ..., , ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ayrı ayrı: Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan; TCK'nın 309/1, 62/1, 53, 58/9, 63. maddeleri ve 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddesi uyarınca mahkumiyet kararlarına yapılan istinaf başvurularının

esastan reddi.

3-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ayrı ayrı: Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve T.C. Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından; ayrı ayrı beraat kararlarına karşı Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine İzafeten ...

tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi.

4- ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ayrı ayrı: Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraat kararına karşı Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine izafeten Başbakanlığın suçtan zarar görme ve katılma hakkı bulunmadığından istinaf başvurusunun reddi

5-Erzincan Valiliğinin yargılamaya ilişkin olarak suçtan zarar görme ve katılma hakkı bulunmadığından istinaf

başvurusunun reddi.

Temyiz edenler : Sanıklar müdafiileri, sanık ... eşi, katılan

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine izafeten ... vekili, ... vekili, katılan ... vekili, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı

Bölge adliye mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle temyiz edenin sıfatı bakımından 477 sayılı Kanun ile bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... kurumuna yapılacak tüm atıfların T.C. Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapılacağı göz önünde bulundurularak temyiz edenlerin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

I-a)Erzincan Valiliğinin tüm suçlar yönünden, T.C. Cumhurbaşkanlığı’nın silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden, müsnet suçların niteliği itibarıyla doğrudan zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına yasal imkan bulunmadığından CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca istinaf başvurularının reddine dair kararlar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi kabil bulunmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, gereğinin merciince yapılmak üzere dosyanın mahalline İADESİNE,

b)Usulüne uygun olarak duruşmadan haberdar edilmeyen Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve yasama organına karşı suçlar yönünden CMK'nın 260. maddesi uyarınca katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gören sıfatıyla hükmü temyiz etme hakkı olduğu anlaşılmakla bu suçlar yönünden CMK'nın 237/2 maddesi uyarınca davaya katılan olarak KABULÜNE,

c-aa)Katılan Cumhurbaşkanlığının Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, katılan ... Başkanlığının ise Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçları yönünden, müsnet suçların niteliği itibarıyla doğrudan zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına yasal imkan bulunmadığından,

bb)Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın beraatlerine ilişkin ilk derece mahkemesince verilen hükümlerin, o yer Cumhuriyet savcısı tarafından aleyhe istinaf edilmemesi ve anılan hükümler ile ilgili sair istinaf taleplerinin de yeni bir hüküm kurulmadan esastan reddedilmesi karşısında, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz yoluna başvuru hakkı olmadığından temyiz talebinin CMK’nın 298/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Bir kısım sanıklar ve müdafilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, ilk derece ve bölge adliye mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

II)Genel olarak Anayasayı ihlal suçu ve Somut Darbe Teşebbüsü:

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 Esas 2019/1953 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye

Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.