muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7571, Karar No: 2013/7793, Tarih: 04.07.2013

Mahkemece çekişmeli taşınmazın özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davalı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu 174 ada 4 parsel sayılı taşınmaz kadastro sırasında davalının bayii adına tespit ve tescil edilmiş, satın alma yolu ile davalıya geçmiştir. Davacı Hazine taşınmazın yakın zamana kadar taşlık ve çalılık niteliğinde olduğunu ve zilyetlik ile edinme koşullarının gerçekleşmediğini ileri sürerek bu davayı açmıştır. Keşifte dinlenen yerel bilirkişiler taşınmazın 40-50 yıldır üzerinde tarımsal faaliyet yapılan tarım arazisi olduğunu beyan etmiş, zirai bilirkişi ise soyut ifadelerle taşınmazda imar ve ihyanın uzun zaman önce tamamlandığı ve uzun yıllardır tarım arazisi olarak kullanıldığı yönünde rapor düzenlemiştir. Dosyaya sunulan ve dava konusu taşınmaza ait olduğu bildirilen fotoğrafların bilirkişi beyan ve raporlarını doğrulayıcı mahiyette olmadığı görülmüştür. Mahkemece 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddelerinde öngörülen koşulların davalı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği yeterince araştırılmadan karar verilmiştir. Doğru sonuca varılabilmesi için dava konusu yere ilişkin kadastral pafta örneği, memleket haritası (1/25000 ve 1/5000 ölçekli haritalar), 1/5000 ölçekli Standart Topoğrafik Fotogrametrik harita ile imar ihya öncesi ve sonrası evreleri kapsayacak şekilde beşer yıllık üç ayrı evreye ait hava fotoğraflarıyla stereoskopik inceleme için model oluşturacak ardışık ve bindirmeli hava fotoğrafları ve varsa en eski uydu fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilmeli, üç kişilik jeodozi ve fotogrametri Mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyelerinden seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulu ile yapılacak keşifte belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar ve ihyaya konu olup olmadığının, konu olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın uydu ve hava fotoğrafları ile kadastro paftası harita çizim programı vasıtasıyla çakıştırılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları irdelenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir

. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 04.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6310, Karar No: 2023/12486, Tarih: 14.12.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/6310 E.  ,  2023/12486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/20 Esas, 2023/518 Karar

KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/71 Esas, 2021/524 Karar

Taraflar arasındaki 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekili Avukat ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun bir kısım davalılar yönünden esastan reddine, davacı idare yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davalı ... vekili tarafından İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığı gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesince yeniden kurulan hükümde davalı ... aleyhine düzeltilen hususlarla sınırlı olarak temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 627 parsel ... taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin banka hesabına yatırılarak noter tebligatının yapıldığını, taşınmaz maliklerince müvekkili idare aleyhine Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/223 Esas, 1999/86 Karar ... ve Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/277 Esas, 1999/275 Karar ... dosyalarında tezyidi bedel davası açıldığını ve hükmedilen bedelin müvekkili idarece ödendiğini, böylece kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, buna karşılık davalı tarafça tapuda ferağ verilmediğini, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aradan uzun yıllar geçmesinden dolayı kamulaştırma işlemine ilişkin hukuki süreç konusunda net bir bilgi sahibi olmadığını, ancak davacı idare tarafından dosyaya sürecin tamamlandığına dair belgeler ibraz edilmesi durumunda davanın esasına yönelik herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, ayrıca davanın açılmasına müvekkilleri sebebiyet vermediğinden aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücreti hükmedilmemesini, davalı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili Avukat ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın davacı idare adına tescili için idare tarafından dava öncesinde herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davanın açılmasında kusurun idareye ait olduğunu, bu nedenle davanın açılmasında kusuru bulunmayan müvekkilleri aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmayacağını, kamulaştırma davalarında davacı idare lehine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, her ne kadar dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin davacı idarece ödendiği belirtilmişse de yapılan ödemelere dair herhangi bir belgeye ulaşılamadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile taşınmazın davalı ... ile diğer davalıların murisleri ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, tapu maliki ..., ... ve ...'ndan mirasçılarına intikal eden paylar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekili Avukat ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin banka hesabına yatırılarak noter tebligatlarının yapıldığını, taşınmaz maliklerince müvekkili idare aleyhine tezyidi bedel davası açıldığını ve hükmedilen bedelin müvekkili idarece ödendiğini, böylece kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, buna karşılık davalı tarafça tapuda ferağ verilmediğini, dava konusu taşınmaz maliklerinin kamulaştırma işleminden haberdar olduğunu, bu gerekçe ile bir kısım malikler yönünden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili Avukat ... istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın davacı idare adına tescili için idare tarafından dava öncesinde herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davanın açılmasında kusurun idareye ait olduğunu, davanın açılmasında kusuru bulunmayan müvekkilleri aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma davalarında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, her ne kadar dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin davacı idarece ödendiği belirtilmişse de yapılan ödemelere dair herhangi bir belgeye ulaşılamadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare tarafından ibraz edilen kamulaştırma evrakı, veraset ilamları ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu taşınmazda davalı murisleri ..., ..., ..., ... ve davalılardan ... hisseli malik iken taşınmazın 1996 yılında idarece kamulaştırıldığı ve noter tebliğ evraklarının taşınmazda hak sahipleri ... (ölüm yılı 1981), ... (ölüm yılı 1994), ...'in (ölüm yılı 1948) o tarihteki mirasçıları olan davalı ... ile sonradan vefat eden bir kısım davalı murisleri ...'e usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, o tarihte murislerinin yegane mirasçıları ve hak sahibi konumunda olan ... ve ... ... tarafından Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/223 Esas, 1999/86 Karar ve Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/277 Esas, 1999/275 Karar ... dosyaları ile tezyidi bedel davası açıldığı, yapılan yargılamalar sonucu artırılmasına karar verilen bedellerin Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği ve dosyada mevcut tahakkuk müzekkeresi ve verile emri yazılarına bağlanarak idarece ... ve ...'a ödenmek üzere tahsis edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda dava konusu taşınmazda davalı muris ve kök murisleri ..., ..., ..., ... ile davalılardan ... payları yönünden davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tezyidi bedel davası açanlar olarak sadece ... ve ... payları yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun bir kısım davalı yönünden esastan reddine, davacı idare yönünden kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın davacı idare adına tescili için idare tarafından dava öncesinde herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davanın açılmasında kusurun idareye ait olduğunu, davanın açılmasında kusuru bulunmayan müvekkili aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma davalarında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğurduğuna ilişkin Yüksek Mahkeme kararları bulunduğunu, ayrıca resen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalı vekili Avukat ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca müvekkillerine ait taşınmaza ilişkin kamulaştırma bedeli ödenmediğinden dolayı kamulaştırma işleminin geçersiz olduğunu, verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak 2942 ... Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundadır.

2. İlgili Hukuk

2. Bir kısım davalı vekili Avukat ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca müvekkillerine ait taşınmaza ilişkin kamulaştırma bedeli ödenmediğinden dolayı kamulaştırma işleminin geçersiz olduğunu, verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak 2942 ... Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un mülga 17 nci maddesi ile 24.04.2001 tarihli 4650 ... Kanun’un 21 inci maddesi ile 2942 ... Kanun'a eklenen ana kanuna işlenemeyen geçici 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre; dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 627 parsel ... 3.600,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1996 yılında davacı idare tarafından Sazlıdere Barajı inşaatı sebebiyle kamulaştırılmasına karar verildiği, kamulaştırmanın yapıldığı tarihte dava konusu taşınmaza ait 3/16'şar payın ... (...), ..., ... (...), ... adına ve 4/16 payın ... adına kayıtlı olduğu, noter kanalıyla yapılan kamulaştırma tebligatlarının kamulaştırma tarihinde sağ olan ... (...) ile ... adlarına ve her birinin kendisine ait 3/16 payına yönelik çıkartıldığı, tebligatların muhatapların kendisine bizzat tebliğ edildiği, kamulaştırma tarihinde hayatta olmayan diğer paydaşların paylarına yönelik mirasçıları ... (...) ile ... adına çıkartılan noter tebligatlarına dosyada rastlanmadığı, bununla beraber ... tarafından Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/277 Esas, 1999/275 Karar ... dosyasında tezyidi bedel davası açıldığı, yargılama sonucunda ...'in kendisine ait 3/16 payına düşen oranda bedelin artırılmasına karar verildiği ve artırılan bedelin ödenmesine dair davacı idare tarafından tahakkuk müzekkeresi ve ödeme emri tanzim edildiği, ... tarafından Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/223 Esas, 1999/86 Karar ... dosyasında tezyidi bedel davası açıldığı, yargılama sonucunda ...'ın kendisine ait 3/16 payına düşen oranda bedelin artırılmasına karar verildiği ve artırılan bedele ilişkin İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün 1999/2268 Esas ... dosyasında ilamlı icra takibine başlandığı, bu kapsamda artırılan bedelin ödenmesine dair davacı idare tarafından tahakkuk müzekkeresi ve ödeme emri tanzim edildiği, yine ... tarafından Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/242 Esas, 1999/90 Karar ... dosyasında ayrı bir tezyidi bedel davası açıldığı, yargılama sonucunda ...'ın hissesine düşen 5/16 oranda bedelin artırılmasına karar verildiği, artırılan bedele ilişkin İstanbul 8. İcra Müdürlüğünün 1999/7948 Esas ... dosyasında ilamlı icra takibine başlandığı, bu kapsamda artırılan bedelin ödenmesine dair davacı idare tarafından tahakkuk müzekkeresi ve ödeme emri tanzim edildiği anlaşılmaktadır.

3. 2942 ... Kanun’un 17 nci maddesine göre, kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırmayı yapan idare adına tesciline karar verilebilmesi için davadan önce kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi ile birlikte kamulaştırma bedeli ile artırılan bedelin koşulsuz olarak mal sahibi adına bankaya bloke edilmesi gerekmektedir.

3. 2942 ... Kanun’un 17 nci maddesine göre, kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırmayı yapan idare adına tesciline karar verilebilmesi için davadan önce kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi ile birlikte kamulaştırma bedeli ile artırılan bedelin koşulsuz olarak mal sahibi adına bankaya bloke edilmesi gerekmektedir.

4. Somut uyuşmazlıkta, ...'in kendisine ait 3/16 payı ile ...'ın kendisine ait yine 3/16 payına ilişkin kamulaştırma işlemi usulüne uygun olarak tebliğ edildiği gibi, sözü edilen paylar ile birlikte kamulaştırma tarihinde hayatta olmayan ... (...), ... ve ...'dan bir kısım davalı murisi ...'a intikal eden paylar yönünden tezyidi bedel davası açılarak artırılan bedelin koşulsuz olarak mal sahibi adına bloke edildiği tespit edildiğinden, sözü edilen paylar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

5. Buna karşın; kamulaştırma tarihinde hayatta olmayan ... (...), ... ve ...'dan davalı ...'e intikal eden paylar yönünden noter tebligatı, tezyidi bedel davası veya kamulaştırma bedelinin depo edildiğine dair bir belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmış, çekişmesiz kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edilip edilmediği, şayet bloke edilmişse bloke edildiğine ilişkin makbuz, dekont ve benzeri belgelerin ilgili idareden ve bankadan sorularak alınacak yazı cevapları doğrultusunda karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüne, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın 6100 ... Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4973, Karar No: 2021/13557, Tarih: 04.11.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/4973 E.  ,  2021/13557 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa, 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluluk belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve ... Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır. Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) %60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır.