muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1106, Karar No: 2016/15856, Tarih: 22.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/1106 E.  ,  2016/15856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, .... nolu elektrik aboneliği nedeniyle düzenlenen faturalarda davalının haksız olarak kayıp-kaçak bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, abonelik tarihi ile sınırlı olarak dava tarihinden geriye doğru on yıllık dönemde, tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinden 1.000 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 11.12.2015 harç tarihli dilekçe ile talebini 27.643,76 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5341, Karar No: 2016/20712, Tarih: 24.11.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/5341 E.  ,  2016/20712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı ile davalılardan ...'nin avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... ile sözleşme imzalamak suretiyle diğer davalı ... ' te assessor olarak çalışmaya başladığını, davalı ...' in davalı ...' e işçi sağlamak dışında bir role sahip olmadığını, davacının iş akdinin 30/04/2015 tarihinde ... Servis Sorumlusunun attığı mail ile feshedildiğini, fesih gerekçesinin bütçe önceliği ve performans değerlendirilmesi sonucu daha verimli olanlarla çalışılacağına dayandırdığını, fesih gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını belirterek, davanın kabulüne , alt işverenlik ilişkisi bizce açık bir muvazaaya dayandığı için davalılardan ... nezdinde müvekkilin işe iadesine, boşta geçen sürelere ait en çok 4 aya kadar olan ücret ve işçilik haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, işe iade kararına rağmen davalının müvekkili işe başlatmaması halinde ödenecek tazminat miktarının; müvekkilin kıdemi ve feshin biçimi nazara alınarak müvekkilin 8 aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Hizm. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin amaç ve faaliyetinin internet reklam alanlarının coğrafi olarak belirli bölgelerde satışını yapmak olduğunu, reklam gelirleri elde ettiğini, müvekkili şirketin bu davada taraf sıfatının bulunmadığını, davacı ve ... arasındaki sözleşmelerin ...Hukukuna göre uygulandığını, bu davada işe iade koşullarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin davanın muhatabı olmadığını bu nedenle husumet yönünden reddine, davacının sözleşme imzaladığı...ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, müvekkili şirket ve diğer davalı şirket tarafından Yandex Rusya şirketine işçi sağlama gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davalılar arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin davanın muhatabı olmadığını bu nedenle husumet yönünden reddine, davacının sözleşme imzaladığı...ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, müvekkili şirket ve diğer davalı şirket tarafından Yandex Rusya şirketine işçi sağlama gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davalılar arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacı ile ... arasında iş ilişkisinin kurulduğu, ancak Türkiye'de hizmet gördüğü ve fiilen çalıştığı bir işyerinin tahsis edilmediği, çalışma şartlarının ... tarafından belirlendiği fesih iradesinin de aynı işverenlikçe gerçekleştirildiği, dolayısıyla davacı ile ...(Türkiye) yani ... ve Hiz.Ltd.Şti. arasında hizmet(iş) ilişkisinin kurulmadığı; diğer davalı ...ve .... yönünden davacı ile ... İnsan Kaynakları ve ...(....) arasında hizmet(iş) akdinin karakteristik unsurlarını oluşturacak şekilde bağımlılık ilişkisinin kurulmadığı, davacıya ...tarafından yaptığı iş karşılığında birtakım ödemeler yapılmış ise de, bunun dışında sevk, idare, talimatlandırmaya yönelik başkaca bir bağın olmadığı gibi, davalı .... ile ... arasında organik ve fiili irtibatın varlığı da ispatlanamadığı gerekçesiyle her iki davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Temel uyuşmazlık, yurt içinde çalışan ancak işvereni yurt dışında bulunan işçinin yurt dışı işveren ile bağlantısı olan Türkiye'deki şirketin davacı işçinin işvereni olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Kayıt üzerinde başka bir devlet mevzuatına göre kurulan şirketin işçisi olması nedeni ile uyuşmazlıkta yabancılık unsurunun bulunduğu açıktır. Temel sorun bu şirketin Türkiye'de bağlantılı olan şirketin davacının işvereni kabul edilip edilmeyeceğidir.

Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş akdine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku(...) uygulanır. Burada yetkili kılınan hukuk, işverenin işyerinin bulunduğu değil, işçinin işini yaptığı işyerinin bulunduğu ülke hukukudur. Bu nedenle işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer esas alınır. Ancak İş ve sosyal güvenlik hukukunun kamusal tarafı ve emredici kurallar içermesi nedeni ile yabancılık taşıyan bir uyuşmazlıkta, taraflar yabancı hukukun uygulanmasını öngörseler dahi özellikle işçi veya sigortalının Türk vatandaşı olması halinde, uygulanacak yabancı hukuk kuralının kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde ... ve ...Güvenlik Hukuku kuralları uygulanacaktır.

Dairemiz istikrarlı olarak özellikle Türkiye bağlantılı şirketler vasıtası ile kurum kayıtları yerine getirilmeden turist vizesi ile çalıştırmak üzere götürülen ve yurt dışındaki ülke mevzuatı ile kurulan şirket işçisi olarak çalıştırılan Türk Vatandaşı işçiler açısından, “iş hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan bu tür uyuşmazlıklarda kamu düzenini de dikkate alınarak yurt dışına gönderilmesinde gönderen kişi yada şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde Türk İş Hukukunu uygulamakta ve organik bağ içinde olan Türkiye’de kişi veya kişileri işçinin işvereni kabul ederek sorumlu tutmaktadır. Aynı durum Türkiye'de bağlantılı kişi vasıtası ile işçi çalıştıran yurt dışı bağlantılı şirketler içinde geçerli olup, yurt içinde bağlantılı kişi, işçinin işvereni olarak kabul edilmeli ve sorumlu tutulmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacının, “...” isimli internet arama motorunda yapılan arama sonucunda çıkan sonucun aramaya uygunluğunun değerlendirilmesi işini yaptığı, davacının bu konuda .... isimli şirketle iş sözleşmesi imzaladığı, bu şirket tarafından davacıya yaptığı iş karşılığı ücret ödemesinde bulunulduğu, davalı ...ve .... Şirketi ile bu şirket arasında bir bağ bulunmadığı, yalnızca davalı şirketin eski ünvanının ... İnsan Kaynakları ve ... olduğu ancak bu ünvanın 2009 yılında değiştiği ve yine aynı yıl şirket hissedarı...’in hisselerini devrettiği, bu nedenle davalı ... ve ...’ye husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından bu davalı yönünden husumetten red kararı isabetlidir.

Ancak aynı gün temyiz incelemesi yapılan aynı nitelikteki seri dosyalarla birlikte değerlendirildiğinde... Hizmetleri Ltd. Şti. çalışanı olan görevlilerin davacıya ve diğer dosyaların davacılarına işe başvurularının kabul edildiğini bildirdikleri, davacılara çalışma şartlarını elektronik postalar ile ilettikleri davacıların izinlerini bu çalışanlardan aldıkları, fesih bildiriminin ... çalışanınca gönderildiği, bu deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Ltd. Şirketinin yurt dışında olup, davacının işvereni olarak bildirilen dava dışı şirket ile organik bağ içinde ve bağlantılı bulunduğu açıktır. Davacının....nin işçisi olarak kabul edilmesi gerekir. Davacının iş sözleşmesinin performans ve ekonomik gerekçelerle feshedildiği, davacının fesihten önce savunmasının alınmadığı, söz konusu feshin salt bu nedenle geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce davalı ... Ltd. Şti yönünden davanın kabulüne, diğer davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davalı ... ve... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davalı ... ve... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.800 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı...ve ...’ye verilmesine, davalı ... ve...’nin yaptığı 18.00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ...ve...’ye ödenmesine,

4. Davalı ... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜYLE,

Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... Şti’nde İŞE İADESİNE,

5. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... Ltd. Şti. tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

6. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalı ... Ltd. Şti’nden tahsilinin GEREKTİĞİNE,

7. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

8. Davacının yaptığı 24.10 TL. yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti’den tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Şirketinin yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

9. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.800,00 TL. ücreti vekaletin davalı ... Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,

10. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak oybirliği ile 24/11/2016 günü karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11470, Karar No: 2022/1778, Tarih: 09.02.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/11470 E.  ,  2022/1778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki Muş İli, Bulanık İlçesi, Rüstemgedik Köyü, 402 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile gerekçeli kararın harca ilişkin bendinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 09/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5864, Karar No: 2015/8799, Tarih: 11.05.2015

**13. Ceza Dairesi         2015/5864 E.  ,  2015/8799 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Müştekiler ..., ..., ... ve okul kantinini işleten müşteki ...'e yönelik hırsızlık suçlarında, sanığın suç kastını “yalnızca gereksinimi kadar az olan bir ürüne ya da paraya” özgülemediği, suç mahallinde araştırma yapıp daha fazla miktarda çalacak ürün ya da para aradığı ya da bulduğu paranın tamamını aldığı dikkate alındığında; uygulama koşulları oluşmayan 5237 sayılı TCK'nın 145/1. maddesi ile cezalardan indirim yapılması, karşı temyiz olmadığından;

Müşteki ...'ye yönelik hırsızlık suçu için kurulan hükümde, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’un 326/son. maddesinde öngörülen kazanılmış hakkın, sonuçta hükmedilen para cezanın miktarı bakımından gözetilmesi gerekirken, yazılı şekilde uygulama yapılması, sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2587, Karar No: 2021/11773, Tarih: 07.10.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/2587 E.  ,  2021/11773 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, borçlu olmadığının tespiti ile Bağkur sigortalısı babasından dolayı yeniden ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı kurumca kesilen babasının hak sahibi olarak aldığı ölüm aylığının, kesilme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine, haksız ve usulsüz olarak tahakkuk ettirilen borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı kurum, davacının talebini kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Özetle; ilk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün hukuka ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı kurum vekili kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı alırken, Bağkur sigortalısı babası üzerinden aldığı aylığın kesilmesine yönelik kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

17.01.2012 tarihinde vefat eden emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine dul aylığı bağlanan davacının, hak sahibi kız çocuğu sıfatı ile de 08.03.1990 tarihinde ölen Bağkur sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlandığı, ancak daha sonra kurum tarafından babasından bağlanan aylığın kesilmesi ve borç tahakkuk ettirilmesinden sonra iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

17.01.2012 tarihinde vefat eden emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine dul aylığı bağlanan davacının, hak sahibi kız çocuğu sıfatı ile de 08.03.1990 tarihinde ölen Bağkur sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlandığı, ancak daha sonra kurum tarafından babasından bağlanan aylığın kesilmesi ve borç tahakkuk ettirilmesinden sonra iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin geçiş hükümlerini düzenleyen 5510 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesidir. Anılan düzenlemede; ''Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir.

1479 sayılı Kanunun “Eş ve çocuklara, ana ve babaya tahsis yapılması” başlığını taşıyan 45. maddesinin 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanunla değişik 2. fıkrasının (c) bendinde, sigortalının; 18 yaşını (veya ortaöğretim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğretim yapması halinde 25 yaşını) doldurmamış veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malûl bulunan çocukları ile geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak koşulu ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarına aylık bağlanacağı belirtilmiş, daha sonra 04.10.2000 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bentteki “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” koşulu, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilip 1479 sayılı Kanunun “Ölüm aylığının kesilmesi” başlıklı 46. maddesinin 2. fıkrasına, “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi eklenmiş, ancak, söz konusu KHK, Anayasa Mahkemesi’nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 gün 61/34 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.