muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/438, Karar No: 2024/7155, Tarih: 26.09.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/438 E.  ,  2024/7155 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/410 E. 2023/1192 K.

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 260' ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17.06.2015 tarihli iddianamesiyle sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan cezalandırılması istemiyle dava açılmıştır.

2. Bursa 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.12.2015 tarihli kararı ile sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3.Bursa 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.12.2015 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 19.04.2021 tarihli kararı ile ''...Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin '... 01.01.2020 tarihi itibariyle hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda basit yargılama usulü uygulanmaz...' bölümündeki 'hükme bağlanmış' ibaresinin Anayasanın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptal kararı gözetilerek basit yargılama usulü yönünden mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu..." nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

4.Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; Bursa 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.11.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği somut bir nedene dayanmamaktadır.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay, hakkında yakalama kararı bulunan sanığın polis merkezine intikal ettirildiği, ardından Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edilmek üzere dışarı çıkarıldığı sırada polis merkezinden kaçmak suretiyle firar ettiği iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği somut bir nedene dayanmamaktadır.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay, hakkında yakalama kararı bulunan sanığın polis merkezine intikal ettirildiği, ardından Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edilmek üzere dışarı çıkarıldığı sırada polis merkezinden kaçmak suretiyle firar ettiği iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE

Tüm dava dosyasındaki deliller birlikte değerlendirilerek; yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, sanığın mahkumiyetine dair kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, sanığın temyiz itirazı reddedilmiş, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Bursa 18. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.11.2023 tarihli, 2021/410 Esas ve 2023/1192 Karar sayılı kararında sanık tarafından ileri sürülen temyiz itirazları ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6157, Karar No: 2016/2628, Tarih: 09.03.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/6157 E.  ,  2016/2628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Her iki sanık hakkında TCK 37/1 maddesi delaletiyle 157/1, 62, 52/2, 51 maddeleri gereğince 10 ay hapis ve 500 TL adli para cezası, cezaların ertelenmesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Galericilik yapan katılanın, sanık ...'tan ... plakalı aracı 70.000 TL'ye satın aldığı, araç değeri karşılığında da 35.000 TL bedelli iki adet senet düzenleyerek sanık ...'e verdiği, aracın satışını trafikte üzerine aldığı, daha sonra sanık ... ile katılanın aralarında yaptıkları görüşmelerle aracın bedelinin senet yerine 61.500-TL nakit para şeklinde ödenmesi konusunda anlaştıkları, bu anlaşma karşılığında da iki adet senedin müştekiye iade edileceği, sanıkların birlikte katılanın işyerine gittikleri, sanık ...'in senetleri önce müştekiye verdiği, müştekinin senetlere bakmak isterken sanık ...'in vazgeçtiğini söyleyerek senetleri elinden geri aldığı, arkasından diğer sanık ...'ın sanık ...'e "anlaşma yapıldı, cayılmaz" diyerek katılanın elinden aldığı senetleri yırttığı, sanıkların nakit paraları da alarak işyerinden ayrıldıkları, ancak daha sonra yırtılmış süsü verilen senetlerin tahsil için bankaya ibraz edildiği, böylelikle sanıkların hileli davranışlarla katılana ait 35000 TL bedelli iki adet senedi gerçekte yırtmadıkları halde yırtmış süsü vererek katılanı kandırıp senetlerin iade edilmesi halinde alabilecekleri nakit parayı da aldıkları, katılanın bu şekilde zarara uğratıldığı anlaşıldığından dolandırıcılık suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak ;

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108 E., 2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi kanun koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamasına rağmen, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde tayin edilmesi,

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108 E., 2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi kanun koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamasına rağmen, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde tayin edilmesi,

2-TCK'nun 51. maddesinde sadece hapis cezasının ertelenmesi düzenlenmiş olup 5237 sayılı TCK'nun uygulandığı durumlarda adli para cezasının ertelenmesine yasal imkan bulunmadığı halde; mahkemece sanığa hapis cezasının yanında ayrıca adli para cezası da verilmiş olduğundan, 5237 sayılı TCK'nun 51. maddesi uygulanırken sadece hapis cezasının ertelendiğinin yazılması gerektiği halde hüküm fıkrasında "Sanığın geçmişi, dosyaya yansıyan kişisel hali gözetilerek cezasının ertelenmesi halinde ileride suç işlemekten çekineceğine dair mahkememizce kanaat oluştuğundan sanık hakkında hükmedilen cezasının 5237 Sayılı TCK’nun 51. maddesi uyarınca ertelenmesine" denilmek suretiyle adli para cezasının da ertelenmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafii, sanık ... ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan,her iki sanık hakkındaki hüküm fıkrasından adli para cezasının uygulanmasına ilişkin olarak sırasıyla “30 gün”, “25 gün” ve”500 TL” adli para cezası ibarelerinin tamamen çıkartılarak yerine, sırasıyla “5 gün”,”4 ve “80 TL” adli para cezası ibaresinin eklenmesi, yine her iki sanık hakkındaki hüküm fıkrasında yer alan TCK'nın 51. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılıp yerine, "Sanığın geçmişi, dosyaya yansıyan kişisel hali gözetilerek hapis cezasının ertelenmesi halinde ileride suç işlemekten çekineceğine dair mahkememizce kanaat oluştuğundan sanık hakkında hükmedilen hapis cezasının 5237 Sayılı TCK’nun 51. maddesi uyarınca ertelenmesine "ibaresinin eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8629, Karar No: 2017/4018, Tarih: 24.05.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/8629 E.  ,  2017/4018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Bozma kararına uyularak yapılan yargılamada, sahte fatura düzenlemek suçunda suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında, 2005 takvim yılı için kanaat oluşturacak sayıda fatura aslı ya da onaylı suretinin temin edilip dosya arasına konulmasından sonra, yasada öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediği incelenerek, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.05.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11921, Karar No: 2012/304, Tarih: 19.01.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/11921 E.  ,  2012/304 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalılardan ..., ... ve ...'ın Almanya'da ikamet ettikleri dosyada sabit olup mahkeme kararının tebliği için çıkarılan tebligatların kızı ile birlikte ikamet ettiğini beyan eden babaları ...'ya kalemde katip ... tarafından yapılması, davalıların yerleşim yerinin yurt dışında olduğu anlaşıldığına göre geçerli değildir. 6099 sayılı Yasa'nın 5. maddesi ile 7201 sayılı Yasa'nın 21. maddesine eklenen 2. fıkra hükmüne göre, tebligatın geçerli olabilmesi için muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine yapılması gerekir. Bu nedenle adı geçen davalıların yurtdışında ikamet ettiği açık adresi resmi ve özel kurum, kuruluş ve dairelerden, ayrıca zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit edilerek, 7201 sayılı Yasa ile bu yasayı değiştiren 6099 sayılı Yasa ve ilgili yönetmelik hükümleri dikkate alınarak usulüne uygun bir şekilde mahkeme kararının ve davacı tarafın temyiz dilekçesinin tebliğinin yapılması sağlanıp temyiz ve cevap sürelerinin beklenmesinden ve bu hususların yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden,

2- Davacı kurumun temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt tarihinin altında ilgili memurun imzasının bulunmaması sebebiyle, temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt tarihinin yeniden mahkeme kayıtlarından araştırılarak buna ilişkin tutulacak tutanağın dosya içerisine konulmasından,

3-Dava konusu taşınmazın acele el koymaya esas teşkil edecek kamulaştırma bedelinin tespiti dosyasındaki tapu kaydında davalılardan ... hissesinde haciz şerhi bulunduğu ancak kamulaştırma dosyası içerisindeki tapu kaydında ise böyle bir şerhin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Bu hususun tapu müdürlüğünden sorularak çelişkinin giderilmesi ve dava konusu taşınmazın takyidatlı tapu kaydının istenilerek dosya içerisine konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11397, Karar No: 2018/7138, Tarih: 26.09.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/11397 E.  ,  2018/7138 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece gerekçeli kararda davalı olarak taraf ehliyeti ve tüzel kişiliği bulunmayan “...'nün" gösterilmiş olması yerinde görülmemiş ise de yargılama aşamasında husumetin yöneltilmesi gereken “...”nın davaya dahil edilmesinden dolayı, bu hususun giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki, bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Gerekçeli karar başlığının davalı kısmında yer alan "...'nün" silinmesine, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.09.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9125, Karar No: 2013/25026, Tarih: 26.12.2013

**21. Hukuk Dairesi         2013/9125 E.  ,  2013/25026 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ölüm aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı, maaşını kesen Kurum işleminin iptaliyle, kesilen maaşının yeniden bağlanmasına, kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü

beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. madde de, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, davacıya ait boşanma dosyasının ilgili mahkemesinden getirtilerek toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda muhtar ve azaları mahkemece tanık olarak dinlenilmemiştir. Davacı ve boşandığı eşinin oturduğu adreslerdeki ikametgah senetleri istenmemiştir. Dosya içersinde bulunan emniyet araştırma tutanağında ise birlikte yaşayıp yaşamadıkları tespit edilemediği görülmüş ayrıca davacının boşandığı eşinin yeni adresinde birlikte yaşadıkları yönünde araştırma da yapılmamaıştır.