muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4809, Karar No: 2014/11700, Tarih: 27.11.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/4809 E.  ,  2014/11700 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/110612

MAHKEMESİ : İstanbul 28. (Şişli 5.) Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/07/2010

NUMARASI : 2009/688 Esas, 2010/1140 Karar

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Olay tarihinde, trafik kontrolü yapan müşteki polis memurlarının sanığın da içerisinde bulunduğu aracı durdurdukları, ancak denetim yapılmasını istemeyen sanığın araçtan çıkardığı bir bıçakla önce etrafa saldırdığı, sonrasında ise aynı bıçakla kendisine zarar vermeye çalıştığı, bu şekilde cebir kullanmak suretiyle müştekilerin görevlerini yapmalarını engellediği iddiasıyla cezalandırılması talebiyle açılan kamu davasında; sanığın üzerine atılı suçlamayı kabul etmediği, kendisinin müştekilere saldırmadığını, suça konu bıçağı kendi boğazına dayadığını, amacının bir an önce hastanede kalp ameliyatı olmak üzere yatmakta olan annesini ziyaret etmek olduğunu savunduğu, olay sırasında sanıkla aynı araçta bulunan A.. A.. ve A..H..O.. isimli kişiler tarafından da bu savunmanın doğrulandığı, buna karşın müştekiler ile tanık sıfatı ile dinlenen F..A.., E..S.., T..K.. ve M..K.. isimli polis memurlarının sanığın araçtan aldığı bıçağı öncelikle etrafa doğru salladığını beyan ettikleri anlaşılmakla; beyanlar arasındaki çelişkinin giderilmesinden, giderilemediği takdirde hangi beyana neden üstünlük tanındığının karar yerinde tartışılıp değerlendirilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, çelişkili beyanlar hükme esas alınarak, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

Yüklenen suçu tek bir fiille birden fazla kamu görevlisine karşı işleyen sanık hakkında TCK'nın 43/2. maddesinin uygulanmaması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca hükmün BOZULMASINA, 27/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12288, Karar No: 2022/2337, Tarih: 15.02.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/12288 E.  ,  2022/2337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme, sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

A) Sanık ... hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde;

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 12.09.2011 tarih, 2011/34139 Esas ve 2011/13150 sayılı iddianamesi ile 213 sayılı VUK’nin 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, "2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçundan kamu davası açıldığı, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarının birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olduğu ve birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeden, gerekçe kısmında sahte fatura düzenleme suçu anlatılıp hüküm kısmında sahte fatura kullanmaktan hüküm kurularak hüküm karıştırılması yasaya aykırı ise de, zamanaşımının olumsuz muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olması karşısında;

Sanığa yüklenen “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık ...’nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

B) Sanık ... hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura kullanma , sanık ... hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelemesinde;

1) Sanık ... hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan verilen hükmün incelenmesinde; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 12.09.2011 tarih, 2011/34139 Esas ve 2011/13150 sayılı iddianamesi ile 213 sayılı VUK’nin 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kamu davası açıldığı, sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarının birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olduğu ve birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeden, gerekçe kısmında sahte fatura düzenleme suçu anlatılıp hüküm kısmında sahte fatura kullanmaktan hüküm kurularak hükmün karıştırılması yasaya aykırı,

2) Sanık ... hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde; sanığın UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 02.12.2015 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davalarının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3540, Karar No: 2012/22841, Tarih: 11.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3540 E.  ,  2012/22841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına ve kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile; kesilen maaşın yeniden Bağlanmasına, kesintinin yapıldığı tarihten bu yana ödenmeyen maaşların davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 29.8.2003 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, 9.9.2003 tarihinde yetim aylığı talebinde bulunduğu, yetim aylığı alan davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının ... Mahallesi (ikamet ettiği mahalle) sakinleri yazılı, isimsiz bir mektupla Kuruma ihbar edildiği, kontrol memuru tarafından tutulan raporda; "davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı, bu hususun komşuları tarafından ifade edildiği, ancak çekindikleri için yazılı beyanda bulunmadıkları, bu nedenle hak sahipliğinin 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’la yürürlüğe giren 56. maddesi kapsamında iptal edilmesi kanaatine varıldığının" belirtildiği görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı ... Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; belirtilen şekilde ayrıntılı araştırma yapılmadığı görülmüştür.

Yapılacak ..., davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10409, Karar No: 2014/9281, Tarih: 09.06.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/10409 E.  ,  2014/9281 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline trafik sigortalı, davalının maliki olduğu aracın dava dışı 3. kişinin aracıyla çarpışması sonucu, dava dışı araçta meydana gelen hasarın anılan aracın hak sahiplerine ödendiğini belirtip, kazanın davalıya ait sigortalı aracın istiap haddinden fazla yüklenmesi nedeniyle meydana geldiği iddiasıyla dava dışı aracın hak sahiplerine ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili yetki itirazında bulunup, davaya konu aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğini ve bu nedenle müvekkilinin işleten olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre davaya konu kazanın istiap haddinden fazla yük taşıması nedeniyle meydana gelmediğini, kazanın tamamen sürücü hatasından kaynaklandığını belirterek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 25,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna 9.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16729, Karar No: 2014/7159, Tarih: 15.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/16729 E.  ,  2014/7159 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 9 - 2011/296219

MAHKEMESİ : Edremit 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/11/2010

NUMARASI : 2009/20 (E) ve 2010/767 (K)

SUÇ : Mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder.Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocuğun, Edremit Meslek Yüksek Okulunun ön bahçesinde park halinde bulunan müştekiye ait aracın sol arka lastiğini kesmek suretiyle zarar verdiği iddia edilen olayda;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

1-Suç tarihinde 12-15 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35/1 ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20/2. maddesi gereğince zorunlu olan sosyal inceleme raporu alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkındaki 15/09/2009 tarihli duruşmanın gizli yerine açık yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2507, Karar No: 2016/4349, Tarih: 24.10.2016

**15. Hukuk Dairesi         2016/2507 E.  ,  2016/4349 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Davalılar :1-... A.Ş.

2-... İnş. Tic. Ltd. Şti.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, bakiye iş bedeli nedeniyle alacak, istemine ilişkin olup, mahkemenin davanın açılmamış sayılmasına dair kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkeme kararı 20.07.2016 tarihinden önce verildiğinden, HMK geçici 3/2. madde gereğince HUMK'nın 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki hükümlerinin uygulanmasına devam edileceğinden HUMK'nın değişiklik öncesi hükümlerine göre temyiz incelemesi yapılmıştır.

Davacı davalılar arasında eser sözleşmesi olduğunu, buna göre davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenici olduğunu ve yüklendiği işlerden çelik konstrüksiyon çatı işinin yapılması işinin alt yüklenici olarak yapılması için bu davalı ile aralarında sözleşme olduğunu, işin yapılması sırasında işten el çektirildiğini, yapılan işlerin bedelinden 520.199,74 TL'lik bölümün ödenmediğini belirterek şimdilik 150.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiş, davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. davacının edimlerini yerine getirmediğini istenebilecek alacak bulunmadığını belirterek davanın esastan reddini, diğer davalı ise; davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın husumetten reddini savunmuş, mahkemece son oturumda davacı vekilinin mazeret talebi reddedilerek dosya işlemden kaldırılmış ve sonrasında dosyanın üçüncü kez takipsiz bırakılması nedeniyle her iki davalı yönünden HMK'nın 150. madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava sözleşme ve dava tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK'nın 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu "Çelik Konstrüksiyon Çatı Yapılması" işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak açılmış bakiye iş bedeline ilişkin alacak davasıdır. Davacının dayandığı sözleşmeye göre davacı yüklenici davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. iş sahibidir. Davalılar arasındaki sözleşmeye göre ise davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenici diğer davalı iş sahibi durumundadır.

Dava sözleşme ve dava tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK'nın 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu "Çelik Konstrüksiyon Çatı Yapılması" işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak açılmış bakiye iş bedeline ilişkin alacak davasıdır. Davacının dayandığı sözleşmeye göre davacı yüklenici davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. iş sahibidir. Davalılar arasındaki sözleşmeye göre ise davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. yüklenici diğer davalı iş sahibi durumundadır.

HMK'nın 150. maddeye göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir. (HMK 27) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. (HMK 30) Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma" hakkına sahiptir. (Anayasa 36/1) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanma hakkı ile ilgili 6. maddesine göre ise taraflar; davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini, davaya ilişkin savunmaları için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma, kendini savunma, avukat yardımından yararlanmayı isteme hakkına sahiptir. Bu hakkın unsurlarından olun aleniyet ilkesi hukukumuzda HMK'nın 28. maddede kapsamlı olarak düzenlenmiştir.