muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4422, Karar No: 2024/6778, Tarih: 25.09.2024

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı Paşabahçe A.Ş.'nin fabrikasında meydana gelen gaz kesintisinin doğalgazın kirliliği nedeniyle meydana geldiğini, müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan arızaya zamanında ve yerinde müdahale ederek üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, arızasının giderilmesinin ardından dava dışı Paşabahce Cam ... San Tic. A.Ş. tarafından davacıya gönderilen yazıyla filtrelerin tıkanması sonucu meydana gelen arızanın makul ve basiretli bir işletmecinin makul bakım, ihtima ve öngörüsü ile önlenebilecek nitelikte bir arıza olduğu belirtilerek aynı arızanın tekrarlanmaması amacıyla ne tür önlemler alınacağı hususunda bilgi verilmesinin talep edildiğini, davacı tarafından dava dışı Paşabahce Cam ... San Tic. A.Ş.'ye gönderilen yazı ile Paşabahçe'ye ait tesise gaz arzının sağlandığı istasyonun bakım ve onarım sorumluluğunun müvekkil şirkette olduğunun ifade edildiğini, müvekkil tarafından Paşabahçe'ye gönderilen yazı ile de arızanın RM/A İstasyonu Regülaj Sisteminin pilot grubundan kaynaklandığının tespit edildiği, söz konusu ekipmanların periyodik bakımlarının bakım planları doğrultusunda gerçekleştirildiği, bununla birlikte oluşan arızi durumun kirlilik nedeniyle pilot regülatörün devre dışı kalmasından kaynaklandığı, RM/A istasyonunun girişine bağlı şebekenin de sistemin doğal bir parçası olması sebebiyle arızanın müvekkili dışındaki nedenlerden kaynaklanabileceğinin belirtildiğini, gerekli periyodik bakımların yapıldığını gösteren formun yazı ekinde gönderildiğini, dayanak davada davacının karar düzeltme taleplerinin de reddedildiğini, kesinleşen mahkeme kararında davacının kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, kesinleşen karara esas alınan bilirkişi raporunda gaz kesintisinin istasyon giriş filtrelerinden geçen partiküllerin regülatör önündeki pilot filtreleri tıkaması nedeniyle oluştuğu, davacının bu nedenle kusurlu olduğunun belirtildiğini, müvekkili hakkında açılan davanın reddedildiğini, davacının alacak miktarını neye göre tespit ettiğinin belirsiz olduğunu, Paşabahçe'ye ödenen bedelin 410.524,00 TL olduğu belirtildiği halde dava konusu alacak miktarının 419

.524,00 TL olduğu belirtildiği halde dava konusu alacak miktarının 419.568,51 TL olarak belirlendiğini, dava konusu uyuşmazlığın kesinleşen mahkeme kararıyla çözüme kavuştuğunu, arızanın davacının arz ettiği gazın kirliliğinden kaynaklandığını, bakım yükümlülüğünü yerine getiren müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkilinin giriş flanşından teslim aldığı gazın kalitesini tespit ve kontrol etme yükümlülüğü bulunmadığını, müvekkilinin acil durumlarda müdahale etme yükümlülüğü hiçbir suretle acil durumun meydana gelmesine neden olan olay dolayısıyla sorumlu tutulabileceği anlamına gelmeyeceğini, yapılacak müdahalenin davacının gözetiminde olmasının bu hususu tevsik eder nitelikte olduğunu, aralarındaki sözleşme uyarınca Paşabahçeye kesintisiz doğalgaz arzı sağlama yükümlülüğünün davacıda olmasına rağmen müvekkilinin arızaya zamanında ve yerinde müdahale ederek devir protokolü ve işletme protokolü uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının hakkını kötüye kullandığını, dava konusu alacağa davacının kasasından çıktığı alacağa faiz yürütülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının rücu talebine esas olan Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/535 E., 2013/285 K. sayılı ilamında Paşabahçe Cam San ve Tic. AŞ tarafından Lüleburgaz'da yerleşik fabrikalarında yaşanan doğalgaz kesintisi nedeniyle uğranılan zararın davalılar Gazdaş ve BOTAŞ'dan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi ile açılan davanın yargılama safahatinde mahallinde keşfen yapılan inceleme sonucu petrol ve doğalgaz mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda gaz kesintisinin istasyon giriş filtrelerinden geçen çok küçük gözenekli partiküllerin regülatör önünde bulunan pilot filtreleri tıkaması neticesinde oluştuğunun tespit edildiği, Gazdaş ekibinin EPDK şartnamesine uygun olarak bakım ve kontrolleri yaptığına göre filtre tıkanması sebebinin BOTAŞ tarafından verilen gazın kirliliği neticesinde olabileceği kanaatinin oluştuğunun ifade edildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda yapılan keşif ve sunulan bilirkişi raporundan gaz kesintisinin istasyon giriş filtrelerinden geçen partiküllerin regülatör önündeki pilot filtreleri tıkaması nedeniyle oluştuğu, davalı bu nedenle kusurlu bulunduğundan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya itibar edilerek davacının davasının BOTAŞ yönünden kabulüne, GAZDAŞ hakkında açılan davanın reddine karar verildiğini, kararın taraflarca temyizi üzerine davalıların temyiz itirazlarının reddine, davacının temyiz itirazları yönünden ise GAZDAŞ aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiğinden davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ifade edilerek hükmün bu yönü ile düzeltilerek onanmasına karar verildiği, davalı BOTAŞ AŞ'nin tashihi karar talebinin reddi ile kararın kesinleştiği, işbu rücu talebine esas olan dava dışı Paşabahçe Cam San ve Tic. A.Ş.'ye ait fabrika binasında meydana gelen doğalgaz kesintisinin sebebinin Paşabahçe Cam San ve Tic. AŞ ile imzalamış olduğu kesintisiz doğalgaz satış sözleşmesi kapsamında sözleşme koşulları çerçevesinde kesintisiz doğalgaz arzı ile yükümlü olan BOTAŞ tarafından sağlanan doğalgaz içerisindeki çok küçük gözenekli partiküllerin regülatör önünde bulunan pilot filtreleri tıkaması şeklinde gerçekleştiğinin Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olan mahkeme kararı ile sabit olduğu, Lüleburgaz 1

.Ş.'ye ait fabrika binasında meydana gelen doğalgaz kesintisinin sebebinin Paşabahçe Cam San ve Tic. AŞ ile imzalamış olduğu kesintisiz doğalgaz satış sözleşmesi kapsamında sözleşme koşulları çerçevesinde kesintisiz doğalgaz arzı ile yükümlü olan BOTAŞ tarafından sağlanan doğalgaz içerisindeki çok küçük gözenekli partiküllerin regülatör önünde bulunan pilot filtreleri tıkaması şeklinde gerçekleştiğinin Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olan mahkeme kararı ile sabit olduğu, Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde zarar gören tarafından aynı anda BOTAŞ ve GAZDAŞ hasım gösterilmek suretiyle dava açıldığı, keşfen yapılan inceleme sonucu bilirkişi tarafından GAZDAŞ ekibinin EPDK şartnamesine uygun bakım ve kontrolleri yaptığı, filtre tıkanması sebebinin BOTAŞ tarafından verilen gazın kirliliği neticesinde oluştuğu ifade edilerek söz konusu mahkeme kararı gerekçesinde de gaz kesintisi nedeniyle davalı BOTAŞ'ın kusurlu bulunduğu ifadeleri ile GAZDAŞ hakkında açılan davanın reddine ve BOTAŞ hakkında açılan davanın kabulüne karar verildiği, kesinleşen karar karşısında zararın gerçekleşmesine kesintisiz doğalgaz satış sözleşmesi kapsamında BOTAŞ tarafından tedarik edilen gazın kirliliğinin yol açtığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, kesinleşen karara dayanak yapılan ve mahkemece mahallinde yapılan keşif üzerine hazırlanan petrol ve doğalgaz mühendisi bilirkişi raporunda davalı GAZDAŞ'ın EPDK şartnamesine uygun olarak bakım ve kontrolleri yaptığı, filtre tıkanması sebebinin BOTAŞ tarafından verilen gazın kirliliği neticesinde olabileceğinin tespit edildiği, dosya içerisinde yer alan davalı antetli 27.04.2010 tarihli bakım formunda, dava dışı Paşabahçe A.Ş.'nin 17.06.2010 tarihinde gaz kesintisi olan fabrikasının bulunduğu Cam İş RMS-A istasyonunda filtreler dahil tüm kontrollerin yapıldığı, filtrelerin değiştiği, istasyondaki tüm ekipmanların aktif durumda olduğunun açıkça yazıldığı, anılan bakım formu karşısında arızanın meydana geldiği 17.06.2010 tarihinden yaklaşık 50 gün önce istasyonun filtreleri kontrol edilerek filtre değişimleri yapıldığı, istasyondaki tüm ekipmanların aktif durumda olduğunun belirtildiği, davalının istasyondaki bakım ve kontrolünün EPDK şartnamesine uygun olarak yapıldığı, dayanak davada alınan bilirkişi raporları ile de tespit edildiği, mahkemece kuvvetli delil niteliğindeki rücuya dayanak davada gaz kesintisi nedeniyle BOTAŞ'ın kusurlu bulunduğu, doğalgaz kesintisinin sebebi olan filtre tıkanmasının BOTAŞ tarafından verilen gazın kirliliği neticesinde oluştuğunun açıkça kabul edildiği, davalının EPDK şartnamesine uygun olarak bakım ve kontrolleri yaptığı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; doğalgaz dağıtım hattı devir protokolünden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 'nun 73 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 25.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1187, Karar No: 2017/2793, Tarih: 27.02.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/1187 E.  ,  2017/2793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1- Dosyadaki bilgi ve belgelere, delillerin taktirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ... vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ...’ nün harçtan muaf olduğu gözetilmeden davalı Yurtkur’ a harç yükletilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. Maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının 2 ve 3 numaralı bentlerinin tamamen çıkartılarak, yerlerine;

“ 2- Davalı Yurt-Kur harçtan muaf olduğundan kurum aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

Alınması gereken 608,46 TL. karar-ilam harcından davacının yatırdığı 211,75 TL. harcın mahsubu ile 396,71 TL. bakiye karar-ilam harcının davalı Yurt- Kur dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

3- Davacının yaptığı toplam harçlar hariç toplam 168,10 TL. yargılama giderinden kabul/ret oranına göre belirlenen 50,40 TL. sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 232,90 TL. harç masrafının davalı Yurt-Kur dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, “ bendinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalı Kurum’dan 22.06.2015 ve 01.04.2016 tarihli makbuzlar ile yersiz alınan temyiz harçlarının isteği halinde davalı Kurum’a iadesine, 27.02.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13361, Karar No: 2013/17379, Tarih: 24.09.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/13361 E.  ,  2013/17379 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ölüm aylığının kesilmesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 16.01.2008 tarihinde kesinleşen davacıya, 1986 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı ... Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca kesilerek, 26.09.2011 – 25.06.2012 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı ... ve ... Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün ...'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, ... Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki ... güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına

bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “... güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı ... Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki ... güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici

5510 sayılı Kanun, önceki ... güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici

Ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet ... güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi ... güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle ...'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı ... Medeni Kanununun 6., 19., 20. maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına

tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı,talep konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.