muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/544, Karar No: 2022/6360, Tarih: 27.09.2022

oldukları tartışmalı olduğundan, davacılar tarafından açılan davanın kabulüne ilişkin 14.07.1995 tarihli kararının Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 05.10.1998 tarihli onama kararına istinaden 29.01.1999 tarihinde kesinleştiği, davacıların malik olduklarının tespitine dair karardan sonra 10 yıllık süre dolmadan davalı bankaya 25.06.2008 tarihinde bir dilekçe ile başvurdukları, bu nedenle davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, davacıların maliklikleri ihtilaflı olduğuna göre, davalı bankanın davacılara bu dönem içinde ödeme yapmış olma ihtimalinin de kuvvetle muhtemel olduğu savunmasının yerinde olmadığı, davalı bankanın o döneme göre önemli bir tutar olan 963.600.- TL'yi zamanaşımından TMSF’ye devretmeden önce davacıların kayıtlı son adreslerine bilgi verme gereğini de belgeleyemediği, kaldı ki dava konusu tutarın zamanaşamından TMSF'ye devir listelerinde de bulunmadığı, o halde davalı bankanın uhdesinde bulunduğu anlaşılan bedelden sorumlu, iade yükümlüsü olduğu, denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda, altın, döviz, vadeli mevduat faizi, enflasyon (Tüketici Fiyat Endeksi), asgari ücret artışları nazara alınarak ve her bir kıstasa göre ayrı ayrı hesaplama yapılmak suretiyle tüm değer artışları toplanıp ortalaması alındığında, başlangıçta davalı bankaya depo edilen bedelin 768.642,69 TL'ye ulaşacağı, oluşan ekonomik koşullardan davacı gibi davalının da etkilendiği dikkate alınarak hesaplanan miktardan TBK 50. mad. (BK 42 madde) uyarınca %10 nispetinde yapılan indirimin makul ve yasal görüldüğü ve davacının da ıslah ile bu tutarda artırıma gittiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı bankanın süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmadığı gibi, hesabın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun 36. maddesi ve mevduatın devredilmiş olduğu iddia edilen dönemde yürürlükte olan 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 10/4. maddesi gereğince, bankalarda bulunan mevduat ve bu cümleden sayılan emanet ve alacakların zamanaşımına uğraması, hak sahibinin en son talebi, işlemi veya herhangi bir yazılı talimatından başlamak üzere 10 yıl geçtikten sonra bankaca yapılacak ilk dereceye tebligat koşuluna bağlanmış olup, anılan şekilde hak sahibinin süreci başlatan bir işlemi olmaksızın veya bankaca 10 yıl geçtikten sonra hak sahibine tebligat yapılmaksızın banka nezdindeki hak ve alacakların zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceği, sözkonusu taşınmazların Eyüp 1. Asliye Hukuk Hakimliğinin 04.04.1973 tarih ve 1973/35 esas sayılı kararı uyarınca, idare adına istimlakına karar verilen taşınmazların tescil edildiğini, ancak taşınmaz maliklerinin tespiti için açılan dava nedeniyle istimlak bedelinin ilerde mahkemece tayin ve tespit edilecek maliklerine ödenmek üzere bankada bloke edildiği, Eyüp 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/1995 tarih, 1985/68 Esas ve 1995/450 karar sayılı ilamı ile kamulaştırılan taşınmazların maliklerinin davacıların olduğunun tespit edildiği, kararın temyiz ve karar düzeltme safhalarından geçmek suretiyle 29.01.1999 tarihinde kesinleştiği, o halde, davalı banka nezdinde bloke edilen kamulaştırma bedelinin ileride hak sahiplerine ödenmesi, devam eden dava sonucuna göre belirleneceği hususu davalı bankanın bilgisi dahilinde olduğuna göre, davalı banka yönünden; dava konusu bloke konulan kamulaştırma bedelinin dava sonuçlanınca hak sahibine ödenecek bir emanet ve aynı zamanda ileride belirlenecek hak sahiplerine ödemekle yükümlü olduğu bir borç niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, bu durumda, bloke konulan kamulaştırma bedeli üzerinde hak sahipleri henüz belirlenmediğinden ve kamulaştırma mahkemesi kararında da bu konuda bankaya yönelik bir talimat bulunmadığından, davalı bankaca, ayniyetinin muhafazası ve sonrasında gerekli nema oranını kendisi için gibi oluşturarak uhdesindeki parayı değerlendirmesi gerektiği, dava konusu blokeli hesaba yatan paranın yatırıldığı 22.01.1973 tarihinden, hak sahiplerinin belirlendiği Eyüp 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/1995 tarih, 1985/68 Esas ve 1995/450 karar sayılı ilamının kesinleştiği 29.01.1999 tarihine kadar dönem için 1 yıl vadeli mevduata işletilen faiz getirisinden davalı bankanın sorumlu olduğu, hesaplama yönünden tarafların itirazına uğramayan 18.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda 1 yıl vadeli mevduata bankalarca uygulanan faiz oranlarına göre yapılan hesaplamada, ana para ve faiz getirisinin toplam 8

.01.1973 tarihinden, hak sahiplerinin belirlendiği Eyüp 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/1995 tarih, 1985/68 Esas ve 1995/450 karar sayılı ilamının kesinleştiği 29.01.1999 tarihine kadar dönem için 1 yıl vadeli mevduata işletilen faiz getirisinden davalı bankanın sorumlu olduğu, hesaplama yönünden tarafların itirazına uğramayan 18.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda 1 yıl vadeli mevduata bankalarca uygulanan faiz oranlarına göre yapılan hesaplamada, ana para ve faiz getirisinin toplam 8.834,33 TL olarak belirlenmiş olduğundan bu tutar için davacıların talebinin haklı olduğu, ancak ilk derece mahkemesince nazara alınan denkleştirici adalet kuralı hukuken geçersiz olan sözleşmeler, haksız iktisap kuralları uyarınca tasfiyede sözkonusu olduğundan bu yöndeki değerlendirmesinde hukuka uyarlılık görülmediği ve davacıların artırılan bedel kadar karar da hüküm verildiğinden istinaf kanun yoluna başvurmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin, istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekilleri, kararı temyiz etmiştir.

1- Bölge adliye mahkemesince, İlk Derece Mahkeme kararı kaldırılarak davanın 8.834.- TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş olup, davalı vekilince bu karara karşı temyiz isteminde bulunulmuş olmakla, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda, dava değerinin, 2020 yılı kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL’yi aşmadığı, temyiz istemine konu kararın miktar itibariyle kesin olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

2- Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelemesinde; İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz talebinin reddi ile (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 27/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5449, Karar No: 2022/10501, Tarih: 09.06.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/5449 E.  ,  2022/10501 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtay’ca incelenmesi davacı idare vekili ile davalı tarafından istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare vekili ile davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce davacı idare yönünden esastan reddine, davalı yönünden ise kısmen kabulü ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasının faiz ve ödemeye ilişkin bentlerinin HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiş olup; hüküm, davacı idare vekili ile davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek, ağaçlara ise yaş, cins ve verim

durumuna göre değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun davacı idare yönünden esastan reddi ile davalı yönünden kısmen kabulü ile hüküm fıkrasının faiz ve ödemeye ilişkin bentlerinin düzeltilerek HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalının temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

İlk derece mahkemesince üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılarak Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/720 esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesi sonucunda belirlenecek hak sahibine ödenmesine karar verilen kamulaştırma bedelinin bölge adliye mahkemesi kararı ile davalıya derhal ödenmesine hükmedildiğinden, bölge adliye mahkemesi karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken ilk derece mahkemesi karar tarihine kadar faiz işletilmesi,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 27/01/2022 gün ve 2022/57 E. - 2022/132 K. sayılı karar ilamının;

B)2- nolu bendinden (04/02/2021) tarihinin çıkartılmasına, yerine (bölge adliye mahkemesi karar tarihi olan 27.01.2022) ibaresinin yazılmasına,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 27/01/2022 gün ve 2022/57 E. - 2022/132 K. sayılı karar ilamının;

B)2- nolu bendinden (04/02/2021) tarihinin çıkartılmasına, yerine (bölge adliye mahkemesi karar tarihi olan 27.01.2022) ibaresinin yazılmasına,

Hükmün böylece HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacıdan peşin alınan harcın Hazineye irad kaydedilmesine, 09/06/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2267, Karar No: 2021/3596, Tarih: 13.09.2021

**5. Ceza Dairesi         2021/2267 E.  ,  2021/3596 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Rüşvet alma ve rüşvet verme

HÜKÜM : 1-) Sakarya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/01/2020 tarihli ve 2019/347 Esas, 2020/6 sayılı Kararı ile atılı suçlardan beraat

2-) Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 09/12/2020 tarihli ve 2020/1192 Esas, 2020/2290 sayılı Kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde Sakarya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda teknisyen ve infaz koruma memuru olarak görev yapan sanıklar ... ve ... hakkında rüşvet alma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasa'nın 17 ve 18. maddelerine göre ilgili kamu kurum veya kuruluşlarının da bu suçun zarar göreni oldukları, bu itibarla CMK'nin 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Adalet Bakanlığının dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanun'un 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada ilgili bakanlığın duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Adalet Bakanlığına haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi ile tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 13/09/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2015/8392, Karar No: 2015/16069, Tarih: 19.10.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/8392 E.  ,  2015/16069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KAYSERİ 3. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/04/2015

NUMARASI : 2015/6-2015/275

Taraflar arasındaki nafaka artırım davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili dilekçesinde; Kayseri 2.Aile Mahkemesi’nin 09.07.2007 tarih, 2006/105 Esas ve 2007/389 Karar sayılı ilamı ile müşterek çocuk Tuğba lehine 100 TL iştirak nafakası, davacı Serpil lehine 150 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, aradan geçen sürede nafakaların yetersiz kaldığı," müşterek çocuğun Erciyes Üniversitesi ............ Bölümü yüksek lisans öğrencisi olup, okul giderlerinin arttığı" ve davalının maddi durumunun iyi olduğu ileri sürülerek müşterek çocuk için iştirak nafakasının 700 TL'ye, yoksulluk nafakasının 650 TL'ye yükseltilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, davacı Serpil için aylık 150 TL yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren 100 TL artırılarak 250 TL'ye, müşterek çocuk Tuğba için 100 TL iştirak nafakasının dava tarihinden, işe giriş tarihi olan 09.02.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere 75.00 TL artırılarak 175 TL'ye yükseltilmesine ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacılar vekilinin yoksulluk nafakasına ilişkin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacılar vekilinin yoksulluk nafakasına ilişkin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacı Tuğba'ya ait nüfus kayıt örneği incelendiğinde, davacı Tuğba'nın doğum tarihinin 07.07.1991 olduğu, müşterek çocuğun işbu davanın açıldığı 05.01.2015 tarihinden önce reşit olduğu ve davanın kendisi adına açıldığı anlaşılmaktadır.Buna göre, müşterek çocuk için daha önce iştirak nafakasına hükmedilmiş ise de, müşterek çocuk için bu dava ile talep edilenin yardım nafakası olduğu göz önünde bulundurularak, müşterek çocuk Tuğba için yardım hükmedilmesi gerekirken, iştirak nafakasının artırılmasına karar verilmesi doğru değilse de; belirtilen bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nun 438/VII. maddesi gereğince hükmün 1. bendinde yer alan; "müşterek çocuk Tuğba için 100 TL iştirak nafakasının davacının yaşı da dikkate alınarak dava tarihinden, işe giriş tarihi olan 09.02.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere 75.00 TL artırılarak 175.00 TL olarak belirlenmesi" ifadesinin çıkartılarak, yerine "müşterek çocuk Tuğba için dava tarihinden, işe giriş tarihi olan 09.02.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere 175.00 TL yardım nafakası" ifadesinin yazılarak hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/35025, Karar No: 2013/30736, Tarih: 27.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/35025 E.  ,  2013/30736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı Türkiye ... Fabrikaları avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı taşeron şirketin işçisi gibi görünse de davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. ile davalı şirket arasındaki alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, kendisinin baştan beri davalı Türkşeker işçisi olduğunu, sendika üyelik fişlerinin asıl işverene gönderildiğini, asıl işverenin ise fabrika ile ilgisi olmadığından üyelik formlarını iade ettiğini ve iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminata bir yıllık brüt ücreti tutarında hükmedilmesi ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. kendisinin ihale makamı olduğunu, ... ambarı tahmil ve tahliyesi ile şekerin istiflenmesi işinin yardımcı işlerden olduğunu ve alt işverene verilebilecek işlerden olduğunu belirterek, davanın husumet ve hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

Diğer davalı ise yetki itirazında bulunarak davacıların iş sözleşmesinin feshedilmediğini, ihale süre bitiminde iş sözleşmelerinin kendiliğinden sona erdiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davalılar arasında muvazaa bulunduğu belirterek davalı ... Tem. San. ve Tic. Ltd.Şti. yönünden davanın husumet sebebi ile reddine, diğer davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş. işyerindeki işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki ... uyuşmazlık, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini ... etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Kanuni olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine şartların oluşmasına rağmen işçinin yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur.