muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4075, Karar No: 2023/8725, Tarih: 20.11.2023

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Dava konusu olay, sanığın dava konusu katılana ait 8 No.lu dairede herhangi bir hakkı olmaksızın ikamet etmek suretiyle müdahalede bulunduğu, katılanın taşınmazı tahliye etmesini istemesine rağmen sanığın haksız yere ikamet etmeye devam ettiği iddiasına ilişkindir.

2. Mahkemece katılandan önceki malik ve sanık arasında suça konu taşınmaz için satım sözleşmesi yapıldığı, sanığın taşınmazın eski maliki olduğu, bu satım sözleşmesinden sonra sanığın taşınmazı yeni malike teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesinin bu suça vücut vermeyeceği, mevzuata göre hakkı olmayan yere tecavüz suçunun kasten veya olası kast ile işlenebileceği, taksirle işlenmesinin mümkün olmadığı, sanık savunması ve mahkemece dinlenen tanıkların beyanlarında katılana ait taşınmazının boşaltılmadığı ve kaçak olarak elektrik ve su bağlatılarak katılana zarar verildiğinin tespit edilememesi karşısında; sanığın atılı suçu işlediğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delil elde edilememesi ve suç kastının bulunmaması kabulü ile hakkı olmayan yere tecavüz suçundan beraatine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Katılanın 29.06.2011 tarihinde satın aldığı dava konusu dairede sanığın herhangi bir hakkı olmaksızın ikamet etmek suretiyle müdahalede bulunduğu, katılanın sanığa taşınmazı tahliye etmesini istemesine rağmen sanığın haksız yere ikamet etmeye devam ettiği kabulü ile ilk derecenin beraat kararı isabetsiz görülmüştür.

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükümde, soruşturma aşamasında yapılan kolluk araştırması sonucu tutulan 11.06.2018 tarihli tutanağa göre, sanığın dava konusu 8 numaralı dairede ikamet ettiğinin tespit edildiği, sanığın dava konusu daireyi önceki sahibinden haricen satın aldığına, içerisinde 2-3 parça kullanılmayan eşyası olduğuna, katılana anahtarı istediği zaman vereceğini söylediğine dair savunmaları karşısında; sanığın katılana ait dava konusu taşınmazı kullanarak katılanın tasarruf etmesini engellediği anlaşılmıştır.

Katılan için çıkarılan e-davetiyenin usulüne uygun tebliğ edildiği, dosyaya mazeret dilekçesi göndererek sanığın mahkumiyetine karar verilmesini talep ettiği ve kovuşturma aşamasında beyanları tespit edilen tanık beyanlarının, sanığı sorumluluktan kurtarmaya yönelik beyanlar olduğu, soruşturma aşamasında yaptırılan kolluk araştırmasıyla da dava konusu dairede sanığın ikamet ettiğinin tespit edilmesi nedeni ile mahkemece tanık beyanlarına itibar edilmediği anlaşıldığından sanık müdafiinin mahkumiyete yeterli delil olmadığına, tanık beyanlarının gerekçede tartışılmadığına, katılanın şikayetinin devam edip etmediği sorulmadan eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik temyiz istemleri yerinde görülmemiş unsurları oluşan suçtan sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 29.09.2021 tarihli sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Akseki Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4128, Karar No: 2012/12711, Tarih: 28.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/4128 E.  ,  2012/12711 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :249-640

Dava, hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 20.10.2006 tarihinde kesinleşen davalıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2011 yılının Mart ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 günü itibarıyla kesilerek, 20.10.2008 – 19.09.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği, davalının, boşandığı eşiyle 27.08.2010 tarihinde yeniden evlendiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hakiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hakimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve çmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden yeniden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalleler muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalının, boşandığı eşiyle 27.08.2010 günü yeniden evlenmesi olgusunun eldeki davaya etkisi üzerinde durulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2010/2191, Karar No: 2010/5271, Tarih: 05.04.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/2191 E.  ,  2010/5271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava konusu taşınmazın yerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi kurulunca kapama incir bahçesi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılıp kamulaştırma bedelinin tespitinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Bu nedenle davalı taşınmaz mal sahibinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dava konusu 18511,90 m² yüzölçümlü taşınmazın 1100,38 m²'lik kısmından boru hattı geçirilmek suretiyle bu kısma daimi irtifak hakkı kurulmasına ilişkin kamulaştırma kararında irtifakın geçtiği alan üzerine "ağaç dikmemek, sabit bina yapmamak" koşulu getirilmiş olup, belirtilen alan üzerinde 18 adet incir ağacı, 3 adet incir fidanı, 2 adet zeytin fidanı ve 3 adet zeytin ağacı bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında irtifaklı alanın içerisinde kaldığı tespit edilen ağaçların boru hattının geçirilmesi çalışmaları nedeniyle kesilip kaldırılacağı ve yerine yeniden ağaç dikilemeyeceği gözetilerek Yargıtay uygulamalarında benimsenen kaim değer yöntemine göre irtifak hakkının kurulduğu alanın önce kapama incir bahçesi olarak değerlendirilmesi sonra açık tarım arazisi olarak çevrede ekilmesi mutat olan ürünlere göre değerinin saptanması, bu iki değer (kapama incir bahçesi değeri ile açık tarım arazisi değeri) arasındaki farkın bulunarak bunun ağaçların kaim değeri olarak tespit edilmesi ve enkaz bedeli de düşüldükten sonra kalan ağaç değerinin kamulaştırma bedeline eklenmesi gerekirken, bilirkişi kurulunca bu yolda herhangi bir değerlendirme yapılmadığından mahkemece bu rapora itibarla salt zeminin irtifak kamulaştırma bedeline hükmedilmesi ile yetinilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/820, Karar No: 2017/1252, Tarih: 26.04.2017

**23. Hukuk Dairesi         2017/820 E.  ,  2017/1252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki teminatın iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen ek kararın süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı, telefonuna gelen bir mesaj ile döviz yatırımı ve spor bahisleri işleri yapan....adlı siteye, sitede belirtilen hesaba para yollayarak üye olduğunu ve Euro alımı yaptığını, bu amaçla davalı tarafından 7.000,00 TL'nin hesabına gönderildiğini, aynı amaçla davalıya aralıklarla 42.500,00 TL gönderdiğini ve Euro alımı yaptığını, kısa sürede kazandığı paraların hesabına aktarılmasını istemek için siteye girmek istediğini, ancak üyelik hesabının kapatıldığını gördüğünü, irtibat için verilen numaraya telefondan ulaştığını, davalının, site ile bir ilgisinin olmadığını, ürün alım satımı yaptığını söyleyerek telefonu kapattığını, davalının 7.000,00 TL dışında kendisine ödeme yapmadığını, gönderdiği paranın davalıya ait hesapta beklediğini ve dava açıldığını öğrenmesi halinde davalının hesabını boşaltmasının kuvvetle muhtemel olduğunu ileri sürerek, tensiben 42.500,00 TL'lik ihtiyati haciz kararı verilmesini ve yargılama sonucunda bu paranın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalının yerleşim yeri adresinin....l olduğu, davalı vekilinin yetki itirazında haklı olduğu, mahkemenin yetkili olmadığı ve davalının yerleşim yerindeki mahkemeler olan .... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu kanaatine varmış ve 6100 sayılı HMK'nın 5/1, 6/1-2, 19/2-3, 116/1 ve 117. maddeleri dikkate alınarak mahkemenin yetkisizliğine ve davalının bankalar nezdinde bulunan hesaplarındaki paranın 42.500,00 TL'lik kısmı üzerine teminat yatırılması koşulu ile ihtiyati haciz konulmasına dair mahkemenin 23.07.2015 tarihli tensip kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin bu kararı 19.10.2015 tarihinde kesinleşmiş ve 02.11.2015 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Söz konusu bu karar, taraf vekillerince temyiz edilmediğinden 24.12.2015 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacının, yatırmış olduğu teminatın iadesine ilişkin talebi olduğu ve bu talebin mahkemece incelenerek, davacının, mahkemenin tensip kararı uyarınca başlatılan ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, icra takip dosyasının derdest olduğunu ve bu aşamada teminatın iade edilemeyeceği gerekçesiyle, davacının teminatın iadesine dair talebinin bu aşamada reddine, 06.01.2016 tarihinde karar verdiği, işbu ek kararın 04.02.2016 tarihinde kesinleştiği, davacının bu sefer de 02.05.2016 tarihli yine teminatın iadesine ilişkin talebi üzerine mahkeme yine teminatın iadesine dair talebinin bu aşamada reddine, 03.05.2016 tarihinde karar vermiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının mahkemece ihtiyati haciz talebinin kaldırılması sonrasında, bu sebeple ödediği teminatın iadesi talebinden ibarettir.

İİK'nın 259. maddesi uyarınca teminat, borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğradığı zararları karşılamak üzere alınır. Somut olayda ihtiyati haczin kaldırıldığı ancak alacaklının, üçüncü şahsın veya borçlunun bu yüzden bir zarara uğrayıp uğramadığı konusunda araştırma yapılmadan talebin ret edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bu talep üzerine borçluya müzekkere gönderilerek, belirli bir süre verilerek, bu süre içerisinde dava açıp açmadığı, açmış ise numarasının bildirilmesi, bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde teminatın iade edileceği ihtarının yazılması gerekir. Yazılan müzekkereye rağmen verilen süre içerisinde dava açılmadığı veya müzekkereye herhangi bir cevap verilmediği takdirde mahkemece yapılması gereken, teminatın iadesine karar vermekten ibaret olmalıdır. Bu şekilde araştırma yapılmadan talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.