muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3242, Karar No: 2023/2254, Tarih: 20.06.2023

Somut olayda, soruşturma kapsamında sadece şüpheli ile ...'in olay tarihinde boşanma aşamasındaki eşi olan ...'in ve ölenin annesi ...'in beyanlarına başvurulduğu, söz konusu kişiler dışında şikayet dilekçesinde olaya ilişkin bilgisi bulunan, ölenin esasen başka bir yerde fenalaştığını, ancak daha sonra tıra getirildiğini iddia eden ... isimli şahıs hakkında araştırma yapılarak, tespit edilmesi halinde ifadesine başvurulması, yine müştekinin oğlunun kıyafetlerinin ıslak olduğunu iddia ettiği hususla ilgili olarak olaya ilk müdahale eden 112 acil görevlilerinin ölen şahsın bulunduğu yer itibariyle taşınıp taşınmadığı, kıyafetinin niteliği, kıyafetlerin ıslak olup olmadığı, ölenin yıkanıp yıkanmadığı, vücudunun ıslak olup olmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması amacıyla ifadelerine başvurulması, şüphelinin ölen şahsın kardeşine göndermiş olduğu mesaj içeriğinin şüpheliye sorulmak suretiyle açıklattırılması, müştekinin dosyaya sunduğu ölen kişiye ait cep telefonu üzerinde inceleme yaptırılması, ölene ait cüzdan ve diğer eşyaları konusunda araştırma yapılması, şüphelinin HTS kaydının çıkartılması, şüphelinin ölenin yanından ayrıldığı ve uzun bir müddet yanına uğramadığı süre içerisinde ne yaptığı ve kimlerle görüştüğü hususunun araştırılması gerektiği cihetle, öncelikle şikayete konu yukarıda açıklanan hususlarla ilgili olarak suçun niteliği de nazara alınarak kuşkuya yer verilmeyecek biçimde araştırma yapılması suretiyle anılan hususların tamamlanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir..."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir....“

Şeklinde düzenlenmiştir.

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir....“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

"(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir...." hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; kolluk tarafından 10/03/2019 saat 04:00'te tutulan tutanağa göre Denizli ili Ankara Bulvarı üzerinde park halindeki bir ... içinde uyuşturucu madde kullanan şahısların bulunduğunun ve bu şahıslardan birinin rahatsızlandığının ihbar edilmesi üzerine kolluk kuvvetlerinin olay yerine gittiği, ... plaka sayılı ... yanında 112 acil görevlilerinin bir şahsa müdahale ettiklerinin görüldüğü, şahsın bilincinin kapalı olduğu, bu şahsın yanında ... adlı başka bir şahsın olduğu ve ...'ın bilinci kapalı olan şahsın ... olduğunu, birlikte uyuşturucu madde kullandıklarını ve arkadaşının fenalaştığını söylediği ilk tedavinin ardından ...'in hastaneye kaldırıldığı, 10/03/2021 tarihinde saat 15:50 sıralarında vefat ettiği ve bu kapsamda soruşturmaya başlandığı, 10/03/2021 tarihli ölü muayene ve otopsi tutanağı ile 16/05/2021 tarihli otopsi raporuna göre ...'den otopsi esnasında alınan biyolojik örneklerin kimyasal analizinde kanda uyuşturucu veya uyarıcı maddelerden MDMA ve MDA, mesane yıkama sıvısında uyuşturucu veya uyarıcı maddelerden MDMA ve MDA tespit edildiği, ...'in bu maddelerin yol açtığı sinir sistemi ve kardiak fonksiyonların stümilasyonu sonucu ortaya çıkan kardiyak aritmi nedeniyle öldüğü, otopsi esnasında ve yapılan tüm ek incelemeler neticesinde ölüme neden olabilecek başkaca toksik ve travmatik etken varlığına dair bulguya rastlanmadığı anlaşılmıştır.

7. 10/03/2019 tarihinde saat 19:50 sıralarında ... plaka sayılı ... üzerinde ve içerisinde ... nezaretinde incelemelerin yapıldığı, çekicinin içine girildiğinde yer zeminin halıyla serili olduğu, halı içerisinde herhangi bir yabancı madde kalıntısı olmadığı, çekici içerisinde olağan dışı bir durumun bulunmadığı, ... içinin temiz ve düzenli olduğunun tespit edilerek suç unsuru bulunmadığının tutanak altına alındığı; müşteki sıfatıyla birden fazla kez kollukta ifadesi alınan ...'in annesi ...'in özetle oğlunun uyuşturucu madde kullanmadığını, ölümünden ...'ın sorumlu oluğunu düşündüğünü belirterek şikayetçi olduğu, ...'in ... Plaka sayılı tır içerisinde ölmediği, ... ile başka bir yerde muhtemelen de başka şahısların da bulunduğu bir ortamda kriz geçirdiği, bu ortamdan daha sonra ... Plakal sayılı tıra taşındığı, oğlunun hastaneye götürüldüğünde kendisine teslim edilen eşyaların ıslak olduğunu, bunun sebebini anlayamadıklarını, oğluna ait bir takım eşyaların bulunamadığını, özellikle cüzdanın olmadığını, ...'ın ölenin kardeşi olan ...'e olay günü telefonla mesaj gönderdiğini, bu mesajda "... benim yanıma gezmeye geldi tamam mı yoksa başımız yanar.." şeklinde şüphe içeren cümleler kurduğunu, şüphelinin bir şeyleri gizlemeye çalıştığını düşündüklerini, ifadelerinin de çelişkili olduğunu, ...'in hiçbir zaman uyuşturucu kullanmadığını, tırda yapılan incelemede herhangi bir ıslaklığın olmadığı, ... isimli şahsın ...'ın cenazesinde ..., ... adlı kişiler huzurunda ... ile ...'ın eve gittiklerini evde nescafe ile birlikte uyuşturucu madde içtiklerini, ...'ın kriz geçirdiğini daha sonra ...'ın küvete girip yıkandığını öğrendiğini ancak bu bilgileri kimden aldığını söyleyemediğini, ...'ın olay günü kimle irtibatlı olduğuna ilişkin HTS kayıtlarının çıkarılması, ölene ait telefonun incelenmesi, tanık beyanlarına başvurulması, kamera kayıtlarının incelenmesi gibi taleplerde bulunduğu ancak "...Müşteki beyanı, şüpheli savunması, olay yeri inceleme raporu, otopsi raporu, ölen ve şüpheli arasındaki ilişki, tıbbi evraklar ve tüm dosya içeriğine göre, ...'in ölümü ile şüphelinin herhangi bir eylemi arasında illiyet rabıtasının tespit edilemediği, şüphelinin yüklenen suçu işlediğine dair dava açmaya yeterli şüphenin bulunmadığı, yine olayın gelişimi ile mevcut deliller itibariyle şüphelinin ölene uyuşturucu madde temin ettiğine yönelik de dava açmaya yeterli maddi bir delilin elde edilemediği anlaşıldığından..." gerekçeleri ile taksirle ölüme neden olma suçu açısından soruşturma dosyası üzerinden 20/05/2019 tarihinde şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, müşteki ... vekilinin soruşturma dosyasına sunduğu 21/03/2019 tarihli dilekçe ile taleplerini içeren dilekçeyi sunarak kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasını talep ettiği, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 16/07/2019 tarih ve 2019/3443 değişik iş sayılı kararı uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın reddedildiği görülmektedir.

8. Dosya kapsamına göre; müştekinin itiraz dilekçelerindeki taleplerin araştırılmadığı, olaya ilk müdahale eden 112 acil görevlilerinin ölen şahsın bulunduğu yer itibariyle taşınıp taşınmadığı, kıyafetinin niteliği (müştekinin ısrarla ölenin kıyafetlerinin ıslak olduğunu, cenaze merasimi sırasında ... adlı kişinin ölenin aslında başka bir yerde fenalaştığını ancak daha sonra araca getirildiğini iddia etmesi dikkate alındığında), ölenin yıkanıp yıkanmadığı, vücudunun ıslak olup olmadığı hususlarda ifadelerinine başvurulmadığı, yine müştekiler ve şüpheli dışında ifade alınmadığı, şüphelinden ölenin kardeşine göndermiş olduğu mesaj içeriğinin açıklattırılmadığı, cenaze merasiminde olaya ilişkin bilgisi olduğu değerlendirilen ... adlı kişinin araştırılmadığı, ...'in dosyaya sunduğu ölen kişiye ait cep telefonu üzerinde inceleme yaptırılmadığı, ölene ait cüzdan ve diğer eşyalar konusunda araştırma bulunmadığı, şüphelinin ifadelerinde ki çelişkilerin giderilmediği, şüphelinin hts kaydının alınmadığı, çelişkili ifadelerde şüphelinin ölenin yanından ayrıldığı uzun bir müddet yanına uğramadığı, bu zaman diliminde ne yaptığı, kimlerle görüştüğünün tespit edilmediği, olayda şüpheli hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan soruşturma yürütülüp ...'in oğlu hakkındaki uyuşturucu madde kullanmadığına ilişkin iddiası dikkate alındığında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan soruşturma yürütülmediği de dikkate alındığında, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 16.07.2019 tarih ve 2019/3443 değişik iş sayılı kararı hukuka aykırı bulunmuştur.

9. Yukarıdaki açıklamalar karşısında, somut olayda eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 16/07/2019 tarihli ve 2019/3443 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7726, Karar No: 2015/11821, Tarih: 24.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/7726 E.  ,  2015/11821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalıya ait işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, davalı Belediye Başkanlığı tarafından yapılan tebligat ile iş akdinin 14.06.2014 tarihinden itibaren askıya alındığının bildirildiğini, muvafakati bulunmaksızın iş sözleşmesinin süresiz olarak askıya alınmasının iş sözleşmesinin feshi mahiyetinde olduğunu, davalı Belediye Başkanlığınca gönderilen 12.06.2014 tarihli yazıda belirli süreli hizmet iş sözleşmesine göre çalıştığı iddia edilmiş ise de işyerinde belirli süreli iş akdine dayalı olarak değil, birbiri ardına yenilenerek belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşen iş sözleşmesi gereği sürekli işçi olarak çalıştığını belirterek, iş akdinin askıya alınması suretiyle gerçekleşen iş akdinin feshinin geçersizliğini, işe iadesini, işe başlatılmama halinde davalının ödemesi gereken tazminatın müvekkilinin 8 aylık ücreti tutarında tazminat olarak belirlenmesini, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ve diğer işçilik haklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacaklarını, 5393 Kanun’un 49. maddesi gereği personel harcamalarının yıllık toplam gelirlerin %30’unu aşamayacağını, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24. maddesine göre geçici işçi sayısının belirlenen memur norm kadro sayısının 20’sini geçemeyeceğini, mevcut mevzuat hükümlerine göre davacı geçici işçilerin iş sözleşmelerinin askıya alındığını, iş sözleşmesinin feshedilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı işçinin davalı belediye meclisince alınan vizelerle zincirleme biçimde geçici işçi olarak çalıştığı, bu hususta taraflar arasında çekişme olmadığı, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, işverence iş sözleşmesinin ekonomik nedenler gösterilerek feshedildiği, iş sözleşmesinin feshi nedeninin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı işçinin davalı belediye meclisince alınan vizelerle zincirleme biçimde geçici işçi olarak çalıştığı, bu hususta taraflar arasında çekişme olmadığı, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, işverence iş sözleşmesinin ekonomik nedenler gösterilerek feshedildiği, iş sözleşmesinin feshi nedeninin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davasının ön koşullarından biri iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olmasıdır. Bu durum 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde öngörülmüştür.

Somut olayda çözümü gereken ilk sorun, davalı işverence yapılan iş sözleşmesinin askıya alınmasına dair işleminin işveren feshi niteliğinde olup olmadığıdır. Mahkemece bu yönde açık bir değerlendirmeye gidilmeksizin, “Somut olayda davacı işçinin iş sözleşmesi davalı belediye tarafından ekonomik nedenler gözetilerek feshedilmiştir” şeklinde gerekçeyle feshin işveren tarafından gerekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre davacı işçi vizeye tabi işçi konumunda davalı belediyede çalışmıştır. Davacının sözü edilen statüsü konusunda taraflar arasında çekişme olmadığı gibi bu husus mahkemenin de kabulündedir. Ancak dosyadaki deliller ve taraflar vekillerinin beyanlarına göre davacı işçi, 2014 yılındaki davaya konu uygulamaya gelinceye kadar iş sözleşmesi hiç askıya alınmaksızın daimi olarak çalıştırılmıştır. Bu nedenle davacı işçinin 2014 yılında yapılan askı işlemi öncesinde davalı belediye nezdinde fiili olarak sürekli şekilde çalıştığı gözetildiğinde, işverence yapılan askıya alma işlemi işveren feshi niteliğindedir. Zira Dairemiz uygulamalarına göre daha önce iş sözleşmesi askıya alınmaksızın, aralıksız çalışan işçinin iş sözleşmesinin işverence tek taraflı olarak askıya alınması, işveren feshi niteliğindedir. Bu itibarla yerel mahkemece, işverenin tek taraflı askı uygulamasını fesih sayan kararı bu yönüyle yerindedir.

Öte yandan işyerinde geçici işçi statüsünde, her yıl 5 ay 29 gün ve daha az süreyle çalıştırılan ve vize bitiminde Yasa gereği iş sözleşmesi askıya alınan işçiler bakımından askı işlemlerinin fesih niteliğinde olmadığı kabul edilmelidir. Zira geçici işçinin iş sözleşmesinin her yıl askıya alınması 5620 sayılı Yasa’dan kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlık konusu olayda askı halinin fesih olarak değerlendirilmesinin nedeni, davacı işçinin iş sözleşmesinin daha önce askıya alınmamış olması ve aralıksız çalıştırılmasıdır. Bu nedenle işverenin 2014 yılında yapmış olduğu askı işlemi, davacı işçinin uygulamayı kabul etmemesi sebebiyle işveren feshi niteliğindedir.

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine iadesi isteğine ilişkin olmakla çözümü gereken ikinci sorun, işveren feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. Fesih bildiriminde, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacakları, 5393 Kanun’un 49. maddesi gereği personel harcamalarının yıllık toplam gelirlerin % 30’unu aşamayacağı, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24. maddesine göre geçici işçi sayısının belirlenen memur norm kadro sayısının % 20’sini geçemeyeceği nedenlerine dayanılmıştır.

5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, “Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz. Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda; …c) Belediyeler ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) ve mahallî idare birliklerinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24 üncü maddesi çerçevesinde yetkili meclislerinden, geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz” şeklinde kurallara yer verilmiştir. İş Kanunu’nda geçici (vizeli) işçi kavramına yer verilmemiş olsa da sözü edilen Yasa hükmüne göre kamuda kadro harici geçici işçi çalıştırılması, belli esaslar ve sürelere bağlı olarak yapılabilmektedir. Davalı belediyenin 5620 sayılı Yasa hükümleri ile bağlı olmadığı söylenemez.

Davacı işçi 5620 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden sonra işe alınmış ve belediye meclisi tarafından vizeleri alınmak suretiyle aralıksız çalıştırılmıştır. Öte yandan davacının sürekli işçi kadrosunda olmadığı ve fiilen aralıksız çalışmış olsa da geçici işçi statüsünde olduğu mahkemenin de kabulündedir. Mevcut statüsüne göre ve 5620 sayılı Yasa hükümlerine göre davacı işçinin bir yılda 5 ay 29 günde fazla süreyle çalıştırılması yasaktır. Bu nedenle davacı işçinin iş sözleşmesinin askıya alınması suretiyle işverence feshi, sözü edilen Yasa gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Davacının işyerinde daha önce aralıksız çalıştırılmış olması, işverence kadro tahsis edildiği ve sürekli işçi statüsüne geçirildiği sonucunu doğurmaz. Yine 5620 sayılı Yasa’nın amir hükümlerine aykırı şekilde yılda 6 aydan az çalıştırma koşuluna uyulmaksızın işçi çalıştırılmış olması, bundan sonraki dönemde de Yasa’ya aykırı şekilde işçi çalıştırmanın gerekçesi olamaz. Davalı işverenin somut olayın özelliğine göre askıya alma şekliyle gerçekleştirdiği fesih işlemi, 5620 sayılı Yasa hükmü gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Bu noktada usulüne uygun şekilde işçiye bildirilen ve geçerli nedeni haiz fesih sebebiyle davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 24/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/582, Karar No: 2011/430, Tarih: 31.01.2011

**15. Hukuk Dairesi         2010/582 E.  ,  2011/430 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesine dayalı itirazın iptâli istemine ilişkin olup, davanın reddine dair mahkemece verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacı eser sözleşmesinin varlığını HUMK'nın 288. ve devamı maddeleri gereğince usulen kanıtlayamamış ise de, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olmakla sözleşme yapıldığı hususunda davalıya yemin teklif hakkı olduğu davacıya hatırlatılmadan, eksik incelemeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi, kabule göre de, davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedildiğine göre maktu yerine nisbi vekâlet ücreti takdiri de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Karar bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 31.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.