muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2490, Karar No: 2016/3621, Tarih: 30.05.2016

**16. Ceza Dairesi         2016/2490 E.  ,  2016/3621 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Cumhurbaşkanına hakaret

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 299/1-2, 62, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, Cumhuriyet savcısı ve sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanık hakkında TCK 299/1-2 ve 62. maddeleri uyarınca tayin olunan 11 ay 20 gün hapis cezasının TCK 50/1-a maddesi uyarınca birim gün adli para cezasına çevrilmesi sırasında 350 birim gün adli para cezası yerine hesap hatası sonucu 330 birim gün adli para cezasına, TCK 52/2. maddesi uyarınca da 7.000 TL adli para cezası yerine 6.600 TL adli para cezasına hükmolunmak suretiyle eksik ceza tayini,

2-Adli para cezalarının yerine getirilmemesi halinde 6545 sayılı Kanunla değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3 maddesi uyarınca infaz aşamasında resen uygulama yapılabileceği nazara alındığında hüküm fıkrasında TCK 52/4 maddesi gereğince ihtarat yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılması gerektirmeyen bu hususların aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hükmün 6. paragrafında, "TCK 50/1-a maddesi gereğince" ibaresinden sonra gelen "330" ibaresi çıkarılıp yerine gelmek üzere "350" ibaresinin eklenmesi, aynı paragrafta bulunan "günlüğü takdiren 20 TL hesabı ile sanığın" ibaresinden sonra gelen "6.600 TL" ibaresi çıkarılıp yerine gelmek üzere "7.000 TL" ibaresi yazılması ve "ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına" ilişkin bölümün karardan çıkarılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 30.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17157, Karar No: 2023/5117, Tarih: 05.06.2023

**10. Ceza Dairesi         2021/17157 E.  ,  2023/5117 K.**

**"İçtihat Metni"**

T U T U K L U

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1346 E., 2021/1704 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde imal etme

HÜKÜM : İlk derece mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle değişen suç vasfına göre uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyet

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.03.2021 tarihli ve 2020/2015 Esas, 2021/159 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde imal etme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin birinci fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi uyarınca 25 yıl hapis ve 50.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

B.... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 08.07.2021 tarihli ve 2021/1346 Esas, 2021/1704 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan ve re'sen de istinafa tabi olan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusuna ilişkin olarak 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi uyarınca 17 yıl 6 ay hapis ve 37.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Suçun unsurlarının oluşmadığına, 2. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, 3. Delil değerlendirmesinin hatalı yapıldığına 4. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Suçun unsurlarının oluşmadığına, 2. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, 3. Delil değerlendirmesinin hatalı yapıldığına 4. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Suç tarihinde, 14/06/2019 günü,... ili ...ilçesinde, saat 17:30 sularında, kolluk tarafından yapılan çalışmalar neticesinde, Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü görevlileri sanık ...'ın evinin çatı katında uyuşturucu madde imal ederek sakladığı sonra da buradan piyasaya sürmeye çalıştığından bahisle burada yapılan aramada, suça konu maddelerin ele geçirildiği, ele geçirilen maddeler, dosyada mevcut raporlar, üzerinde uyuşturucu madde bulaşığı olan hassas terazi,

kendiliğinden uyuşturucu madde olmayan işlemden geçip imal edilmek üzere bulundurulan ve uyuşturucu etken maddesi bulunan bitki parçaları ile imal edilmiş hazır halde uyuşturucu madde bulunması ve tüm delillerle birlikte değerlendirildiğinde sanığın eyleminin uyuşturucu madde imal etme suçunun oluşturduğu kanaati ile sanığın 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiştir.,

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince, yapılan ihbarda sanığın adresinde uyuşturucu madde imal ettiği ve zulaladığı ifade edilmiş ise de, arama tutanağından da anlaşılacağı üzere, sanığın ikametinin çatı katında uyuşturucu maddelerin hazırlanmış vaziyette, poşet ve valizler içerisinde elde edildiği, imalat yapıldığına ilişkin bulaşık vaziyette herhangi bir malzemenin elde edilemediği, adli tıp kurumu raporunda da yukarıda belirtildiği üzere, katı haldeki sentetik kannabinoidleri sıvı hale getirecek kimyasal çözücü ile sentetik kannabinoid emdirilmiş bitki parçaları ve henüz sentetik kannabinoid emdirilmemiş bitki parçaları ile birlikte aynı ortamda bulunmakta ise de, sanığın bu maddelerin mevcut haliyle getirilerek kendisine bırakıldığına ilişkin tüm aşamalardaki savunması da dikkate alındığında, uyuşturucu maddenin sanık tarafından imal edildiğinden veya sanığın imalat sürecine katıldığından söz etmeyi sağlayacak bir maddi delilin elde edilemediği, adli tıp kurumu raporunun da imalatın gerçekleşip gerçekleşmediği hususunu mahkemenin değerlendirmesine tabi tuttuğu anlaşıldığından sanığın eyleminin uyuşturucu maddeyi kullanma dışı maksatla depolama ya da bulundurma suçu kapsamında kabul edilebileceği değerlendirilmiş, sanık 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sorumlu tutularak İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna, 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin uygulanmasına, arama kararında bir hukuka aykırılık bulunmadığına, delillerin hukuka uygun olarak toplandığına ilişkin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 08.07.2021 tarihli ve 2021/1346 Esas, 2021/1704 karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1335, Karar No: 2023/4759, Tarih: 07.09.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/1335 E.  ,  2023/4759 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması, sınırlandırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacı ile davalının dava dışı Üçler Makina Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ortağı ve münferit imza yetkisine sahip müdürü olduğunu, davalının uzun süredir şirketin yönetimiyle ilgilenmediğini, şirketin faaliyetine devam edebilmesi için ihtiyaç duyulduğu halde imza yetkisini kullanmadığını, özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kişisel menfaatlerini şirket menfaatlerinin üzerinde tuttuğunu, davalının suç teşkil eden fiilleriyle şirketin ticari itibarını telafisi mümkün olmayan bir biçimde zedelediğini ileri sürerek davalının yönetim ve temsil hakkının kaldırılmasına, bu talepleri kabul görmezse sınırlandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şirket genel kurulunun 23.06.2020 tarihinde toplanarak gündemin 5 inci maddesi uyarınca ...'un müdürlük yetkisinin iptaline, ...'un ise müdür olarak şirkete tayin edilmesine ilişkin karar verildiği, verilen bu karar uyarınca davada hukuki yararın kalmadığı gerekçesiyle davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama devam ederken, dava dışı şirketin 23.06.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısının 5. gündem maddesi uyarınca davalının müdürlük yetkisinin iptal edilerek şirketi temsil ve ilzam yetkisinin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu suretle davanın konusuz kaldığını, ancak mahkemece sehven "...Davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine..." şeklinde ifade edilmek suretiyle, hatalı bir biçimde davanın hukuki yararın bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verildiğini, oysa ilgili uyuşmazlık bakımından dava açıldığı esnada hukuki yararın bulunması da dahil olmak üzere tüm dava şartlarının mevcut olduğunu, somut olayda dava konusunun ilgili genel kurul kararı neticesinde ortadan kalktığını, dava açıldığı esnada davalının müdürlük sıfatıyla münferiden temsil ve ilzam yetkilerini haiz olduğunu, bu sebeple davacının davaya açmada hukuki menfaatinin bulunduğunu bu nedenle mahkeme kararının kaldırılmasını ve "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca yerel mahkemece yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine ve davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına hükmedildiğini, ancak mahkemece davacı lehine herhangi bir vekalet ücretine hükmolunmamasının eksiklik olduğunu, kanun hükmü gereğince davanın konusuz kalması sebebiyle davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hukuki menfaat yokluğundan dolayı reddedilmesine rağmen lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin kanun hükmüne ve tarifeye açıkça aykırı olduğunu, gerekçeli kararda savunmalarına yer verilmemesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, ayrıca ihtiyati tedbirin kaldırılması talep edilmesine rağmen bu konuda karar verilmediğini, mahkemece davanın esası hakkında uyuşmazlığı çözer mahiyette karar niteliğinde,tedbir kararı verildiğini, karar ile birlikte tedbirin kaldırılmamasının da hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ve davalının dava dışı Üçler Makina Otomotiv san. Tic. Ltd. Şti.'nin hissedarları olup başkaca hisse sahibi bulunmadığı, davacının, söz konusu şirketin %90 hissesine, davalının ise %10 hisseye sahip olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 620 nci maddesinde, kanun veya şirket sözleşmesinde aksi öngörülmediği takdirde, seçim kararları dâhil, tüm genel kurul kararlarının toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınacağı hükme bağlanmış olup, somut olayda davacının şirketin %90 oranında hisse sahibi olduğu, anılan Kanun'un 630 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacının hisse oranı nazara alındığında genel kurulu toplayarak genel kurul kararı ile davalı şirket müdürünün görevini sona erdirmesinin mümkün olduğu, bu itibarla anılan yola başvurmaksızın müdürlük görevinin kaldırılmasına ilişkin işbu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, 23.06.2020 tarihli genel kurul kararı ile gündemin 5. maddesi uyarınca ...'un müdürlük yetkisinin iptaline, ...'un ise müdür olarak şirkete tayin edilmesine ilişkin karar verildiği, yerel mahkeme tarafından alınan bu genel kurul kararı uyarınca, davada hukuki yararın kalmadığı gerekçesi ile "davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine" karar verildiği, mahkemece verilen karar sonuç itibariyle doğru ise de gerekçesinin verilen karara uygun olmadığı, Dairelerince gerekçe yönüyle kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği, davacının şirketin %90 oranında hisse sahibi olduğu, anılan, 6102 sayılı Kanun'un 630 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacının hisse oranı nazara alındığında genel kurulu toplayarak genel kurul kararı ile davalı şirket müdürünün görevini sona erdirmesinin mümkün olduğu, bu itibarla anılan yola başvurmaksızın müdürlük görevinin kaldırılmasına ilişkin işbu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, kabul edilmekle davada davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davalının ihtiyati tedbire yönelik itirazları yerel mahkeme tarafından değerlendirilmemiş ise de; verilen kararın niteliği gereği ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiği anlaşıldığından, davalının talebi ve verilen karar dikkate alınarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ,davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtayın birçok kararında çoğunluk pay sahibinin de müdürlükten azil davasını ikame etmede hukuki yararının bulunduğuna ve genel kurula başvurmanın zorunlu olmadığına hükmettiğini, müvekkilinin salt çoğunluk paya sahip olması sebebiyle, davalı aleyhinde müdürlükten azil ve tedbir talepli dava ikame etmesinde hukuki yararının bulunmadığı yönündeki istinaf mahkemesi kararının açık kanun hükmüne aykırı olduğunu, istinaf mahkemesinin kararının aynı zamanda müvekkilinin hak arama hürriyetinin kısıtlanması anlamına gelmekte ve Anayasa'nın 36 ncı maddesine aykırılık teşkil ettiğini, hukuki yararın bulunup bulunmadığının her somut uyuşmazlığın kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, istinaf mahkemesince atıfta bulunulan karara konu uyuşmazlık ile bu dava konusu uyuşmazlık arasında benzerlik bulunmadığını, yargılama devam ederken, dava dışı şirketin 23.06.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısının 5. gündem maddesi uyarınca davalının müdürlük yetkisinin iptal edilerek şirketi temsil ve ilzam yetkisinin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu suretle davanın konusuz kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, limited şirket ortağı ve müdürü olan davalının yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11374, Karar No: 2012/3007, Tarih: 23.02.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/11374 E.  ,  2012/3007 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı ... Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 30.10.2002 tarihinde kesinleşen davacıya, 25.07.2002 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2010 yılının Mart ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 19.10.2008 – 18.04.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama

olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.