muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5197, Karar No: 2022/6861, Tarih: 31.05.2022

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesinin 10.12.2020 tarihli ve 2020/3279 Esas, 2020/475 Karar sayılı ilâmı ile İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.04.2021 tarihli ve 2021/2380 Esas, 2021/8488 Karar sayılı ilâmı ile tarafların sair temyiz itirazları yerinde görülmeyerek, davacının, davalı işyerinde 11.08.2008 tarihinde çalışmaya başladığı, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 19.08.2016 tarihli işyeri kayıtlarına dair dilekçe eklerinde; hukuk müşavirliği vekâlet ücreti havuz hesabındaki (Banka geneli) toplam tutarlar, davacıya ait ödeme oranları, baş hukuk müşaviri tarafından davacıya ödenmesi gereken karşı taraf vekâlet ücreti miktarları ile davacıya ödenen miktarların gösterildiği, söz konusu belgeler ve davacının işe giriş tarihi birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafından karşı taraf vekâlet ücretlerinden yapılan %25’lik kesintiye ilişkin esaslı değişikliğin davacının işe giriş tarihinden önce yapıldığı, davacının çalışmaya başlamasından önce işverence son verilen işyeri uygulamasına göre dava konusu karşı taraf vekâlet ücretinden %25'lik kesinti yapıldığından bahisle alacak hesaplanmasının isabetli olmadığı, yine davacının dava konusu alacak bakımından davasını belirsiz alacak davası türünde açtığı, bu nedenle söz konusu alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği hâlde bir bölümüne dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak bozma sonrası alınan 09.11.2021 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesaplamalara göre dava konusu alacak hüküm altına alınmış, bozma konusu olmayan diğer hususlarda ise bozma öncesinde olduğu gibi hüküm kurulmuştur

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak bozma sonrası alınan 09.11.2021 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesaplamalara göre dava konusu alacak hüküm altına alınmış, bozma konusu olmayan diğer hususlarda ise bozma öncesinde olduğu gibi hüküm kurulmuştur

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından uyulan Yargıtay bozma ilâmının maddi hataya dayandığını, zira bozma ilâmında belirtilen 19.08.2016 tarihli bir belgenin dava dosyasında bulunmadığını, davalı tarafından 2009 yılında çıkarılan yönetmeliğe göre havuzda toplanan vekâlet ücretinin tamamının dağıtılacağının kararlaştırıldığını, davacı işe girdiğinde yürürlükte olan ve yine işe giriş tarihinden 1,5 yıl sonra yayınlanan 26.10.2009 tarihli yönetmelikte kesintisiz ödeme yapılacağının belirtildiğini, bilinmeyen bir uygulamanın işyeri şartı kabul edilemeyeceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, davacı lehine hesaplanan vekâlet ücretinin yıl bazında gelir vergisi tarifesine göre kesintiye tabi tutulduğunu, 2011 yılı için hesaplanan tutarın 2011 yılının vergi tarifesine göre, sonraki yıllar için hesaplanan tutarların ilgili yılın tarifesine göre kesintiye tabi tutulduğunu, ancak gelir vergisi kesintisinin gelirin doğduğu yılın tarifesine göre hesaplanması gerektiğini, davacının eline geçen ücrette bir azalma meydana gelmediğinden çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik olmadığını, bu nedenle %30’luk kesintilere de 4857 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin uygulanamayacağını, davacının yedi yıl boyunca yapılan kesintiye ses çıkarmamasının bu kesintileri zımnen kabul ettiği anlamına geldiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu ücret alacağının hesabı ile alacaktan yapılan gelir vergisi kesintisi yöntemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (193 sayılı Kanun) "Vergi tevkifatı" kenar başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu ücret alacağının hesabı ile alacaktan yapılan gelir vergisi kesintisi yöntemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (193 sayılı Kanun) "Vergi tevkifatı" kenar başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar."

2. 193 sayılı Kanun'un "Vergi tevkifatında uyulacak esaslar" kenar başlıklı 96 ncı maddesi şöyledir:

" 94 üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.

Vergi tevkifatı, ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu vergi, bilfiil ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendigi verginin toplamı üzerinden hesaplanır."

3. 193 sayılı Kanun'un "Muhtasar beyanname: a) Verilme zamanı" kenar başlıklı 98 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. Yıl sonlarında tahakkuk ettirilen mevduat faizlerinden kesilecek vergilerin bildirilmesi için bu süre bir ay uzatılır."

4. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (213 sayılı Kanun)19 uncu maddesi şöyledir:

“Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.”

5. 10.03.1991 tarihli ve 20810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 166 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin ilgili bölümü şöyledir :

"...

6. TOPLU İŞ SÖZLEŞMELERİ İLE ESKİYE YÖNELİK OLARAK ÖDENEN ÜCRET FARKLARININ VERGİLENDİRİLMESİ :

4. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (213 sayılı Kanun)19 uncu maddesi şöyledir:

“Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.”

5. 10.03.1991 tarihli ve 20810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 166 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin ilgili bölümü şöyledir :

"...

6. TOPLU İŞ SÖZLEŞMELERİ İLE ESKİYE YÖNELİK OLARAK ÖDENEN ÜCRET FARKLARININ VERGİLENDİRİLMESİ :

Bilindiği gibi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde ücretin tanımı yapılmış, 94 üncü maddesinde ise yaptıkları ödemelerden vergi tevkifatı yapmak zorunda olan vergi sorumluları belirtilmiştir. Aynı Kanunun 98 inci maddesinde de, "94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri kârlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın 20'nci günü akşamına kadar bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar .." denilmiştir. Kanunun 96 ncı maddesinde ise, vergi tevkifatının nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanacağı, hesaben ödeme deyiminin de vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade edeceği belirtilmiştir.

Buna göre, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin uzaması ve sözleşmenin sonraki takvim yılında imzalanması veya sözleşme aynı yılda imzalanmakla beraber sözleşmeden doğan farkların müteakip takvim yılında tahakkuk ettirilerek ödenmesi halinde, toplu sözleşmeden doğan farklar, tahakkuk ve ödemesinin yapıldığı yılın ücreti olarak kabul edilmek suretiyle vergilendirilecektir.

ÖRNEK :

25 işçi çalıştıran (A) Anonim Şirketi 1 Ekim 1990 tarihinde (B) Sendikası ile toplu sözleşme görüşmelerine başlamış ve sözleşme l0 Ocak 1991 tarihinde brüt % 50 artışla imzalanmıştır.

Şirket, toplu sözleşmeden doğan ücret farklarını 20 Ocak 1991 tarihinde tahakkuk ettirerek ödemiştir. 1990 yılının Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait ücret farkı ödemesi tahakkuk ve ödemenin yapıldığı 1991 yılına ait ücret olarak vergilendirilecektir.

Eskiye dönük ücret farklarının vergilendirilmesi konusunda 1.3.1973 gün ve 109 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur."

3. Değerlendirme

1.Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilmiş İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Tebliğ olunur."

3. Değerlendirme

1.Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilmiş İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 193 sayılı Kanun uyarınca gerçek usulde işçi ücreti vergilendirilirken ücretin safi tutarı, kaynakta kesintiye tabi tutulacak olup kesintiyi de işveren yapacaktır. Yapılacak vergi kesintisi 193 sayılı Kanun’un 103 üncü maddesinde belirlenen artan oranlı tarifeye göre belirlenecektir.

3. 213 sayılı Kanun uyarınca yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olan işverenler, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Yine işçilik alacaklarının mahkeme kararı ile hüküm altına alınıp icra baskısı olmadan işverence ödenmesi hâlinde işverenin sorumluluğu devam edecektir.

4. Somut olayda; bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda, her iki alacak kaleminin toplamı üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılarak dava konusu alacağın net tutarının hesaplanmış; ancak uyulmasına karar verilen bozma ilâmı uyarınca davacının yalnızca %30'luk kesintiyi alabileceği kabul edildiğinden İlk Derece Mahkemesince net alacak tutarının hesaplanması için ek bilirkişi raporu alınmıştır. Söz konusu 09.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; dava konusu alacağın 05.05.2011-29.04.2016 tarihleri arası dönem yönünden ve her bir hesap yılı için ilgili yılın gelir vergisi tarifesindeki parasal sınırlar ve oranlar gözetilerek alacağın net tutarı hesaplandığı görülmüştür.

5. İlk Derece Mahkemesince 09.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre karar verilmiş ise de yukarıda açıklanan 213 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesindeki düzenlemeden anlaşılacağı üzere vergilendirme sürecinin başlaması, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesine bağlıdır. 166 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde de eskiye dönük ücret farklarının vergilendirilmesinde ücretin ilgili olduğu yılın değil tahakkuk ve ödemenin yapıldığı yıla ait ücret olarak vergilendirileceği belirtilmiştir. Davacının 05.05.2011-29.04.2016 tarihleri arası döneme dair dava konusu ücret alacağı yönünden vergiyi doğuran olayın 2016 takvim yılında gerçekleştiği gözetilerek tüm dönem yönünden hesaplanan alacaktan 2016 takvim yılına ilişkin gelir vergisi tarifesinde yazılı parasal sınırlar ve oranlar uygulanmak suretiyle gelir vergisi hesaplanması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5661, Karar No: 2013/29681, Tarih: 12.12.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/5661 E.  ,  2013/29681 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/81284

MAHKEMESİ : Suruç Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/12/2011

NUMARASI : 2010/418 (E) ve 2011/509 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Ceza Genel Kurulunun 13.11.2007 gün ve 210-234 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere; “daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” hallerinde ve “her somut olayda ;olayın özelliği, mağduru konumu, failin kişiliği ve suçun işleniş şekli” değerlendirilmeye konu edilerek, meydana gelen haksızlığa faili iten etkenler ve bu haksızlığın mağdur üzerindeki etkileri de gözetilerek, hırsızlık suçlarında malın değerinin azlığına ilişkin TCK.nun 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Göreve yeni atanması nedeniyle hastaneyi tanıma ve uyum amacıyla Suruç Devlet Hastanesi acil servisinde acil tıp teknisyeni olarak görev yapan meslektaşı O.. D..'ın yanında refakat nöbeti tutmakta olan sanığın, acil servis ilaç dolabında bulunan 1 adet diazem ampul ve 1 adet contramal ampul'ü izinsiz alarak kendisine intravenöz olarak uyguladığı olayda TCK.nun 145. maddesinin koşulları oluşmadığı halde yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 25.06.2008 olan suç tarihinin hükmün başında 28.11.2008 olarak yanlış yazılması,

3- Kabule göre de;

5237 sayılı TCK’nın 145. maddesi uyarınca ceza vermekten vazgeçilmesi halinde, doğrudan 5271 sayılı CMK'nın 223/4. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, sanık hakkında hapis cezası tayin edildikten sonra ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 12.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2575, Karar No: 2012/10558, Tarih: 29.03.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/2575 E.  ,  2012/10558 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu sanıktan elde edilen bıçağın, 06.02.2009 günlü bilirkişi raporuna göre iki tarafı oluklu ve 6136 sayılı Yasanın 4. maddesinde belirtilen yasak bıçaklardan olduğu anlaşılmakla, tebliğnamede yer alan bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 29.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10794, Karar No: 2021/2358, Tarih: 01.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/10794 E.  ,  2021/2358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.Arazi niteliğindeki ... ilçesi, ... köyü, 83 ve 86 parsel sayılı taşınmazlara gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan ipotek ve haciz şerhlerinin kamulaştırma bedeline yansıtılması ile yetinilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)1-2-(A) numaralı bendinde geçen (karar tarihi olan 15.01.2020) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Dairemiz karar ) kelimelerinin yazılmasına,

b)1-2-(A) numaralı bendinde geçen (kararın kesinleşmesinin ardından) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (derhal) kelimesinin yazılmasına,

c)2-2-(A) numaralı bendinde geçen (karar tarihi olan 15.01.2020) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Dairemiz karar ) kelimelerinin yazılmasına,

d)2-2-(A) numaralı bendinde geçen (kararın kesinleşmesinin ardından) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (derhal) kelimesinin yazılmasına,

b)1-2-(A) numaralı bendinde geçen (kararın kesinleşmesinin ardından) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (derhal) kelimesinin yazılmasına,

c)2-2-(A) numaralı bendinde geçen (karar tarihi olan 15.01.2020) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Dairemiz karar ) kelimelerinin yazılmasına,

d)2-2-(A) numaralı bendinde geçen (kararın kesinleşmesinin ardından) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (derhal) kelimesinin yazılmasına,

e)5 numaralı bendinde geçen (depo edilen bedelin rehin, haciz veya ipoteğin kalkmasından veya lehine rehin, haciz veya ipotek konulanın muvafakatından sonra fark bedelin kararın kesinleşmesinden sonra müracaatları halinde hak sahiplerine hisseleri oranında ödenmesi için ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına,) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (fark bedelin derhal ödenmesi için ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına ) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 01/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6529, Karar No: 2019/4635, Tarih: 22.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/6529 E.  ,  2019/4635 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davalıya yersiz olarak ödenen aylıkların 5510 sayılı Yasanın 56. maddesi kapsamında tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma sonrası yapılan yargılama sonunda yazılı gerekçelerle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 07.12.2001 tarihinde kesinleşen davalıya, 07.09.2000 tarihinde yaşamını yitiren Emekli Sandığı emeklisi babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla davalıya 01.01.2002 tarihi itibariyle bağlanan yetim aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 01.11.2008 tarihi itibariyle kesilerek, 01.11.2008–31.10.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk işlemi tesis edildiği ve eldeki dava ile de tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir.