muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6529, Karar No: 2019/4635, Tarih: 22.05.2019

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir.

Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hâkiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hâkimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulduğuna göre bozma gerekçelerine uygun yargılama yapma ve hüküm kurma zorunluluğu doğar. Bozma sonrası sürdürülen yargılama sürecinde mahkeme, bir kısım kurum ve kuruluşlar nezdinde abonelik araştırması yapmış, gelen cevabi yazılarda; boşanan eşler adına elektrik ve su aboneliği bulunmadığı, telefon aboneliğinin ise sadece davalı adına 19.05.2005 tarihi itibariyle tesis edildiği ve halen devam ettiği bildirilmiştir. Beyanlarına başvurulan muhtar ve azalardan beş tanık davalıyı tanımadıklarını, bir tanık ise 2010 yılının nisan ayında davalının mahalleye taşındığını ve kızı ile birlikte oturduğunu, muhtarlık kaydı sırasında boşandığını beyan ettiğini bildirmiştir. Mahkemece davalı ve boşandığı eşinin dava konusu dönemdeki seçmen kayıtları getirtilmiş ve söz konusu delillere göre davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilâmı içeriğine uygun şekilde inceleme ve araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu kapsamda, Mahkemece davalı ve boşandığı eşinin dava konusu dönemi kapsar şekilde medula kayıtları getirtilmeli, re'sen araştırma yapılarak davalı ve boşandığı eşinin tespit edilen yerleşim yeri adreslerindeki komşuları tanık sıfatıyla re'sen dinlenilmeli, yine dava konusu dönemde davalı ve boşandığı eşinin tespit edilen yerleşim yeri adreslerindeki muhtar ve azalar tespit edilerek tanık sıfatıyla re'sen dinlenmeli, denetim tutanağında dinlenen Kılıçaslan Mahalle Muhtarı ...'in tanık sıfatıyla beyanına başvurulmalı, denetim tutanağında beyanları alınan davalı ve boşandığı eşinin de beyanları gözetilerek tüm beyanlar birlikte değerlendirilmek suretiyle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan tüm delillerin sonucuna göre şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konulmalı, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde; davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.05.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14508, Karar No: 2013/16469, Tarih: 25.11.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/14508 E.  ,  2013/16469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen hakem kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davada; .... Başkanlığının 08.10.2012 tarih ve 2012/97 sayılı kararının iptali talep edilmiş, mahkemece; kullanmadığı elektrik bedelinin tüketiciden talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin tüketiciden alınıp alınamayacağı hususundadır.

Somut olayda;..... Başkanlığı, davalı tüketicinin başvurusu üzerine, elektrik ücretine ilave olarak tüketicinin faturasına yansıtılan kaçak kullanım bedellerinin iptal edilmesine, daha önce alınan bedellerin geriye dönük hesaplanarak tüketiciye iade edilmesine karar vermiştir.

Kayıp-kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Kayıp kaçak bedeli 4628 sayılı .....geçici 9.maddesinde “ulusal tarife” adı altında .... tarafından belirlenerek uygulanmaktadır. 01.04.2011 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanmakta olan bu tarife ... 28.12.2010 tarih ve 2999 sayılı kararı ile belirlenmiştir.Tarifelerin uygulanmasında davalının da dahil olduğu lisans sahibi şirketler bakımından yasal zorunluluk bulunmaktadır.Lisans sahibi şirketler tarifeyi değiştiremeyeceği gibi tarifede yer almayan bir bedeli de tahsil edemeyecek veya düzenlenen tarifeler kapsamında düzenlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamayacaktır. Tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak kayıp-kaçak bedeli perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almakta, bu bedelin belirlenmesi için alınan kurul kararı ....nın bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlamaktadır.

....

4628 Sayılı Kanunun 12. maddesinde kurulan yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabileceği, kurul kararlarına karşı açılan her türlü davanın öncelikli işlerden sayılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm çerçevesinde kurul kararlarının iptali için yargı yoluna başvurmak her zaman mümkündür.

Hal böyle olunca; tarifeye ilişkin kurul kararının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruyacağı gözönünde bulundurularak davanın kabulü cihetine gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca; tarifeye ilişkin kurul kararının iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruyacağı gözönünde bulundurularak davanın kabulü cihetine gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4185, Karar No: 2013/345, Tarih: 10.01.2013

**11. Hukuk Dairesi         2011/4185 E.  ,  2013/345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22.12.2010 tarih ve 2004/605-2010/748 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08.01.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı .... vekili Av. ..., davalı .... vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin yakını olan ...’in davalı ...’nde yüksek kule vinç tesis operatörü olarak çalışırken görevi için ...’a gitmek amacıyla davalı ...’nin işlettiği uçakta yolculuk yaptığı sırada 08.01.2003 tarihinde meydana gelen uçak kazası sonucu öldüğünü, bu olay nedeniyle müteveffanın eşi, çocukları, babası ve kardeşleri olan müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradıklarını, bu zarardan davalılar işveren, taşıyıcı ve taşıyıcının sigortacısının sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eş ... için 220,00 TL bagaj zararı, 120.000,00 TL maddi, 180.000,00 TL manevi, kızı ... için 330,00 TL bagaj zararı, 70.000,00 TL maddi, 180.000,00 TL manevi, diğer kızı ... için 330,00 TL bagaj zararı, 50.000,00 TL maddi, 180.000,00 TL manevi, baba ... için 10.000,00 TL maddi, 120.000,00 TL manevi, kardeşlerden her biri için ise 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, fahiş tazminat taleplerinin reddini istemiştir.

Davalı ...vekili, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun olmadığını savunarak, müvekkili hakkındaki davanın reddini istemiştir.

Davalı ...vekili, müvekkili ile davacılar arasında akdi ve/veya akit dışı hiçbir ilişkinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacılar tarafından talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...vekili, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun olmadığını savunarak, müvekkili hakkındaki davanın reddini istemiştir.

Davalı ...vekili, müvekkili ile davacılar arasında akdi ve/veya akit dışı hiçbir ilişkinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacılar tarafından talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların yakını olan ...’in yolcu olarak bulunduğu uçağın düşmesi sonucu ölmesi nedeniyle davacıların uğradığı maddi ve manevi zararlardan davalıların sorumlu oldukları gerekçesiyle davacılardan ...'in ve eşi ...’nın dava sırasında ölmeleri nedeniyle taleplerin niteliği gereği bir karar oluşturulmasına yer olmadığına, davacılar ... ve ... ...'in maddi tazminat taleplerinin ... tarafından bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerleri dikkate alındığında maddi zararlarının karşılanmış olması nedeniyle reddine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.007,23 TL maddi tazminat ile davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 180.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar Erdal, Zerrin ve ... yönünden taleplerinin kısmen kabulü ile her biri için 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., ... ve ... yönünden bagaj tazminat talebinin kısmen kabulü ile ... için 168,20 TL, ... ve ... için ise ayrı ayrı 252,30 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hüküm altına alınan tüm maddi ve manevi tazminatlar ile bagaj tazminatına 08.01.2003 tarihinden itibaren reeskont (yasal) faizin uygulanmasına, ancak davalı ...'nin temerrüdünün dava tarihi itibariyle başlamasına karar verilmiştir.

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, davacıların yakını olan ...’in meydana gelen uçak kazası sonucu ölümü nedeniyle davacıların uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini istemine ilişkindir.

Davacıların yakını olan ...’in kazadan önce davalı ...’nde çalıştığı ve şirkete ait bir işi yerine getirmek amacıyla şirket tarafından davalı ...’nin işlettiği uçakla görev yerine gönderildiği sırada bindiği uçağın düşmesi sonucu ölmesi nedeniyle ölümünün iş kazası niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, esasen bu hususta bir uyuşmazlık da mevcut değildir.

Davacıların yakını olan ...’in kazadan önce davalı ...’nde çalıştığı ve şirkete ait bir işi yerine getirmek amacıyla şirket tarafından davalı ...’nin işlettiği uçakla görev yerine gönderildiği sırada bindiği uçağın düşmesi sonucu ölmesi nedeniyle ölümünün iş kazası niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, esasen bu hususta bir uyuşmazlık da mevcut değildir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesi hükmü uyarınca İş Kanunu’na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayalı her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde İş Mahkemesi görevlidir.Görev hususu, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmak zorundadır.Somut olayda, davalılar arasında işveren mevcut olup, işveren dışındaki davalılar ile ölen ... arasındaki ilişki hizmet ilişkisi kapsamında bulunmamakta ise de tüm davalılar aleyhine açılan davalar arasında bağlantı bulunup, usul ekonomisi ilkesi gereğince ve doğru sonuca ulaşma bakımından kanıtların bir bütün olarak incelenmesinde yarar olması ve iş mahkemesinin ihtisas mahkemesi niteliğinde bulunması karşısında uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemesi görevli olup, tüm davalılara karşı birlikte açılmış işbu davada davaya bakmanın iş mahkemesinin görevine girmesi nedeniyle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre, taraflar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraflar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 10.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.