muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6184, Karar No: 2012/10214, Tarih: 17.04.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/6184 E.  ,  2012/10214 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki alacak davasına dair Kırşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 04.03.2011 günlü ve 2010/43 E. - 2011/ 67 K. sayılı hükmün Onanması hakkında dairece verilen 25.01.2012 günlü ve 2011/19383 E. - 2012/1732 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı (hazine) vekili dava dilekçesinde; Kırşehir ili Merkez ilçe Yenice Mahallesi hudutları dahilinde ve tevhit işlemine tabi tutulan 117 Ada 79 parselden gelen 259 m2 ve 117 Ada 80 parselden gelen 152 m2 ile birlikte toplam 413 m2'lik yerin kadastro çalışmaları sırasında Belediye adına özel harman yeri olarak tescil edildiğini, Harman yerinin kamu mallarından olup, satış yapılamayacağı ve ancak kamu malının tahsis amacının değiştirilmesi halinde hazine adına tescil edilebileceği, Belediyelerin idare ve nezareti sınırlı olup, tasarruf kapsamına mülkiyet hakkı girmediğinden bu yerlerin harmanyeri vasfının değiştirilmesine ve belediye tüzel kişiliği adına tesciline olanak bulunmamaktadır. Bu yerler için tapu iptal ve tescil davası açılması gerekmekteyse de davalı ... tarafından 28.11.2002 tarihinde 3.kişiye satıldığı tesbit edildiğinden davalı belediyenin sebepsiz olarak elde ettiği 10.825 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacı yanın davasının dayanağını oluşturan talebinin kadastrodan önceki nedene dayalı olduğu, 3402 sayılı Kanunun 12 maddesi 3.fıkrası uyarınca kadastro tutanaklarında belirtilen hakların sınırlandırma ve tesbitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamacağı, bu fıkraya 25.02.2009 tarih ve 5841 sayılı Yasanın 2.maddesi uyarınca eklenen cümle gereğince; bu hükmün iddia ve taşınmazın niteliğine yahut devlet veya kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatlarına bakılmaksızın uygulanacağına ilişkin hükmü dikkate alındığında, 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden tapu iptali ve tescilini talep edemeyen davacının sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak da talep edemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve karar dairemizce 25.01.2012 tarihinde onanmıştır.

Davada, davacı hazine tarafından kadastro tesbitinin usul ve yasaya aykırı olarak belediye adına tescilinin yolsuz olduğu ve yolsuz tescilin yoklukla malul olup, hazine adına taşınmazın tescilinin gerektiği halde, belediye adına tescilin yasalara uygun olmadığı, taşınmazın, davalı ... tarafından dava dışı üçüncü kişilere satışı nedeniyle tapu iptali tescil talebinde bulunamadıklarından, sebepsiz zenginleşmeye dayalı satış bedelinin tahsili talep edilmektedir.

Davada, davacı hazine tarafından kadastro tesbitinin usul ve yasaya aykırı olarak belediye adına tescilinin yolsuz olduğu ve yolsuz tescilin yoklukla malul olup, hazine adına taşınmazın tescilinin gerektiği halde, belediye adına tescilin yasalara uygun olmadığı, taşınmazın, davalı ... tarafından dava dışı üçüncü kişilere satışı nedeniyle tapu iptali tescil talebinde bulunamadıklarından, sebepsiz zenginleşmeye dayalı satış bedelinin tahsili talep edilmektedir.

Orman, kıyı, mera, yaylak, kışlak, harman yeri gibi kamu malı olan taşınmazlar Özel Hukukun alanı dışındadır. TMK 715 ve 999. maddelerindeki kamu malları konusundaki hükümler bu kuralın ayrıcalığı değil teyidi mahiyetindeki düzenlemelerdir. Bu hükümlerle kamu malları eşya hukukunun dışında bırakılmıştır. Bunun sonucu olarak kamu malları üzerinde özel mülkiyet kurulamaz. Kamu malının herhangi bir nedenle özel mülk olarak tapuya tescil edilmesi TMK.1025. maddesindeki “yolsuz tescil” niteliğindedir.

25.02.2009 tarihinde kabul edilerek, 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 sayılı Kanun 2.maddesi ile, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12.maddesinin 3.fıkrasına “Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır” şeklinde ekleme yapılmıştır.

Aynı kanunun 3.maddesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanununa eklenen geçici 10.madde de ise “Bu kanunun 12.maddesinin 3.fıkrası hükmü, devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır” kuralını getirmiştir.

Ancak, 5841 sayılı Kanunun 2.maddesi ile; 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12.maddesinin 3.fırkasına eklenen “Bu hüküm; iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır” cümlesinde yeralan... “iddia ve taşınmazın niteliğine” ibaresi ve 3.madde ile 3402 sayılı Kanuna eklenen “Geçici 10.madde” Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 günlü ve 2009/31 Esas ve 2011/77 sayılı kararı ile iptal edildiğinden, davacı hazine tarafından harmanyeri iddiasıyla açılan iptal ve sınırlandırma davaları 10 yıllık hak düşürücü süre dışında kalmıştır.

Mülkiyeti Kırşehir Belediyesine ait 79-80 parsel no'lu metruk harmanyeri vasıflı taşınmazların 1580 sayılı Yasanın 159-160.maddeleri ve 2613 sayılı 27.maddesi gereğince kadastro tesbiti sırasında harmanyeri vasfında Kırşehir Belediyesi adına tescil edildiği, tapulama tutanağından anlaşılmıştır. Belediye Meclisleri, devlete ait olan kamu mallarının sadece yararlanma ve kullanma şekilleri değiştirilebilirler. İmar planı kapsamına almak suretiyle veya belediye meclisi kararları ile özel mülkiyete dönüştürülmesi ve satılması mümkün değildir. 4342 sayılı Kanunun 14.maddesinde harmanyeri gibi kamu orta mallarının tahsis amacının değiştirilmeleri halinde hazine adına tescil edileceği düzenlenmiştir.

Bu durumda, davalı ... adına olan tescilin yolsuz tescil olduğu anlaşılmış olup, ayrıca, mahkemece dayanak yapılan buna ilişkin yasa maddelerinin de Anayasa Mahkemesince iptal edildiği gözönünde tutularak, davadaki talepler değerlendirilmek suretiyle, sonucu dairesinde bir hüküm kurulmalıdır. Açıklanan bu nedenlerle kararın bozulması gerekirken, dairemizce zuhulen onanmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile dairemizin 25.01.2012 günlü 2011/19383 E. - 2012/1732 K. sayılı onama kararının kaldırılmasına ve Kırşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.03.2011 günlü ve 2010/43 E. - 2011/67 K.sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/726, Karar No: 2020/2161, Tarih: 05.03.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/726 E.  ,  2020/2161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Sanık ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan: Beraat

Sanık ... hakkında: Mahkumiyet

Sanıklar hakkında 2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan: Mahkumiyet

Katılan vekilinin temyiz talebinin sanık ... hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik olduğu kabul edilerek inceleme yapılmıştır.

A) Sanık ... hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin, sanık ... hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık ...’in temyiz nedenlerinin incelenmesi:

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.11.2018 tarihli, 2018/427 esas ve 2018/517 karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında suça konu faturaların, 213 sayılı VUK‘nin 230. maddesine göre yalnızca unsurlarının tespiti amacıyla incelenmesinde zorunluluk bulunmadığı anlaşıldığından ve 5271 sayılı CMK’nin 217. maddesi uyarınca duruşmadan edindiği kanaate göre delilleri değerlendiren Mahkemenin suçun sübutuna ilişkin takdir ve kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1- Sanık ... hakkında kurulan beraat hükmü yönünden,

Elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı mahkemece dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle beraat hükmünün ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında kurulan mahkumiyet hükmü yönünden,

Aynı takvim yılına ait birden fazla sahte fatura düzenlenmesi nedeniyle, TCK'nin 43. maddesinin 1. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ...’in yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle mahkûmiyet hükmünün ONANMASINA,

B) Sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan” kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık ... müdafii ile sanık ...’in temyiz nedenlerinin incelenmesi:

B) Sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan” kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık ... müdafii ile sanık ...’in temyiz nedenlerinin incelenmesi:

Sanıklara yüklenen suçun gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen uzatılmış dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2007 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanık ... müdafii ile sanık ...’in temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak; sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan açılan kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 05.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20027, Karar No: 2019/33595, Tarih: 02.07.2019

**7. Ceza Dairesi         2015/20027 E.  ,  2019/33595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın eylemi 4733 sayılı Yasaya muhalefet suçunu oluşturduğu ve anılan Yasanın 8/4. fıkrası gereğince cezalandırılması gerektiği halde yazılı şekilde 5607 sayılı Yasanın 3/5. maddesine aykırılıktan hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

1.Sanık hakkında takdiri indirim uygulanırken uygulama maddesi olarak TCK'nun 62/1. madde ve fıkrası yerine TCK'nun 62. maddesinin gösterilmesi suretiyle CMK'nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

2.Suçtan doğrudan zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresi'nin davaya katılan olarak kabul edilip lehine dilekçe yazım ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanık ...'ün temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden ve bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi gereğince,

1.Hükmün 2. fıkrasındaki ''TCK 62. maddesi'' ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine gelmek üzere ''TCK'nun 62/1. maddesi'' ibaresinin eklenmesi,

2.Hüküm fıkrasından Gümrük İdaresi lehine dilekçe yazım ücretine hükmedilen kısmın çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 02/07/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13101, Karar No: 2016/2455, Tarih: 10.02.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/13101 E.  ,  2016/2455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31.05.2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08.06.2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.