muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/16761, Karar No: 2024/37, Tarih: 08.01.2024

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 359. maddesinde; ''(1) Karar aşağıdaki hususları içerir: (a) Kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesi ile başkan, üyeler ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları, sicil numaraları, (b) Tarafların ve davaya İlk Derece Mahkemesinde müdahil olarak katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri, (c) Tarafların iddia ve savunmalarının özeti, (ç) İlk Derece Mahkemesi kararının özeti, (d) İleri sürülen istinaf sebepleri, (e) Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep, (f) Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi, (g) Kararın verildiği tarih, başkan ve üyeler ile zabıt kâtibinin imzaları, (ğ) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi, (2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.'' düzenlenmesine, aynı Kanun’un 360. maddesinde ise; ''(1) Bu Bölümde aksine hüküm bulunmayan hâllerde, İlk Derece Mahkemesinde uygulanan yargılama usulü, Bölge Adliye Mahkemesinde de uygulanır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; takip konusu borcun ödenmesi nedeniyle konusuz kalan davada

karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmişse de, davalılar ödemenin İlk Derece Mahkemesi kararının infazı kapsamında cebri icra tehdidi ile davalı 3.kişi ... tarafından yapıldığını iddia etmektedir. 2004 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin ilk fıkrası gereğince, bir ilamın bozulması icra işlemlerini olduğu yerde durdurur. Aynı maddenin 2 ve 3 üncü fıkrası uyarınca bir ilam hükmü icra edildikten sonra, bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icranın tamamen veya kısmen eski haline iade olunacağı ve üçüncü şahısların hüsnü niyetle kazandıkları haklara halel gelmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince; icra takip dosyasına konu borcun davalı 3.kişi ... tarafından cebri icra tehdidi altında yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekir. Böyle bir durumun varlığı halinde davalının davayı konusuz bırakan bir ödemesinden söz edilemeyecektir.

Öte yandan; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacı tarafın istinaf başvurusu bulunmadığı halde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilirken, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvuruları hakkında inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusu hakkında HMK’nın 359/1-2. hükümlerine uygun şekilde değerlendirme yapılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... vekili ve davalı ...

vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ... ve ...'e iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2360, Karar No: 2008/9236, Tarih: 09.10.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/2360 E.  ,  2008/9236 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili davalı yanca müvekkili şirket hakkında üç adet bonoya dayalı olarak icra takibine girişildiğini, bonolar üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını ... sürerek takip dosyasından dolayı borçlu bulunmadıklarının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili takip konusu bonolardaki imza inkarına dayalı davanın İcra ve İflas Kanunu’nun 168/5 ve 170 nci maddelerinde düzenlenen yasal süreden sonra açıldığını ve imzanın şirket yetkilisine ait olduğunu ... sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan uzman grafolog bilirkişi raporuna göre bonolar altındaki imzanın şirket müdürü Fahriye Karakulak eli ürünü olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, borçlunun davalıya 4.500,-YTL asıl alacak ve fer’... tutarında borçlu olmadığının tesbitine karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bonolar üzerindeki imzalar davacı şirketi temsilen atılmış; yargılama aşamasındaki incelemede de, inceleme sırasındaki şirket müdürü Fahriye Karakulak’ın imzaları dikkate alınmıştır. Bu durumda mahkemece, bonoların keşide tarihi itibariyle davacı şirketi temsile yetkili kişinin tesbit edilerek, bu kişinin imzaları üzerinde inceleme yapılmak gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 09.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2429, Karar No: 2012/10896, Tarih: 06.11.2012

**5. Ceza Dairesi         2012/2429 E.  ,  2012/10896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Beraet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

CMK'nın 225/1. maddesinin, "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." hükmü nazara alındığında; 21/10/2008 tarihli iddianamenin anlatım kısmında sadece 17/02/2008 tarihli mühürleme ve 13/05/2008 tarihli mühür bozmadan bahsedildiği, 14/05/2008 tarihli mühürleme ve 15/08/2008 tarihli mühür bozmadan bahsedilmediği, bu nedenle bu fiil ile ilgili herhangi bir karar verilmediği anlaşılmakla, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiş ve mahallinde zamanaşımı süresi doluncaya kadar dava ikamesi mümkün görülmüştür.

Sanığın işyeri olarak kullandığı dükkanın sanıktan önce, hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen ... tarafından kullanıldığı, söz konusu işyerinin Belediye Meclisi kararı gereğince 16/02/2008 tarihine kadar ... Sitesine taşınması gerektiği halde taşınmaması üzerine 17/02/2008 tarihinde kapatılarak mühürlendiği, bunun üzerine ...'ın bu işyerini terk ederek taşındığı ve bu kez işyerinin mülk sahibi tarafından sanığa kiralandığı, 13/05/2008 tarihinde yapılan kontrolde mühür bozulmak suretiyle işyerinde faaliyete devam edildiğinin tespit edildiği belirtilmiş ise de; tanık olarak dinlenen ...'ın mühürlerin zabıta görevlilerince söküldüğünü ve gelen zabıtalardan birinin adının ... olduğunu beyan ettiği, belediye tarafından bu isimde bir zabıta memurunun bulunmadığının bildirildiği ancak dosya arasında mevcut tutanakları düzenleyen zabıta memurlarının ... ve ... olduğu, tanığın isim ve soyisimleri karıştırmış olabileceği nazara alınarak ilgili belediyeden mühürlerin sökülmesi yönünde zabıta görevlendirmesi yapılıp yapılmadığının sorulması ve mühürlerin kim tarafından bozulduğunun araştırılmasından sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06/11/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6283, Karar No: 2025/3195, Tarih: 11.03.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/6283 E.  ,  2025/3195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2024/15 E., 2024/347 K.

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık müdafii duruşma saati öncesi 05.06.2024 tarihli mazeret dilekçesi verdiği halde söz konusu mazeret dilekçesi okunmadan ve bu taleple ilgili olarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden yokluğunda mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca sair hususları incelenmeyen hükmün Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

11.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11527, Karar No: 2009/7236, Tarih: 16.07.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/11527 E.  ,  2009/7236 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Tarih : 16/07/2008

Nosu : 757/834

- K A R A R -

Uyuşmazlık, davalının verdiği özel sipariş üzerine davacı tarafından üretilip davalıya satılan ambalaj kutu imalatı eser sözleşmesinden kaynaklandığından kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 15.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 16.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4755, Karar No: 2023/6780, Tarih: 23.11.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/4755 E.  ,  2023/6780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/881 Esas, 2022/506 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2016/758 E., 2019/745 K.

Taraflar arasındaki ticari satımda ayıplı ifa iddiasına dayalı malın iadesi ve bedelin tahsili talebine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile cihazların iade tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 21.11.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı firmadan 66 serisi CPT lazer kanal CRON 6696G makinesini satın almak istediğini, bunun için Finans Finansal Kiralama A.Ş. ile leasing sözleşmesi imzalandığını, makine kurulumunun davalı tarafından yapıldığını ancak makinenin sürekli aynı arızayı verdiğini ileri sürerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) 227 inci maddesi uyarınca malın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde ayıplı mal için ödenmiş olan 160.000,00 USD bedel ile 160,68 TL ihtarname masrafı ve 23.467,00 TL gümrük masrafının dava tarihinden itibaren 160.000,00 USD için 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faizi ile birlikte, ihtarname ve gümrük masrafı için avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılamada malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi şeklindeki terditli talebinden vazgeçerek malın iadesi ile bedelin tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu malın finans leasing tarafından leasing yoluyla davacıya satılmış olduğundan finansal kiralama şirketinden talep ve dava haklarını davacıya devrettiğine dair yazılı belgenin ibrazının zorunlu olduğunu, makinenin ayıplı olmadığını, makinede ortaya çıkan arızaların kullanım ve operatör hatasından kaynaklandığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu malın finans leasing tarafından leasing yoluyla davacıya satılmış olduğundan finansal kiralama şirketinden talep ve dava haklarını davacıya devrettiğine dair yazılı belgenin ibrazının zorunlu olduğunu, makinenin ayıplı olmadığını, makinede ortaya çıkan arızaların kullanım ve operatör hatasından kaynaklandığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar rasındaki sipariş teyit yazısına göre garanti sürenin 1 yıl olduğu, garanti başlangıcının makine kurulum tarihi olan 09.10.2014 olduğu, ayıpların garanti süresi içinde gerçekleştiği, hem garanti süresinde ve daha sonra ve halen problemlerin devam ettiği tespit edildiği, makinede tespit edilen gizli ayıbın gerek süre gerekse de nitelik bakımından sözleşmede belirlenen garantinin kapsamında olduğu, satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlü ise de bu yükümlülüğe ilişkin davalının ayrıca bir dava açtığı gerekçesi ile davanın kabulü ile 1 adet orjinal lisanslı ElecRoc5 Rip Yazılımı (bilgisayar dahil) 1 Adet CRON Marka UV6696 GX+ madel Konvansiyonel CTP saatte 22 adet 1145x1410 mm kalıp üretim hızında yarı otomatik kalıp yükleme ünitesi, CTP kontrol yazılımı (bilgisayar dahil) 1 Adet Online kalıp banyo makinesi, kimyasal takip sistemi dahil 1 adet yerli üretim stacker (kalıp istifleme) 1 adet kalıp densitometre ayıplı cihaz-aletlerin davalıya iadesi şartıyla 160.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faiziyle; 160,68 TL ve 23.467,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, yargılamada usul hataları yapıldığını, dava konusu makina gizli veya açık ayıp olmadığını, arızaların kullanım hatasından kaynaklandığını, faiz hükmünün hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların yükümlülüklerinin birlikte ifa şeklinde olduğu, bu bakımdan davacının ancak dava konusu makinenin iade tarihinden itibaren makine bedeli alacağı için faiz talep edebileceği gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne makine bedeline cihazların iade tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan emtia nedeniyle sözleşmeden dönülerek malın iadesi ile ödenen bedelin tahsili davasıdır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 23 üncü maddenin birinci fıkrası (c) bendi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/31058, Karar No: 2013/23323, Tarih: 03.12.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/31058 E.  ,  2013/23323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kaçakçılık

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi ve suça konu eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de,

Gün adli para cezası paraya çevrilirken, uygulama maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Atılı suçun niteliğine göre, suçtan zarar görmediği halde davaya katılmasına karar verilen gümrük idaresi lehine dilekçe yazım ücreti hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden. 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322.maddesi uyarınca, gün adli para cezasının belirlenmesine ilişkin hükmün 1. fıkrasına "..5 GÜN KARŞILIĞI" ibaresinden sonra gelmek üzere "5237 sayılı TCK'nın 52/2.maddesi gereğince" ibaresinin eklenmesi ve gümrük idaresi lehine dilekçe yazım ücreti hükmedilmesine ilişkin fıkranın çıkartılması, diğer kırımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03.12.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13354, Karar No: 2013/16616, Tarih: 17.09.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/13354 E.  ,  2013/16616 K.**

**"İçtihat Metni"**

............

Dava, ölüm aylığının kesilmesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 03.10.2006 yılında kesinleşen davacıya, 1990 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 25.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 25.10.2008 – 24.04.2012 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama

./...

-2-

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama

./...

-2-

olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.