muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2550, Karar No: 2022/3399, Tarih: 15.03.2022

VI-SONUÇ

1-Başvuru konusu uyuşmazlıkta, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında uzun yol tır şoförü olarak görev yapan işçilerin fazla çalışma ve hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma iddiasının tanık delili ile ispat edilebilmesi için tanık anlatımlarının görgüye dayalı olması gerektiğine ve uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,

2-Garanti ücrete ilaveten sefer primi ile çalışan tır şoförlerinin fazla çalışma ücretinin hesaplanması ile ilgili olarak, uyuşmazlık konusu bölge adliye mahkemelerinin bir kısmı tarafından karar gerekçesinde açıkça bu konuya yer verilmediğinden giderilmesi gereken bir uyuşmazlığın bulunmadığına ve bu sebeple uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına,

3-Bölge Adliye Mahkemelerinin, 4857 sayılı İş Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıkları incelemekle görevli ilgili hukuk dairelerine bildirilmesi için karardan bir suretin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine, 15/03/2022 günü oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10846, Karar No: 2016/15454, Tarih: 05.12.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/10846 E.  ,  2016/15454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin ... merkezde ayakkabı dükkanı bulunduğunu, toptan ve perakende ayakkabı satış işi yaptığını, aynı işi yapan ve işletme sahibi olan davalı ...'e faturalar karşılığında ayakkabılar sattığını, sevk irsaliyesi ile teslim ettiğini ödeme yapılmadığından ... 1.İcra Müdürlüğünün 2013/7547 Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini ileri sürerek, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ve davalının birbirine bitişik yerlerde aynı işi yaptığını, davacının gerçekten alacağı olsa, 21.10.2010 ve 2011 yılı içerisinde ve kesilen toplam değeri 30.371,00.TL olan faturalara dayalı alacak bedelinin 3 yıldan fazla zamandan beri talep ve takip edilmemesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hepsinin kapalı fatura olduğunu, kapalı fatura mal bedelinin ödendiğine karine teşkil ettiğini, imzasını taşıyan veya çizilmiş fatura, bedeli borçlu tarafından ödenmiş kabul edildiğini, müvekkilinin takibe ve davaya konu faturalara ilişkin hiçbir borcu olmadığını, bedel davacı/alacaklıya fatura kesildiği tarihte ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacı tarafından düzenlenen faturaların kapalı fatura olduğu ve ödendiğine karine teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 05/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4272, Karar No: 2013/14261, Tarih: 15.04.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/4272 E.  ,  2013/14261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Isparta İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi arafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu belediye hakkında başlatılan ilamsız icra takibinde; takibin kesinleşmesi üzerine alacaklının talebi üzerine  borçlunun banka hesapları üzerine haciz uygulanmış, borçlu icra mahkemesine başvurusunda T.C. Ziraat Bankası Senirkent şubesi nezdinde bulunan 32386319-5007 nolu hesabın Mera Kanunun 26. maddesi gereği açıldığını, Mera Yönetmeliği 12. maddesi 'd' ve 'e' bentleri gereği çayır, mera, yaylak ve kışlaklardan satılan ihtiyaç fazlası ürünlerin satılması ile elde edilen gelirler ile otlatma hakkı bedeline ait olduğunu belirterek haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece haczedilmezlik şikayetine konu banka hesabında bulunan paraların Mera Islah ve Geliştirme işlerine tahsis edilmiş paralar olup fiilen kamu hizmetlerinde kullanıldığı, ayrıca ilgili belediye tarafından da kamu hizmetine tahsis edildiğine ilişkin meclis kararının bulunduğu, haczinin kabil olmadığı gerekçeleri ile şikayetin kabulüne karar verilmiştir

5393 Sayılı Belediye Yasası’nın 15/son maddesine göre; belediye vergi ve resimleri ile belediyenin kamuya tahsis edilmiş ve akarı olmayan taşınır ve taşınmaz malları haczolunamaz. Ayrıca 277 Sayılı Kanun’un 1.maddesine göre 5237 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve diğer kanunlarla belediyelere kamu hizmetini ifa etmesi için verilmekte olan paylar belediye vergi ve resmi hükmünde olup, bu paraların da haczi kabil değildir. Bu maddeye göre haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde “fiilen” kullanılması gerekli olup, kamuya tahsis kararı alınmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır. Kural olarak borçlunun her türlü mal ve hakkı haczedilebilir. Haczedilmezlik İçin İcra ve İflas Kanunu'nda veya özel kanununda açık hüküm bulunması zorunludur.

Somut olayda haczedilmezlik şikayetine konu banka hesabı 4342 sayılı mera kanunu 25. maddesi uyarınca açılmış bir hesap olup, mahkemece yapılan araştırmada mera katkı paylarının bu hesaba yatırıldığı tespit edilmiş ise de; Belediye Yasasında ve Mera Kanunu'nda Belediye akar nitelikte mera Birlik hesabının haczedilemeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi, borçlu hakkında ki haczi engelleyen İİK 82. maddesi ile özel

yasalarda da özel bir düzenleme olmadığından borçlu belediyenin haczedilmezlik şikayetinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile şikayetin kabulü isabetsizdir.

yasalarda da özel bir düzenleme olmadığından borçlu belediyenin haczedilmezlik şikayetinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile şikayetin kabulü isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının  temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14975, Karar No: 2010/1496, Tarih: 28.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/14975 E.  ,  2010/1496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm; taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazın yakınında bulunan Arıncık Sulama Regülatörünün ilkbahar aylarında aniden yağan yağmur ve kar sularının birikmesiyle geriye doğru şişerek taşınmazın bazı yılların ilk bahar aylarında sular altında kalmasına sebebiyet verdiği, bu durumun taşınmaza ekilecek ürünlerde sınırlamalar meydana getirdiği belirtilerek, taşınmazda yetiştirilen ürünlerde değer kaybı oranının belirlenmesi sonucu bedelinin tespiti ve tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacılar vekilinin tüm, davalı idare vekilinin ise aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Kısmen kabul kararı verildiğine göre; reddedilen kısım üzerinden kendisini vekil ile temsil ettiren davalı idare lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, maktu vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 6. bendinden “575,00” rakamlarının çıkartılmasına, yerine “3.654,00” rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacıdan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 28.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18289, Karar No: 2010/2275, Tarih: 24.02.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/18289 E.  ,  2010/2275 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2006 yılında yapılan kadastro sırasında ... Köyü 323 ada 2 parsel sayılı 3.850,60 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliği ile davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece çekişmeli taşınmazın %30-40 eğimli oluşu, üzerinde pırnal meşe çalılarının bulunması karşısında ormandan açıldığının anlaşıldığı, 6831 sayılı yasanın 1/j maddesi uyarınca % 12’den fazla eğimli makilik yerlerin orman sayılacağı gerekçesi ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir..

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki; hükme dayanak yapılan orman bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporda çekişmeli taşınmazın 1958 baskı tarihli memleket haritasında ve 1948 uçuş tarihli hava fotoğrafında açık renkli alanda gözüktüğü, eğiminin % 30-40 olduğu, üzerinde meyve ve zeytin ağaçları bulunduğu, orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmıştır. Ziraat bilirkişi Serdal Nalbant tarafından düzenlenen raporda ise; çekişmeli taşınmazın % 30 eğimli olduğu, %70’nin meyvelik, %30’nun taşlık ve çalılık niteliğinde bulunduğu, üzerinde 1 tane 25 yaşlarında andız ağacı, 6 tane aşı ve kök yaşı 150 olan zeytin ağaçları, 2 tane aşılı 10 yaşlarında ceviz ağacı, 1 tane 5 yaşlarında nar ağacı, 2 tane 20 yaşında incir ağacı ve kısmen pıynar çalılarının yer aldığı, 3.sınıf tarım arazisi olduğu belirtilmiş olup taşınmaz üzerinde bulunan orman ağaçlarının sayısı, kapalılık oluşturup oluşturmadığı, toplu veya dağınık halde bulunup bulunmadığı yönünde orman bilirkişiden rapor alınmadan dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

6831 Sayılı Yasanın 05.11.2003 tarihinde kabul edilen 4999 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değiştirilen 11. maddesinde fiilen orman olduğu Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilen yerlerin, talep üzerine Maliye Bakanlığınca Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edileceği ve tahsisi yapılan bu yerlerin Hazine adına tapuya orman niteliği ile tescil edileceği düzenlenmiştir.

6831 Sayılı Yasanın 05.11.2003 tarihinde kabul edilen 4999 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değiştirilen 11. maddesinde fiilen orman olduğu Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilen yerlerin, talep üzerine Maliye Bakanlığınca Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edileceği ve tahsisi yapılan bu yerlerin Hazine adına tapuya orman niteliği ile tescil edileceği düzenlenmiştir.

Bu sebeple bir fen ve bir orman bilirkişi ile keşif yapılarak çekişmeli taşınmaz hakim tarafından gözlemlenmeli, taşınmaz üzerinde neler bulunduğu (bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşları vb.) ayrıntılı olarak keşif tutanağına yazılmalı, taşınmaz üzerindeki ağaçların yaşları, sayısı, kapalılık oluşturup oluşturmadıkları, orman ağaçlarının sayısı, yaşı, cinsi, taşınmaz üzerinde toplu veya dağınık olarak bulunup bulunmadıkları yönünde rapor alınmalı, orman ağaçları taşınmaz üzerinde toplu halde bulunuyor ise o bölüm fen bilirkişiden alınacak ek rapor ile ifraz ettirilmeli oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

2009/18289-2010/2275

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ...’nin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 24/02/2010 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18581, Karar No: 2013/2095, Tarih: 14.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2011/18581 E.  ,  2013/2095 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ... Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2001 yılında kesinleşen davalıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Ocak ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 22.10.2008 – 21.11.2009 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirilerek kendisinden tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, boşandığı eşiyle davalının 26.10.2009 günü yeniden evlendiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı

zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı ... Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı

Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.