muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/874, Karar No: 2019/710, Tarih: 19.12.2019

Bu doğrultuda, TCK'nın "Genel Hükümler" başlıklı birinci kitabının "Ceza Sorumluluğunun Esasları" başlıklı ikinci kısmında suça iştirake ilişkin bölümde bağlılık kuralına yer verilmiş ve anılan Kanun'un 40. maddesinde bağlılık kuralı; "(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir. Bu hüküm ile şeriklerin işlenen suçtan sorumlu olması için aranan şartların neler olduğu ve kusurluluk ile kişisel cezasızlık nedenlerinin ilgilisi için sonuç doğuracağı, diğerleri içinse göz önüne alınmayacağı ifade edilmiş, diğer bir ifadeyle bağlılık kuralı ile neyin kastedildiği ve bağlılığın ölçüsünün ne olduğu belirtilmiştir. Nihai olarak kanun koyucu tarafından şeriklerin cezalandırılması temeline ilişkin olarak bağlılığa dayanılmıştır (Muhammed Demirel, Suça İştirakte Bağlılık Kuralı, On İki Levha Yayınları, İstanbul, Aralık 2017, s. 256).

TCK'da, suçun işlenişine ortak olan şeriklerin cezalandırılabilmesi, bazı kuralların gerçekleşmesine bağlı tutulmuştur:

1) Kasten işlenmiş bir fiilin olması: Her şeyden önce kasten işlenen bir suç bulunmalıdır. Başka bir anlatımla, şerikin cezalandırılabilmesi, failin kasten işlediği bir eylemin varlığına bağlıdır. Bu bakımdan, müstakil veya müşterek faillerce kasten işlenen bir fiil olmadan, şeriklikten söz edilemez.

2) Fiilin hukuka aykırı olması: Fiilin tipik olması, yani kanundaki suç tanımına uyması suç oluşturması için yeterli değildir. Ayrıca fiilin hukuka aykırı olması, yasak ya da emir içeren bir hukuk kuralını ihlal etmesi yani hukuk düzeniyle çatışma içinde olması gerekmektedir. Hukuk düzeniyle çatışma içinde olmayan bir fiil, tipik olsa dahi suç oluşturmamaktadır. Hukuka aykırılık işlenen tipik fiilin sadece ceza hukuku ile değil, tüm hukuk düzeniyle çatışması, fiilin işlenmesine hukuk düzeni tarafından izin verilmemiş olmasıdır.

3) Suçun en azından teşebbüs aşamasına varması: Bağlılık kuralı nedeniyle suç ortaklarının cezalandırılabilmesi için failin tüm suç ortakları bakımından aynı olan bir suçu işlemiş ya da işlemeye teşebbüs etmesi gereklidir. Hazırlık hareketlerinde kalmış bir eyleme yardım eden veya azmettiren kişinin cezalandırılması olanaklı değildir.

3) Suçun en azından teşebbüs aşamasına varması: Bağlılık kuralı nedeniyle suç ortaklarının cezalandırılabilmesi için failin tüm suç ortakları bakımından aynı olan bir suçu işlemiş ya da işlemeye teşebbüs etmesi gereklidir. Hazırlık hareketlerinde kalmış bir eyleme yardım eden veya azmettiren kişinin cezalandırılması olanaklı değildir.

Bağlılık kuralı, faillik ile şeriklik arasında ayrım yapıldığı sistemlerde katkıları faillik niteliğinde olmayan kişilerin, işlenen fiilden sorumluluğunu sağlamaktadır. Bir başka ifadeyle fail olamayan kişinin işlenen fiilden sorumluluğu bağlılık kuralıyla mümkün olmaktadır (Berrin Akbulut, Bağlılık Kuralı, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt XIV, 2010, s. 167-168).

Suçun işlenişine bulunduğu katkı kanunî tarifteki haksızlığı gerçekleştirmeyen diğer suç ortakları, şerik olarak nitelendirilmektedir. Şeriklik hallerinde her ne kadar şerikin bir fiil icra etmesi gerekli ise de; bu fiil, kanunî tarifteki haksızlığı gerçekleştirecek nitelikte değildir. Failin sorumluluk sebebi olan kanunî tarife uygun haksızlıkla doğrudan temas hâlinde olmasına karşılık; şerik için böyle bir doğrudan temas söz konusu olmayıp şerikin bu ilişkisi ancak fail aracılığıyla gerçekleşmektedir. İcra ettiği fiil, ilgili suç tanımıyla korunan hukuki değeri ihlal mahiyetinde olan ancak suçun kanunî tarifine uygun haksızlık niteliğine varmayan şerik, fail ile doğrudan ilişki hâlindedir. Suçun icrasına iştirak etmekle beraber, suçun işlenişine bulunduğu katkı suçun kanundaki tarifine uygun olmayan diğer suç ortaklarının da gerçekleşen haksızlıktan sorumlu tutulabilmeleri gerekir. Şerik, faille olan şahsi bağlantısı nedeniyle ve ancak bağlılık kuralı vasıtasıyla söz konusu haksızlıktan sorumlu tutulacaktır. Failin gerçekleştirdiği kanunî tarife uygun haksızlıktan şerikin sorumluluğu, kendisinin bu haksızlıkla doğrudan bağlantısı olmadan, sadece faille şahsi bir irtibatın bulunması sebebiyle mümkün olmaktadır. Bu itibarla, bağlılık kuralı şeriklik hâlinde cezalandırılabilmenin dayanağını oluşturmaktadır. Bağlılık kuralının söz konusu fonksiyonu ifa edebilmesi için esas fiilin bir haksızlık ifade etmesi, başka bir deyişle, mutlaka kasten işlenmesi ve hukuka aykırı olması gerekir ve yeterlidir (Özgenç, s. 542-543).

Her şeriklik, bağlıdır. Yani failin işlediği fiile bağlıdır. Dolayısıyla failin fiili kasıtlı ve hukuka aykırı değilse bu fiile iştirak edildiği ifade edilemez. Bir başka ifadeyle suç teşkil etmeyen fiile iştirak söz konusu değildir. Şerik, sorumluluğunu failin fiilinden almaktadır. Zira bağlılık, ancak hareketi tipik olmayan bir kimsenin, hareketi tipik olan bir başka kimsenin hareketine sağlamış olduğu katkı nedeniyle cezalandırılabilirliğini sağlamaktadır. Böylece bağlılık kuralı, fail tarafından işlenmiş fiile katılmayı şart koştuğu gibi, şeriklerin sorumluluğunun işlenen asıl fiil kapsamında olduğu sonucunu da ortaya çıkarmaktadır.

Cezanın belirlenmesi:

Cezanın belirlenmesi:

Temel cezanın belirlenmesinde izlenecek usul ve göz önünde bulundurulması gereken kriterler 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesinde gösterilmiş olup maddenin ilgili birinci ve beşinci fıkraları;

" (1) Hâkim, somut olayda;

a) Suçun işleniş biçimini,

b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,

c) Suçun işlendiği zaman ve yeri,

d) Suç konusunun önem ve değerini,

e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,

f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,

g) Failin güttüğü amaç ve saiki,

Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.

....

(5) Yukarıdaki fıkralara göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir" şeklindedir.

Buna göre, öncelikle maddenin birinci fıkrası uyarınca, fıkrada belirtilen ilkeler gözönünde bulundurulmak suretiyle, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırları arasında temel ceza tespit edilmeli, sonrasında da belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenmelidir.

Yardım edenin cezasının belirlenmesi:

TCK'nın 39. maddesinin birinci fıkrasında yardım edenin "işlenen suçun cezası" ile cezalandırılacağı belirtilmiştir. TCK'da yardım edenin fail için öngörülen ceza ile cezalandırılacağı şeklinde bir ifade yer almayıp, "işlenen suçun cezası" ile cezalandırılacağı belirtildiğine göre, yardım edene ceza tayin edilirken failin cezası ölçü olarak alınmayacaktır. Diğer bir ifadeyle Kanun, yardım edenin sorumluluğu yoluna gidilebilmesi için fail tarafından suçun kanuni tanımında yer alan fiilin gerçekleştirilmiş olmasını aramakla beraber, suça katılanın cezasını asli faile bağlı tutmamıştır. Zira "işlenen suçun cezası", "faile verilecek ceza" ile aynı anlama sahip değildir. Bundan anlaşılması gereken şudur: Eğer yardım eden bizzat kendisi fail olarak suç işlemiş olsaydı kendisine ne ceza tayin edilmesi gerekli idiyse o ceza tayin edilecektir. Elbette ki yardım eden olarak suça katıldığı için kanunun öngördüğü oranlarda cezası bir indirime tabi tutulacaktır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ...'ın, farklı zamanlarda inceleme dışı sekiz sanığa verdiği sahte müstahsil makbuzları kullanılarak sekiz ayrı nitelikli dolandırıcılık suçunun işlendiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmayan olayda; inceleme dışı sanıkların aynı katılan kuruma karşı işledikleri nitelikli dolandırıcılık suçları arasında her bir inceleme dışı sanık bakımından zincirleme suç ilişkisi bulunmadığı ve sanığın, inceleme dışı sanıkların işledikleri nitelikli dolandırıcılık suçları ile doğrudan ilişkisi olmadan gerçekleştirdiği sahte müstahsil makbuzları verme eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık suçunun hukuki konusunu ihlal edecek boyuta ulaşmamış olması nedeniyle inceleme dışı sanıkların eylemlerine katkı sağladığı ve sorumluluğu da inceleme dışı sanıkların eylemlerine bağlı olduğu için ancak TCK'nın 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı gereğince yardım eden sıfatıyla cezalandırılabileceği anlaşılmakta ise de; sanığın sorumluluğunun dayanağını oluşturan bağlılık kuralının zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına engel oluşturmaması ve inceleme dışı sanıkların sahte müstahsil makbuzlarını aynı katılan kuruma ibraz ederek haksız destekleme primi alınmasında kullanmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçlarını işleyeceklerini bilen sanığın bir suç işleme kararının icrası kapsamında hareket ederek her bir inceleme dışı sanığa ayrı ayrı yardım etmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanığın eylemlerinin zincirleme suç kapsamında değerlendirilmesi ve yardım eden sıfatıyla zincirleme şekilde nitelikli dolandırıcılık suçundan cezalandırılması gerektiği kabul edilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının;

a) 5237 sayılı TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesindeki adli para cezasının miktarının suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katından az olamayacağına ilişkin düzenlemenin, temel ceza belirlenirken mi yoksa sonuç cezanın belirlenmesi aşamasında mı göz önünde bulundurulması gerektiğine ilişkin uyuşmazlık bakımından REDDİNE,

b) Yerel Mahkemece gün belirlenmeden doğrudan adli para cezasına hükmedilmesinin isabetli olup olmadığı, isabetli olmadığının kabulü hâlinde ise aleyhe temyiz bulunmayan davada bu aykırılığın eleştiri konusu mu yoksa sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulması suretiyle bozma nedeni mi yapılması gerektiğine ilişkin uyuşmazlık bakımından KABULÜNE,

2- Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 09.06.2015 tarihli ve 9092-26536 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Yozgat Ağır Ceza Mahkemesi'nin 30.05.2011 tarihli ve 107-154 sayılı sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün,

a) Sanığın komisyon karşılığı düzenleyip verdiği sahte müstahsil makbuzlarını kullanan inceleme dışı sanıkların gerçekleştirdikleri nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakinin TCK'nın 39. madde kapsamında "yardım eden" niteliğinde olduğunun gözetilmemesi,

3- Yozgat Ağır Ceza Mahkemesi'nin 30.05.2011 tarihli ve 107-154 sayılı sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün,

a) Sanığın komisyon karşılığı düzenleyip verdiği sahte müstahsil makbuzlarını kullanan inceleme dışı sanıkların gerçekleştirdikleri nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakinin TCK'nın 39. madde kapsamında "yardım eden" niteliğinde olduğunun gözetilmemesi,

b) Gün belirlenmeden infazda tereddüt oluşturacak şekilde doğrudan adli para cezasına hükmedilmesi,

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,

4- Aleyhe yönelen temyiz bulunmadığından 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından sanığın KAZANILMIŞ HAKKININ SAKLI TUTULMASINA,

5- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 19.12.2019 tarihinde yapılan müzakerede, ön soruna ilişkin uyuşmazlık bakımından oy çokluğu, diğer uyuşmazlıklar bakımından ise oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18154, Karar No: 2014/20150, Tarih: 18.09.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/18154 E.  ,  2014/20150 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2013/314512

MAHKEMESİ : Ceylanpınar Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/10/2010

NUMARASI : 2010/464 (E) ve 2010/452 (K)

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozma üzerine yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayan- dığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

a- Suç tarihinde 65 yaşını bitirmiş ve daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan sanık hakkındaki kısa süreli hapis cezasının, TCK.nun 50/3. madde ve fıkrası uyarınca adli para cezasına veya seçenek tedbirlerden birisine çevrilmesi zorun- luluğu ile bozmadan önce verilen ilk kararda hapis cezasının adli para cezasına çevrildiği ve aleyhe temyiz istemi bulunmadığı gözetilmeksizin hapis cezası tayini,

b- Uygulamaya göre de :

Kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK.nun 53/1. madde ve fıkrası gereğince hak yoksunluklarına hükmedilerek TCK.nun 53/4. maddesine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 18.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4403, Karar No: 2024/17518, Tarih: 25.11.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/4403 E.  ,  2024/17518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 14.02.2024

SAYISI : 2023/5247 E., 2024/73 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

KARAR : Temyiz isteminin reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ek kararın onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 14.02.2024 tarihli ve 2023/5247 Esas, 2024/73 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 286/2-a. maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile aynı Kanun’un 286/3. maddesinde belirtilen suçlar ve aynı Kanun’un 296/1. maddesinin ilgili bölümünde yer alan; “... temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiş ise …, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.” şeklindeki hüküm uyarınca; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 14.02.2024 tarihli ve 2023/5247 Esas, 2024/73 Karar sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, aynı Kanun’un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Kayseri 13. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2494, Karar No: 2017/5853, Tarih: 16.10.2017

**4. Hukuk Dairesi         2017/2494 E.  ,  2017/5853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... İl Çevre ve Orman Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 18/11/2011 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25/01/2017 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kaçak avlanmadan kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı idare, ... Av Koruma Ekibi tarafından yapılan av koruma kontrolü sırasında, davalıların; ... köyü göletinde "güme" içerisinde yaban ördeği ve ses sistemi kullanmak suretiyle yaban ördeği avladıklarının tespit edildiğini, göl kenarındaki etrafı çevrili güme içerisinde avda kullanılan 18 adet canlı mühre (yaban ördeği) için tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar ise, av sırasında kullandıkları ördeklerin yaban ördeği olmayıp, evde yetiştirdikleri evcil ördekler olduğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, Dairemizin 11/04/2016 gün, 2016/361 esas ve 2016/4762 karar sayılı bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 150. maddesinde, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan tarafların, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği ve usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan birinin duruşmaya gelip, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilebileceği düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. maddesinde ise, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgililerinin, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalılar vekilinin 25/01/2017 tarihli son celse için mesleki mazeretini bildirir dilekçe gönderdiği, mahkemece, davalılar vekilinin bu mazeretinin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Şu halde; davalılar vekilinin son celse göndermiş olduğu mesleki mazeretini kabul eden mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. maddesi gereğince davalıların hukuki dinlenilme haklarının da gözetilmesi gerekirken, davalılar vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilen celse, uyuşmazlığın esası hakkında da karar verilmesi doğru olmamış ve bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

Şu halde; davalılar vekilinin son celse göndermiş olduğu mesleki mazeretini kabul eden mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27. maddesi gereğince davalıların hukuki dinlenilme haklarının da gözetilmesi gerekirken, davalılar vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilen celse, uyuşmazlığın esası hakkında da karar verilmesi doğru olmamış ve bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 16/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9138, Karar No: 2023/3563, Tarih: 07.06.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/9138 E.  ,  2023/3563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2916 Esas, 2021/1462 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2015/708 E., 2019/668 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında geçmiş ticari ilişki bulunduğunu, davalının müvekkili aleyhine başlattığı icra takibine konu bonodan dolayı davalıya hiç bir borcu bulunmadığını, kaldı ki icra takibine konu bononun sonradan doldurulduğunu ve sahte olduğunu ileri sürerek müvekkilinin bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; senetteki imzanın davacı borçluya ait olduğunu, senedin sahte olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, senedin borç ilişkisinden mücerret olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; senetteki imzanın davacı borçluya ait olduğunu, senedin sahte olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, senedin borç ilişkisinden mücerret olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile senette tahrifat yapıldığı iddiası yönünden yapılan incelemede Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre bonoda yer alan borçlu imzasının ...'in eli ürünü olduğu, senet üzerindeki yazının ise fiziksel ve kimyasal silinti-kazıntı tespit edilemediğinden senedin imzadan faydalanılarak oluşturulduğunu gösterir yeterli bulgu saptanamadığının mütalaa edildiği, bu itibarla senetteki tahrifat iddiaları yönünden davacının beyanlarının yerinde olmadığı, davacının, davalıya borçlu olunmadığı yönünden yapılan incelemede ise dava konusu bono üzerinde nakden kaydı bulunduğu, kural olarak bu senetten dolayı borçlu olmadığının ispatının davacı üzerinde olduğu, ancak davalının Manisa İcra Hukuk Mahkemesine sunduğu dilekçesinde dava konusu senedin ticari iş nedeniyle verildiğini belirttiğini ayrıca duruşmada da, davacının sahibi olduğu firmanın teknik sorumlusu olduğu, davalıya satılan makinenin arızalı çıkması halinde davacının bizzat sorumluluğu kabul ettiğine ilişkin tutanakların bulunduğunu, senedin düzenleme nedeninin bu olduğunu belirttiğini, dava konusu senette nakden kaydı olup davalı tarafça başka bir hukuki ilişkiye dayalı olarak senedin alındığını beyanla senedin talil edildiği, ispat yükünü üzerine alan davalının dayandığı tutanaklarda davacının miktar itibarı ile ne kadar sorumlu olduğu hususunda bir beyanın bulunmadığı, tutanağın içeriğinin sadece eksik ve hatalı işlere ilişkin tespit ve çözümlerinin tartışıldığı hususunda bir toplantı tutanağı olduğu, bu kapsamda davalının uğradığı zarar veya eksik-hatalı işler nedeniyle davacı hakkında dava açtığı yönünde bir delilinin ve beyanının olmadığı, buna ilişkin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede bir alacak kaleminin mevcut olmadığı, delil listesinde yemin deliline de dayanmadığı, davalının alacağını yazılı delil ile ispat edemediği, senedin temelsiz kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, icra takibine konu bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ispat yükünün davacıda olduğunu, davacı tarafından imzalanan bononun bedelsizlik iddiasının yazılı delille ispat edilmesi gerektiğini, senedin ticari defterlerde kaydının zorunlu olmadığını beyan ederek kararın kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç