muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/33983, Karar No: 2014/34045, Tarih: 24.11.2014

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre; fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık “Her türlü

üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendine göre “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” da yasaktır.

Alıcı ortam olan denizlerin korunması ile ilgili düzenlemelere gelince;

Anılan Yönetmeliğin “Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları” kenar başlıklı 23. maddesinde özetle; 6. maddede bahsedilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Hiç kimse gerekli izni almadıkça denizlere yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri atamaz ve boşaltamaz. Gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıklar ile her türlü kargo artık ve atıklarının boşaltılması yasaktır. Öte yandan gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı, tüm gemiler için Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (Marpol 73/78) Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yapılamaz. Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir. Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere denizlere deşarj izni bazı durumlarda atıksuyun arıtılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öte yandan atıksuyun arıtılmış su olduğunun kabul edilebilmesi için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesinde belirtilen 16 sektör bakımından Yönetmeliğin ekindeki tabloda gruplar halinde öngörülen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, dolayısıyla deşarj edilme koşulunun gerçekleştiğinden bahsedilemez.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III – Davaya Katılma

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Denetim, bilgi verme ve bildirim yükümlülüğü” kenar başlıklı 12. maddesine göre kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Çevre ve Orman Bakanlığı ile yetkisini devrettiği diğer kurumlara aittir. Aynı Kanunun 30. ve CMK’nın 237/1 maddelerine göre Çevre ve Orman Bakanlığı ile denetleme yetkisinin devredildiği kurumlardan başka, çevre kirliliği eyleminden zarar görmeleri koşulu ile gerçek ya da tüzel kişilerin de davaya katılması mümkündür.

IV - Yargılamaya Konu Olay

IV - Yargılamaya Konu Olay

Sanığın şantiye şefi olduğu, Görele ilçesi Kumyalı Mahallesinde bulunan balıkçı barınağı içerisindeki mendirek betonlaması işlemi yapıldığı, hazır beton taşıyan transmikser araçlarının boşaltım yaptıktan sonra içerisi yıkanarak harçlı atıksuların doğrudan alıcı ortama (deniz) akıtıldığı, denetim görevi yapan İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personelinin tutanak düzenleyerek deniz kirliliğini fotoğraf çekerek tespit ettikleri, 05.10.2008 tarihli Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği’nin 9. maddesine göre, üstlendiği inşaattan sorumlu olan şantiye şefi sanığın, 2872 sayılı

Çevre Kanunu’nun 8, 20/ı maddesinin beşinci paragrafına, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 23 ve 26. maddelerine aykırı davranarak TCK’nın 181/1. maddesinde tanımlanan çevrenin kasten kirletilmesi suçunu işlediği gözetilmeden yetersiz gerekçelerle beraat kararı verilmesi kanuna aykırıdır.

V – Sonuç ve Karar

Katılan İl Çevre ve Orman Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki düşüncenin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6256, Karar No: 2019/6163, Tarih: 01.04.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/6256 E.  ,  2019/6163 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçlarından sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-b, 116/1, ve 151/1. maddeleri gereğince 3 yıl hapis, 1 yıl hapis ve 1 yıl hapis cezaları ile cezalandırılmasına dair İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/03/2012 tarihli ve 2012/198 esas, 2012/211 sayılı kararının, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 08/07/2014 tarihli ve 2013/29843 esas, 2014/19363 karar sayılı ilâmı ile onanarak kesinleşmesini müteakip infazı sırasında, hükümlünün 02/12/2016 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde yapılan değişiklik sonucu infaza konu ilâmdaki mala zarar verme suçunun uzlaştırma kapsamına alındığından bahisle hukukî durumunun yeniden değerlendirilmesi talebinin reddine ilişkin İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/12/2016 tarihli ve 2012/198 esas, 2012/211 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçlarını suç tarihi itibarıyla uzlaşmaya tabi olduğundan bahisle anılan ek kararın kaldırılmasına dair İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 26/09/2018 tarihli ve 2018/178 değişiksayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 16/01/2019 gün ve 14552-2018 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28/01/2019 gün ve 2019/7452 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, atılı suçların işlendiği 03/03/2007 tarihi itibarıyla, 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 3. fıkrasında “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar” ibaresinin bulunduğu ve 5237 sayılı Kanun’un 151. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçunun aynı Kanun’un 168. maddesine göre “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar” kapsamında olduğundan uzlaşma hükümlerine tâbi olamayacağı, 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 3. fıkrasındaki “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile” ibaresinin 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı ancak, “Uzlaşma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz” şeklindeki hükmün yürürlükte olması nedeniyle, 03/03/2007 tarihinde işlenmiş olsa bile uzlaşma kapsamına girmeyen konut dokunulmazlığını ihlal etme ve hırsızlık suçuyla birlikte işlenmiş mala zarar verme suçu için dahi uzlaşma hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeden, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesindeisabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Hükümlü hakkında, 13/12/2016 tarihli talebi üzerine İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/12/2016 tarihli ve 2012/198 Esas, 2012/211 Karar sayılı ek kararı ile -konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarının suç tarihi itibariyle uzlaşma kapsamında olmadığından bahisle- hükümlünün talebinin reddine karar verildiği, hükümlüye tebliğ edilen bu kararın itiraz edilmeden kesinleşmesinden sonra, hükümlünün aynı mahiyetteki 05/03/2018 tarihli talebi üzerine mahkemece 15/03/2018 tarihli ve 2012/198 Esas, 2012/211 Karar sayılı ek karar ile aynı şekilde hükümlünün talebinin reddine karar verildiği ve bu karara yapılan itiraz üzerine itiraz mercii olan İnegöl Ağır Ceza Mahkemesince 26.09.2018 tarihli ve 2018/178 D. İş sayılı karar ile itirazın kabulüne karar verilerek 15/03/2018 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla; itiraz edilmeden kesinleşen 16/12/2016 tarihli ek karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulması mümkün olup, hükümlünün aynı mahiyetteki talebi üzerine verilen 15/03/2018 tarihli ek karar ile bu ek karara yönelik olarak yapılan itiraz üzerine itiraz merciince verilen 26.09.2018 tarihli kararların hukuki değerden yoksun olması nedeniyle, hukuken yok hükmünde olan kararlara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulamayacağından, yerinde görülmeyen kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, 01/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/674, Karar No: 2024/1677, Tarih: 22.05.2024

**6. Hukuk Dairesi         2024/674 E.  ,  2024/1677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1178 E., 2023/1429 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/716 E., 2019/1112 K.

1- İlk derece mahkemesince, iflasta kayıt kabul davasında davacı tarafça iflas masasına başvurularak masaya kaydı talep edilen dava konusu vergi alacaklarının 855, 886, 887 ve 894. sıraya kaydı yapılan alacaklar olup, davacı kurumun İstanbul Anadolu Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü yazılarından da görüldüğü üzere müflis şirketin iflas tarihi olan 05.03.2019 tarihinden öncesine ait herhangi bir vergi borcunun olmadığı, halen borç olarak görünen 1.258.726,28 TL tutarındaki borcun, 6736 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirilen ve vadesi gelmemiş ve şirketin iflas tarihinden sonra doğup kesinleşen borçlar olduğu, müflisin bu borçlarının, iflasın açılmasından sonra yaptığı borçlar olmakla iflas alacağı olmayıp, iflas masasından istenemeyeceği, davacının dava konusu ettiği müflis şirketin iflas tarihi olan 05.03.2019 tarihi öncesine ait olan vergi borçlarının, kanuna uygun surette ilgili vergi dairesine ödendiği, bu tarih öncesine ait bir vergi borcunun kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2- İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından dava konusu borcun yapılandırıldığı ve müflisin iflas tarihinden öncesine dayanan herhangi bir borcu kalmadığı hususunun davacı kurum yazısıyla sabit olmasına göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; mahkemece yapılan inceleme neticesinde müflisin iflas tarihinden önce doğmuş vergi borcu bulunmadığı, bilirkişi raporunun uyuşmazlığın çözümü için yeterli ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 22.05.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19571, Karar No: 2015/29431, Tarih: 12.10.2015

**11. Ceza Dairesi         2013/19571 E.  ,  2015/29431 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/127915

MAHKEMESİ : Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/02/2012

NUMARASI : 2011/1013 (E) ve 2012/299 (K)

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

TCK'nun 51/1. maddesi uyarınca erteleme hükmünün sadece hapis cezaları hakkında uygulanabileceği gözetilmeden, yazılı şekilde adli para cezasından ibaret mahkumiyet hükmünün ertelenmesi aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

1- Suç tarihi itibariyle cep telefonu bayii işleten sanığın, şikayetçi adına sahte abonelik sözleşmesiyle bir adet GSM hattı çıkarttığının iddia olunduğu olayda, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde saptanabilmesi bakımından; sanıktan alınacak imza ve yazı ile şikayetçiden alınacak yazı örnekleri ile birlikte suça konu abonelik sözleşmesindeki imza ve yazıların da aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması ve temyiz dilekçesinde belirtilen tanık N.. A..' ın dinlenmesinden sonra, toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirilip sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a- Hükümden sonra 19.02.2014 tarih ve 28918 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6518 sayılı Kanunun 104 ve 105. maddeleri ile değişik 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63. maddesinin 10. fıkrası ile yaptırıma bağlanan 56. maddesinin 4. fıkrasındaki "Kişinin bilgisi ve rızası dışında işletmeci veya adına iş yapan temsilcisi tarafından abonelik tesisi, işlemi veya elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların kayıt işlemi yapılamaz ve yaptırılamaz, bu amaçla gerçeğe aykırı evrak düzenlenemez, evrakta değişiklik yapılamaz ve bunlar kullanılamaz" ve 5. fıkrasındaki "Gerçeğe aykırı evrak düzenlemek veya değiştirmek suretiyle kişinin bilgi ve rızası dışında tesis edilmiş olan abonelikler kullanılamaz" hükmü karşısında; özel hüküm niteliğinde bulunan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 56. maddesindeki düzenleme de gözetilerek, sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaması, bozmayı gerektirmiş,

b- Hakkında takdiri indirim uygulanıp cezasıda suç işlemeyeceği kanaatiyle ertelenen sanık hakkında, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ve 08.02.2008 günlü 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nun 231. maddesi gereğince “hükmün açıklanmasının geri bırakılması”na karar verilip verilmeyeceğinin karar yerinde tartışılmaması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16895, Karar No: 2014/35413, Tarih: 08.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/16895 E.  ,  2014/35413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/217289

MAHKEMESİ : Lüleburgaz(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/11/2010

NUMARASI : 2008/279 (E) ve 2010/621 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak,taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.