muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18279, Karar No: 2016/2690, Tarih: 23.02.2016

Öte yandan diğer usuli kazanılmış hakkın tartışılmasına gelince, talep usulden reddedildiği takdirde mahkemece ilk kararda takdir edilen 10.000 TL manevi tazminat miktar olarak davacıyı bağlayacaktır. Ancak HMK'nın 150. maddesinin 7 nolu bendinde "Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır " hükmü gözetildiğinde bir dava hakkında açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde, talep dahi vaki olmamış sayılacağından bu durumda ilk derece mahkemesinin ilk kararında verdiği 10.000 TL'lik miktar davacıyı bağlamayacaktır. Ancak burda söz konusu olan davacının talebinin usulden reddine ilişkin karardır.

Bir davanın usulden reddedilmesi kararının sonuçları ile açılmamıs sayılmasına ilişkin kararın sonuçları farklıdır.

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlarda talebin dahi vaki olmamış sayılacağı hükmü 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunuyla getirilmiş olup eski HUMK'nun 409. maddesine göre yeni bir düzenlemedir.

"Açılmamış sayılma, usuli bir sona erdirme hali olarak esasen etkisini sadece usuli alanda doğurur , maddi hukuk alanına o alanın zorunlu kıldığı durumlar dışında bir etkisi olmaz. Örneğin, dava açılmamış sayılsada artık karşı taraf kendisine tebligat yapıldıktan sonra durumu bilmediğini ileri süremeyeceği için iyiniyetli kabul edilemez. Bunun gibi, fiilin ve zorunlu etkisi dışında açılmamış sayılmanın sonucu, o talebin hiç vaki olmaması, adeta yok farzedilmesidir. Ancak uygulamada, bu durumla bağdaşmayan karar ve taleplere rastlanmakta, açılmamış sayılsada talebin farklı sonuçları olacağı kabul edilebilmektedir. Böyle bir durumda davanın açılmamış sayılması ile sayılmaması arasındaki fark ortadan kalkmakta, kanun koyucunun amacı dışına çıkılmakta, usuli bir karara - zorunlu ve doğal olmayan maddi etki bağlanmaktadır. Bunun önüne geçmek için açılmamış sayılan davadaki talebinde vaki olmamış sayılacağı düzenlenmiştir. Bu sebeple açılmamış sayılan davada verilen dava dilekçesindeki talep miktarı, sonradan açılacak davalar bakımından önleyici veya sonuç doğurucu bir etki meydana getirmez. Açılmamış sayılan davanın dilekçesinde yer alan manevi tazminatı talebi, açılmamış sayılma kararı ile vaki olmamış, sayılacağından sonraki davalarda açılmamış sayılan davadaki miktar ile bağlı kalınamayacaktır. Açılmamış sayılma kararının ilgili bulunduğu anlaşmazlık konusunda açılacak sonraki davanın dilekçesinde yer alacak talebin tür ve miktarını tayin, tamamen davacının tasarrufundadır. Yapılan düzenleme, hak ve adalet ilkesininde bir gereğidir.

"Talebin vaki olmamış sayılması" kuralı, açılmamış sayılma sonucuna yol açan sebeplere göre değişmez. Bu kural, açılmamış sayılma sebeplerine bağlı olmaksızın, "açılmamış sayılma"nın temel bir sonucudur.

"Talebin vaki olmamış sayılması" kuralı, açılmamış sayılma sonucuna yol açan sebeplere göre değişmez. Bu kural, açılmamış sayılma sebeplerine bağlı olmaksızın, "açılmamış sayılma"nın temel bir sonucudur.

Yasa açılmamış sayılmanın maddi ve şekli hukuk yönünden ortaya çıkacak diğer sonuçlar konusunda bilinçli bir susma içindedir. Çözüm tamamen uygulama ve doktrine bırakılmıştır. Özellikle zorunlu ve fiili bir etki doğurması dışında, maddi hukuk bakımından açılmamış sayılan davanın mevcut kabul edilmemesi, sonuç doğurmaması gerekir. Maddedeki davanın açılmamış sayılması ile ilgili düzenleme usulde öngörülen diğer açılmamış sayılma halleri için dahi genel hüküm niteliğindedir."CBkz. HMK 150. maddesi Adalet Komisyonu Gerekçesi)

Somut olaya gelince davacı önce maddi teminat davası açmış, daha sonra maddi tazminat talebini ıslah ederken aynı ıslah dilekçesiyle 15.000,00TL manevi tazminat talep etmiştir. Mahkemece maddi tazminatın kabulüne, manevi tazminatında 10.000 TL olarak kabulüne karar verilmiş, karar sadece davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yüksek Özel Dairece, maddi tazminat yönünden temyiz talepleri reddedilmiş, manevi tazminat yönünden ise karar dava konusu edilmeyen bir istemin ıslahla talep edilmesinin mümkün olmadığı, talebin ek dava mahiyetinde de olmadığı, bu nedenle davanın manevi tazminat istemi yönünden ayrıca dava açma hakkı saklı kalmak üzere usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştuır.

Mahkemece, Yargıtay Yüksek Özel Dairenin bozma ilamına uyulmasına karar vermiştir.

Bozma ilamına uyulmasına karar verilmekle artık davalı lehine usuli müktesep hak doğmuştur. Davacı manevi tazminat yönünden ayrı bir dava açmış ve bu dava dosyası asıl dava dosyasıyla birleştirillmiştir. Bu durumda mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olmakla, asıl dosyadaki manevi tazminat talebinin, dava açma hakkı saklı kalmak üzere usulden reddine karar verilmesi ve harçlandırılmış bir talep olmakla bu yönde karşı tarafa yasaya uygun bir vekalet ücreti verilmesi gerekmektedir.

Birleşen dosya yönündende davalı lehine usuli müktesep hak oluşmuştur. Asıl dosya dan mahkemece hüküm alınan 10.000 TL manevi tazminata ilişkin karar davacı tarafından temyiz edilmemiştir.10.000 TL miktar davacı tarafından benimsenmiştir. Mahkemece bu bu miktara 29/04/2014 tarihinde karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi bozma ilamına uyulmasına karar vermişken ve bu durumda davalı lehine usuli muktesep hak oluşmuşken, bu sefer 29/05/2015 tarihli celsede 15.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. 29/04/2014 tarihli celsede davanın duyduğu elem ve ızdıraba karşılık 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmiş ve bu miktar davacı tarafından benimsenmiş olmasına rağmen bu kez bir sene sonra 29/05/2015 tarihli celsede davacının duyduğu eleme ızdırap 15.000 TL. takdir edilmiştir. Usuli müktesep hak tarafları bağlar ve gözetilmesi kamu düzenine ilişkindir. HMK madde 150/7. fıkrasına göre talebin dahi vaki olmamış sayılacağına dair ortada davanın açılmamış sayılmasına ilişkin bir kararda yoktur. Talebin usulden reddi kararıyla, açılmamış sayılmasına ilişkin kararın sonuçları birbirinden farklıdır.

Tüm yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerektiği kanaatiyle, Yargıtay Yüksek Özel Dairesi sayın çoğunluğunun "takdir edilen manevi tazminat fazladır." şeklindeki bozma ilamının gerekçesine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/4179, Karar No: 2013/17140, Tarih: 26.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/4179 E.  ,  2013/17140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı vekili, müvekkilinin maaşını kesen Kurum işleminin iptaliyle, kesilen maaşının yeniden bağlanmasına, kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir.

Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. madde de, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, davacıya ait boşanma dosyasının ilgili mahkemesinden getirtilerek toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda, davacı eşinden boşandıktan sonra bir çocuk dünyaya getirmiştir. Davacı ve boşandığı eşi 2011 yılında aynı yerde oy kullanmıştır. İkamet edilen eve ait fatura abonelikleri davacının boşandığı eşine aittir. Davacı boşanma tarihinden iki yıl sonra ikamet ettiği adresi değiştirmiştir. Yukarıda sayılan bütün sebepler davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığını göstermektedir. Bütün bu hususlar göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi hükmün bozulmasını gerekmektedir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20591, Karar No: 2014/11508, Tarih: 05.06.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/20591 E.  ,  2014/11508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Cide İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/03/2013

NUMARASI : 2012/31-2013/17

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun'da “yapı ipoteği” 941-944. maddeler arasında özel olarak düzenlenmiştir. Yapı halinde bulunan gemi, Kanun'un 941. maddesi 1. fıkrasına göre “tersanede inşa edilmekte olan gemi” dir. Bu gemilerin sicile kaydı, iktisabı, devri ve ziyaı yasada farklı hükümlerle düzenlenmiş ise de, “yapı” üzerine konulan ipotekler aynı maddede gemi ipoteği kapsamında gösterilmiş olması nedeniyle yapı ipoteğine de gemi ipoteğine dair hükümler uygulanır.

Yapı ipoteğinin kapsamını belirleyen TTK'nun 943. maddesinde “gemi ipoteği inşa halindeki gemiye, inşaatın her safhasında şamildir. Gemi ipoteğinin 900. maddede yazılı şeylerle yapı malikinin mülkiyetine girmemiş olan kısımlar müstesna, tersanede bulunup inşaatta kullanılacak olan ve bu bakımdan işaretlenmiş bulunan kısımlara da şamildir.” denilmiş, 900. maddenin 2. fıkrasında yer verilen “ teferruattan olan şeyler, normal bir işletmenin icabatından olarak bu durumdan çıkarılır veya alacaklı lehine el konmazdan önce temlik edilerek gemiden uzaklaştırılırsa ipotek artık bunlara şamil olmaz” hükmünün burada da uygulanacağı, ipoteğin kapsamı belirlenirken TTK'nun 943. maddesi atfı ile uygulanacak aynı Kanun'un 900. maddesinde de TMK'nun 862 ve 863. maddelerinin tatbik olunacağı navlunların dahi MK'nun 863. maddesi kapsamında olacağı belirtilmiştir. TMK'nun 862. maddesinde yer verilen mütemmim cüz ve teferruat aynı Kanun'un 684/2 ve 686/2 maddelerinde tanımlanmıştır. Buna göre bütünleyici parça (mütemmim cüz); yerel adetlere göre asıl şeyin temel unsuru zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçadır. Eklenti (teferruat) ise; asıl şey malikinin anlaşılabilen arzusuna göre işletilmesi, korunması veya yarar sağlaması için asıl şeye sürekli olarak özgülenen ve kullanılmasında birleştirme, takma veya başka bir biçimde asıl şeye bağlı kılınan taşınır maldır.

Bahse konu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde yapı ipoteği, sadece ipoteğin tesisi sırasında bütünleyici parçası veya eklentisi olma vasfını kazanmış bulunan menkul mallara değil, yapı malikinin mülkiyetine girmemiş olan kısımlar müstesna, yapının imar ve inşa olunduğu mahalde bulunan inşaatda kullanılmakta olan ve bu bakımdan işaretlenmiş kısımları (makinalar, kazanlar, saç levhalar yükleme teçhizatı vs.) de kapsadığının, menkullerin sadece 900. maddenin 2. fıkrasındaki halde ipotek kapsamında kalmayacağının kabulü gerekir (Turgut Kalpsüz-Gemi Rehni-3.Baskı S.204, 205, 206).

Somut olayda Cide Gemi Tersanesinde yapımına başlanan ve farklı tersanelerde yapımı devam eden ve Zonguldak Gemi Sicil Müdürlüğü'nde 6762 sayılı TTK'nun 858 ve 941. maddelerine göre kayıtlı maliki B.. Gemi İnşa A.Ş. olan Beşiktaş BN-VIII isimli kimyasal madde taşıyan tanker gemisi üzerinde şikayetçi lehine 15.000 Euro bedelle ipotek sözleşmesi gereği ipotek tesis edildiği görülmektedir.

İpotek lehtarı G&H Shipping S.R.L. Yapı ipoteği kapsamında mütemmim cüzler olan menkullere borçlu C.. Gemi ve Yat San. ve Tic. A.Ş.'nin borçları nedeniyle konulan hacizlerin kaldırılmasını istemiş, Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda ana makine ve şanzımanın mütemmim cüz olduğu bu gemi dışında başka bir alanda kullanılma ihtimali söz konusu olmayacağı belirlendiğinden haczin kaldırılmasına jenaratör, taşıma kreynleri (vinç sistemleri) vs. diğer menkulların ise standart üretimle temin edilen sistemler olup benzer başka bir gemiye monte edilebileceği nedeni ile haczedilmezlik şikayetinin reddine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından yapılan bu değerlendirme ipoteğin kapsamını belirleyen yasal düzenlemeler karşısında kabul edilebilir bir kıstas değildir. Kaldı ki; aynı Mahkeme'nin 2009/11 sayılı dosyasına sunulan bilirkişi İ.. Y.. V..'ın 20.07.2009 tarihli raporunda Aybot Tersanesinde tespit edilen 4 adet jeneratörün (08) (NB-VIII) nolu gemiye ait olduğu belirlenmiş, aynı bilirkişinin 28.09.2009 tarihli “ ek raporunun Cide Gemi Tersanesinde yapılan inceleme ile ilgili kısmının (B) bölümünde ise Gurdesan Marka “kreyn”lerin (08) (NB-VIII) nolu gemiye ait olduğu bilgisine, genel olarak da bulunan menkullerin gemiye takılacağı açıklamalarına yer verilmiştir.

Yine 2009/25 Esas sayılı dosya için aldırılan 14.03.2011 tarihli T.. K.. tarafından verilen raporda farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Mahkemece, yapılacak iş gemi ve makine mühendislerinden oluşturulacak bilirkişiler aracılığıyla şikayete konu menkullerin geminin oluşturulup, işletilmesi, korunması ve gemiden yararlanılabilmesi için bütünleyici parça ve eklenti olarak gemiye bağlanmasının mümkün olup olmadığının tespit ettirilmesi, bu tespitler yapılırken aynı gemi ipoteği nedeniyle karara bağlanan dosyalarda rapor veren bilirkişilerden faydalanılması, olmaması halinde söz konusu raporlarda belirlenen menkullerle aynı menkuller olup olmadığı hususunda görüş sorularak sonuca gidilmesi gerekirken ana makine ve şanzuman dışındaki menkuller yönünden eksik inceleme ile yazılı gerekçelerle ret kararı verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Şikayetçi vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 05.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.