muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/276, Karar No: 2022/231, Tarih: 31.03.2022

Sanık ... ...'nin bu örgüte üye olduğu, uzun zamandır ... Ticaret Limited Şirketi’nin ... ilçesinde bulunan akaryakıt istasyonunda ön muhasebe işlemlerini yürüttüğü, tuttuğu muhasebe kayıtlarından yapılan kaçakçılık organizasyonunu bilerek hareket ettiği, ... mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonunun denetimini üstlendiği ve iletişim tespitlerinden sanık ...’nun talimatlarını yerine getirdiği,

Sanık ...'nın bu örgüte üye olduğu ve örgüt kapsamında baş şoför olarak görev yaptığı, kullanımındaki tankerlerle elliden fazla sefer yaparak depodan alınan solvent türü kimyasalları akaryakıt istasyonlarına taşıdığı, yükleme ve boşaltmlara ilişkin talimatlar verdiği,

Sanık ...'in bu örgüte üye olduğu ve sanık ...’in talimatı ile ... ili ... ilçesi ... mevkiinde bulunan ve 30.01.2007 tarihinde otomotiv yakıtları sınır değerlerine uygun olmayan mazot sattığı tespit edildikten sonra mühürlenen ... adına kayıtlı akaryakıt istasyonunun sorumluluğunu yürüttüğü,

Sanık ...'in bu örgüte üye olduğu, ... ili ... ilçesi ... mevkii ile ... ili ... ilçesinde bulunan akaryakıt istasyonlarının bağlı olduğu ...’nin imzaya yetkili ortağı olduğu, talimatı altındaki istasyonlarda belgesiz akaryakıt sattığı, ayrıca yine bu istasyonlarda örgüt kurucusuna ait fotoğrafların bulunduğu, örgüt yöneticilerinden olan sanıklar ...’ya ait vekaletname ve ... adına düzenlenmiş belgelerin bulunduğu,

Sanık ...'in bu örgüte üye olduğu, ... ili ... ilçesi ... mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonunun muhasebecisi olduğu, ayrıca akaryakıt taşıyan tankerlere eskortluk yaptığı,

Nitekim teknik takip için yapılan soruşturma kapsamında çeşitli tarihlerde petrol istasyononda fiilen pompacılık yapan sanık ... ile yapılan görüşmelerde “faturasız olarak mazotun 1,75 YTL’ye satıldığı”, “benzin istasyonunun sahibinin ... olduğu”, “işyeri sahibinin ... olduğu” , başka bir pompacının da “mazotun 1,75 YTL’ye satıldığı ve fatura verilmediği” yönünde beyanlarda bulunduğu,

Sanık ...’ya ait 0532 698 81 90 numaralı telefona ait görüşme kayıtlarında, sanık ...’nun ... isimli dağıtım şirketini kurduğunu, oğullarının dinlenmesini istedikleri halde hala daha iki üç tane petrol istasyonu ile ilgilendiğini beyan ettiği, beyanını destekler tarzda çeşitli defalar sanıklar ..., ... ve ... ...’ye talimatlar verdiği, yaptıkları bir ... karşılığında kendisinden fatura başlığı istendiğinde ... Petrol’ün ismini kullandığı, sanık ...’nun telefon görüşmelerinin tespit edildiğinden endişe ederek aldığı mazottan şikayetçi olan ... ve ... isimli şahıslara bu konularda kendisini bu numaradan aramamalarını söylediği, sanık ...’nun da sanık ...’e telefon görüşmelerinde direktif verdiği,

Sanık ...'nin, Sanık ...'le arasında araçların ...'nın petrolüne götürülmesi ve gece karanlığında hepsinin indirilmesine ilişkin görüşme kayıtları, Sanıklar ... ile ... arasında ... Petrole ilişkin kayıtların kaldırıması ve yazıların sökülmesine ilişkin görüşme kayıtları, ... isimli şahıs işe sanık ... arasında araçlardaki ... yazılarının beyaza boyanmasına ilişkin görüşme kayıtlarının tespit edildiği,

Sanık ...'dan, sanık ...’dan, sanık ... ...’den ele geçirilen hafıza kartı ve bilgisayarların hard disklerinin incelenmesinde, 15.499.364 kg. akaryakıt harici petrol ürününün örgüte üye kişiler tarafından sahte akaryakıt yapımında kullanıldığı, akaryakıt yapımında kullanılan 15.499.364 kg. ürünün 5.797.841 kg.lık kısmının doğrudan akaryakıt istasyonu olan kişilere satışının yapıldığı, diğer ürünlerin ise akaryakıta dönüştürülüp örgüt içerisinde yer alan akaryakıt istasyonlarında toptan ya da perakende olarak satıldığı,

Kasa takip programında sanıklar ..., ... ve ...’ya ödemeler yapıldığı, ... Petrol ve Uslu Petrolün hesaplarının tek elden tutulduğu; “...” isimli dosya içeriğinde, sanık ... ...’nin ... ili ... ilçesi ... mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonunu denetlediği, günlük hesaplarda satılan akaryakıtlar arasında “ucuz satılan” sütununun da bulunduğu, en çok satışın bu sütunda gerçekleştiğinin tespit edildiği,

Sanıkların suçlamaları kabul etmedikleri, savunmalarının kendilerini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu, birleşen dosyadaki Kadir dışındaki pompacı sanıkların da petroldeki faaliyetleri, çalışma süreleri, içerideki düzenekler karşısında suç işlediklerini bilecek seviyede oldukları ve bilmeri gerektiği, nitekim kimi sanıkların iletişim ve görüşme kayıtlarında da bildiklerinin açık bir şekilde anlaşıldığı,

Bir takım sanıklar hakkında UYAP üzerinden yapılan sorgulamada hakkında tehdit, resmi belgede sahtecilik, ulusal marker kaçakçılığı, kaçakçılık kanununa muhalefet, nitelikli olarak konut dokunulmazlığını ihlal, 6136 ve 213 Sayılı Kanun'a muhalefet, dolandırıcılık, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması, suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama gibi suçlardan soruşturma ve kovuşturma dosyalarının bulunduğu,

Bir takım sanıklar hakkında UYAP üzerinden yapılan sorgulamada hakkında tehdit, resmi belgede sahtecilik, ulusal marker kaçakçılığı, kaçakçılık kanununa muhalefet, nitelikli olarak konut dokunulmazlığını ihlal, 6136 ve 213 Sayılı Kanun'a muhalefet, dolandırıcılık, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması, suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama gibi suçlardan soruşturma ve kovuşturma dosyalarının bulunduğu,

Bu şekilde sanıklar ..., ..., ..., ... VE ...'NUN üzerlerine atılı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220/1. maddesinde düzenlenen suç işlemek amacı ile örgüt kurma suçunu işledikleri, bir yıl gibi bir sürede satılan (tespit edilebildiği kadarıyla 30.557.127, 64-TL) kaçak akaryakıt miktarı dikkate alındığında, kamunun uğratıldığı zarar karşısında cezanın tayininde alt sınırdan uzaklaşılması gerektiği, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ... VE ...'İN üzerlerine atılı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220/2. maddesinde düzenlenen suç işlemek amacı ile kurulmuş örgüte üye olmak suçunu, sanıklar ..., ..., ...'nun kaçak petrolü satmak, satışa arz etmek, bulundurmak yahut taşımak suretiyle, üzerlerine atılı 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na muhalefet suçunu, sanıklar ..., ..., ... ..., ..., ..., ... VE ...'İN, kaçak petrolü satmak, satışa arz etmek, bulundurmak ve taşımak suretiyle, üzerlerine atılı 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na muhalefet suçunu işledikleri sabit olduğundan, eylemlerine uyan aşağıda yazılı sevk maddelerinde cezalandrılmalarına, örgütün amacını gerçekleştirmedi için aracı olarak kullanılan tüzel kişilerin izinlerinin iptal edilmesine, araçların müsaderesine, birleşen dosyada sanık olan ... hakkında her ne kadar ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanununun ek 5/1 maddesi ile 237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53/1. Maddesi uyarınca cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de sanığın şirket ortağı olarak görünmesine karşın olaylara ilişkin her hangi bir bilgisinin bulunmamasu, ...'a hiç gitmediğini beyan etmesi, gerek yaşı ve eğitim durumu dikkate alındığında örgüt tarafından kullanılmış olmasının yüksek ihtimal dahilinde olduğu, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair iddiadan başka her türlü şüpheden uzak, cezalandırılmasına yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunamadığı anlaşıldığından 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.'' şeklinde açıklanan gerekçeyle sanıkların 5015 sayılı Yasa'ya aykırılık yanında TCK'nın 220/1-2. maddeleri gereğince cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

VI) UYUŞMAZLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ;

VI) UYUŞMAZLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ;

Sanıkların birlikte 5015 sayılı Kanun'a aykırılık suçunu işledikleri hususunda Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında uyuşmazlık bulunmadığı ve bu suçtan aldıkları hapis cezalarının kesinleştiği, uyuşmazlığın söz konusu eylemlerin TCK'nın 220. maddesi kapsamında kurulmuş bir örgüt çerçevesinde mi yoksa TCK'nın 37-39. maddeleri kapsamında iştirak hâlinde mi işlendiği hususunda olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın sağlıklı şekilde çözüme kavuşturulabilmesi için her iki Kurumun da incelenmesi gerekmektedir.

1) ÖRGÜT SUÇU;

TCK'nın “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma” başlıklı 220. maddesinin suç tarihinde yürürlükte bulunan hâli;

“(1) Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir.

(2) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Örgütün silahlı olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza dörtte birinden yarısına kadar artırılır.

(4) Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur.

(5) Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır.

(6) Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca örgüte üye olmak suçundan dolayı cezalandırılır.

(7) Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır..." şeklinde düzenlenmişken, 05.07.2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun’un 85. maddesiyle, 220. maddenin 6. fıkrasına “Örgüte üye olmak suçundan dolayı verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir”, 7. fıkrasına da "Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir" cümleleri; 30.04.2013 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 85. maddesiyle de; 220. maddenin 6. fıkrasına “Bu fıkra hükmü sadece silahlı örgütler hakkında uygulanır” cümlesi eklenmiştir.

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuyla korunan hukuki yarar, kamu güvenliği ve barışıdır. Suç işlemek için örgüt kurmak, toplum düzenini tehlikeye soktuğu ve araç niteliğindeki suç örgütü, amaçlanan suçları işlemede büyük bir kolaylık sağladığından, bu suç nedeniyle kamu güvenliği ve barışın bozulması bireyin güvenli, barış içinde yaşamak hakkını da zedeleyeceğinden, işlenmesi amaçlanan suçlar açısından hazırlık hareketi niteliğinde olan bu fiiller ayrı ve bağımsız suçlar olarak tanımlanmıştır. Böylece bu düzenlemeyle aynı zamanda bireyin, Anayasa'da güvence altına alınmış olan hak ve özgürlüklerine yönelik fiillere karşı da korunması amaçlanmıştır. Bu amaçla henüz suç işlenmese dahi, sadece suç işlemek amacıyla örgüt oluşturmuş olmaları nedeniyle örgüt mensubu faillerin cezalandırılması yoluna gidilmiştir. Bunun asıl nedeni suç işlemek için örgüt kurmanın, kamu barışı yönünden ciddi bir tehlike oluşturmasıdır. Kanun koyucu bu düzenleme ile öncelikle gelecekte işlenebilecek suçları engellemek istemiştir.

Bu suçun mağduru ise öncelikle kamu güvenliği ve barışını sağlamakla yükümlü olan devlet ve toplumu oluşturan bireylerdir.

TCK'nın 220. maddesi kapsamında bir örgütün varlığından sözedebilmek için; en az üç kişinin, suç işlemek amacıyla hiyerarşik bir ilişki içerisinde, devamlı olarak amaç suçları işlemeye elverişli araç ve gerece sahip bir şekilde bir araya gelmesi gerekmektedir.

Örgüt, soyut bir birleşme olmayıp bünyesinde hiyerarşik bir ilişki barındırmaktadır. Bu hiyerarşik ilişki, bazı örgüt yapılanmalarında gevşek bir nitelik taşıyabilir. Oluşturulan bu ilişki sayesinde örgüt, mensupları üzerinde hâkimiyet tesis eden bir güç kaynağı niteliğini kazanmaktadır. Bu nedenle niteliği itibarıyla devamlılık arzeden örgütün varlığı için ileride ihtimal dahilindeki suç/suçları işlemek amacı etrafındaki fiilî birleşme yeterlidir. Buna karşın, kişilerin belirli bir suçu işlemek için bir araya gelmesi hâlinde ise örgüt değil, iştirak ilişkisi mevcuttur.

Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında da belirtildiği üzere TCK'nın 220. maddesi anlamında bir örgütten bahsedilebilmesi için,

a) Üye sayısının en az üç veya daha fazla kişi olması gerekmektedir.

b) Üyeler arasında gevşek de olsa hiyerarşik bir bağ bulunmalıdır. Örgütün varlığı için soyut bir birleşme yeterli olmayıp örgüt yapılanmasına bağlı olarak gevşek veya sıkı bir hiyerarşik ilişki olmalıdır.

c) Suç işlemek amacı etrafında fiili bir birleşme yeterli olup örgütün varlığının kabulü için suç işlenmesine gerek bulunmadığı gibi işlenmesi amaçlanan suçların konu ve mağdur itibariyle somutlaştırılması mümkün olmakla birlikte, zorunluluk arz etmemektedir. Örgütün faaliyetleri çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde fail, örgütteki konumuna göre üye veya yönetici sıfatıyla cezalandırılmasının yanında ayrıca işlenen suçtan da cezalandırılacaktır.

c) Suç işlemek amacı etrafında fiili bir birleşme yeterli olup örgütün varlığının kabulü için suç işlenmesine gerek bulunmadığı gibi işlenmesi amaçlanan suçların konu ve mağdur itibariyle somutlaştırılması mümkün olmakla birlikte, zorunluluk arz etmemektedir. Örgütün faaliyetleri çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde fail, örgütteki konumuna göre üye veya yönetici sıfatıyla cezalandırılmasının yanında ayrıca işlenen suçtan da cezalandırılacaktır.

d) Örgüt niteliği itibarıyla devamlılığı gerektirdiğinden, kişilerin belli bir suçu işlemek veya bir suç işlemek için bir araya gelmesi hâlinde örgütten değil ancak iştirak iradesinden söz edilebilecektir.

e) Amaçlanan suçları işlemeye elverişli üye, araç ve gerece sahip olunması gerekmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere kanunların suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli yapılara suç örgütü denmektedir.

2) SUÇA İŞTİRAK

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş; azmettirme ve yardım etme şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir.

TCK'nın 37. maddesi;

"(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.

(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır"

Şeklinde olup maddenin birinci fıkrasında müşterek faillik, ikinci fıkrasında ise dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Kanun'da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK'nın 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için şu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

i) Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

ii) Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hakimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı "fail" konumundadır. Müşterek faillik, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesidir. Fiil üzerinde ortak hakimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır. Suç ortaklarının, suçun işlenmesine yaptıkları katkının, diğerinin fiilini tamamladığı durumlarda da müşterek faillik söz konusu olacaktır. Buna göre, her müşterek fail, suçun icrasına ilişkin etkin ve fonksiyonel bir katkıda bulunmaktadır. Fiilin başarıyla tamamlanması açısından yapılan ... bölümü doğrultusunda fiili bizzat icra etmeyen diğer kişinin katkısı önemli bir fonksiyon icra etmiş ise bu kişi de müşterek faildir.

Suçun işlenişine katkıda bulunanların müşterek fail sayılabilmesi için mutlaka suçun işlendiği yerde olması gerekli değildir. Olay mahallinde bulunmamakla birlikte uzaktan suçun birlikte işlenişini etkileyen önemli bir katkıda bulunulması hâlinde müşterek faillik söz konusu olur. Uzak bir pozisyondan olay yerinde etkili bir konumda olan faili telefon ve telsiz gibi iletişim araçlarıyla koordine eden veya suçun işlenişi anında faile telefonla talimat veren kişi de bizzat müşterek faildir. (..., 2 .... 25; kn 200 ..., ... - ..., ..., .... 440; ..., ... şerhi, Genel Hükümler, 3. baskı, .... 493)

Suçun icrası açısından müstakil bir fonksiyonu olmayan bir katkı müşterek faillik için yeterli değildir. Suçun işlenişine bulunulan katkı hazırlık hareketlerinden ibaret ise suç üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğundan bahsedilemez, bu durumda suça yardım eden olarak katılmak söz konusu olacaktır. (..., age, .... 499)

"Yasada suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla kişi tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK'nın 37/1. maddesi kapsamında müşterek faillik söz konusu olacaktır". (Yargıtay CGK'nın 10.05.2011 tarihli ve 1/59-85 sayılı kararı)

Suça iştirak şekillerinden olan faillik ile yardım etme şeklinde gerçekleşen şeriklik arasındaki önemli farklardan birisi mahiyetindeki suç işlenmezden önce alınan birlikte suç işleme kararı önem arz etmektedir.

Yardım etme, 5237 sayılı TCK'nın 39. maddesinde;

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez..

(2)Aşağıdaki hallerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak"

Şeklinde düzenlemiş ve seçimli hareketlere yer verilmiştir.

Bağlılık kuralı da aynı Kanun'un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir"

Biçiminde düzenlenmiştir.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir"

Biçiminde düzenlenmiştir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına "şerik" denilmekte olup 5237 sayılı TCK'da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun'un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olmaktadır.

3) ÖRGÜTLÜ SUÇLARDA İŞTİRAK

Örgüt kurma suçu çok failli bir suçtur. Bu suçun oluşumu için en az üç kişinin bir araya gelmesi zorunludur.

Suça iştirakten bahsedebilmek için birden fazla kişiye ihtiyaç vardır. Bir suçun icrasına iştirak eden suç ortaklarının, suçun işlenişine olan katkıları göz önünde bulundurularak sorumluluk statüleri belirlenir.

Örgüt kurma suçunun iştirakten farkı, örgütün devamlılığı ve belirlenmemiş sayıda suç işlemek amacıyla bir birleşmenin söz konusu olmasıdır. Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her fail diğerlerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

TCK'nın 220/5. maddesinde "Örgüt yöneticileri, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır" denilerek örgüt yöneticileri hakkında özel faillik düzenlemesiyle TCK'nın 20. maddesindeki "ceza sorumluluğunun şahsiliği" ve faillik bakımından "fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurma" ilkelerine istisna getirilmiştir.

Faillik, birlikte suç işleme kararı yanında fiil üzerinde ortak hakimiyet kurmayı da gerektirir. Zira örgütlü suçlarda nihai amaçta birleşme nedeniyle birlikte suç işleme kararının varlığı kabul edilse dahi fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmadığından, gerçekleşen suçlar bakımından örgüt yöneticileri dışında kalan örgüt mensuplarının örgüt faaliyeti kapsamında işlenen her suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulamayacağında tereddüt yoktur.

Faillik, birlikte suç işleme kararı yanında fiil üzerinde ortak hakimiyet kurmayı da gerektirir. Zira örgütlü suçlarda nihai amaçta birleşme nedeniyle birlikte suç işleme kararının varlığı kabul edilse dahi fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmadığından, gerçekleşen suçlar bakımından örgüt yöneticileri dışında kalan örgüt mensuplarının örgüt faaliyeti kapsamında işlenen her suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulamayacağında tereddüt yoktur.

TCK'nın 39. maddesinde düzenlenen "suça iştirak kapsamındaki yardım etme" ile aynı Kanun'un 220/7. maddesinde tanımlanan "örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme" nitelik itibariyle birbirlerinden farklıdır. Sanığın örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenecek somut bir suça dair kasta dayanan ve yardım teşkil eden eyleminin, hem yardım edilen suç bakımından şeriklik kapsamında hem de şartları varsa amaç suç yönünden faillik kapsamında değerlendirilmesi gerekirken somut bir olaya dayanmayan ancak örgüt faaliyeti kapsamında kullanılmak/değerlendirilmek üzere gerçekleştirilen yardımların TCK'nın 220/7. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı gözetilmelidir.

Bu açıklamalar kapsamında somut olay incelendiğinde;

Örgütlü suç ile iştirak hâlinde işlenen suç arasındaki temel fark, suç işlemek amacıyla bir araya gelmiş kişilerin (örgüt suçundan en az üç kişi) ileriye dönük olarak belirsiz tipte ve sayıda suç işleme iradesine sahip bulunup bulunmadığıdır. Bu irade örgüt suçunda süreklilik unsuru olarak ifade edilmektedir. İştirak hâlinde işlenen suçun aksine örgüt suçunda suç işlemek amacıyla bir araya gelen kişilerin ileriye dönük olarak belirsiz tipte ve sayıda suç işleme hususunda anlaşmasının yeterli olacağı, amaç suçları belirli bir süre işlemelerinin gerekli olmadığı, bu bakımdan örgüt suçunun tehlike suçu olarak sınıflandırılabileceği, iştirak hâlinde işlenen suçtan söz edilebilmesi için ise en azından teşebbüs aşamasında işlenmiş bir suç olması gerekeceği, sadece suç işleme konusunda varılmış bir anlaşmanın iştirakten söz etmek için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olaydaki uyuşmazlık konusunun da suç işlemek amacıyla bir araya gelmiş kişilerin sürekli bir suç işleme iradesine sahip bulunup bulunmadıkları hususunda varılacak kanaate göre çözümlenebileceği anlaşılmakla;

Dosyada mevcut tüm delil ve bilgilere göre; sanık ...'nun yetkili temsilcisi olduğu ... isimli şirkete bağlı ve sanıklar ... ve ...'ya ait ... şirketleri çatısı altında teşekkül eden yapının liderinin sanık ... olduğu, şirketlerde ortak olarak yer almamasının gerçek durumu yansıtmadığı, sanık ...'nun da yapılanma içinde yer aldığı,