muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27831, Karar No: 2016/4635, Tarih: 31.03.2016

1479 sayılı Kanunun 63. maddesinde; üçüncü bir kimsenin suç sayılır davranışı ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir durumun doğmasında, Kurum

tarafından, sigortalı veya hak sahiplerine gerekli tüm yardımların yapılacağı, ancak, bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere ve diğer sorumlulara Kurumca rücu edileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Anılan madde kapsamında Bağ-Kur’a tanınan rücû hakkı halefiyet esasına dayanmayan, kanundan doğan bağımsız rücu hakkı niteliğindedir. 63. maddede “yapılan yardımların ilk peşin değeri için Kurum rücu eder” denildiğine göre Yasa'nın buyurucu nitelikte olan bu hükmünün aksine kural olarak ilk peşin değerin altında bir rücû alacağına hükmolunamaz. Ancak, suç sayılır eylemi saptanan üçüncü kişinin kusur oranı nedeniyle bir indirim yapılabilir.

Davaya konu somut olayda; davacı Kurum sigortalısı Süleyman Kiraz'ın ölümüne neden olan 02.07.2006 tarihli trafik kazasının ne şekilde olduğu hususunda mahkemece yeterli araştırma yapılmadığı, eldeki dosya içerisinde bulunan ceza dosyası suretinden şüpheden sanık yararlanmasına istinaden verilen beraat hükmünün temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay .... Ceza Dairesi tarafından zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, ceza dosyasının tüm evrakları ile birlikte celbedilmediği, hak sahipleri tarafından açılan tazminat dosyası olup olmadığı araştırılmadığı, sigortalının kullandığı araçta yolcu olarak bulunan kişinin bilgi ve görgüsüne başvurulup, kazanın ne şekilde meydana geldiği, davalının çarpması nedeniyle mi sigortalının şerit ihlali yaptığı, ya da sigortalının hatalı şerit ihlali sonucu kazanın meydana geldiği hususları tespit edilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik araştırma ve yetersiz incelemeye dayalıdır.

Mahkemece, ceza dosyası eksiksiz olarak celbedilmeli, hak sahibi tarafından açılan tazminat dosyası bulunup bulunmadığı araştırılmalı, kaza sırasında sigortalının aracında yolcu olarak bulunan ..........'in kazanın meydana gelme nedeni konusunda bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren olgu tespit edildikten sonra yeniden kusur raporu alınarak, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6218, Karar No: 2021/3119, Tarih: 10.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/6218 E.  ,  2021/3119 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Ancak;

1-Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi,

2-Anayasa Mahkemesi’nin 27.11.2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi ‘idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hakim tarafından tespit edilen bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere’ bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan ‘idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine’ ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak bozma öncesi tespit edilen bedele dava tarihinden 4 ay sonrasından ilk karar tarihine, bozma sonrası fark bedele ise dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)1 numaralı bendinin c ve d alt bentlerinin çıkartılmasına, yerine (Bozma öncesi tespit edilen 19.243,00TL’ye 16.08.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 18.12.2015 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, ödenmemiş ise bedelin davalıya ödenmesine, bozma sonrası fark 4.808,00TL’ye 16.08.2015 tarihinden Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine ve derhal davalıya ödenmesine,) cümlesinin yazılmasına,

b)4 numaralı bendinin çıkartılmasına,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)1 numaralı bendinin c ve d alt bentlerinin çıkartılmasına, yerine (Bozma öncesi tespit edilen 19.243,00TL’ye 16.08.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 18.12.2015 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, ödenmemiş ise bedelin davalıya ödenmesine, bozma sonrası fark 4.808,00TL’ye 16.08.2015 tarihinden Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine ve derhal davalıya ödenmesine,) cümlesinin yazılmasına,

b)4 numaralı bendinin çıkartılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 10/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5767, Karar No: 2013/7167, Tarih: 10.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/5767 E.  ,  2013/7167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, dava sonuçlanıncaya kadar davalının tüm araçları ve iş makinelerinin devrinin önlenmesi amacıyla sicil kayıtları üzerine ve sahibi olduğu taşınmazlara teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremez hale gelen davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkin olup ayrıca 09.01.2013 ve 28.01.2013 tarihli dilekçeler ile davalının sahibi bulunduğu tüm araçlar ve iş makineleri ile taşınmazlara teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulması talep edilmiştir.

Mahkemece, 10.01.2013 tarih ve 2013/8 Esas sayılı "ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine dair karar" ile ihtiyati tedbir istemine konu taşınır veya taşınmaz malların uyuşmazlık konusu olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine, 28.01.2013 tarih ve 2013/8 Esas sayılı "ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine" dair karar ile de ihtiyati tedbir isteminin daha önce reddedilmesi nedeniyle aynı mahiyetteki istem hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Davacı vekili, ihtiyati tedbir isteminin kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemece kurulan 2013/8 Esas sayılı 10.01.2013 ve 2013/8 Esas sayılı 28.01.2013 tarihli kararları temyiz etmiştir. İhtiyati haciz talebinin var olması ve mahkemece reddine rağmen 2013/8 Esas sayılı 04/02/2013 tarihli red kararı temyiz edilmemiştir. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu karar incelenmemiştir.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir. İhtiyati tedbir 1086 sayılı HMUK'un 101 vd. maddelerinde hüküm altına alınmış iken yeni HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Somut olayda, ... ustası olan davacının 23.6.2007 tarihinde iş kazası geçirerek sürekli işgöremez hale geldiği ve dosyada bulunan sağlık raporuna göre parapleji teşhisi konulduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda haksız fiile dayalı olarak bir zararın meydana geldiği açık olup yalnızca iş kazasının meydana gelmesinde kusurun aidiyeti ve oranı çekişmelidir. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir.

O halde iş kazası sonucu davacıda meydana gelen sağlık sorunları ve sürekli işgöremezlik oranı gözetilerek "tedbirde orantılılık" ilkesine uygun ve davalı şirketin ticari yaşamını etkilemeyecek sayı ve nitelikte araç ve taşınmaz üzerinde gerektiğinde mahkemece kıymet taktiri de yaptırılarak ve teminat miktarı mahkemenin takdirinde olmak üzere HMK'nın 389.maddesine göre davacının ihtiyati tedbir isteminin kabulü gerekirken yetersiz gerekçe ile istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 10.04.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

K A R ŞI OY

Davacı, davalı işverene ait ait işyerinde ... ustası olarak çalışmakta iken geçirdiği iş kazası sonucu %100 oranında sürekli işgöremezliğe uğradığını belirterek açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasında, ayrıca davalının taşınır ve taşınmaz malları üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir..

Yerel mahkemece, HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu taşınır ve taşınmaz mallar hakkında konulabileceği gerekçesiyle davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacının bu karara karşı yapmış olduğu itirazın reddi üzerine anılan karar davacı vekili tarafndan temyiz edilmiştir.

Yüksek Özel Dairece, somut olayda HMK'nın 389. maddesine göre davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerektiğinden bahisle yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Aşağıda açıklanan nedenlerle Yüksek Özel Dairenin bozma kararına katılmıyoruz.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir 1086 sayılı HMUK'nun 101 vd. maddelerinde hüküm altına alınmış iken yeni HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

Yüksek Özel Dairece, somut olayda HMK'nın 389. maddesine göre davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerektiğinden bahisle yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Aşağıda açıklanan nedenlerle Yüksek Özel Dairenin bozma kararına katılmıyoruz.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir 1086 sayılı HMUK'nun 101 vd. maddelerinde hüküm altına alınmış iken yeni HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde'' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Bir başka geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

Gemi alacaklıları, donatanın yalnız mahdut aynı surette mesul olduğu hallerde, ancak mesuliyete mevzu teşkil eden mal ve haklara ihtiyati haciz koydurabilirler. Donatanın aynı zamanda şahsen mesul olduğu haller bundan müstesnadır. Şu kadar ki, donatanın şahsi mesuliyeti bir miktar ile mahdut ise gemi alacaklıları ancak bu miktar için donatanın diğer mallarını haczettirebilirler.

Yük alacaklıları hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü kıyas yoluyla tatbik olunur'' hükmü düzenlenmiştir.

İİK'nun 258. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetki ve kanun yolu düzenlemiştir. Anılan maddeye göre “ ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

İhtiyati haciz talebin reddi halinde alacaklı kanun yoluna başvurabilir” (ek: 4949 S.K.M.60)

İİK'nun 259 maddesinde de teminat hususü düzenlenmiştir. Madde de “ İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

İhtiyati haciz talebin reddi halinde alacaklı kanun yoluna başvurabilir” (ek: 4949 S.K.M.60)

İİK'nun 259 maddesinde de teminat hususü düzenlenmiştir. Madde de “ İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.

Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.” hükmü yer almaktadır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin geçici hukuki koruma tedbirleri olduğu madde gerekçelerinde de açıklanmıştır.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.

Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.” hükmü yer almaktadır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin geçici hukuki koruma tedbirleri olduğu madde gerekçelerinde de açıklanmıştır.

''İhtiyati haciz borçlunun alacaklısından mal kaçırması ihtimaline karşı en etkili tedbirdir. Eldeki kanun muaccel alacaktan dolayı da borçlunun bir malına karşı bu tedbire müracat edebilmesini, borçlunun muayyen ikametgahı olmamasının yahut Türkiye'de ikamet etmemesinin bir de takipten kaçmak veya malını gizlemek gibi kötü niyetin zahiri delilleri olan hallerin anlaşılması yolunda bazı şartlara bağlı tutmaktadır. Halbuki haczi kabil malı, yani kudreti olduğu halde, vadesi gelmiş borcunu ödemeyen kimse iyiniyetinden şüphe olunmasına hak vermiş ve ihtiyati haciz muamelesine müstehak olmuş sayılabilir. Alacağı, mahkemeye oldukça kanaat verecek bir vesikaya bağlı olan alacaklıyı iyiniyetinden şüphe caiz olan borçlusuna karşı, eskiden olduğu gibi mal kaçırmaya meydan vermeyecek bir tedbiri mahkemeden istemek yetkisi ile teçhiz etmek icabeder. Alacaklının elindeki belge kesinleşmiş bir ilam bile olsa,bazı hallerde icrai hacizden evvel ihtiyati haciz kararı almayı tercih etmesine ihtiyaç hasıl oluyor ve belge bu mahiyette olunca, borçlunun her hangi bir suretle borçtan kurtulmuş olması gibi zayıf ihtimale mebni alacaklıdan teminat aramak bize zait görünür.Yalnız ilam henüz kesinleşmemiş ise yahut alacaklının elindeki belge, sahteliği veya cebir, hile gibi rızayı ortadan kaldıran hallerden birine müstenit olduğunu iddia edilebilmek ve mukabilindeki ödemelerin adi makbuzlarla vukuu ihtimalden uzak ve adeta muhalif sayılmamak itibariyle, ilam kuvvetini tamamıyla haiz olmayan resmi senetlerden ise haciz isteyenlerden teminat aramak lazım gelip gelmediğinin takdirini mahkemeye bırakmak uygun olur. Bunlar haricinde bir belgeye dayanarak haciz isteyen alacaklının, şayet takip veya dava neticesinde haksız çıkarsa aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen kimsenin bu yüzden uğrayacağı zarar ve ziyana karşı geçerli teminat göstermesi gerekliliği söz götürmez. Haciz isteyenin gercekten muaccel bir alacağı bulunduğuna mahkemede oldukça kuvvetli bir kanaat hasıl olması yeterli bir şart olduğundan, mahkemenin iki tarafı dinleyip dinlememekte serbest bırakılması uygundur. Mahkemenin bu serbestlik hakkını alacaklı tarafından arz edilen delillerin mahiyetine ve halin icabına göre kullanılması lazım geleceğini söylemeye hacet yoktur”(İİK'nun 257. Madde Gerekçesi)

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin ve gerekse uygulamada tartışma konusudur.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin ve gerekse uygulamada tartışma konusudur.

Yabancı doktrinde ihtiyati haczin; zamanından evvel yapılan peşin bir icra, bir muhafaza tedbiri, bir nevi ihtiyati haciz, yardımcı ve feri bir muhafaza tedbiri, cebri bir teminat, geçici bir emniyet tedbiri, geçici haciz olduğu belirtilmektedir. Yerli doktrinde de ihtiyati haczin; muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbir, teminat tedbiri olduğu ifade edilmektedir. (Talih Uyar-İcra Hukukunda Haciz. Şubat 1983)

Yargıtay ise içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğunu belirterek, ihtiyati haczi bir icra takip işlemi olarak görmemektedir.

İhtiyati haciz kararı bir icra işlemi olmadığından ve TTK'nun730. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken aynı Yasanın 662. maddesinde yazılı zamanaşımını kesen sebepler arasında sayılmadığından, zamanaşımını kesmez. Kaldı ki alındığı iddia edilen ihtiyati haciz kararının uygulandığı da kanıtlanmış değildir.( Y.12.HD.16. 10.2003-E-16222/K-20171)

Takipten önce tapuya ihtiyati haciz şerhi konulması bir icra işlemi değildir. Bu nedenle zamanaşımını kesmez. (Y.12.HD-21.09.2000-E-11527/K-13244)

İhtiyati haczin; icrai hacze dönüşünceye kadar alacaklının borçludaki alacağının ödenmesini tehlikeye düşürmeden sağlayan bir tedbir niteliğinde olduğu dikkate alınarak, mahkemece, davacının ihtiyati haciz isteminde bulunduğu miktarın sadece yasada belirtilen ihtiyati haciz istemi koşulları yönünden değerlendirilmesi gerekir. (Y.11.HD.04.11.2004.E-12561/K-10833)

İhtiyati haciz kararı geçici bir tedbirdir. Bu nedenle ihtiyati tedbir kararının ihtiyati hacze bir etkisi olmaz. Ancak, bu tedbir kararı ihtiyati haczi de etkileyecek biçimde tavzih edilmişse, bu mahkeme kararı uygulanarak, şikayetin kabulüyle haciz ve muhafaza işlemlerinin iptaline karar vermek gerekir.( Y.12.HD. 12.07.2005.E-12108/K-15401)

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir arasında ki farklara da değinmek gerekmektedir.

Amaç bakımından ihtiyati tedbir, aynı uyuşmazlık konusu olan taşınır veya taşınmaz malların devrinin önlenmesi, dava sonuna kadar aynen muhafaza edilmesi veya bir tehlike yahut zararın önlenmesi amacıyla HUMK'nun 101 vd., HMK'nın 389 vd. maddelerinde öngörülen durumlarda başvurulan bir yol olduğu halde, ihtiyati haciz, bir alacağın tahsilini temine ugrayan bir vasıtadır. İhtiyati hacizde, ihtiyaten haczedilen mal ve haklar, alacaklının açtığı veya yaptığı veya açmayı yahut yapmayı düşündüğü dava veya icra takibinin konusu değildir. Halbuki ihtiyati tedbirde, hakkında tedbir kararı alınan şey, esasen asıl davanın konusudur.