muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/587, Karar No: 2017/2636, Tarih: 12.10.2017

Birleşen davada davalı vekili, fazladan yapılmış bir imalat bulunmadığını, ayrıca arsa sahiplerinin de bu yönde davacı yükleniciden bir taleplerinin olmadığını, yapıldığı ileri sürülen işlerin esas itibariyle sözleşme gereği yapılması gereken işler olduğunu savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğinden bahisle, asıl davanın ve birleşen ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/526 E. sayılı dosyasında açılan davanın reddine dair verilen karar, asıl ve birleşen 2010/526 E. sayılı davalarda davacı yüklenici vekilinin temyiz istemi üzerine, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 13.09.2012 tarih ve 2011/5107 E., 2012/5740 K. sayılı ilamıyla, asıl dava yönünden; yanlar arasında düzenlenen sözleşmenin 44/h maddesinde iskân ruhsatının alınmasından ve eksiksiz teslimden sonra tapuların verileceği hükmüne yer verildiği, inşaatın iskân ruhsatı alınmış ise de alınan bilirkişi raporundan bir takım eksiklikler bulunduğunun anlaşıldığı, mahkemece mevcut bu eksikliklerin işin kabulüne engel olup olmadığının, eserin reddini gerektirip gerektirmediğinin araştırılmadığı, bu nedenle bilirkişilerden ek rapor alınarak mevcut eksikliklerin önemli olduğu ve davalının da teslimden kaçınmakta haklı olduğu sonucuna varıldığı takdirde davacıya bu eksikliklerin giderilmesi için uygun bir mehil ve yetki verilmesi, bu mehil sonunda eksikler tamamlandığı takdirde tescil isteminin kabul edilmesi, aksi takdirde tescil talebinin reddedilmesi, mevcut eksiklikler kabulden kaçınmayı gerektirmeyecek nitelikte ise bu takdirde karara en yakın tarih itibariyle mevcut eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedeli saptanıp davacıya depo ettirilerek tescil isteminin karara bağlanması, birleşen dava yönünden ise; sair temyiz itirazlarının reddi ile, bu dava bilirkişi raporu alındıktan sonra açıldığından fazla imalât yapılıp yapılmadığı araştırılmadan davanın reddedildiği, bu nedenle mahkemece bu konuda da bilirkişilerce gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak fazla imalât yapılmış ise bedeli saptanarak davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Yargıtay bozma ilamından sonra ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı dosyasında açılan dava eldeki davalar ile birleştirilmiştir.

Yargıtay bozma ilamından sonra ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı dosyasında açılan dava eldeki davalar ile birleştirilmiştir.

Birleşen ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı davada davacı vekili, müvekkilinin de aralarında bulunduğu arsa sahipleri ile davalı yüklenici şirket arasında 27.07.2005 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, dairelerde ve bina ortak alanlarında bir takım eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğunu, ayrıca müvekkiline düşen 25 no'lu dairenin halen boş olduğunu, eksik ve ayıplı imalatlar nedeniyle kiraya verilemediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eksik ve ayıplı imalatlar için 6.000,00 TL ve kira kaybı için 1.000,00 TL olmak üzere 7.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı davada davalı vekili, davacıya dairesinin iskan ruhsatı alınarak süresinde teslim edildiğini, teslim edildikten sonra dairenin kiraya verildiğini, eksik ve ayıplı imalat bulunmadığını savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı arsa sahibine düşen taşınmazlardaki eksiklik ve kusurlar kabulden kaçınılmayı gerektirecek nitelikte görülmediğinden, bedellerinin asıl davada davacı yükleniciye depo ettirildiği, bu itibarla tescil isteminin yerinde olduğu, birleşen ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/526 E. sayılı davası kapsamında, davacı yüklenicinin 34.978,00 TL değerinde fazladan imalat yaptığının belirlendiği, manevi tazminat isteminin koşullarının oluşmadığı, birleşen ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı davasında, davacının geç teslim nedeniyle 1.500,00 TL kira kaybı bulunduğunun tespit edildiği, eksik ve ayıplı imalat bedeline ilişkin talebinin ise asıl davada depo edilen miktarın içerisinde kaldığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile, dava konusu bağımsız bölümün davacı adına tesciline, depo edilen 14.200,00 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davalıya ödenmesine, birleşen ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/526 E. sayılı dosyasında açılan davanın kısmen kabulü ile 34.978,00 TL'nin davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminin reddine, birleşen ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı dosyasında açılan davanın kabulü ile kira bedeline ilişkin taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, eksik ve ayıplı imalat bedeline ilişkin talep edilen miktar asıl davada depo edilen miktar içerisinde kaldığından, bu talebe ilişkin ayrıca bir karar verilmesine yer olmadığına, davacının fazlaya ilişkin talebinin saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı- birleşen 2012/61 E. sayılı davada davacı vekilinin temyiz istemleri üzerine Dairemiz'in 09.10.2015 tarih ve 2015/3457 E., 2015/6430 K. sayılı ilamıyla; '' 1- Yargıtay bozma ilamı öncesi alınan 12.01.2011 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda, arsa sahibine ait dairelerdeki ve ortak alanlardaki eksik ve ayıplı işler tespit edilmiş, davalı arsa sahibi vekilince sunulan 25.03.2011 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde, "Bilirkişi raporunun değerlendirme kısmında davacı tarafından sözleşme gereğince yapılması gerekirken, yapılmayan işler kalem kalem sayılmış ve bu eksiklikler giderilmediği sürece davacı yanın dava konusu ettiği, 28 no'lu dairenin tapusunun adına tescilini talep etmeye hakkı olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişinin bu tespitine katılıyoruz." denilerek, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi istenmiştir. Asıl davada davalı vekilince sunulan bu dilekçede bilirkişinin belirlediği eksik ve ayıp kalemleri dışında başkaca bir eksik ve ayıptan söz edilmediğinden, mahkemece bozma öncesi alınan bilirkişi raporundaki eksik ve ayıpların depo kararı kapsamında değerlendirilmesi ve birleşen ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/61 E. sayılı davasında da bu doğrultuda hüküm kurulması isabetli olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, asıl davada davalı, birleşen 2012/61 E. sayılı davada davacı vekilinin tüm, birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Birleşen ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/526 E. sayılı davasında davalı vekilinin fazla imalat bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

2-Birleşen ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/526 E. sayılı davasında davalı vekilinin fazla imalat bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Yüklenici, kendi iradesiyle inşaatın tamamına ve bu kapsamda arsa sahiplerine ve kendisine verilen bağımsız bölümlere aynen yansıtılan değer artırıcı işler yapması halinde sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı durumlarda fazla bedel isteminde bulunamaz. Yüklenicinin sözleşmeyle yapımını yüklendiği işin dışında sadece iş sahibinin yararına fazla iş yapması halinde de bu işin bedelini dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın 410. vd. maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki rayiç üzerinden istemde bulunmaya hakkı vardır. Dairemiz'in 01.03.2013 tarih ve 2012/6495 E., 2013/1204 K; 03.03.2014 tarih ve 2013/8578 E., 2014/1540 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, yüklenici, kural olarak sözleşmede kararlaştırılandan fazla ve daha kaliteli malzeme kullanarak yaptığı işler bedelini, yapılan bu fazla işlerin ve kullanılan kaliteli malzemelerin arsa sahiplerinin menfaatine ve yasal olması, ekonomik değerinin bulunması ve fazla işler ile kaliteli malzemeyi içeren imalatı kendisine isabet eden bağımsız bölümler için de yapmamış olması koşulu ile 818 sayılı BK'nın vekaletsiz iş görmeye ilişkin 410 vd. (TBK'nın 526 vd.) maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiç değerleri üzerinden tahsilini talep edebilir. Ancak inşaatın ortak yerlerinde ya da davacı yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerde yapılan bu neviden fazla imalatlar arsa sahiplerinin yararına olduğu gibi, yüklenicinin de yararınadır. Dolayısıyla her iki tarafın da yararına olan böyle bir kazanım, fazla iş olarak nitelendirilemez ve yükleniciye bunların karşılığını isteme hakkı vermez.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, sadece davalı arsa sahibine düşen bağımsız bölümler incelenmiş, sözleşmenin 39. maddesinde yer alan "Her bir binada ne yapıldıysa diğerinde de aynısı yapılacaktır" şeklindeki hükmün, ana taşınmazların bağımsız bölümlerinin içerisindeki imalatlar için uygulanmasının söz konusu olamayacağı, zira yükleniciye özgülenmiş olup üçüncü kişilere satılan her bağımsız bölümde satın alanların talebine uygun olarak çok farklı imalatlar yapılması söz konusu olduğundan, bağımsız bölümler içerisindeki imalatlar bakımından uygulanması mümkün olmayan bu hükmün, ancak aynı parselde yer alan iki ayrı blok cepheleri, merdiven boşlukları gibi ortak yerler için uygulama kabiliyeti bulunduğu belirtilerek, davacı yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerde herhangi bir inceleme yapılmamış ve davalı arsa sahibine düşen bağımsız bölümlerdeki sözleşme ve mimari proje dışında fazladan yapıldığı belirlenen imalatların bedeli hesaplanmıştır. Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilke çerçevesinde davalı arsa sahibine ait bağımsız bölümlerde yapıldığı belirlenen fazla imalatların yükleniciye ait bağımsız bölümlerde de yapılıp yapılmadığı hususunda, bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı, birleşen 2012/61 E. sayılı davada davacı vekilinin tüm, birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı yararına bozulmasına'' karar verilmiştir.

Bu kez, asıl ve birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı-birleşen 2012/61 E. sayılı davada davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen 2010/526 E. sayılı davada davalı-birleşen 2012/61 E. sayılı davada davacı ... vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 07,80 TL harç ve takdiren 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 12.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/17854, Karar No: 2006/20982, Tarih: 10.11.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/17854 E.  ,  2006/20982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/06/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde   temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 12.20 YTL onama harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 10.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3612, Karar No: 2024/3922, Tarih: 16.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3612 E.  ,  2024/3922 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/216 E., 2023/600 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının İzmir ili, Buca ilçesinde bulunan Atatürk Ortaokulunda (Atatürk İlköğretim Okulu) 02.09.1999–16.10.2002 tarihleri arasında yaz tatilleri ve yarıyıl tatilleri haricinde ana okulu hizmetlisi olarak çalıştığını, her yıl okulların açılma tarihinden en geç 10 gün önce çalışmaya başladığını, diğer hizmetlilerle birlikte okulun genel temizliğini ve bakımını sonrasında ise anaokulu bölümünün temizliğini, bakımını ve hazırlığını yaptığını, müvekkilinin iki anaokulu sınıfının aşçılığını ve bulaşık işlerini, yemek servisini, tuvalet genel temizliğini, pazar ve market alışverişini yapıp, bu görevlerin yanında çocuklarla ilgilenip öğretmenlere yardım ettiğini ileri sürerek 02.09.1999–16.10.2002 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil ... Başkanlığı vekili, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2020 tarih ve 2018/465 E. - 2020/245 K. sayılı ilamı ile "davanın kabulüne, davacının; davalı işveren T.C. Milli Eğitim Bakanlığı İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Buca Atatürk İlköğretim Okuluna ait ..... sicil sayılı işyerinde; 02.09.1999–15.10.2002 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 851 gün çalıştığı, 851 günlük çalışmasının SGK’na bildirilmediği, sigortalılık başlangıç tarihinin 02.09.1999 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2022 tarih ve 2021/1284 E. - 2022/1892 K. sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2022 tarih ve 2021/1284 E. - 2022/1892 K. sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; Mahkemece yapılacak iş, öncelikle, İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine müzekkere yazmak suretiyle okulun ihtilaflı dönemde temizlik işlerinin ihale aracılığıyla başka işverenlere yaptırıp yaptırılmadığını araştırmak, varsa verilen işlerin tarihini netleştirmek, dava dışı şirketleri davaya dahil etmek, delillerini sorarak hizmet alımı yapılan şirketlere ait işyeri tescil bilgileri, okul aile birliğine ait karar defterler ile okulun temizlik giderlerine ilişkin kayıtları, ücret bordroları, puantaj kayıtları, ödeme belgelerini celbetmek, ihale kapsamında ne tür bir işin üstlenildiğini açıkça sormak, ihale dönemi dışındaki süreler için ise işverenin resmi kurum olması sebebiyle belgelere dayalı ücret ödemesi dışında çalışma olamayacağını değerlendirilip, talep edilen dönemde ücret ödemelerinin kim tarafından yapıldığını açıklığa kavuşturarak yöntemince beyanlarına başvurmak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibaret olduğu hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, davacının davacının, davalı işveren T.C.Milli Eğitim Bakanlığı İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Buca Atatürk İlköğretim Okuluna ait 1187451.35 sicil sayılı işyerinde; (taleple de bağlı kalınarak) 02.09.1999–15.10.2002 tarihleri arasında,

02.09.1999–31.12.1999 119

01.10.2000–28.01.2000 28

14.02.2000–16.06.2000 122

02.09.2000–31.12.2000 119

01.01.2001–29.01.2001 29

09.02.2001–15.06.2001 125

02.09.2001–31.12.2001 119

01.01.2002–08.02.2002 38

25.02.2002–14.06.2002 108

02.09.2002–15.10.2002 44 gün olmak üzere hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 851 gün çalıştığı, 851 günlük çalışmasının SGK’na bildirilmediğinin tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin de 02.09.1999 olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

2. Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Mahkemece gerekli inceleme ve araştırma yapılmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki KURU, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

2. İnceleme konusu dava dosyasında, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

2. İnceleme konusu dava dosyasında, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

3. Buca Atatürk Ortaokulun ihtilaflı dönemde temizlik işlerini ihale aracılığıyla başka işverenlere yaptırıp yaptırmadığını tespit için yazılan müzekkereye Okul tarafından verilen cevapta herhangi bir bilgi belgeye rastlanmadığı belirtilmişse de, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir. Gerçek işverenin tespiti bakımından talep edilen dönemde ücret ödemelerinin kim tarafından yapıldığı açıklığa kavuşturulmadığı gibi, bu amaçla okul yöneticilerinin, çalışanların yöntemince beyanlarına başvurulmadığı, bozma gereği yerine getirilmeden sonuca gidildiği belirgindir.

Davacının talep konusu dönem çalışmalarının Milli Eğitim Bakanlığı veya Okul Aile Birliği veya ihale edilen şirket nezdinde geçip geçmediği yöntemince araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

Yapılacak iş, öncelikle, İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine müzekkere yazmak suretiyle okulun ihtilaflı dönemde temizlik işlerinin ihale aracılığıyla başka işverenlere yaptırıp yaptırılmadığını araştırmak, varsa verilen işlerin tarihini netleştirmek, dava dışı şirketleri davaya dahil etmek, delillerini sorarak hizmet alımı yapılan şirketlere ait işyeri tescil bilgileri, okul aile birliğine ait karar defterler ile okulun temizlik giderlerine ilişkin kayıtları, ücret bordroları, puantaj kayıtları, ödeme belgelerini celbetmek, ihale kapsamında ne tür bir işin üstlenildiğini açıkça sormak, ihale dönemi dışındaki süreler için ise işverenin resmi kurum olması sebebiyle belgelere dayalı ücret ödemesi dışında çalışma olamayacağını değerlendirilip, talep edilen dönemde ücret ödemelerinin kim tarafından yapıldığını açıklığa kavuşturarak yöntemince beyanlarına başvurmak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibaretttir.

4. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.