muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2984, Karar No: 2019/8386, Tarih: 07.05.2019

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05/07/2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05/07/2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31/05/2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05/07/2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08/06/2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

III - Yargılamaya Konu Olay

Sanık ...'in Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Ürt. Nak. Güv. ve Bilgisayar Hizmetleri San. ve Tic. Ltd Şirketi'nin şoförü olduğu, sanık ...'ün ise şirketin yetkilisi olduğu, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından, sanıkların suç tarihinde Kozlu Sahil Yolu Benzinlik karşısı Balkaya mevkisine ... plaka sayılı araç ile hafriyat döktüklerinin tespit edildiği, bu suretle sanıkların çevreyi kasten kirlettiği iddiasıyla dava açılmıştır.

Sanık ... mahkeme aşamasındaki savunmasında; “Ben olay tarihinde bahse konu şirkette şoför olarak çalışıyordum. Ben bana denilen yere söz konusu atıkları bıraktım, benim kendi irademle olmuş bir olay değildir, tamamen yapılan anlaşma gereği meydana gelen olaydır, Suçsuzum, beraatimi talep ederim” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sanık ... mahkeme aşamasındaki savunmasında; “Ben söz konusu şirketin olay tarihinde müdürü idim, halende müdürü olarak çalışırım. Şirketimiz Zonguldak Belediyesi ile yaptığı anlaşma gereğince temizlik işleri ile uğraşır. Çöpleri ve külleri toplayıp belediyenin bize gösterdiği yere dökeriz, olay tarihinde de bu şekilde olmuştur. belediyenin bize gösterdiği yere biz çöpleri döktük, bunun dışında çevreyi herhangi bir kirletme kastımız yoktur, Suçsuzum, beraatimi talep ederim” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Olay yerinde yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporunda; Kozlu Sahil Yolu Benzinlik karşısı Balkaya mevkiinin zarar görmesinde Belediye yetkililerinin ve Baytekin İnşaat Firması yetkililerinin sebep olduğunun kanaatine varıldığının bildirildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında temin edilen evraklara göre sanık ...’ün müdür olarak çalıştığı Baytekin inş. Tem. Hizm. San. Ve tic. Ltd. Şirketi ile Zonguldak Belediyesi arasında kent temizliği hizmet alım sözleşmesi imzalandığı ve yapılan yazışmalarda Belediyenin her hangi bir döküm alanı göstermediği belirtilmiştir.

Öncelikle, sanıklara yüklenen suçun oluşup oluşmadığının tespiti bakımından, üniversitelerin ziraat fakültesi toprak bilimi ve bitki besleme, çevre ve kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete dosya tevdii edilerek, suç tarihi itibariyle yürürlükte olan yukarıda (II) nolu kısımda açıklanan yönetmelikler ve ekleri ile birebir ilişki kurmak suretiyle ve Yargıtay denetimine imkân sağlayacak nitelikte bilirkişi raporu alınması gerekir. Daha sonra rapor içeriğine göre belediye yetkililerinin ifadelerine başvurulup atık döküm alanı gösterilip gösterilmediği sorularak sanıkların bahse konu eylemler açısından sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, yüklenen eylemden kast ya da taksir şeklindeki kusurluluk türlerinden hangisinden sorumlu olduğu tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle katılan ... İl Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07/05/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12265, Karar No: 2008/2311, Tarih: 03.03.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/12265 E.  ,  2008/2311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-176 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 10 yaşlarında 27 ... ağacı bulunmaktadır.

Kamulaştırma nedeniyle bedelin tespiti davalarında yerleşmiş uygulama, üzerinde meyveli veya meyvesiz ağaç (...-... vs.) bulunan taşınmaz kapama ... olarak net gelirine göre, zemini ve üzerindeki ağaçları kapsamak üzere değerlendirilir.

Bu nedenle kavakların taşınmaz üzerinde kapladıkları ... saptanıp buraların kapama kavaklık olarak değerlendirilmesi, bu ağaçların taşınmazın çevresinde olduğunun saptanması halinde maktuen değer verilmesi, kapama ... dışında kalan açık tarım arazisi bulunması durumunda ise bu kesimin münavebeye alınacak ürenlerin net gelirine göre değerinin bulunması gerekirken zeminin ve ağaçların ayrı ayrı değelendirilmesi,

Mahkemece İlçe Tarım Müdürlüğü ve Kavakçılık Enstitüsünden kavakların kaç yaşında ... çağına gelebilecekleri, bir dekarda kaç kavağın bulunabileceği sorulduktan sonra kavakların bir yılda hasat edilemeyeceği gözönünde tutularak kaç yılda ... durumuna geleceği bilimsel yöntemlerle ortaya konup, brüt geliri bulunup, kamulaştırma gününden (değerlendirme tarihi) ... gününe kadar

yapılması gerekecek masraflar da düşülerek kavakların ... durumuna geldiği gündeki net değeri bulunup bu değer, kavakların ... durumuna gelmesi için geçecek yıl sayısına bölünmeli ve bu suretle bir yıllık net gelir bulunduktan sonra bilimsel formül uygulanmak suretiyle (tarım arazisi formulü) kamulaştırma parasını saptayan ek rapor alınması ... ağaçlarının sınır ağacı olduğunun saptanması durumunda ise İlçe Tarım Müdürlüğünden ve gerektiğinde ilgili kurumlardan yaş ve cinsine göre 2006 yılı rayiç birim fiyatlarının sorulup buna göre raporların denetlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve ... bir faktör bulunması hali dışında) ... tarım arazilerinin değerlen- dirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır.

2-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve ... bir faktör bulunması hali dışında) ... tarım arazilerinin değerlen- dirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır.

Hal böyle iken bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın değerinin belirlen- mesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %6 olarak kabulü,

3-Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan 25 yaşındaki 3 adet ... ağacının saptanan yaşı gözönünde tutulduğunda ... çağına gelmiş olduklarından, bunların enkaz değerinin nihai net üretim gelirine eşit bulunduğundan bu nedenle de davalılara bırakılmış olması durumunda zemine artı değer katkısınından söz edilemeyeceğinden, mahkemece bu ... ağaçlarının davacı idarece alıkonulmadığının saptanması durumunda herhangi bir değer verilmeyeceği dikkate alınmayarak bu ... ağaçları için de değer verilip taşınmazın tespit edilen zemin değerine eklenmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 3.3.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1782, Karar No: 2019/1185, Tarih: 14.11.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1782 E.  ,  2019/1185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bakırköy 13. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 25.09.2014 tarihli ve 2009/488 E., 2014/362 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 10.05.2016 tarihli ve 2014/35095 E., 2016/11733 K. sayılı kararı ile;

“…A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, ikramiye, yıllık ücretli izin, yemek bedeli ve ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin yemek ücreti alacağının bulunup bulunmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Mahkemece, davalı işyerinde yemek yardımının aynî olarak yapıldığı gerekçesiyle bu alacağın reddine karar verilmiştir. Davacı işçinin davalı işyerinde yemek yardımından faydalandığı sabit olup, bu alacağın hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde reddi isabetsizdir.

3-Hükmedilen miktarların brüt mü yoksa net mi olduğunun kararda gösterilmemesi HMK.’nun 297/2. maddesine aykırı olup, infazda tereddüde yol açabileceğinin düşünülmemesi de isabetsizdir....”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait haber ajansında 01.11.2000-28.05.2009 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, yemek bedeli, yıllık izin, ikramiye, fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; talep konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının asgari ücret aldığını, ikramiye uygulamasının bulunmadığını, hak ettiği tüm alacaklarının tam ve eksiksiz olarak ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili; talep konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının asgari ücret aldığını, ikramiye uygulamasının bulunmadığını, hak ettiği tüm alacaklarının tam ve eksiksiz olarak ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; yapılan yargılama sonucunda kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, ücret, fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulüne, yemek ücreti yönünden yemek yardımının ayni olarak yapıldığı anlaşıldığından, ikramiye alacağının ise ispat edilemediğinden bahisle bu taleplerin reddine karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Mahkemece; önceki gerekçe genişletilmek suretiyle direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, somut olayda;

1-Yemek ücreti alacağı yönünden, yemek yardımının ayni olarak karşılanıp karşılanmadığı, davacının yemek ücreti alacağını ispatlayıp ispatlayamadığı, burada varılacak sonuca göre mahkemece bu alacağın hüküm altına alınması gerekip gerekmediği,

2-İşçilik alacakları hüküm altına alınırken net mi brüt mü olduğunun hükümde açıkça belirtilmesinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Direnmeye konu uyuşmazlıkların ayrı ayrı değerlendirilmesinde yarar bulunmaktadır.

I-Yemek ücreti alacağı yönünden;

Mahkemece yemek yardımının ayni olarak yapıldığı anlaşıldığından bahisle yemek ücretinin reddine karar verilmiş, taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yukarıda esas ve karar numarası belirtilen karar ile hüküm bozulmuştur.

Yerel mahkemece önceki kararda direnilmiş; direnme kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

Ancak direnme kararının temyizine ilişkin davalı vekilinin temyiz dilekçesinin davacı vekiline tebliği üzerine davacı vekili tarafından 24.11.2016 havale tarihli temyize cevap dilekçesi ile aynı tarihli ikinci dilekçesinde “…100TL yemek parası talebimizden feragat ediyoruz…” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 307. maddesinde, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 311. maddesinde ise feragatin, kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı açıklanmıştır.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca görüşülmeyen bir direnme kararı, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Böyle bir durumda, direnme kararı Hukuk Genel Kurulunca temyizen incelenemez.

Hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu durumun yerel mahkemece değerlendirilip karara bağlanması için direnme kararı bozulmalıdır.

II-Hüküm altına alınan alacakların net mi brüt mü olduğunun belirtilmesi gerekip gerekmediği;

Öncelikle işçi ücretlerinin tespit şekli ve vergilendirilmesi üzerinde durulmalıdır.

Böyle bir durumda, direnme kararı Hukuk Genel Kurulunca temyizen incelenemez.

Hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu durumun yerel mahkemece değerlendirilip karara bağlanması için direnme kararı bozulmalıdır.

II-Hüküm altına alınan alacakların net mi brüt mü olduğunun belirtilmesi gerekip gerekmediği;

Öncelikle işçi ücretlerinin tespit şekli ve vergilendirilmesi üzerinde durulmalıdır.

1- İşçi ücretinin tespit şekli ve vergilendirilmesi

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde gelir tanımlanmış olup, gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu, gelirin ise bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 2. maddesinde ise geliri oluşturan bu kazanç ve iratlar sayılmış, “ücret”in de bu kazanç ve iratlar arasında olduğu açıkça belirtilmiştir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 3. maddesine göre Türkiye’de yerleşmiş olanlar ile resmî daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memlekette oturup bulundukları memlekette elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla gelir vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulmamış Türk vatandaşlarının Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilecekleri belirtilerek tam vergi mükellefi tarif edilmiştir.

Bununla birlikte 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 8. maddesinde mükellefin, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişiler olduğu; vergi sorumlusunun ise, verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişi olduğu, bu Kanun’un müteakip maddelerinde geçen “mükellef” tabirinin, vergi sorumlularına da şamil bulunduğu belirtilmiştir. Bu düzenlemeler karşısında vergi mükellefinin işçi, vergi sorumlusunun ise işveren olduğu tartışmasızdır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesinde ücret, işverene tabi belirli bir iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler şeklinde tanımlanmış olup, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesinin birinci fıkrasında ise ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.