muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/5700, Karar No: 2006/7039, Tarih: 19.06.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/5700 E.  ,  2006/7039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 17.1.2005 gününde verilen dilekçe ile yola men'i müdahale istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma talebinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı 605 parsel numaralı taşınmazın maliki olup taşınmazının güney bitişiğini kadastro yolunun teşkil ettiğini, onun güneyinde ise davalıya ait 460 parselin yer aldığını, 460 parselin sahibi davalı ...’nın kendisine ait parselin kuzeyinden su kanalı geçirirken yolu daralttığını bildirip adı geçenin yola yaptığı elatmanın önlenmesini istemiş, davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın kabul edilmesi üzerine hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dosyaya getirtilen tapu kayıtlarına göre davacı iddiasında ileri sürülen kadastral yol, çizilen krokide ... kalemle boyanmak suretiyle gösterilmiştir. Gelen tapu kayıtlarına göre yol zemini 461 parsel numarası adı altında ayrıca belirlenerek bu yolun, 451 parselden 460 parsele kadar olan parsellerin birlikte kullanımına tahsis edilen müşterek methal olarak sınırlandırılarak tapuya bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu husus dosyaya rapor sunan bilirkişi ... tarafından da tespit edilmiştir. Müşterek methal’in kullanımında 605 parsel maliki olan davacının bir hakkı bulunmamaktadır. Davacının müşterek methal’i kadastro yoluymuş gibi kullanmasına, bu methal’in maliklerinin ses çıkarmamış olmaları burasının yol olduğunu ortaya koymaz ve davacıya da genel yollarda olan hakka benzer bir hak bahşetmez. Davacının sözü edilen müşterek methal’den hukuken yararlanma hakkı bulunmadığından kendisinin bu yerin eski hali ile korunmasını isteme hakkı da yoktur. Açıklanan nedenlerle davanın reddi yerine hukuka uygun düşmeyen gerekçe ile davanın kabulü doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 19.6.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4347, Karar No: 2015/5246, Tarih: 06.04.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/4347 E.  ,  2015/5246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ...Mahallesi 348 ada 21 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Dosyaya gönderilen ... Belediye Başkanlığı'nın 21.11.2014 tarihli yazısında davaya konu taşınmazın, bir bölümünün 09.03.2005 tarihli meclis kararı ile uygulama imar planı içine alındığı, belediye hizmetlerinden yararlanmadığı, etrafının meskun olmadığı, bir bölümünün de nazım imar planı içinde ve en yakın yerleşim merkezine 250 metre uzaklıkta ve gelişme istikametinde olduğu bildirilmiş ise de bu cevap yazısı taşınmazın vasfını belirleme bakımından yetersizdir. Mahkemece yapılan keşifte taşınmazın vasfına yönelik herhangi bir gözlem de keşif zaptına geçirilmemiş, bilirkişiler ise yetersiz açıklama ile taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu kabul edip, emsal mukayesesi ile bedel tespit etmişlerdir.

Oysa; Bakanlar Kurulunun Yargıtay'ca kısmen benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde kabulü için, uygulama imar planı (genelde 1/1000 ölçekli) ile iskan sahası olarak ayrılmış yerlerde bulunması esastır. Aynı karara göre, imar planında yer almayan bir taşınmazın, arsa sayılabilmesi için ise, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskûn olduğu için veya meskûn hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanan ve meskûn yerler arasında bulunması gerekir.

Taşınmaz belediye nazım imar planı (1/5000 ve daha büyük ölçekli) içinde ise, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca, bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, belediye merkezine uzaklığı, kullanım biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları da değerlendirilmek üzere araştırılmalıdır.

Taşınmaz belediye nazım imar planı (1/5000 ve daha büyük ölçekli) içinde ise, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca, bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, belediye merkezine uzaklığı, kullanım biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları da değerlendirilmek üzere araştırılmalıdır.

Mahkemece, öncelikle ilgili belediye başkanlığından dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmazın imar durumuna dair ayrıntılı yazı alınıp, daha sonra yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile yapılacak keşifte; taşınmazın, belediye hizmetlerinin hangilerinden yararlandığı hangilerinden yararlanmadığı, etrafının meskûn olup olmadığı, varsa mesafeleri ve niteliği, mevcut durumu itibari ile kullanım şekli, üzerinde bina olup olmadığı, konumu yani sokağa ve yola olan cephesi, önemli merkezlere uzaklığı, üzerinde yapılaşmaya ilişkin olarak imar durumu gibi hususların ayrıntılı şekilde mahkeme hakimi gözlemlerinin düzenlenecek tutanağa geçirilmesi, ayrıca, taşınmazın değişik açılardan fotoğrafları çektirilerek onaylanıp dosyaya konulması ve böylece taşınmaz vasfının açık ve denetime elverişli şekilde tespiti ile kamulaştırmasız el atma bedelinin tespiti gerekirken; değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunun yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen rapora itibarla karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10556, Karar No: 2011/12795, Tarih: 26.09.2011

**3. Ceza Dairesi         2011/10556 E.  ,  2011/12795 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine, ceasının teciline dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, Ancak;

1- Hükme esas alınan 30.03.2006 tarihli ek rapor için orman bilirkişisine yemin verilmemesi veya eski yemininin hatırlatılmaması suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 64. maddesine muhalefet edilmesi,

2-Sanığın ısrarlı savunmalarında suça konu ... kesmediğini beyan etmesine ve köy ihtiyar heyeti üyesi ... ...'in beyanı doğrultusunda tutulan suç tutanağında her ne kadar emvalin sanık tarafından kesildiği belirtilmişse de duruşmada tanık sıfatıyla dinlenen ... ...'in "sanığın ağaç kesmesine dair bilgim yoktur. Sanığın ağaç kestiğine dair beyanda bulunmadım " şeklindeki beyanına göre; suça konu yerde kesimin kim tarafından yapıldığını ... konumda olan köy muhtarı, diğer ihtiyar heyeti üyeleri varsa köy bekçisi ve suça konu yere yakın arazi sahipleri de dinlenerek neticesine göre hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Orman Yasasında yapılan değişiklikler sebebiyle lehe yasa uygulaması bakımından her iki yasanın denetime olanak verecek şekilde ayrı ayrı gösterilip sonucuna göre hüküm tesisi yazılı şekilde karar verilmesi,

4-5237 sayılı ... Ceza Kanununda nispi para cezalarının öngörülmeyip ... adli para cezasının öngörüldüğa, bu itibarla nispi para cezalarının tayininde emvalin miktarı ile 6831 sayılı Orman Kanunun 91/1-2 maddelerindeki para cezasının çarpımı sonucunda bulunan sonuç cezanın 1 YTL'nin altında kalıp 5335 sayılı Kanun ile ... Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi hakkındaki 5083 sayılı Kanunun 2. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca 1 YTL'nun altında kalan para cezaları hesaba alınmayacağından para cezası tayininin usul ve yasaya aykırı bulunduğunun gözetilmemesi,

5-Hüküm fıkrasında başvurulacak yasa yolunun temyiz yerine itiraz olarak gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 26.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14628, Karar No: 2011/2237, Tarih: 26.04.2011

**11. Ceza Dairesi         2010/14628 E.  ,  2011/2237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Memur olmayan kimsenin resmi belgede sahteciliği

HÜKÜM : Sanıklar ..., ... hakkında 5237 TCK'nın 204/1,43,62,53.mad.ge.2 yıl 1 ay hapis cezası-Sanık... hakkında 765 s.y.TCK'nın 339/1,80,59/2.mad.ge.2 yıl 11 ay hapis cezasına ilişkin.

Sanık ... müdafiinin vaki duruşmalı inceleme isteminin hükmolunan cezanın süresine göre koşulları bulunmadığından 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK nun 318 maddesi uyarınca reddine karar verilip, incelenerek gereği görüşüldü:

I-Sanık... hakkında "zincirleme şekilde memurun resmi belgede sahteciliği" suçundan verilen "mahkumiyet" hükmüne yönelen sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmeside;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı ve azaltıcı sebeplerin nitelik ve dereceleri takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin suçun unsurlarının oluşmadığına, eksik soruşturma ve inceleme yapıldığına ilişen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanıklar ... ve ... haklarında "zincirleme şekilde resmi belgede sahtecilik" suçundan verilen "mahkumiyet" hükümlerine yönelen sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre sanıklar müdafiilerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Avrupa eczanesi sahibi ve mesul müdürü olan sanık-eczacı ... ile aynı eczanenin kalfası-sanık ...'ın sübutu kabul edilen fiillerinin hakkındaki mahkumiyet hükmü dairemizce onanan diğer sanık doktor...'in "memurun zincirleme şekilde resmi belge düzenlemek" suçuna asli iştirak olduğu gözetilmeyerek suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hükümler tesisi,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıkların hükmolunan cezaları yönünden kazanılmış haklarının saklı tutulmasına 26.04.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26389, Karar No: 2014/3600, Tarih: 24.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/26389 E.  ,  2014/3600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası temyiz incelemesi için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur (HUMK.md.445). Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Temyize konu, Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir.Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 24.02.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2013/11620, Karar No: 2013/11860, Tarih: 19.09.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/11620 E.  ,  2013/11860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05/03/2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09/05/2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davalılardan ..., avukat ile temsil edilmek istediğini belirtmiş, davalılar vekili 08.05.2013 havale tarihli dilekçe ile vekaletname ibraz etmiş ve mazeret bildirerek bilirkişi raporlarının tebliğini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. HMK'nun 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Somut olayda, davalı ... 11.04.2013 tarihli celsede avukat ile temsil edilmek istediğini belirtmiş, davalılar adına vekaletname ibraz eden Av. ... 08.05.2013 havale tarihli dilekçe ile mesleki mazeret bildirerek bilirkişi raporlarının tebliğini talep etmiş, dilekçe ekinde de davalılara ait vekaletname suretlerini ibraz ederek harcını yatırdığı anlaşılmış ise de mahkemece 09.05.2013 tarihli celsede davalılar vekilinin mazeret ve bilirkişi raporlarının tebliği hususundaki talepleri hakkında değerlendirme yapılmamış, davalılar vekili gerekçeli karar başlığında da gösterilmemiştir. Davalıların hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilerek yargılamaya devam edildiği anlaşıldığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine 19.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22686, Karar No: 2013/1442, Tarih: 07.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/22686 E.  ,  2013/1442 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2003 yılında kesinleşen davacıya, 2001 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2011 yılının Mart ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 20.10.2008 – 19.04.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.