muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/1879, Karar No: 2010/2934, Tarih: 17.03.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/1879 E.  ,  2010/2934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 30.04.2008 gününde verilen dilekçe ile irtifak hakkına elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 22.12.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, ... Enerji Nakil Hattı güzergahındaki 33 ve 34 nolu direkler arasında yer alan ve üzerinde irtifak hakkı bulunan 351 ada 21 parsel sayılı taşınmazda inşaa edilen binanın irtifak hakkına Elektrik Kuvvetli Akım Yönetmeliğinin 44. maddesine aykırı olarak inşaa edildiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesi ve kal isteminde bulunmuştur.

Davalı, tapu kaydında irtifak hakkı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın tapu kaydında irtifak hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun “taşınmaz mülkiyetinin içeriği” başlığını taşıyan ve mülkiyetin kapsamını belirleyen 718.maddesinde; “Arazi üzerindeki mülkiyet kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki ... ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer” hükmünü taşımaktadır. Arazideki yapılar kavramı ise Türk Medeni Kanunun 722-728 maddelerinde düzenlenmiş olup Türk Medeni Kanunun 727. maddesinde de mecralara yer verilmiştir. 727. madde; “su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları, işletmenin

bulunduğu taşınmazın dışında olsalar bile aksine bir düzenleme olmadıkça işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayılır.

Komşuluk hukukunun gerektiği haller dışında bir taşınmazın böyle bir mecra ile aynı hak olarak yüklenmesi, ancak bir irtifak hakkı kurulması suretiyle olabilir.

İrtifak hakkı, mecra dışardan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle, dışarından görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar” şeklindedir.

Türk Medeni Kanununun 779.maddesinde; taşınmaz lehine irtifak hakkı bir taşınmaz üzerinde diğer taşınmaz lehine konulmuş bir yük olarak tanımlanmış 780.maddesinde ise; “irtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır. İrtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine uygun hükümler uygulanır.

İrtifak hakkının zamanaşımı yolu ile kazanılması ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür” hükmü mevcuttur.

Ancak, mecraların açıkta tesis edilmiş olması halinde, mecra irtifakı sözleşmesi yapılmamış olmasına rağmen irtifak hakkının doğup doğmayacağı ve dolayısıyla eylemli duruma hukuken geçerlik tanınıp tanınmayacağı hususu üzerinde de durulmalıdır.

İrtifak hakkının zamanaşımı yolu ile kazanılması ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür” hükmü mevcuttur.

Ancak, mecraların açıkta tesis edilmiş olması halinde, mecra irtifakı sözleşmesi yapılmamış olmasına rağmen irtifak hakkının doğup doğmayacağı ve dolayısıyla eylemli duruma hukuken geçerlik tanınıp tanınmayacağı hususu üzerinde de durulmalıdır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirmek isteyen kişi, Türk Medeni Kanunu hükümleri gereğince bu isteğini iki yoldan sağlama olanağına sahiptir. Bunlardan birincisi, Türk Medeni Kanununun 727. maddesi hükmünden yararlanmak suretiyle o taşınmaz maliki ile anlaşarak “rızai mecra irtifakı tesis edebilme” yoludur; diğeri ise, anlaşma olanağının sağlanamaması halinde, Türk Medeni Kanunu'nun 744. maddesinde düzenlenen "zorunlu mecra irtifakı tesisi" için dava yoluna başvurabilmesi halidir. Görülüyor ki, bu tür irtifak hakkının kurulmasını sağlayan neden sadece anlaşma değildir. Bir mahkeme kararıyla da irtifak hakkı kurulabilir. Öte yandan, yukarıda sözü edilen Özel Hukuk kurallarından başka, kamu hukukuna ilişkin tasarruf ve kurallar da mecra geçirilmesine esas teşkil edebilir.

Bilindiği üzere, Türk Medeni Kanununun 727. maddesi de, 726. madde gibi, "yapıların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mütemmim cüz'ü olduğu" yolundaki aynı Yasanın 684 ve 718. maddeleri ile konulmuş bulunan genel kuralın bir istisnasıdır ve mecraların geçtiği taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı kurulma yoluyla bu mecraların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mülkiyetine girmemesi sağlanmıştır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirilmesine imkan veren bu maddenin öngördüğü hak sahibine, o taşınmazdan yararlanma yetkisi sağlaması

ve böylece malikin yararlanma yetkisini mecra geçiren kişi lehine sınırlaması bakımından irtifak hakları arasında yer almaktadır. Yararlanma biçimi, hak sahibinin o taşınmazdan mecra geçirmesi ve bu nedenle bazı faaliyetlerde bulunabilmesine yönelik olduğundan, mecra geçirecek kişi ile taşınmaz arasında doğrudan doğruya bir ilişki kurulmasını zorunlu kılar. Bir başka anlatımla, mecra irtifakının tesisi, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında olduğu gibi, tescile esas teşkil edecek bir "temliki işleme", yani "iktisap sebebine" ihtiyaç gösterir. İktisap sebebini teşkil eden hukuki işlem çoğunlukla bir irtifak sözleşmesi görünümünü taşır. Mecra irtifakı sözleşmesiyle, tarafların mecra hakkının tesisi hususundaki karşılıklı, birbirine uygun iradelerinin yer aldığı borçlandırıcı işlem kastolunmaktadır. Bu işlem, mecra hakkının belli bir muhteva ile kurulmasına ilişkin bulunmaktadır. (H.Cumhur Özakman-Türk Hukukunda Mecra İrtifakları - İstanbul 1978 - Sayfa 41).

Bir başka anlatımla, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın sahibi, bu sözleşmeyle, irtifak hakkı sahibine "arazisi üzerinde ana yapı için gereken mecraları yapması veya evvelce meydana getirilmiş mecralar varsa onları yerinde alıkoyması ve bunları korumak amacıyla arazisine girmesi konularında izin vermektedir." (Suad Bertan - Aynı Haklar - Ankara 1976 - Sayfa 656 vd.).

Ancak, mecra irtifakının geçerli olarak doğabilmesi için (diğer unsurların varlığı yanında) mecra irtifakı sözleşmesinin yasada öngörülen şekilde yapılmış olması zorunludur (MK. 781). (2644 sayılı Kanun m. 26; Tapu Sicil Nizamnamesi m, 19 İçt. Bir. K., 10.06.1931 gün ve 2/40 sayılı). Bununla beraber, mecra irtifakı, Türk Medeni Kanununun 780. maddesinin ilk cümlesindeki buyurucu hüküm uyarınca tapu siciline kaydedilmedikçe (tescil olunmadıkça), sadece sözleşme yapılmış olması olgusu, irtifak hükümlerinin yerine getirilmesi için bir talep hakkı vermeyecektir. Ne var ki, taşınmazlar üzerinde ayni bir hak iktisabının tapu kütüğüne yapılacak tescile bağlı olduğu yolundaki genel kuralın (TMK. 705), irtifak hakları için de söz konusu olacağını, Türk Medeni Kanununun 780. maddesi açıkça öngördüğüne göre, taşınmaz mülkiyetinin iktisabına paralel olarak mecra irtifakının sicil dışı tesis edilmesi de mümkündür. Bu haller Türk Medeni Kanununun 705.maddesinde öngörülmüştür. Fakat, mecra irtifakının tescilden önce tesisine imkan veren haller, Türk Medeni Kanunu m.780’de atıf yapılan madde 705'den ibaret değildir. Aynı yasanın 727. maddesinde açıkça belirtildiği gibi, irtifak sözleşmesine konu edilen mecra açıkta tesis olunmuş ise, bu takdirde de sözleşmenin yapılması ve mecranın açıktan geçirilmesiyle irtifak hakkı doğmuş olacaktır. Bu hüküm, açıktan geçen mecralarda görülebilirliğin, tapu sicilinin aleniyet fonksiyonunun yerini tutabileceği görüşünden kaynaklanmaktadır

(Özakman - age., 89) (kemal Oğuzman/Özer Seliçi – Eşya Hukuk - İstanbul 1982 sayfa 751, dipnot 111'le ilgili metin) (Bertan - age.- 1183). Ancak hemen ve özellikle belirtilmek gerekir ki, mecra irtifakının tescilsiz iktisabına imkan veren bu istisnai hükümle, hakkın dayanağını teşkil eden mecra irtifakı sözleşmesi veya hakka sebep teşkil eden bir diğer hukuki işlemin usulünce düzenlenmesi gereği bertaraf edilmiş değildir. Aksi halde, mecra irtifakının doğduğu kabul olunamaz ve taşınmazın maliki Türk Medeni Kanunu'nun 683.madde uyarınca tecavüzün men'ini dava edebilir (Özakman age.-90 dipnot 169'la ilgili metin ve orada anılan eserler). Bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulu'nun 08.12.1978 gün ve 1/592 Esas, 1077 Karar sayılı ilamında da aynen vurgulanmıştır.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya baktığımızda; dava konusu 351 ada 21 parsel sayılı taşınmaz tapuda davalı adına kayıtlı olup 243 parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşmuştur. Tapu sicil müdürlüğünün yazısından 243 parsel sayılı taşınmazda TEK lehine 03.04.1971 tarihli, 3600 yevmiye ile irtifak hakkı tesis edildiği, 14.03.1991 tarihinde imar uygulaması sonucu bu parselden ifrazen oluşan 351 ada 21 parsel sayılı taşınmaz kaydına irtifak hakkının taşınmadığı anlaşılmıştır. Burada üzerinde durulması gereken husus imar uygulaması sonucu oluşan tapuya geldi kaydındaki irtifak hakkının taşınmamış olması bu hakkın ortadan kalkıp kalkmadığı hususudur.

Türk Medeni Kanununun 849/2 maddesinin Kanunun 908. maddesine yaptığı yollama uyarınca yüklü taşınmazın bölünmesi halinde taşınmaz yükünden bölünen taşınmazlar da sorumlu olacaktır. Bu nedenle de irtifak hakkının kayıtta gösterilmemesi hakkın terkin edildiği anlamına gelmez. Ayrıca, Tapu Sicil Tüzüğünün 67. maddesinde de “Yükümlü taşınmaz malın ayrılması halinde irtifak hakkı her kısım için devam eder. Ancak irtifak hakkı bir kısım üzerinde kullanılamazsa, o kısım maliki irtifak hakkının kendi taşınmaz malından terkin olunmasını isteyebilir.

Tapu idaresi, bu istemi istifade eden irtifak hakkı sahibine tebliğ eder.

Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse irtifak hakkı terkin olunur” şeklindedir.

Yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı gibi irtifak hakkı ile yükümlü taşınmazın bölünmesi halinde irtifak hakkı hukuki varlığını korumaya devam etmektedir. Yukarıda da değinildiği gibi kayıtta irtifak hakkının yazılı olmaması hakkın yokluğu anlamına gelmeyip, aksine kayda işlenmemesine rağmen varlığını koruduğudur. Mahkemece açıklanan bu hususlar gözetilerek işin esası hakkında gerekli inceleme ve araştırma yapılarak bir karar verilmesi gerekirken

tapu kaydında irtifak hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi doğru görülmemiştir.

Karar bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 17.03.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1017, Karar No: 2014/1234, Tarih: 24.02.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/1017 E.  ,  2014/1234 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Elektrik Elektronik İnş. Taah. ve San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı .... Proje İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki davadan dolayı ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.10.2012 gün ve 2010/531-2012/524 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Mahalli mahkemesince verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmekle Dairemize gönderilmiş ise de, yapılan incelemede;

1-Dava dışı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi(...) ile dava dışı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 01 Temmuz 2002 tarihinde imzalanan .... yolu üzeri ... çevre otoyolu .... Köprüsü arası (Km:40+000-33+160) yol genişletme ikmâl ve ... ... ... ... arası (Km:33+160-25+100) yol genişletme, yağmur suyu, pis su, kanalizasyon ve içme suyu inşaatına ait sözleşme gereğince ... Su ve Kanalizasyon İdaresi (...) tarafından .... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne yapılan ödemeleri, hak edişleri, geçici ve kesin kabul tarihlerini gösteren belgeleri içerir tüm ihale dosyasının ilgili idareden getirtilmesi,

2-... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/703 Esas sayılı, .... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/352 Esas sayılı ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/321 Esas sayılı dava dosyalarının mahkemelerinden temin edilerek dava dosyası içine alınması, bu eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılması için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6269, Karar No: 2013/5964, Tarih: 27.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/6269 E.  ,  2013/5964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ....01.2012 tarih ve 2009/...-2012/56 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerin murisi ...'ın 03/.../2007 tarihinde davalı bankadan ihtiyaç kredisi aldığını, bankanın kredinin teminatı olarak diğer davalı sigorta şirketinin acentesi sıfatıyla muris hakkında Kredili Hayat Sigorta Poliçesi düzenlediğini, murisin 08.09.2008 tarihinde öldüğünü, kredi borcunun sigorta poliçesinden karşılanması talep edilmiş ise de sigorta sözleşmesinin imzası sırasında murisin hastalığını bildirmeyip, beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği bahanesiyle ödeme yapılmadığını, oysa başvuru formunun banka elamanı tarafından doldurulup, murisin sadece imzasının alındığını, poliçe şartları konusunda murisin bilgilendirilmediği gibi, tek taraflı olarak poliçeye konulan koşulların da geçersiz olduğunu ileri sürerek, 03/.../2008 tarihine kadar müvekkillerinden tahsil olunan 6.039,88 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, 03/.../2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin 6.039,75 TL bakiye borcun ödenmemesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Avivasa vekili, murisin sigorta sözleşmesinden önce hipertansiyon, diyabet, gut, mellitus ve hiperlimidemi hastalıklarından tedavi gördüğünü, ancak başvuru sırasında herhangi bir hastalık bildirmeyip, beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğini, ölüm sebebinin başvuru formunda belirtilmeyen hastalık olduğunu, Hayat Sigortası Genel Şartları'nın C.... maddesi gereğince müvekkilinin cayma hakkını kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, adli tıp raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların murisinin sigorta başvuru formunda yer almayan kalp rahatsızlığı sonucunda hayatını kaybettiği, poliçenin tanzimi zamanında muriste kalp rahatsızlığı bulunduğunun ve bu

durumun muris tarafından gizlendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, poliçenin geçerli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 03/.../2008 tarihine kadar ödenen 6.039,88 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 03/01/2009-03/11/2009 tarihleri arasında ödenmesi gereken 6.039,75 TL bakiye borcun ödenmemesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

durumun muris tarafından gizlendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, poliçenin geçerli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 03/.../2008 tarihine kadar ödenen 6.039,88 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 03/01/2009-03/11/2009 tarihleri arasında ödenmesi gereken 6.039,75 TL bakiye borcun ödenmemesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1- Mahkemenin gerekçeli kararı temyiz eden davalı Avivasa Emeklilik ve Hayat A. Ş. vekili Av. Muhammet Altundal'a 05.03.2012 günü tebliğ edilmiş ve hüküm HUMK'nın 437. maddesinde yazılı süre geçirildikten sonra 03.04.2012 günü davalının diğer vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Aynı Yasa’nın 432/4. maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve .../4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay da bu konuda karar verebileceğinden, davalı Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.'nin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

...- Davalı ... T.A.Ş. vekilinin temyiz istemine gelince, dava esas itibarıyle sigorta bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, bu hesaplamada davacı tarafça davalı bankanın davacılardan kredi alacağı olarak tahsil ettiği tutarın hem davalı banka hemde davalı sigorta şirketinden istirdadı ve bakiye kredi borcundan davacıların sorumlu bulunmadıklarının tespiti istenmiş, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar ile davalı banka arasındaki hukuki ilişki bankanın davacıların murisine kredi kullandırılması ve diğer davalı sigorta şirketinin acentası sıfatıyla sigorta poliçesi düzenlemesinden kaynaklanmaktadır.

Davalı banka sigorta poliçesinde dain ve mürtehindir. Risk gerçekleşmiş olmasına rağmen sigorta şirketinin sigorta bedelini ödememiş olması sigorta sözleşmesi tarafı olmayan bankanın kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağını davacılardan isteme hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bankanın o ana kadar tahsil ettiği tutarı iade etmesi sonucunu da doğurmaz. Bu nedenle davacıların aldıkları kredi karşılığı yaptıkları ödemelerinin bankadan iadesi istenemeyeceğinden davalı bankaca bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.

Ayrıca, davalı banka ile sigorta şirketi aynı sermaye grubu içinde yer almakta olup davalı banka dain mürtehin sıfatıyla yaptığı ödeme talebinin, diğer davalı sigorta şirketi tarafından reddedilmesi üzerine davacı tarafın sigorta bedelinin tahsili için muvafakat isteyip istemediği ve buna rağmen muvafakat verilip verilmediği araştırılmadan, davalı bankanın tavrının MK .... kapsamında hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup olmadığı değerlendirilip tartışılmaksızın karar verilmesi yerinde görülmemiş davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.

...- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre davalı banka vekiline sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi yer olmadığına,

...- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre davalı banka vekiline sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi yer olmadığına,

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Avivasa Emeklilik ve Hayat A. Ş. vekilinin temyiz isteminin HUMK'nın 432/4. madde hükmü gereğince süre yönünden REDDİNE, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... T.A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın anılan davalı yararına BOZULMASINA, (...) numaralı

bentte açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 368,60 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ...Ş.'ye iadesine, 27.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6354, Karar No: 2009/14257, Tarih: 08.12.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/6354 E.  ,  2009/14257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya ait dükkanı 15.1.2008 tarihli sözleşme ile kiraladığını, sözleşmede dükkanın teslim edilmemesi halinde günlük 50 TL ceza ile iki yıllık kira tutarının cezai şart olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının ihtara rağmen dükkanı temsi etmediğini ileri sürerek sözleşmenin feshi ile cezai şartlar toplamı 13.250’nin tahsilini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmenin 6 ve 7.maddelerinde kararlaştırılan cezai şartı davalının ödemesi ve ancak BK’nun 161/son maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle 1.000 Tl cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının davalıya ait dükkanı 15.1.2008 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli kira sözleşmesi ile kiraladığı, sözleşmenin 6.maddesinde ”15.1.2008 tarihinde kiralanan yerine teslim edilmemesi halinde her gün için 50 TL’nin faiziyle ödeneceği” 7.maddesinde ise” sözleşmeden iki taraftan birinin vazgeçmesi halinde vazgeçen tarafın karşı tarafa iki yıllık kira bedeli kadar tazminat ödeyeceği” hükme bağlanmıştır. Sözleşmenin 6.maddesindeki karalaştırma ifaya ekli cezai şart niteliğinde olup, ancak sözleşmenin devam etmesi halinde talep edilebilir. Sözleşmenin 7.maddesi ise seçimlik cezai şart niteliğinde olduğundan sözleşmenin

2009/6354-14257

bitimi halinde istenebilir. Davacı eldeki dava ile sözleşmenin feshini de istemiş olmakla ancak seçimlik cezai şart niteliğindeki tazminatı (sözleşmenin 7.maddesi) isteme hak ve yetkisine sahiptir. Sözleşmenin feshini talep eden davacı, ancak sözleşmenin yürürlükte olması halinde istenebilecek olan seçimlik cezai şartı (sözleşmenin 6.maddesi) isteyebilme olanağına sahip değildir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek sözleşmenin 6.maddesine dayalı alacak talebinin tamamen reddine karar verilmesi gerekirken, bu kalem istekle ilgili olarak 500 TL’na hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunana kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 8.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...