muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7876, Karar No: 2023/911, Tarih: 15.02.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/7876 E.  ,  2023/911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki imzaya itiraz yargılamasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince imzaya itirazın kabulüne, takibin borçlu yönünden durdurulmasına, alacaklı aleyhine asıl alacağın %20 'si oranında tazminata ve %10'u oranında para cezasına hükmolunmasına karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu; takibe dayanak senetteki imzanın eli ürünü olmadığını, senedin sahte olduğunu, alacaklı hakkında sahte senetle işlem yapmaktan suç duyurusunda bulunulduğunu ve ihtiyati haciz kararına da itiraz edildiğini beyanla, borca, imzaya, faize, ferilerine itiraz ederek, takibin durdurulmasına ve iptaline ayrıca tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı; itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, taşınmazlarını haciz ve sair nedenlerle kaybetme korkusu saikiyle borçlu olan kardeşine hiçbir nakit bedel almaksızın senet karşılığında devrettiğini, senedin vadesi yaklaştığında borçlunun taşınmazları sattığını, yerine taşınmaz aldığını, istediği tarihte senet bedellerini ödeyeceğini söylediğini ve bu süreçte defalarca darp edildiğini, icra takibi başlatmak zorunda kaldıklarını, senetteki imzanın borçlunun eli ürünü olduğunu, senedin gerçek olduğunu ve borçlunun kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyan ederek davanın reddine ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 15.06.2020 tarihli grafolog bilirkişi raporunda imzanın borçluya ait olduğu, ... ... Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma sırasında alınan 19.09.2019 tarihli raporda ise senetteki imza ve yazıların borçlunun eli ürünü olmadığı yönünde kanaat bildirildiği, borçlunun itirazı ve raporlar arasında oluşan çelişki üzerine dosyanın üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin sunduğu kök ve ek raporda senetteki imzanın borçlunun eli ürünü olmadığı yönünde görüş bildirildiği, son alınan heyet raporu ile çelişkinin giderildiği, heyet raporuna itibar edilerek bonoda muteriz borçluya atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla muteriz borçlunun eli ürünü olmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile imzaya itirazın kabulü ile icra takibinin borçlu yönünden durdurulmasına, asıl alacağın %20'si oranında tazminatın alacaklıdan alınarak borçluya verilmesine, asıl alacağın %10'u oranında para cezasının alacaklıdan alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı; mahkemece alınan iki adet bilirkişi raporunun birbiri ile çeliştiğini, ek raporun çelişkiyi gidermediğini, yeni bir rapor alınması gerektiğini, ek raporda hiçbir gerekçe gösterilmeden serbest taklit yöntemi ile imzanın oluşturulduğundan bahsedildiğini, denetime elverişsiz olduğunu, ek raporun ilk heyetçe hazırlandığından taraflı olduğunu, hükme esas alınan heyet raporunda bilirkişilerin grafoloji dalında uzman olmadıklarını, ilk raporu düzenleyen bilirkişinin grafoloji uzmanı olduğunu, borca ve imzaya itirazın ödeme emrinin tebliğinden önce haricen öğrenilerek yapıldığını, imzaya itiraz hakkı henüz doğmamasına rağmen ödeme emri tebliğ tarihinden önce dava açıldığını, usulden red edilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlunun ödeme emrinin tebliğinden önce imzaya itirazının alacaklının takip iradesi bulunduğundan süresinde olduğu, ... ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyasında alınan 19.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda, takibe konu senet üzerindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığının bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince alınan 15.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda takibe konu senet üzerindeki imzanın borçlunun eli ürünü olduğunun bildirildiği, iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan 03.11.2020 tarihli raporda takibe konu senet üzerindeki imzanın borçlunun eli ürünü olmadığının bildirildiği, mahkemece bilirkişi heyetinden raporlar arasındaki çelişkinin neden kaynaklandığına ilişkin olarak heyetten ek rapor istendiği, bilirkişi heyetinin 12.12.2020 tarihli raporunda mevcut imzanın serbest taklit yöntemi ile oluşturulduğundan benzemezliklerin araştırılmasının önemli olduğunu, senet üzerindeki imzanın borçlunun eli ürünü olmadığının bildirildiği, ... ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/293 Esas sayılı dosyası ile yapılan ceza yargılamasında Adli Tıp Kurumundan alınan 10.02.2021 tarihli raporda takibe konu senet üzerindeki imzanın borçlunun eli ürünü olmadığının bildirildiği, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra ilgili Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama kapsamında Adli Tıp Kurumunun 11 kişilik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda, senet üzerindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığının bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun gerekçeli, kapsamlı ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu gerekçesi ile alacaklının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı; istinaf dilekçesindeki hususları tekrarla birlikte Adli Tıp Kurumu raporunun Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda görülen yargılama kapsamında hazırlandığını, hukuk yargılaması sırasında meydana gelen çelişkiyi gideremeyeceğini, içeriği itibariyle de çelişkileri hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortadan kaldırmayacağının belli olduğunu, İlk Derece Mahkemesince yeniden imza incelemesi yaptırılarak çelişkinin giderilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte imzaya ve borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 211.maddesi, İİK'nın 68/a-4, 170 ve devamı maddeleri ve sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte imzaya ve borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 211.maddesi, İİK'nın 68/a-4, 170 ve devamı maddeleri ve sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme

1. Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

2. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun'un 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10264, Karar No: 2012/6395, Tarih: 06.06.2012

**5. Ceza Dairesi         2011/10264 E.  ,  2012/6395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Beraet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

CMK'nın 219/1. maddesinin amir hükmüne aykırı olarak 27/11/2008 günlü keşif zaptının ilk sayfasının zabıt kâtibi tarafından imzalanmaması,

Keşif sırasında tanık olarak dinlenen tutanak mümziileri .... ve .....'e yeminleri yaptırılmamak suretiyle CMK'nın 54. maddesine aykırı davranılması,

05/07/2008 günlü mühür bozma tutanağının dayanağı olan mühürleme tutanağının aslı veya onaylı örneği getirtilmeden hüküm kurularak CMK'nın 209. maddesine muhalefet edilmesi,

Tutanağa konu elektrik sayacının Yıldırım Beyazıt Mah. 86 Sok. No: 41 ...../Osmaniye adresinde kurulu bulunduğu, sanık karar takip formu ile şüpheli ve sanık hakları formunda sanığın Yıldırım Beyazıt Mah. 86 Sok. No: .... sayılı yerde ikamet ettiğinin yazılı olması, keşif mahallinde dinlenen tanık...'nin sanığın sayacın kurulu olduğu evde değil karşıdaki evde oturduğunu, yine tutanak tanıkları .... ve....'in olay günü sanığı karşı evden çağırdıklarını beyan etmesi ile uzlaşma teklif formuna, polis karakolunda alınan ifade tutanağına, polis memurlarınca düzenlenen 05/07/2008 günlü tutanağa, 07/07/2008 günlü fezlekeye, iddianameye, duruşma sırasında tespit edilen kimlik bilgilerine ve gerekçeli karar başlığına sanığın suça konu sayacın bağlı olduğu meskende ikamet ettiğinin derc edilmesi ve bu hususta aşamalarda alınan beyanları arasında da çelişki bulunması karşısında; sanığın, mühürleme tarihinde, öncesinde ve sonrasında tutanağa konu meskende ikamet edip etmediğinin, özellikle mühürleme tarihinden sonra tutanağa konu evin ihtiyaçlarını (elektrik, su giderleri v.b.) kim ya da kimlerin karşıladığının yaptırılacak gizli ve detaylı zabıta araştırması ile tereddüte mahal bırakmayacak bir biçimde tespit edilmesinden, mühürleme tutanağını tanzim eden görevlilerin tanık sıfatıyla dinlenmesi suretiyle mühürleme sırasında sanığın hazır bulunup bulunmadığı ve meskende kimlerin ikamet ettiği ile eylem öncesi var olması gereken fiilen mühürleme önkoşulunun bulunup bulunmadığının saptanmasından sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine yetersiz gerekçe ve eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Karar yerinde, sanık hakkında beraet hükmü verilirken uygulanan kanun ve maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 230/2 ve 232/6. maddelerine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8220, Karar No: 2019/14890, Tarih: 21.10.2019

**18. Ceza Dairesi         2019/8220 E.  ,  2019/14890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler, gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanunu'nun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre; fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendine göre “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” da yasaktır.

Alıcı ortam olan denizlerin korunması ile ilgili düzenlemelere gelince;

Anılan Yönetmeliğin “Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları” kenar başlıklı 23. maddesinde özetle; 6. maddede bahsedilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Hiç kimse gerekli izni almadıkça denizlere yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri atamaz ve boşaltamaz. Gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıklar ile her türlü kargo artık ve atıklarının boşaltılması yasaktır. Öte yandan gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı, tüm gemiler için Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (Marpol 73/78) Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yapılamaz. Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir. Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere denizlere deşarj izni bazı durumlarda atıksuyun arıtılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öte yandan atıksuyun arıtılmış su olduğunun kabul edilebilmesi için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesinde belirtilen 16 sektör bakımından Yönetmeliğin ekindeki tabloda gruplar halinde öngörülen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, dolayısıyla deşarj edilme koşulunun gerçekleştiğinden bahsedilemez.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay:

1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24/B maddesi ve tebliğin 10/C maddesine göre kara sularımızda sahilden itibaren 3 mil içerisinde trol faaliyeti yasaklanmasına rağmen, sevk ve idaresindeki Bereket 1 adlı teknesi ile avlanırken Sahil Güvenlik Komutanlığına ait denetimler sırasında tim görevlilerini farkeden sanığın trol ağlarını keserek denize katı atık madde bırakmak suretiyle, denize katı atık atıp kirlilik yarattığı, bu suretle sanığın çevrenin kasten kirletilmesi suçunu işlediği iddiasıyla dava açıldığı anlaşılmıştır.