muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/22853, Karar No: 2013/1447, Tarih: 07.02.2013

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20. maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. İnceleme konusu davaya ilişkin olarak ise davacı ile boşandığı eşinin fiili beraberliğinin ortaya konulmasında yargılamada ortaya çıkan çelişki ve

..../...

-5-

belirsizliğin giderilmesi için; kayıtlı yerleşim yerleri olan Aksu Mahallesi ve Dereçatı

Köyü yönünden geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak Emniyet Müdürlüğü ile Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, Dereçatı Köyü’nün 2004 yılından itibaren görev yapan azalarının kanaat edinmeye yeteri kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 07.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

M.A.

T.H. : Selin KAN
Yargıtay — Esas No: 2024/621, Karar No: 2024/5130, Tarih: 17.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/621 E.  ,  2024/5130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/648 E., 2023/634 K.

SUÇ : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.04.2015 tarihli kararıyla sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan, 15 ay hapis cezasının ertelenmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir

2. Sanığın temyiz talebinde bulunması üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesince 05.07.2022 tarihinde yapılan incelemede, anılan hükmün; ... 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinde 7394 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik nedeniyle, bozulmasına karar verilmiştir.

3. İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.09.2023 tarihli ve 2022/648 Esas, 2023/634 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan, 7 ay 15 gün hapis cezasının ertelenmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği özetle; suç işleme kastının bulunmadığına, dosya kapsamına uygun düşmeyen ve yetersiz gerekçeyle lehe hükümlerin uygulanmadığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Sanığın yargılama konusu eylemi için, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (a) fıkrasının (2) numaralı bendi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. Bozma öncesi yapılan yargılamada zamanaşımı süresini kesen son işlemin 5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 14.04.2015 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve bu tarihten, inceleme konusu karar tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu, sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla mahkûmiyet hükmü kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

2. Bozma öncesi yapılan yargılamada zamanaşımı süresini kesen son işlemin 5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 14.04.2015 tarihli mahkûmiyet kararı olduğu ve bu tarihten, inceleme konusu karar tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu, sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla mahkûmiyet hükmü kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.09.2023 tarihli ve 2022/648 Esas, 2023/634 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1477, Karar No: 2019/2390, Tarih: 04.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/1477 E.  ,  2019/2390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının bakım ve onarımından sorumlu olduğu kanalizasyon hattının aşırı yağışta yetersiz kalması nedeniyle geri tepen suların, davacıya sigortalı konutta hasara neden olduğunu, eksper raporu ile saptanan 2.898,00 TL. hasar bedelini 12.06.2012 tarihinde sigortalıya ödediklerini, rücuen tahsil için davalı hakkında yaptıkları takibe itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, sigortalı konutun bulunduğu binaya ait tüm çatı ve bahçe sularının parsel bacasına bağlanması nedeniyle hasarın oluştuğunu, yağmur suyu hattındaki bakımı düzenli olarak yerine getiren davalının dava konusu zararın oluşumunda kusuru bulunmadığını, istenen zarar bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini ve % 40 kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacıya sigortalı konuttaki hasarın oluşumunda davalının kusuru bulunmadığının alınan iki ayrı bilirkişi heyeti raporuyla saptandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu su basması olayının sebebi ile kusur durumunun, konusunda uzman bilirkişi heyetlerinin, birbiriyle uyumlu raporlarıyla saptanmış ve bu raporların hükme esas alınmış olmasına göre; davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 16,70 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 04/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4352, Karar No: 2023/11746, Tarih: 23.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4352 E.  ,  2023/11746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/942 E., 2023/263 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/10 E., 2022/1 K.

Taraflar arasındaki sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı firmada 2006 Eylül - 2010 Nisan tarihleri arasında .../Kocaeli adresindeki işyerinde uzun yol gaz dağıtım sürücüsü olarak çalıştığını ve asgari ücretin 3 katı kazancı olmasına rağmen prime esas kazancının Kuruma asgari ücret üzerinden yatırıldığını, müvekkilinin kazancının Kocaeli 3. İş Mahkemesi'nin 2013/433 E. sayılı dava dosyası ile tespit edildiğini ve Yargıtayca hükmün bu kısmının onandığını, müvekkilinin 01.09.2006 - 12.04.2010 tarihleri arasında prime esas kazancının asgari ücret üzerinden yatırılarak eksik gösterildiğinin tespiti ile kesinleşen mahkeme kararına göre belirlenmiş olan ücreti üzerinden işverenden tahsiline karar verilmesini, oluşan yeni duruma göre bu farkın müvekkilin yaşlılık aylığına yansıtılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 12.06.2017 havale tarihli dilekçesinde; davacının ay be ay sefer primi ücretlerini bildirdiği görülmüştür.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, Kuruma bildirilenden daha fazla ücret alma iddiasının Kurum kayıtlarına eş değer nitelikle yazılı delillerle ispatlanmasının gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davacı vekili 12.06.2017 havale tarihli dilekçesinde; davacının ay be ay sefer primi ücretlerini bildirdiği görülmüştür.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, Kuruma bildirilenden daha fazla ücret alma iddiasının Kurum kayıtlarına eş değer nitelikle yazılı delillerle ispatlanmasının gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının müvekkili şirkette tanker şoförü olarak asgari ücretle çalıştığını, Kocaeli 3 İş Mahkemesinin 2013/433 Esas sayılı dosyasına işçilik alacakları davasının açıldığını, yargılama sonucunda davacının gerçek ücreti olan asgari ücret baz alınarak fazla mesai ve UBGT alacaklarının hüküm altına alındığını, her iki davanın ispatının farklı olduğunu, işçilik alacakları davasının tanık ile ispat edilebilmesi mümkünken prime esas kazanç davasının yazılı delillerle ispatının gerektiğini, Kocaeli 3. İş Mahkemesindeki davada Kurumun davalı olmadığını ve bu nedenle bu dosyanın kuvvetli delil niteliğinde bulunmadığını, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, yollukların prime esas kazanca dahil edilemeyeceğini, bu yönde Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2010/4199-2011/12922 E.K.sayılı kararının bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Davanın kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı şirket vekili; muavin defter dökümlerinde yapılan ödemelerin harcırah olduğunu, yaptığı sefer yerlerine göre ödemesi gereken yakıt parası, yemek parası, otoyol ücretlerinin hesaplanarak ödenen harcırahtan düşülmesi gerekmesine rağmen yapılan ödemelerin tamamının SPEK olarak kabul edilmesinin doğru olmadığını, istinaf mahkemesinin ortadan kaldırma kararının gereğinin yerine getirilmediğini ve hatalı değerlendirme yapılarak alınan raporun hükme esas alındığını, bilirkişinin yapılan ödemelerin ne kadarının yolluk ne kadarının ücrete dahil olabileceğini tespit etmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesinin ortadan kaldırma kararına aykırı olarak bu değerlendirme yapılmadan hüküm tesis edilmesinin usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili; dava Kuruma yöneltilmediğinden aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki eksiklikler giderilmeden rapor hazırlandığını, yazılı belge bulunmadığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı şirket vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77 nci maddesinin 1 inci fıkrasında “sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a)Sigortalıların o ay için hak ettikleri ücretlerin,

b)Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.” hükmü öngörülmüş, 2 nci fıkrasında, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının belirlenmesinde dikkate alınmayacak ödeme ve yardımlar sıralanarak bunlar arasında yolluklara da yer verilmiştir.

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.” hükmü öngörülmüş, 2 nci fıkrasında, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının belirlenmesinde dikkate alınmayacak ödeme ve yardımlar sıralanarak bunlar arasında yolluklara da yer verilmiştir.

Buna göre maddenin 2 nci fıkrasında sayılan istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen gelirlerden sigorta primi kesilmesi asıldır. Anılan Kanunda ücretin tanımı yapılmamış olup söz konusu maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendindeki “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi unsurlar da girmektedir. (c) bendi gereğince, idare veya yargı makamları tarafından belirlenen ücretlerin prim hesabına esas alınabilmesi için bu tür kazançlara hak kazanmak yeterli olmamakta, işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkta mahkemece verilen karar sonrasında işçiye (sigortalıya) ödeme yapılmış olması aranmakta, bu durumda, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların primlerinin sigortalı payının infaz sırasında sigortalıya yapılan ödemeden düşülmesi işverenin Kuruma karşı prim yükümlülüğünü kaldırmadığı da dikkate alınmak suretiyle, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdi daha önceki bir tarihte sona erdiği takdirde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun; 288 inci maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belir bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289 uncu maddesinde, 288 inci madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292 nci maddesinde de senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 nci maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, öncelikle davalı tarafından sunulan muavin defterinde davacıya 2008-2010 dönemlerinde sefer primi veya harcırah adı altında gerçekleştirilen ödemelerin tamamının ya da bir kısmının 506 sayılı Kanun'un 77 nci madde kapsamında belirtilen yolluk niteliğinde olup olmadığı açıklıkla ortaya konulmalı, yapılan ödemelerden yolluk kapsamında kalan kısmının (sefer için gerekli olan yakıt, yol ve köprü geçiş ücretleri, bazı gümrüklerde ödenecek vergi, harç ve benzeri ödemeler ile şoför için zorunlu olan barınma ve gıda masrafları vs.) belirlenmesinden sonra bu kısmın 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi gereği sigorta primine esas kazançlar arasında sayılamayacağı, geriye kalan kısmın ise ücret olduğu ve sigorta primine esas kazanç tutar kapsamına girdiği kabul edilerek karar verilmelidir. Diğer taraftan 2006 ve 2007 dönemine ait davacıya ödenen sefer primi ve ya harcırah adı altında her hangi bir belge bulunmadığı anlaşılmakla, yazılı delil olmayan dönemlere ilişkin sadece davacının beyanı esas alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.