muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3768, Karar No: 2024/1551, Tarih: 06.05.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2021/303 E., 2021/502 K. sayılı kararıyla; muris ...'in davacılar dışında başka mirasçıları da bulunduğu ve talebin muris tarafından dikilen zeytin ağaçlarının bedelinin tahsili istemi olduğu, muristen kalan terekede mirasçılar arasında iştirak halinde mülkiyet esasları geçerli olması sebebi ile mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, bu davaların birlikte açılması gerektiği ancak davacı mirasçıların sadece kendi paylarına hasren dava açtıkları, mirasçıların iştirak halindeki payı üzerinde tek başına tasarruf yetkisi bulunmadığı gibi dava diğer mirasçıların paylarını da kapsamadığından diğer mirasçıların davaya katılması ya da terekeye temsilci atanması yoluyla davaya devam imkânı da bulunmadığı, davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.03.2022 tarihli ve 2022/878 E., 2022/2120 K. sayılı ilamıyla; davacıların dava dilekçesindeki talepleri incelediğinde murisleri tarafından dikilen ağaçların bedelinden paylarına düşen bedeli talep etmedikleri, aksine murisleri tarafından dikilen ağaçlar nedeniyle davalının mal varlığında oluşan zenginleşmenin tamamının terekeye iadesini talep ettikleri, bu nedenle diğer mirasçıların davaya dahil edilmesi ya da terekeye temsilci atanması için davacılara süre verilmesi ve hasıl olacak sonuca göre davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 125 inci maddesi uyarınca yeni maliki davaya dahil edip etmeyeceği hususunda tercih hakkı sorulması üzerine davacılar vekilince davaya davalı ... Belediyesi ile devam edeceklerini ve Sosyal Güvenlik Kurumunu (SGK) davaya dahil etmek istemediklerinin beyan edildiği; satış protokolüne göre taşınmazın zeytin ağaçları hariç olmak üzere satışının yapıldığının sabit olduğu, davacıların davalı Belediyeden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ağaç bedellerini talep edebilmeleri için davalı Belediyenin bu ağaçlar nedeniyle zenginleşmesinin gerektiği, davalı Belediyenin mülkiyetinin devamı süresinde ağaçlardan davacıların tasarruf etmesi nedeniyle aleyhe bir zenginleşmeden bahsedilemeyeceği, taşınmazı dava dışı SGK'ya satarken satış bedelinin içerisine zeytin ağaç bedellerinin dahil edilmemesi nedeniyle satış bedeli yönünden de davalı Belediyenin zenginleştiğinden bahsedilemeyeceği, ancak mülkiyet sahibi dava dışı SGK'nın taşınmaz maliki olarak zeytin ağaçları nedeniyle zenginleşmesinin söz konusu olduğu, davacıların SGK' yı dahil etme talebi bulunmadığından davalı Belediyeden zeytin ağaç bedellerini talep etme hakları bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; davalı ... ile SGK arasında yapılan devir protokolü ve encümen kararında taşınmaz devrinin zeytin ağaçları hariç tutularak yapıldığını, bu devir nedeniyle SGK'nın davaya dahil edilmesi gerektiği, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7 nci madde hükmü gereğince hükmedilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücretini geçemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı tarafından devralınan taşınmaza davacıların murisi tarafından dikilen zeytin ağaçlarının bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve devamı maddeleri,

2. 6100 sayılı Kanun'un 125 maddesi.

3. Değerlendirme

1. Somut olayda taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçları bedeli ayrık tutularak, devir bedeline dahil edilmeden sadece çıplak haliyle önce Milli Emlak Genel Müdürlü tarafından davalı Belediyeye dava devam ederken de dava dışı SGK'ya devredilmişse de davalı ...'nin bu satış nedeniyle sebepsiz zenginleşmesi söz konusu olmayacaktır. Aksine sebepsiz zenginleşen dava dışı SGK'dır. Zira taşınmazı, üzerindeki zeytin ağaçlarına ilişkin yargılama devam ederken satış bedeline ağaçların bedelinin dahil edilmediğini bilerek satın almıştır.

2. Hukukumuzda bir dava açıldıktan sonra da sahip olunan tasarruf yetkisi gereği dava konusu olan hak veya malın üçüncü kişilere devri mümkündür. Bu durumda bir dava şartı olan davayı takip yetkisi ortadan kalkmış olduğundan, davanın açıldığı haliyle devam etmesi düşünülemez.

3. Mahkemece, dava konusunun üçüncü kişiye temliki kendiliğinden dikkate alınacaktır. Ancak hakim, dava şartının ortadan kalkması nedeniyle davayı reddetmeyip davayı veya savunmayı değiştirme yasağının bir istisnası olan 6100 sayılı Kanun'un 125 inci maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanmak üzere diğer tarafa önel verecektir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, dava açıldıktan sonra iki taraftan biri dava konusunu bir başkasına devrederse, diğer taraf dilerse; devreden ile olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan üçüncü kişiye karşı davaya devam eder, dilerse; dava konusunu devreden taraf hakkında davayı tazminat davasına çevirebilir.

4. Dava görülmekte iken davalının dava konusunu üçüncü bir kişiye devrettiğini öğrenen mahkemenin, bunu kendiliğinden gözeterek, davacıya maddede belirtilen seçimlik haklarını hatırlatarak hangisini seçtiğini sorması ve davacının vereceği cevaba göre işlem yapması gereklidir.

5. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacılara 6100 sayılı Kanun'un 125 inci maddesi kapsamında seçimlik haklarının sorulmasına, davacılar vekilinin verdiği cevap doğrultusunda karar verilmesine, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/45362, Karar No: 2019/3295, Tarih: 28.02.2019

**4. Ceza Dairesi         2014/45362 E.  ,  2019/3295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Silahla tehdit

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanık ... Özkan'ın kovuşturma aşamasında verdiği ifadesinde, ellerinde halı kursunda kullandıkları bıçakların olduğunu beyan etmesi, tanık ...'ın ise soruşturma aşamasında verdiği ifadesinde sanıkların tehditte bulunduklarını, kovuşturma aşamasında da sanık ...'in elinde bıçak olduğunu gördüğünü söylemesi karşısında, bu anlatımlara neden itibar edilmediği açıklanıp tartışılmadan ve hangi anlatımın hangi nedenle üstün tutulduğu yöntemince açıklanmadan yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabule göre de;

Suçta kullanılmadığı kabul edilen ve bizatihi suç teşkil etmeyen emanetin 2011/105 sırasında kayıtlı olan bıçakların sanıklara iadesi yerine müsaderesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 28/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/34566, Karar No: 2012/36157, Tarih: 05.11.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/34566 E.  ,  2012/36157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde kapsam dışı personel olarak çalışan ve başka kamu kurumuna nakledilen davacının ücretine sözleşme gereği zam yapılmaması nedeni ile eksik ücret ödendiğini belirterek, bu ücretin davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, kararın miktar itibari ile kesin olduğuna karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine de ek karar ile kararın kesin olması nedeni ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

Ek kararın davalı vekili tarafından süresinde temyiz edildiği anlaşılmış olup, her ne kadar davacının hüküm altına alınan fark ücret alacağı, karar tarihi itibari ile kesinlik sınırında kalmakta ise de fark ücretin doğmasına neden olan artışların, davacının nakledildiği kamu kurumunda ücret nakil ilmühaberinde de değerlendirilmesi gerektiği ve devamlılık arzettiği, bu nedenle uyuşmazlıkta fark ücretin kesinliğinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından, yerel mahkemenin 05.01.0212 günlü temyiz isteminin reddine dair ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, kararın temyize incelemesine tabi olduğu kabul edilerek, Dairemizin 12.03.2012 gün ve 8535-7955 sayılı kararı ile “davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar, ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınan tüm işletmesel kararların getirtilmesi, davacının kapsamdışı nakle tabi olarak çalıştığı dönemde 406 sayılı kanunun Ek. 29 ve sözleşmenin 7. Maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı KHK.’un ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, davacının fark alacağı olup olmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gerektiği gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, “davalı vekilinin cevap dilekçesi ve diğer beyanlarında davacıya denge tazminatı ödenmediğinin açık olduğu zaten davalı vekilince de bu tazminatın davalıya ödenmemesi gerektiğinin savunulduğu dolayısıyla Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere davacıya çalıştığı dönemde 406 sayılı kanunun Ek. 29 ve sözleşmenin 7. Maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı KHK.’un ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, davacının fark alacağı olup olmadığı hususunun araştırılmasına gerek bulunmadığı ayrıca verilen kararın kesin nitelikli olmasına rağmen temyiz edildiği ve kesin kararın bozulmasına karar verildiği” gerekçesi ile bozmaya karşı direnilmiş ve kararın kesin olduğu vurgulanmıştır.

Direnme kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı kanunun 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla Tetkik Hakimi ... tarafından dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin “davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar, ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınan tüm işletmesel kararların getirtilmesi, davacının kapsamdışı nakle tabi olarak çalıştığı dönemde 406 sayılı kanunun Ek. 29 ve sözleşmenin 7. Maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı KHK.’un ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, davacının fark alacağı olup olmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gerekçesi ile verilen bozma kararına karşı yerel mahkemece direnilmiş ise de;

Temyize konu alacağa kesin olarak karar verildiği ve ayrıca Dairemizce daha sonra gelen uyuşmazlıklarda görev yönünden değişik bozma kararı verildiği için kesinlik ve değişik bozma hususlarını değerlendirmenin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yetki ve görevi dahilinde olduğu anlaşılmakla, dosyanın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ek ikinci maddesi uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 05.11.2012 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10472, Karar No: 2010/6985, Tarih: 16.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/10472 E.  ,  2010/6985 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, tasarruf teşvik ve nema alacaklarının ödetilmesine karar

Verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi davalı ... Müsteşarlığı hakkında açtığı davada, daha dava dışı işveren hakkında açılan kısmi davadan da söz edilerek saklı tutulan tasarruf teşvik ve nema alacaklarının tahsili isteğinde bulunulmuştur.

Davalı ... Müsteşarlığı cevabında husumet ve görev yönlerinden itirazlarda bulunmuştur.

Mahkemece, Hazine Müsteşarlığının dava dışı belediyenin külli halefi konumunda olduğundan söz ederek işin esasına girilmiş ve yapılan yargılama sonunda davanın esastan reddine dair karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili süresi içinde temyiz etmiştir.

Dosya içeriğine göre bu davadan önce, davacı işçi 2007 yılında belediye hakkında açtığı davada fazlaya dair haklarını saklı tutarak aynı isteklerde bulunmuş, davalı vekili davayı kabul ettiğin bildirmiş ve alacağın tamamının ödendiğini belirten bir savunma yapmıştır. Kısmi davanın yargılaması sırasında davacı vekili, alacağın tamamının belirlenmesi ve yapılan ödemenin tüm hakları karşılayıp karşılamadığının bilirkişi incelemesi yapılarak tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı işçi yönünden işverence yapılan ödemenin gerçekleşen alacağı karşılamadığı belirlenmiş, hak kazanabileceği tutar tespit edilmiştir. Kısmi davada her iki taraf vekilleri de bilirkişi raporuna itiraz etmiş, ancak mahkemece itirazların reddine dair ara kararı verilerek yargılamaya devam olunmuş ve davaya konu miktarların ödendiği gerekçesiyle davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur. Kısmi davada verilen sözü edilen karara karşı her iki taraf da temyiz yoluna başvurmamıştır.

Davacı tarafından daha sonra Hazine müsteşarlığı hakkında bu dava açılmış ve saklı tutulan fazlaya dair hakları talep edilmiştir. Mahkemece, kısmi davada bilirkişi raporuna karşı itirazların reddedildiği ve verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle davalının husumet itirazı üzerinde durulmalıdır.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre anılan ödemelerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

Öncelikle davalının husumet itirazı üzerinde durulmalıdır.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre anılan ödemelerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

3417 sayılı yasa 24.4.2003 tarih ve 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmış ve sözü edilen yasanın 7. maddesinde, “3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır” şeklinde kurala yer verilmiştir. 4853 sayılı yasanın 8. maddesinde ise, tasarruf teşvik kesintileri ile katkı paylarını süresinde işverence yatırılmaması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından primlerin tahsiline ilişkin hükümler çerçevesinde tahsil edileceği açıklamıştır.

4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 sayılı eklenen ek madde 1 hükmü doğrultusunda, tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler 31.12.2007 tarihi itibarıyla Hazineye devredilmiş durumdadır. Anılan hükümde, “Mülga 9/3/1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanunla kurulan ve bu kapsamda hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esasları belirlemek üzere 24/4/2003 tarihli ve 4853 sayılı Kanunla tasfiye edilen Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına ait tüm varlık ve yükümlülükler, 31/12/2007 tarihine kadar Hazineye devrolunur. Devre ilişkin hususları belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir. Devir tarihinden sonra hak sahiplerine yapılacak her türlü ödeme, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi kayıtları esas alınarak Banka tarafından gerçekleştirilir. Bu ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin Hazine Müsteşarlığına iletilmesini takiben söz konusu ödeme karşılığı tutarlar Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanmak suretiyle hak sahibine ödenmek üzere Bankaya aktarılır. Konusu suç teşkil eden fiillerden kaynaklanan ödemeler hariç hak sahiplerine fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde, bu tutarların tahsilinden vazgeçilerek terkin edilir ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi yönünden gerçekleşmiş ödemelere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler kendiliğinden sona erer” şeklinde kurala yer verilmiştir. 13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu Geçici 5.maddesinde yer alan "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası belediyelere ait şirketlerin, 31.12.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarından olan kamu ve özel hukuka tâbi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere 31.12.2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilir. Bakanlar Kurulu bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu alacak ve borçlara ilişkin fer'ileri ve cezaları da kapsar. Yukarıda açıklanan kapsamda yer alan kuruluşların takas ve mahsup işlemine konu olan veya olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının yüzde kırkını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilmektedir. Bu noktada sözü edilen kurum ve kuruluşlar bakımından Sosyal Güvenlik Kurumuna olan tasarruf teşvik kesintisi ve katkı paylarını da içeren borçların yeniden yapılandırılmasının gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu konuda Hazine Müsteşarlığı ile uzlaşma yoluna gidilip gidilmediği hususu sorumluluğun belirlenmesi bakımından önemlidir.

Uzlaşma kapsamında tahsil edilecek tasarruf teşvik kesintisi ile katkı payını tahsil eden tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da; yasa gereği, işverenden tahsil yükümü Sosyal Sigortalar Kurumuna ait olmakla, Kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin uzlaşma kapsamında tahsiline başlanmış olması halinde işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde, davalı belediyenin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olur.

Hal böyle olunca, 5393 Sayılı Kanunun 5.maddesi kapsamında uzlaşma kapsamına alınan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumu ve Hazineye ait olduğu kabul edilmelidir(Yargıtay HGK 23.12.2009 gün 2009/ 9-480 E, 2009/ 596 K.). Bu durumda, uzlaşma kapsamına alınan borç miktarı kadar sorumluluk işveren yönünden kalkacağından husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekir.

Hazinenin sorumluluğunun 4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 Kanun ile eklenen ek madde 1 hükmüne dayandırılması halinde, özel sektörün de sağlaması gereken katkı payı ve nema alacağından da, hazinenin sorumlu olduğu sonucu ortaya çıkar. Ancak somut olayda bu hükmün uygulanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Davalı işveren tarafından T.C. Ziraat Bankasına yatırılan tasarrufu teşvik kesintisinin bulunması halinde ise, hesapta bulunan tasarrufu teşvik kesintisi ve nemasından tarafların sorumlu olmayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel mahkemece, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde araştırma, inceleme ve değerlendirmede bulunmak suretiyle davalı ... Müsteşarlığının ve dava dışı işveren ile Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olup olamayacağı belirlenmelidir. Dava dışı belediye ile davalı ... Müsteşarlığı arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna olan tasarruf teşvik borçlarını da içeren kurum alacakları yönünden bir yeniden yapılandırma noktasında bir uzlaşmaya gidilmemiş olması durumunda husumetin Hazine Müsteşarlığına yöneltilmesi mümkün olmaz. Böyle bir durumda ödenmeyen tasarruf teşvik alacaklarından işverenin sorumluluğuna gidilmelidir.

3- Yukarıdaki bent uyarınca yapılacak olan inceleme sonucunda davalı ... Müsteşarlığının sorumlu olduğu kabul edildiği taktirde işin esasına girilmeli, kısmi davada alınan bilirkişi raporunda davacı işçinin tasarruf teşvik ana para ve nema alacakları kesinleşmiş olmakla ve işverence yapılan ödemenin hak kazanılan tutardan daha az olduğu görülmekle iş bu davada bakiyesi yönünden karar verilmelidir. Dava dışı bazı işçiler yönünden işverence yapılan ödemenin fazla olması davacı işçinin bakiye alacağını talep etmesine engel değildir. Mahkemece eksik incelemeyle ve kısmi davada alınan bilirkişi raporunun taraflar için bağlayıcı olduğu belirtildiği halde, sözü edilen raporda yapılan hesaba itibar edilmeyerek kısmi ödeme sebebiyle davanın reddi hatalı olup kararın bu yönlerden bozulması gerekmiştir.