muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/8264, Karar No: 2012/8314, Tarih: 08.05.2012

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı olduğu bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Jandarma Komutanlığı/Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan bölgeler muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulü yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3532, Karar No: 2021/3695, Tarih: 22.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/3532 E.  ,  2021/3695 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıdan alınmasına, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1561, Karar No: 2024/5887, Tarih: 14.05.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/1561 E.  ,  2024/5887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1547 Esas, 2023/1604 Karar

YARGILANMANIN

YENİLENMESİNİ TALEP EDEN

DAVA TARİHİ : 07.08.2014

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ :...1. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/1463 Esas, 2022/2453 Karar

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Talep eden davacı vekili dava dilekçesinde;...1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.05.2019 tarihli ve 2017/2348 Esas, 2019/551 Karar sayılı ilamın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, yargılamanın yenilenmesi davasını açmadan önce davaya dayanak teşkil eden Battalgazi Belediye Başkanlığının yazısından bağımsız olarak...Büyükşehir Belediye Başkanlığına yaptıkları başvuru üzerine verilen yanıta ilişkin üst yazıda "ilgide kayıtlı dilekçeniz kapsamında bahsedilen... Caddesinin açılışına dair 1968 yılından sonra herhangi bir karar bulunmamaktadır. Ancak söz konusu cadde isim değişikliği veya caddenin bölünerek plan değişikliği yapılmasına dair 1970/93, 1974/96 ve 1974/99 sayılı üç adet meclis kararı ilişiktedir." denilerek tesadüfen bulunarak taraflara gönderildiği anlaşılan ve asıl dosyada yargılama boyunca ulaşamadığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin zaten fiilen Ticari Bölge olarak kullanılması ve ticari alana alınmasına ilişkin...Belediye Meclisinin 01.10.1974 tarihli ve 96 sayılı kararı, İmar Komisyon Raporu ile dava konusu taşınmazın önünden geçen caddenin isminin Turgut Temelli olmasına ilişkin 01.10.1974 tarihli ve 99 sayılı Kararına ulaşıldığını, kesinleşmiş olan kararın esasına etkili olduğunu düşündükleri...Belediye Meclisinin 01.10.1974 tarihli ve 96-99 sayılı kararları ile İmar Komisyon Raporuna dayanarak kesinleşmiş olan karara karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 374 üncü ve devamı maddeleri uyarınca yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/938 Esas sayılı dosyasında yargılamanın yenilenmesi yapılan sebeple aynı sebeplere dayanıldığını, önceki dosyanın istinaf aşamasından geçerek kesinleştiğini, istinaf ilamında 11.06.2020 tarihli belediye yazısının yargılamanın yenilenmesi sebebi olmadığının açıkça belirtildiğini, yargılamanın yenilenmesi şartları oluşmadığından davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/938 Esas sayılı dosyasında yargılamanın yenilenmesi yapılan sebeple aynı sebeplere dayanıldığını, önceki dosyanın istinaf aşamasından geçerek kesinleştiğini, istinaf ilamında 11.06.2020 tarihli belediye yazısının yargılamanın yenilenmesi sebebi olmadığının açıkça belirtildiğini, yargılamanın yenilenmesi şartları oluşmadığından davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın yenilenmesini talep eden davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;...Büyükş ehir Belediye Başkanlığının 28.07.2020 tarihli ve 26386 sayılı cevabi yazısında önceki kararda uygulanmayan 1973/93, 1974/96, 1974/99 sayılı 3 adet meclis kararının bulunduğunu, bu meclis kararının bölgenin vasfını belirleyen kararlar olduğunu, 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) maddesindeki şartların oluştuğunu, önceki yapılan yargılamada bu belgelere ulaşılamadığını bu nedenle yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesi sebeplerinin 6100 sayılı Kanun'un 375 ve 376 ıncı maddelerinde sınırlı olarak sayıldığı, bu maddeler dışına çıkılarak yargılamanın iadesinin talep edilemeyeceği ve davacı tarafça ileri sürülen hususun yargılanmanın iadesini gerektirmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Talep eden davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında görülüp kesinleşen arsa paylarının düzeltilmesi davasına ilişkin yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371, 375, 376 ve 377 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında görülüp kesinleşen arsa paylarının düzeltilmesi davasına ilişkin yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371, 375, 376 ve 377 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/27279, Karar No: 2010/10668, Tarih: 28.04.2010

**12. Hukuk Dairesi         2009/27279 E.  ,  2010/10668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/06/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Haczedilen teferruatların ipotekli taşınmazdan ayrı satılamayacağının tabii bulunmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 15,60 TL onama harcı alındığından mahsubuna bakiye, 1,55 TL harcın temyiz edenden alınmasına, 28/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14132, Karar No: 2017/2301, Tarih: 20.03.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/14132 E.  ,  2017/2301 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Asıl dava, itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili, birleşen dava ise Kurum işleminin iptali ve borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı/birleşen dava davalısı ... Kurumu Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalıya, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlenmesi üzerine, davacı Kurumca talep konusu dönemde yersiz olarak ödenen aylıkların ödenmesi için davalıya tebligat yapılmıştır. Davalı tarafından itiraz edilmiştir. Bu durum üzerine davacı tarafından, itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin eldeki dava açılmış, birleşen dava ile de kurum işleminin iptali ve borçlu bulunmadığının tespiti talep edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Davalı aleyhine, 23.10.2008-22.09.2012 tarihleri arası dönem için, yersiz aylık ödemesi yapıldığından dolayı borç tahakkuku yapılmıştır. Davalı ve boşanmış olduğu eşi 12.09.2012 tarihinde yeniden evlenmişlerdir. Nufus Müdürlüğü ulusal adres veri tabanından, davalı ve boşanmış olduğu eşinin yerleşim yeri adresleri temin edilmiştir. Temin edilen adres olan; .... adresi ortak yerleşim yeri adresi olarak gözükmektedir. Dava öncesinde, bu adreste Kurum denetmeni tarafından yapılan araştırmada, davalının komşuları olan; ..., ..., ..., ..., ...’nın sözlü beyanları alınmış, ... beyanında; aynı apartman No:9'da ikamet ettiğini, 10 senedir adreste oturduğunu, davalı ve eski eşinin kendisinden daha eski olduklarını, ... beyanında; 5 yıldır adreste ikamet ettiğini, davalının kendisinden daha eski olduğunu, ... beyanında; aynı apartman No:16'da ikamet ettiğini 12 yıldır burada oturduğunu, davalı ve eski eşinin kendisinden daha eski olduklarını, birlikte oturduklarını, ... beyanında; 2 senedir adreste ikamet ettiğini, davalı ve eski eşinin kendisinden daha eski olduklarını, ... beyanında; en az 5 yıldır adreste birlikte ikamet ettikleri şeklinde sözlü beyanda bulunmuşlardır. Kurum denetmeni tarafından, davalı asilin beyanı alınmış beyanında; "Bulunduğumuz ev eski eşime aittir. Adreste yaklaşık 12, 13 senedir ikamet ederiz. 22.06.2004 yılında eşimden resmiyette ayrıldım, ayrılsak da sık sık geldi, onun için aprtmandaki komşularımız ayrıldığımızı bilmezler, elektrik ve su abonelikleri de eşimin üstünedir, küçük kızım ...'da ayrı olduğumuz dönemde meydana gelmiştir." şeklinde imzalı beyanda bulunmuştur.

Yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerden, davacı ve boşanmış dolduğu eşinin, boşanmalarına rağmen fiilen birlikte yaşadıkları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, Kurumun davasının kabulüne, davalının birleşen davasının reddine karar verilmesi gerekirken, Kurumun davasının reddine, davalının birleşen davasının kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4365, Karar No: 2014/743, Tarih: 05.02.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/4365 E.  ,  2014/743 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Çamlıhemşin Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :25.11.2011

Numarası :2011/6-74

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Ş.. B..geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 818 Sayılı Borçlar Yasası'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda davanın kabulü ile 191.012,00 TL'nin 20.000,00 TL'lik kısmının 10.02.2011 dava tarihinden, 171.012,00 TL'lik kısmının 04.11.2011 ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Ç..ilçesi M..ma.. İ.. c..tapunun ada no:... parsel no:..de kayıtlı davalı Ç... Belediyesi'ne ait arsada bulunan binanın çatısının sökülerek çatı katına 3 adet full donatılı daire yapım işini davacı yüklenici İ.. M.. üstlenmiş, yanlar arasında 12.01.2009 tarihli protokol düzenlenmiştir. Anılan protokolün 2. maddesi uyarınca belediyenin bu çatı katı inşaatı için hiçbir ödeme yapmayıp karşılığında yüklenicinin belediyeye 30.000,00 TL ödeme yapacağı, ödemenin 15.03.2009 ve 15.04.2009 tarihlerinde 2 taksit halinde gerçekleşeceği bu ödeme şekline göre belediyenin 1 adet konut, yüklenicinin 2 adet konut alacağı, konut seçme hakkının da belediyeye ait olacağı kararlaştırılmış, taraflarca da bu paylaşım şekli benimsenmiştir.

Davacı yüklenici işe başlamış, edimini ifa etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı yükleniciye isabet eden dairelerin tapusunun devri, tapu devri yapılamıyorsa bedeli ve protokol uyarınca yüklenici tarafından belediyeye ödenen 30.000,00 TL'nin tahsili noktasında toplanmaktadır.

Davacı yüklenici işe başlamış, edimini ifa etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı yükleniciye isabet eden dairelerin tapusunun devri, tapu devri yapılamıyorsa bedeli ve protokol uyarınca yüklenici tarafından belediyeye ödenen 30.000,00 TL'nin tahsili noktasında toplanmaktadır.

Eldeki bu davanın yapılan yargılama sürecinde taraflar arasında düzenlenen protokol, ihtarnameler, Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Kararı, imar dosyası, Belediye Meclis Kararı getirtilmiş, tarafların göstermiş oldukları kanıtlar da toplandıktan sonra yerinde tatbiki keşif yapılarak teknik bilirkişi kurulundan ve fen bilirkişisinden rapor alınmıştır. Düzenlenen raporlarda yapılan inşaatın Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Tebliğlerinde belirtilen 3. Sınıf A Grubuna girdiği, her üç dairenin toplam 161.012,10 TL değerinde bulunduğu, ancak dava konusu... ada, ....parsel nolu taşınmazın 3. derecede Doğal Sit Alanı sınırları içinde kaldığı, davaya konu binanın çatı katında yapılan dairelere belediyenin kendi yetkisiyle ruhsat veremeyeceği gibi binanın bağımsız bölümlerin tümünün belediyeye de ait olmadığı ifade edilmiştir. Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'nün 26.04.2008 tarih 1598 sayılı kararında M...ve K..M... ilişkin imar plânı değişikliği ile ilgili isteklerin yoğunluğu artırıcı nitelikte olmaları nedeniyle reddine karar verilmiştir. Ç...Belediye Meclisi'nin 10.10.2012 tarih 39 sayılı kararında ise; ..... ada, 18-19-20-21-22-23 ve 24 parsellerde yapılaşma B/4 bitişik nizam 4 kat ticarethane ve konut olarak değişiklik yapılmasına ve plan notlarında çatı katı yapılabilir hükmünün kaldırılmasına oybirliği ile karar verilmiştir. Bu durumda gerek bilirkişi raporları gerekse imar dosyası kapsamından dava konusu inşaatın kaçak olup yasal olmadığı açıklık kazanmıştır.

3194 Sayılı İmar Yasası'nın 21. maddesi gereğince aynı Yasa'nın 26. maddesinde gösterilen istisnalar hariç her türlü inşaat yapımı ilgilisine göre belediye veya valiliklerden alınacak yapı ruhsatına tabidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. İstisnalar dışında ruhsat alınmadan yapıya başlanması (kaçak) yahut ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması durumunda 3194 Sayılı Yasa'nın 32. maddesi uyarınca yerel idarelerce yıktırılır ve aynı Yasa'nın 42. maddesi gereğince de yapı sahibine ve yükleniciye ceza yaptırımı uygulanır. İmar mevzuatındaki kurallar kamu düzeni gereği uyulması zorunlu ve emredici hukuk kurallarıdır. İmar kurallarına aykırılık halinde yaptırımların uygulanmaması yasaya aykırılıkların devamlılığı sonucunu doğurur. Dava konusu somut olaya gelince bilirkişi raporlarında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu ve Belediye Meclisi kararlarında açıklandığı üzere sözkonusu inşaatın kaçak olarak inşa edildiği belirlenmiştir. Ekonomik değeri bulunmayan bu gibi yapıların sadece yıkımı istenebilir. Kaçak yapılar ya da yapı bölümleri üzerinde ayni veya şahsi hak tanınamaz, ruhsatsız veya ruhsata ayrıkı olarak yapılan bina veya bağımsız bölümlerin aynının veya değerinin paylaştırılması da sözkonusu olamaz.

Açıklanan olgular gözetilerek sözkonusu inşaatın bedeli ile ilgili talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu yönden bozulması gerekmiştir. Ancak davacı yüklenici protokol gereği yapılacak dairelerin paylaşım şekline göre davalı iş sahibi belediyeye 30.000,00 TL de para ödemiştir. Bu bedel yönünden davalı belediye sebepsiz zenginleşmiştir. Yerel mahkemece sadece bu 30.000,00 TL bedel yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.

Tüm bu yönler gözetilerek yerel mahkeme kararının bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte yazılı nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunmadığından davalı iş sahibi belediye yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 05.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.