muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4516, Karar No: 2023/12715, Tarih: 12.12.2023

.K. 53), bu hükmün amacının, adalete güveni sağlamak, çelişik hükümlerin çıkmasını önlemek ve kesin hükmün toplum vicdanında haklılığının sarsılmasının engellenmesi olduğunu (Yargıtay 2. HD 30.06.1986 6295-6584 YKD 1987/384), ceza ilamının maddi olayları saptayan kısmının hukuk hakimini bağladığını (Yargıtay HGK 11.12.1985 9-199 E. 1054 K., YKD 1987/6-821), bu kapsamda ceza mahkemesinin verdiği beraat kararları neticesinde kararın bozulması gerektiğini, 6331 sayılı Yasa kapsamında bulunan eksikliklerden idarenin genel itibariyle sorumlu bulunduğunun söylenemeyeceğini, ... ile yüklenici ... Kömür İşletmeleri A.Ş. arasında bir asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunmadığını, uygulama projelerinin ihaleyi alan yüklenici tarafından yapıldığını, projelerin onaylama mercinin ... olduğunu, kontrol teşkilatının görevinin nicelik ve nitelik bakımından üretilen kömürün kalite ve standartlara uygunluğunu kontrol etmekten miktarının tespit edilmesinden ve verilen koordinatlar içerisinde üretim yapılıp yapılmadığının tespitinden ibaret olduğunu, açıklanan nedenlerle somut olay kapsamında yüklenici şirkete ait iddianameye konu kazanın yaşandığı yeraltı maden ocağının denetim yükümlülüğünün münhasıran Türkiye Kömür İşletmelerine bağlı ... Linyitleri İşletmesi Kurumuna ait olmadığının açık olduğunu, mevzuat gereği maden işlerinde asıl dış denetim yükümlüğünün T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ve T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunduğunun açık olduğunu, üretim artışının olayın oluşumu ile nedensellik bağının bulunmadığı, revize uygulama projesinin tamamlanması konusunda icrai yetkinin ...'de olduğunu, ..

... Linyitleri İşletmesi Kurumuna ait olmadığının açık olduğunu, mevzuat gereği maden işlerinde asıl dış denetim yükümlüğünün T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ve T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunduğunun açık olduğunu, üretim artışının olayın oluşumu ile nedensellik bağının bulunmadığı, revize uygulama projesinin tamamlanması konusunda icrai yetkinin ...'de olduğunu, ... Genel Müdürlüğü'nün 6331 sayılı Kanun kapsamında bir sorumluluğunun olmadığına hükmedildiğini, hükmedilen maddi tazminat miktarlarının fahiş olup, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin ve davacılara AFAD Başkanlığınca ödenen miktarların tazminat tutarında mahsup edilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca kaza tarihinden itibaren faize hükmolunmasının Kanun'a ve içtihatlara aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkili kurumuna % 15 kusur atfedildiği halde müvekkili Kurumun hükmedilen tüm tazminattan diğer davalı şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun çelişkilerle dolu olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporun SGK kesin raporuyla çelişkili oluşturması dışında anılan raporun kendisi de birbiriyle çelişkili üç farklı görüş içeren rapordan oluştuğunu, bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığını, dolayısıyla içerdiği tespit ve değerlendirmelere itibar edilemeyeceğinin açık olduğunu, Yerel Mahkemece de SGK raporunda müvekkili kurumun kusurlu olduğunun kabul edildiği belirtilmiş olmakla birlikte bu kabullerin açıkça gerçeğe aykırı olduğunu, özetle raporların birbiriyle ve dahası kendi içerisinde çelişkiler içerdiğini, objektiflikten uzak olduğunu, tutarlı bilimsel teorileri ortaya koyamadığının açıkta ortada olduğunu, mahkeme tarafından husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkili ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin dahi mevcut olmadığını, bu nedenle müvekkili kuruma işbu davada husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, davaya konu somut olayda asıl işveren - alt işveren ilişkisinin söz konusu olmayıp müvekkili Kurumun ihale makamı olduğunu, Alt İşverenlik Yönetmeliğindeki ve 4857 sayılı İş Kanunu 2 nci maddesindeki asıl ve alt işverenlik şartları olayda gerçekleşmemişken davaya konu kazada müvekkili Kurumun kusurundan söz edilmesinin ve husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili Kurumun ... Kömür İşletmeleri A.Ş

... Kömür İşletmeleri A.Ş.'yi teknik, idari ya da iş sağlığı - güvenliği konularında kendisine kusur atfedilmesini gerektirecek nitelikte bir denetleme görevi, yetki ve sorumluğu bulunmadığını, hükme esas alınan ve müvekkili Kuruma atfedilen raporlarda müvekkili Kurumun denetim görevine ilişkin iddianın iki ana sebebe dayandığını, oysa ki hiçbir yasal düzenlemeyle Kuruma denetim görevi verilmediğini, Kurumun kuruluş amacının ve teşkilat yapısının denetim yapmasına uygun olmadığını, müvekkili Kurumun bu türden bir kuruluş amacı bulunmadığından idari - teknik alt yapısı iş sağlığı güvenliği ya da teknik denetim yapmaya uygun olmadığını, ...'nin sadece kömür üretmek için kurulmadığını, bu amaçlarla ve görevler doğrultusunda enerji hammaddelerini kendisinin işletebileceği gibi başkalarına işlettirme hak ve yetkisine sahip olduğunu, kuruluşunun yasal dayanağı olan 233 sayılı KHK'nın amaç ve kapsamı ile ana statüsü incelendiğinde kurumun maden ocaklarını teknik ya da iş sağlığı - güvenliği yönünden denetlemek üzere kurulmadığının anlaşıldığını, üzerinden hiç bir değişiklik yapma imkanı olmayan ve bu nedenle tüm ihaleli işlerde matbu olarak kullanılmak zorunda olan hizmet alım sözleşmesine atıfla kurumun denetim görevi olduğunun iddia edilemeyeceğini, yani idarelerin tüm hizmet alım işlerinde teknik şartname hariç, aynı sözleşmeyi kullanmak zorunda olduklarını, bu nedenle sözleşmelerde ihale konusu işle bağdaşmayacak genel, soyut ve çok geniş kapsamlı maddeler bulunduğunu, öyle ki dikkatli incelendiğinde maddelerin birbiriyle dahi çelişki içinde olduğunun görüleceğini, idarelerin kontrol yetkisinin sınırını her ihaleye özgü hazırlanan teknik şartnameler ile belirlendiğini, kamu ihale sözleşmelerinin tip niteliği ile somut ihale konusu iş dikkate alınarak değerlendirilmesi ve işbu maddelerin teknik şartnameye uygun düştüğü ölçüde geçerli olduğunun kabulü gerektiğini, kurumun işi durdurma yetkisi bulunmadığını, ..

... Kurumunun denetim yetkisinin nerede başlayıp nerede bittiğinin, bunun işin sevk ve idaresi anlamına gelip gelmediğinin, müvekkilinin asıl işveren olup olmadığının anlaşılabilmesi için Teknik Şartnamenin Maden Kanunu ve İş Kanunu çerçevesinde bir bütün olarak değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu, Kuruma denetim yetkisi gereğince yerine getirmediğinden bahisle ancak devletin kömürünün çalındığının, düşük kalorili kömürlerin teslim alındığının, miktar bakımından hak ediş hesaplarında hile yapıldığının tespiti halinde kusur verilebileceğini, işletme risk ve sorumluluğunun tamamen şirkete ait olduğunu, zira yeraltından kömür çıkarma işine asla müdahale edilmediğini, sınırı belirli sahadan belirli sürede belirli miktarda kömür çıkarma işinin bir bütün olarak diğer davalı şirkete devredildiğini ve işten tamamen el çekildiğini, sözleşme ve teknik şartnamede yer alan denetim yetkisine ilişkin hükümlerin ise Maden Kanunundan kaynaklanan zorluklar sebebiyle sözleşme ve teknik şartnamede düzenlendiğini, Maden Kanunundan kaynaklanan görev ve sorumluluklar gereği kullanılan denetim yetkisinin müvekkili Kurum tarafından aşılmadığını, bu nedenle iş bu davada müvekkili Kurumun asıl işveren olarak nitelendirilmesi ve iş sağlığı ve güvenliği açısından denetim yetkisine sahip olduğunun düşünülmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili kuruma % 15 kusur atfeden ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda anılan kusur gerekçelerinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili kuruma atfedilecek hiç bir kusurun bulunmadığını, bilirkişi raporunda müvekkili kurumun projede belirtilen üretim miktarının ... Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından kısa bir zaman süreci içinde önemli miktarda arttırılmasına karşı kayıtsız kaldığından bahsedilmediğini, kurumun yüklenici firmayı yıllık 1.500.000 tonun üzerinde üretim yapmaya zorlamasının söz konusu olmadığını, bilirkişi raporunda müvekkili kurumun ... Kömür İşletmeleri A.Ş tarafından hazırlanan ... Genel Müdürlüğü İşletme Dairesi Başkanı ve Yeraltı Kontrol Müdürü tarafından onaylanan Haziran 2011 tarihli ..

... Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından kısa bir zaman süreci içinde önemli miktarda arttırılmasına karşı kayıtsız kaldığından bahsedilmediğini, kurumun yüklenici firmayı yıllık 1.500.000 tonun üzerinde üretim yapmaya zorlamasının söz konusu olmadığını, bilirkişi raporunda müvekkili kurumun ... Kömür İşletmeleri A.Ş tarafından hazırlanan ... Genel Müdürlüğü İşletme Dairesi Başkanı ve Yeraltı Kontrol Müdürü tarafından onaylanan Haziran 2011 tarihli ... Linyitleri İşletmesi Müessesi Müdürlüğü Enyez Karanlıkdere Yeraltı Sahasında kömür üretme işine ait Revize Uygulama Projesinde gündeme getirilen S panoları hava dönüşlerinin ikinci bir yol ile yeryüzüne bağlanması işinin tamamlanması konusunda inisiyatif kullanmadığından bahsettiğini, üretim sırasında şirket tarafından S panoları hava dönüşlerinin ikinci bir yol ile yeryüzüne bağlanmasının öngörüldüğünü, bahsi geçen ve sürülmesi kararlaştırılan galeri, bu rezervin içinde kaldığından planlanan galeri istikametlerinde bazı zorunlu değişikliklere gidildiğini, bunun önüne geçmek için yeryüzü bağlantılı olan ve halen sürülmesi devam eden galeride istikamet değişikliği yapılarak, rezerv zayiatını önlendiğini, sonuç olarak bahsi geçen galerinin iptal edilmediğini, yüklenici firmanın talebi üzerine sadece galerinin istikametinin değiştirildiğini, bilirkişi raporunda müvekkili kurumun işletmedeki havalandırma gaz izleme sistemi ve ocak havasının analizi yangınla mücadele ve tahlisiye konularındaki eksiklik ve hatalı uygulamaların düzeltilmesi için girişimde bulunulmadığından bahsedildiğini, raporda sözü edilen havalandırma, gaz izleme sistemi ve ocak havasının analizi, yangınla mücadele ve tahlisiye konularının denetimi ile görevli kamu kurumlarının belli olduğunu, ... ve T.C. ÇSGBTKB'nin bu konularda herhangi bir eksiklik tespit etmediğini, havalandırma hususuna ilişkin firma bünyesinde ocağın içerisinde güvenli bir çalışma ortamı yaratmak amacıyla gerekli girişimler ve çalışmalar yapıldığını, müvekkili Kurumun bu hususlarda inisiyatif kullanmadığı yolundaki bilirkişi görüşlerinin gerçeğe aykırı olduğunun yapılan bu çalışmalarla ortaya çıktığını, tahlisiye ve yangın mücadele hususunda da müvekkili Kuruma kusur atfedilemeyeceğini savunarak müvekkili kuruma kusur atfeden çelişkili ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak müvekkili aleyhine kurulan hükmün istinaf yoluyla ortadan kaldırılmasını ve müvekkili Kurum yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından bahisle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle, zamanaşımı itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dikkate alınmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi karar harcının hatalı olduğunu, davacıların davalarını ispatlayamadıklarını, müvekkiline kusur verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin asıl işveren olmadığını, kusurun oran ve aidiyetinin hatalı tespit edildiğini, yalnızca soyut gerekçelerle hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

a. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin davacı kardeşlerin manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin davacı anne ... için 100.000,00 TL manevi, davacı kardeşler ... ve ... için 40.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava ettiği, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi'nin 14.06.2021 tarihli kararı ile istinaf yoluna başvuran davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde, davacı kardeşler yönünden kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

b. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

b. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle temyiz edenin sıfatına temyizin kapsam ve nedenlerine göre, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22.07.2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30.10.2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22.07.2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30.10.2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2 nci maddesinde işin konusunun "1 inci maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğüne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11 inci maddesinde ise idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4 üncü maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4 üncü maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5 inci maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10 uncu maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10 uncu maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5 inci maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10 uncu maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar )