muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6008, Karar No: 2015/13891, Tarih: 14.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/6008 E.  ,  2015/13891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 5.Asliye Hukuk Mahkemesi

(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 30/01/2014

NUMARASI : 2013/311-2014/126

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 14.12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2623, Karar No: 2020/1465, Tarih: 25.02.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/2623 E.  ,  2020/1465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Suç tarihinde on yedi yaşı içerisinde bulunan mağdurenin yaklaşık iki haftadır tanıdığı sanıkla beraber intikal tarihinden bir hafta önce yanlarında tanıklar ... olduğu halde gittikleri yazlığa olay günü sanıkla birlikte gidip kaldığı, okul çıkışı ailesine ait işyerine zamanında dönmeyince müştekilerin, kızları olan mağdureyi telefonla aradıklarında ilk etapta geliyorum şeklinde cevap veren mağdurenin akşam saatine kadar gelmeyip sonraki telefonlara da cevap vermemesi üzerine onu aramaya çıktıkları, bu arada mağdurenin arkadaşı olan tanık İrem’in yanına sanıkla birlikte gitmeye çalıştığı esnada ailesinin kendilerini görmesi üzerine sanığın kaçtığı ve müştekilerinde mağdureyi zorla alıkonulduğundan bahisle karakola getirdikleri, polis merkezinde ihtiyacı nedeniyle tuvalete giren mağdurenin peşinden giden annesinin, külodundaki kanı görüp sebebini sorduğu mağdurenin aynı gün sanığın kendisiyle hem vajinal hem de anal yoldan zorla birden fazla ilişkiye girdiğini beyan ettiği, sanığın ise aşamalardaki savunmalarında mağdure ile rızasıyla cinsel birliktelik yaşadığını ifade ettiği dosya kapsamına göre, olayın intikal şekli, mağdurenin külodundaki kanın annesi tarafından görülmesine kadar ilişkiden bahsetmemesi, sanık tarafından sunulan telefonunda ... numaralı hattan gönderilen 22.03.2012 ve suç tarihi olan 23.03.2012 tarihli mesaj içeriklerinde cinsel içerikli yazışmaların bulunması, 22.03.2012 tarihli 20.58 ve 21.36 saatli mesajlarda “kilodum kırmızı btanem”, “senin için gycm” şeklinde mesajlardan sonra mağdurenin 23.03.2012 tarihinde polise teslim ettiği külodun kırmızı renkli olduğunun anlaşılması, her ne kadar katılan vekilince anılan hattın okul çıkışlarında sanık tarafından geri alındığı mesajların da sanık yakalandıktan sonra oluşturulduğu iddia edilmiş ise de anılan hattın suç tarihi ile bir gün öncesine ilişkin HTS kayıtlarından mesajların suç tarihinden önce ve tespit edilen saatlerde gönderildiğinin, bu saatlerde de mesaj alan ve atan numaraların farklı baz istasyonlarını kullandıklarının anlaşılması, mağdurenin zorla anal ilişki de tariflemesine karşın aldırılan adli muayene raporlarında cinsel bölgelerde herhangi bir zorlama bulgusu tespit edilemediğinin belirtilmesi karşısında, sanığın eylemlerini zorla gerçekleştirdiğine dair mağdurenin soyut beyanı dışında her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmayıp, mevcut haliyle eylemin reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu oluşturduğu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kendisini vekaletnameli vekille temsil ettiren katılanlar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafisi ile katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6973, Karar No: 2021/9086, Tarih: 21.12.2021

**12. Ceza Dairesi         2021/6973 E.  ,  2021/9086 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62/1, 50/1-a, 52/2-4 maddeleri gereği mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin ceza miktarına ve kusur durumuna ilişkin gerektiğine temyiz itirazlarının reddine, ancak;

06.05.2010 günü saat 20.00 sıralarında Adapazarı-Haydarpaşa seferini gerçekleştiren 11621 sefer sayılı yolcu treninin İzmit Tren Garı'ndan ayrıldıktan sonra trene ait arka 2 vagonun tren hareket halindeyken, makastaki arıza nedeniyle koparak raydan çıkması ve karşı istikametten gelen ve Haydarpaşa-Adapazarı seferini gerçekleştiren 11620 sefer sayılı yolcu treninin son vagona çarpması ile meydana gelen tren kazasında şikayetçi olan yaralılardan ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ...,... basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde, ...'ın 2. derece kemik kırığına, ...'un 4. derece kemik kırığına, ...'un 4. derece kemik kırığına, ...'nin 2. derece kemik kırığına, ...'in 3. derece kemik kırığına,...'nin 4. derece kemik kırığına neden olacak şekilde yaralandıkları ve şef makinist olarak görev yapan sanığın asli kusurlu olduğu olayda,

1-)Sanık hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının, adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilirken TCK'nın 52/3 maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 223/6.maddesine aykırı davranılması,

2-)Sanığa verilen taksitli adli para cezasının taksitlerinden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsiline karar verileceğinin ve ödenmeyen para cezasının hapis cezasına çevrileceğinin ihtaratı yerine yalnızca adli para cezasının taksitlerinden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsiline karar verileceği ihtarına yer verilerek TCK'nın 52/4 maddesine muhalefet edilmesi,

3-)Sanık hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında uygulama maddesi olan TCK'nın 50/4 maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 223/6.maddesine aykırı davranılması,
Yargıtay — Esas No: 2019/8071, Karar No: 2019/8072, Tarih: 18.11.2019

**11. Ceza Dairesi         2019/8071 E.  ,  2019/8072 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 10.10.2019 tarih ve 2019/7789 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 24.10.2019 tarih ve KYB-2019/99807 sayılı ihbarname ile;

Özel belgede sahtecilik suçundan şüpheliler ..., ..., ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/06/2017 tarihli ve 2016/178534 soruşturma, 2017/52181 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına dair Ankara 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10/01/2018 tarihli ve 2017/9496 değişik iş sayılı kararını müteakip, anılan suçtan şüpheliler haklarında yapılan soruşturma neticesinde, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24/12/2018 tarihli ve 2018/29380 soruşturma, 2018/135324 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Ankara 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 21/02/2019 tarihli ve 2019/1145 değişik iş sayılı kararının,

"1- Her ne kadar Ankara 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10/01/2018 tarihli kararı ile eksik inceleme sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de, esasen bu kararın soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” ile aynı Kanun’un 173/4. maddesindeki “Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” şeklindeki düzenleme karşısında, soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi halinde Cumhuriyet savcılığından talep edilen hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra daha önceden soruşturmanın genişletilmesine karar veren merciince itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Somut olayda, müşteki şirketin ... Mah. ... sok.... Apt. No:14'de bulunan 6 adet gayrimenkulun sahibi olduğu, şüpheliler ... ve ... aynı apartmanda 4 ve 5 nolu dairelerin sahibi oldukları, şüphelilerin 1992 yılına ait karar defteri üzerinde sahtecilik yapmak suretiyle binanın ortak alanını kapatarak binanın dış duvarlarını yıkıp dışarıya kapı açtıklarını bu şekilde sahtecilik suçunu işledikleri iddiası ile şüpheliler haklarında başlatılan soruşturmada, sahte olduğu iddia edilen belge asıllarının bulunmadığından özel belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, suça konu 1992 yılına ait karar defterinin noter tasdikli belge suretinde imzaları bulunan kat maliklerinin tanık sıfatıyla beyanlarının alınması, belge üzerindeki imzaları kabul edip-etmediklerinin sorulması, gerekirse belgedeki imzaların kat maliklerine ait olup olmadığı hususunda kriminal inceleme yapılması ve sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, ortada 5271 sayılı Kanun’a uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumlarda, anılan Kanun’un 160 ve diğer maddeleri uyarınca soruşturma yapılmasını sağlamak üzere itirazın kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmediğinden” bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, bozulması istenilmiş olmakla,Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı‘nca verilen 15/06/2017 tarihli 2016/178534 Soruşturma ve 2017/52181 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, Ankara 2. Sulh Ceza Hakimliği‘nin 10/01/2018 tarih ve 2017/9496 Değişik İş sayılı kararı ile eksik inceleme sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü ve anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de, esasen Sulh Ceza Hakimliğinin bu kararının soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” ile aynı Kanun’un 173/4.maddesindeki “Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi halinde Cumhuriyet savcılığından talep edilen hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmesi hukuka aykırı olup, öncelikle Ankara 2. Sulh Ceza Hakimliği‘nin 10/01/2018 tarih ve 2017/9496 Değişik İş sayılı kararına yönelik olarak da, kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceği hususunda gereğinin takdir ve ifası için dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 18.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1345, Karar No: 2020/161, Tarih: 16.01.2020

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2019/1345 E.  ,  2020/161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Bodrum İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

A) Davacı İstemi:

Davacı; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ve aylığın kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanmasını ve yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabı:

Davalı SGK vekili özetle; Kurum işleminin mevzuata uygun olduğu ve denetim raporuna dayanak ifadesi bulunanların mahkemece dinlenmesi gerektiğini beyanla, davanın reddi gereğini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece Mahkemesince; “ Mahkememizce yapılan yargılamada tarafların delilleriyle birlikte sosyal güvenlik denetmeninin araştırma ve inceleme raporu, rapora dayanak tanıkların bir kısmının mahkememizce alınan beyanları, resen celp edilen muhtarlık, nüfus ve seçim kayıtları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir ” gerekçesiyle

“ DAVANIN KABULÜ İLE;

1- Davalı kurumun davacıdan yersiz ödeme olarak talep ettiği 41.138,47 TL ve bu alacağın faizinden davacının borçlu olmadığının tespiti ile buna ilişkin kurum işleminin iptaline,

2- Davacıya 24/04/2015 tarihinden itibaren gelir ve aylık bağlanması gerektiğinin tespitine, ” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ;

Davalı Kurum vekili; SGK Başkanlığı vekili; denetim raporuna dayanak ifadesi bulunan tanık anlatımlarının objektif olduğu ve birlikte yaşama konusunda bilgi verdikleri dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince “Birlikte yaşama olgusunun ortaya konulması açısından yapılacak araştırmalar kapsamında gerek denetim raporu düzenlenirken, gerekse yargılama sürecinde, adres kayıt sistemi, elektrik, su ve telefon aboneliği, seçmen ve medula kayıtlarından, birlikte yaşama olgusunu ortaya koyan bir kayda ulaşılamamış; kira sözleşmeleri, otel konaklama bedeli ve kira ödemelerine ilişkin belgeler ile zabıta araştırması ve tanık anlatımları da birlikte yaşama olgusunun kabulünü gerektirir bir kanıt, beyan veya tespite yer vermemiştir.

Soyut denetim raporuyla gerçekleştirilen Kurum işleminin yasal dayanaktan yoksun olduğu yargılama sürecinde toplanan kanıtlarla ortaya konulmuş olduğundan; SGK Başkanlığı vekilinin davanın esasına yönelik itirazlarının yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında yerinde bulunmadığı; ancak, kamu düzenine ilişkin konular yönünden yapılan incelemede, 5502 sayılı Yasanın 36/1. maddesi uyarınca harçtan bağışık olan SGK Başkanlığı'na, bakiye harç ve yargılama giderleri kapsamında başvuru harcına ilişkin tutarın yüklenmesine ilişkin hatanın giderilmesi ise, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur. ” gerekçesiyle

“1- Davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; Bodrum İş Mahkemesi'nin, 14.12.2017 tarihli, 2016/174 E, 2017/389 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına;

2-Davanın KABULÜNE;

Davacıya, babası üzerinden bağlanmış olan ölüm aylığının kesilmesine ilişkin işlemin iptaliyle; aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve hak edilen aylıkların ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gereğinin tespitine;

Davacının, 25.10.2010-24.04.2015 tarihleri arası ödenen aylıklar toplamı 41.138,47 TL ve faizi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,

3-Davalı Kurum harçtan bağışık olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, dava açılırken yatırılan 58,40 TL harç tutarının, karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacı tarafa iadesine, ” karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Davalı SGK vekili; “Denetmen raporuyla davacının eşiyle birlikte yaşadığı ispatlanmıştır. Denetim tanıkları birlikte yaşamı ifade etmişlerdir. Davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 59/2. maddesinde: “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptanmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 08/06/2010 tarihinde eşi ...’den boşandığı, 1998 yılında vefat eden babasından dolayı yetim aylığı aldığı, annesinin 17/04/2010 tarihinde vefat ettiği, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen 28/11/2014/ tarihli rapora göre davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, bu rapora dayanılarak Kurumca 25/10/2010-24/04/2015 tarihleri arasında yersiz ödenen 41.138,47 TL asıl, 10.801,54 TL 14.01.2016 tarihi itibariyle işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.940,01 TL borç çıkarıldığı, davacının boşandığı eşinin 2011-2014 arası Basmane’de otelde kaldığına ilişkin konaklama belgesi ve Huzurevine başvurusunun uygun bulunduğu, sıraya alındığına dair yazı sunulduğu anlaşılmıştır.