muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3079, Karar No: 2014/6534, Tarih: 24.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/3079 E.  ,  2014/6534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 24.03.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2023/8368, Karar No: 2023/19249, Tarih: 01.06.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/8368 E.  ,  2023/19249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/579 E., 2017/866 K.

SUÇLAR : Tehdit, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Maddi hatanın düzeltilmesi

KONU KARAR : İade

DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNAN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 19.01.2023 tarihli ve 2022/17383 Esas, 2023/424 Karar sayılı ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.05.2023 tarihli ve KD-2023/39335 sayılı maddi hatanın düzeltilmesi talebi üzerine yapılan inceleme neticesinde;

I. MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ SEBEPLERİ

Daire kararında dosya içeriğine aykırı olarak "Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin bozma kararı üzerine verilen Antalya 6. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı" ibaresine yer verilmek suretiyle yazım hatası yapıldığı ve bu nedenle bu cümlenin karardan çıkarılması talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8 inci maddesinin ilk fıkrasına 5560 sayılı Kanun ile eklenen son cümlesinde "Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ilgili ceza dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvurabilir." hükmü yer almaktadır.

Dosya incelendiğinde; Dairemizin 19.01.2023 tarihli ve 2022/17383 Esas, 2023/424 Karar sayılı ilamının ilk ve ikinci paragrafında maddi hata sonucunda aşağıda karar bölümünde belirtilen yazım hatalarına yer verildiği anlaşıldığından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ TALEBİNİN KABULÜNE,

5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,

Dairemizin 19.01.2023 tarihli ve 2022/17383 Esas, 2023/424 Karar sayılı ilamının ilk paragrafında yer alan "ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin bozma kararı üzerine verilen incelemeye konu Antalya 6. Asliye Ceza Mahkemesinin" ibaresinin çıkartılarak yerine "incelemeye konu Konya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin" ibaresinin, "katılan vekili" ibaresinin çıkartılarak yerine "sanık" ibaresinin, ikinci paragrafında yer alan "ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün" ibaresinin çıkarılarak yerine "tehdit ve kasten yaralama suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin tarihinin 12.12.2017 olması ve dosyanın" ibaresinin, "hükmün" ibaresinin yerine "hükümlerin" ibaresinin ve "Tebliğname'ye aykırı" ibaresinin yerine "Tebliğname'ye uygun" ibaresinin eklenmesi suretiyle Dairemizin ilgili kararının DÜZELTİLMESİNE, kararın diğer yönlerinin olduğu gibi bırakılmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 01.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1965, Karar No: 2020/418, Tarih: 15.01.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/1965 E.  ,  2020/418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul(Kapatılan) 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/12/2016 tarih ve 2015/124 E. - 2016/260 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 25/02/2019 tarih ve 2017/1644 E. - 2019/374 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Paşabahçe" markasının TPMK nezdinde özel/... no ile kayıtlı olduğunu, müvekkilinin rakibi olan bir firma tarafından üretilen ve kendisi tarafından dekorlattırılan ürünlerin içinde yer aldığı ve pencereli tabir edilen ambalaj üzerinde, kırmızı elips içinde beyaz el yazısı ile yazılan markasını aynen kullanmak suretiyle "Paşabahçe sade ürünleri kullanılmıştır" ifadesine yer verildiğini, müvekkilinin marka hakkına tecavüz edildiğini ve haksız rekabette bulunulduğunu, tüketicinin yanıltıldığını iddia ederek, markalarına ilişkin tecavüzün ve haksız rekabetin men'ini, durdurulmasını, müvekkilinin markasını taşıyan ürünlerin satışının durdurulmasını ve toplatılmasını, 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın avans kredi faizi ile birlikte ödenmesini ve kararın ilanını talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin uzun yıllardır davacı ile çalıştığını, Paşabahçeden ürün aldığını, aldığı ürünleri ya doğrudan ürünün hiçbir şeyine dokunmadan ya da davacı firmanın ürünleri üzerinde boyama, kaplama gibi değişiklikler yaparak ürünün ambalajından çıkartılarak yeni ambalajda sattığını, müvekkilinin yaptığı ambalajlarda Paşabahçe veya anımsatacak ibare kullanmadığını, kendi logosunu kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin uzun yıllardır davacı ile çalıştığını, Paşabahçeden ürün aldığını, aldığı ürünleri ya doğrudan ürünün hiçbir şeyine dokunmadan ya da davacı firmanın ürünleri üzerinde boyama, kaplama gibi değişiklikler yaparak ürünün ambalajından çıkartılarak yeni ambalajda sattığını, müvekkilinin yaptığı ambalajlarda Paşabahçe veya anımsatacak ibare kullanmadığını, kendi logosunu kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 195716 sayılı Paşabahçe + Şekil ibareli markanın 11,21 ve 34.sınıflarda 28.07.1998 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davacı adına tescil edildiği, süresinde yenilendiği gibi özel/01478 sayısı ile tanınmış marka statüsünde olduğu tespit edilmiş ve dosyaya sunulan 06.05.2015 tarihli ve 0300 nolu fişten dava dışı Mevlana unlu Mamülleri San ve Tic.Ltd.Şti'nden alındığı anlaşılan Doğuş Zen kuşlu çay bardakları ile görsellerin incelendiğinde ambalajlarının üzerinde kuş cenneti çay bardağı yazılı olduğu, bardaklar arasındaki ambalaj bölümünde Paşabahçe markasının logo kısmının içerisine aynı yazı karakteri ile “...” yazılmış olduğu gibi Doğuş Cam markası ile satışa sunulan çay bardaklarının ambalajının üst bölümünde "Paşabahçe sade ürünü kullanılmıştır" İbaresinin bulunduğu, dolayısıyla davacı yanca piyasada satılan çay bardağı ürünlerinin ambalaj bilgileri bu ürünleri tüketen ortalama düzeydeki tüketicilerin söz konusu ürünlerin Paşabahçe markasını taşıdığı yada Paşabahçe markası ile bağlantılı olduğu düşüncesi oluşturduğu, davacı markası ile davalı ürünlerinin karıştırılabileceği, iltibas oluşabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davacının tescilli Paşabahçe ibareli markasının davalının ürün ambalajında kullanmak sureti ile markaya tecavüzde ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, men ve ref'ine, davalıda Paşabahçe markasının kullanıldığı kuş cenneti markası adı altında sunulan çay bardağı mevcut ise toplatılmasına, takdiren 3.000,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davacıya ödenmesine fazla talebin reddine, karar kesinleştiğinde ilanına karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, dosyaya sunulan ürün ambalaj fotoğraflarından; ambalajın üzerinde Doğuş Cam logo ve ibaresi, "www.doguscam.com" web adresi, barkod ve en altta "Paşabahçe Sade ürünleri kullanılmıştır" ifadesinin ve ambalajın yan tarafında iki adet "..." logosunun bulunduğu tespit edilmişse de; ürünün satış fişinden ürünün davalı tarafından satılmadığı, davalının adresinde ele geçirilmediği, dava dışı üçüncü bir şahıs tarafından satıldığı, "ürünün hangi kişi yada firmadan alındığı" ile barkod numarasının kime ait olduğunun araştırıldığı, yazılan müzekkereler bila tebliğ iade edildiği ve ticaret odasının cevabi yazısında barkod numarasının kaydının bulunmadığının bildirildiği, davacının sunduğu ürün ve ürün ambalajının davalıya ait olduğu ve markanın davalı tarafça kullanıldığı ispatlanamadığı, ürünün davalıya aidiyetinin saptanamadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet sebepleriyle maddi manevi tazminat istemine ilişkin dir. Mahkemece, marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu tespit edilen tescil konusu ürünlerin davalıya aidiyetinin ve onun tarafından piyasaya sürüldüğünün ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın delil olarak dayanması ve mahkemece de re'sen karar verilebilecek olması nedeniyle Mahkemece, HMK’nın 222. maddesi uyarınca; davalı tarafından ticari defterlerinin incelemesine karar verilerek mevcut satış fişine göre davaya konu taklit marka ürünlerin satıcısı olan Mevlana Unlu Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı Dost Cam ve Hediyelik Eşya-EROL BAYDAŞ şirketi arasında ilgili yıllara sari herhangi bir mal alım-satım ilişkisi bulunup bulunmadığının tespiti ile böyle bir ticari ilişkinin varlığı halinde taklit markaları taşıyan malların davalı şirket tarafından üretildiği kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddi yönünde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine,

15/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30468, Karar No: 2014/34059, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/30468 E.  ,  2014/34059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre; fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendine göre “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” da yasaktır.

Alıcı ortam olan denizlerin korunması ile ilgili düzenlemelere gelince;

Anılan Yönetmeliğin “Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları” kenar başlıklı 23. maddesinde özetle; 6. maddede bahsedilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Hiç kimse gerekli izni almadıkça denizlere yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri atamaz ve boşaltamaz. Gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıklar ile her türlü kargo artık ve atıklarının boşaltılması yasaktır. Öte yandan gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı, tüm gemiler için Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (Marpol 73/78) Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yapılamaz. Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir. Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere denizlere deşarj izni bazı durumlarda atıksuyun arıtılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öte yandan atıksuyun arıtılmış su olduğunun kabul edilebilmesi için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesinde belirtilen 16 sektör bakımından Yönetmeliğin ekindeki tabloda gruplar halinde öngörülen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, dolayısıyla deşarj edilme koşulunun gerçekleştiğinden bahsedilemez.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay