muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/769, Karar No: 2023/3835, Tarih: 14.11.2023

Davalı karşı davacı ve birleşen davalarda davacı Yapı-Tek A.Ş. vekili; asıl davada hükmedilen %50 kusur oranının hatalı olduğunu, daha önce açılan rücu davalarında alınan son raporlarda aynı bilirkişilerin sorumluluk oranını %30 müvekkili, %70 iş sahibi idare aleyhine şeklinde tespit ettiklerini, eldeki davada %50 kusur oranının bu nedenle yeniden ele alınması gerektiğini, olayın esasının yeniden incelenmesinde ise meydana gelen patlama nedeni ile müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, karşı davadaki taleplerinin USD olmasına karşın bölge adliye mahkemesince TL üzerinden hüküm kurulmasının kabul edilemez olduğunu, sigorta şirketi tarafından müvekkiline ödenmesi gerekirken davacı idareye ödenen 637.712,60 USD’nin müvekkili aleyhine hesaplanan bedelden mahsup edilmesi gerektiğini, birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açmış olduğu 2013/302 Esas sayılı davada verilen ret kararının sigorta şirketinin bedeli idareye ödemesi nedeni ile bozulması gerektiğini, birleşen 2018/473 Esas sayılı dava bakımından hükmedilen bedellerin piyasa rayiçlerine göre çok düşük olduğunu, faiz başlangıç tarihinin patlamanın meydana geldiği 17/10/2010 olması gerekirken dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi kapsamında alacak ve rücu istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanununun 355-371 . maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına göre davacı, karşı ve birleşen davalarda davalı ... Genel Müdürlüğü'nün, davalı, karşı ve birleşen davalarda davacı Yapı-Tek İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin tüm temyiz itirazlarının reddine, asıl dava ve birleşen 2013/302 Esas sayılı davada davalı ...Ş.’nin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Asıl davada davacı iş sahibi ile asıl davada davalı yüklenici Yapı-Tek arasında 30/03/2005 tarihli T.T.K Genel Müdürlüğü Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi Karadon Yeni Servis Kuyusu Bağlantı Galerileri ve Su Atım Tesisleri İle Kilimli İşletmesi -540 Kat Hazırlık Galerilerinin Sürülmesi İşine Ait, birim fiyatlı, 14.987.206,00USD bedelli sözleşme imzalanmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme ekidir. İşin yapımı esnasında, 17.05.2010 tarihinde grizu patlaması meydana gelmiş, kaza sırasında 30 işçi ölmüş, Türkiye Taş Kömürü Kurumunda çalışan 11 işçi yaralanmıştır. Yüklenici Yapı-Tek A.Ş. firması Sözleşmenin 17.1 maddesi gereğince sözleşme konusu işi ve işyerini; davalı ...Ş. tarafından tanzim edilen Ali Risk Sigorta Poliçeleri ile sigortalatmıştır.

2.1.T.T.K. Genel Müdürlüğü; 2801190 Numaralı İnşaat Ali Risk Sigorta Poliçesinde İşveren olarak; Yapı-Tek İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti; müteahhit olarak Eureko Sigorta A.Ş. ise sigortacı olarak belirtilmiş; riziko adresi olarak Karadon/Kilimli Zonguldak; sigorta süresi olarak 01.05.2009-01.05.2009 tarihleri gösterilmiş; bakım süresi olarak ise 12 ay kararlaştırılmıştır . Ayrıca ana poliçenin devamı niteliğinde 6 adet de zeyilname düzenlendiği ve kazanın poliçe döneminde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

2.2. Davacı idare ile davalı yüklenici arasındaki sözleşmeye ve sigorta poliçesine konu galeri bakımından, dava dışı ekspertiz firması tarafından zarar incelemesi yapılmış, neticesinde taraflarca kabul edilen idare zararına karşılık olarak davalı ... şirketi tarafından, 12/03/2013 tarihinde 637.712,60 USD davacı idareye ödenmiştir.

2.3. Asıl davada iş sahibi idare, patlama neticesinde başka bir kuyuda oluşan zararları olan arama- kurtarma, tahliye masrafları 149.466,76TL, göçük açma çalışma masrafları 1.008.336,42 TL, makine teçhizat malzeme bedeli 228.090,60TL, üretim kayıpları 719.436,00TL, Karadon yeni servis kuyusu hasar bedeli 2.192.800,00TL olmak üzere toplamda 4.298.129,78 TL’nin davalı yüklenici ve sigorta şirketinden müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı ... vekili ise dava konusu alanın, sigorta poliçesinde teminat altına alınan alanın dışında olduğunu savunarak, teminat dışında olan alan bakımından doğan zararlar bakımından sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur.

2.4. İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi ve buna bağlı olarak düzenlenen zeyilnamelerin incelenmesinde; All Risk Sigorta poliçesinin 2- MR End. No: 002 Kloz Adı: Çapraz Sorumluluk Ek Teminatı başlıklı maddesinde; ‘‘Poliçelerde ve ekli zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak şartıyla ve taraflarca kararlaştırılmış ek primin sigorta ettiren tarafından sigortacıya ödenmesi koşuluyla; işbu poliçenin 3. Şahıs mali sorumluluk teminatı, aynı poliçenin ‘‘ sigortalılar’’bölümünde yer alan özel ve hükmi şahısların her birini, sanki bunlar adına müstakil bir sorumluluk poliçesi düzenlenmiş gibi 3. şahıslara ve birbirine karşı temin eder.’’ düzenlemesinin mevcut olduğu görülmüştür.

2.5. Her ne kadar ilk derece mahkemesince, asıl dava bakımından davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı bakımından asıl davanın reddine karar verilmiş ise de davacı idarenin sigorta poliçesinde teminat altına alınan kuyu bakımından sigorta ilişkisinin tarafı olsa da asıl davaya konu olan kapsam dışındaki alan bakımından meydana gelen zararda, sigorta poliçesindeki III. Şahıs Mali Sorumluluk klozunda yer alan teminatlardan faydalanabileceği anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesinin aksine Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararında davacı idarenin, III. Şahıs Mali Mesuliyet Sorumluluk klozundaki teminatlardan faydalanabileceği yönündeki görüşünde hukuka aykırı bir yan bulunmamıştır.

2.6. Davalı ... Sigortanın , davalı yükleniciye keşide ettiği Üsküdar 9. Noterliği’nin 01/03/2013 tarih ve 08054 yevmiye numaralı ihtarnamesinde toplam hasar tutarının 1.650.047,46 USD olduğu, TTK’ya ödenen bedelin 637.712,60 USD olduğu, davalı Yapı Teke ödenen bedelin 283.671,85 USD olduğu, Eureko Sigorta bünyesinde prim borcuna mahsup edilen tutarın 516.682,83 USD olduğu, temlikname gereği Garanti Finansal Kiralamaya ödenen bedelin 211.980,18 USD olduğu belirtilmiştir.

2.7. Yukarıda belirtildiği üzere, asıl davaya konu zarar bakımından davacı idarenin III. Şahıs Mali Mesuliyet Sorumluluk klozundaki teminatlardan faydalanabileceği anlaşılmış ancak; All Risk Sigorta poliçesinde III. Şahıs Mali Mesuliyet Sorumluluk klozundan faydalanılabilmesi için taraflarca kararlaştırılmış ek primin sigorta ettiren tarafından sigortacıya ödenmesi koşulu kararlaştırılmıştır. Bu bakımdan, davalı ... Sigortanın, davalı yükleniciye keşide ettiği Üsküdar 9. Noterliği’nin 01/03/2013 tarih ve 08054 yevmiye numaralı ihtarnamesinde belirttiği prim borcuna mahsup edilen 516.682,83 USD tutarın içerisinde ek prim borcunun da bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

2.8. Bununla birlikte Bölge Adliye Mahkemesi’nce karara esas alınan 16/07/2008 tarihli kök rapor ve 26/04/2019 tarihli ek raporda; davalı ... şirketince davacı idareye ödenen 637.712,60 USD bedelin içerisinde, teminat dışı olmakla birlikte poliçe konusu galeriye ulaşabilmek için geçilmesi gereken galerilerdeki göçüklerin açılması ile ilgili 60.406,58 USD bedelin ödendiği tespitinin yapıldığı, bu durumda, sigorta şirketi tarafından ek prim ödenmediği için sorumluluğu bulunmadığına yönelik savunmalarına rağmen yapılan ödemenin poliçe teminatı kapsamında ya da dışında yapılan bir ödeme mi, III. Şahıs Mali Mesuliyet Sorumluluk klozu kapsamında yapılan bir ödeme mi, yoksa bir lütuf ödemesi mi (=ex gratia) olduğunun herhangi bir kuşku ve duraksamaya yer verilmeyecek şekilde tespiti gerekmektedir.

2.9. Yukarıda açıklanan ilkeler gözetilerek, ödemelere ilişkin kayıt ve belgeler, yazışmalar da incelenmek suretiyle sonuca göre karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

2.9. Yukarıda açıklanan ilkeler gözetilerek, ödemelere ilişkin kayıt ve belgeler, yazışmalar da incelenmek suretiyle sonuca göre karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle, davacı, karşı ve birleşen davalarda davalı ... Genel Müdürlüğünün, davalı, karşı ve birleşen davalarda davacı Yapı-Tek İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin tüm temyiz itirazlarının reddine, asıl dava ve birleşen 2013/302 Esas sayılı davada davalı ...Ş.’nin diğer bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Asıl dava ve birleşen 2013/302 Esas sayılı davada davalı ...Ş.’nin temyiz itirazlarının, 2.1 ve devamı bentlerde açıklanan nedenlerle kabulü ile, asıl dava bakımından temyiz incelemesine konu Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ...Ş. lehine BOZULMASINA,

Temyiz peşin harcın istek halinde davalı ...ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden Davalı - Karşı davacı Yapı Tek. A.Ş. Ve Davacı - Karşı Davalı ... Genel Müdürlüğünden alınmasına,

Dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine,

17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davacı ... Genel Müdürlüğü’nden alınarak, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı ...Ş.’ye verilmesine,

14/11/2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/38578, Karar No: 2012/564, Tarih: 11.01.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/38578 E.  ,  2012/564 K.**

**"İçtihat Metni"**

Basit yaralama suçundan sanıklar ... ... ve ...’ın,5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2 ve 62.(üçer kez) maddeleri gereğince 3 kez 3 ay 10 ... hapis,aynı suçtan diğer sanıklar ...,...,... ve ...'in aynı maddelerden dolayı 2'şer kez 3 ay 10 ... hapis cezaları ile cezalandırılmasına,5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231.maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına,aynı maddenin8/c bendi gereğince sanıkların 1 yıl süre ile haftada 8 saati geçmemek kaydı ile ağaç dikme işlerinde çalıştırılmasına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 31.07.2009 tarihli ve 2008/286 esas, 2009/277 sayılı kararına karşı, Adalet Bakanlığının 14.06.2011 tarih ve 2011/7714-33808 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.06.2011 tarih ve 2011/237605 sayılı tebliğnamesiyle Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/8.maddesinin alt bentlerinde mahkemenin belirleyeceği süreyle sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler,

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya ... olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,

Şeklinde belirlenmiş olup, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09/06/2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, bunların dışında Cumhuriyet savcısının infaz yetkisini de kısıtlayacak şekilde, ağaç dikme işleminin yılın her zamanı mümkün olmadığından ,yükümlülüğün her hafta yerine getirilmesinde imkansızlık bulunduğu gibi,sanıklar hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK' nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.04.2009 tarih ve 2008/214 esas, 2009/98 sayılı kararına ve T.C. Anayasının 40/2. maddesine göre, mahkeme, taraflara hangi kanun yolları ve mercilere başvurulacağını ve sürelerini açıkça belirtmek zorunda olup, hüküm usulüne uygun olarak sanık ...'e tebliğ edilmemiştir. Kararda, yasa yoluna başvurma süresi belirtilmediği gibi tebligat üzerinde bulunan meşruhatta da sürenin belirtilmemesi sanığın, yasa yoluna başvurma süresi yönünden yasayolu süresi başlamamıştır. Bu nedenle karar kesinleşmemiştir.

5271 sayılı CMK'nun 309/1 maddesine göre, kesinleşmemiş kararlar aleyhine kanunun yararına bozma yoluna gidilemeyeceğinden, Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, Dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 11.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4588, Karar No: 2014/12048, Tarih: 18.09.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/4588 E.  ,  2014/12048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen ... Heyeti kararına itiraz davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller hakkında verilen ... Heyeti kararının itiraz yolu ile iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu bedeller, miktar itibariyle karar tarihinde yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun .... maddesinde ve HUMK. nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırının altında bulunmakta ise de; kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller alınıp alınmaması hususunda verilen hükmün salt alınan bu bedele münhasır olmayıp, sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ard etkisinin bulunduğu ve bu yöndeki talebinde devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Yine, kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller uygulaması nedeniyle eldeki dosyada tek bir abone uyuşmazlığı yargıya taşımış olmasına karşın, ortada tüm aboneleri ilgilendiren, toplu bir hak uyuşmazlığının bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu itibarla, kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedellerin tahsilinin uygun olmadığı yönünde tespit istemini de içeren böyle bir davada verilen karar, konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin ileriye dönük uygulanıp uygulanmaması yönünde de sonuç doğuracağından, temyiz incelemesinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun .... maddesi ve ... Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının gözetilmemesi gerektiğine; dolayısıyla bu davanın miktar ve değerine bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

Nitekim ... Genel Kurulunun .../05/2009 günlü ve 2009/...-122 E. 2009/189 K., .../.../2010 günlü 2010/...-406 E. 2010/503 K. sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle HGK. nun aynı konuya ilişkin ....05.2014 günlü ve 2013/...-2454 E. 2014/679 K. sayılı kararına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 0,90 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, ....09.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20101, Karar No: 2016/6064, Tarih: 18.04.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/20101 E.  ,  2016/6064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı tazminat istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 16.06.2015 gününde temyiz edenlerden davacı vekili Av.... geldi. Davalı adına gelen olmadı. Gelen vekilin sözlü açıklaması dinlendikten sonra dosya eksiklik nedeniyle mahkemesine geri çevrilmiş bu kez iade edilmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı tarafından mahkememize verilen dava dilekçesinde, ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde tapuya kayıtlı 167 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 6429/102638 paydaşı bulunduğunu, davalının taşınmaz üzerine taksi durağı ve park alanı yapmak suretiyle el attığını, el atmanın kamuya tahsis ve kalıcı nitelikte bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak suretiyle şimdilik 10.000,00 TL tazminatın tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açılmış, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da hüküm kurmaya elverişli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre aynı taşınmazın başka bir paydaşı aleyhine aynı kamulaştırma nedeniyle açılan dava sonunda verilip kesinleşen kararda belirlenen değer, güçlü delil olarak kabul edilmelidir.

Dava konusu ... Mahallesi 167 ada 5 parsel sayılı taşınmazın başka paydaşları tarafından açılan ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi tarafından incelenerek onanmasına karar verilen (... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/508-2011/163 Karar, Dairenin 2012/18529 - 2012/24463 karar sayılı dosyası) kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminata ilişkin dava dosyasında hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, aynı taşınmaz için 30.10.2009 dava tarihi itibariyle m²'sine 1450,00 TL m² değer tespit edilmiş ve bu bedelin eldeki dava tarihine endeklenmiş halinin 1965 TL olduğu anlaşılmıştır. Temyize konu karara dayanak yapılan bilirkişi kurulu raporunda ise 11.10.2013 olan dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmaz için 1600TL/m² değer belirlenmesi karşısında, kesinleşen bu bedelin güçlü delil niteliğinde olduğu gözetilerek bilirkişi kurulundan kesinleşen dosyadaki değerden ayrılmayı gerektirecek bir nedeni olup olmadığı sorulup ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususta yerinde olmayan gerekçe ile eksik bedele hükmedilmesi,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

2-Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11. maddesinin 1.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gereklidir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonrasında alınan bilirkişi raporunda değerlendirmeye ... Mahallesi 254 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 26.01.2007 tarihli satışının emsal olarak alındığı anlaşılmıştır.

Dosyaya getirtilen satış akit tablosundan, emsal taşınmazın ipotek tesisi suretiyle satıldığı, satışın şekli dikkate alındığında serbest satış olmadığı ve taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı kanaatini uyandırmaktadır. Bu sebeple bilirkişi kurulunun emsal seçimini isabetli yaptıklarından sözedilemez. Emsalin özel amaçlı olmayan, özel nitelikleri bulunmayan taşınmaz satışlarından seçilmesi gerekir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar gösterilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir.

Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2013 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın yer aldığı ilçede emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığının düşünülemeyeceği ve değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunun yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen rapora itibarla hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı yararına takdir edilen 1.350,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.