muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16406, Karar No: 2017/7870, Tarih: 04.12.2017

Bu maddeden açıkça anlaşılacağı üzere; hem 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi teşekkül, müessese ve ortaklıklar, hem de Bakanlıkların teftiş ve denetlemesi altındaki birlik, kurum ve ofisler aidat ödeme yükümlülüğü altındadır.

Diğer taraftan 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 11. maddesinin 2. fıkrasında; “Özelleştirme programına alınan kuruluşlar, sermayelerindeki kamu payı % 50’ nin altına düşünceye kadar 02.04.1987 tarihli ve 3346 sayılı Kanun ile 24.06.1983 tarihli ve 72 sayılı Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre denetlenir” hükmü yer almaktadır.

233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Mali, İdari ve Teknik Denetim, Denetleme Raporları” başlıklı 39. maddesinde ise, “Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı ortaklıklar, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun mali, idari ve teknik yönden sürekli denetimine tabidir. Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu; teşebbüslerin, müesseselerin ve bağlı ortaklıkların bir yıla ait hesap ve işlemleri üzerindeki incelemelerini en geç ertesi yılın Ekim ayı sonuna kadar tamamlar. Kurulca düzenlenen raporlar ilgili mercilere verilir” düzenlemesi bulunmaktadır. Böylece, özelleştirme kapsamına alınan Tedaş’ın bağlı kuruluşu olan davalı şirketin sermayesindeki kamu payı % 50’nin altına düşmedikçe, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimi devam edecektir ve davalının da aidat ödemesi gerekecektir.

Dolayısıyla, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olmanın aidat yükümlülüğü için ön şart olduğu, özelleştirme kapsamına alınmakla 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca hakkında 233 sayılı KHK hükümleri uygulanamayacak olan davalı kuruluşun aidat yükümlülüğünün ortadan kalktığı yönündeki hatalı yorum ile mahkemenin ulaştığı sonuç, yukarıdaki yasal düzenlemelere açık aykırılık teşkil etmektedir.

Dosyaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 26/04/2013 tarihli müzekkere cevabında, davalı şirketin % 100 oranındaki hissesi 31/12/2010 tarihine kadar kamu tüzel kişiliğine sahip Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş’ye (dolayısıyla kamuya) ait iken, Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 01/10/2010 tarih ve 2010/86 sayılı kararı uyarınca 31/12/2010 tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi ile hisselerin tamamının özel bir şirket olan ... ... Elektrik Hizmetleri A.Ş'ye devredildiği bildirilmiş, böylece davalının 31/12/2010 tarihinden itibaren sermayesinde kamu payı kalmamış ve kamu tüzel kişiliği statüsü son bulmuştur. Bir başka deyişle, sermayesindeki kamu payı % 50 nin altına düşmeyen ve % 100 oranındaki hissesinin tamamı 31/12/2010 tarihinde devredilen davalı şirketin bu tarihe kadar kamu tüzel kişiliği ve dolayısıyla Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimi devam etmektedir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 26/04/2013 tarihli yazısı birlikte değerlendirildiğinde; özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar davacı kurum davalıdan aidat isteminde bulunabilir. Mahkemece alacak miktarının kapsamı belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan yönler ve yasal düzenlemeler gözetilmeksizin yanılgılı gerekçeyle davanın tümden reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5902, Karar No: 2010/3423, Tarih: 03.06.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/5902 E.  ,  2010/3423 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 129 ada 4 parsel sayılı 180,92 m2, 129 ada 6 parsel sayılı 180,42 m2, 129 ada 7 parsel sayılı 370,63 m2 ve 129 ada 13 parsel sayılı 144,96 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar davalı ... ve arkadaşları adına tespit edilmiştir. Davacı ... taşınmazların 1/2 hissesinin kendi adına tespit ve tescili için dava açmıştır. Mahkemece davacı tarafa verilen kesin mehil süreci içinde keşif ücreti yatırılmadığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi hükmü gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle dava dosyasının keşfe hazır hale getirilmesi, uyuşmazlığın sağlıklı biçimde çözümlenebilmesi için taşınmaz başında keşif yapılmasının zorunlu olması, mahkemece kanıt yükü kendisine ait olduğu belirlenen tarafa keşif giderlerini yöntemine uygun biçimde depo etmesi için kesin süre verilmesi, verilen süre içerisinde kabul edilebilir yasal bir mazereti olmaksızın mahkeme veznesine depo etmemiş olması gerekir.

Bu ilkelerin ışığı altında somut olaya bakıldığında davacı tarafa 24.11.2008, 23.01.2009 ve 1.5.2009 günlü oturumlarda keşif giderlerini mahkeme veznesine depo etmesi için keşif gününe kadar kesin süre verilmiş ise de yapılan ihtarat usulüne uygun değildir. Zira keşif masrafı kalem kalem yazılmadığı gibi keşif günü masraf yatırılsa bile bilirkişi ve tanıklara keşif gününü bildirir davetiye çıkartılması mümkün olmadığına göre keşfin yapılamayacağı kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca yerel mahkemece 24.11.2008, 23.1.2009 ve 1.5.2009 günlü oturumlarda oluşturulan ara kararının kesin süre koşullarını taşımadığının kabulü gerekir.

O halde mahkemece davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için kanıt yükü kendisine düşen davacı tarafa delillerini bildirmesi için usulüne uygun süre verilmeli bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı, dosya keşfe hazır hale getirilmeli ondan sonra kesin önel verilmeli, mahkemece masraflar kalem kalem gösterilmeli, keşif masrafının yatırılması için verilecek kesin önelden sonra yatırılan masraf ile keşif gününe kadar bilirkişi ve tanıklara keşif gününün davetiye ile bildirileceği, makul bir süre de konularak keşif günü tayin edilmeli, ondan sonra gerekli keşif giderleri davacı tarafından verilen kesin önel içerisinde karşılandığı takdirde taşınmaz başında keşif yapılmalı, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre de sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davacı tarafa iadesine, 03.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22846, Karar No: 2012/20987, Tarih: 05.12.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/22846 E.  ,  2012/20987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gerekçeli karar başlığında hatalı gösterilen suç tarihlerinin, sahte faturaların kurumlar vergisinde kullanılması nedeniyle; 2003 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçu yönünden 16.04.2004, 2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçu yönünden ise 16.04.2005 olarak mahkemesince düzeltilmesi olanaklı görülmüştür.

1- Katılan vekili ve Cumhuriyet savcısının temyizinin incelenmesinde:

Cumhuriyet savcısı ve katılan vekilinin 20.04.2011 tarihinde usulüne uygun tefhim olunan hükmü, yasal süresinden sonra katılan vekilince 06.09.2011, Cumhuriyet savcısı tarafından 03.06.2011 tarihinde temyiz edildiği anlaşıldığından, vaki temyiz istemlerinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2- Sanık müdafiinin temyizinin incelenmesine gelince:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihlerinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, sahte faturaların kurumlar vergisinde kullanılması nedeniyle; suçların işlendiği 2003 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçu yönünden 16.04.2004, 2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçu yönünden ise 16.04.2005 tarihinden, temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçlarından açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 05.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3617, Karar No: 2025/5351, Tarih: 01.07.2025

**1. Ceza Dairesi         2024/3617 E.  ,  2025/5351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/655 E., 2024/738 K.

SUÇ : Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 06.03.2024 tarihli ve 2024/655 Esas, 2024/738 Karar sayılı kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin kanunî süresi içinde verdiği dilekçe ile temyiz başvurusunda bulunduktan sonra, sanığın bulunduğu Gebze Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü aracılığıyla gönderdiği 08.05.2025 ve 11.06.2025 tarihli dilekçeleri ile temyiz isteminden feragat ettiğini bildirdiği, temyiz davasının istek şartına bağlı olduğu anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 266/1. maddesi gereği temyiz isteminden vazgeçme nedeniyle dava dosyasının, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17149, Karar No: 2012/22766, Tarih: 21.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/17149 E.  ,  2012/22766 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :116-651

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 11.04.2006 tarihinde kesinleşen davacıya hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere öncelikle, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu Raporu ve ekleri getirtilmeli, ölüm aylığının hangi kanun hükümlerine göre bağlandığı, hangi tarih itibarıyla ne zaman iptal edilip (kesilip), davalı Kurumca hangi dönem yönünden borç tahakkuk işlemi tesis edildiği belirlenerek dava konusu dönem saptanmalı, sonrasında, Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.