muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/429, Karar No: 2013/490, Tarih: 10.04.2013

Bilindiği üzere bu tür davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, anılan davalarda kişi iradesi önemli rol oynadığı gibi, taraf anlaşmaları da geçerlidir. Ayrıca bu haklardan her zaman için vazgeçilebilir. İşçilik alacak ve tazminatlarına ilişkin davalar da bu tür davalardan olup, işçi ile işveren arasında görülen bu tür davalarda SGK’nun, davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Görüldüğü üzere, hizmet tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin ve re'sen araştırma ilkesine tabi iken, işçilik hak ve alacakları talebine ilişkin davalar, taraflarca hazırlama ilkesine tabi olup, her iki dava türü, yasal dayanakları ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemler ile temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul ve davaların tarafları açısından büyük farklılıklar içermektedir. Yargılama usulü farklı davaların birlikte yürütülmesindeki zorluk yanında, ayrı yargılama ilkelerine tabi olan bu davaların birlikte görülmesine ilişkin yasal bir zorunluluktan sözetme imkanı da bulunmamaktadır.

Yeri gelmişken uyuşmazlığın çözümü açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümlerinin irdelenmesinde de yarar bulunmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166.maddesinde;

“(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.

(5)İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.”

Hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun 167.maddesinde;

“(1)Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder.”

Düzenlemesine yer verilmiştir.

Hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun 167.maddesinde;

“(1)Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder.”

Düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre Hakim, HMK'nun 167.maddesi uyarınca, aralarında bağlantı bulunduğu iddiası ile birlikte açılmış davalarda, yargılamanın daha iyi bir şekilde yürümesini sağlamak için, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden davaların ayrılmasına karar verebilir. Ayrıca HMK'nun 30.maddesinde, Hâkimin yargılamanın düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olduğu kabul edilmiş olup, farklı yargılama usulüne tabi davaların birlikte açılarak, yargılamalarının birlikte yapılması halinde anılan maddelerde yer verilen yargılamanın daha iyi ve düzenli şekilde yürütülmesinden sözetmek de mümkün olmayacaktır.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında yapılan değerlendirmede, davaya konu istemlerin yasal dayanaklarının ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemlerinin farklılığı, temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul gibi bir takım farklı olgular nedeniyle, yargılamanın daha iyi ve süratli bir şekilde yürütülebilmesi için hizmet tespiti ve işçilik alacaklarına ilişkin davaların ayrılmasının daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Bu sonuç, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2007 gün ve 2007/21-69 E. 2007/55 K.; 06.02.2013 gün ve 2012/21-746 E. 2013/215 K.; 06.03.2013 gün ve 2012/21-731 E. 2013/323 K. ile 06.03.2013 gün ve 2012/21-1079 E. 2013/324 K. sayılı kararlarında da aynen benimsenmiştir.

O halde, yukarıda açıklanan nedenlerle, hizmet tespiti istemi ile işçilik alacaklarının tahsili isteminin tefriki gerektiğine işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle, direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici Madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, 5521 sayılı Kanunun 8/son maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2011/1065, Karar No: 2011/410, Tarih: 18.07.2011

**12. Ceza Dairesi         2011/1065 E.  ,  2011/410 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : 765 sayılı TCK'nın 459/2, 59/2, 72; 647 sayılı Kanunun 4, 5, 6; 2918 sayılı Kanunun 119. maddeleri gereğince 2316 TL apc, sürücü belgesinin 1 ay süre ile geri alınması, erteleme.

Sanığın taksirle yaralama suçundan mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ve katılan ... vekili tarafından temyiz edilmekle,

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında 765 sayılı TC'nun 459/2 maddesi uyarınca tayin edilen temel para cezasının suç tarihi itibariyle 440 TL üzerinde olamayacağının gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK’un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, "sanığın 765 sayılı TCK'nın 459/2. maddesi gereğince 6 ay hapis ve 440 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığın kazanın oluşumunda 8/8 kusurlu olması nedeniyle cezasından 765 sayılı TCK'nın 459/son maddesi gereğince indirim yapılmasına yer olmadığına, hakkında TCK'nın 59/2. maddesi gereğince 1/6 indirim yapılarak 5 ay hapis ve 366 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığa verilen hapis cezasının günlüğü suç tarihi itibariyle 11 TL'den paraya çevrilerek 1650 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığa verilen aynı neviden para cezalarının TCK'nın 72. maddesi uyarınca toplanarak sonuçta 2.016 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" şeklinde düzeltilmesi suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 18/0 7/2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12965, Karar No: 2015/11364, Tarih: 28.09.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/12965 E.  ,  2015/11364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/07/2015

NUMARASI : 2013/586-2015/326

- K A R A R -

Uyuşmazlığın boru montajı işini konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanmasına göre, kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışında olup, Yüksek 15.Hukuk Dairesinin görevi dahilindedir.

11.04.2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6644 sayılı kanunla değişik 2797 Sayılı Kanunun 60.maddesi uyarınca görevli dairenin belirlenmesi için dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Yüksek 1.Başkanlığa sunulmasına 28.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14005, Karar No: 2013/4313, Tarih: 25.02.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/14005 E.  ,  2013/4313 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 62/1, 50/1-a, 52/2-4, 63, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet, sürücü belgesinin geri alınması.

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın saat 09:00 sıralarında sürücüsü olduğu çekici ve bu çekiciye bağlı dorse ile iniş eğimli, virajlı ve hafif yağmur yağışı nedeniyle zemini kayganlaşmış yolda süratle seyrettiği bir sırada virajı alamayarak karşı şeride geçip, tekrar kendi şeridine geçmeye çalıştığı bir sırada çekicinin arkasında takılı bulunan dorsenin karşı şeritte kalması ve karşı yönden gelen ...'in aracına çarpması sonucu ...'in ölümüne, bu araçta bulunan katılanlar ..., ... ve ...'nun vücutlarında kemik kırıkları oluşacak derecede yaralanmalarına tam kusurla neden olduğunun anlaşılması karşısında; iki sınır arasında temel ceza belirlenirken hakkaniyet kurallarına bağlı kalınması, takdirde yanılgıya düşülmemesi, adalet, hakkaniyet ve nasafet kurallarına uygun makul bir cezaya hükmedilmesi bu itibarla asgari hadden daha fazla ayrılmak gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında tayin edilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında uygulanan kanun maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının (4.) bendine “50/1-a” ibaresinden sonra gelmek üzere “-4” ibaresinin eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25/02/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1625, Karar No: 2006/3544, Tarih: 20.03.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/1625 E.  ,  2006/3544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

l) Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen ... ve orman bilirkişilerine verilerek keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı Ek rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

2) Taşınmazın bulunduğu yere ait kadastro paftasının fotokopi örneği getirtildikten sonra dosya ... bilirkişiye verilerek taşınmazların yeri kadastro paftası üzerinde ölçekleri denkleştirilerek işaretlenmesi,

3) Çekişmeli taşınmazların bulunduğu alanın hangi nedenlerle kadastroda tapulama harici bırakıldığının ve bu işlemin hangi tarihte kesinleştiğinin kadastro müdürlüğünden sorulup alınacak cevabi yazının,

bu dosya içerisine konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklik giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye gönderilmesine 20/03/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19767, Karar No: 2014/25667, Tarih: 25.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/19767 E.  ,  2014/25667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Uşak 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/06/2014

NUMARASI : 2013/734-2014/211

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, iş sözleşmesinin geçerli sebebe dayanılmaksızın feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine ve İşe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının görevinin depolama işi dışında işe girerken vermiş olduğu sertifika doğrultusunda forklift ile mal yükleme ve boşaltma, tekrar kullanılamayacak hale gelen plastik ambalaj kutularını geri dönüşüm için kırmak ve ayrıca bütün birimlerin çöplerini çöpe atmak olduğunu, depolama, çöp ve geri dönüşüm toplama ünitelerinin yan yana olan birimler olduğu için bu işleri davacının mesaisi doğrultusunda iş planı çerçevesinde yapmak olduğunu 28.09.2013 tarihinde verilen kırım işini yapmadığından sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemece, davacının kullanılmasını bilmediği kırım makinesinde çalışına talimatına uymaması nedeniyle yapılan feshin haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun'un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğinden, davacının 09.07.2011 tarihinden itibaren işe girdiği ve sarf malzeme depo sorumlusu olarak çalıştığı 28.9.2013 tarihli yazılı fesih bildirimi ile davacıya verilen plastik ambalaj kutularının makine ile krılmasını işini yapmadığı gerekçesi ile iş sözlşemsinin kıdem tazminatı ödemek fehsdiliği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğinden, davacının 09.07.2011 tarihinden itibaren işe girdiği ve sarf malzeme depo sorumlusu olarak çalıştığı 28.9.2013 tarihli yazılı fesih bildirimi ile davacıya verilen plastik ambalaj kutularının makine ile krılmasını işini yapmadığı gerekçesi ile iş sözlşemsinin kıdem tazminatı ödemek fehsdiliği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 7. maddesinde, davacı işçinin işyeri içinde unvan ve niteliği benzer yahut birbirine yakın başka işlerde muvafakati aranmaksızın daimi veya geçici olarak çalıştırılabileceği düzenlenmiştir. Dosya içeriğinden davacının görevinin depo sorumlusu olduğu açıktır. Açıklanan sözleşme hükmü gereği benzer ve birbirine yakın işlerde çalışma konusunda davacının da muvafakati da bulunmaktadır. Bu durumda davacıya verilen kırma makinesinde plastik kutuların geri dönüşüm için kırılması işinin davacının yaptığı işe benzer ve birbirine yakın bir iş olup olmadığı, işin özelliği ve iş güvenliği açısından eğitimi gerektirip gerektirmediği, eğitim gerekiryorsa davacıya eğitim verilip verilmediği konusunda makine mühendisi iş güvenliği sağlığı uzmanından alınacak raporla birlikte tüm dosya kapsamı değerlendirilerek feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmesi gerekir. Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10542, Karar No: 2024/18079, Tarih: 29.04.2024

**10. Ceza Dairesi         2022/10542 E.  ,  2024/18079 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1365 E., 2020/718 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İlk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz talebinin esastan reddiyle hükmün onanması

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, yukarıda belirtilen kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 20.03.2023 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.04.2024 tarihinde karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2015/12993, Karar No: 2017/11983, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/12993 E.  ,  2017/11983 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9766, Karar No: 2011/11526, Tarih: 17.11.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/9766 E.  ,  2011/11526 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ORHANELİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/04/2011

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, miras bırakan H.’ın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla 402 ve 403 parsel sayılı taşınmazlardaki ½ şer payını oğlu davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, satışın gerçek olmadığını ileri sürerek muvazaa nedeniyle tapu kayıtlarının miras payı oranında iptali ile adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların davalıya temlikinin muvazaalı olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; miras bırakanın çekişme konusu 402 ve 403 parsel sayılı taşınmazların ½’şer paylarını 18.10.2001 tarihli akitle oğlu davalıya satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı, anılan temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince;Somut olaya gelince; çekişme konusu taşınmaz paylarının satış bedeli ile gerçek bedeli arasında aşırı fark olduğu, murisin bekçilik yapmakta olup, yaşlılık aylığı aldığı, başka taşınmazlarının bulunduğu, satış ihtiyacı olmadığı, kız çocuğuna erkek çocuğun tercih edildiği görülmektedir.

Yukarıda belirlenen olgular ve açıklanan ilkeler gözetildiğinde, miras bırakanın davalıya yapmış olduğu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı olduğu hüküm tesisi isabetsizdir. Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesine göre) HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 17.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.