muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4579, Karar No: 2015/13431, Tarih: 07.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/4579 E.  ,  2015/13431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana(Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 19/12/2013

NUMARASI : 2013/124-2013/119

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 07.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/28504, Karar No: 2013/8122, Tarih: 21.03.2013

**4. Ceza Dairesi         2010/28504 E.  ,  2013/8122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Her ne kadar iddianame içeriğinde bıçaktan bahsedilmese de, müştekinin polis ifadesinde sanığın, kendisini bıçakla tehdit ettiğinden bahsetmesi ve sanığın üst aramasında üzerinden bıçak çıkması karşısında, eyleminin TCK'nın 106/2-a maddesindeki nitelikli tehdit suçunu oluşturabileceği, 5235 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca eylemi nitelendirme ve kanıtları değerlendirme görevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı biçimde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve sanık ...’un temyiz nedenleri ile tebliğnameye uygun olarak başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, yeniden hüküm kurulurken karşı temyiz olmadığından 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 21.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3987, Karar No: 2006/5074, Tarih: 22.05.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/3987 E.  ,  2006/5074 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     : Sakarya  İş Mahkemesi

Tarih               : 4.10.1005

Dava, davacı şirketin ihaleye dayanan sözleşme ile yapımını üstlendiği “ üst yapı malzemesi nakli” işyerinden müfettiş incelemesi sonucu işin yürütümü için gerekli olan işçiliğin noksan bildirildiğinin tesbit edilmesi üzerine Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptali ile borçlu olmadığının tesbitine ilişkindir.

Mahkemece,  ilamda belirtildiği gibi davanın  kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporu yetersiz olduğundan varılan bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Sözü edilen bilirkişi raporunun malzeme nakli işinin yükleme ve boşaltma kısmının damperli kamyonla otomatik  yapıldığı ve bu durumda işin 1 işçi ile yürütülebileceği gibi soyut gerekçelere dayandığı anlaşılmaktadır.

Oysa, teknik konularda bir hususun hesapla kesin veya kesinliğe yaklaşık şekilde tesbitinin mümkün olduğu hallerde işverenin araçları otomatik olarak yükleyip boşalttığı ve işin 1 işçi ile yürütülebileceğinden söz edilerek somut bir esasa dayanmayan soyut gerekçelerle saptama yapılamaz. Başka bir anlatımla gerçeğe yaklaşma ya da gerçeği bulma olanağı varken varsayımlara dayanılması mümkün değildir. Ayrıca belirtmek gerekir ki teknolojik gelişmelerde dikkate alınarak her yıl yenilenen Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat analizlerinin ihaleli işlerde bağlayıcılığı soyut gerekçelerle bertaraf edilemez. Açıklanan nedenlerle konusunda uzman olmayan hesap uzmanı  bilirkişi raporunun teknik usullere aykırı olduğu ve dolayısıyla yetersiz raporla doğru sonuca varılamayacağı açıktır.

Mahkemece yapılacak iş, dosyanın aralarında inşaat mühendisi, işgüvenliği uzmanı ve hukukçunun bulunduğu  bilirkişi heyetine tevdi edilerek Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat analizlerinden yararlanılarak ve konuya ilişkin SSK. genelgelerine ekli listelerde dava konusu uyuşmazlığa ait  işçilik oranı gözönünde tutulmak suretiyle  matematiksel olarak işçilik oranını belirlemek, bu orana tekabül eden işçilik payı toplamı, toplam hakediş tutarına bölünmek suretiyle belirlenecek işçilik nisbetine göre hesap yaptırılarak noksan işçilik bulunup bulunmadığını tesbit edip sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.05.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4895, Karar No: 2011/13700, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/4895 E.  ,  2011/13700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki muarazanın meni davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı eczacı, eczanesinde savcılık soruşturması neticesinde yapılan aramada kesik ilaç küpürü ve küpürü kesik ilaç bulunduğundan bahisle sözleşmesinin 6 ay feshedilip, tutanağa geçirilen küpür ve küpürü kesilmiş ilaç bedellerinin 5 katı ceza uygulandığını ileri sürerek feshin ve para cezasının iptali için ayrı ayrı davalar ile talepte bulunmuş, mahkemece her iki dava dosyası birleştirilmiştir.

Davalı, fesih ve para cezasının uygulanmasının sözleşmeye uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davaların kısmen kabulü ile 2008 yılında yapılan sözleşmenin devamına, diğer taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı kurum tarafından sözleşmesinin haksız olarak feshedilip, tarafına para cezası kesildiğini ileri sürerek her iki işlemin iptali istemi ile eldeki davaları açmış. Mahkemece, bilirkişiden rapor alınarak, davacının eyleminin SGK ile yapılan sözleşmeye aykırı olduğunu, ancak usulsüz olarak yapılan bu işlemlerin eylem aşamasında veya eylemi ispatlayacak kesin delil ve belgelerin bulunmaması, sahte küpür ve reçetelerin bulunmaması,şahısların gıyabında reçete düzenlenmemesi gibi nedenlerle suç unsurunun eyleme dönüşmediği, bu nedenle cezai müeyyidenin uygulanmasının yeterli olacağı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de davacının eczanesinde sözleşmeye aykırı ilüç 2011/4895-13700

küpürü ve küpürü kesik ilaç bulundurulmasının bizatihi sözleşmeye aykırı olup, mahkemeninde kabulünün bu yönde olduğu anlaşılmaktadır. Öyle olunca sözleşmeye aykırı fiilin ayrıca ceza kanunu kapsamında suç olup olmadığının tartışılmasının taraflar açısından önemli olmayıp davalının fesih işleminin yerinde olduğu, gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16537, Karar No: 2010/239, Tarih: 19.01.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/16537 E.  ,  2010/239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava meslek hastalığı sonucu sürekli işgöremezliğe uğrayan davacının 15.300,00 TL manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin aynen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının meslek hastalığı sonucu %19,2 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı hastalığın kaçınılmazlık sonucu oluştuğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile sigortalıya verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına 12.000,00 TL TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken 15.300,00 TL’sına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

-/-ONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümden silinerek yerine;

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına 12.000,00 TL TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken 15.300,00 TL’sına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

-/-ONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümden silinerek yerine;

"1-Davacının meslek hastalığı sonucu %19,2 oranında maluliyeti nedeniyle takdiren 12.000,00 TL manevi tazminatın 7.4.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,fazla talebin reddine,

2-Alınması gereken 648,00 TL karar ve ilam harcından davacıdan peşin alınan 206,60 TL harcın indirilmesi ile bakiye 441,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,davacıdan alınan 206,60 TL peşin harç ile 15,60 TL başvurma harcı toplamı 222,20 harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1,440,00 TL nisbi avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,red edilen miktar üzerinden 575,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

4-Davacı tarafından yapılan 11.50 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre takdiren 8.00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına"rakam ve sözcüklerin yazılmasına hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 19.1.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5295, Karar No: 2012/8752, Tarih: 09.07.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/5295 E.  ,  2012/8752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malda kurulacak irtifakın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan buğday, saman, domates ve biberin 2007 yılı itibarıyla sulu ve kuru şartlarda dekar başına ortalama verim, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderinin (kalem kalem gösterir şekilde) gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/621, Karar No: 2018/476, Tarih: 25.10.2018

**Ceza Genel Kurulu         2017/621 E.  ,  2018/476 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : Ceza Genel Kurulu

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 1-2

Sanık ... hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda CMK'nın 231/10 ve 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine ilişkin ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 5. Ceza Dairesince verilen 22.03.2017 tarih ve 1-2 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının “onama” istemli 09.05.2017 tarih ve 3 sayılı tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip görüşülerek gereği düşünüldü:

Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı suçun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, sanığın temyiz isteminin, hakkında CMK'nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildikten sonra denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlemediği gerekçesiyle CMK'nın 231/10. maddesi uyarınca verilen düşme kararına yönelik olması nedeniyle, temyiz incelemesinin CMK'nın 231/10. maddesi ile sınırlı olarak mı, yoksa dosyanın esasına ilişkin olarak mı yapılacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamına göre;

Sanık ... hakkında rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında, sanığın, savunması alınırken hakkında verilecek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul ettiği ve yapılan yargılama sonucunda sanığın eyleminin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabul edilerek ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 5. Ceza Dairesince 07.09.2011 tarih ve 1-2 sayı ile; TCK’nın 257/1, 62 ve 53/1-5. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

Bu karara sanık tarafından itiraz edilmesi üzerine CMK'nın 268. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 03.01.2012 tarih ve 1-1 değişik iş sayı ile; itirazın reddine karar verilmek suretiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kesinleştiği,

Yargıtay 5. Ceza Dairesince dosya yeniden ele alınarak duruşma açılıp sanığın savunmasının alındığı, yapılan yargılama sonucunda 22.03.2017 tarih ve 1-2 sayı ile; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 03.01.2012 tarihinden itibaren işlemeye başlayan beş yıllık denetim süresinin dolduğu ve sanığın bu süre içerisinde kasıtlı suç işlemediği gerekçesiyle CMK’nın 231/10 ve 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine karar verildiği,

Yargıtay 5. Ceza Dairesince dosya yeniden ele alınarak duruşma açılıp sanığın savunmasının alındığı, yapılan yargılama sonucunda 22.03.2017 tarih ve 1-2 sayı ile; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 03.01.2012 tarihinden itibaren işlemeye başlayan beş yıllık denetim süresinin dolduğu ve sanığın bu süre içerisinde kasıtlı suç işlemediği gerekçesiyle CMK’nın 231/10 ve 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine karar verildiği,

Sanığın 18.04.2017 tarihli dilekçesiyle, hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğinden bahisle hükmü temyiz ettiği,

Anlaşılmaktadır.

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen ve Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 tarihli ve 346–25 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıkça belirtildiği üzere; sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla karma bir özelliğe sahip olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması hâlinde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak, kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesi sonucunu doğurduğundan, bu yönüyle sanık ile Devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 23. maddesi ile kabul edilmiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkralar ile büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı Kanun'un 40. maddesi ile 5395 sayılı Kanun'un 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılıklar hariç tutulmak kaydıyla, çocuk suçlular ile yetişkin suçlular hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tâbi kılınmıştır.

Başlangıçta yetişkin sanıklar yönünden yalnızca şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak, hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezaları için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 5728 sayılı Kanun'un 562. maddesi ile 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarına ilişkin suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, 6008 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle maddenin 6. fıkrasının sonuna "Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez" cümlesi, 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle de maddenin 8. fıkrasına "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" cümlesi eklenmiştir.

5560, 5728, 6008 ve 6545 sayılı Kanun'larla 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;

1) Suça ilişkin olarak;

a- Yargılama sonucu hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması,

b- Suçun Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlardan olmaması,

2) Sanığa ilişkin olarak;

a- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olması,

b- Yargılamaya konu kasıtlı suçun, sanık hakkında daha önce işlediği başka bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin denetim süresi içinde işlenmemiş olması,

c- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

d- Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alınarak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,

e- Sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması,

Şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Tüm bu şartların varlığı hâlinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve on sekiz yaşından büyük olan sanıklar beş yıl, suça sürüklenen çocuklar ise üç yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulacaktır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılması için, yargılamanın herhangi bir sujesinin talepte bulunması şart değildir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartlarının varlığı hâlinde, 6008 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce resen, bu değişiklikten sonra ise sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması hâlinde mahkemece diğer kişiselleştirme hükümleri olan seçenek yaptırımlara çevirme ve ertelemeden önce değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, 6008 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde; bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren on beş gün içinde mahkemeye başvurmaları hâlinde, mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının geri alınacağı ve CMK'nın 231. maddesinin yedinci fıkrasındaki kayıtla bağlı olmaksızın, başvuruda bulunan sanık hakkında yeniden hüküm kurulacağı öngörülmüştür.