muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/174, Karar No: 2017/5313, Tarih: 13.06.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/174 E.  ,  2017/5313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Belediye Başkanlığı vekili ve feri müdahillerden ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

... ili, ... ilçesi, ... köyü tapulama çalışmaları neticesinde 170 parsel 1.500,00 m², yüzölçümlü taşınmaz feri müdahillerin murisi adına tarla vasfıyla tapuda kayıtlı olup beyanlar hanesinde ''2942 sayılı Kanunun 7. maddesine göre'' Karayolları Genel Müdürlüğü lehine 12.02.2009 tarihli şerh bulunmaktadır.

Davacı ... Belediye Başkanlığı vekili dilekçesinde; ... Belediyesinin İmar Kanununun 18. maddesi gereğince almış olduğu meclis kararları ile imar kapsamında olan taşınmazların ilk kez yapılan ... kadastro çalışmaları neticesinde ... sınırları içerisine alınan ve imar planında yola isabet eden kısımlarının iptaline karar verilmesini talep etmiş, tefrik kararları neticesinde 170 sayılı parselin kaydı işbu dosyaya yapılmıştır.

Feri müdahiller 03.05.2013 tarihli müdahillik dilekçelerini harçlandırmadan davacı yanında feri müdahil olarak davaya katılma talebinde bulunmuşlardır.

Mahkemece, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine, karar verilmiş hüküm, davacı ... Belediye Başkanlığı vekili ve feri müdahil ... tarafından temyiz edilmiştir

Dava, ... tahdidine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede, 1975 tarihinde kesinleşen tapulama çalışmaları ile 3302 sayılı Kanunla değişik 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp, 28.02.2013 tarihinde kesinleşen ... kadastrosu ve 2/B uygulaması vardır.

1) Feri müdahillerin temyiz talepleri yönünden;

Usûlüne uygun davaya katılımları bulunmadığından temyiz dilekçelerinin reddine,

2) Davacı ... Belediye Başkanlığının temyiz itirazları yönünden;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Ancak dava konusu taşınmazlar yönünden yapılacak başka bir işlem kalmadığı halde usûlünce işlemler yapılması amacıyla dosyanın ilgili tapu müdürlüğüne gönderilmesi yönünde hüküm kurulması doğru değilse de bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek

onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hükümde yeralan 2 numaralı bendin çıkarılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:1) Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle, feri müdahillerin temyiz dilekçelerinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde iadesine,

onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hükümde yeralan 2 numaralı bendin çıkarılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:1) Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle, feri müdahillerin temyiz dilekçelerinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde iadesine,

2) İkinci bentde açıklanan nedenlerle, davacı ... Belediye Başkanlığının temyiz itirazları reddiyle hükümde yeralan 2 numaralı bendin çıkarılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 13/06/2017 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6082, Karar No: 2011/23514, Tarih: 15.12.2011

**11. Ceza Dairesi         2008/6082 E.  ,  2011/23514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : 765 s.k'nun 339/1, 59/2. maddesi gereği 2 yıl 6 ay hapis

Sanık müdafiinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

24.10.2003 iddianamede, Gençlik ve Spor İl Müdürü olan sanığın Almanya ile 2002 yılında imzalanan protokol kapsamında gençlik değişimi amacıyla kafile başkanı olarak Almanya'ya gitmek için 09.05.2002 tarihli avans belgesi ile 3.000.000.000 TL avans çekerek seyahat dönüşü hazırlanmış olduğu toplu seyahat yolluk bildirimi belgesinde uçak bilet bedellerini fazla gösterdiği, üç personel için otoların biletini beyan ettiği, kendisi için taksi ücreti tahakkuk ettirdiği ve bu belgeye dayanarak 28.05.2002 tarihli gider fişi ile yaptığı mahsup işlemini avans aldığı tarihteki kur üzerinden yapması gerekirken mahsup tarihindeki kur üzerinden yaptığının iddia olunması karşısında; sanığın önceden avans alarak gerçeğe aykırı belgelerle avansı kapatmasından ibaret eylemlerinin zimmet suçunu oluşturacağı gözetilmeden, suç niteliğinde yanılgıya düşülerek resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sonuç ceza miktarı bakımından kazanılmış hakların saklı tutulmasına, 15.12.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7810, Karar No: 2012/7015, Tarih: 29.05.2012

**9. Ceza Dairesi         2011/7810 E.  ,  2012/7015 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Mala zarar verme, hakaret, tehdit

Hüküm : 1-TCK'nın 152/1-a, 62, 51/1-3. maddeleri uyarınca mahkumiyet, erteleme

2- TCK'nın 125/1-3-a, 62, 51/1-3. maddeleri uyarınca mahkumiyet, erteleme

3- TCK'nın 106/1, 62, 51/1-3. maddeleri uyarınca mahkumiyet, erteleme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin 31.03.2009 tarihli dilekçesinde mahkeme adı ve esas numarası göstererek mazeret bildirmesi karşısında, belgelendirmediğinden bahisle mazeretinin reddine karar verilmesi, bu suretle tanık ifadelerine karşı beyanda bulunmasına fırsat verilmemek suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 29.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10495, Karar No: 2015/14952, Tarih: 08.10.2015

**5. Ceza Dairesi         2013/10495 E.  ,  2015/14952 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/284259

MAHKEMESİ : Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2012

NUMARASI : 2011/227 Esas, 2012/561 Karar

SUÇ : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar E.. K.., İ.. Ç.., H.. H.., A.. B.., A.. O.., Ş.. Y.., M.. B.., N.. Y.. ve İ.. K.. hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Belediye meclis üyesi olan sanıkların katılımı ile alınan Yalıncak Belediye Meclisinin 03/06/2004 gün ve 1 sayılı kararıyla Belediye ile halk otobüsleri işletenleri arasında aylık 10 TL ücret karşılığında sözleşme imzalanmasına karar verildiği, bu hususta alınmış başkaca encümen kararı bulunmadığı gibi bu karardan sonra yapılan sözleşmelerde sanıkların katılımı ve imzalarının bulunmadığı, bu itibarla adı geçen sanıklar yönünden suç tarihinin 03/06/2004 olduğu ve dava zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre de sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesi yerine ortadan kaldırılmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu cihet yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hükümlerde yer alan “ortadan kaldırılmasına” ibarelerinin “CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesine” şeklinde değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Sanık S.. E.. hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yalıncak Belediye Başkanı olan sanığın Yalıncak Belediye Meclisinin 03/06/2004 gün ve 1 sayılı kararına istinaden en son 23/10/2008 tarihinde Samet Kazancı ile sözleşme imzaladığı, bu son suç tarihi itibariyle dava zamanaşımı süresinin dolmadığı ve yargılamaya devamla işin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Kamu davasının zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesi yerine ortadan kaldırılmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25325, Karar No: 2014/3097, Tarih: 10.02.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/25325 E.  ,  2014/3097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İskenderun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2012

NUMARASI : 2011/302-2012/373

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile imzalanan 2009 yılı protokolü kapsamında ilaç satışı yaptıklarını, yapılan denetimde bir hasta reçetesine ekli sağlık raporunda sahte mühür tespit edildiğini bu nedenle protokolün 6.3.15 maddesi gereğince sözleşmenin 2 yıl süre ile fesh edildiğini, ancak rapordaki sahteliğin eczacı veya çalışanınca yapılması durumunda bu hükmün uygulanabileceğini söz konusu rapordaki usulsüzlüğün ise kendileri ile ilgili olmadığını belirterek sözleşmenin feshinin iptali ile aynen ifasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 2009 yılı protokolünün 6.3.15 maddesi gereğince uygulanan fesih işleminin haklı olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı yanca temyiz edilmiştir.

Dava taraflar arasında imzalanarak kabul edilen 2009 yılı protokol hükümlerine aykırılık nedeni ile fesih işleminin iptaline ilişkin olup yargılama sırasında taraflar arasındaki protokolün 2012 yılı protokolü imzalanmak sureti ile yenilendiği anlaşılmaktadır. Davacı, 2012 yılı protokolünde ilgili hükmün kurum zararının oluşması şartına bağlandığını belirtmiş olup mahkemece kurum zararının olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş ancak vekalet ücreti hakkında bir karar verilmemiştir. Mahkemece her ne kadar konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermiş ise de dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumu araştırılarak, davacının aleyhe temyizi olmaması nedeni ile davalının usuli kazanılmış hakkı da gözetilertek hasıl olacak sonuca göre vekalet ücreti hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 10.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7329, Karar No: 2020/115, Tarih: 14.01.2020

**11. Ceza Dairesi         2016/7329 E.  ,  2020/115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

... Başkanlığı‘nın 07.08.2012 tarihli 4 Nolu Değerlendirme Komisyonu Mütalaası doğrultusunda, sanık hakkında "2010 takvim yılında sahte fatura kullanma" suçu yönünden, zamanaşımı hükümleri de dikkate alınarak mahallinde işlem yapılması mümkün görülmüştür.

5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu, duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; 213 sayılı VUK’nin 367. maddesi uyarınca kovuşturma şartı olan vergi dairesi başkanlığı mütalaası ve dayanağı olan vergi suçu raporu ile eklerinin "2010 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçuna ilişkin olduğu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, 06.12.2012 tarih ve 2012/40471 esas sayılı iddianamesi ile mütalaaya aykırı olarak “2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan kamu davası açıldığı, ancak bu suçla ilgili verilen mütalaa bulunmadığı, sahte belge düzenleme ve sahte belge kullanma eylemlerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu ve birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeden, iddianamede belirtilen 2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince usulüne uygun olarak mütalaa verilip verilmeyeceği sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, yargılamaya devamla iddianame dışına çıkılarak "2010 takvim yılında sahte belge kullanmak" suçundan hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.01.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24978, Karar No: 2013/1454, Tarih: 07.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/24978 E.  ,  2013/1454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 1997 yılında kesinleşen davalıya, 1996 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Kasım ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 17.10.2008 – 16.10.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin

15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan

“hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.