muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/18013, Karar No: 2011/3964, Tarih: 08.03.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/18013 E.  ,  2011/3964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Hükme esas alınan raporda, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak bina ve muhtesatlara resmi birim fiyatlarına göre yıpranma payı da indirilmek suretiyle değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur.

Bu nedenle davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı vekilinin temyizine gelince;

1-Taşınmazın yüzölçümü tapu kaydına göre 100 m² olduğu halde, Kadastro Teknisyeni Ufuk Kavlakoğlu tarafından düzenlenen 03.11.2009 tarihli krokili raporda taşınmazın yüzölçümünün 58,74 m² olduğunun belirtilmesi nedeniyle buna göre hesaplama yapılmıştır. Yüzölçümüne ilişkin bu çelişki giderilip, gerekirse taraflara taşınmazın yüzölçümünün düzeltilmesi için süre de verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Kıymet takdir komisyonu raporunda ağaçların bedeli belirlendiği ve bilirkişi kurulu raporlarında da muhtelif cins ve sayıda ağaçlardan bahsedildiği halde, bedellerine hükmedilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 08.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18591, Karar No: 2017/1795, Tarih: 06.03.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/18591 E.  ,  2017/1795 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, fiili birliktelik nedeniyle yersiz ödenen yetim aylığının tahsili için itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 03.03.1998 tarihinde kesinleşen hak sahibine, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle Kurumca 01.11.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun yöntemince araştırılarak karar verilmediği, eksik inceleme sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Somut olayda; Mahkemece filli birlikteliğin tespiti yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli görülmemektedir.Mahkemenin evveliyatla davacı Kurumdan dava konusu fiili birliktelik hususunun tespitine yönelik düzenlediği inceleme raporu ile davacıya ölüm aylığının bağlanmasına işkin dosyasının istenilmesi, davalının boşandığı eşinin adres bilgileri ve seçmen geri izleme belgelerinin istenilmesi, bir kısım tanıkların davalı ve eşinin ... köyünde müşterek ev sahibi oldukları yönünde beyanları bulunduğu hususu dikkate alınarak Mahkeme tarafından davalı ve eski eşinin ... Köyü adresinde de zabıta araştırması yapılması suretiyle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 06.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18386, Karar No: 2021/5342, Tarih: 22.09.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/18386 E.  ,  2021/5342 K.**

**"İçtihat Metni"**

Ankara 16. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayalı ödül bedelinin tahsili istemine ilişkin alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine dair verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesinin 1. fıkrası b bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; müvekkilinin doğuştan görme engelli olan ... Engelliler Halter Şampiyonu (A) milli sporcusu olduğunu, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Ödül ve Sponsorluk başlıklı maddesi uyarınca, müvekkilin başarısı hangi kapsamda değerlendirilirse değerlendirilsin oranı değişecek olmakla birlikte mutlaka ödüle müstahak olduğu aşikar olmasına karşın bugüne dek hiçbir maddi ödül almadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin 2009-2019 yılları arasında katıldığı Dünya ve Avrupa şampiyonlarında gösterdiği başarılar nedeniyle Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca alması gerekip de alamadığı ödüllerin davalı kurumlardan tahsili için belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada şimdilik 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, yargılama sonunda; davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan " İdari eylem ve işlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları " kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesinin gerektiği, davaya bakmakla idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın yargı yolu caiz olmadığından reddine karar verilmiş; karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince:

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, milli sporcu olan davacının, Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca kendisine verilmediği iddia olunan ödül bedelinin davalılardan istemine ilişkindir.

3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun ek 9. maddesinin 8. fıkrasında; “Tahkim Kurulu, federasyon ile kulüpler, sporcular, hakemler, teknik direktör ve antrenörler arasında çıkacak ihtilaflarla, federasyonlarca verilecek kararlar ile disiplin veya ceza kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek sonuçlandırır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu Yönetmeliğinin 5. maddesinde “Tahkim Kurulu; Federasyon ile kulüpler, sporcular, hakemler, teknik direktör ve antrenörler arasındaki ihtilafları,  ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek kesin sonuca bağlar……Spor federasyonlarının organ ve kurullarının, sporun disiplinine ilişkin olarak ihtar, kınama, para cezası, küme düşürme, hak mahrumiyeti, ligden ihraç, tescil iptali, üyeliğin askıya alınması ve üyelikten ihraç gibi kararları ve sporun yönetilmesine yönelik statü, talimat ve benzeri hukuki düzenlemeleri, müsabakaların icrası, tatili, ertelenmesi gibi verdikleri tüm kararlarına karşı sadece zorunlu tahkim yoluna gidilebilir. Kurulun kararları kesin olup, bu kararlara karşı istinaf, temyiz, karar düzeltme gibi yargı organları nezdinde kanun yollarına başvurulamaz. Bu kararların hukuka aykırı olduğu iddiasıyla tespit, iptal ve tazminat davası açılamaz.” şeklinde bir düzenleme mevcuttur.

Anayasa'nın 59. maddesinde de spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz, denilmekle dava konusu ve benzeri uyuşmazlıkların çözümü için zorunlu tahkim şartı getirilmiştir.

Bu kapsamda tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek, sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken davanın yargı yolu caiz olmadığından reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (2) no’lu bentte açıklanan nedenlerle; temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 373/1. maddesi gereğince kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, (1) no’lu bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 22/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17793, Karar No: 2015/2849, Tarih: 03.03.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/17793 E.  ,  2015/2849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05/09/2014 tarih ve 2013/438-2014/212 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan dava dışı ...'nin yurt dışına davalı şirket aracılığı ile gönderdiği malların taşıma esnasında hasar gördüğünü, müvekkilinin sigortalısına 10.305.50 TL ödediğini, davalı taraf aleyhine icra takibi başlatılmış ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşınan aerosol kutularının ambalajlarının ıslandığının tespit edildiği, bunun dışında bu ıslanma nedeni ile kutuların paslandığı veya başka şekilde hasara uğradığı hususunun ispat edilemediği, taşıyıcının sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat sigorta poliçesi kapsamında rucuen tazminat talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece hasarın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşıma konusu boş aerosol kutularının ıslanması nedeniyle kutuların paslandığı veya başka şekilde hasara uğradığına dair bulgunun söz konusu olmadığı belirtilmiş ise de, raporu düzenleyen bilirkişi heyetinin taşıma uzmanı ve mali müşavir bilirkişiden oluştuğu, bilirkişi heyetinde nakledilen taşımaya konu emtianın (boş aerosol kutusu) ıslanması halinde hasarlı kabul edilip edilmeyeceğine dair bu malın niteliği hususlarında bilgi sahibi uzman bilirkişinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, dosyadaki belgeler ile ekspertiz raporu, CMR belgesi, fotoğraflar vs. tüm bilgi ve belgeler incelenmek suretiyle aralarında konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki bentte açıklanan nedenle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2577, Karar No: 2019/3961, Tarih: 30.04.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/2577 E.  ,  2019/3961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalının elektrik abonesi olduğunu, davalı ... şirketinin düzenlediği faturalar ile kendisinden kayıp/kaçak bedelinin tahsil edildiğini belirterek, bu bedellerin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen; kayıp-kaçak vs. bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Kayıp-kaçak bedeli ile dağıtım-iletim bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelleri hakkında 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun öncesinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlıkla ilgili yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup,eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/04/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/35026, Karar No: 2013/30737, Tarih: 27.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/35026 E.  ,  2013/30737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı Türkiye ... Fabrikaları avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı taşeron şirketin işçisi gibi görünse de davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. ile davalı şirket arasındaki alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, kendisinin baştan beri davalı Türkşeker işçisi olduğunu, sendika üyelik fişlerinin asıl işverene gönderildiğini, asıl işverenin ise fabrika ile ilgisi olmadığından üyelik formlarını iade ettiğini ve iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminata bir yıllık brüt ücreti tutarında hükmedilmesi ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. kendisinin ihale makamı olduğunu, ... ambarı tahmil ve tahliyesi ile şekerin istiflenmesi işinin yardımcı işlerden olduğunu ve alt işverene verilebilecek işlerden olduğunu belirterek, davanın husumet ve hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

Diğer davalı ise yetki itirazında bulunarak davacıların iş sözleşmesinin feshedilmediğini, ihale süre bitiminde iş sözleşmelerinin kendiliğinden sona erdiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davalılar arasında muvazaa bulunduğu belirterek davalı ... Tem. San. ve Tic. Ltd.Şti. yönünden davanın husumet sebebi ile reddine, diğer davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. işyerindeki işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki ... uyuşmazlık, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.