muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/400, Karar No: 2021/20, Tarih: 02.02.2021

(3) Geçici depolama yerlerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre gümrük müdürlüklerince makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yönetmelik'in 77. maddesi hükümleri uyarınca, ihracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine konulması talep edilen eşyanın, buralarda bir ay kalabileceği, ek süre talebinde bulunulması hâlinde ise gümrük müdürlüklerince en çok üç aya kadar ek süre verilebileceği, geçici depolama yerlerine konulmaksızın ihraç edilecek eşyanın beyanname kapatma süresinin iki ay olduğu, bu sürenin makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabileceği, bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannamelerin ise iptal edileceği kabul edilmiştir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ...'nin yetkilisi olduğu Öz-Bil Kumaşçılık Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin piyasadan temin ettiği tekstil ürünlerini yurt dışına ihraç ettiği, 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı ihracat beyannamesinin Öz-Bil Kumaşçılık Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına işlem gören gümrük müşaviri sanık ... tarafından tanzim edilip imzalanmak suretiyle Halkalı Gümrük Müdürlüğüne 1000 rejiminde beyanda bulunularak işleme konulduğu, Gümrük İdaresince tescil edilip onaylanan ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyaların "BİLGE" sistemince kırmızı hatta işlem görmek üzere yönlendirildiği, beyannameye konu eşyaların fiziki muayene için Gümrük İdaresine sunulmadığı, Gümrük İdaresine göre GÇB’nin “kırmızı hatta” ve “teslim alınmış” statüde bulunduğu, beyannamede alıcının Rıza Telahi Haydari Road Tahran - İran, ürünlerin ise 39.000 adet polyester eşarp, 800 adet pardesü, 3500 adet bayan eteği, 1000 adet bayan kazağı olduğu, bu beyannameye konu eşya için Öz-Bil Kumaşçılık Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Rıza Telahi adına 54 kapta 39.000 adet polyester eşarp, 800 adet pardesü, 3500 adet bayan eteği,1000 adet bayan kazağı için 67.244 USD bedelli, 218887 seri numaralı, 31.05.2010 tarihli fatura düzenlendiği, 28.02.2012 tarihinde sanık ... tarafından 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı gümrük çıkış beyannamesine ait malların beyannamenin Gümrük İdaresinde kaybolması nedeniyle, fiili ihracat gerçekleşmediğinden iptali talep edilmiş, Gümrük İdaresi tarafından yasal süresi içerisinde fiili ihracatın gerçekleşmemesi sebebiyle söz konusu beyannamenin iptal edildiği, beyannamenin iptal edilmesinden dolayı Gümrük İdaresince adı geçen şirkete 4458 sayılı Kanun’un 241/1. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle 71 TL idari para cezası uygulandığı,

Halkalı Gümrük Müdürlüğünce tescilli aynı şirket adına işlem gören 11.06.2010 tarihli ve EX271806 sayılı ihracat beyannamesinin sanık ... tarafından tanzim edilip imzalanmak suretiyle 1000 rejim kodunda işleme konulduğu, beyannamede alıcı Rıza Telahi olduğu, ürünlerin ise 39.000 adet polyester eşarp, 800 adet pardesü, 3500 adet bayan eteği, 1000 adet bayan kazağı olduğu, ihracatı sarı hat kriterinden gerçekleşen 08.06.2010 tarihli beyannameye konu eşya için Öz-Bil Kumaşçılık Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından alıcı Rıza Telahi adına 39.000 adet polyester eşarp, 800 adet pardesü, 3500 adet bayan eteği, 1000 adet bayan kazağı için 67.244 USD bedelli, 218887 seri numaralı, 31.05.2010 tarihli fatura düzenlendiği, söz konusu beyannameye konu eşyanın “muayeneye gerek görülmeksizin eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğunun ve birbiriyle uygunluğunun kontrol edildiği sarı hat” kriterinden ihracatının gerçekleştirildiği ve GÇB’nin kapanmış statüde olduğu,

Gümrük İdaresince yapılan suç duyurusunda; ihraç eşyasının yurt içinde bırakılarak fiili ihracı gerçekleşmiş gibi gösterecek bir işlemden bu beyannameye münhasır bir tespit bulunmamakla birlikte geçici depolama yerlerine konulmaksızın beyan edilen ve sistem tarafından kırmızı hatta yönlendirilen ancak beyan sahibi tarafından fiziki muayeneden kaçınmak suretiyle yeni bir beyanname tescil ettirilerek sarı hat kriterine göre ihracat işlemi gerçekleştirilen ihraç eşyasına ilişkin işlemlerin fiziki muayeneden kaçınma olarak değerlendirilmesi üzerine Gümrük İdaresince düzenlenen kaçak eşyaya mahsus tespit varakasına göre 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı gümrük çıkış beyannamesinde gösterilen ve gümrüklenmiş değeri 106.272.00 TL olan 44.300 parça tekstil malzemesini kırmızı hat muayenesinden kaçırılmak suretiyle ihraç kaçakçılığı suçunu işlediğinden bahisle sanıklar hakkında kamu davası açıldığı anlaşılan olayda;

Gümrük Kanunu’nun 63, 64, 65. maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği’nin 121 ve 180. maddelerine göre; gümrük eşyasının muayene edileceğinin idarece beyan sahibine bildirilmesi hâlinde bu beyannamenin iptalinin talep edilemeyeceği, eşyanın kontrol türünün bilgisayar sistemi tarafından kırmızı hat olarak belirlenmesi durumunda bu eşyanın fiziki muayenesinin zorunlu olduğu, eşyanın kontrol türünün kırmızı hat olarak belirtilmesi hâlinin beyan sahibine eşyanın fiziki olarak muayene edileceğinin bildirilmesi anlamına geldiği, böyle bir durumda muayene sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talebin kabul edilemeyeceği, beyannamenin iptalinin cezai hükümlerin uygulanmasına engel olmayacağı, kaldı ki beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirildiği durumlarda beyannamede düzeltme dahi yapılamayacağı, bu bakımdan Gümrük Kanunu’nda, kontrol türünün kırmızı hat olarak belirlendiği hâllerde eşyanın muayene edilmesinin mutlak surette arandığı, öte yandan eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınacak kriterin de eşyanın muayene edilip edilmemesine göre belirlendiği, eşya muayene edilirse muayene sonuçlarının, muayene edilmezse beyannamede yer alan bilgilerin esas alınacağının kabul edildiği, sistem tarafından kırmızı hat olarak belirlenen kontrol türünün beyannamenin düzeltilmesi, iptali, gümrük rejimi hükümlerinin belirlenmesinde belirleyici rol oynadığı anlaşılmaktadır.

Tescil edilmiş bir beyannamenin Gümrük İdaresince iptal edilebilmesi için beyan sahibinin iptal talebinde bulunması, eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulması, eşyanın beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmaması, belirtilen sebeplerle ilgili olarak beyan sahibince kanıtlayıcı belgelerin ibraz edilmesi, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmemesi gerekmekte olup Gümrük İdaresince beyannameye konu eşyanın muayenesi yapılmadan mevzuata aykırı şekilde beyannamenin iptali durumunda dahi yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmamaktadır. Somut olayda beyannameye konu eşyaların fiziki muayenesi yapılmadan beyannamenin iptali talep edildiğinde 28.02.2012 tarihli iptal talepli dilekçe ekinde gümrük müşaviri olan sanık ... tarafından onaylanmış dava konusu 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı gümrük giriş beyannamesini de içerir 23 adet beyannamenin fiili ihracatı gerçekleşmediğinden iptali talep edildiği, anılan dilekçe incelendiğinde, dilekçe üzerinde ayırt edici unsurları bulunmadığı gibi, iptali talep edilen 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı Gümrük Çıkış Beyannamesinin kaybolduğuna dair kanıtlayıcı belgenin iptal talepli dilekçe ekinde bulunmadığı,

Öte yandan ihraç konusu eşyaya ilişkin beyannamenin iptali için Gümrük Kanunu’nun 127. maddesinde belirtilen tüm şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Anılan maddede ihracat nedeniyle beyan sahibine sağlanan bütün hak ve menfaatlerin iade edildiğinin veya beyan sahibinin söz konusu hak ve menfaatlerden yararlandırılmaması için ilgili kurumlarca gerekli tedbirlerin alındığını ihracata ilişkin işlemlerin yapıldığı gümrük idaresine kanıtlaması ve beyanname konusu eşyanın gümrük bölgesini terk etmediğinin ihracata ilişkin işlemlerin yapıldığı gümrük idaresine belgelenmesi şartlarının arandığı, somut olayda ise 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük bölgesine hiç getirilmediği gibi hak ve menfaatlerin iade edilmesi veya bu hak ve menfaatlerden yararlandırılmaması için gerekli tedbirlerin alındığının kanıtlanmadığı anlaşıldığından bu maddede belirtilen koşulların da oluşmadığı anlaşılmıştır.

Kontrol türünün kırmızı hat olarak belirlenmesi, ihracat beyannamesinin iptal koşullarının anılan maddeler uyarınca oluşmaması, beyannamenin iptal edilmesinin cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaması ve ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük bölgesine hiç getirilmemesi hususları dikkate alındığında; beyan sahibi tarafından ihracat beyannamesine konu eşyanın gümrük bölgesine getirilmesinin fiziki imkânsızlıklar sebebiyle Gümrük İdaresince istenmemesi veya Gümrük Kanunu’nun 417. maddesinde belirtilen süreler içerisinde geçici depolama yerlerine konulmaksızın beyan edilen eşyaya ait tamamlanmayan beyannamelerin iptal edilebilmesine ilişkin hükümlerin somut olayda uygulanamayacağı belirlenmiştir.

Sonuç olarak Öz-Bil Kumaşçılık Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescil ve onaylı 31.05.2010 tarihli ve EX258193 sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyalar 1000 rejiminde beyanda bulunulması ve "BİLGE" sistemince kırmızı hatta işlem görmek üzere yönlendirilmesi sebebiyle Gümrük İdaresince eşyanın fiziki olarak muayene zorunluluğunun doğduğu, bu muayenenin yapılması için eşyanın sanıklar tarafından Gümrük İdaresine sunulması gerektiği, sanıkların yaptıkları iş gereği bu hususu bilecek durumda olduğu, buna karşılık sanıkların, eşyanın kırmızı hatta düştüğünü bildiği ve yasal olarak mümkün olmadığı hâlde yaklaşık iki yıl sonra beyannamenin iptali talebinde bulunulduğu ve eşyanın gümrük sahasına muayene için getirilmediği, sanıkların olayın başından beri ihraç edilmemiş bir eşyayı ihraç edilmiş gibi göstererek haksız çıkar sağlama kastıyla hareket ettiği, Gümrük Kanunu’nun 54. maddesi uyarınca bu Kanun hükümlerine aykırı olarak gümrük kontrolüne tabi tutulmadığı saptanan eşyaya 5607 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, ihracat beyannamesi düzenlenerek Gümrük İdaresine verilmesi ile beyannamenin tescili işlemlerinin atılı suçun icrai hareketini oluşturduğu, ancak olay tarihinde atılı kaçakçılık suçunun tamamlanması için öngörülen haksız çıkar elde edilemediğinden eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı, 5607 sayılı Kanun'un suç tarihinde yürürlükte bulunan 3. maddenin (18) fıkrasına göre; sanıkların eyleminin teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış suç gibi cezalandırılması gerektiğinin anlaşılması karşısında, sanıkların üzerine atılı suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 14. fıkrasında düzenlenen ve ihracat gerçekleşmediği hâlde gerçekleşmiş gibi göstererek ilgili Kanun hükümleri uyarınca teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak suretiyle haksız çıkar sağlamak şeklinde tanımlanan ihracat kaçakçılığı suçunun unsurları itibarıyla oluştuğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin, sanıklara atılı suçun unsurları itibarıyla oluştuğu gözetilmeden beraat kararı verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; "sanıklara atılı ihracat kaçakçılığı suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı" düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Küçükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.12.2019 tarihli ve 521-733 sayılı direnme kararına konu hükümlerinin, sanıklara atılı ihracat kaçakçılığı suçunun unsurları itibarıyla oluştuğu gözetilmeden beraat kararı verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 02.02.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/15336, Karar No: 2024/21774, Tarih: 27.12.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/15336 E.  ,  2024/21774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 05.09.2024

SAYISI : 2023/4061 E., 2024/169 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇTAN ZARAR GÖREN : ...

SUÇ : Hırsızlık

KARAR : Temyiz isteminin reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 05.09.2024 tarihli ve 2023/4061 Esas, 2024/169 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile aynı Kanun’un 286/3. maddesinde belirtilen suçlar ve aynı Kanun’un 296/1. maddesinin ilgili bölümünde yer alan; “... temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiş ise …, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.” şeklindeki hüküm uyarınca; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 05.09.2024 tarihli ve 2023/4061 Esas, 2024/169 Karar sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, aynı Kanun’un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Yozgat 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3802, Karar No: 2016/14792, Tarih: 14.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/3802 E.  ,  2016/14792 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Mak.San.Tic.A.Ş. ile davalı ...Ş. aralarındaki istirdat davasına dair ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 10.12.2013 günlü ve 2013/75 E.-2013/356 K.sayılı hükmün bozulması hakkında dairece verilen 26.10.2015 günlü ve 2014/21394 E.-2015/16655 K.sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, 1. Organize Sanayi Bölgesinde makine ve döküm imalat üretim işi ile uğraştığını, müvekkili şirketin de sarf ettiği elektrik bedeli dışında sayaç okuma bedeli ve kayıp kaçak bedeli adı altında davalı şirkete aldığı hizmet bedeli dışında fazlaca para ödediğini, davalı şirketin ... ve çevresinde tahsil edemediği kaçak kullanım bedelini müvekkili şirketten ve diğer abonelerinden tahsil etmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, tacir olan davacı şirketin, süresi içinde itiraz etmediği faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını, ayrıca kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.Yerel Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; lisans sahibi şirket olan davalının, EPDK kararlarına uygun fatura tahakkuk etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle davanın reddine dair verilen hüküm; davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 26/10/2015 günlü ve 2014/21394 E.2015/1655 K. sayılı ilamı ile;(...Bu durumda, mahkemece; davacının ödediği kayıp-kaçak, iletim, dağıtım ve PSH bedeli ve sayaç okuma bedelinin hesaplanması amacıyla bilirkişiden rapor alınarak oluşacak sonucu dairesinde iadeye karar verilmesi yönünde hüküm kurulması gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. )

Gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.Davalı vekili, süresi içinde kararın düzeltilmesini istemiştir.Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada geçmişede etkili olan 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak ( var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ) bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 26/10/2015 günlü ve 2014/21394 E.2015/1655 K. sayılı ilamının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı tarafın sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 14/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18395, Karar No: 2019/3994, Tarih: 07.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/18395 E.  ,  2019/3994 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dava, 11.09.2011 tarihli iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri nedeniyle oluşan Kurum zararının 5510 sayılı Yasa'nın 21/1 ve 21/4. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

Eldeki davada, Mahkemece, hükme esas alınan kusur raporunda davalı ... İnş. Oto. Akaryakıt Nak. Ziraat San. Tic. Ltd. Şti.’nin işveren olarak kabulü ile %95 oranında kusurlu olduğu; bu kusurun %5'inin şantiye şefi davalı ... Tatlı’ya, %5’i şirket müdürü davalı ...’a, %5’i şirket müdürü davalı ...’ya ait olduğu, davalı ... (...)’nin ise asıl işveren olduğu kabul edilerek ... çalışanı dava dışı ...’ın %5 kusurlu, kazalı sigortalının kusursuz olduğunun kabulü ile karar verilmiştir, söz konusu hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

5510 sayılı Kanun'un iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21'inci madde hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün, olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne göre alt işveren; bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran 3. kişidir ve bu kapsamda asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.