muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/10194, Karar No: 2013/12133, Tarih: 01.07.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/10194 E.  ,  2013/12133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocukların hırsızlık amacıyla ... ... Lisesi'ne girdikleri, içeri girmek için pencerelerin demir parmaklıklarını yerinden söktükleri, içerde güvenlik kamerası kayıtlarını devre dışı bırakmak amacıyla kabloları kestikleri, kamerayı kırdıkları, daha sonra idarecinin odasında bulunan dizüstü bilgisayar, projeksiyon cihazı, harddisk, bir çok bilgisayar parçaları ve kasada bulunan 100 TL parayı çaldıkları, çocukların başka bir hırsızlık olayı nedeniyle yakalandıklarında, söz konusu eşyaların kendilerinde olduğunu, olay günü ... isimli bir arkadaşının kendilerini arayarak bir çuval bilgisayar malzemesini çalarak okulun yanındaki bahçeye bıraktığını belirttiğini, kendilerinin de gidip ordan eşyalarını aldıklarını, okulun içine girmediklerini söyledikleri, yapılan incelemede, olay yerindeki parmak izlerinden birinin ...'ya ait olduğunun belirtildiği, ifadelerde adı geçen ... isimli kişinin açık kimliği ve adresinin çocuklar tarafından bilinmediği, böyle bir kişinin var olduğuna dair delil de bulunmadığı, böylece suça sürüklenen çocukların iştirak halinde nitelikli hırsızlık, kamu malına zarar verme ve nitelikli işyeri dokunulmazlığını ihlal suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda,

1-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında nitelikli işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karara yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

5271 Sayılı CMK'nın 231.maddesine göre verilen ve davayı sonuçlandırıcı nitelikte olmayan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ilişkin karara karşı aynı kanunun 231/12. maddesine göre itiraz yolu açık olup temyiz olanağı bulunmadığından 5271 Sayılı CMK'nın 264. maddesi uyarınca kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunda merciin belirlenmesinde yanılma, başvuran suça

sürüklenen çocuğun haklarını ortadan kaldırmayacağından temyiz dilekçesinin itiraz dilekçesi olarak kabulü ile görevli ve yetkili ilk derece mahkemesince itiraz konusunda inceleme yapılması için, dosyanın incelenmeksizin iade edilmek üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE,

2-Suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu malına zarar verme ve geceleyin kamuya ait eşya hakkında hırsızlık suçlarından verilen mahkumiyet kararlarına yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

sürüklenen çocuğun haklarını ortadan kaldırmayacağından temyiz dilekçesinin itiraz dilekçesi olarak kabulü ile görevli ve yetkili ilk derece mahkemesince itiraz konusunda inceleme yapılması için, dosyanın incelenmeksizin iade edilmek üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE,

2-Suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu malına zarar verme ve geceleyin kamuya ait eşya hakkında hırsızlık suçlarından verilen mahkumiyet kararlarına yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Katılan beyanı, çocukların ifadeleri, parmak izi inceleme raporu, keşif tutanağı, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğinin sabit olması karşısında, bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, Ancak;

a-Suça sürüklenen çocuklar, olay yerine gittiklerinde, henüz havanın yeni karardığını beyan ettiklerinden, suç tarihindeki güneşin doğuş ve batış saatlerinin araştırılması, eylemin gece vakti gerçekleştirildiğine ilişkin delillerin nelerden ibaret olduğunun karar yerinde gösterilip tartışılmasından sonra suça sürüklenen çocukların hukuki durumlarının tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle haklarında 5237 sayılı TCK'nın 143. maddesinin uygulanması,

b-Katılanın, eşyaların bir kısmının kendisine iade edildiğini belirtmesi, 03/12/2008 tarihli kolluk tutanağına göre de, bazı eşyaların suça sürüklenen çocuklar tarafından iade edildiğinin belirtilmesi karşısında, zararın tamamen veya kısmen giderilip giderilmediği, kısmi ödeme varsa; 5237 sayılı TCK’nın 168/4. maddesi kapsamında, katılana, bu kısmi ödemeye rızası olup olmadığının sorularak, sonucuna göre suça sürüklenen çocuklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 168/2. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

c-Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğinin 20/1-7. maddesi ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 35. maddesi uyarınca; fiil işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, sosyal yönden inceleme yaptırılmasının gerekli olduğu, mahkemece sosyal inceleme raporuna gerek görülmediği taktirde ise gerekçesinin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu gözetilmeden eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

d-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 106. maddesinin 4. fıkrasında, “Çocuklar hakkında hükmedilen; adli para cezası ile hapis cezasından çevrilen adli para cezasının ödenmemesi halinde, bu cezalar hapse çevrilemez. Bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır.” hükmünün öngörülmüş olması karşısında; suça sürüklenen çocuklar hakkında, tedbirlere uyulmaması halinde bu tedbirin hapse çevrilmesinin olanaklı olmadığı gözetilmeksizin, tedbire uyulmaması halinde hapse çevrileceğine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, kararın aynı yasanın 325. maddesi gereğince, hakkındaki hüküm kesinleşen suça sürüklenen çocuk ...'a sirayetine, 01/07/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12117, Karar No: 2022/4120, Tarih: 14.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/12117 E.  ,  2022/4120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

1-Sanıklar hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına yönelik sanıkların temyizlerinin taleplerinin incelenmesinde;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların 5560 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı CMK’nin 231/12. maddesi uyarınca temyizi mümkün olmayıp itiraz yoluna tabi olduğundan; sanıkların temyiz taleplerinin itiraz dilekçesi olarak kabulü ile mercisinde incelenmek üzere dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

2- Sanıklar hakkında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar ve katılan vekilinin temyizlerinin incelenmesinde;

Sanıklar hakkında 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davasında; sahte fatura düzenleme suçunda, her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, aynı takvim yılı içinde gerçekleşen birden fazla sahte fatura düzenleme fiillerinin zincirleme suç oluşturduğu, suçun maddi konusunun fatura, suç tarihinin son düzenlenen fatura tarihi olduğu dikkate alınarak; Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde her takvim yılı için ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, hangi takvim yılından hüküm kurulduğu da belirtilmeksizin, sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin tek hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9834, Karar No: 2014/9478, Tarih: 01.07.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/9834 E.  ,  2014/9478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Dava konusu 127 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ait kadastro tutanak örneği ile varsa dayanağı kayıtlar ile taşınmazın tesis kadastrosu sonununda oluşan tapu kayıt örneğinin Tapu Müdürlüğünden getirtilerek,

2- Dava konusu taşınmaz ile .... Köyü çalışma alanında bulunan komşu taşınmazları (ada parsel numaraları izlenecek şekilde ) bir arada gösterir birleşik krokinin Kadastro Müdürlüğünden,

3- Dava konusu taşınmaza komşu olan 127 ada 2, 4, 5, 128 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazlar ile .... Köyü çalışma alanında kalan komşu taşınmazlara ait kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanağı kayıtların Tapu Müdürlüğünden,

4- Davacılar ile bayileri adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediğinin Kadastro Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup alınacak cevabi yazıların,

5- Mahkemesince, temyiz incelemesine konu dava dosyası sadece UYAP ortamında gönderilmiş ise de, davanın mahiyeti ve dosyanın kapsamı nedeniyle, temyiz incelemesinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesine de gerek görülmüştür. Bu nedenle temyize konu dava dosyası ile varsa eklerinin fiziksel olarak da gönderilmesi için, sadece UYAP ortamında gelen dava dosyasının GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/37910, Karar No: 2017/18502, Tarih: 19.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/37910 E.  ,  2017/18502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :15. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

İLK DERECE

MAHKEMESİ : 1. ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 12.04.2006 tarihinden itibaren davalılardan ... Belediyesi bünyesinde iş makinası operatörü olarak değişen alt işverenler bünyesinde çalıştığını, son olarak üç yıllık hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde davacıya, asgari ücretin yüzde elli fazlası tutarında ücret ödenmekte iken, davalılar arasında yapılan anlaşma ile ücret miktarının düşürülmesine karar verildiğini, davacının asgari ücretin yüzde otuzbeş fazlası ile çalışmaya zorlandığını, ücretteki değişikliği kabul etmemesi üzerine İş Kanunu’nun 22. maddesi gerekçe gösterilerek iş sözleşmesinin feshedildiğini, asgari ücretteki artışın iş sözleşmesinin feshine gerekçe olamayacağını, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığını, ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve davacının davalı Belediyedeki işe işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Belediye vekili, davacının diğer davalı yüklenici şirketin işçisi olduğunu, bu sebeple davacının işçilik alacaklarından diğer davalı şirketin sorumlu olduğunu, müvekkili ile diğer davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, aksi kabul edilse dahi, iade kararının ancak alt işverene karşı verilebileceğini, asgari ücretteki beklenmedik artış sebebiyle Belediyenin bütçe dengesinin bozulduğunu, davalı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde uyarlama protokolü imzalanarak ücretlerin yeniden düzenlendiğini, çalışanlara yüzdelik ücret ödeneceğine dair bireysel bir iş sözleşmesinin bulunmadığını, bu düzenlemenin sadece davacıyı değil tüm personeli kapsadığını, davacının iş sözleşmesinin yapılan yeni düzenlemeyi kabul etmemesi sebebiyle haklı olarak feshedildiğini, feshin gerekçesinin davacıya yazılı olarak tebliğ edildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, asgari ücrette meydana gelen beklenmedik artış nedeniyle ücretlerin yeniden düzenlenmesi amacıyla davalılar arasında imzalanan uyarlama protokolünün, bu sözleşmeye taraf olmayan davacı işci yönünden bağlayıcı olmadığı, diğer taraftan işçinin ücretinin iş sözleşmesinin objektif esaslı unsuru olduğu, ücret miktarının değiştirilmesinin ancak işçinin onayı ile mümkün olabileceği, bu onay bulunmadığı takdirde iş sözleşmesinin işveren tarafından gerçek ve ciddi bir neden olmaksızın feshedildiğinin kabulü gerektiği, dosya içerisinde bulunan ücret bordroları ve puantaj kayıtlarının incelenmesinde davalı işyerinde çalışan işçilerin büyük çoğunluğu ile davacıya fazla çalışma yaptırıldığı, fesih sonrasında işyerine yeni işçilerin alındığının tespit edildiği gerekçesiyle feshin geçersiz olduğu sonucuna varılarak davanın kabulü ile feshin geçersizliğine, davalılar arasında alt işveren asıl işveren ilişkisinin bulunduğu kabul edilerek davacının davalı Çatı Temizlik Yemek Otom Hizm San Tic Ltd Şti.’ndeki işe iadesine, işe başlatılmama halinde davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tazminat miktarının davacının dört aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine, davacının süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı en çok dört aya kadar ücret ve haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili ile davalı Belediye Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili ile davalı Belediye Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, davacının, davalı Belediye ile ‘belediye şantiyesinde parke taşı, büz ve bordür taşı imalatı taşıma ve döşeme işçiliği’ konusunda hizmet alım sözleşmesi imzalayan alt işverenler bünyesinde iş makineleri operatörü olarak görev yaptığı, imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında yapılan işin niteliğine itibariyle davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun şekilde kurulduğu, muvazaaya dayanmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine; davalıların ise davacının ücretinde indirim yapılmasının ‘ekonomik sebeplerle’ zorunlu olduğu, indirimi kabul etmeyen davacının iş sözleşmesinin İş Kanunu’nun 22. maddesi kapsamında feshinin geçerli sebebe dayandığını ileri sürmeleri karşısında, dosyada mevcut işyeri bordroları puantaj kayıtları ve bilirkişi raporuna göre işverence işçilerin büyük çoğunluğu ile fazla çalışma yaptırıldığı, fesih sonrasında işyerine yeni işçi alındığı, bu sebeple ücretin asgari ücreti aşan kısmında indirim uygulamasının feshin son çare olma ilkesine uygun olduğunun ispatlanamadığı ve feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine; diger taraftan davacı taraf istinaf yoluna başvurmuş olmakla, davacının kıdeminin dokuz yıldan fazla olduğunun anlaşıldığından, davacı işçi lehine dört aylık ücret tutarında başlatmama tazminatı hükmeden ilk derece mahkemesi kararının resen düzeltilmesine, işe başlatmama tazminatının miktarının beş aylık brüt ücret tutarı olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar yasal süresi içerisinde davacı vekili ile davalı Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.

İş Kanunu’nun “çalışma koşullarında değişiklik ve iş sözleşmesinin feshi” başlığını taşıyan 22. maddesine göre ise, “işveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir. Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz.”

Dosya içeriğine göre, davacı işçinin davalılar arasında imzalanan ‘belediye şantiyesinde parke taşı büz ve bordür taşı imalatı taşıma ve döşeme işçiliği hizmeti alımına ait’ 01.01.2015-31.12.2017 dönemini kapsayan üç yıllık hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı Belediye Fen İşleri Müdürlüğünde iş makinesi operatörü olarak çalıştığı, işçinin ücreti söz konusu hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemeler çerçevesinde asgari ücretin yüzde elli fazlası olarak ödenmekte iken, 2016 yılında asgari ücrette beklenmeyen bir artışın meydana gelmesi, bu artış sebebiyle beklenmedik bir mali yükün oluşması, diğer Belediye personellerinin ücret dengesinin de olumsuz etkilenmesi, Belediye ve yüklenicinin geçmiş yıllarda asgari ücret artış oranını öngörerek sözleşmeyi imzalamaları, Belediyenin 2016 yılı bütçesinin buna göre hazırlanmış olması, yeni oluşan durumun telafisi mümkün olmayacak şekilde bütçe dengesini olumsuz etkileyeceği ve bu durumun 5393 sayılı Yasada İdareye sorumluluk yükletilen hizmetlerde aksamaya sebebiyet vereceği gerekçesiyle, davalı Belediye ile davalı şirket arasında ‘..hizmet alım sözleşmesine ait uyarlama protokolü’ düzenlendiği, söz konusu protokol ile operatör olarak çalışacak 34 işçiye brüt asgari ücretin yüzde elli fazlasının ödeneceğine ilişkin maddenin, brüt asgari ücretin yüzde otuzbeş fazlası şeklinde uyarlandığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu değişiklik davacı işçiye yazılı olarak bildirilmiş olup, işçinin ücrete ilişkin değişikliği kabul etmemesi üzerine, davacının iş sözleşmesi 04.02.2016 tarihli yazı ile “2016 Yılında asgari ücretin net olarak 1.000,54 TL'den 1.300,99 TL'ye çıkarılması, geçmiş yıllarda asgari ücret artış oranı dikkate alındığında beklenmedik bir mali yükün oluşması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. Maddesi uyarınca öngörülemeyen ekonomik nedenlerle ödenmekte olan ücretlerinizin yeniden uyarlanarak tarafınıza tebliğ edilen 31.12.2015 tarihli muvafakatnameyi 04.02.2016 tarihinde tebliğ almayarak 04.02.2016 tarihli dilekçelerinizle ücret değişikliğini kabul etmediğinizi beyan ettiniz. Bu nedenle iş akdiniz 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca fesih edilmiştir." denilerek feshedilmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi tarafından hizmet alım sözleşmesinin uyarlanmasına ilişkin protokolün işçi yönünden bağlayıcı olmadığı, işçinin ücretin azaltılmasına dair esaslı değişikliği kabul etmemesi halinde, değişikliğin işçiyi bağlamayacağı, dosyada mevcut bordro, puantaj vb gibi işyeri kayıtlarına göre işverenin fazla çalışma uygulamasına devam ettiği, işçinin yerine yeni işçilerin alındığı, ücretin asgari ücreti aşan kısmının azaltılmasının feshin son çare olması ilkesi kapsamında zorunlu olduğunun ispatlanamadığı gerekçeleriyle feshin geçerli olmadığı sonucuna varılmış ise de; varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğü anlaşılmaktadır. Somut olaya göre, davalı işveren davacının işçinin işgücüne duyulan ihtiyacın ortadan kalktığını ileri sürmediği gibi, feshin son çare olması ilkesinin uygulanma olanağı da bulunmamaktadır. Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, 2016 yılında asgari ücrette öngörülemeyecek şekilde yüksek oranda artış yapılması sebebiyle, hizmet alım sözleşmesinde asgari ücretin katları şeklinde belirlenen birim fiyatların arttığı ve bu durumun davalı asıl işveren kamu kurumun bütçesini olumsuz yönde etkilediği iddia edilerek, hizmet alım sözleşmesinin uyarlanması suretiyle birim fiyatların düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Alt işveren yönünden uyarlama protokolünün anlamı, işçilerin ücretlerinin azaltılması değil, hizmet alım sözleşmesine göre kendisinin hakediş miktarını belirleyen birim fiyatların azaltılmasıdır. Böylece, davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde mevcut birim fiyatlar değiştiği halde; davalı alt işverenden, uyarlama protokolü öncesindeki birim fiyata göre işçileri çalıştırmaya devam etmesi beklenemez. Davalı alt işverenin hizmet alım sözleşmesinde yapılan bu değişikliği gerekçe göstererek, tüm işçileri kapsayacak şekilde ücret değişikliği teklifinde bulunmuştur. Nitekim, gerek hizmet alım sözleşmesi gerekse uyarlama protokolünün incelenmesinde, değişikliğin ‘fen işleri müdürlüğü’ gibi sadece belli bir birimi veya ‘iş makinesi operatörleri’ gibi belli bir meslek grubunu değil; Belediyenin tüm birimlerini ve tüm meslek gruplarını kapsadığı görülmektedir. Davalı şirkete bağlı olarak, davalı Belediyeye ait işyerinde çalışmakta olan toplam 91 işçiden büyük bir kısmının değişiklik teklifini kabul ettiği, buna karşılık davacı dahil 6 işçinin değişikliği kabul etmemeleri sebebiyle iş sözleşmelerinin İş K. m. 22 kapsamında feshedildiği anlaşılmaktadır. Belirlenen bu hususlar karşısında, asgari ücrette meydana gelen beklenmeyen artış oranı, hizmet alım sözleşmesinin yeniden uyarlanmış olması ve işverence yapılan değişiklik teklifinin işyerindeki tüm işçileri kapsar biçimde genel nitelikte olduğu dikkate alındığında, çalışma koşullarındaki esaslı değişikliğin ve buna bağlı olarak yapılan feshin geçerli sebebe dayandığının kabulü gerekirken, yazılı şekilde aksi yönde hüküm tesis edilmesi hatalıdır.