muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3641, Karar No: 2023/1426, Tarih: 11.05.2023

7. Davalı ... 10.02.2021 tarihinde dava dosyasına ibraz ettiği beyan dilekçesinde; sözleşmenin feshedildiği ve halihazırda mevcut bir sözleşme bulunmadığının davacılar tarafından taahhütnamenin imzalanması ile ikrar edildiği, idarenin sözleşmeyi yenilemesinin ancak davacılar tarafından imzalanan taahhütnamedeki şartların gerçekleştirilmesi halinde söz konusu olacağı, bu kapsamda taraflar arasında davanın geldiği aşama da dikkate alındığında mevcut bir sözleşmenin bulunmadığı, bu nedenle de idarenin herhangi bir taahhüdünün kalmadığı bildirilmiştir.

8. Davacılar eldeki dava ile; davalı idarenin Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında yaptığı sözleşmeye göre edimini yerine getirmediğini, projenin idare mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle ifa olanağının ve faydasının kalmadığını ileri sürerek ifa yerine geçen müsbet zararlarının belirlenerek tazminini talep etmişlerdir. Taraflar arasında davacılara ait taşınmazın davalıya devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında davalı tarafından yapılacak brüt 100 m² lik konutlardan 1 adet dairenin davacılara verileceğine dair sözleşme imzalandığı, davacılar tarafından arsa devrinin davalı kuruma yapıldığı, taksit bedelinin bir kısmının ödendiği, yapılacak projenin Ankara 13. İdare Mahkemesinin 13.05.2009 tarihli 2008/363 E., 2009/594 K. sayılı ilamı ile iptal edildiği hususlarında anlaşmazlık yoktur. Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında imzalanan 02.10.2006 tarihli sözleşme Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşmedir. Sözleşme uyarınca davacıların taşınmazlarını davalı ... devrettikleri ve belirlenen taksitlerin bir kısmını ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdikleri de sabittir. Davalı ... tarafından yukarıda ayrıntılı olarak yazıldığı üzere her ne kadar sözleşmenin fesh edildiği mevcut bir sözleşmenin bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; sözleşmelerin devamının sağlanmak istenmesi ve özellikle idarenin beyanlarda bulunarak hak sahiplerinde güven oluşturması ve bu kapsamda davacıların taahhütname imzalanmasının sağlanması kamuya güven ilkesine aykırılık oluşturmakta olup üstelik tek taraflı şartlar içeren taahhütname de geçersizdir. Bu durumda davacılar Türk Borçlar Kanunu'nun 125/1 maddesi gereği borcun ifasını veya ifa yerine geçecek müsbet zararını isteyebilir. O halde, sözleşmenin ayakta olduğu kabul edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi gereğince davacılar yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi gereğince davacılar yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi geregince kararın tebliginden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7983, Karar No: 2021/11629, Tarih: 13.09.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/7983 E.  ,  2021/11629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, duruşmalı olarak süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiş olmakla; dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve özellikle; her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınmış ancak davalı tarafın bilirkişi raporuna karşı beyan süresi dolmadan karar verilmiş ise de, 7036 sayılı Kanun’un “Yürürlük” başlıklı 38.maddesinde, bu Kanun’un 12. maddesinin 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe gireceğinin hüküm altına alındığı, anılan madde ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesinde yapılan değişiklikle işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin dava tarihindeki ücret üzerinden miktar belirtilerek hüküm altına alınacağının belirtildiği, eldeki dosya 28.04.2016 tarihinde açılmakla anılan hükmün uygulanmasına imkan bulunmadığı bunun yanında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266. maddesinde, “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.” kuralına yer verildiği, mahkemece anılı düzenlemeye aykırı olarak bilirkişi raporu alınmış ise de, gerekçeli kararda alınan bilirkişi raporu karara dayanak yapılmamıştır. Söz konusu bilirkişi raporunda boşta geçen süre ücret alacağı ile işe başlatmama tazminatı hususlarında hesaplamalar yapılmış ise de dava tarihi itibari ile az önce bahsedildiği üzere belirtilen alacakların kararda dava tarihindeki ücret üzerinden miktar belirtilerek gösterilmesinin mümkün olmadığı göz önüne alınarak mahkemece davalının az önce belirtilen sebeplerle kanuna aykırı olarak alınan bilirkişi raporuna karşı beyan süresi dolmadan karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, yine 22.12.2020 tarihli duruşmaya davalı vekili tarafından başka mahkemelerde duruşmaları olması nedeni ile mazeret gönderildiği, mahkemece davalı vekilinin mazeretinin yerinde görülmediği, ve yargılamanın seriliği ilkesince mazeretin reddine karar verilmiştir. Buna rağmen davalı vekili duruşmaya katılmış gibi duruşma zaptına beyanının yazılması maddi hataya dayanmaktadır. Dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 4875 sayılı İş Kanunu 20.maddesinde "Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi halinde, Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir." şeklinde düzenlemeye yer verildiği, dava işe iadeye ilişkin olup 28.04.2016 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında mahkemece davalı vekilinin başka mahkemelerde aynı gün duruşması olması nedeni ile bildirdiği mazeretinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek davalının yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün bu gerekçe ile ONANMASINA, 13/09/2021 gününde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8062, Karar No: 2015/13971, Tarih: 14.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/8062 E.  ,  2015/13971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2013

NUMARASI : 2012/101-2013/689

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 14.12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12604, Karar No: 2018/4665, Tarih: 04.04.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/12604 E.  ,  2018/4665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Başka suçtan Sincan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olan ve duruşmalardan vareste tutulmayan sanığın 22/09/2014 tarihli duruşmada hazır bulundurulmayıp yokluğunda hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 04.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11968, Karar No: 2018/4283, Tarih: 05.06.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/11968 E.  ,  2018/4283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 15/04/2016 tarih ve 2015/377-2016/321 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 22,420 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun'la değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan emtianın davalı tarafından taşınması sırasında hasara uğradığını, müvekkili tarafından sigortalısına 07/06/2011 tarihinde 21.560 TL tazminat ödendiğini ileri sürerek bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek TC Merkez Bankası avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taşıma konusu emtianın alıcıya tam ve eksiksiz şekilde teslim edildiğini, taşıma senedine hasarla ilgili hiçbir ihtirazi kayıt konulmadığını, hasarın oluştuğu kabul edilse dahi müvekkiline atfı kabil bir kusur bulunmadığını, zira yükleme, istif, boşaltma ve ambalajdan kaynaklanan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan Dairemiz bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın 21011008847 nolu sigorta poliçesi ile sigortalı eşyanın taşınması sırasında zarara uğramasından dolayı sigortalısına 07/06/2011 tarihinde 21.560-TL ödediği, böylece TTK hükümlerine göre sigortalısına halef olduğu, taşımanın davalı şirket tarafından yapıldığı, taşınan emtianın aracın ani fren yapması sebebiyle yükleme paletlerinin kayarak birbirine çarpması sonucu hasarlandığı, ayrıca başka bir emtianın tahliyesi sırasında aracın brandasının komple açılması sebebiyle paletlerin üzerine su akarak emtianın ıslanıp hasar gördüğü, davalı taşıyıcı gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek hasarın oluşmasında %100 kusurlu olduğu, hasarla ilgili tutulan tutanak bulunmadığı, ancak sigortalı ile davalı arasında e-mail yazışmaları bulunduğu, bu yazışmalarda davalı tarafın emtianın hasarlı teslim edildiği yönünde ikrarının olduğu, davacı tarafça söz konusu e-mail çıktılarının dosyaya ibraz edildiği, e-maillerle ilgili davalı yetkilisinin isticvabı cihetine gidildiği, davalı yetkilisi ... yazışmayı yapan olarak görünen ... ile ...' in davalı şirket çalışanı olduklarını beyan ettiği, e-mail yazışmalarını yapan ...'in

davalı şirketin ortağı olduğunun belirtmesi üzerine HMK'nın 31. maddesi kapsamında dinlenilmesine karar verildiği, ... 28/04/2011 tarihli e mail yazışmasını kendisinin yaptığını diğer e mail yazışmalarını yapanların da şirket çalışanları olduğunu beyan ettiği, bu surette e mail yazışmaları ile hasar bildiriminin yapıldığı, talep edilebilecek rücuen tazminat miktarının 20.446,80 TL olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 20.446,80 TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 22/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.046,72 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 05/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/10579, Karar No: 2008/6612, Tarih: 16.06.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/10579 E.  ,  2008/6612 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali-senedin aynen iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne,birleşten davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı banka vekili, asıl davada müvekkili bankanın ... Menkul Değerler A.Ş acentesi olup, davalının da müvekkili bankanın müşterisi olduğunu, davalının hisse senedi alım-satım taahhütnamesine istinaden müvekkili banka aracılığıyla İMKB’de hisse senedi alım-satım işlemleri yaptığını, ancak süresinde borcunu ödememesi üzerine alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı sonucu durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının basiretli davranmadığını, yapılan işlemlere müvekkilince muvafakat edilmediğini, davacının müvekkilinin zararına hareket ettiğini, sözleşmede kredi kullanımına ilişkin bir hüküm bulunmadığını, davacının işlem ve eylemlerinin aracılık faaliyetleri mevzuatına aykırı olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davacı ... vekili, birleşen davada, dava dilekçesinde açıklamalı olarak dökümü yapılan hisse senetlerinin müvekkilinin hesabında olduğunu, davalı bankanın müvekkilinin kredi borcu olduğu gerekçesiyle haciz koyduğunu, aksine müvekkilinin davalı bankadan alacaklı olduğunu belirterek söz konusu hisse senetlerinin müvekkiline iadesine olmadığı takdirde bedelinin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı banka vekili, birleşen davada, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, birleşen davanın işlemden kaldırıldığı ve süresinde de yenilenmediği gerekçeleriyle HUMK.nun 409.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, asıl davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının kısmen iptali ile 137.760.01 YTL üzerinden devamına, bu miktarın içerisindeki asıl alacak 57.242.39 YTL’ye takipten itibaren %375 temerrüt faizi ve %5 gider vergisi uygulanmasına, fazla istemin reddine, davalının %40 oranında icra inkar tazminatıyla sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacısı-birleşen davanın davalısı vekilince temyiz edilmiştir.

Asıl dava, ödenmeyen hisse senetleri bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, birleşen dava ise bankada bulunan hisse senetlerinin aynen iadesi ya da bedelinin faiziyle tahsili isteminden ibarettir.

Asıl dava, ödenmeyen hisse senetleri bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, birleşen dava ise bankada bulunan hisse senetlerinin aynen iadesi ya da bedelinin faiziyle tahsili isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki “Hisse Senedi Alım-Satım Taahhütnamesinin 10.maddesi”… hesabımda hisse senedi ve/veya serbest bakiye bulunmaması durumunda rüçhan hakkı kullanımının kaynaklarınızdan yapılmasına karar vermeniz halinde, kullanılan kaynağa Pamukbank T.A.Ş’nin belirlediği en yüksek cari kredi faiz oranı üzerinden faiz ödemeyi ve faizin üçer aylık dönemlerde anaparaya ilave edilerek tekrar faiz tahakkukuna tabi tutulmasını kabul ve taahhüt ederim….” hükmünü içermektedir. Bu durumda mahkemece anılan taahhütname hükmü uyarınca konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde hesaplama yaptırılması için rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 16.06 .2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8393, Karar No: 2015/11622, Tarih: 13.04.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/8393 E.  ,  2015/11622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ... Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile belediye meclisi kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 3692 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin eksik olarak belirlendiğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 8.017,20 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu ve yönetmelik ile belediye meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 8.017,20 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının gecekondu, müştemilat ve ağaçlarına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelden sadece enkaz bedelinin ödenmesi, tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararlarında açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.