muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/992, Karar No: 2018/8238, Tarih: 28.05.2018

**18. Ceza Dairesi         2018/992 E.  ,  2018/8238 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır. Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay

Suç tarihinde sanığın fabrika müdürü olarak görev yaptığı ...Süt Ürünleri Gıda San Tic. A.Ş'nin Cumhuriyet mahallesi Üçkurnalı Kümeevleri No: 37 Tatkavaklı beldesinde faaliyet gösteren fabrikadan Mustafakemalpaşa Çayına kirli atıksu deşarj etmek sureti ile çevrenin kasten kirletildiği suç duyurusu, suç duyurusuna ekli rapor, denetim tutanağı, numune alma tutanağı, idare yaptırım kararından anlaşıldığı, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan bilirkişi raporunda ise kısaca fabrikadan alınan anlık numune üzerine yapılan labaratuvar ölçümü sonucunda alınan atık su numunesinin ilgili yönetmelikte öngörülen limit değerler üzerinde kirletici parametre içermesi sanığın savunması doğrultusunda önceki denetimler ve dosyaya sunulan belgeler de dikkate alındığında çevrenin kasten kirletme suçunun işlendiğine dair bir kanaat oluşamadığı ile bu hususta karar verme yetkisinin adli makamlara ait olduğunun belirtildiği, sanığın bu suretle çevreyi kasten kirlettiği iddiasıyla çevrenin kasten kirletilmesi suçundan dava açılmıştır.

Sanık soruşturma aşamasında alınan ifadesinde özetle; “16/01/2013 tarihli yapılan denetimde çaya bırakılan atık suyun yasal kirlilik sınırlarının üzerinde çıkmasının sebebi şu olabilir. Yapılan denetimde çalışanlarımızın heyecanlanarak atık suyun deşarj edildiği kısımda havanlandırma pompasının bir anlık çalıştırılmamasından kaynaklanabileceğini düşünüyorum. Ayrıca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü görevlileri tarafından 24 saatlik kompozit numune alınması gerekirken anlık numune alınması da bu sonucu doğurmuş olabilri. Kısaca sorumlusu olduğum fabrikada yapılan üretim sonucu M.K.Paşa çayına deşarj edilen atık su yasal sınırlar içerisinde kirlilik taşımaktadır. Biz arıtma yapmadan kesinlikle dereye atık su atmıyoruz. Kontrollerimizde sık sık düzenli olarak yapıyoruz. Ayrıca şununda eklehnmesini istiyorum. Normalde fabrikada yapılan üretim sonucunda arıtmaya gelen su 3.000-3.500 KOİ kirliliğindedir. Arıtmada bu oran yasal sınır olan 170 KOİ.nin altına düşürülmektedir. Yapılan denetimde de kirlilik oranı 200 KOİ olarak tespit edilmiştir. Bu da biraz önce bahsettiğim üzere havalandırmanın bir anlık çalışmamasından kaynaklanmaktadır. Zira atık su tesisini çalıştırmasaydık kirlilik oranı çok yükseklerde tespit edilirdi.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Savcılık aşamasında temin edilen bilirkişi raporunda, atığın niteliği, içeriği alıcı ortam olan suya deşarj sıklığı değerlendirilmeden ve hiçbir mevzuata dayanılmadan genel ifadeler kullanılarak görüş bildirilmiş, bozma kararı öncesi mahkeme aşamasında ise herhangi bir keşif işlemi icra edilmemiş, bilirkişi raporu temin edilmemiştir.

Dairemizce verilen bozma kararı sonrası 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmış, rapora göre alınan numunelerdeki KOİ değerinin yönetmelikteki limit değerleri aştığı, bu haliyle atıksu deşarjının çevreye zarar verebilecek nitelikte olduğu, ancak limit değerlerin %20 oranında aşıldığı, bu nedenle kalıcı özellik gösterebilecek nitelikte kirliliğin olmadığı bildirilmiştir.

TCK'nın 181. madddesinin 3.fıkrasında "Atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza iki katı kadar artırılır."hükmüne yer verilmiş, TCK'nın 182. maddesinin 1.fıkrasının 2. cümlesinde de aynı nitelikte düzenleme yapılmış, bu itibarla kalıcı nitelikte kirliliğe neden olmak bir artırım sebebi olarak kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda belirtilen görüşler yalnızca TCK'nın 181.maddesinin 3. fıkrası veya aynı Kanunun 182. maddesinin 1.fıkrasının 2. cümlesi uyarınca uygulama yapılamayacağı anlamına gelmektedir.

Bu suretle, temin edilen rapor içeriği ve tüm dosya kapsamında göre sanığın, yüklenen eylemden kast ya da taksir şeklindeki kusurluluk türlerinden hangisinden sorumlu olduğu tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, çevre kirliliğinin kalıcı nitelikte olmaması şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Bu suretle, temin edilen rapor içeriği ve tüm dosya kapsamında göre sanığın, yüklenen eylemden kast ya da taksir şeklindeki kusurluluk türlerinden hangisinden sorumlu olduğu tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, çevre kirliliğinin kalıcı nitelikte olmaması şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle katılan Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 28.05.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2336, Karar No: 2024/6734, Tarih: 21.11.2024

**8. Hukuk Dairesi         2024/2336 E.  ,  2024/6734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2013/83 E., 2014/114 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, Kayseri ili Sarıoğlan ilçesi Kale Mahallesi çalışma alanında bulunan 101 ada 39 ve 61, 118 ada 15 ve 136 ada 58 parsel sayılı 12675.83, 5429.45, 7622.26 ve 11068.54 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşamı zilyetliği nedeniyle ... kızı ... ...'un ölü olduğu tutanakların beyanlan hanesine şerh verilerek verasette iştiraken tarafların kök murisi...mirasçıları ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmiştir.

Davacılar ... mirasçıları vekili dava dilekçesinde; satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, Kayseri ili Sarıoğlan ilçesi Kale Mahallesi 101 ada 39, 61, 118 ada 15 ve 136 ada 58 parsel sayılı taşınmazların ... mirasçıları ... ve müşterekleri adlarına tescilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda "... dava konusu taşınmazların evveliyatının ...'e ait olduğu, mirasçıları arasında usulünce yapılmış bir taksim bulunmadığı bu nedenle davacıların murisi ... tarafından sürdürülen zilyetliğin tereke adına olduğunun kabulü gerektiği, 20.11.1980 tarihli satıcısı ... alıcısı ... olan senedin ikinci sırasında yer alan taşınmazın 118 ada 15, altıncı sırasında yer alan taşınmazın ise 101 ada 61 parsele uyduğu anlaşılmış ise de...oğlu ...'in terekeye ait bir malı tek başına satma yetkisine sahip olmadığı, tapusuz taşınmazlar olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılabilir ise de senet alıcısı lehine de 20 yıllık kazanım koşulunun oluşmadığı, ayrıca satın alan ...'ın bu taşınmazlarda hiç zilyet olmadığından taşınmazların mülkiyetini de kazanmadığı bu nedenle 20.11.1980 tarihli senet alıcısı ...'ın 20.08.2004 tarihli senetle davacılar ... ve müştereklerine de satışının geçerli olmadığı ..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve çekişmeli taşınmazların tespitlerinin iptali ile ... mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun)

Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

27,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 399,90 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

21.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1172, Karar No: 2019/5912, Tarih: 09.04.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/1172 E.  ,  2019/5912 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık ...’ın yokluğunda verilen 27.05.2014 tarihli kararı eski hale getirme talepli olarak 17.04.2015 tarihinde temyiz ettiği ve mahkemece 17.04.2015 tarihli ek kararın birinci fıkrasında her ne kadar temyizin reddine karar verildiği belirtilmiş ve sanığında temyizin reddine dair verilen ek kararı temyiz etmediği anlaşılmış ise de söz konusu 17.04.2015 tarihli ek kararın ikinci fıkrasında sanığın eski hale getirme talebinin değerlendirilmesinin Yargıtay’a ait olduğundan eski hale getirme talebinin değerlendirilmesi için dosyanın Yargıtay’a gönderilmesine karar verildiğinden ve sanık ...’ın eski hale getirme talepli 17.04.2015 tarihli temyizine ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 23.01.2018 tarihli tebliğnamede görüş bildirilmediğinden, sanık ...’ın temyiz istemi ile ilgili ek tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere iadesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/58, Karar No: 2020/7710, Tarih: 24.11.2020

**14. Hukuk Dairesi         2017/58 E.  ,  2020/7710 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.07.2014 gününde verilen dilekçe ile üst hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, üst hakkı irtifakı kurulması isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile fen bilirkişisinin 10/02/2016 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile yeşil renge boyalı olarak gösterilen 37,63 m2'lik kısmın yol vasfı ile ... adına, Çevreli Köyü'nün en son ada numarasının 1 nolu parsel adı altında tapuya kayıt ve tesciline, tescil edilen bu taşınmazın tapu kütüğündeki beyanlar hanesine "Bu taşınmazın tamamı üzerinde 255 ada 46 parsel sayılı taşınmaz maliki ... adına üst hakkı tesis edilmiştir. Üst hakkına konu yıkıldığı takdirde tapu sicilden terkin edilecektir" belirtmesinin yazılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı köy tüzel kişiliği ve Hazine vekili temyiz etmişlerdir.

Bilindiği üzere üst hakkı, başkasının taşınmazı üstünde veya altında inşaat yapma veya önceden yapılmış bir inşaatı koruma yetkisi sağlayan ve inşaat üzerinde irtifak hakkı sahibine mülkiyet hakkı kazandıran bir irtifak hakkıdır.

Üst hakkına ilişkin hükümlerin Türk Medeni Kanununun 726, 826 ve 836. maddelerinde düzenlendiği görülmektedir.

Üst hakkı olarak tanımlanan bu hakkın, bağımsız ve sürekli nitelikte ise hak sahibinin istemi üzerine tapu kütüğüne “taşınmaz” olarak kaydı Türk Medeni Kanununun 826. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca mümkündür. En az otuz yıl için kurulan üst hakları sürekli nitelikte kabul edilir. Üst hakkını bağımsız kabul edebilmek için de başkasına devrinin taraflarca kısıtlanmamış olması gerekir

Kural olarak üst hakkı tesisi, önce tarafların üst hakkı kurulması konusunda yazılı veya sözlü anlaşmış olmaları, ilgili tapu siciline giderek iradelerini resmi senet düzenlemeye yetkili olan memur huzurunda açıklayıp üst hakkı kuruluş senedi yapmaları, sonra da resmi memurdan üst hakkının bir irtifak hakkı olarak taşınmaz kaydına şerh edilmesi veya tescilini istemeleri suretiyle olur.

Şayet taraflar arasında üst hakkı tesisini amaçlayan irade birliği yoksa ve eğer bina sahibi başkasının taşınmazına rızaya dayanmadan bir yapı yapmışsa bu “haksız inşaat” olacak ve kayıt maliki Türk Medeni Kanununun 683. maddesinden yararlanarak haksız elatmanın önlenmesini dava edebilecektir.