muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/436, Karar No: 2021/398, Tarih: 19.01.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/436 E.  ,  2021/398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Beraat

Defter ve belgeleri gizleme suçundan açılan kamu davasında, defter ve belgelerin “çalındığı, kaybolduğu veya bulunmadığı” ileri sürülerek ibrazından kaçınılması hâlinde usulüne uygun tebligatın aranmasına gerek bulunmadığı, defter ve belgeleri saklama sorumluluğunun mükellef sanığa ait olduğu, 213 sayılı VUK’nin 253. maddesi uyarınca defter ve belgelerin ait olduğu yılı takip eden takvim yılından başlamak üzere 5 yıl saklama ve istendiğinde ibraz edilme zorunluluğu bulunduğu, somut olayda da; varlığı matbaa basım formu, sanığın beyanı, KDV beyannamesi ve mükelleflerin verdiği BA-BS formları ile sabit olan 2010 yılına ait, defter ve belgelerin 16.05.2013 tarihli yazı ile istenildiği ve yazının 14.08.2013 tarihinde bizzat sanığa tebliğ edildiği halde, sanığın, defter ve belgelerinin muhasebecisinde olduğunu, muhasebecisinin bürosunu kapattığını, ona ulaşamadığını bu nedenle defter ve belgeleri ibraz edemediğini savunması karşısında, sanığın savunmasının yasanın aradığı anlamda mücbir sebep oluşturmadığı, defter belgeleri 5 yıl saklama zorunluluğuna dair sorumluluğun muhasebeciye devredilemeyeceği de gözetilmeden, sanığın tüm unsurları itibarıyla oluşan "defter ve belgeleri gizleme" suçundan mahkumiyeti yerine beraatine hükmolunması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4855, Karar No: 2014/7653, Tarih: 15.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/4855 E.  ,  2014/7653 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 14/11/2013

NUMARASI : 2007/466-2013/356

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde alacağı temlik alan.... Yönetim A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı...Sigorta A.Ş'ne kasko sigortalı, müvekkiline ait aracın davalı ... Tanıtım Ltd. Şti'ne kiralandığını, (6.1.2006 ila 5.1.2008 tarihleri arasında), aracın kiracı şirket tarafından diğer davalı A.. I..ı'ya tahsis edildiğini, bu şahsın aracı otoparka bıraktığını ve aracın otoparktan çalındığını, ihbara rağmen davalı sigortacının zararı ödemediğini belirterek şimdilik 55.000 TL araç bedelinin dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile tüm davalılardan, Eylül 2006 tarihinden dava tarihine kadar ödenmeyen 12 aylık kira bedeli 17.700 TL (ödemede gecikilen her ay için %10 gecikme faizi ile) ile sözleşmeden doğan bakiye 4 aylık kira bedeli 5.900 TL ve sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren aracın en az 3 yıllık ticari ömrü süresince kiraya verilemeyecek olmasından kaynaklanan 20.000 TL kazanç kaybının dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile sigorta dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı A..I..vekili, davalı ..... Ltd. Şti'nin o tarihte ilgili şirkette müdür olarak görev yapan müvekkiline söz konusu aracın tahsis edildiğini, müvekkilinin ücretini bizzat ödeyerek aracı evinin yakınındaki otoparka sürekli bıraktığını, otoparkta yıkamacı olarak çalışan elemanın anahtarın muhafaza edildiği dolabın kilidini kırarak anahtarı alıp aracı çaldığını, hırsızlık suçu olduğundan kasko sigortasının zarardan sorumlu olduğunu, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kira bedelleri ve kazanç kaybının müvekkilinden istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .....Tur.Org.Tek.San.Tic.Ltd.Şti vekili, davacı ile müvekkili arasında araç kiralama sözleşmesi yapılmadığını, olayın hırsızlık ve sigortacının zarardan sorumlu olduğunu, aracın otopark görevlisi tarafından değil yıkamacı olarak çalışan, anahtar kendine teslim edilmeyen eleman tarafından çalındığını, tazminatın fahiş olduğunu, davacı ile aralarında sözleşme olmadığından sözleşmeden kaynaklanan zararlarında istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .. Sigorta A.Ş vekili, olayın emniyetli suistimal olduğunu, zararın poliçe teminatında bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .. Sigorta A.Ş vekili, olayın emniyetli suistimal olduğunu, zararın poliçe teminatında bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Finansbank A.Ş vekili, 20.8.2008 tarihli dilekçesi ile aracın müvekkiline rehinli olduğunu, davacı hakkında rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığını, takibin derdest olduğunu, davaya konu alacağın davacıya ödenmesine muvafakat etmediklerini, yargılamaya devamla hükmedilecek tazminatın müvekkiline ödenmesini, davacı yanında davaya katılmalarını talep etmiş ve müdahale harcını yatırmıştır.

Alacağı Finansbank A.Ş'den temlik alan ... Yönetim A.Ş vekili 16.10.2012 ve 19.3.2013 tarihli dilekçelerinde; rehin konusu araçtan kaynaklanan alacağın müvekkiline temlik edilmesi nedeniyle davada müdahil sıfatlarının bulunduğunu, bilirkişi raporunda belirlenen 43.000 TL araç bedelinin dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının araç bedeline ilişkin davasının aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddine, diğer taleplerin esastan reddine, müdahil vekilinin müdahale talebinin asli müdahale niteliğinde olmadığından bu hususta hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, alacağı temlik alan .... Yönetim A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre alacağı temlik alan ... Yönetim A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesine, araç kiralama sözleşmesine ve haksız fiile dayanılarak açılan alacak ve maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkiline ait davalı ... Sigorta A.Ş'ne kasko sigortalı aracın, diğer davalı ..... Tur. Ltd. Şti tarafından kiralandığını, aracın bu şirket tarafından, şirket çalışanı A.. I...çı'nın kullanımına tahsis edildiğini, davalı Arto'nun aracı otoparka bıraktığını ve aracın bu otoparktan çalındığını belirterek şimdilik 55.000 TL araç bedelinin tüm davalılardan, kira sözleşmesi sebebiyle tahsil edilemeyen kira bedelleri ile aracın çalınması nedeniyle sözleşme süresi bittikten sonra 3 yıllık ticari ömrü süresince kiraya verilemeyecek olmasından kaynaklanan kazanç kaybının sigorta dışındaki davalılardan tahsilini istemiştir.

Aracın sigorta bedeli 44.676 TL olup, araç üzerinde Finansbank A.Ş.. A.. Ç...şubesi lehine rehin kaydı bulunmaktadır. Sigortalı araç 21.8.2006 tarihinde otoparktan çalınmıştır. Rehin hakkı sahibi banka tarafından 12.12.2007 tarihinde ferileriyle birlikte 30.324,20 TL üzerinhen rehnin paraya çevrilmesi yolu ile davacı sigortalı aleyhinde icra takibine başlanmıştır. İlgili banka şubesi vekilince rehin hakkı devam ettiğinden araç bedelinin sigortalıya ödenmesine muvafakat edilmediği bildirilmiş; 20.8.2008 tarihli müdahale dilekçesi ile davacı yanında davaya müdahil olarak katılmalarına ve hüküm altına alınacak tazminatın müvekkiline ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir. Finansbank A.Ş vekili tarafından 6.5.2010 tarihinde 1.464,50 TL asli müdahale harcı yatırılmış, bu husus 5.3.2013 tarihli ara kararında da belirtilmiştir. Daha sonra 2.7.2012 tarihinde Beşiktaş....Noterliğince düzenlenen 28850 yevmiye nolu "Devir ve temlik olunan tahsili geçmiş alacak için temlik beyanı" başlıklı sözleşme ile, Finansbank A.Ş tarafından işbu dava dosya numarası, mahkeme ve borçlu sigortalının (davacı) ismi de gösterilerek, 16.990 TL temlik tutarı üzerinden alacak... Yönetim A.Ş'ne temlik edilmiştir. Temlik alan ... Yönetim. A.Ş vekili 16.10.2012 ve 19.3.2013 tarihli dilekçeleri ile rehin konusu alacağın müvekkiline temlik edilmesi ile bu davada müdahil sıfatlarının bulunduğunu, aracın rayiç bedeli olan asgari 43.000 TL'nın dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

Bu durumda mahkemece temlik alan ....Yönetim A.Ş'nin asli müdahil olarak davaya kabul edilmesi, temlik sözleşmesinde belirtilen 16.990,00 TL temlik tutarının gözönünde bulundurularak, temlik alan yönünden işin esasına girilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle temlik alan ....Yönetim A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle . .. Yönetim A.Ş vekilinin temyiz talebinin kabulü ile hükmün adı geçer şirket yönünden BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden temlik alan .. .. Yönetim A.Ş'ne geri verilmesine 15.5.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3998, Karar No: 2020/3935, Tarih: 24.02.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/3998 E.  ,  2020/3935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Katılanın soruşturmada, sanığın, kendisine bıçak salladığını ancak değmediğini, kovuşturmada ise bıçağı kendisine doğru tuttuğunu ve "seni öldürürüm diyerek" tehdit ettiğini beyan etmesi ve tanık ...'ın kovuşturma beyanında, sanığın katılana bıçak çektiğini ancak bıçağı katılana saplamadan araya girerek aldığını belirtmesi karşısında, beyanlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi, giderilemediği takdirde, tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek, hangi anlatıma hangi nedenle üstünlük tanındığı açıklanıp, sonucuna göre sanığın eyleminin silahla kasten yaralamaya teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmayacağı tartışılmadan eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle silahla tehdit suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

2-Sanığın aşamalarda, olay günü katılanın yanına iş istemek için gittiğini, katılanın çalışanlarına "atın bunu dışarı dediğini" , bu şahısların kendisini dövmeye çalıştıklarını bu nedenle moralinin bozulduğunu belirtmesi karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişmesi değerlendirilerek sonucuna göre TCK'nın 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

3-Anayasa Mahkemesi’nin karar tarihinden sonra 24/11/2015 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı, TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin kararın ve TCK'nın 53/1-c maddesinde düzenlenen hak yoksunluğunun uygulanma süresi ve şeklinin Kanunda öngörülen biçimde uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6440, Karar No: 2019/3620, Tarih: 10.04.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/6440 E.  ,  2019/3620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK'nın 157/1, 62, 50/1-a, 52 ve 207/1, 62, 50/1-a, 52 maddeleri gereğince mahkumiyet

Dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından sanık hakkında verilen mahkumiyet hükümleri sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Müştekinin Karahallı ilçe merkezinde ikamet ettiği evinde ... nolu sabit telefon hattı bulunduğu, temyiz dışı sanık ...'nin Türk Telekom bayii olarak çalıştığı, talep eden vatandaşlar adına yeni sabit hatlar kurdurduğu ve internet aboneliği tesis ettiği, sanık ...'in ise onun elemanı olarak çalıştığı ve...'ye yeni müşteriler bulduğu, tarihten iki yıl kadar önce Türk Telekom'un internet ve sabit telefon aboneleri için taksitli cep telefonu ve bilgisayar kampanyası başlattığı, sanık ...'in bu kampanya vesilesiyle kazanç elde etmek amacıyla tanıdığı temyiz dışı sanık ... ile bir araya gelerek kampanya kapsamında hak sahibi olabilecek kişiler adına bu eşyaları almayı kararlaştırdıkları, bu anlamda sanıkların ortak hareket ederek Ağustos 2010 tarihinde Karahallı ilçesinde ikamet eden mağdur adına onun haberi olmadan cep telefonu ve bilgisayar talebinde bulunup buna dair Türk Telekom'un sözleşmelerini hazırladıkları ve bu sözleşmelere sanık ...'nın abone adına 24 ay ödemeli imzalar attığı, Türk Telekom'un verdiği cep telefonu ile bilgisayarın mağdura haber verilmeden teslim alınıp piyasada tespit edilemeyen şahıslara satılarak haksız menfaat elde edildiği, sanığın bu şekilde üzerine atılı suçları işlediğinin iddia edildiği olayda, dosya kapsamına göre, sanık hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanığın temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 10/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23132, Karar No: 2013/1444, Tarih: 07.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/23132 E.  ,  2013/1444 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2001 yılında kesinleşen davacıya, 1992 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2011 yılının Nisan ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 20.10.2008 – 19.03.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.