muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2743, Karar No: 2022/9433, Tarih: 13.12.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/2743 E.  ,  2022/9433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, davacı vekili tarafından duruşmasız, davalı vekili ve dahili davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edildiği, 25/06/2021 tarihli ek kararla davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine karar verildiği, ek kararın da davacı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edildiği anlaşılmakla; duruşma günü olarak belirlenen 13/12/2022 tarihinde davacı vekili Av. ...ile davalılar vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, 05.07.2014 tarih ve 25554 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sportif Müsabaka ve Gösteri Hasılatının Dağıtımına Dair Yönetmeliğin Futbol Müsabakalarında Hasılatın Dağılımı başlıklı 8. maddesi ile "Türkiye Futbol Fedarasyonu Başkanlığı tarafından Genel Müdürlüğe ait tesislerde düzenlenen "intifa hakkı verilen tesisler hariç" resmi ve özel profesyonel her türlü müsabakalarında ve yurt içinde temsili ve milli futbol müsabakalarında bilet satışlarında elde edilen hasılatın hesap ve dağıtımı 7. madde ve Ek-2 tablo esaslarına göre yapılır. İntifa hakkı verilen tesislerde ise müsabakaların net hasılatının sadece %7'si Genel Müdürlük payı olarak Genel Müdürlük hesabına gönderilir." şeklinde düzenleme getirildiğini, ilgili yasal düzenlemelere rağmen davalı ... tarafından 2012-2013 Spor Toto Süper Ligi Futbol sezonunda satışa sunulan bilet satış hasılatlarından %7 Spor Genel Müdürlüğü payının bildirilen hesap numaralarına yatırılmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107. maddesi gereğince şimdilik 1.000,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile talebini 3.639.148,64 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ..., 13 Aralık 2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmeliğin Hasılattan Pay Alınması ile ilgili 68. maddesinde açık hükümler bulunduğunu, davacının 2004 tarihli yönetmeliğe dayandığını, kulübün müsabakalarını intifa hakkına sahip bulunduğu ... Şükrü Saraçoğlu Stadında oynadığını ve davacıya milyonlarca dolar intifa bedeli ödediğini, profesyonel futbol müsabakalarının özerk bir kuruluş olan Futbol Federasyonu tarafından düzenlendiğini, müsabakalarda elde edilen hasılatlardan %10 payın futbol fedarasyonuna ödendiğini, davacının organizasyonun tarafı olmadığı ve hiyerarşik düzende yer almadığı, hiçbir yetki, hizmet ve hakkı olmadığı halde talepte bulunduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 30.06.2016 tarihinde, 3.639.148,64 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair verilen karar taraflarca temyiz edilmiş, karar 4. Hukuk Dairesince verilen 22.10.2019 tarihli ve 2016/15981 E. 2019/4842 K. sayılı kararla onanmış, tarafların karar düzeltme isteği üzerine 4. Hukuk Dairesince verilen 07.07.2020 tarihli ve 2020/987 E. 2020/2581 K. sayılı kararla "... Somut olayda; davacı ... Genel Müdürlüğünün, anılan Kanun Hükmünde Kararname ile tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, ... tüzel kişiliğine dahil olduğu anlaşıldığından, mahkemece bu konuda değerlendirme yapılarak karar verilmesi gereklidir. Bu yön gözetilmeden karar onanmış olduğundan, davacının karar düzeltme istemi HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca kabul edilmeli, Dairemizin onama kararı kaldırılmalı ve yerel mahkeme kararı açıklanan nedenle bozulmalıdır." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davanın kabulü ile 3.639.148,64 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'na verilmesine karar verilmiş, hüküm; taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) 25.06.2021 tarihli ek kararla temyiz talebinin süresinde olmadığı gerekçesi ile davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiş ise de, davalıların temyiz dilekçelerinin davacıya tebliğ tarihi itibariyle davacının katılma yoluyla ve süresinde kararı temyiz ettiği anlaşılmakla 25.06.2021 tarihli ek karar kaldırılarak davacının temyiz talebinin incelenmesi gerekmiştir.

2-) Dava, alacak talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ... Derneği arasında 22.07.1998 tarihli mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait ... Stadının belirtilen şartlar çerçevesinde 49 yıl süreyle Kulübe devrine ilişkin sözleşme imzalandığı, ... ile ... Sportif Hizmetler San. Ve Tic. A.Ş. (... Futbol A.Ş.) arasında imzalanan 27.06.2011 tarihli devir sözleşmesiyle de ...’nün devir tarihinden önce veya sonra doğmuş ve doğacak tüm hak, alacak ve borçları (aktifi ve pasifi) ile birlikte süresiz olarak ... Sportif Hizmetler San. Ve Tic. A.Ş.’ye devredildiği anlaşılmıştır.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 16. maddesine dayanılarak hazırlanan 05.07.2004 tarih ve 25544 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sportif Müsabaka ve Gösteri Hasılatının Dağıtımına Dair Yönetmeliğin Giderleri Hasılattan Karşılanan Spor Müsabaka Ve Gösterilerinde Hasılatın Dağıtımı başlıklı 7. maddesinde, “Spor müsabaka ve gösterilerinde, bilet satışlarından elde edilen hasılattan; a) Savunma Sanayi Katılma Payı, hiçbir kesintiye tabi tutulmadan emanete alınır. b) Kalan miktar matrah kabul edilerek, bu matrahtan; 1) Hakem ve gözlemci tazminatları (İlgili federasyonlarca belirtilen esaslar dahilinde), 2) Kapı-gişe ve kontrol giderleri, 3) Bilet baskı giderleri, 4) Diğer giderler düşülür. c) Kalan meblağın; 1) %7’si Genel Müdürlük payı, 2) %18’i gençlik ve spor il payı olarak ayrılır. (İl müdürlüğü bu payın 1/3’ünü emanete alarak, yıl sonu itibariyle profesyonel takımı olmayan, resmi ve özel bir kuruluşa da bağlı bulunmayan, il müdürlüğünün bulunduğu ildeki kulüplere eşit olarak dağıtır.) Kalan miktar ise 9 ve 10 uncu maddelerde belirtilen esaslara göre ilgili spor kuruluşlarına dağıtılır.”, Futbol Müsabakalarında Hasılatın Dağıtımı başlıklı 8. maddesinde ise, “Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığı tarafından Genel Müdürlüğe ait tesislerde düzenlenen (intifa hakkı verilen tesisler hariç) resmi ve özel profesyonel her türlü futbol müsabakalarında ve yurt içindeki temsili ve milli futbol müsabakalarında bilet satışlarında elde edilen hasılatın hesap ve dağıtımı 7 nci madde ve Ek-2 tablo esaslarına göre yapılır. İntifa hakkı verilen tesislerde ise müsabakaların net hasılatının sadece %7’si Genel Müdürlük payı olarak Genel Müdürlük hesabına gönderilir.” düzenlemelerinin yer aldığı, 3289 sayılı Kanunun 2. maddesi ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa dayanılarak hazırlanan 13.12.2009 tarih ve 27431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik Ve Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmeliğin Hasılattan Pay Alınması başlıklı 68. maddesinde ise, “(1) İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazın üzerinde yapılacak tesisin bizzat hak lehtarınca işletilmesi halinde, bu tesisin işletilmesinden elde edilen toplam yıllık hasılatın yüzde biri oranında pay alınır. (2)Kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınan vakıflarca sağlık, eğitim ve spor tesisleri yapılması amacıyla tesis edilen irtifak hakları ile vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumları lehine tesis edilen irtifak haklarında hasılat payı alınmaz. (3) Taşınmazın üzerinde spor hizmet ve faaliyetlerinde kullanılmak amacıyla spor kulüpleri, amatör spor kulüpleri federasyonları ile konfederasyonları lehine tesis edilen irtifak haklarında hasılat payı alınmaz.” hükmünün getirildiği anlaşılmıştır. Yine 3289 sayılı Kanuna 28.04.2005 tarih ve 5340 sayılı yasanın 3. maddesi ile eklenen ek madde 11 “(1) ..

. (3) Taşınmazın üzerinde spor hizmet ve faaliyetlerinde kullanılmak amacıyla spor kulüpleri, amatör spor kulüpleri federasyonları ile konfederasyonları lehine tesis edilen irtifak haklarında hasılat payı alınmaz.” hükmünün getirildiği anlaşılmıştır. Yine 3289 sayılı Kanuna 28.04.2005 tarih ve 5340 sayılı yasanın 3. maddesi ile eklenen ek madde 11 “(1) ... veya il müdürlüklerinin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan spor tesisleri veya taşınmazların kullanım veya intifa hakkı; spor federasyonlarına, en az üçü olimpik olmak üzere toplam altı spor dalında faaliyet gösteren gençlik ve spor kulüplerine, yerel yönetimlere, kamu kurum ve kuruluşlarına protokol ile bedelsiz devredilebilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen yasa ve yönetmelik değişikliklerinin 22.07.1998 tarihli sözleşmeden sonra yapıldığı dikkate alındığında, mahkemece, anılan değişikliklerin dava konusu uyuşmazlıkta uygulanıp uygulanmayacağı hususunda değerlendirme yapılıp sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-) Bozma nedenine göre, davacının tüm ve davalıların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz dilekçesinin reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalılar yararına BOZULMASINA, üçüncü bentte açıklanan nedenle davacının tüm ve davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 8.400 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine,

6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17307, Karar No: 2012/3009, Tarih: 23.02.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/17307 E.  ,  2012/3009 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm gelir ve aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı .... Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla gelir ve aylığın yeniden bağlanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 09.09.2008 tarihinde kesinleşen davacıya, 1990 yılında yaşamını yitiren 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümleri kapsamındaki sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm gelir ve aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2009 yılında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 günü itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen gelir ve aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve ... sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve ... sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, inceleme konusu dava yönünden ise boşanan eşlerin kayıtlı olduğu ... yönünden yeniden geniş kapsamlı .... Komutanlığı araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan köy muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, 24.03.2011 ve 27.09.2011 tarihlerinde düzenlenen araştırma tutanaklarının içerikleri dikkate alınarak çelişki oluştuğu takdirde giderilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddi yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 23.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/24066, Karar No: 2012/18483, Tarih: 11.07.2012

**2. Ceza Dairesi         2010/24066 E.  ,  2012/18483 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2008/263704

MAHKEMESİ : Eflani Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2008

NUMARASI : 2007/33 (E) ve 2008/26 (K)

SUÇ : Konut dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece suça konu yerde yapılan keşif sırasında tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulan M. E. Y.Y. ve M.. K..'in ifadeleri ile olay yerinin çekilen fotoğraflarına göre; köy boşluğuna inşa edilmiş ve köylünün ortak kullanımına terk edildiği anlaşılan, mevcut hali ile de metruk bir binadan ibaret olan yere ,sanığın geçici olarak demir dövmek için girmesi şeklindeki eyleminde, 5237 sayılı TCK.nun 116.maddesinde düzenlenen konut dokunulmazlığını bozma suçunun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilmeden, oluşa uygun düşmeyen gerekçeyle sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer C.Savcısı ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 11/07/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.