muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/15342, Karar No: 2012/26249, Tarih: 20.12.2012

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

İnceleme konusu dava yönünden ise; boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirgin olan davacının bu beraberliğinin sona erip ermediği, erdi ise tarihinin açıklıkla saptanabilmesi amacıyla, ilgililerin belirlenen tüm yerleşim yerleri yönünden yeniden ve geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalleler muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, gerektiğinde, aynı çevrede yaşayanların ifadeleri alınmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun hangi dönemde gerçekleştiği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 20.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2732, Karar No: 2010/4043, Tarih: 01.06.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/2732 E.  ,  2010/4043 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 2. İCRA MAHKEMESİ

Alacaklısını zarara uğratmak kastıyla mevcudunu eksiltmek suçundan sanık ... hakkında açılan davada müştekinin şikayet hakkının İİK'nun 349/5.maddesi gereğince düşürülmesine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına ve yargılama sırasında üç ayrı avukata verilmiş yetki belgesi bulunmasına, müşteki vekili tarafından 18.7.2008, 27.11.2008 tarihli celseler için verilen mazeretlerin de kabul edilmiş olması karşısında 14.5.2009 tarihli celse için faksla gönderilen ve belgelendirilmemiş mazeret dilekçesinin kabul edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK 366. maddesi uyarınca istem gibi ONANMASINA 01.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31609, Karar No: 2014/32143, Tarih: 17.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31609 E.  ,  2014/32143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/09/2014

NUMARASI : 2014/377-2014/731

Y A R G I T A Y K A R A R I

İncelenmesine gerek duyulduğundan,

1-Davalı işyerine ait, fesih tarihinden altı ay öncesi ile altı ay sonraki dönemi kapsayan, çalışan işçi sayılarını ve isimlerini gösterir her aya ilişkin dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik Kurumundan,

2-Davacının 2005 ve 2006 yıllarında vizeye tabi altı ay ve daha fazla çalışmasının bulunup bulunmadığı, varsa hakkında 5620 sayılı Kanun'un 2. maddesi çerçevesinde işlem yapılıp yapılmadığı ile anılan hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin davalı Belediyeden,

3-Davacıya ait sigortalı hizmet döküm cetvelinde, davacının çalışmasının gözüktüğü işyeri ve işverenlere ait bilgileri içerir kayıtların eksiksiz şekilde davalı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan,

4-2014 yılına dair Belediye Meclisi tarafından verilen vizenin süresine dair başkaca bir karar bulup bulunmadığı, var ise buna dair tüm kayıt ve belgelerin gönderilmesinin, yok ise bu hususun belirtilmesinin davalı Belediyeden,

Temini ile anılan eksiklikler giderildikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28870, Karar No: 2019/2296, Tarih: 24.01.2019

**9. Hukuk Dairesi         2015/28870 E.  ,  2019/2296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverenin işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalıştığını, sigorta primlerinin tam ücreti üzerinden yatırılmadığını ve bu konudaki başvuru hususunun sonuçsuz kaldığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdini haklı ve geçerli bir sebep olmadan noterlik ihtarnamesiyle feshettiğinden iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdini haklı ve geçerli bir sebep olmadan noterlik ihtarnamesiyle feshettiğinden iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının davalı işverenliğe ait işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalıştığı, 1 yıl 9 ay 29 günlük hizmet süresi olduğu, davacının maaş bordroları ve dinlenen tanık anlatımları itibari ile son aylık ücretinin 2.434,94 TL giydirilmiş brüt ücret olduğu; davacı tarafın sigorta primlerinin tam ücreti üzerinden ödenmediğini belirterek noterlik ihtarnamesi çektiği,iş sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde sona erdiğinin ispat yükümlülüğünün işverene ait olmasına rağmen bunun kanıtlanamadığı; bu çerçevede davacının 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde öngörülen kıdem tazminatı talebinde haklılık bulunduğu; yine tanık anlatımları kapsamında davacının ödenmeyen fazla çalışma alacağının bulunduğu ( tanık anlatımları, işyeri koşulları, davacının yaptığı işin niteliği, İş Kanunu gereğince ara dinlenmelerin düşülmesi ile fiili çalışma olgusu, insanın çalışma gücü ve Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak hesaplanan ), bu süreler takdiri delil niteliğindeki tanık anlatımlarıyla belirlendiğinden bir işçinin günlük normal çalışma süresinin üzerinde sürekli olarak fazla çalışma yapmasının hayatın olağan akışına uymadığı ve hastalık, mazeret, izin gibi nedenlerle çalışılamayan günlerin olmasının kaçınılmazlığı gözetilerek bu sürelerden takdiren indirim yapılmasının hakkaniyete uygun düşeceği, davacı her ne kadar yıllık izin ücreti alacağı da talep etmişse de kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret bağlamında yıllık izinlerin kullanıldığının ispatının işverenlikçe ancak yıllık ücret izin defteri veya emsali yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiği ve bu kapsamda bir tam yıl hizmet süresi itibariyle yıllık izin formalarındaki 16 günlük yıllık iznini kullandığı ve başkaca yıllık izin hakkının bulunmadığı anlaşılmakla ilmi ve kazai içtihatlara uygun gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporundaki hesaplama ve miktarlar çerçevesinde davanın kısmen kabulü gerektiği gerekçesi ile yıllık izin ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

2- Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücretinin, beyanı esas alınan tanıkların kendilerinin davalı işverenlikte çalıştıkları ve bildikleri dönemle sınırlı olarak hesaplama yapılarak buna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgiliye iadesine, 24/01/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4789, Karar No: 2016/7251, Tarih: 08.03.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/4789 E.  ,  2016/7251 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, emlak komisyoncusu olduğunu, davalı ile aralarında 01.11.2011 tarihli sözleşme imzalandığını, bu kapsamda davalıya dubleks bir daire gezdirdiğini ve fiyat konusunda daire sahibi ile gerekli mutabakat sağlanarak tapunun davalı üzerine geçtiğini, dairenin 155.000,00 TL’ye satın alındığını, bununla birlikte davalı tarafından, hak ettiği komisyon ücretinin ödenmediğini, bahse konu alacağın tahsili amacıyla başlattığı takibe itiraz edildiğini ileri sürerek vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine, asıl alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine, asıl alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, emlak komisyon sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile başlattığı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olarak eldeki davayı açmıştır. Davalı, davacı ile komisyon sözleşmesini yaptığını, ancak kendisine gösterilen ev ile satın aldığı evin farklı olduğunu, satın aldığı dairenin maliki ile davacının bir ilgisi olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece davacının yalnızca davalı ile imzaladığı sözleşmeyi Mahkemeye sunduğu, sözleşmede taşınmaza ilişkin bilgilerin farklı kalem ile doldurulduğu, sözleşmenin delil başlangıcı niteliğinde değerlendirildiği, tanık ...’ın davacıyı tanımadığına, daireyi doğrudan kendisine gelen davalıya sattığına ilişkin beyanına itibar edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan sözleşme gayrimenkul tellallık sözleşmesi olup bu sözleşmenin taşınmaz sahibi veya alıcı ile yapılması mümkündür. Gayrimenkul tellallık sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı yapılması yeterlidir. Davacı ile davalı arasında 01.11.2011 tarihli Gayrimenkul Gösterme Tutanağı başlıklı belge tellallık sözleşmesi niteliğinde olup bu belge içeriğine göre; satın alınacak taşınmazın davalıya gösterildiği, aynı tarihte davalının taşınmazı satın aldığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davada dayanılan sözleşme tarafları bağlar. Davalı, davacı ile imzaladığı sözleşmeyi ortadan kaldırmadan ve onun gösterdiği taşınmazı satın almakla, sözleşme gereği davacıya ödemeyi taahhüt ettiği komisyon ücretini ödemekle yükümlüdür. Her ne kadar davalı; satın aldığı daire ile kendisine davacı tarafından gösterilen dairenin farklı olduğunu savunsa da; davalının satın aldığı taşınmaz ile taraflar arasında akdedilen komisyon sözleşmesinde yazılı olan taşınmazın aynı olduğu, davalının da belgedeki boşluğun sonradan doldurulduğunu ispat edemediği anlaşılmaktadır. Davalı, gösterilen taşınmazı tapuda satın aldığına göre akdin icrasına davacının tavassut etmediği söylenemez. Hal böyle olunca sözleşme içeriğinin değerlendirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde iadesine, 08/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14582, Karar No: 2025/1988, Tarih: 24.02.2025

**9. Hukuk Dairesi         2024/14582 E.  ,  2025/1988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... İşletme Müdürlüğünde hizmet alımı yoluyla iş üstlenen alt işverenler bünyesinde kırma eleme işçisi olarak çalıştığını, çalışılan işin Kurumun asli ve sürekli işi olduğunu, alt işverenlerin asıl işi idari ve teknik açıdan yürütebilecek organizasyona ve yeterliliğe sahip olmadığını, aksine alt işveren işçilerinin Kurum yetkililerinden emir ve talimat alarak çalıştıklarını, davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin işçi temininden ibaret olduğu dikkate alındığında davalı ile değişen alt işverenler arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığının açık olduğunu, muvazaa olgusunun emsal mahkeme kararları ile de sabit görüldüğünü, bu sebeplerle ... Sendikası üyesi olan davacı, baştan itibaren davalı ... Müdürlüğünün işçisi olduğu kabul edilerek davacıya kadrolu sendikalı emsali işçiye ödenen ücretin ödenmesi gerektiğini, ayrıca davacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden de yararlandırılması gerektiğini ileri sürerek ilave tediye alacağı ile birlikte toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret yevmiye alacağı, prim alacağı, vardiya zammı alacağı, iş riski primi alacağı, ikramiye alacağı, yemek yardımı iaşe bedeli alacağı, sosyal yardım alacağı, giyim yardımı alacağı, kira ve aydınlatma ek ödeme alacaklarının bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; İdarenin ana faaliyet alanının bor ve türevi cevherlerin çıkarılıp üretilerek satışa hazır hâle getirilmesi olduğunu, bu kapsamda üretim faaliyetine ait olmayan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde sayılan işlerin ihale ile dışarıdan satın alındığını, böylece asıl işin üretim faaliyetlerini oluşturan kimyasal ve metalurjik süreçler kapsamında olmayan ve doğrudan üretimle ilişkisi bulunmayan yardımcı işlerin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi gereğince asıl işveren alt işveren ilişkisine konu edildiğini, şirketler ile Kurum arasında muvazaaya dayalı bir ilişki bulunmadığını, davacının Temizlik ve Hammadde Hazırlama İşçiliği Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme kapsamında ihaleyi üstlenen değişik şirketler bünyesinde görev yaptığını, ihale konusu işin dışında bir işte çalıştırılmadığını, davacının çalıştığı şirketlerin değişmesinin muvazaanın emaresi olarak gösterilemeyeceğini, muvazaa bakımından emsal olduğu ileri sürülen mahkeme kararlarının ait oldukları döneme ilişkin hizmet alım sözleşmeleri bakımından bağlayıcı olabileceğini, davacının davalı Kurumun işçisi olarak kabul edilmeyeceğini, alt işveren işçisi olarak davacının 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun gereğince ilave tediye alacağına hak kazanamayacağı gibi asıl işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden de yararlanamayacağını, bu sebeple gerek ilave tediye ücreti gerekse toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinin reddi gerektiğini, talep edilen faiz oranına da itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller, yapılan keşif, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; davacının ... ... İşletme Müdürlüğü bünyesinde ihbar olunan alt işveren şirketlerin işçisi olarak kırma-eleme (proses) işlerinde çalıştığı, alt işverence üstlenilen asıl işin bir bölümünün uzmanlık gerektirecek nitelikte bir iş olmadığı, bu çerçevede davalı ile ihbar olunan alt işverenler arasındaki sözleşmenin tamamen işçi teminine dayalı muvazaalı bir sözleşme olduğu, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanmasına göre davacı işçinin baştan itibaren asıl işveren işçisi olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının ilave tediye alacağına hak kazandığı, diğer taraftan davacının sendika üyeliği dava tarihi itibarıyla asıl işverene bildirilmediğinden toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacakların reddi gerektiği, ilave tediye alacağının hesaplanması bakımından davalı işyerinde davacı ile birlikte çalışan sendikasız emsal işçi bulunmadığından hüküm altına alınan ilave tediye alacağının davacının fiilen aldığı ücret üzerinden hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF