muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/25354, Karar No: 2013/16783, Tarih: 19.09.2013

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, özellikle inceleme konusu davaya ilişkin olarak, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı ve dava konusu dönem bakımından ....... Komutanlığı araştırması yapılmalı, talep konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca .....dinlenen........adlı kişilerin ifadesi alınarak varsa, anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır ( Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.11.2012 gün, 2012/21-1164 E. ve 2012/769 K.; 27.02.2013 gün, 2012/10-1152 E. ve 2013/284 K.; 24.04.2013 gün, 2012/21-1404 E. ve 2013/578 K.; 15.05.2013 gün, 2012/10-1485 E. ve 2013/707 K.; 31.05.2013 gün, 2012/10-1709 E. ve 2013/808 K.; 14.06.2013 gün, 2012/21-1695 E.

..../...

-5-

..../...

-5-

ve 2013/844 K.; 26.06.2013 gün, 2013/10-27 E. ve 2013/878 K.; 03.07.2013 gün, 2013/10-48 E. ve 2013/1031 K.; 03.07.2013 gün, 2013/10-50 E. ve 2013/1032 K.; 11.09.2013 gün, 2013/10-174 E. ve 2013/1074 K. sayılı kararlarında da aynı hususlar vurgulanmıştır ).

Kabule göre de; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 12. maddesi uyarınca, konusu para veya para ile ölçülebilen davalarda vekalet ücretinin tarifenin üçünde kısmında belirtilen nispi tarifeye göre taktir edilmesi gerekeceği hükmü dikkate alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu tarifeye göre vekalet ücretine hükmedilmiş olması, isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 19.09.2013 günü oybirliği ile karar verildi.

......
Yargıtay — Esas No: 2016/16542, Karar No: 2017/13904, Tarih: 01.11.2017

**3. Ceza Dairesi         2016/16542 E.  ,  2017/13904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLER : Mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ...'ın mağdur ...'i kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı da temyiz ettiği ancak bu hüküm yönünden tebliğnamede görüş bildirilmediği anlaşılmakla, tebliğnamede görüş bildirilmeyen temyizin reddine dair ek karara ilişkin EK TEBLİĞNAME düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 01/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/548, Karar No: 2014/5061, Tarih: 10.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/548 E.  ,  2014/5061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 10.03.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2022/15681, Karar No: 2023/2663, Tarih: 20.03.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/15681 E.  ,  2023/2663 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesinin 07.07.2022 Tarihli ve 2022/267 Tedbir Talep Sayılı Ek Kararı

Hakkında tedbir uygulanması istenen küçüğün adresinin Tarsus/Mersin ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Tarsus 1. Aile Mahkemesinin 11.11.2022 Tarihli ve 2022/533 Esas, 2022/785 Karar Sayılı Kararı

Hakkında tedbir uygulanması talep edilen küçük hakkında sağlık, danışmanlık ve eğitim tedbiri kararlarının Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesince verildiği dolayısıyla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereğince yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin a, b ve c bentleri uyarınca verilen danışmanlık, eğitim ve bakım tedbirlerinin uygulanmasının devamı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî

Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında

Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ( c ) alt bendi şöyledir:

“Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbirdir.”

3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya resen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.

”

C. Değerlendirme

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesinin 01.07.2022 tarihli, 2022/267 Tedbir Talep sayılı ek kararında, küçük hakkında 5395 sayılı Kanun gereğince danışmanlık, eğitim ve bakım tedbirinin uygulanmasına karar verildiği, daha sonra 07.07.2022 tarihli ek kararla resen yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

20.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/19352, Karar No: 2018/20404, Tarih: 13.11.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/19352 E.  ,  2018/20404 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ve davalılardan ... vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare ve davalılardan ... vd. vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Dava konusu ... Mahallesi, 198 ada 48 parsel sayılı taşınmazın değeri tespit edilirken öncelikle arsa mı yoksa arazi mi olduğunun belirlenmesi gerekir. ... Belediyesi'nin 19/10/2015 tarihli yazı cevabında; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli imar planı fotokopisi ekte gönderilmiş 1/5000 imar planı içerisinde denilmiş, Mahkemece alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda ise ;kamulaştırılacak olan 4.919,19 m2 'lik kısmın 1/1000 ölçekli imar planında kalması nedeni ile arsa olarak alınması gerektiği,ancak taşınmazın bir kısmının tarım arazisi olarak gösterildiği, eskiden beri tarım arazisi olarak kullanıldığı,halende tarımsal faaliyette bulunulduğu gerekçesi ile tarım arazisi olarak değerlendirildiğinin belirtildiği anlaşılmakla taşınmazın niteliği hususunda çelişki bulunduğu görülmekle;

Taşınmazın değerlendirme tarihi olan 09.09.2012 gününde belediye 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun mahal olup olmadığı, en yakın yerleşim birimlerine, kamu kurum ve kuruluşlarına olan uzaklığının ne olduğu hususları Belediye Başkanlığından sorulup, alınacak yazı cevabına göre,

Taşınmazın vasfı belirlendikten sonra taşınmazın niteliğine göre oluşturulacak bilirkişi eşliğinde mahallinde yapılacak keşifte;

1-a) Arsa olduğunun tespiti halinde; Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca bedelinin değerlendirme gününden önceki yakın tarihte yapılan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

1-a) Arsa olduğunun tespiti halinde; Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca bedelinin değerlendirme gününden önceki yakın tarihte yapılan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması,

1-b)Tarım arazisi olduğunun belirlenmesi halinde ise, aynı Yasanın 11/1-f maddesi uyarınca; o yörede mutad olarak ekilen münavebeli ürünleri ve münavebeye alınan ürünlerin dekar başına verim miktarları Tarım ve ... Bakanlığı İlçe Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2012 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından sonra taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirine göre bedel tespiti,

Gerekirken, eksik inceleme ile açıklanan hususlarda değerlendirme yapılmadan soyut ifadelerle taşınmaza değer biçen rapor doğrultusunda yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre ise;

2-Yapılan bilirkişi incelemesi sonucu fen bilirkişi tarafından düzenlenen 12.11.2015 tarihli raporda dava konusu taşınmazda kamulaştırma sonucu üç parçaya ayrıldığının belirtildiği; fen bilirkişi raporunun infaza elverişli olmadığı, ölçekli kroki düzenlenerek dava konusu parselin ve kanal olarak kamulaştırılacak bölümün koordinat değerlerinin raporda gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava konusu taşınmazda kanal olarak kamulaştırılan kısmın , ölçekli kroki düzenlenerek dava konusu parsellin ve kanal yerinin koordinat değerlerinin kadastral paftasına ve teknik evraklarına uygun ölçülendirilmiş olarak hazırlanması gerekirken eksik inceleme ve infazı mümkün olmayan rapora göre hüküm kurulması,

Bu durumda dava konusu taşınmazda kanal olarak kamulaştırılan kısmın , ölçekli kroki düzenlenerek dava konusu parsellin ve kanal yerinin koordinat değerlerinin kadastral paftasına ve teknik evraklarına uygun ölçülendirilmiş olarak hazırlanması gerekirken eksik inceleme ve infazı mümkün olmayan rapora göre hüküm kurulması,

3-Taşınmazın kamulaştırılması sonrasında arta kalan alanların yüzölçümü, geometrik durumu dikkate alındığında değer azalışı olmayacağının düşünülmemesi,

4-Tapudaki irtifak şerhinin bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi;

Doğru olmadığı gibi;

5-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerince temyiz istemlerinin kabulü ile BOZULMASINA, davacı idareden peşin alınan harçların istenildiğinde iadesine, davalılardan ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/896, Karar No: 2020/1812, Tarih: 01.06.2020

**21. Hukuk Dairesi         2020/896 E.  ,  2020/1812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

A) Davacının Talebi :

Davacı taraf, davalı işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Yasa'nın Ek 5/II maddesi kapsamında olduğunu iddia ederek, itibari hizmet süresinin tespitini ve sigortalılık süresine eklenmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalıların Cevabı :

Davalı ... vekili, itibari hizmet süresinden istifade edilebilmesi için sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışması ve 506 sayılı Kanun'un Ek 5/II maddesi kapsamında iş yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ vekili, iş yerinin 506 sayılı Kanun’un Ek/II maddesinde yer alan “basım ve gazetecilik işyerleri” niteliğinde bulunmadığını, işyerinde çalışma koşullarını ağırlaştıracak ve itibari hizmet süresinden yararlanmayı mümkün kılacak koşulların söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi :

Mahkemece, davalı işyerinin 506 sayılı Yasa'nın Ek 5/II maddesi kapsamında basım işyeri olduğu, davacının itibari hizmet süresinden yararlanması için gerekli koşulların gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, davalı SGK Başkanlığı vekili ve davalı şirket vekiline ait istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Talepleri :

Sosyal Güvenlik Kurum vekili, işyerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığını, mahiyeti itibariyle yasa kapsamında yer almadığını belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı ... San ve Tic.AŞ vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, basım işinin mevkute çıkarmaya yönelik olduğunu, işyerinin ambalaj fabrikası olup yasa kapsamına girmediğini, davacının çalıştığı bölümde yasada belirtilen olumsuz koşulların bulunmadığını, delillerin ve itirazların yeterince değerlendirilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının tespiti istenen dönemde davalı iş yerinde baskı operatörü ve vardiya amiri konumunda çalıştığı, mahkemece keşif yapıldığı, bilirkişi raporunda davalı işyerinde baskı makineleri kullanılarak polietilen gibi plastik filmler ve kağıt ambalaj üzerine baskı işleri yapıldığı, esnek ambalaj malzemesi üretildiği, makinelerin tek çatı altında olması nedeniyle kullanılan kimyasalların tüm ortama yayıldığı, havalandırma sisteminin yeterli olmadığı tespitlerine yer verildiği, tanıkların dinlendiği, kapasite raporlarında ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı teftiş raporlarında işyerinde gıda sanayisine yönelik baskılı-baskısız ambalaj malzemeleri üretimi, esnek ambalaj ve torba üretimi yapıldığının belirtildiği, ticaret sicil kayıtlarında şirketin amaç ve konusunun kağıttan, mukavvadan plastikten, selofandan, tenekeden vs. her türlü tabii, sınai, kimyevi, ham maddelerden, her türlü toprak mahsullerinin sınai mamullerin, sıvıların ve gıda maddelerinin ambalajlanmasında kullanılacak her boy ve şekilde torba, kap, kutu, şişe ve sairin imal edildiği ve ticareti olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. İtibari hizmet, gerçekte çalışılmayan ve prim ödemesi olmayan sürelerin kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle sigortalılık süresine eklenmesine, böylece ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bir kısım sigortalıların daha erken yaşlılık aylığından yararlanmalarına imkan sağlamaktadır. 506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı, 11.08.1977 günlü 2098 sayılı Yasa ile girmiştir.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi II bendinde 20/06/1987 tarihli 3395 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişikle itibari hizmetten yararlananların kapsamı genişletilmiştir. Davanın yasal dayanağı olan Ek 5/II maddesinde, “Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılardan, a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri, b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri, c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri, d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri, e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri, f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerlerinde” hizmeti geçenlerin sigortalılık süresine, bu sürelerin her tam yılı için 90 gün ekleneceği belirtilmiştir.

Sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalıların da maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2018 tarih ve 2015/21-3371 Esas ve 2018/129 karar sayılı içtihadında da bu husus vurgulanmıştır.Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayıldığından ve sınırlı bir biçimde belirlendiğinden, bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun, yasada sayılan şartların sağlanmadığı ve belirtilen işyeri kapsamına girmediği sürece, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir.İtibari hizmetten yararlananların emsallerine göre ayrıcalıklı şekilde erken emekli olabilme avantajı nedeniyle, uygulamada yasanın kapsamının genişletilmesi amacıyla ve düzenlemenin Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurular olmuştur.Anayasa Mahkemesi, 1988/51 Esas,1989/18 Karar sayılı 02.05.1989 tarihli kararında ‘özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kuralın uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceği, bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesinin Anayasa'ya uygun olacağını’ belirterek itirazın reddine karar vermiştir.