muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/2496, Karar No: 2009/5209, Tarih: 27.03.2009

. Köyünde 1985 yılında yapılıp 14.04.1987 ve 13.05.1987 tarihleri arasında ilan edilen kadastro sırasında tesbit ve tescil harici bırakılan ve Asliye (2) Hukuk Mahkemesinin 2006/153-155-196 (bu yerler Dairenin 2008/2494-2466-2483 sayılı dosyalarında temyize konu olup, mahkemece 1957 tarihli memleket haritası ve ... fotoğraflarında orman olarak gözükmesi nedeniyle, davacı Maliye Hazinenin davası kabul edilerek orman niteliği ile Hazine adına tescil edilmiş ve mahkeme kararları, Dairece onanmıştır. 2006/153, 155 ve 156 sayılı dosyalara konu edilen yerler aslında 1943 yılında yapılan ve 1949 yılında ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosunda orman sınırları içinde bırakıldığı halde, 1995 yılında yapılan aplikasyon sırasında 1943 yılı orman kadastro tutanaklarındaki ifadelere yanlış anlam verilerek (2) nolu poligon numarası ile orman sınırı dışında bırakıldığı, yerel mahkemenin bu nedenle Hazinenin davasını kabul etmesi gerekirken, yanlış gerekçe ile davanın kabul edildiği ve fakat kararın sonucu itibariyle doğru olduğu anlaşılarak mahkeme kararları onanmıştır.) ve yine asliye (2) hukuk mahkemesinin 2006/146, 147, 148, 156, 157, 158, 162, 163, 168, 169, 171, 173, 176, 177, 179, 180 ve 181 sayılı dosyalarında davaya konu edilen ve tümünün temyiz incelemesi birlikte yapılan 22 parça taşınmaza ve bu taşınmazların bitişiğindeki tespit harici bırakılan yerlere uyduğu kabul edilemez.

Temyize konu taşınmazların da içinde bulunduğu bu 24 parça taşınmaz hakkında, kişiler kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Hazine aleyhine açmışlar ve mahkemece “20 yıllık zilyetlik süresi dolmadığı gibi, ... Köyünde 1985 yılında yapılan genel kadastrodan önce 228 sayılı tebliğe göre Orman Yönetimi tarafından düzenlenen 17.04.1979 günlü tutanak ve bunun eki haritada gösterilen yerlerin o tarihte yürürlükte bulunan 766 Sayılı Yasanın 2. maddesi gereğince orman olarak tapulama harici bırakıldığı, yine ... Kadastro Müdürlüğünün 30.03.2001 gün ve 502 sayılı yazı ile de taşınmazların kadastro sırasında “orman niteliği ile tescil harici bırakıldığının mahkemeye bildirildiği” kabul edilerek bu gerekçelere kişilerin tescil davalarının ret edildiği ve bu kararların 8. Hukuk Dairesince onanıp kesinleştiği anlaşıldığından, kesinleşen bu kararlarla saptanan maddi olgu, davacı Hazine ile davalı kişi arasında kesin hüküm oluşturur.

III.-1) Davalıların dayandığı ikinci tapu kaydı, cinsi Evkafa mülhak ... Vakfından olan ve ... Mezrasının genel Hudutnamesini gösteren ve ... Köyünde 1985 yılında yapılan genel kadastro sırasında, ...-... Otobüs Yolunun doğusunda kalan ... Köyü 1 ila 1460 sayılı toplam 1460 adet parsele uygulanan yüzölçümü yazılı olmayan 6/9 payı ilk defa Şubat 1296 (1880) tarih 12 numarada ... ... Kızı ... Haver, 3/9 (24/36) payı da ... ... oğlu ...’e ait olduğundan mirasçıları tarafından Divan-ı Humayun Kalemi Ahkam Mümeyyizi Sun’i ...’ye satıldığı iktisap hanesine yazılarak ilk defa Nisan 1301 (1885) tarih 13 numarada 3/9 (12/36) pay olarak Sun’i ... adına yine miktarsız, ancak cinsi orman, koru ve mera olarak tescil edilmiştir.

III-2) Şubat 1296 tarih 12 nolu Mezra Hudutnamesinin 6/9 (24/36) payına ... ... Haver ... bu payının 8/36’sını satmış ve bu pay Şubat 1302 tarih 6 numarada Sun’i ... adına, kalan 16/36 pay Şubat 1302 tarih 7 numarada ... Haver ... üzerinde bırakılarak tescil edilmiş, daha sonra ... Haver ... üzerindeki 16/36 payı da satmış ve Eylül 1303 tarih 28 numarada Sun’i ... adına tescil edilmiş, böylece ... Mezrasının Hudutnamesine ait tüm paylar Nisan 1301 tarih 13 numarada 12/36 pay, Şubat 1302 tarih 6 numarada 8/36 pay, Eylül 1302 tarih 28 numarada 16/36 pay olmak üzere Sun’i ... üzerinde toplanmış ve Sun’i Efendinin 1307 yılında, karısı ... ...’nın 1325 yılında ölümü ile müşterek çocukları ... ... ile ... ...’ye kalmış, ... ...’ın 1339 yılında ölümünden sonra ... ...’ın tüm mirasçıları ... Mezrası Hudutnamesindeki nısıf (24/48) paylarını Haziran 1929 tarih 37 numarada üzerlerine intikal ettirmiş, daha sonra da bu nısıf payın tamamını 1944 ve 1951 yılları arasında ... Köylülerine satmışlar ve Mayıs 1944 tarih 35, Haziran 1948 tarih 67, ... 1957 tarih 117, Ekim 1963 tarih 18, Ocak 1964 tarih 53, Ekim 1950 tarih 3, Mayıs 1951 tarih 77, Mayıs 1951 tarih 77 ve 78 numaralarda davalı ... Köylülerin miras bırakanları adına tescil edilmiş ve bu payların tümü 1985 yılında yapılan kadastro sırasında ... Köyü 1 ila 1460 nolu parsellere revizyon görmüştür. 1 ila 1460 sayılı parsellerin tümü ...-... Otobüs Yolunun doğusunda bulunmaktadır. Bu parsellerin tümünün iktisap nedenleri aynıdır.

III-3) Sun’i Efendinin oğlu ... ... mirasçıları kendilerine ait 1/2 (24/48) payı Haziran 1929 tarih 37 numarada adlarına intikalen tescil edilmişlerse de Sun’i Efendinin kızı ... Sadiyenin 1/2 (24/48) payı 1301, 1302, 1303 tarihli kayıtlarda miras bırakan Sun”i

... üzerinde kalmış, ancak Sun’i Efendinin kızı ... Sadiye’nin payı Mayıs 1971 tarih 6 numarada intikal ettirilerek kızları ... Muazzez Fersun ve ...-Muammer Fersun adlarına tescil edilmiş ve bu pay da yukarıda III-2 bendde yazılı olduğu gibi 1985 yılında yapılan kadastro sırasında ...-... Otobüs Yolunun doğusunda kalan ... Köyü 1 ila 1460 sayılı parsellere uygulanmıştır.

İşte davalı Köylüler ...-... Otobüs Yolunun doğusunda bulunan ve Asliye (2) Hukuk Mahkemesinin 2006/109-149, 150, 151, 152, 154, 159, 160, 161, 164, 165, 166, 167, 170, 172, 174, 175, 178 ve 182 sayılı 19 adet dava dosyasında dava ve temyize konu 21 parça taşınmazın ... Mezrası Hudutnamesine ait tesisinden beri yüzölçümü yazılı olmayan Şubat 1296 tarih 12 ve Şubat 1302 tarih 6 numaradan gelen kayıt içinde kaldığını iddia etmiş ve Mahkemece bu iddia kabul edilerek davacı Hazinenin tescil davası ret edilmiştir.

... Mezrası Hudutnamesine ait bu kayıt içinde ... Köyünün yerleşim yerini de kapsayan toplam binlerce m2 yüzölçümlü 1 ila 1460 sayılı parseller bulunduğu gibi 1943 yılında kadastrosu yapılıp 1949 yılında kesinleşerek Nisan 1952 tarih 13 numalarda tapuya tescil edilen 779 Hektar yüzölçümlü ... ve Şubat 1952 tarih 19 numarada 1315 Hektar yüzölçümlü ... Pınar, ..., ... Devlet Ormanlarının bir kısmı, yine aynı tarihte yapılıp kesinleşen ... Devlet Ormanının bir kısmı ile bir çok ... ve yolları, köy içindeki boşluk ve meydanları tarıma elverişli olmayan tepeleri ... kenarındaki ... ve ... yamaçları içine aldığı iddia edilmemiştir. Bu yerlerin bir çoğu Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup hiçbir zaman özel mülkiyete konu olamaz.

Diğer taraftan; gerek ... (Yavaşça ...) Köyünün Hudutnamesine ait yukarıda (I-11) bende yazılı K.Sani 1291 tarih 172 nolu ve ... Mezrası Hudutnamesine ait yüzölçümü belli olmayan Şubat 1296 tarih 12 ve Nisan 1301 tarih 13 nolu kayıtlar bir mülkiyet belgesi olarak değerlendirilemeyeceği bir yana, bir an için aksi düşünülse bile ... (Yavaşça ...) Köyüne ait 1291 (1875) tarihli kayıtlar yüzölçümünden çok fazla olarak ... ve ... Köyü kadastro sahasında kalan parsellere kadastro sırasında uygulanmış ve tespitleri kesinleşmiştir. ... Mezrası Hudutnamesine ait kaydın ilk tesisinden beri yüzölçümü bulunmamaktadır. 1296 tarihli kayıtta cinsi de belli değildir. Ancak, Nisan 1301 tarih 13 nolu kaydın hududunun sonuna bu hudutnamenin orman, koru ve meraya ait olduğu yazılmıştır. Nevar ki; 1272 (1856) tarihinde yürürlüğe giren Arazi Kanunnamesinde, Miri (devlet) ormanlarında ve Cibali Mübahada (Köy ve kasabalara ait ormanlarda) kimseye tapu verilemeyeceğine dair hükümler olduğu gibi, Padişah iradesi ile yürürlüğe girdiği için yasa hükmünde olan 1286 (1870) tarihli Orman Nizamnamesi ile Cibali Mübaha (köy ve kasabalara ait) ormanlarını da Mir-i (devlete ait) ormanlar içine aldığından, sözü edilen düzenlemelerden sonra 1296 (1880) ve 1303 (1887) tarihinde orman alanlarını içine alan kayıtlar doğru temele dayanmadığından geçersiz kayıtlardır. 1940 yılından beri ve son olarak 2004 yılında çıkartılan Orman Nizamnameleri ve orman Kadastro Yönetmeliklerinin tümünde “tesis edildiği tarihte haklı bir sebebe dayanmayan ve tesis edildiği tarihdeki mevzuata uygun bulunmayan tapu kayıtlarına orman hukuku yönünden değer verilemeyeceği” konusunda hükümler bulunmaktadır.

Yine, 1934 tarihli 2644 Sayılı Tapu Yasası, Devlet Ormanı ve açıklıklarının el değiştirme ve özel mülkiyete geçme yollarını kapatıp, bu yerlere tapu verilmesini yasaklamıştır. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince “… gerçek ve tüzel kişilere, vakıflara ve köy, belediye, özel kamu tüzel kişiliklerine ilişkin bütün ormanlar bu yasa gereğince devletleştirilmiştir. Bu ormanlar hiçbir işlem ve bildirime lüzum olmaksızın

Yine, 1934 tarihli 2644 Sayılı Tapu Yasası, Devlet Ormanı ve açıklıklarının el değiştirme ve özel mülkiyete geçme yollarını kapatıp, bu yerlere tapu verilmesini yasaklamıştır. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince “… gerçek ve tüzel kişilere, vakıflara ve köy, belediye, özel kamu tüzel kişiliklerine ilişkin bütün ormanlar bu yasa gereğince devletleştirilmiştir. Bu ormanlar hiçbir işlem ve bildirime lüzum olmaksızın

Devlete geçer”. 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 20/B maddesi gereğince kayıt ve belgelerin belirlenen sınırları içinde kalan yerler, hak sahibi tarafından kullanılmıyorsa kayıt ve belge kapsamında olduğu kabul edilemez.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, cinsi ve yüzölçümü belli olmayan ... Mezrası Hudutnamesine ait Şubat 1296 tarih 12 ve Nisan 1301 tarih 13 numaralardan gelen kaydın Bu köyde genel kadastrosunun yapıldığı 1985 yılında dahi kullanılmadığı için Orman Yönetimince 17.04.1979 tarhinde 228 sayılı genelge uyarınca düzenlendiği harita ve tutanakları ile daha önce taraflar arasında görülüp kesinleşen dava dosyalarına, ... Kadastro Müdürlüğünün 30.03.2001 gün ve 502 sayı ile bildirilmesi üzerine orman olarak kadastro harici bırakıldığı 2001 tarihli kararların gerekçelerinde açıklanarak kesinleştiği, dava konusu taşınmazlara ait olduğu kabul edilemez. ... (Yavaşca ...) Köyü Hudutnamesine ait K.Sani 1291 (1876) tarih 172 nolu hudutnamenin doğu sınırı, ... Mezrasına ait Şubat 1296 (1880) tarih 12 nolu hudutnamenin de doğu sınırının ...-... Otobüs Yolu olduğu iddia edilmekteyse de bu iki kayıt birbirini sınır okumamaktadır. Bu durumda dahi kaydın bu yerlere ait olduğu düşünülemez.

1943 tarihli orman kadastro haritası incelendiğinde, ... Mezrası (Köyü) nün yerleşim yeri ve arazilerinin doğusu, ... Pınar Devlet Ormanı ve ... ... Köyü İdari sınırları içinde kalan ... Devlet Ormanı, Batısı; ...-... OtobütsYolu, yoldan sonra yukarıda I ve II bentlerde anlatılan Yavaşça ... Köyünün ... Hudutnamesine ait K. Sani 1291 tarih 172 ve aynı çiftliğin tarlalarına ait K.Sani 1291 tarih 173 ila 182 nolu tapu kayıtlarının miktar sınırları göz önünde bulundurulmadan sulh hukuk mahkemesinin 1950/64-148 sayılı ortaklığın giderilmesi davasında birleştirilip ifrazı sonucu oluşturulan Haziran 1951 tarih 1 nolu tapu kaydı uygulanarak tesbitleri yapılan ... Köyü 1461 ila 1530 sayılı parseller, yine aynı şekilde ifraz edilip tescil edilen Nisan 1951 tarih 2 nolu tapu kaydının daha sonra yapılan ifrazı ile oluşan Ağustos 1956 tarih 60 nolu tapu kaydı ile bu kaydın gittileri olan Haziran 1959 tarih 14, Mart 1960 tarih 31 ve 46 ve Mayıs 1960 tarih 13 ve ... 1961 tarih 91, Mart 1967 tarih 83 nolu tapu kayıtlarının uygulanması sonucu tesbitleri yapılan ... Köyü 251 ila 286 ve 386 ila 450 ve 252 ila 464 ve 467 ila 500 ve 502 ila 576 ve 583 ila 868 ve 1468 ve 2438 ila 2441 sayılı parseller (bu parsellerin bir çoğu 1943 yılında yapılıp 1949 yılında kesinleşen ve Nisan 1952 tarih 13 noda 779 Hektar yüzölçümüyle tescil edilen ... ve yine Şubat 11952 tarih 19 numarada 1315 Hektar yüzölçümüyle tescil edilen ... Pınar, ..., ... Devlet Ormanlarının kadastro sınırları içinde kaldığından Hazine ve Orman Yönetimi tarafından tapu iptali ve tescil davasına konu edilmiş ve tapu kayıtlarının iptaline dair bir çok parsel hakkında verilen karar Dairede temyiz yoluyla incelenip onanmıştır) Kuzeyi; yine 1943 yılında kadastrosu yapılıp kesinleşerek Şubat 1952 tarih 19 numarada tescil edilen 1315 Hektar yüzölçümlü ... Devlet Ormanı, Güneyi; ... Devlet Ormanı ve bu ormandan sonra gelen ... Köyü sınırları içinde bulunan ve orman kadastrosu yapılıp kesinleşen ... Devlet Ormanı ile çevrili olduğu görülmektedir.

Orman kadastro haritasına göre ... Mezrasına ait cinsi orman, koru, mera olan Hudutname kaydının revizyon gördüğü 1 ila 1460 sayılı parseller ile 1461 ile 1530 sayılı parsellerin dört tarafı orman kadastrosu 1943 yılında yapılıp kesinleşen Devlet Ormanları ile çevrili geniş bir orman içi açıklığı konumunda olduğu görülmektedir. ... Köyünde 1978 yılında ve ... Köyünde 1985 yılında genel arazi kadastrosuna başlamadan önce 228 sayılı genelge hükümlerine göre çalışma alanında bulunan orman alanlarının belirlenmesi Orman Bölge Müdürlüğünden sorulmuş ve 228 sayılı tebliğ hükümlerine göre düzenlenen 17.04.1979 günlü tutanak ve eki haritada dava konusu yerler ile bitişiğindeki yerlerin orman olduğunun bildirilmesi üzerine o tarihte yürürlükte bulunan 766 Sayılı Yasının 2. maddesi gereğince orman olarak tapulama dışı bırakılmıştır. Dava konusu yerlerin 1985 yılında yapılan kadastro sırasında “Orman olmaları nedeniyle tapulama dışı bırakıldığı” daha önce taraflar arasında görülen ve 1999 yılında açılıp 2001 yılında ret edilerek kesin hüküm haline gelen temyize konu dava dosyası içindeki asliye hukuk mahkemesinin dosyasına Kadastro Müdürlüğünün gönderdiği 30.03.2001 gün ve 502 sayılı yazıdan da anlaşılmaktadır. Temyize konu davada, davalı konumunda olan kişinin davacı sıfatıyla 1999 yılında açtığı ve 2001 yılında retle sonuçlanan tescil davasının gerekçeli kararında dava konusu edilen taşınmazın “1985 yılında orman olarak tescil harici bırakıldığı, zilyetlik koşullarının oluşmadığı” açıklanarak dava ret edilmiştir. Bu olgu tarafları bağlayan güçlü delildir.

Yörede 1943 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun aplikasyonu 1995 yılında yapılmış ve orman sınırları 1985 yılında düzenlenen arazi kadastro paftası üzerinde gösterilmiştir. Aplikasyon sonucu 1985 yılında orman olmaları nedeniyle tesbit harici bırakılan dava konusu taşınmazların ... arazileri ile orman arazileri arasında tampon bölgede kaldığı görülünce retle sonuçlanan tescil davası davalı tarafından 1999 yılında açılmıştır.

Aplikasyon, ... bir kadastro işlemi değildir. Aplikasyonla ilk orman kadastrosunun sınırları değiştirilemez ve daraltılamaz. Mahkemece 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre 1943 yılında düzenlenen orman kadastro harita ve tutanakları yöntemince yerine uygulanmamış, sadece 1995 yılında düzenlenen aplikasyon haritasının uygulanmasıyla yetinilmiştir. 1943 yılı orman kadastro haritası ile 1995 yılı aplikasyon haritası arasında çıplak gözle dahi fark edilecek şekilde farklılıklar vardır. Aplikasyonla 1943 yılında belirlenen orman alanları daraltıldığı görülmektedir. Yine aplikasyon sırasında bir kısım orman alanları orman niteliğini kaybettiği gerekçesiyle 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi gereğince 81 poligon halinde orman sınırları dışına çıkartılmışsa da Orman Bakanlığının ... Kadastro Mahkemesinin 1996/26 ila 1996/106 Esas sayılı dosyalarında açtığı davalar sonucu orman rejimi dışına çıkarma işlemlerinin tümü iptal edilmiş ve bu yerler yeniden orman alanlarına eklenmiştir.

Bir yerde 4785 Sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 13.07.1945 tarihinden sonra yapılan orman kadastrosunun seri bazda yapılmaması ve 15.04.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan ayrıcalıklar olmaması halinde kural olarak bir yerin orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesinleşen orman kadastro haritası ve tutanaklarının uygulanması sonucu belirlenir. Dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 4785 Sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önce 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre 1943 yılında yapılmıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmazların orman olup olmadığı kesinleşen orman kadastrosu harita ve tutanaklarının uygulanması ile belirlenemez. Yukarıda anlatıldığı gibi, 1943 yılı orman kadastro haritası ile belirlenen orman sınırları 1995 yılında yapılan aplikasyon sırasında daraltılmıştır. 1943 yılı orman kadastro harita ve tutanakları yöntemince yerine uygulanmamış, sadece 1995 yılı aplikasyon haritasının uygulanmasıyla yetinilmiş, orman bilirkişisi dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun bildirmişse de yörede orman kadastrosunun 4785 Sayılı Yasanın yürürlüğünden önce yapılması ve daha önce taraflar arasında 1999 ve 2001 yılları arasında görülüp kesinleşen davada dava konusu taşınmazın orman olması nedeniyle 1985 yılında tapulama harici bırakıldığı gerekçesiyle kişilerin açtığı tescil davalarının ret edilmiş olması ve bölgeye ait 1957 basım tarihli memleket haritasında davaya konu taşınmazların bir kısmının ve kadastrosu kesinleşen orman alanları gibi yeşil renge boyandığı, davaya konu taşınmazların bir kısmı aynı haritada beyaz renkli olarak gösterilmiş ise de, üzerinde geniş yapraklı meşe ağacı sembollerinin bulunduğu ve bitişikteki 4-5 metre boyunda olduğu memleket haritasında gösterilen meşe cinsi orman alanları ile ayırıcı bir unsur (..., yol, yükseklik gibi) bulunmadığı ve adava konusu edilen yerlerin tümümün bitişikteki Devlet Ormanlarının devamı olduğu ve bir bütün halinde değerlendirildiğinde, yüksek eğimli orman ve ... muhafaza karakteri taşıyan yerler olduğu, yukarıda açıklandığı gibi, davalıların dayandığı kayıtların dava konusu taşınmazları kapsadığı kabul edilemeyeceği, yörede bu güne kadar 4785 Sayılı hükümleri de uygulanarak yapılan bir orman kadastrosunun da bulunmadığı, 1986 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23 ve 2004 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesi ile H.G.K’nun 21.01.2004 gün 2004/8-15/7 ve 12.05.2004 gün 2004/8-242/292 ve 12.03.2008 gün ve 2008/20-214/241 sayılı kararlarında belirtilen ilkeler gözönünde bulundurularak davacı Hazinenin davasının kabulüne ve dava konusu taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tesciline, davalıların elatmalarının önlenmesine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek Hazine davasının reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine ve davalı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kendilerini Yargıtayda yapılan duruşma sırasında vekille temsil ettiren Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 500.00.-TL’... vekalet ücretinin davalı gerçek kişiden alınarak bu yönetimlere verilmesine, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 27/03/2009 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2931, Karar No: 2013/15534, Tarih: 09.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/2931 E.  ,  2013/15534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitiyle biriken aylıkların faiziyle tahsiline, yetim aylığının kesilmesi ve yersiz ödemenin iadesi işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali ile kesilen maaşın yeniden bağlanarak ödenmeyen aylıkların kesilme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, eski eşinden 11/11/2009 kesinleşme tarihli ilam ile boşandığı ve 1983 yılında ölen babasından dolayı kendisine ölüm aylığı bağlanması için kuruma yaptığı 12/11/2009 tarihli başvurunun kabul edildiği anlaşılmıştır. Kurumca, re'sen başlatılan soruşturma neticesinde düzenlenen 27/01/2010 tarihli Kontrol Memuru raporunda; davacının kayıtlarda yer alan yerleşim yeri adresine gidilerek yapılan çevre soruşturmasında; davacının yaşadığı apartmanda yaşayan ve yazılı beyandan imtina eden komşusunun, davacının apartman yöneticisi olduğu ve eşi ile birlikte yaşadığını beyan ettiği; davacının ev sahibi ile yapılan görüşmede ise davacı ve eşinin birlikte yaşadığını, davacının eşinin evine bağlı biri olup, kirayı düzenli ödediklerini bildirdiği anlaşılmıştır. Mahkemece yaptırılan kolluk araştırması neticesinde düzenlenen 15/05/2012 tarihli tutanakta, eski eşin 2010 yılı 6. ayından itibaren (Kontrol memuru raporu düzenlendikten sonra)Ankara'da annesi Kaniye'nin evinde ikamet ettiği bildirilmiş, yine davacı vekilinin dosyaya sunduğu belgelere ve hizmet cetveline göre eski eşin, kontrol memuru raporunun düzenlendiği tarihten sonra 02/03/2010 tarihinde ...'nın ... ilçesinde işe başladığı ve işyeri lojmanında kaldığı tespit edilmiştir. Mahkemece dinlenen davacı tanıklarının ise davacı ve eski eşi arasında boşanma sonrasında fiili birlikte yaşamın bulunmadığı yönünde beyanda bulundukları görülmüş, davacı ve eski eşi hakkında, geçmişe yönelik adres hareketleri, seçmen kayıtları ve oy kullanılan yerlerin tespiti için nüfus ve seçim müdürlükleri kanalıyla araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun, sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.