muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2383, Karar No: 2012/4703, Tarih: 06.07.2012

Karar, davacı yükleniciler tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara , kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacıların aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Dava dilekçesinde, 20.000,00 TL maddi tazminatın tahsili istenmiş ise de, dava dilekçesinde ve yargılama sırasında dosyaya ibraz edilen diğer belgelerden bu bedelin neye ilişkin olduğu, hangi sebeple talep edildiği net şekilde açıklanmadığı gibi, mahkemece de bu husus aydınlığa kavuşturulmamıştır. Bu itibarla mahkemece dava konusu tazminatın hangi kalem veya kalemlere ilişkin olduğu bedelleri de açıklatılarak davacı yandan sorulmalı, taleplerin davacı yanca dava tarihinden önce yapılmış, davalıların yarayabileceği ve kullanabileceği işlere ilişkin sözleşme konusu parsellerle ilgili olduğu anlaşılırsa, BK'nun 108/I. maddesi gereğince davacıların bu imalata dair isteklerinin yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir hükme varılması, aksi takdirde şimdiki gibi davanın reddine dair karar verilmesi gerekirken, somut olayda uygulama yeri bulunmayan ve yüklenicilerin yaptığı masrafların arsa sahibinden istenemeyeceğine dair BK'nun 19. maddesi hükmüne aykırı şekilde düzenlenen sözleşme maddesine dayanılarak davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bent gereğince davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, (2.) bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hüküm temyiz eden davacı yükleniciler yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacılar yararına takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 06.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2665, Karar No: 2020/5364, Tarih: 24.11.2020

**11. Hukuk Dairesi         2020/2665 E.  ,  2020/5364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 09.11.2017 tarih ve 2016/459 E. - 2017/972 K. sayılı kararın davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 06.12.2018 tarih ve 2018/347 E. - 2018/1538 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı banka ile dava dışı asıl borçlu arasında dört adet Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmelerinin imzalandığını ve davalıların bu sözleşmelere müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu, ihtarname ile asıl borçlu ve kefillere başvurulduğunu, ancak borcun ödenmemesi üzerine dava konusu ilamsız takibin başlatıldığını, davalıların borcun tamamına, faiz ve ferilerine itiraz ettiğini ileri sürerek, takibe haksız olarak yapılan itirazların iptali ile davalıların itirazlarının takipteki kefalet limitleri ile sınırlı olmak üzere iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, asıl kredi borçlusu müttevefanın hayat sigortasının olduğunu, bu nedenle öncelikle hayat sigortasına başvurularak borcun tahsil edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama, toplanan deliller ve mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre, davalıların davacı banka ile 3.şahıs müteveffa ... arasında akdedilen Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmelerini müteselsil kefil olarak imzaladıkları, asıl borçlu ...'un vefat ettiği ve sigorta şirketinin sigortalının intiharından bahisle kredi borcunu karşılayamadığı, davalıların müteselsil kefil sıfatına sahip oldukları, müteselsil kefalette alacaklının borçluyu takip etmeden kefili takip edebileceği, kefillerin ise TBK’nın ilgili maddeleri gereğince asıl borçlu veya mirasçılarına rücu hakkının olduğu, bu nedenle hayat sigortasına başvurulması itirazının bu dosyada dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların takibe yaptıkları itirazların kısmen iptali ile, takibin asıl alacak, işlemiş faiz, BSMV masrafları olmak üzere toplam 147.100,98 TL olarak devamına, asıl alacağın % 20’si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, hükme karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararının isabetli olduğu, ancak kendilerini vekil marifetiyle temsil ettiren davalı ... ve Nejdet yararına reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken, bu hususta bir karar verilmemesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353(1) b-2 maddesi gereğince düzeltilmesine, hükmün 6 nolu bendine, davacı vekiline vekalet ücreti takdirine ilişkin cümleden sonra gelmek üzere "Davalılar ... ve ... yararına davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 3.430.-TL (2.180.-TL'sinden her iki davalı müştereken hak sahibi-kalanı davalı ...'a ait olmak üzere ) nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalılar ... ve ...'a ödenmesine, fazlaya dair istemlerin reddine” hükmü ilave edilerek karar verilmiş olup, hüküm davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz edilen istinaf mahkemesi kararının incelenmesinde, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353(1) b-2 gereği düzeltilmesine karar verildiği görülmüştür. Oysa 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf talebinin kısmen kabulü halinde dahi ilk derece mahkemesi hükmünün tümden kaldırılarak, davanın ve taleplerin tümü hakkında yeniden karar verilmesi gerekirken, sadece altıncı bende ilave yapılmak suretiyle düzeltme yapılmakla yetinilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin temyiz taleplerinin kabulüyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin 06.12.2018 tarihli ve 2018/347 esas ve 2018/1538 karar sayılı hükmünün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 24.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1440, Karar No: 2008/4250, Tarih: 23.09.2008

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2008/1440 E.  ,  2008/4250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 23.9.2008 Salı günü davacı vekili Baskın ... İnş.....tic.Ltd.Şti vekili.Av. ..., davalı taraftan gelen olmadığı temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı taraf

Avukatı dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait aracın davalı şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu aracın hasarlanması nedeni ile davalı ... şirketine hasar bedelinin ödenmesi için başvurduklarını ancak davalı tarafça sürücünün kaza sırasında alkollü olması nedeniyle hasarın teminat dışı kaldığı belirtilerek ödeme yapılmadığını, aracın onarımının ekonomik olmadığı piyasa değerinin 22.000.YTL sovtaj değerinin 6.000.YTL olduğunu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 13.000.YTL tazminat ve 350.00.YTL tesbit dosyası giderinin 9.8.2006 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili talebin kasko sigorta poliçesi kapsamı dışında kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araç sürücüsünün alkollü olarak araç kullanması nedeniyle kazanın meydana geldiği, rizikonun teminat dışı kaldığı gerekçesi ile kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili müvekkiline ait kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tazminini talep etmiştir.Kasko sigorta poliçesi taraflar arasında poliçe genel şartları çerçevesinde akdedilen bir sözleşmedir. Poliçe genel şartları

Davacı vekili müvekkiline ait kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tazminini talep etmiştir.Kasko sigorta poliçesi taraflar arasında poliçe genel şartları çerçevesinde akdedilen bir sözleşmedir. Poliçe genel şartları

gereğince rizikonun teminat dışı kalması için sigortalıya ait araç sürücüsünün sadece alkollü olması yeterli olmayıp, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluştuğunun sigortacı tarafından kanıtlanması gerekir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıya ait araç sürücüsünün seyir yönüne göre yeşil ışık sonunda kavşağa girdiği, dava dışı araç sürücüsünün ise seyir yönüne yanan kırmızı ışık sonunda yeşilin yanması ile boş olan en sağ şeritten kavşağa girdiği ve kavşağı bitirmek üzere olan davacıya ait araç ile çarpıştıkları kabul edilerek eşit oranda kusur verilmiş, yapılan tıbbi incelemede davacıya ait araç sürücüsünün 0.75 promil alkollü olduğu ve bu orandaki alkolün araç kullanma yeteneğini kaybettirecek bir oran olup kazanın meydana gelmesinde etkili olduğu belirtilmiştir. Ancak alkol oranının belli bir değeri aşması tek başına sigortacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayıp, kazanın salt sürücünün aldığı alkolün etkisi ile meydana gelmiş olması gerekir.Bilirkişi raporunda ise davacıya ait araç sürücüsünün %50, dava dışı sürücünün ise %50 oranında kusurlu olduğu ve davacı araç sürücüsün alkollü olmasının kazaya etkili olduğu belirtilmiş ise de karşı araç sürücüsüne de kusur verilmiş olmakla olay kusur olgusuna dayandırılmıştır. Kazanın meydana gelmesinde sürücünün alkollü olmasının etkili olması hali ile kazanın salt sürücünün aldığı alkolün etkisi ile meydana gelmesi hali ayrı hususlardır. Bu hali ile bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. (HGK. 2004/11-217E- 2004/212K). Mahkemece yapılacak iş ,nöroloji uzmanı bilirkişi ile İTÜ, Karayolları Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek Makine Mühendisi bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetinden, araçların seyir yönleri, sinyalizasyon sistemi, çarpışma noktası, araçların hasarlı kısımları değerlendirilerek kusur oranları ve kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği hususunda yeniden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ;Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve 550.00.YTL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 23.9.2008 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

SONUÇ;Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve 550.00.YTL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 23.9.2008 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Toplanan delillere özellikle bilirkişi kurulundan alınan kusur raporunda anlaşıldığına göre davacı yeşil ışık söndüğü anda kavşağa girmiştir. Kazaya karışan diğer araçta kendisine yolun açılmasına yakın kavşağa girmiştir. Bilirkişi kurulu bu değerlendirme ile kazaya karışan sürücülere %50 oranında kusur vermiştir. NÖrolog bilirkişi de raporda sigortalı araç kullanan sürücünün aldığı 0,75 promil alkolün etkiside olaya karıştığını bildirmiştir. Bu durumdan sigortalı araç kullanan sürücünün kusurlu hareketinde aldığı alkolün etkili olduğu anlaşılmaktadır. Sigorta şirketinin savunmasını kabulüne yeterli delil elde edilmiştir. Açıklanan nedenle hükmün onanması gerekir. Çoğunluğun bozma görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2018/5551, Karar No: 2021/11767, Tarih: 05.04.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/5551 E.  ,  2021/11767 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanığın adli sicil kaydındaki tekerrüre esas alınan ilamına konu suçun, 5237 sayılı TCK'nın 155/1.maddesinde tanımlı güveni kötüye kullanma suçu olması, 02/12/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren, 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma hükümlerinin yeniden düzenlenmesi ve TCK’nın 155/1. maddesine uyan güveni kötüye kullanma suçunun uzlaştırma kapsamında bulunması karşısında, anılan suçla ilgili olarak uyarlama yapılıp yapılmadığı araştırılıp, sonucuna göre tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

2- 17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmekle, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayıp sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/04/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5311, Karar No: 2016/2945, Tarih: 23.02.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/5311 E.  ,  2016/2945 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ..... ile davalı ... aralarındaki ödenmeyen galle alacağının tahsili davasına dair ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 06.05.2014 günlü ve 2011/519-2014/165 sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 25.11.2014 günlü ve 2014/13762-16922 sayılı ilama karşı davacılar vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında açıklanan gerekçelere göre düzeltme dileğinde ileri sürülen sebepler HUMK.nun 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteğinin REDDİNE, takdiren 264,00 TL para cezası ile aşağıda yazılı bakiye karar düzeltme red harcının düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 23.02.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

60,80 TL K.D.R.H.

57,60 TL Peşin H.

3,20 TL Bakiye

KARŞI OY

1-Davacıların Yargıtay'ca onanıp kesinleşen mahkeme kararları ile davaya konu Kayserili Hacı Ahmet Paşa Vakfı'nın galleye müstehak vakıf evladı olduklarına karar verildiği ve bu karar uyarınca davacılara ... tarafından 1997 yılından beri her yıl için galle ödendiği, davacıların 2010 yılına ait galle fazlasını istedikleri gözetildiğinde 6111 sayılı Kanun ile 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 7. maddesine eklenen fıkralarda belirtilen "vakfın son beş yıl içindeki mal varlığı gelirleri ve giderleriyle sınırlı olmak" şartına bağlı olmadıkları, zira davada talep edilenin, kesinleşen mahkeme kararından önceki beş yıllık döneme değil 2010 yılına ait galle fazlası olduğundan 6111 sayılı Kanunun eldeki davada uygulama imkanının bulunmadığı;

./..

2015/5311-2016/2945 -2-

./..

2015/5311-2016/2945 -2-

2-Davaya konu vakfın mal varlığı olmadığına ilişkin iddia da yerinde değildir. Çünkü; vakfın, davalı ... tarafından, gerek emaneten gerekse mazbutaya alındıktan sonra idaresi sırasında vakfa ait olup kamulaştırmadan, satıştan, taviz bedellerinden, kiradan ve temettüden elde edilen gelirlerin ... bütçesine dahil edildiği, vakfiyede öngörülen hayır şartlarına harcanmadığı ve galle fazlası olarak evlada ödenmediği anlaşılmaktadır. Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzüğün 28. maddesinin 1. fıkrasında, vakfın gelirleri ile yapılan iktisapların veya hükmen yahut bağış yolu ile temellük edilen mal ve hakların vakıf senedinde yazılı olanlara ilave edileceği; 2.fıkrasında ise, vakıflara ait malların kamulaştırılması halinde kamulaştırma bedelinin o malın yerine kaim olacağı hükme bağlandığı; ayrıca zabtedilen dava konusu vakıf, ...'nün idari vesayeti altında olup bu idare tarafından vakfa ait malların satışı, kiralanması veya kamulaştırılması gibi sebeplerden dolayı elde edilen gelirler nemalandırılarak ...'nün bütçesine değil yukarıda sözü edilen Tüzüğün 28. maddesi uyarınca zabtedilen vakfın bütçesine ilave edilmesi gerektiği; aksi düşüncenin vakıf mallarının denetimsiz bir şekilde elden çıkarılmasına ve galle fazlasına müstehak vakıf evladı haklarının kaybına sebep olacağı, bunun da hakkaniyetin ve adalet duygusunun zedelenmesi sonucunu doğuracağı gözönünde tutulduğunda; daha önceki yıllara ait olup Yargıtay'ca onanarak kesinleşen mahkeme kararlarındaki ödemelerin dayanağını teşkil eden bilirkişi raporları doğrultusunda davaya konu olan 2010 yılına uyarlama yapan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen bedelin ödenmesine ilişkin mahkeme kararının doğru olduğu;

3-Sayın çoğunluğun bozma kararı kendi içinde tutarlı değildir. Zira, 25.02.2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunla 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 7. maddesine eklenen iki fıkranın yukarıda da belirtildiği gibi eldeki davada uygulama imkanı bulunmamaktadır. Kaldı ki, sözü edilen Kanunun yürürlüğünden sonra aynı vakıfla ilgili olarak 2003-2008 ve 2009 yıllarına ait galle alacağı için aynı vakıf evladı tarafından açılan davada, galle fazlası ödenmesine ilişkin kararın temyizi üzerine Dairece verilen 08.11.2012 tarih 2012/7012-12121 ve 2012/8203-12122 sayılı bozma ilamlarında, iki ayrı evlat grubu tarafından açılan davalarda sadece aynı yıllar için hükmedilen galle fazlasının idarece yapılacak mükerrer ödemenin ve evlat arasında adaletsizliğin önlenmesi gerekçe yapılarak bozulmuş ve 6111 sayılı Kanun'un 208.maddesine hiç değinilmemiş, böylece bozma ilamları ile galle fazlasının ödenmemesi değil, ödemenin nasıl yapılacağı yani evlat arasında adaletsizliğe ve mükerrer ödemeye meydan verilmemesine işaret edilerek gerekçe sınırlandırıldığından, bundan sonra bozma ilamları doğrultusunda işlem yapan ve evlat arasında mükerrer ödemeyi ve adaletsizliği önleyen mahkemenin davanın kabulüne ilişkin kararının yerinde bulunduğu;

./..

2015/5311-2016/2945 -3-

4-Davacıların kesinleşmiş mahkeme kararları ile 1997 yılından beri düzenli ve devamlı olarak galle fazlasını aldıkları ve 2010 yılı için de aynı talepte bulundukları vakıf; kendi üstsoyları tarafından kurulan ancak mazbut vakıf haline dönüştüğünden Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilip temsil edilen bir özel hukuk tüzel kişisidir. Davacıların özel hukuk kurumu olan vakıftan intikal eden bu gelir kendileri açısından artık sürekli hale gelmiştir. Onlar için bir hak “meşru bir beklenti olup, ayni bir menfaate dayalı hukuki işlemden kaynaklanmaktadır. Bu hak davacılar yönüyle iç hukukumuzda bir intifa hakkıdır.

Ancak, Anayasamızın 90/5 maddesi gereğince tüm yargı mercilerini ve kanun uygulayıcılarını bağlayan temel hak ve özgürlüklerle ilgili bulunan bir Uluslarası Sözleşme olan AİHS 1 No’lu Ek Protokolün 1. maddesinde; her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı bulunduğu, bir kimsenin, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabileceği, yukarıdaki hükümlerin devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergiler ile başka harçların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmeyeceği hükme bağlanmıştır.

Burada "mal ve mülk" kavramının iç hukuktaki resmi tanımdan bağımsız olarak özerk bir anlama sahip olduğunu belirtmek zorunluluğu vardır. Bu kavram AİHM kararlarında çok geniş yorumlanmaktadır. Sadece mülkiyet hakkını içine almamakta, ayrıca hisseler, patentler, tahkim kararları, emeklilik maaşı hakkı, kira hakları gibi bütün maddi hakları kapsamakta hatta bu haklar bir mesleği icra etmekten de kaynaklanabilmektedir. Bu geniş yorumlama 1 No’lu Ek Protokolün 1. maddesinin Fransızca olan versiyonunda yer alan “biens” kelimesinin kullanılması ile zorunlu bir hale gelmiştir. Fransız hukuk terminolojisinde “biens” kavramı bütün miras yoluyla geçen hakları (örneğin maddi haklar) ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Zira gayrimenkul ve menkul mal sahipliğinden başka mesela hisse, telif hakları, kesinleşmiş tahkim kararları ve bir sözleşmeden doğan kiralama hakkına sahip olmak da 1 No’lu Ek Protokolün 1. maddesi kapsamında “mal ve mülk”tür.

Bununla birlikte, “mal ve mülk” kavramının “mevcut mal ve mülk” ile sınırlı olduğu anlamına da gelmemektedir. Başvurucunun en azından gerçekleştirilebilecek “meşru bir beklenti” içerisinde olduğu yönündeki iddiaları dahil olmak üzere (ki bu beklentilerin sadece umuttan ziyade daha somut bir nitelikte olması gerekmektedir) diğer mal ve mülk de “mülkiyet niteliğindedir.”(Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Ek Protokollerinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz Kitap, Aida Grgić, Zvonimir Mataga, Matija Longar ve Ana Vilfan sayfa-8 vd) Davacıların özel hukukdan kaynaklanan bu hakkını yasa koyucu, 6111 sayılı Kanun ile 5737 Vakıflar Kanununu 7. maddesine eklenen fıkralarda belirtilen “Vakfın son 5 yıl içindeki mal varlığı gelirleri ve giderleri ile sınırlı olmak” şartıyla kısıtlandığı sayın çoğunluk tarafından kabul edilmekte ise de, davacıların yukarıda açıklanan ve meşru bir beklenti haline gelen bu hakları AİHM nin uygulamaları ile bir mülkiyet hakkı olup AİHS ile korunmaktadır. Kesinleşmiş ve yıllardır uygulanagelen mahkeme kararları ile kazanılmış bu hakkın sonradan çıkarılan bir yasa ile de bu şekilde sınırlandırılması düşünülemez.

./..

2015/5311-2016/2945 -4-