muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/8906, Karar No: 2010/13326, Tarih: 18.10.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/8906 E.  ,  2010/13326 K.**

**"İçtihat Metni"**

... (Koyuncu) vekili avukat ... ile SSK Başkanlığı vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18.9.2008 tarih ve 103-217 sayılı hükmün Dairenin 20.11.2009 tarih ve 9264-13614 sayılı ilamıyla reddine karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, eczacı olup, davalı ile yaptığı sözleşme gereğince davalıya ait sigortalılara ilaç verdiğini, davalının yaptığı denetim sonucu eczanede reçete karşılığı bulunmayan, ve kime ait olduğu ispatlanamayan ilaç küpürü ve küpürü kesik ilaç bulunması nedeniyle sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek feshin iptaline karar venrilmesini istemiştir.

Davalı,davanın reddini dilemiştir.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. Karar Dairemizin 28.4.2009 tarih ve 2009/162 Esas ve 2009/5704 Karar sayılı ilamı ile onanmış; tarafların karar düzeltme talepleride dairemizin 20.11.2009 tarih ve 2009/9264 Esas, 2009/13614 sayılı karar ile reddedilmiş bu kere davacı 12.6.2009 tarihinde davadan feragat dilekçesi verdiğinden, buna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle müracaatta bulunmuştur.

Tarafların, karar düzeltme isteminden sonra, davacı tarafından 12.6.2009 tarihinde verilen dilekçesi ile “davadan feragat” ettiğini bildirmiştir. Hükmün kesinleşmesinden önce davacının davadan feragat etmesi nedeniyle bu konuda hüküm kurulması görevi mahkemeye ait bulunduğundan, davacının vaki feragatı nedeniyle bir karar verilmek üzere, hükmün bozulmasına karar vermek gerekirken, zuhulen karar düzeltme taleplerinin reddine karar verildiği bu kez yapılan inceleme ile anlaşılmıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının talebinin kabulüne, Dairemizin 28.4.2009 tarih ve 2009/162 Esas ve 2009/5704 Karar sayılı onama ve dairemizin 20.11.2009 tarih ve 2009/9264 Esas, 2009/13614 sayılı red kararlarının kaldırılmasına ve mahkeme kararının BOZULMASINA, 18.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21507, Karar No: 2013/22354, Tarih: 17.12.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/21507 E.  ,  2013/22354 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

vekili Av. ...

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekili, sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, ücret alacağı ile ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, davalı vekili, delil listesinde açıkça yemin deliline de dayanmış olup fazla çalışma, genel tatil ve yıllık izin alacakları konusunda yemin teklif hakkı kullandırılmadan karar verilmesi bozmayı gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 17.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15879, Karar No: 2016/15897, Tarih: 22.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/15879 E.  ,  2016/15897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, .... nolu elektrik aboneliği nedeniyle düzenlenen faturalarda davalının haksız olarak kayıp-kaçak bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek; HMK'nun 107. maddesi kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ,tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinden 5.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişken mevduata uygulanan en yüksek faiz oranları ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 06.05.2016 harç tarihli dilekçe ile talebini 11.125,51 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5829, Karar No: 2013/7471, Tarih: 06.05.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/5829 E.  ,  2013/7471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalılar... ve ...'a, gerekçeli karar ve temyiz dilekçesi tebliği aynı konutta birlikte ikamet eden ...'e yapılmış ise de, adı geçen davalıların farklı adreslerde ikamet ettikleri anlaşıldığından tebligatı geçerli saymak mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen davalılara gerekçeli karar ve temyiz dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilip temyiz ve cevap süresinin beklenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7567, Karar No: 2013/292, Tarih: 21.01.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/7567 E.  ,  2013/292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait olan ve müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın ehliyetsiz sürücü idaresinde iken ve tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği trafik kazasında, karşı araçta oluşan hasar bedeli ve yaralanma nedeniyle tedavi gideri olmak üzere davacı tarafından tazminat ödendiğini, alacağın rücuen tahsili için davalı aleyhine ... ....... Müdürlüğünün 2011/229 sayılı dosyasından yapılan ... takibine itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, ....456,42 TL. asıl alacak üzerinden yapılan takibe vaki itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, aracın kazadan çok önceki tarihte haricen satılmış olduğunu, müvekkilinin araç üzerinde tasarrufunun ve işleten sıfatı bulunmadığından davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kabulü ile davalının takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun .../d

Maddesi gereğince, noterlerce yapılmayan her çeşit araç satış ve devirlerinin geçersiz bulunmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 452,06 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına ........2013 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

Davacının ... sigortacısı, davalının da sigortalısı olduğu ........ plakalı aracın ....03.2009 tarihinde ehliyetsiz sürücü idaresinde iken karıştığı kaza sonucu karşı araçta oluşan hasar bedeli ve yaralanan kişinin tedavi giderlerinin ödendiği, araç sürücüsünün sürücü belgesiz oluşu nedeniyle ... Genel Şartlarının .../c-d maddesi uyarınca sigortalıya rücu hakkının doğduğu, aleyhindeki ... takibine davalı sigortalının haksız yere itiraz ettiği iddiasıyla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemi ile davacı vekilince dava açılmış,

Davalı vekili savunmasında, müvekkilinin aracı ........2007 tarihli harici satış sözleşmesi ile sattığını, aracın daha sonra el değiştirdiğini bu tarihten beri araçla hiçbir ilgisinin kalmadığını, ... poliçesinde de müvekkilinin herhangi bir beyan ve imzasının bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmiş,

Davalı vekili savunmasında, müvekkilinin aracı ........2007 tarihli harici satış sözleşmesi ile sattığını, aracın daha sonra el değiştirdiğini bu tarihten beri araçla hiçbir ilgisinin kalmadığını, ... poliçesinde de müvekkilinin herhangi bir beyan ve imzasının bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmiş,

Kararın davalı tarafça temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda temyiz itirazları red edilerek karar onanmıştır.

Sayın çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılamıyorum.

Dava ... poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık sözleşme ilişkisinin kurulup kurulmadığı noktasında toplanmaktadır.

TTK.1263 maddesine göre, ... sözleşmesi hiçbir şekle tabi tutulmamış ise de, sözleşme yapmaya ehil kişilerin karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla ... sözleşmesinin kurulacağı kuşkusuzdur. Sözleşmenin yazılı bir belgeye bağlanması ancak ispat açısından önem taşır ve 6100 sayılı HMK.200 (mülga 1086 sayılı HUMK.288) maddesinde düzenlenmiş şekilde ispatı gerekir. Sigortacının TTK.1265 ve 1267 maddeleri uyarınca imzalı bir ... poliçesini belli bir süre içerisinde sigortalıya vermesi zorunludur. TTK.1265, 1267 ve 1295/... maddeleri birlikte incelendiğinde ... şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalının ikametgahına götürülerek ona vermek, dilerse bir suretini sigortalıya imzalattırarak almakla yükümlü olduğu görülecektir. (Y.... H.D. ........2010 gün 2008/11420E.,2010/22995K., ........2011 gün 2010/2367E., 2011/1489K. sayılı kararları)

7397 sayılı ... Murakabe Kanunu'nun ek ....maddesine dayanılarak çıkarılan ve ........2006 günlü resmi gazetede yayınlanarak ........2007 tarihinde yürürlüğe giren ... Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin ....maddesinde "Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün sigortacı tarafından ... ettirene ve ... sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirileceği, bilgilendirmenin yazılı yapılmasının esas olduğu, sigortacının asgari bilgilendirmenin yapıldığını ispatla yükümlü bulunduğu, bilgilendirme yükümlülüğünün ... sözleşmesinin kurulmasından önce başlacağı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, sigortacının dürüstlük ilkeleri çerçevesinde davranmak, ... ettireni yanıltıcı her türlü hal ve davranıştan kaçınmak zorunda bulunduğu",

Yönetmeliğin ....maddesinde "bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemiş, bilgilendirme formu gereği gibi teslim edilmemiş veya bilgiler gerçeğe aykırı düzenlenmiş ise bu hallerden her hangi birinin ... ettirenin kararına etkili olmuş ise ... ettirenin ... sözleşmesini feshedebileceği ve uğradığı zararının tazminini de talep edebileceği",

Yönetmeliğin ....maddesinde "bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemiş, bilgilendirme formu gereği gibi teslim edilmemiş veya bilgiler gerçeğe aykırı düzenlenmiş ise bu hallerden her hangi birinin ... ettirenin kararına etkili olmuş ise ... ettirenin ... sözleşmesini feshedebileceği ve uğradığı zararının tazminini de talep edebileceği",

Yönetmeliğin ....maddesinde "bilgilendirme formu içeriğinden akdedilecek sözleşmeye ilişkin genel uyarılar, sözleşme ile verilen teminatlar, sözleşmeye eklenebilecek özel hükümler...vs. bulunacağı"

Yönetmeliğin ....maddesinde "bilgilendirme formunun en az iki nüsha düzenlenerek sigortacı tarafından kaşelenip imzalandıktan sonra bir nüshasının sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığı verileceği, imzanın ... ettirenin ... sözleşmesi ve işleyişi hakkında bilgi sahibi olduğu hususunda aksi ispat edilebilir karine teşkil edeceği" öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlığı dönüldüğünde;

Davacı, araç sürücüsünün sürücü belgesiz olması nedeniyle ... Genel Şartlarının .../c-d maddesi gereğince davalı sigortalıya rücu şartlarının gerçekleştiğini iddia etmekte,

Davalı ise aracı ........2007 tarihinde haricen sattığını, bu tarihten beri araçla hiçbir ilgisinin kalmadığını, ... poliçesininde kendisi tarafından düzenlenmediğini savunmaktadır.

TTK.1263 maddesi gereğince ... akitlerinin şekle tabi akitlerden olmaması, poliçenin sadece tarafların hak ve yükümlülüklerini gösteren bir ispat aracı olması karşısında, poliçenin davalı tarafından düzenlendiği, davalının poliçenin akidi olduğuna ilişkin iddianın davacı tarafça 6100 sayılı HMK.200 (mülga 1086 sayılı HUMK.288)vd. maddesi uyarınca kesin delillerle ispatlanması gerekir.

Dosyaya mübrez tüm poliçe ve nüshaları davacı ... şirketince ibraz edilmiş olup, davalının savunmasında belirttiği gibi hiçbir poliçede davalı sigortalının imzası bulunmamaktadır.

... poliçesinin ... Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği konusunda sigortalı ve ... ettirenin imzalarını içeren bilgilendirme formu da ibraz edilmiş değildir.

Bu durumda ispat külfeti kendisine düşen davacı ... şirketine, ... poliçesinin davalı tarafça düzenlendiğine ilişkin iddiasını ispat zımnında, davalının imzasını içeren poliçe aslını veya poliçenin yönetmelik hükümlerine uygun düzenlendiğine ilişkin davalının imzasını içeren bilgilendirme formunu ibraz etmesi,

Davalının poliçe akidi olduğuna ilişkin tüm kesin delillerini sunması,

Gerekirse davacı ... şirketi ile poliçeyi düzenleyen acentenin tüm ticari defter ve kayıtlarında, poliçenin davalı tarafından düzenlenip düzenlenmediği konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Davacının delil listesinde "hertürlü yasal delil"e dayanması nedeniyle davalıya yemin teklifi hakkının hatırlatılması, hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2010/4380, Karar No: 2010/4881, Tarih: 21.09.2010

7. Hukuk Dairesi 2010/4380 E., 2010/4881 K.

**7. Hukuk Dairesi 2010/4380 E., 2010/4881 K.**

**- HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE

- KAMULAŞTIRMA**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 718 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 484 ]

- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 12 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Şehriban tarafından istenilmiş olup, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla; dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatları meydana getirenin ve mülkiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç ve kurulan hüküm davanın niteliğine uygun düşmediği gibi yapılan araştırma ve soruşturma ile toplanan deliller de hüküm vermeye yeterli değildir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesi hükmünde kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamayacağı açıklanmıştır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Hak düşürücü süre kamu düzenine ilişkin olup taraflarca öne sürülmese bile mahkemece kendiliğinden dikkate alınması ve davanın süre geçtikten sonra açıldığının belirlenmesi halinde esasa girilmeyerek davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi zorunludur.

Öte yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 684. maddesi hükmünde, bir şeye malik olan kimsenin, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olacağı, bütünleyici parçanın, yerel âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olanve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parça olduğu, aynı kanunun 718. maddesi hükmünde de arazi üzerindeki mülkiyetin kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsayacağı, bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynakların da gireceği açıklanmıştır. Bu hükümler karşısında taşınmaz üzerinde bulunan ve bütünleyici parça niteliğindeki bina, ağaç gibi muhtesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemeyeceğinden, kural olarak ve aksine bir kanun hükmü bulunmadıkça muhtesatların mülkiyetinin tespiti dava edilemez ve mah-kemelerce de anılan kanun hükümleri göz ardı edilerek mülkiyet tespitine karar verilemez. Bu hukuksal olgu ve "çoğun içinde azı da vardır" kuralı dikkate alındığında, taşınmaz üzerindeki muhtesatın mülkiyetinin tespiti istemiyle açılan davalarda, koşullarının varlığı ve davanın kanıtlanması halinde davanın kısmen kabulü ile davaya konu muhtesatların davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine, mülkiyet tespitine ilişkin istemin ise reddine karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.