muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/767, Karar No: 2023/1295, Tarih: 16.02.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı işveren vekili; dosyaya ibraz ettikleri delillerinin değerlendirilmediğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, işyerinin hangi tehlikelilik sınıfına gireceğini Kurumun belirlediğini, Ek 5 inci maddedeki işyeri ve iş kolu şartlarının gerçekleşmediğini, olumsuz çalışma koşulları bulunmadığını, Kurumun, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yazısına istinaden kağıt veya mukavvadan etiketlerin imalatı grubundan belirlendiği matbaa gazete baskı işlemine tabi olmadığını, bu hususun Sanayi Odası, Ticaret Odası, Vergi Dairesi ve Kurum evraklarından anlaşıldığını, üretim kısmında kullanılan malzemenin ağır metal içermediğini, bu durumun rohs testleri ile saptandığını, bu yöndeki UYAP'tan gönderilen dilekçenin değerlendirilmediğini, ilk derece mahkemesince verilen hükmün HGK kararına aykırı olduğunu, işyerinin 6 bin m2 olup baskı laminasyon aktarma dilme kabastar bölümlerinin kendilerine ayrılmış bölgede faaliyet gösterdiğini, emiş ve üfleme sistemlerinin mevcut olduğu yıllık periyodik ortam ölçüm kontrollerinin yapıldığını, kağıt deposunun üretim tesisi ile aynı kat planında olmadığını, yan fabrika içerisinde davacının üretim bandı, baskı imalat ile alakalı bir bölümde çalışmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu itirazların dikkate alınmadığını, hukuk tahsili olmayan bilirkişi heyetinin hukuki nitelikte rapor düzenlendiğini, bilirkişi raporunda davacının 12 saat çalışmasına ilişkin tespitin yerinde olmadığını işyerinde 3 vardiya çalıştığını, bilirkişinin objektiflikten bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerinden uzaklaştığını, kendi tanıklarının beyanlarına itibar edilmediğini, ESÇEM tarafından düzenlenen gaz ölçümü raporlarının dikkate alınmadığını, davacının çalıştığı bölümün ayrı bir yer olup gaz ya da kimyasallar ile temas edebileceği bir alan bulunmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, işyerinde basım ve gazetecilik faaliyetinin yapılmadığını, yasanın aradığı şartların oluşmadığını, davacının iddialarının ispatlanamadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden müteselsil sorumluluğun hakkaniyete uygun olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamındaki kayıtlardan; 06.02.1971 doğumlu davacının, 01.04.1996 – 31.08.2004, 19.01.2005 – 30.09.2006, 01.02.2008 – 02.07.2008, 10.07.2008 – 29.08.2008 tarihleri arasında davalı şirket adına kayıtlı 227317,35 sicil sayılı işyerinden 3.557 gün (1) belge kodundan, 2000/2. döneminde 120 gün (2) belge kodundan 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında bildirimlerinin olduğu, davalı şirket adına kayıtlı 227317,35 sicil sayılı işyerinin kağıt veya mukavvadan etiketlerin imalatı mahiyetinde olup, tehlikeli kodunda bulunduğu, uyuşmazlık konusu dönemde işyerinde müfettiş incelemesinin bulunmadığı, davalı şirketin vergi kaydındaki faaliyet konusunun kağıt veya mukavvadan etiketlerin imalatı konusu olarak düzeltildiği, davacı vekilinin 06.02.2019 tarihli başvurusunun, ...’nin 25.02.2019 tarihli yazısı ile (1) belge kodu ile bordrolarda çalışmaların bildirildiğinden ret edildiği, işyeri dosyasında, davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen 01.02.2008 ve 10.07.2008 işe başlama tarihli belirli süreli iş sözleşmelerinde yapılacak işin temizlik, yükleme, ambalaj ve fabrika içinde verilecek her türlü iş olarak belirtildiği, davalı şirketin 03.12.2001 tarihli kağıt kesim ve kağıt kesim makinası çalıştırma talimatının bulunduğu, işyerinin 17.10.2002 ve 12.08.2004 tarihli kapasite raporlarının bulunduğu, işyerinde ... şirketi tarafından düzenlenen 14.01.2011 tarihli ortam ölümleri raporunda kağıt kesme makinesinde, ambalaj bölümü aprego kontrol bölümünde, link label baskı bölümünde, kağıt kesme işlemi sırasında, bıçak kesim makinesinde, lag bölümünde, leg değerlerinin sınır değer olan 80 dBA’dan yüksek olduğu tespitlerinin yapıldığı, ... şirketi tarafından düzenlenen 28.04.2014 tarihli raporda ana üretim alanı, lak makine bölümü ve link label makine alanında, kimyasal madde ölümlerinin sınır değerlerini sağladığı raporu düzenlendiği, Anka şirketi tarafından 2019 ve 2020 yılı havalandırma tesisatı test ve kontrol raporlarında havalandırmanın yeterli olduğuna ilişkin rapor düzenlendiği, Egetest şirketinin işyerinde emisyon ölçümün yönetmelikte istenen şartları sağladığına yönelik rapor düzenlendiği, davalı vekili tarafından işyerinin yerleşim planının ve işyerindeki makinelerin listesinin sunulduğu, kağıt kesim bölümü ile baskı makinelerinin, bıçak yapım atölyesinin, boya deposunun, serigrafi bölümü ve grafik bölümünün aynı katta bulunduğu, kağıt ve koli deposu ile klişe bölümünün üst kat planında bulunduğu, 18.09.2020 tarihli keşif tutanağında, iki katlı binanın alt katında üretim yapıldığı, üst katın idari bölüm olduğunun tutanağa geçildiği, Makine yüksek Mühendisi, Kimya Yüksek Mühendisi ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı iş güvenliği bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 06.12.2021 ve 17.02

.09.2020 tarihli keşif tutanağında, iki katlı binanın alt katında üretim yapıldığı, üst katın idari bölüm olduğunun tutanağa geçildiği, Makine yüksek Mühendisi, Kimya Yüksek Mühendisi ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı iş güvenliği bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 06.12.2021 ve 17.02.2022 tarihli kök ve ek raporlarda, işyerinde kağıt üzerinde baskı ve laklama yapılarak etiket üretildiğine, davacının kesme-dilme makinası operatörü olarak çalıştığına, dava konusu dönemde, kesim bölümüne bitişik baskı bölümünde 4 adet baskı makinasının bulunduğuna, kesim bölümünün güneyinde 6 adet baskı makinesinin, kesme ve dilme makinası ile bir arada aynı çatı altında oldukları, makineler arasında bölme bulunmadığına, baskı bölümleri ile kesim bölümü arasında iş makinası forkliftlerin ve transpaletlerin geçebileceği genişlikte, sürekli açık olan koridor ve geçişlerin olduğuna, ortam aydınlatmasının suni olarak yapıldığına, dava döneminde merkezi emiş sistemi bulunan havalandırma sistemi olduğuna dair emare bulunmadığına yönelik tespitlerde bulundukları ve davacının yaptığı işin basım işi içerisinde bulunduğuna, işyerinde yapılan işin basım iş kolu içinde kabul edilmesi gerektiğine, baskı ve laklama işlemlerinde kullanılan solventlerin ortama yayılan gaz ve buharına solunum yoluyla maruz kaldığına, davacının itibari hizmet süresinden faydalanması gerektiğine yönelik kanaat bildirdiği, istinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı, dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, işyerinin basım işyeri niteliğinde olduğu, bilirkişi raporunda, dava döneminde, kapılar ve portatif bölümlerin bulunmadığına, suni ışık altında çalışma olduğuna ilişkin tespitler ile 2000 yılının 2'nci döneminde (2) belge kodundan bildirimleri bulunduğu dikkate alındığında, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı işveren vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri istinaf gerekçeleri ile temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un ek madde 5 inci hükmüdür.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2014/10241, Karar No: 2015/11382, Tarih: 06.10.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/10241 E.  ,  2015/11382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TEKİRDAĞ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/03/2014

NUMARASI : 2013/237-2014/137

Taraflar arasında görülen tapu iptali tescil, tenkis, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ....’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR

Dava, tapu iptali tescil, tenkis ve tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacılar, davalılardan Murat’ın ortak mirasbırakanları F. S. dan aldığı vekaletnameyi kullanarak, 2909,2910 ve 2924 parsel sayılı taşınmazları diğer davalı Nilüfer’e satış suretiyle devrettiğini, mirasbırakanın kız çocuklarından mal kaçırmak ve onları mirasından mahrum bırakmak gayesinin hiçbir zaman bulunmadığını ileri sürerek, vekalet görevinin kötüye kullanılması sebebiyle, her iki davalı el ve işbirliği içerisinde hareket ettiğinden sözleşmenin feshi ile tapunun iptali ve payları oranında adlarına tesciline, bu mümkün olmazsa, yapılan işlemin kendilerini miras haklarından mahrum etmek ve mal kaçırmak amacı taşıdığından tenkise, olmadığı takdirde mahrum kaldıkları miras payları oranında zararlarının karşılığı olan tazminatın davalı vekil Murat'tan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar; murisin sağlığında bütün evlatlarına mallarından birer parça verdiğini, kızlarından mal kaçırmak gibi bir gayesinin olmadığını, murise oğlu M. tarafından bakıldığını, akli dengesinin yerinde olduğunu, davacı tarafın herhangi bir muvazaa iddiası ileri sürmediğini, vekaletin muristen habersiz kötüye kullanıldığı yönündeki iddiaların asılsız olduğunu, murisin davalı oğlunun borçlarını ödeyebilmesi için arsaların satımını istediğini, satış bedelini oğluna bağışlamak gayesiyle vekaleti verdiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın davalılar tarafından temyizi üzerine Dairece “..Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden davada, öncelikle muris tarafından davalı Murat'a verilen vekaletname gereğince, vekalet görevinin kötüye kullanılmak suretiyle temlikin sağlandığı iddiasıyla tapu iptal ve tescil bu mümkün olmazsa tenkis talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Davacıların iddiası ve dava dilekçelerinde murisin diğer mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla temlikin yapıldığı ifade edilmediği gibi, tam tersine murisin temliklerinde muris muvazaası olmadığı açıklanmıştır. O halde, davanın vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal olgusu çerçevesinde değerlendirilmesi zorunludur.

Hal böyle olunca, taraf delillerinin yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi, vekalet görevinin kötüye kullanılmadığı kanaatine varıldığı takdirde tenkis isteği konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir” gerekçeleri ile bozulmuş olup, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda vekalet görevinin kötüye kullanıldığı gerekçesi ile tapu iptal isteminin kabulü ile, taşınmazın miras payları olan 1/5 pay oranında davacılar ile kalan 1/5 payın davalı Nilüfer adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayanağı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, özellikle hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davalı M. ’ın vekalet görevini kötüye kullandığı ve diğer davalı Nilüfer’le el ve işbirliği içinde hareket ettiği kanaatine varılarak yazılı olduğu şekilde tapu iptaline karar verilmesinde kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalıların bu konulara ilişkin temyiz itirazlarının reddine.

Bilindiği üzere, mirasbırakanın ölüm tarihine göre terekesi elbirliği mülkiyetine tabidir. Terekeye karşı yapılan mülkiyetten kaynaklanan haksız fiil niteliğinde ki muris muvazaası ve elatmanın önlenmesi gibi davaların dışında ehliyetsizlik, vekalet görevinin kötüye kullanılması vs. gibi davalarda terekeyi temsil eden tüm mirasçıların bir arada hareket etmek suretiyle davayı birlikte açmaları, ayrıca, mirasçılardan bir tanesinin terekeye iade şeklinde dava açması halinde de tüm mirasçılarının davada muvafakatlarının sağlanması, aksi takdirde terekenin atanacak temsilci marifetiyle davada temsil edilmesi ve yürütülmesi gerekeceği (T.M.K. 640 md.) tartışmasızdır.

Somut olayda, davacılar ve davalı Murat dışında mirasçı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, veraset ilamındaki paylar oranında mirasçılar adına tescile karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Davalıların temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince bu yönlere hasren BOZULMASINA, alınan peşin hacrın temyiz edene geri verilmesine, 06.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4423, Karar No: 2018/9168, Tarih: 15.11.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/4423 E.  ,  2018/9168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davasında; sanığın, inşaat işiyle uğraştığını, sahte fatura düzenlemediğini savunması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

a)Sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturalar sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını söylemesi halinde; faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b)Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması halinde;

aa)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

cc)Faturaları kullanan mükellef yetkililerinin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

c) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin olup olmadığının araştırılması,

bb) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre;

a)Her takvim yılına ilişkin sahte fatura düzenleme fiilinin ayrı suç oluşturduğu gözetilmeden, hangi takvim yılına ilişkin olduğu da belirtilmeden tek hüküm kurulması,

b)Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

b)Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 15.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/765, Karar No: 2012/2989, Tarih: 28.02.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/765 E.  ,  2012/2989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 03/11/2009 gününde verilen dilekçe ile tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22/07/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar ... Vergi Dairesi ve ... Vergi Dairesi vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, aracın ekonomik ömrünü tamamlayıp mevcut olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 1991 yılında noter satışı ile satın aldığı araçla, aracın henüz tescili yapılmadan 06/01/1992 tarihinde ... Gümrük Kapısından çıkış yaptığını, aracın teröristler tarafından yakılması nedeniyle aracı yeniden ülkeye getiremediğini, o tarihten bugüne dek aracın motorlu taşıtlar vergisinin tahakkuk ettiğini belirterek, aracın ekonomik ömrünü tamamladığının ve 1992 yılından beri aracın mevcut olmadığının tespitini istemiştir.

Davalılar ise istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece, bilirkişi raporu gereğince aracın ekonomik ömrünü tamamladığının tespitine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davacının noter satışı ile satın aldığı aracı trafik kayıtlarına tescil ettirmeden kullanmaya başladığı, daha sonradan Emniyet Müdürlüğü tarafından resen tescil işleminin yapıldığı, aracın ödenmemiş vergi borçları nedeniyle davalı idarece araç üzerine yakalamalı haciz şerhi konulduğu, davacının devam eden vergi borçları nedeniyle fiilen mevcut olmadığını iddia ettiği aracın kayıtlarını kapatarak trafikten düşümünün yapılmasını istediği, ancak bu işlemin vergi dairesine olan borcun 1/4’ ünün ödenmesi suretiyle yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Kural olarak adli yargı yerinde idareyi belirli yönde işlem yapmaya zorlayıcı karar verilemez. Davacı, davalı idarenin tahakkuk ettirdiği vergi borcundan sorumlu olmadığının belirlenmesine dair, idareyi belli doğrultuda işlem yapmaya zorlayıcı yönde bir karar verilmesini istediğine göre böyle bir uyuşmazlığın çözüm yeri adli yargı olmayıp 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 2. maddesi gereğince kamu hukuku kuralları içerisinde inceleme yapacak olan idari yargı yeridir.

Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese de yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalılar yararına BOZULMASINA 28/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/780, Karar No: 2019/2878, Tarih: 27.02.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/780 E.  ,  2019/2878 K.**

**"İçtihat Metni"**

KANUN YARARINA BOZMA

Nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçlarından sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-b, 116/1, ve 151/1. maddeleri gereğince 3 yıl hapis, 1 yıl hapis ve 1 yıl hapis cezaları ile cezalandırılmasına dair İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/03/2012 tarihli ve 2012/198 esas, 2012/211 sayılı kararının, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 08/07/2014 tarihli ve 2013/29843 esas, 2014/19363 karar sayılı ilâmı ile onanarak kesinleşmesini müteakip infazı sırasında, hükümlünün 02/12/2016 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde yapılan değişiklik sonucu infaza konu ilâmdaki mala zarar verme suçunun uzlaştırma kapsamına alındığından bahisle hukukî durumunun yeniden değerlendirilmesi talebinin reddine ilişkin İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/12/2016 tarihli ve 2012/198 esas, 2012/211 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçlarını suç tarihi itibarıyla uzlaşmaya tabi olduğundan bahisle anılan ek kararın kaldırılmasına dair İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 26/09/2018 tarihli ve 2018/178 değişik iş sayılı kararına karşı, Adalet Bakanlığı'nın 16/01/2019 gün ve 94660652-105-16-14552-2018-Kyb sayılı yazısı ile kanun yararına bozma ihbarında bulunulduğundan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 28.01.2019 gün ve 2019-7452 sayılı ihbarnamesiyle Dairemize gönderildiği,

MEZKUR İHBARNAMEDE;

Dosya kapsamına göre, atılı suçların işlendiği 03/03/2007 tarihi itibarıyla, 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 3. fıkrasında “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar” ibaresinin bulunduğu ve 5237 sayılı Kanun’un 151. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçunun aynı Kanun’un 168. maddesine göre “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar” kapsamında olduğundan uzlaşma hükümlerine tâbi olamayacağı, 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 3. fıkrasındaki “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile” ibaresinin 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı ancak, “Uzlaşma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz” şeklindeki hükmün yürürlükte olması nedeniyle, 03/03/2007 tarihinde işlenmiş olsa bile uzlaşma kapsamına girmeyen konut dokunulmazlığını ihlal etme ve hırsızlık suçuyla birlikte işlenmiş mala zarar verme suçu için dahi uzlaşma hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeden, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden anılan kararın bozulması gerektiğinin ihbar olunduğu anlaşılmıştır.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: