muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11959, Karar No: 2014/35437, Tarih: 08.12.2014

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08.06.2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

III - Yargılamaya Konu Olay

Sanık hakkında, fosseptik çukurunun taşma yaparak çevreyi kirlettiği, lavabo suyunun açık alana verildiği iddialarıyla çevrenin kasten kirletilmesi suçundan dava açıldığı anlaşılmıştır.

Kaymakamlık makamına yazılan 09.10.2006 tarihli şikâyet dilekçesinde, sanığın foseptiğinin taşması sonucu çevreyi rahatsız ettiğinin ifade edilmesi nedeniyle yapılan araştırmada, 17.11.2006 ve 27.11.2006 tarihlerinde denetim yapılarak tutanaklar düzenlenmiş, tutanaklarda fosseptiğin taşması eyleminden bahsedilmemiş, ancak evsel atıksu nitelikliğindeki mutfak lavabo suyunu, boru vasıtası ile açık alana bıraktığı tespit edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşifte, davaya konu evin bahçe içinde iki katlı bir ev olduğu, ikinci katın mutfak atıksuyunun bahçeye verildiği gözlenmiştir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda mutfak giderinden gelen atıksuyun çevreye yayıldığı, pis konu ve görüntüye neden olduğu ifade edilerek, dolaylı olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine dayanılarak çevre kirliliğinin oluştuğu kabul edilmiştir.

Fosseptik çukurunun taşması gibi bir bulguya tespit tutanakları ve bilirkişi raporunda yer verilmemiştir. İspatlanamayan, ancak iddianame ile suçlamaya konu olan bu eylemin, şikâyet tarihi itibariyle gerçekleştiği kabul edilmelidir. Bu durumda, TCK’nın 344. maddesine göre aynı Kanun’un 181/1 maddesinin 12.10.2006 tarihinde yürürlüğe girmesi karşısında, bu eylemden beraat kararı verilmesi gerekir.

Fosseptik çukurunun taşması gibi bir bulguya tespit tutanakları ve bilirkişi raporunda yer verilmemiştir. İspatlanamayan, ancak iddianame ile suçlamaya konu olan bu eylemin, şikâyet tarihi itibariyle gerçekleştiği kabul edilmelidir. Bu durumda, TCK’nın 344. maddesine göre aynı Kanun’un 181/1 maddesinin 12.10.2006 tarihinde yürürlüğe girmesi karşısında, bu eylemden beraat kararı verilmesi gerekir.

17.11.2006 tarihli denetim tutanağında “evsel atıksu nitelikliğindeki mutfak lavabo suyunun,

boru vasıtası ile açık alana bırakıldığı” şeklindeki tespitin, 27.11.2006 tarihli denetimde de aynen var olması karşısında, bu eylem açısından ise tarihi 27.11.2006 olarak kabul edilmelidir. Buna karşın gerekçeli karar başlığında da suç tarihleri 27.11.2006 ve 09.10.2006 iken 17.11.2006 olarak yazılması CMK’nın 232/1-c maddesine aykırı görülmüştür.

Dosyada bulunan bilirkişi raporunda, alıcı ortam olan toprağa bırakılan atıksuyun, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin 4, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b, n, z/ğğ, z/hh bentlerindeki yollamaya göre ilgili yönetmeliklere ait listelerdeki atıklardan hangisi olduğu açıklanmadan, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği değerlendirilmeden genel ifadelerle yetinilmesi suretiyle toprak kirliliğinin, dolayısıyla çevrenin kasten kirletilmesi suçunun oluştuğu şeklindeki Yargıtay denetimine imkân tanımayan görüşler mahkûmiyet kararı vermeye yeterli görülmemiştir. Bilirkişiden ek rapor alınması gerekmektedir. Açıklanan gerekçelerle eksik incelemeye dayalı hüküm hukuka uygun değildir.

IV – Sonuç ve Karar

Sanık M.. K..’un temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 08.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1437, Karar No: 2012/7991, Tarih: 14.05.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/1437 E.  ,  2012/7991 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ve Tic. A.Ş vek Av. ... ile davalı ...Byblo Teks.Tur.San.ve Tic. Ltd. Şti. vek.Av. ... aralarındaki itirazın iptali davası hakkında İstanbul 27.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 26.10.2011 gün ve 55-44 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Şişli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2009/17116 sayılı icra takip dosyasından çıkartılan ödeme emrinin borçlu vekiline tebliğe gönderildiği ancak bila tebliğ geri dönmesi üzerine alacaklı vekilinin 27.05.2009 tarihinde borçlunun yeni adresine ödeme emrinin tebliğe çıkartılmasını talep ettiği ve İcra Müdürlüğünce aynı tarihte talep gibi işlem yapılmasına karar verildiği ve bu işlemin altına bir barkod yapıştırılmış olduğu görüldüğünden, davalı borçlu vekiline bu işlemler uyarınca yeniden çıkarılan ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediği ve edilmişse hangi tarihte tebliğ edildiği hususları araştırılarak, varsa tebligat belgesinin dosyaya konulması, yoksa bu konuda bir tutanak düzenlenmesinden sonra yeniden göndermek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23528, Karar No: 2014/6748, Tarih: 08.04.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/23528 E.  ,  2014/6748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belgeleri ibraz etmemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın defter ve belgeleri ibrazı için kendisine tanınan 15 günlük süre içerisinde defter ve belgeleri ibraz etmediği gibi vergi dairesine mazeret de bildirmediği, savunmasında ileri sürdüğü mazeretin de 213 sayılı Yasanın 13. maddesinde sayılan mücbir sebeplerden olmadığının anlaşılması karşısında; suçun unusurlarının oluştuğunu kabul ederek sanığın yüklenen suçtan mahkumiyetine karar veren mahkemenin takdirinde bir isabetsizlik görülmemiş ve tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı ve azaltıcı bir sebep bulunmadığı takdir kılınmış savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin; müvekkilinin suç kastı bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 08.04.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3090, Karar No: 2014/12597, Tarih: 12.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3090 E.  ,  2014/12597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı (3 kez)

HÜKÜM : Çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından mahkûmiyet (2 kez), beraat (1 kez)

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında katılan mağdureler ...ve ...'ye yönelik çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin yapılan temyiz incelemesinde;

Katılan mağdureler ...ve ... hakkında .....Üniversitesi Adli Tıp ve Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Başkanlıkları tarafından düzenlenen 07.03.2011 ve 09.03.2011 tarihli raporlarda mağdurelerin ruh sağlıklarının bozulmadığının belirtilmesi karşısında, tebliğnamede bu hususta bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiii ve katılan mağdureler vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında mağdure ...'a yönelik çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan beraat hükmünün yapılan temyiz incelemesine gelince;

Katılan mağdure.....'ın aşamalardaki ifadeleri, sanığın müdafii huzurunda alınan ve olay günü diğer mağdurelerle birlikte katılan mağdure ....'a da ellemek suretiyle cinsel istismarda bulunduğu şeklinde ikrar mahiyetindeki beyanlarını içerir kolluk ve Cumhuriyet Savcılığındaki savunmaları ile tüm dosya içeriğine göre, olay günü sanığın okullarına gitmekte olan mağdureler ... ve ...'a arkalarından yaklaşıp, her iki eli yanlarına doğru açık vaziyette mağdurelerin arasından geçerken mağdure....'in yanısıra mağdure ...'ın da vücudunu cinsel amaçla ellediği anlaşılmakla, sanığın atılı eyleminden dolayı TCK.nın 103/1. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2064, Karar No: 2024/3896, Tarih: 29.02.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/2064 E.  ,  2024/3896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2437 E., 2023/2662 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/340 E., 2023/913 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı 1. Hava İkmal Bakım Merkezinde Mayıs 2013 döneminden bu yana işçi mühendis olarak çalıştığını, 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin geçici 4 üncü maddesi ile 01.03.2013 tarihinden önce işe alınan mühendis, teknisyen ve teknikerlerin 1 veya 2 üst ücret derecesine intibak ettirildikleri hâlde 01.03.2013 tarihinden sonra işe alınan işçilerin ücretlerinin üst ücret derecelerine intibakının yapılmadığını, 26. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin geçici 4 üncü maddesi ile 01.03.2013 tarihinden sonra işe alınan teknisyen ve teknikerlerin üst ücret derecesine intibaklarının yapıldığını ancak 01.03.2013 tarihinden sonra işe alınan mühendislerin kapsam dışı tutulduğunu, bu düzenlemenin eşitlik ilkesine ve eşit davranma borcuna aykırı olduğunu ileri sürerek ücret farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 15.05.2013 tarihinde işe başladığını, ücretinin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının 01.03.2013 tarihinden sonra işe başladığı ve ücretinin toplu iş sözleşmesine uygun olarak ödendiği, eşitlik ilkesinin tamamen aynı koşulda olan işçiler için geçerli olduğu, davacı ile aynı koşulda olan, 01.03.2013 tarihiden sonra işe başlayan diğer mühendislerin de 24. Dönem Toplu İş Sözleşmes'inin geçici 4 üncü maddesinde düzenlenen olağanüstü terfiden yararlandırılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi tekrar edilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının ücretinin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödenip ödenmediği ile eşit işlem borcuna uygun davranılıp davranılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5 ve 32 nci maddeleri, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11951, Karar No: 2014/35439, Tarih: 08.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/11951 E.  ,  2014/35439 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2008/186726

MAHKEMESİ : Bolu(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/02/2008

NUMARASI : 2008/14 (E) ve 2008/227 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31.05.2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08.06.2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü

Yönetmeliğinin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,