muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/32970, Karar No: 2014/34674, Tarih: 01.12.2014

III - Yargılamaya Konu Olay:

Sanığın, Dışbudak Köyü girişinde toprak alıcı ortamına 1300 kg mıcırı verdiği iddia edilmiştir.

Dosyada bulunan bilirkişi raporundaki, alıcı ortam olan toprağa bırakılan bahse konu atıkların, mevzuatla ilişkilendirilmeden, nitelikleri ve kirletici özellikleri açıklanmadan, genel bir kabul ve gözleme dayalı Yargıtay denetimine imkan tanımayan görüşler yeterli görülmemiştir.

Bilirkişiden, suç tarihi itibariyle atıkların yukarıda verilen mevzuat ve düzenleyici işlemler kapsamında toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atık sınıfında olup olmadığına ilişkin ek rapor alınması, 13.11.2008 tarihli tutanak mümzilerinin ve Dışbudak Köyü muhtarının yöntemince tanık sıfatıyla dinlenilmeleri ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

IV – Sonuç ve Karar:

Açıklanan gerekçelerle sanık T.. O..'un temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 01/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3094, Karar No: 2013/3209, Tarih: 15.04.2013

**5. Ceza Dairesi         2013/3094 E.  ,  2013/3209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkümiyet, beraet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

Suçtan zarar gören ve kovuşturma aşamasında duruşmadan haberdar edilen Hazinenin 27/09/2012 tarihli dilekçesi gözetilerek 3628 sayılı Kanunun 17 ve 18. maddeleri ile CMK'nın 237/2, 260. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak sadece zimmet suçuna ilişkin olarak davaya katılan olarak kabulü ile başvuruların kapsamına göre katılan kurum vekilinin temyiz itirazlarının sanık hakkında zimmet suçundan kurulan beraet hükmüyle sınırlı olarak ve sanık müdafiinin temyizinin ise dolandırıcılık ve sahtecilik suçlarından kurulan mahkümiyet hükümlerine yönelik olarak incelenmesine karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle zimmet suçundan verilen beraet hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından kurulan mahkümiyet hükümlerinin incelenmesinde ise;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Bekçibaşı olarak ...Merkez Çiftçi Malları Koruma Meclisi Başkanlığında görev yapan sanığın, Melikgazi Belediye Başkanlığının 04/05/2009 tarihli kararıyla görev yaptığı bu birimin lağvedilmesinden sonra yetkili olmadığı halde sahte ödeme emirleri düzenleyip çiftçilerden topladığı suça konu 152.928 TL'yi mal edinmesi şeklindeki eylemleri gerçekleştirdiği tarihte ...Merkez Çiftçi Malları Koruma Meclisi başkanlığının lağvedilmiş olması karşısında;

.../...

-2-

Sanığın paraları aldığı tarihlerde adına tahsilat yaptığını belirttiği kurumun gerçekte varolmamasına göre düzenlediği sahte belgelerin neden resmi belge olarak kabul edildiği denetime imkan verecek şekilde gerekçeleriyle karar yerinde gösterilmeden ve özel belgede zincirleme sahtecilik suçu tartışılmadan resmi belgede sahtecilik suçundan mahkümiyet hükmü kurulması,

Gerekçeli kararda sanığın kamu kurumunu aracı kılmak suretiyle ve zararına olacak şekilde zincirleme nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği belirtilmiş ise de, sanığın paraları aldığı tarihlerde adına tahsilat yaptığını belirttiği kurumun gerçekte varolmamasına göre bu kurumun aracı kılınması ve bu kurum aleyhine olacak şekilde zincirleme nitelikli dolandırıcılık suçunun nasıl oluştuğunun denetime imkan verecek şekilde gerekçeleriyle karar yerinde gösterilmemesi ve bu suretle çelişkiye düşülmesi, ayrıca eylemin bu gerçekleşme biçimine göre mağduru gerçek kişiler olan ayrı ayrı basit dolandırıcılık fiillerini oluşturup oluşturmadığı tartışılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, her iki suç yönünden 5271 sayılı CMK'nın 102. maddesinde öngörülen tutuklama sürelerindeki sınırların aşılmaması, tutuklama koşullarında bir değişiklik olmaması ve tutuklama tarihine göre tahliye isteminin reddine, kararın bir suretinin istemde bulunana tebliğine, 15/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2014/8092, Karar No: 2016/10987, Tarih: 01.06.2016

**4. Ceza Dairesi         2014/8092 E.  ,  2016/10987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

İddianamede sanığın, alacağı olduğu iddiasıyla şikayetçinin ayakkabısını istediği, şikayetçi ayakkabıları vermek istemeyince "...kuru sıkı tabancayı şikayetçiye doğrultarak doldur boşalt yaptığı ve bıçağı şikayetçiye yönelttiği, şikayetçi bıçağı almaya çalışırken şikayetçinin yaralandığı" şeklinde açıklanan eylemleri, Yargıtay Kanunu’nun 14. maddesine, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun kararına ve temyizin kapsamına göre, işin incelenmesi Yüksek 6. Ceza Dairesinin görevine girdiğinden, DAİREMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE ve dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, 01/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3116, Karar No: 2025/1550, Tarih: 26.02.2025

**8. Ceza Dairesi         2022/3116 E.  ,  2025/1550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/709 E. 2022/332 K.

SUÇ : 6136 sayılı Kanun'a aykırılık

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Tebliğnamede isimleri yazılı sanıklar ... , ... , ... , ... ve ... hakkında hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz başvurusu bulunmadığından adı geçen sanıklar inceleme dışı tutulmuştur.

Sanıklar ..., ..., ..., ... hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan kurulan hükümlerin yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, yapılan icelemede:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. İlk Derece Mahkemesi Kararı

Siverek 1. Ağır Ceza Mahkemesince 19.11.2020 tarihli ve 2018/347 (E) ve 2020/188 (K) sayılı kararı ile sanıklar hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan 6136 sayılı Kanun'un 12/2. maddesi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62, 52/2-4 ve 53 maddeleri gereğince 7 yıl 6 ay hapis ve 20.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 15.02.2022 gün ve 2021/709 E. 2022/332 K. sayılı kararı ile sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Sanık ... müdafinin temyiz istemi;

Suçun sübut bulmadığına, suç vasfına, delil yetersizliğine ve sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

2. Sanık ... ve müdafinin temyiz istemi;

Sübuta, delil yetersizliğine, ceza miktarına ve sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

3. Sanık ... müdafinin temyiz istemi :

Sübuta, yetersiz delil ve gerekçe ile hüküm kurulduğuna ilişkindir.

4. Sanık ... ve müdafinin temyiz istemi;

Delil yetersizliğine, eksik araştırmaya, gerekçesiz hüküm kurulmasına ve sübuta ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Kolluk güçlerince sanık ...'ın silah ticareti yaptığına dair edinilen istihbari bilgiler üzerine başlatılan soruşturma kapsamında alınan iletişimin tespiti kararları ve fiziki takip tutanaklarına göre; 01.09.2014 günü saat: 10.32 sıralarında sanık ... ve temyiz dışı sanık ...'un bir kahvehanede buluştuklarının görülmesi üzerine her iki sanığın kolluk görevlilerince fiziki takibe alındığı, yapılan fiziki takip sırasında sanıkların bir masaya oturdukları, kısa bir süre sonra buradan ayrılarak sokak üzerinde yürümeye başladıkları, bu sırada sanık ...'ın oğlunu arayarak yoğurt kabı istediği, oğlunun ise "büyüğümü küçüğümü" diye sorduğunda, sanığın "küçüğü" şeklinde cevap verdiği, daha sonra birlikte sanık ...'ın evine gittikleri, ikametten ellerinde herhangi bir cisim olmadan çıktıkları, birlikte tekrar aynı kahvehaneye gittikleri, bir süre sonra sanık ...'un ayrılıp yolda yürümeye başladığı, bu sırada sürekli elini beline atıp kontrol yaparak tedirgin hareketlerle etrafını kontrol ederek gittiği ve havanın çok sıcak olmasına rağmen üzerindeki ceketi çıkartmadığının görülmesi yakalandığı, Siverek Sulh Ceza Hakimliğinin 2014/378 D.İş sayılı kararına istinaden üst aramasının yapıldığı, belinin sol tarafından 1 adet ruhsatsız tabanca ve bu tabancaya takılı 1 adet şarjör içerisinde MKE yapımı 14 - 7,65 B ibareli 1 adet fışeğin ele geçirildiği sanık ...'un Polis Merkezinde alman ifadesinde, kendisinde ele geçirilen silahı sanık ... 'dan satın aldığını beyan etmesi ve iletişimin dinlenmesi ve tespiti işlemleri sırasında sanık ... ile sanık ... arasında silah ticaretine yönelik şüpheli görüşmelerinin olması sebebiyle adı geçen sanığa ait telefon hattı için de iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararı alınarak soruşturmaya dahil edildiği, sanık ...'nin iletişimin dinlenmesi ve tespiti işlemleri sırasında 23.09.2014 günü sanık ... ile silah ticaretine yönelik şüpheli görüşmelerinin tespit edilmesi üzerine sanıklar ... ve ortağı olan sanık ...'ya ait manifatura dükkanı önünde kolluk tarafından gerekli tertibatlar alınarak beklenilmeye başlanıldığı, bir süre sonra sanık ...'in bahse konu işyerine geldiği, bir süre sonra iş yeri içerisinden 10-12 yaşlarında açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen bir erkek çocuğun çıkarak elinde bulunan anahtar ile sanık ...'ya ait olan aracın kapıları açtığı sonrasında ise arka koltuk kısmına yönelerek belinden bir şeyler çıkartıp aracın içerisine koyduğu, belirtilen şahsın tekrardan işyeri içerisine girdiği, 5 dakika sonra tekrardan çıkarak yine aynı şekilde araca yönelerek elinde bulunan anahtar ile kapıları açtığı, sonrasında ise arka koltuk kısmına yönelerek bel kısmından bir şeyler çıkartıp aracın içerisine koyduğu, aracın kapılarını kilitledikten sonra yine işyeri içerisine girdiği, devam eden takipte işyeri içerisinden sanıklar ..., ... ve ...'nın çıktıkları ve bu araca bindikleri, aracı sanık ..

..., ... ve ...'nın çıktıkları ve bu araca bindikleri, aracı sanık ...'in kullandığı kolluk tarafından görülerek takibe alındığı, kolluk güçlerince aracın durması yönünde görevli polis memurları tarafından ikazda bulunulduğu, ancak araç ikazlara uymayarak görevli polis memurlarının üzerine sürmek ve trafikte seyir halinde bulunan diğer araçlara çarpmak suretiyle kaçmaya devam ettiği, araca müdahele eden ekip tarafından siren ve megafon aracılığı ile ikazlarda bulunulduğu, durmayan araç bir sokak üzerinde sanık ... tarafından park edildiği, sanıklar ... ve ...'in aracın gidiş yönüne doğru, sanık ...'nın ise tersi istikamete elinde kutu ile koştuğu görülmesi üzerine sanıklar ... ve ...'in olay yerinde yakalandığı, sanık ...'nn ise elinde karton kutu olmadan tekrar sokağın başından yürüyerek geldiğinin görülmesi üzerine yakalandığı, sanık ...'nın geldiği yöne doğru yapılan kontrolde ve şahsı gören şahıslardan alınan bilgiler doğrultusunda sanığın elinde kutu olduğu halde sokak arasında bir evin çatısına koyduğu bilgisine ulaşılması üzerine yapılan araştırmada bir evin avlusu içerisindeki merdivenin alt kısmında üzeri örtülü bir kutunun bulunduğu, kutu içerisinde yapılan kontrolde değişik markalarda 4 adet 7,65 mm çapında ruhsatsız tabancaların ele geçirildiği, İletişimin dinlenmesi ve tespiti işlemleri sırasında daha önceden sanıklar ... ve ... ile irtibatlı olduğu belirlenen temyiz dışı sanık ...'in evinde 24/09/2014 günü yapılan aramada 7,65 mm çaplı 25 adet tabanca fişeğinin ele geçirildiği iddialarına ilişkin olarak ;

1. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümlerin incelenmesinde:

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, tape kayıtları, dosyada mevcut fiziki takip tutanakları ve ele geçirilen silahlar dikkate alınarak sanıkların suçtan kurtulmaya yönelik çelişkili savunmalarına itibar edilmemiş, sanıkların fikir ve eylem işbirliği içerisinde üzerlerine atılı suçu işledikleri anlaşılmakla; sanıklar ... ve ... ile sanıklar müdafilerinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde:

Dosyada mevcut iletişimin tespiti ve fiziki takip tutanaklarına göre sanık ...'in sanık ...'den satın almak üzere anlaştığı silahların, sanıklar ..., ... ve ...'in de içerisinde bulunduğu araç ile taşınması eyleminde;

Sanık ...'in alıcı konumunda olup diğer sanıklarla silah ticareti hususunda ortak hareket ettiğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin bir delilin bulunmadığı, ancak silahları ticari amaçla satın alma şeklindeki eyleminin 6136 sayılı Kanun'un 12/1. maddesi kapsamında bireysel silah ticareti suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III.KARAR

A. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden;

Gerekçe bölümünde (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve 2021/709 E. 2022/332 K.sayılı kararında, sanıklar ... ve ... ile sanıklar müdafiileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

B. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden;

Gerekçe bölümünde (2) numaralı bentte açıklanan nedenle, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14.Ceza Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve 2021/709 E. 2022/332 K.sayılı kararında sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Siverek 1.Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19635, Karar No: 2014/34676, Tarih: 01.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/19635 E.  ,  2014/34676 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/254436

MAHKEMESİ : Gölbaşı(Ankara)(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 31/05/2011

NUMARASI : 2010/376 (E) ve 2011/174 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi başta olmak üzere çeşitli amaçlarla 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak 08.06.2010 tarihinde Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilmiştir. Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddesi;

a) (b) bendi gereğince 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) (n) bendi gereğince kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) (z/ğğ) bendi gereğince Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) (z/hh) bendi gereğince de Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiş, ayrıca toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atıkların doğrudan toprağa verilmesini yasaklamıştır.

Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde

alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.