muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/7516, Karar No: 2009/7230, Tarih: 28.12.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/7516 E.  ,  2009/7230 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, hakediş bedeli alacağı ile mahrum kalınan kârın tahsili istemleriyle açılmış, mahkemece hakediş bedeli alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne, mahrum kalınan kâr nedeniyle istemin reddine karar verilmiş, karar davalı Üniversite vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki 02.12.1999 tarihli sözleşmenin 2/F maddesine göre BİGŞ sözleşmenin eki olarak kabul edilmiştir. BİGŞ’nin 39. ve 40. maddelerinde itirazsız olarak imzalanan hakedişlerin kesinleşeceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Davacı tarafça davaya dayanak yapılan 8 numaralı hakedişin davacı yüklenici şirket tarafından itirazsız olarak imzalandığı uyuşmazlık konusu değildir. Bu durumda yüklenici şirket ancak hakedişe girmeyen imalât kalemleri veya metrajları varsa talepte bulunabilir. Hakedişe giren imalât kalemleri ve metrajları itirazsız olarak kesinleştiğinden bunlar yönünden talepte bulunamaz.

Bilirkişi raporlarında 8 numaralı hakediş metrajlarının aynen alındığı belirtilmiştir. Bilirkişiler tarafından hakedişe girmeyen imalât kalemi veya metrajı bulunup bulunmadığı değerlendirilmemiştir. Mahkemece de yeterli olmayan, gerekli değerlendirmeleri içermeyen bilirkişi rapor ve ek raporuna dayanılarak yazılı şekilde hakediş bedeli alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, dosyaya rapor veren bilirkişi kurulundan yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ek rapor alınarak yüklenici şirketin hakedişe girmeyen imalât kalemi veya metrajı varsa bunların bedelleri hakkında yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasından, bunun sonucuna göre değerlendirme yapılarak hüküm oluşturulmasından, davacı yüklenici şirketin hakedişe girmemiş imalât kalemi veya metrajı bulunmuyorsa hakediş itirazsız imzalanmış olup kesinleştiğinden davanın reddedilmesinden ibarettir.

3-Davalı Üniversite 2547 sayılı Yasanın 56/b maddesi delaletiyle Harçlar Yasası’nın 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde, davalı Üniversitenin harçtan sorumlu tutulması da hatalı olmuştur.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bendde açıklanan nedenlerle davalı Üniversitenin sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) ve (3.) bentler uyarınca kararın davalı Üniversite yararına BOZULMASINA, 28.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6102, Karar No: 2015/13925, Tarih: 14.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/6102 E.  ,  2015/13925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/355-2013/373

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn: Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 14/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12003, Karar No: 2017/11868, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/12003 E.  ,  2017/11868 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25492, Karar No: 2014/7128, Tarih: 01.04.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/25492 E.  ,  2014/7128 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 03/10/2013

Numarası : 2013/17-2013/411

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün,Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında davacının ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davacı vekili, davalı işveren tarafından işyerinde çalışan birçok kişiye bazı evrakların imzalatılmak istendiğini, aylarca imzalaması konusunda baskı yapıdığını ve imzalamaz ise işine son verileceği yönünde beyanlarda bulunulduğunu, en son 05.01.2013 tarihinde belgeleri imzalamadığı için haklı hiçbir neden olmadan işten çıkarıldığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı yanında diğer işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ise, davacının 06.01.2013 tarihinden itibaren hiçbir yasal mazereti olmaksızın işyerine gelmediğini, 09.01.2013 tarihinde mazeretini bildirmesi için ihtar gönderildiğini, iddia edildiği gibi davacının iş sözleşmesinin bazı evraklar imzalatılmaya çalışıldığı ve davacının bu evrakları imzalamadığı gerekçesi ile haksız olarak feshedilmediğini, davacının işe ve işyerine mazeretsiz olarak gelmediği için iş sözleşmesinin feshedildiğini davacının işi terk ederek bir daha gelmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle kendisinin feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ile talep ettiği diğer işçilik alacakları yönünden davanın kabulüne karar verilirken ihbar tazminatı ile hafta tatili yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda davalı işverene karşı dava açan M.. U.. ve Ferat Uzun kardeş olup birbirleri lehine tanıklık etmişlerdir. Dinlenen diğer davacı tanıklarının ise feshe ilişkin görgüye dayalı bilgileri olmadığı görülmüştür.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle kendisinin feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ile talep ettiği diğer işçilik alacakları yönünden davanın kabulüne karar verilirken ihbar tazminatı ile hafta tatili yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda davalı işverene karşı dava açan M.. U.. ve Ferat Uzun kardeş olup birbirleri lehine tanıklık etmişlerdir. Dinlenen diğer davacı tanıklarının ise feshe ilişkin görgüye dayalı bilgileri olmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte davalı işveren tarafından keşide edilen mazeret bildirim istemine dair noter ihtarının keşide tarihinin 09.01.2013 ( Davacı F.. U.. ile ilgili olarak 07.01.2013 tarihinde) tarihi olduğu, davanın ise 08.01.2013 tarihinde açıldığı, dolayısıyla davalı işverenin dava açıldıktan 1 gün sonra ( davacı F.. U.. yönünden ise 1 gün önce) gönderdiği mazeret bildirimine dair noter ihtarı keşide ettiğine göre ve özellikle de dava dilekçesinin 15.01.2013 tarihinde kendisine tebliğ edildikten 6-7 gün sonra 21.01.2013 ( davacı F.. U..'un ise 24.01.2013 tarihinde keşide ettiği ihtar ile) tarihinde fesih ihtarının keşide edildiği görülmekle artık davalı işveren tarafından devamsızlık nedenine dayanılarak fesih yapıldığı savunmasına itibar edilemez.

Ayrıca davalı tanığı olup Finans Müdürü olarak çalıştığı anlaşılan H.. K.. beyanında, davacının ayrıldığı dönemde özlük dosyasına ilişkin işyeri sözleşmesi dahil olmak üzere bazı evraklar imzalatılmak istendiğini, bunların kesinlikte boş evrak olmadığını,kendisinin odada olduğu sırada boş evrak imzalatılmak istenilmediğini beyan etmiştir. Aynı tanık davacı M.. U.. dosyasında ayrıca davacının abisi olan F.. işten ayrıldığında izinde olduğunu, ertesi gün döndüğünde kendisine çalışmaya devam edip etmeyeceğinin sorulduğunu, davacının ise kesinlikle çalışmaya devam edeceğini söylediğini ancak bir gün çalıştıktan sonra işe gelmediğini beyan etmiştir.

Aynı şekilde davacının iddia ettiği gibi kendisine bazı belgeler imzalatılmak istendiği hususu davalı tanığı A.. A..'in beyanları ile de anlaşılmaktadır.

O halde davacı iddiasının sabit olup iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından imzalatılmak istenen bazı belgelerin davacı tarafından imzalanmaması nedeniyle eylemli olarak feshedildiği, fesihten sonra davacının işe gelmediğine dair tutanaklar tutulup dava açıldıktan 1 gün önce ya da 1 gün sonra mazeret ihtarı gönderildiği görülmekle davalı işveren tarafından iş sözleşmesinin feshedildiği, feshin de haklı nedene dayandığının davalı işverence ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından davacının iddiasının tanık beyanları ve dosya içeriği ile ispat edilmesine rağmen, feshin davacı işçi tarafından haklı nedenle yapıldığından bahisle ihbar tazminatı talep edemeyeceği belirtilerek reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Dosya kapsamından davacının iddiasının tanık beyanları ve dosya içeriği ile ispat edilmesine rağmen, feshin davacı işçi tarafından haklı nedenle yapıldığından bahisle ihbar tazminatı talep edemeyeceği belirtilerek reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece, davalı işveren tarafından eylemli olarak iş sözleşmesinin feshedildiği, feshin haklı nedene dayanmadığı kabul edilerek kıdem tazminatı yanında ihbar tazminatının da hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme ile reddine karar vermesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 01.04.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1193, Karar No: 2014/5308, Tarih: 05.03.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/1193 E.  ,  2014/5308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Silahı satın aldığını beyan eden sanığın eyleminin 6136 sayılı Yasanın 13/1. madde ve fıkrasında düzenlenen suçu oluşturduğunun gözetilmemesi ve denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işleyen sanık hakkında açıklanan hükümde, CMK.nun 231/11. madde ve fıkrasına aykırı olarak, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değer- lendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdiri- ne, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, sair temyiz itirazlarının reddine, ancak,

6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümde, 5252 sayılı Yasanın 5/2. madde ve fıkrası uyarınca suç tarihi itibariyle temel adli para cezasının 450,00 TL'den fazla olamayacağı ve gün para cezası bulunmadığı gözetilmeden, 25 gün karşılığı adli para cezasına hükmedilerek sanığa fazla ceza tayin edilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkra- sında yer alan “25 gün karşılığı” ibaresinin çıkarılıp yerine “450 TL” ibaresinin, TCK.nun 62. maddesi uygulamasıyla belirlenen “20 gün karşılığı” ibaresinin çıkarılıp yerine, “375 TL” ibaresinin eklenmesi ve gün karşılığı para cezasının 400 TL adli para cezasına çevrilmesiyle ilgili fıkranın hükümden çıkarılması suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 05.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1806, Karar No: 2012/4595, Tarih: 19.04.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/1806 E.  ,  2012/4595 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit suçlarından sanık ...'in; nitelikli cinsel saldırı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'un yapılan yargılamaları sonunda; sanık ...'in çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit suçlarından, sanık ...'un atılı suçlardan mahkûmiyetlerine dair Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 14.04.2011 gün ve 2009/243 Esas, 2011/232 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafileri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'in, diğer sanık ...'in idaresindeki, içinde mağdure ...'ın da bulunduğu araçta iken, mağdure ...'ün boğazına bıçak dayayarak ...'a dönüp "sesinizi çıkartmayın yoksa arkadaşınızın boğazını keserim" dedikten sonra aracın bir bahçenin içine park edildiği, sanık ...'in elinde bıçak olduğu halde ...'e aşağı inelim konuşacağız deyip onu yakındaki bir araziye götürerek, darbedip, "...'ın kafasını kesip atarım senin de kızlığını alırım" dediği, ...'ın da, ...'ün bıçak zoruyla arabadan indirildiğini doğruladığı anlaşılmış bulunması ve dosya içeriği karşısında tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12773, Karar No: 2013/15477, Tarih: 08.11.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/12773 E.  ,  2013/15477 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/04/2012

Yanlar arasında görülen  tapu  iptal, tescil ve  tenkis davası sonunda, yerel mahkemece  davanın, reddine  ilişkin olarak verilen karar davacı vekili  tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 08.11.2013 Cuma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat Ş.Ç.  ile  temyiz edilen vekili Avukat D.Ö.geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi S. Ö. tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil olmazsa tenkis   isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın  reddine  karar  verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu taşınmazlardaki payların miras bırakan S.A. tarafından 18.02.2011 tarihli akitle davalıya satış suretiyle devredildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda,   yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanununun 706., Türk Borçlar Kanununun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanununun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki;  bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince;  muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların mirasçı olmayan 3. kişilere karşı da açılabileceği hususunun göz ardı edilerek  3. kişi durumunda bulunan davalıya karşı dava açılamayacağından bahisle davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olduğu söylenemez.

Hal böyle olunca, yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılması, taraf delillerinin toplanması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davacının, bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 990.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına,  08.11.2013  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/20652, Karar No: 2010/595, Tarih: 25.01.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/20652 E.  ,  2010/595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 28.03.2007 tarihinden itibaren hizmet süresinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının temyiz itirazlarının reddine.

2-Davalıların temyiz itirazlarına gelince;

Davacı, çalıştığı iş ve işyeri itibariyle 28.03.2007 gününden itibaren itibari hizmet süresinden yararlandırılması gerektiğinin tesbitine, tespit edilen itibari hizmet sürelerinin sigortalılık süresine eklenmesine ve fark primlerin işverence ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa’nın Geçici 7. maddesi hükmünde “bu Kanun’un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesidir.

506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasa’yla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemeyle tanınan itibari hizmet süresi olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşulların gerçekleşmesi, sözü edilen haktan yararlanmak için tek başına yeterli olmayıp, Yasa’nın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır. Yasa’nın açık hükmü ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları da bu doğrultuda olduğu gibi; 3395 sayılı Yasa’ya ilişkin tasarının Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmesi sırasında, zehirli gaz ve maddelerle çalışan başka iş kollarının da bulunduğuna işaret edilerek orada çalışanlara da aynı hakkın tanınması yönündeki öneri, konunun hazırlık çalışmasını gerektirdiği belirtilerek, bu yöndeki kapsamlı düzenleme istemi ileri tarihlere bırakılmış, bu hakkın ek olarak yalnızca gemi adamları ile azotlu gübre ve şeker sanayiinde çalışanlara tanınmasıyla yetinilmiştir (Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 20.06.1987 günlü, 121, Birleşim Tutanağı, Dergi s:206-209).

Bundan başka, Ankara 1. İş Mahkemesi'nce, sözü geçen ek maddenin alt bentlerinde yazılı koşullarla çalışan sigortalılar arasında eşitliğin sağlanması amacıyla, bu hakkın belirli işkollarına özgü biçimde ve sınırlı olarak verilmesine yol açan I, II, III ve IV. bentlerin işkolunu belirleyen ibarelerinin iptali istemiyle itiraz yoluna başvurulmuş ise de, Anayasa Mahkemesi, 02.05.1989 tarihli, 1988/51 E., 1989/18 K. sayılı kararında, “...anılan bent hükümlerinde, Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı işyerlerinde çalışan sigortalıların yer almaması, belli sigortalılara hak tanıyan ve özü bakımından Anayasa'ya aykırı bulunmayan hükmün iptalini gerektirmez. Kaldı ki, diğer sigortalıların, bu haktan yararlanmaları doğrultusunda her zaman yeni düzenlemeler yapılabilir. Anayasa Mahkemesi'nden, ancak Anayasa'ya aykırı olan bir yasa hükmünün uygulama alanından kaldırılmasını sağlamak için iptal kararı istenebileceğine, özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kural, uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceğine göre; bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesi Anayasa'ya uygun ve tutarlı bir tasarruf olacaktır.” gerekçesinden hareketle, itiraz konusu hükmün Anayasa'ya aykırı bulunmadığı ve itirazın reddi gerektiği sonucuna varmıştır.