muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/588, Karar No: 2020/273, Tarih: 27.01.2020

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Bölge Adliye Mahkemesince,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.03.2018 tarihli, 2015/21-3882 E., 2018/462 K. Sayılı kararına göre ‘matbaanın bu kadar geniş bir alanda kullanılmasına rağmen 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Ek 5’inci maddesinde düzenlenen basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet gösteren iş yeri kabul edilmesinin hak ve eşitliğe uygun kabul edilemeyeceği’ , davalı işyerinin üretime yönelik bölümlerinin ek 5/II-a,b maddesinde belirtilen ortama sahip işyeri olduğu, davacının üretim bölümünde geçen çalışması bakımından, 506 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu dönemde çalıştığı süre için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarının bulunduğu ,ancak, itibari hizmet süresinin hesabında 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasına göre, hesaplanan sürede küsuratın tam sayıya tamamlanamayacağı gerekçesiyle , davacının istinaf isteminin reddine, davalıların istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının hak kazandığı itibari hizmet süresi yeniden hesaplanmak suretiyle davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

E) Temyiz ;

..., işyerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığını,506 sayılı Yasanın Ek 5 maddesinde belirtilen basım işyeri koşulunun oluşmadığını belirterek temyiz etmiştir.

Davalı ... Ambalaj ve Baskı San ve Tic.AŞ vekili ,işyerinde esnek ambalaj üretimi yapıldığını,basım ve gazetecilik işyeri olarak nitelendirilemeyeceğini ,II. bendin a-f alt bentlerinde yazılı olumsuz koşulların da gerçekleşmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;

Dava,itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının tespiti istenen dönemde davalı işyerinde sevkiyat bölümünde lojistik yükleme operatörü ve üretim bölümünde dilme işçisi olarak çalıştığı,mahkemece keşif yapıldığı,bilirkişi raporunda işyerinde gıda,kozmetik,çikolata,evcil hayvan maması vs. gibi ürünlerin ambalaj ve baskısı , esnek ambalaj üretimi yapıldığı, baskı,laminasyon ve dilme makinelerinin aynı hol içinde bulunması nedeniyle kullanılan kimyasalların tüm ortama yayıldığı,havalandırma sisteminin yeterli olmadığı tespitlerine yer verildiği,tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.

İtibari hizmet , gerçekte çalışılmayan ve prim ödemesi olmayan sürelerin kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle sigortalılık süresine eklenmesine, böylece,ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bir kısım sigortalıların daha erken yaşlılık aylığından yararlanmalarına imkan sağlamaktadır.

506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı 11.08.1977 günlü 2098 sayılı yasa ile girmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi II bendinde 20/06/1987 tarihli 3395 sayılı Kanununun 13. maddesiyle yapılan değişikle itibari hizmetten yararlananların kapsamı genişletilmiştir.

506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı 11.08.1977 günlü 2098 sayılı yasa ile girmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi II bendinde 20/06/1987 tarihli 3395 sayılı Kanununun 13. maddesiyle yapılan değişikle itibari hizmetten yararlananların kapsamı genişletilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan Ek 5 madde II numaralı bendinde , “Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılardan,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerlerinde” hizmeti geçenlerin sigortalılık süresine ,bu sürelerin her tam yılı için 90 gün ekleneceği belirtilmiştir.

Sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalıların da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayılı ve sınırlı bir biçimde belirtildiğinden bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun ,yasada sayılan sigortalılar ve işyeri kapsamına girmediği sürece itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir.

İtibari hizmetten yararlananların emsallerine göre ayrıcalıklı şekilde erken emekli olabilme avantajı nedeniyle ,uygulamada ,yasanın kapsamının genişletilmesi amacıyla ve düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurular olmuştur.

Anayasa Mahkemesi, 1988/51 Esas,1989/18 Karar sayılı 02.05.1989 tarihli kararında ‘özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kuralın uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceği, bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesinin Anayasa'ya uygun olacağını’ belirterek itirazın reddine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi, 1988/51 Esas,1989/18 Karar sayılı 02.05.1989 tarihli kararında ‘özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kuralın uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceği, bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesinin Anayasa'ya uygun olacağını’ belirterek itirazın reddine karar vermiştir.

Yine,söz konusu Ek maddede 3395 sayılı Yasa ile değişiklik yapılırken maddede yazılı dış etkenlere maruz başkaca iş kolları bulunduğu ve bunların da yasa kapsamına alınması TBMM Genel Kurulunca önerilmiş ancak istenilen düzenleme ileri tarihe bırakılmıştır. (TBMM 20.06.1987 günlü 121.Birleşime ilişkin Tutanak Dergisi )

506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin II. bendinde yer alan “basım” işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu hem madde metninden hem yasama belgelerinden anlaşılmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2018 tarih ve 2015/21-3371 Esas ve 2018/129 karar sayılı içtihadında da bu husus vurgulanmıştır.

Davalı iş yerinde çikolata,kozmetik,evcil hayvan maması vs.ambalajı üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği bu durumda davanın reddi gerektiği anlaşılmaktadır.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nın 373/2.maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ... Ambalaj Ve Baskı San. Tic. Aş'ye iadesine 27/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3765, Karar No: 2012/5554, Tarih: 16.04.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/3765 E.  ,  2012/5554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Davacı tarafından, davalı aleyhine 21.10.2009 gününde verilen dilekçe ile eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 22.07.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ayıplı meydana getirilen eserdeki ayıpların giderilmesi bedelinin tahsili istemiyle açılmıştır.

Davalı, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, eserdeki ayıbın eser bünyesinden kaynaklanmadığı, binanın yapısından kaynaklandığı nedeniyle dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Taraflar arasında 16.10.2007 tarihli sözleşmeyle davalı şirketin davacıya ait binada PVC doğrama yapım işini üstlendiği, eser bedelinin ödendiği hususları çekişmeli değildir. Yaptırılan tespit ve bilirkişi raporuna göre eserdeki ayıplar binanın yapısından kaynaklanan boşluk sebebiyle ortaya çıkmıştır.

Bir tanımlama yapmak gerekirse eserdeki ayıp, sözleşmede üzerinde anlaşılan (yüklenicinin esere ilişkin olarak zikrettiği) niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu niteliklerin meydana getirilen eserde bulunmamasıdır. Başka bir ifadeyle, eserde sözleşme ve dürüstlük kurallarına göre olması gereken vasıfla fiilen mevcut olan arasındaki fark ayıptır. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslimi anında kolaylıkla görülebilen

ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanımı sırasında kendini gösteren ayıp türüdür.

Dinlenen tanık ifadelerine göre, PVC doğrama imalatının montajından sonra davacı iş sahibinin açık ayıplı imalatı tespit ettiği ve derhal giderilmesi için derhal davalı yükleniciye ihbarda bulunduğu da sabittir.

Kural olarak yüklenicinin basiretli bir tacir gibi eseri fen ve sanat kurallarına uygun meydana getirmeyi üstlendiği kabul edilir. Çünkü, yüklenici işinin ehli, iş sahibine göre konusunda uzman olan kişidir. Hizmet aktinde olduğunun aksine, iş sahibine bağlı olarak ve onun talimatlarıyla hareket etmez. İşinde bağımsızdır. Bu niteliklerinden dolayı yükleniciden tecrübeli ve uzman bir kimsenin teknik ve sanat kurallarına uygun hareket tarzını ölçü alması beklenir. Borçlar Kanununun 357. maddesinin 3. fıkrasına göre de işin devam ettiği sırada iş sahibinin uygulama isteminde bulunduğu zeminde kusur olduğunun anlaşılması ve imalatın fen ve sanat kurallarına uygun düşmeyeceğinin ortaya çıkması üzerine yüklenicinin iş sahibini bundan dolayı derhal haberdar etmesi gerekir. Aksi takdirde bu durumun neticelerine yüklenici katlanmak zorundadır. Başka bir deyişle, yüklenici durumu iş sahibine ihbardan sonra beklemeli ve iş sahibinin talimatını almalıdır.

Somut olayda ise yüklenici, zemindeki boşluğun eserin ayıplı meydana geleceğini görmesine rağmen imalata devam etmiş, durumdan iş sahibini haberdar etmeksizin ve onun talimatına başvurmadan ayıplı bir eser meydana getirmiştir. Bu durumda, Borçlar Kanununun 360. maddesinden yararlanma olanağı bulunan davacı iş sahibi eserdeki ayıplar nedeniyle bedelde indirim isteyebilir.

Yapılan bu saptamaya göre mahkemece, tespit sonucu alınan bilirkişi raporundan yeniden yapım bedeli 1.200,00 TL olarak saptandığından bunun davalıdan tahsili yerine davanın reddi doğru olmamıştır.

Karar, açıklanan nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 16.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1366, Karar No: 2025/4971, Tarih: 22.04.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/1366 E.  ,  2025/4971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/757 E. 2023/943 K.

SUÇ : Sahte fatura kullama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düşme

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında, 2009,2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve 2010,2011 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçlarından 20.01.2014 tarihli ve 2014/882 sayılı iddianame ile İzmir 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/496 esasına kayden açılan kamu davası sonunda, mahkemece sanığın mahkumiyetine ilişkin verilen 21.06.2016 tarihli kararına yönelik, Dairemizin 29.06.2022 tarih ve 2021/12175 Esas, 2022/13739 Karar sayılı ilamıyla yasa değişikliği bozması yapıldığı, bu süreçte sanık hakkında 2011, 2012 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçundan 15.08.2016 tarihli ve 2016/21662 sayılı iddianame ile İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/615 esasına kayden kamu davası açıldığı, yargılama sonunda 16.05.2018 tarihli ve 2018/483 Karar sayılı karar ile 2011 yılına ait sahte fatura kullanmak eyleminden İzmir 5. Asliye Ceza Mahkemesince mahkumiyet hükmü verildiği gerekçesiyle davanın reddine, 2012 yılında sahte fatura kullanma eyleminden ise sanığın mahkumiyetine karar verildiği, bahse konu karar katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 19.09.2018 tarihli karar ile mükerrer yargılamanın önüne geçilmesi ve belirtilen eylemlerin zincirleme suç içinde kalıp kalmadığının değerlendirilmesi bakımımında birleştirme hususunun değerlendirilmesi için bozulması kararı verildiği ve dava dosyalarının birleştirilmesinden sonra İzmir 5. Asliye Ceza Mahkemesinin temyize konu yukarıdaki tarih ve sayılı kararıyla 2009,2010 yıllarında sahte fatura düzenlemek ve 2010 yılında sahte fatura kullanmak suçundan açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine, 2011 yılında sahte fatura kullanma suçundan açılan kamu davasında ise sanığın mahkumiyetine karar verildiği, 2012 yılında sahte fatura kullanma suçuna ilişkin hüküm kurulmadığı, sanık müdafinin temyizinin ise 2011 takvim yılına ilişkin mahkumiyet hükmüne yönelik olduğu anlaşılmakla;

15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesiyle 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesine eklenen “Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.” fıkrası ve 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “Zamanaşımı, ... zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, ... itibaren işlemeye başlar” hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, dosya kapsamında toplanan delillere göre, sanığın farklı takvim yıllarındaki eylemleri arasında hukuki veya fiili kesintinin bulunmaması nedeniyle eylemlerin birden fazla takvim yılı içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında zincirleme şekilde gerçekleştirildiğinin ve suça konu edilen faturaların 2012 yılının beyannamesinde de gösterilmiş olması nedeniyle 2011 ve 2012 takvim yıllarındaki eylemler bütün halinde değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, yalnızca 2011 yılı takvim yılındaki sahte fatura kullanma eyleminden mahkumiyete karar verilmesi;

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca Tebliğnameye aykırı olarak Başkanvekili ...'ın karşı oyu ile oy çokluğuyla BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.04.2025 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

Dairemizin yukarıda esas ve karar numaraları belirtilen 22/04/2025 tarihli, ilamındaki sayın çoğunluğun bozma görüşüne aşağıda belirtilen gerekçe ile katılmıyorum.

Sayın çoğunlukla ortaya çıkan aykırılığın konusu her biri bağımsızlığını koruyan ancak zincirleme şekilde işlenen suçlar yönünden zaman aşımının ayrı ayrı mı yoksa son işlenen suç tarihinden geriye doğru (zincirdeki suçların tamamını kapsayacak şekilde) bir bütün olarak mı hesaplanacağına ilişkindir.

İnceleme konusu bozma üzerine verilen yerel mahkeme kararında 2011 takvim yılına ilişkin sahte fatura kullanma eylemleri ile ilgili olarak 213 sayılı VUK'nin 359/1-b, TCK 43,62 maddeleri uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair mahkumiyet hükmü kurulduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu bozma üzerine verilen yerel mahkeme kararında 2011 takvim yılına ilişkin sahte fatura kullanma eylemleri ile ilgili olarak 213 sayılı VUK'nin 359/1-b, TCK 43,62 maddeleri uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair mahkumiyet hükmü kurulduğu anlaşılmaktadır.

Sayın çoğunluk, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla "sanığın aynı mükellefiyetine ilişkin İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/615 Esas sırasında yargılamanın yapıldığı bu takvim yılına ilişkin verilen mahkumiyet hükmünün istinaf incelemesi yapan İzmir BAM 6. Ceza Dairesince 19.09.2018 tarihli karar ile mükerrer yargılamanın önüne geçilmesi ve belirtilen eylemlerin zincirleme suç içinde kalıp kalmadığının ve birleştirme hususunun değerlendirilmesi için bozulmasına karar verildiği, dava dosyalarının birleştirilmesinden sonra İzmir 5. Asliye Ceza Mahkemesince 2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek, 2010 yılında sahte fatura kullanmak suçundan açılan kamu davalarının düşürüldüğü, 2011 yılında sahte fatura kullanmak suçundan açılan kamu davasında mahkumiyet hükmü kurulurken 2012 yılında sahte fatura kullanmak suçuna ilişkin sahte fatura kullanmak suçundan açılan kamu davasında hüküm kurulmadığı belirlenerek, zincirleme suç hükümlerine de işaret edilerek bozma kararı tesis edilmiştir.

Oysa, temyiz yargılamasına konu eylem sadece 2011 takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçundan kurulan mahkumiyet hükmüdür.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.02.2024 tarih 2024/6842 sayılı tebliğnamesinde de belirtildiği üzere inceleme tarihi itibarıyla olağanüstü zamanaşımı süresinin geçtiği tartışmasızdır.

Sayın çoğunluk 2012 takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçuna ilişkin kurulmayan hükmü gerekçe göstermek suretiyle TCK'nin 43 maddesine işaretle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek bozma yoluna gitmiştir.

Zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK’nin 43/1 maddesine göre; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.”

Zamanaşımının hesaplama yöntemini düzenleyen TCK’nin 66/6 maddesine göre; “... zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden... işlemeye başlar.”

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Sanığa atılı sahte belge kullanma suçuna öngörülen olağan zamanaşımı süresi TCK’nin 66/1-e maddesine göre 8 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise TCK’nin 67/4 maddesine göre 12 yıldır.

TCK’nin 43/1 maddesindeki düzenlemeye göre zincirleme suçlar aynı suç işleme kararı ile işlenmiş olmasına rağmen her biri bağımsızlığını korumaktadır. Buna karşılık bağımsızlığı koruyan suçlara tek bir ceza verilmesi, ancak bu cezanın artırılarak uygulanması benimsenmiştir. Dolayısıyla zincirleme suç kurumu sanık lehine bir düzenlemedir. Zincirleme olarak işlenen her bir suç bağımsızlığını koruduğu içinde birbirinden bağımsız olarak zamanaşımına uğraması gerekir. Diğer bir değişle zincirleme olarak işlenen suçlardan bazılarının zamanaşımına uğraması halinde bu suçların zincirden çıkarılması ve yalnızca zamanaşımına uğramayan suçların cezalandırılması gerekir. ( ..., Ceza Hukukunda Zamanaşımı, .... Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.165; ..., Ceza Hukukunda Zamanaşımı, s.69; ayrıca ..., Ceza Hukukunda Zamanaşımı, 2. Bası, Ocak 2015, s.134)

TCK’nin 66/6. Maddesindeki düzenleme zaman aşımının başlangıcının tespit açısından mahkemelere ışık tutan bir düzenlemedir. Diğer bir deyişle, yasa koyucu zincirleme şekilde işlenen suçlarda zamanaşımının zincirin hangi halkasından başlatılacağına ilişkin bir belirleme yapmaktadır. Esasen böyle bir düzenleme olmasaydı dahi suç teorisi gereği zamanaşımının zincirin en son halkasından başlatılması gereklidir.

Dolayısıyla kural olarak dava zamanaşımı süresi zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren başlarsa da bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bu suçlar arasındaki zaman aralıkları net ve ayrı ayrı belirlenebilecek durumda ise zincirin halkasını teşkil eden suçlardan bir kısmının diğer suçlardan bağımsız olarak dava zamanaşımına uğraması mümkündür. TCK’nın 43/1. maddesinde fiillerin çokluğu korunurken cezanın birliği ilkesi benimsendiğine göre inceleme tarihi itibariyle zincirleme suçun halkalarına oluşturan suçlardan biri ve birkaçının zamanaşımına uğraması halinde bu suçlar bakımından düşme kararı verilmesi zorunludur. Çünkü TCK’nin 66/6. maddesi fiillerin çokluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme değildir.

Bu açıklamalar ışığında inceleme tarihi itibariyle olağanüstü zamanaşımı gerçekleşen (2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan açılan) kamu davasının düşmesi gerektiğine işaretle sayın çoğunluğun bozma düşüncesine katılmıyorum. 22/04/2025