muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10525, Karar No: 2021/16254, Tarih: 07.12.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/10525 E.  ,  2021/16254 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 07/12/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekilleri Avukat ... ve Avukat ... ile karşı taraf adına vekilleri Avukat ... ve Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ... işyerinde çalışan müvekkilerinin Avro para birimi üzerinden ücretlendirildiklerini, davalı yanın tek taraflı kararı ile davacıların yazılı ve sözlü itirazına rağmen ücretlerin 2014 yılı Kasım ayında Türk Lirasına dönüştürülerek ödenmeye başlandığını, Türk Lirasında gerçekleşen değer kayıplarının alım gücünün azalmasına yol açtığını, bu suretle Avro cinsinden daha az ücret ödenmek suretiyle ücretinin düşürüldüğünü ve eksik ödendiğini, haksızlığın giderilmesi amacıyla işçilerin Tez-Koop İş Sendikasına üye olduklarını ve sendika ile işveren arasında 24.07.2018 tarihinde toplu iş sözleşmesi imzalandığını, işverenin toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulamadığını, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ücret zamlarını yapmadığını, davalı yanın arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, aleyhine dava yoluna gidileceğini anlayan işverenin 2019 yılı Nisan ayı itibariyle ücretleri tekrar Avro cinsinden ödemeye başladığını, ücretler Avroya çevrilirken mevcut Türk Lirası cinsindeki ücretler esas alındığından Avro olarak 2014 yılı Kasım ayından ve hatta sözleşmelerde yazan miktardan bile düşük bir miktar ödenmeye başlandığını, bu durumun işverence gerçekleştirilen uygulama sonucunda işçi ücretlerinde çok büyük miktarda düşüş yaratıldığını gözler önüne serdiğini, işçilerin 2014 yılı Ekim ayında aldıkları Avro biriminden maaşları ile 2019 yılı Nisan ayında aldıkları Avro biriminden maaşları arasında büyük fark olduğunu ve 2019 yılı Nisan ayı maaşının daha düşük olduğunu, Diplomatik bir kuruluş olmasına rağmen Türkiye’de Türk vatandaşı işçi istihdam eden davalı ..

... Delegasyonunun 4857 sayılı İş Kanunu’na ve Türk Mahkemelerinin yargı yetkisine tabi olduğunu, bu konuda Yargıtay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62’nci maddesi uyarınca işçi ücretlerinde indirime gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle de ücretlerin Avro para biriminden Türk Lirasına çevrilmesinin yarattığı ücret düşüşünün hukuka aykırı olduğunu, iş sözleşmesinde yer alan ücretin yerel para birimi cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün İş Kanununun 22 ve 62’nci maddeleri karşısında geçersiz olduğunu, enflasyonist bir ülkede döviz üzerinden belirlenen ücretin yerel para birimine dönüştürülmesinin çalışma koşullarında esaslı tarzda değişiklik yaratacağını, iş sözleşmesiyle işverene işletme riskini işçiye yükleyecek şekilde değişiklik yapma hakkının tanınamayacağını, iş sözleşmelerinin tamamının aynı hükümleri içerdiğini, işçilerle ayrı ayrı müzakere edilmediğini, bu nedenle tip sözleşme niteliğinde bulunduğunu, Borçlar Kanunu’nun 24 ve 25’inci maddeleri karşısında ücrette değişikliğe olanak tanıyan sözleşme hükmünün herhangi bir geçerliliğinin olamayacağını, iş sözleşmesinin temelini oluşturan ücreti değiştirme hakkını saklı tutma kayıtlarının İş Hukukunun genel karakteri itibariyle de geçersiz olduğunu, işverence yapılan değişikliklere rıza gösterilmediğini, aksine uygulamaya sözlü ve yazılı şekilde itiraz edildiğini, gerçekleştirilen değişikliğin hem bu nedenle hem de iyiniyet ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması sebebiyle geçersiz olduğunu, işverenin işyerindeki bazı çalışanlar bakımından Avro para biriminden Türk Lirasına geçerken, diğer bazı çalışanlara Avro para birimi cinsinden ödeme yapmaya devam ettiğini, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ve ayrımcılık yarattığını belirterek Avro cinsinden eksik ödenen ücret alacağının toplu iş sözleşmesi hükümleriyle kararlaştırılan ücret artışları da dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark ücret alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalı işverenin Avrupa Birliğinin Türkiye’deki temsilciliği olarak 4 Şubat 1984 günü Brüksel’de imzalanan ve 4 Haziran 1987 tarih ve 19477 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren “Avrupa Toplulukları Komisyonu’nun Türkiye Delegasyonu’nun Kurulması ve Onun Dokunulmazlıkları ve İmtiyazları Hakkında Anlaşma” uyarınca kurulduğunu, bu nedenle de Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ve Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca tanınan tüm bağışıklık, dokunulmazlık ve ayrıcalıklardan yararlanmakta olduğunu, Viyana Sözleşmesi uyarınca Delegasyonun diplomatik statüsü gereği Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinden ve her türlü cebri icradan bağışıklığı bulunduğunu, davaya konu iddiaların Avrupa Birliği’nin iç işleyişine müdahale anlamı taşıdığını ve davanın yargı muafiyeti kapsamında kaldığını, davanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114’üncü maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, aynı bağışıklık gereği toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulama zorunluluğunun da bulunmadığını, davaya konu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı taraf istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı tarafın istinaf başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı taraf temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinin 11,12,13 ve 14’üncü fıkraları;

“(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(12) Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları hâlinde, arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. Bu durumda ücret, Tarifenin Birinci Kısmında belirlenen iki saatlik ücret tutarından az olamaz.

(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.

(14) Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, tarafların zorunlu arabuluculuk kapsamında arabuluculuk faaliyetinde bulundukları, davalı tarafın arabuluculuk toplantısına mazeretsiz olarak katılmadığı ve sürecin bu nedenle sona erdiği anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama sonunda Hazine tarafından karşılanan arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca söz konusu ücretin, arabuluculuk görüşmesine katılmayan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile “davalıdan alınarak davacıya verilmesine” şeklinde karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan husus bozma sebebi ise de, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2’nci maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

3-Somut uyuşmazlıkta, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinin 11’inci fıkrası hükmü uyarınca geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilerek mazeretsiz olarak arabuluculuk sürecine katılmayan davalı lehine duruşmalı olarak yapılan temyiz incelemesi nedeniyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/2’nci maddesinde düzenlenen duruşma vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı sebeplerden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde geçen “arabuluculuk yargılama giderinin arabuluculuk görüşmesine katılmayan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” sözcüklerinin karar metninden çıkarılarak yerine, “arabuluculuk yargılama giderinin arabuluculuk görüşmesine katılmayan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 07.12.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4797, Karar No: 2012/280, Tarih: 23.01.2012

**23. Hukuk Dairesi         2011/4797 E.  ,  2012/280 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kooperatifin ihyası davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tasfiye memurları vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, kurum sigortalısı ....'nun .... Konut Yapı Kooperatifi'ne ait işyeri işçilerinden olduğunu, geçirdiği iş kazası sonucu ölümü üzerine sigortalının hak sahiplerine bağlanan PDG'lerin tahsilini teminen kooperatif aleyhine rücuen tazminat davası açtıklarını, ancak dava aşamasında kooperatifin tasfiye edilip ticaret sicilindeki kaydının silindiğini ileri sürerek, kooperatifin ihyası ile sicile kaydının yapılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili,davanın zamanaşımına uğradığını, kooperatifin amacına ulaşması nedeniyle tüzelkişiliğinin sona erdiğini, davada taraf sıfatlarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, kooperatifin tasfiye tarihi olan 27/06/2007 tarihinden önce meydana gelen iş kazası nedeniyle ...'nun mirasçılarına tazminat ödenmesinden kusuru oranında sorumlu olduğu,ancak tasfiye sırasında bu borcun ödenmediği gerekçesiyle, davanın kabulü ile kooperatifin yeniden ihyası ile ticaret siciline kaydının yapılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı tasfiye kurulu üyeleri vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, ihyası talep edilen ...ı Kooperatifi'nin ihyası ile yetinilmesi gerekirken, idari bir işlem niteliğinde olan ticaret siciline kaydına karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HUMK’nun 438/7. maddesi gereğince hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda belirtilen nedenlerle davalı tasfiye memurları vekilinin temyiz itirazlarının reddine, yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün ilk bendindeki " yeniden ihyası ile ticaret siciline kaydının yapılmasına" ibarelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine “ihyasına” ibaresinin konulmasına ve kararın düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 23.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/278, Karar No: 2019/5863, Tarih: 09.04.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/278 E.  ,  2019/5863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hüküm bakımından mahkemenin bozma kararına konu hükümde tartışılmayan yeni gerekçelere dayanarak karar vermesi sebebiyle eylemli direnmede bulunduğunun anlaşılmakla yapılan incelemede; dosyada mevcut mesaj tespit tutanağı içeriklerine, sanık savunmasına, tanık ... beyanı ile tüm dosya kapsamına göre sanık ...'in hırsızlık suçundan mahkumiyeti yerine, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

2-Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hüküm yönünden ise önceki bozma ilamı doğrultusunda tüm aşamalarda yüklenen suçu işlemediğini beyan eden sanık ...’ün olay tarihinde fiilen kullandığını soruşturma aşamasındaki savunmalarında beyan ettiği ve ayrıca adına kayıtlı olduğu araştırma yapılmak suretiyle belirlenecek telefonlar ile suç tarihi ve öncesinde suç yerine yakın baz istasyonunun çekim sahasında görüşme yapılıp yapılmadığı araştırılmadığı gibi dosyada mevcut mesaj tespit tutanağında 30.11.2012 günü mesaj çekildiği belirtilen... nolu telefonun, suç tarihi ve 30.11.2012 tarihi ile örtüşmeyen 10.12.2012-20.12.2012 tarihli HTS raporlarının getirtildiğinin anlaşılması karşısında sanık ...’ün olay tarihinde fiilen kullandığını soruşturma aşamasındaki savunmalarında beyan ettiği ve ayrıca adına kayıtlı olduğu araştırma yapılmak suretiyle belirlenecek telefonlar ile suç tarihi 29.11.2012 ve öncesinde suç yerine yakın baz istasyonunun çekim sahasında görüşme yapılıp yapılmadığı ile dosyada mevcut mesaj tespit tutanağında 30.11.2012 günü mesaj çekildiği belirtilen ... nolu telefonun, suç tarihi ve 30.11.2012 tarihi itibariyle kullanıcısının ve HTS raporlarının denetime olanaklı getirtilmesi sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmeyerek yazılı şekilde eksik soruşturma ile karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 09/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7457, Karar No: 2022/5012, Tarih: 24.03.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/7457 E.  ,  2022/5012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

TCK.nın 32. maddesi gereğince sanığın suç tarihinde işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğini ortadan kaldıran veya bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmasına yol açan bir akıl hastalığı ve yüklenen suç yönünden cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinden, tam teşekküllü devlet hastanesinden ya da adli tıp kurumundan heyet raporu alınarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden tek hekim raporu ile yetinilerek eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 24.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5010, Karar No: 2014/4082, Tarih: 12.06.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/5010 E.  ,  2014/4082 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi : 15.04.2013

Numarası : 2012/99-2013/153

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı davasında davalı ile aralarında düzenlenen 2 ayrı sözleşme ile davalı üniversiteye ait ziraat fakültesinde A ve B blok güçlendirme inşaatı yapımı işini üstlendiğini, sözleşme kapsamındaki imalatları tamamladığını, ancak sözleşme dışı imalâtlar da yaptığını bunların bedellerinin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nın davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah ederek 201.409,00 TL'sına çıkarmıştır. Davalı savunmasında davacıya sözleşme dışında imalat yaptırılmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece bilirkişiden alınan rapor dikkate alınarak sözleşme dışı imalatların bedellerinin yapıldığı yıl rayiç değerlerine göre tahsili gerektiği gerekçesi ile dava kabul edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilâfsız olan A blok ile ilgili 15.07.2009 tarihli sözleşmede imalâtın bedeli götürü olarak 544.000,00 TL, aynı tarihli B blok ile ilgili sözleşmede ise 488.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Her iki sözleşmenin 18.3. maddesinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme bedelinin % 10'una kadar imalâtın yükleniciye verileceği kabul edilmiş, 28.2. maddesinde de iş artışının zorunlu olması halinde %10 oranındaki imalâtın sözleşme ve ihale dökümanındaki hükümlere göre yükleniciye yaptırılabileceği belirtilmiştir. Yine sözleşmelerin 8.2.1 maddesinde sözleşme ekleri sayılmış olup sayılan ekler arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi de bulunmaktadır. Bu şartname dava ve sözleşme tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'nın 287. ve 6100 sayılı HMK'nın 197. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Anılan Şartnamenin 21. maddesinde taraflar arasındaki sözleşmelerin 18.3. ve 28.2. maddesine paralel olarak götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde %10 fazla imalâtın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle sözleşme dışı imalâtlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması zorunludur. Yapılacak incelemede %10'u aşan imalâtın tespiti halinde ise bedelinin sözleşme ve işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 413 vd. maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerekir.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda sözleşme hükümleri ile eki olan YİGŞ hükümleri tartışılmaksızın, tespiti yapılan imalâtların bedellerinin vekaletsiz iş görme kapsamında sebepsiz zenginleşmeye mahal vermeksizin ödenmesi gerektiği belirtilerek hesaplama yapılmış, bu hesaplamada belirlenen imalâtların tüm işe oranı da hesaplanmamıştır. Rapora davalı tarafından, bedeli talep edilen imalâtların sözleşme kapsamında olduğu yönünde itiraz edilmişse de mahkemece ek rapor alınmaksızın belirlenen 201.409,00 TL üzerinden dava kabul edilmiştir. Bu haliyle hükme esas alınan raporun az yukarıda açıklanan ilkelere uygun olmadığı açıktır. Mahkemece yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile öncelikle sözleşme kapsamında yapımı gereken imalatların yapılıp yapılmadığının saptanması, bundan sonra %10 oranda yapıldığı belirtilen imalatların denetime açık bir şekilde belirlenip bedellerinin sözleşme fiyatlarıyla hesaplattırılması bu oranın fazlası olarak yapılmış imalât varsa bunların da yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre bedellerinin hesaplattırılıp sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 12.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11268, Karar No: 2012/11542, Tarih: 18.10.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/11268 E.  ,  2012/11542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin 19.06.2012 tarihli geri çevirme kararı tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bu nedenle;

Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan buğday, kavun ve karpuzun 2011 yılı itibarıyla sulu ve kuru şartlarda dekar başına üretim giderinin (kalem kalem gösterir şekilde) gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.