muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11168, Karar No: 2023/14729, Tarih: 17.10.2023

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararında, dava şartı olan arabuluculuk gideri bakımından hatalı şekilde hüküm kurulduğu saptanmıştır. Somut uyuşmazlıkta, tarafların dava şartı olan arabuluculuk kapsamında arabuluculuk faaliyetinde bulundukları ve sürecin sonunda anlaşamadıkları görülmektedir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda arabuluculuk ücretinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de ilâmın İlgili Hukuk kısmının (3) ve (4) numaralı paragrafında yer verilen Kanun hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama gideridir. 6100 sayılı Kanun’un "Yargılama giderlerinden sorumluluk" kenar başlıklı 326 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda kısmen kabul kararı verilen eldeki davada, arabuluculuk giderinin tarafların haklılık durumuna göre paylaştırılması yerine tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının arabuluculuk ücretine ilişkin bendin hükümden tamamen çıkartılarak yerine; "Hazine tarafından karşılanan 680,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 627,00 TL'sinin davalıdan, bakiyesinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine," bendinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11860, Karar No: 2021/588, Tarih: 25.01.2021

**15. Ceza Dairesi         2020/11860 E.  ,  2021/588 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dolandırıcılık suçundan şüpheliler ... ve diğerleri haklarında yapılan soruşturma esnasında, suç yeri itibarıyla dosyanın Adana Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 13/11/2019 tarihli ve 2017/5797 soruşturma, 2019/444 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 03/12/2019 tarihli ve 2019/72342 soruşturma, 2019/6092 sayılı yetkisizlik kararı üzerine, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair mercii Tarsus 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07/01/2020 tarihli ve 2019/1140 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 01/10/2020 gün ve 94660652-105-16-9638-2020-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak soruşturma dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26/10/2020 gün ve 2020/88547 sayılı tebliğnamesiyle Dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 20/11/2017 tarihli ve 2017/30314 esas, 2017/23733 karar sayılı ilamında yer alan, "....Dairemizin 06.04.2015 tarih ve 2015/4473-23011 sayılı ilâmı ve daha birçok kararında da belirtildiği üzere, dolandırıcılık suçunun, iradesi fesada uğratılan kişinin yatırmış olduğu paranın fail tarafından çekildiği anda tamamlanacak olması nedeniyle suç yerinin de menfaatin temin edileceği yer olacağından hareketle...." şeklinde belirtildiği üzere, suç yerinin paranın çekildiği veya menfaatin temin edildiği yer olacağı nazara alındığında, somut olayda, müşteki tarafından yatırılan paranın Ziraat Bankası A.Ş. Seyhan/Adana Şubesi'nin Z1544004 numaralı ATM cihazından çekildiği, bu halde haksız menfaatin temin edildiği yerin Adana Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Soruşturma dosyasına konu olayda haksız menfaatin temin edildiği yerin Adana Cumhuriyet Başsavcılığı yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmadığından, kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülmekle, Tarsus 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07/01/2020 tarih ve 2019/1140 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 25/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/116, Karar No: 2012/1548, Tarih: 23.05.2012

**Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu         2012/116 E.  ,  2012/1548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih ve numarası yukarıda yazılı hükmün incelenmesi sırasında Özel Daireler arasında meydana gelen görev uyuşmazlığının giderilmesi istenilmekle, 2797 sayılı Yasa uyarınca toplanan Başkanlar Kurulu'nca Dairelerin görevsizlik kararlarıyla dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, haksız fiili sonucu meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkin olup hüküm Asliye Hukuk Mahkemesince verilmiştir.

Uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle hükmün temyiz inceleme görevi 4.Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: 4.Hukuk Dairesinin görevsizlik kararının KALDIRILMASINA, dosyanın bu Daireye gönderilmesine, 23.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17907, Karar No: 2014/6282, Tarih: 10.03.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/17907 E.  ,  2014/6282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi-

SUÇ : İşyeri dokunulmazlığını bozma, Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I- hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan verilen karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükmolunan adli para cezasının taksitlendirilmesine karar verildiğinden tebliğnamedeki (2) numaralı bozma düşüncesine katılınmamış,işyeri dokunulmazlığını bozma suçunun birden fazla kişi ile birlikte işlenmesi nedeniyle suça sürüklenen çocuğa verilen cezanın TCK'nın 119/1-c maddesi uyarınca artırılması gerektiğinin gözetilmemesi karşı temyiz olmadığı için bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya,toplanan delillere,gerekçeye,hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,

II- hakkında hırsızlık suçundan verilen karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Şüphe üzerine takip sonucu yakalanan suça sürüklenen çocuğun hırsızlığa ilişkin bir ihbar bulunmadığı halde suça konu eşyalardan bilgisayarı attığı yeri göstererek bulunmasını sağladığının ve yakalandıkları yerde ele geçen 3 adet VCD, klavye ve uzaktan kumanda cihazı ile bilgisayarı ... İlköğretim Okulu'ndan çaldıklarını söyleyerek suça konu eşyaların tamamının iadesini sağladığının anlaşılması karşısında hakkında TCK'nın 168.maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA,10/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/382, Karar No: 2015/11150, Tarih: 03.03.2015

**7. Ceza Dairesi         2015/382 E.  ,  2015/11150 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2014/391891

MAHKEMESİ : Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2014

NUMARASI : 2014/153 (E) ve 2014/357 (K)

SUÇ : 5411 sayılı yasaya muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de,

Sanığın nitelikli zimmet suçundan cezalandırılması halinde, adli para cezasının tayini yönünden 5411 sayılı Yasa'nın 160/2. maddesinde yer alan "hükmolunacak adli para cezası miktarının bankanın uğradığı zararın üç katından az olamayacağına" ilişkin düzenleme uyarınca, üç kat uygulamasında nitelikli zimmet kapsamında değerlendirilen eylemler nedeniyle oluşan ve tazmin edilmeyen toplam zarar miktarının dikkate alınacağı ve bu nitelikte bir zararın bulunmaması halinde ise sadece gün adli para cezası tayin edilerek anılan maddedeki üç kat uygulamasının yapılamayacağı hususları gözetilerek hüküm oluşturulması gerekir.

Somut olayda, sanığın zimmet teşkil eden tüm eylemleri nedeniyle oluşan ve tazmin edilmeyen zararın 632.807,30 TL; nitelikli zimmet eylemlerinden kaynaklanan zarar miktarının 502.040.91 TL; sanık tarafından geri ödenen miktarın ise 247.051,65 TL olduğu tespit edilmiş olmakla;

Nitelikli zimmet eylemlerinden kaynaklanan zarar miktarı olan 502.040.91 TL'ndan sanık tarafından geri ödenen miktar olan 247.051,65 TL'nın çıkartılması sonucu bulunan 254.989,26 TL'nın hapis cezası yanında hükmolunan adli para cezasının hesabına esas alınması, daha sonra, bu miktarın 3 katına yükseltilmesi ve 5335 sayılı Yasa'nın 22. maddesi ile 5083 sayılı Yasa'nın 2. maddesine eklenen fıkrada yer alan "İlgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve idarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası'nın (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz." şeklindeki hüküm dikkate alınarak sonuç adli para cezasının 764.967,00 TL olarak belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde uygulama yapılarak fazla miktarda ceza tayin edilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca, sonuç cezanın belirlenmesine ilişkin hüküm fıkrasında yer alan "sanığın neticeten 13 yıl 4 ay hapis ve 1.506.122 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin çıkartılması, bunun yerine "sanığın neticeten 13 yıl 4 ay hapis ve 764.967,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin yazılması, diğer kısımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 42.952,30 TL nispi temyiz onama harcının sanıktan alınmasına, 03/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21509, Karar No: 2013/22356, Tarih: 17.12.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/21509 E.  ,  2013/22356 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

vekili Av. ...

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekili, sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, ücret alacağı ile ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, davalı vekili, delil listesinde açıkça yemin deliline de dayanmış olup fazla çalışma, genel tatil ve yıllık izin alacakları konusunda yemin teklif hakkı kullandırılmadan karar verilmesi bozmayı gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 17.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3067, Karar No: 2017/7133, Tarih: 23.10.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/3067 E.  ,  2017/7133 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma gelen sigortalıya yapılan yardımların davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, birleşen 2006/16 E, 2013/93 E sayılı davaların kabulüne,birleşen 2014/121 E sayılı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, tarafların vekillerinin temyiz etmeleri üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı ... vekilinin temyiz talebi yönünden;

Hüküm İş Mahkemesi tarafından verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8. maddesi hükmüne göre, iş mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm 20.03.2017 tarihinde temyiz eden davalı vekiline yöntemince tebliğ edilmiş, temyiz ise 04.04.2017 tarihinde vuku bulmuştur. İş mahkemelerinden verilen kararlara karşı temyiz süresi 8 gün olduğundan, 8 günlük temyiz süresi geçtiğinden, 01.06.1990 gün ve 1989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı da göz önünde tutularak davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden REDDİNE,

2-)Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 9, 10 ve 26. maddeleri olup, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacı Kurum, davada 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, sigortalının işe giriş tarihi ve işe girişinin süresinde Kuruma bildirilip bildirilmediği yöntemince araştırılmamıştır.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile, “işveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak

gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tespit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22'nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26'ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı işverenin 506 sayılı Yasanın 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk esasına dayanır. İş kazasında, işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet, sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Yasasının 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, masraf, ödeme ve ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı toplamı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Yasasının 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, tazminat miktarından, Borçlar Yasasının 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, tazminat miktarından, Borçlar Yasasının 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Bozma sonrası yapılan yargılamada, kazalı sigortalının işe giriş bildirgesinin verilmesi ile ilgili Kurum tarafından mahkemeye gönderilen bilgi yazısında; 04.06.2003 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı işveren tarafından verilmediği, 21.10.2003 tarihli müfettiş raporuna istinaden resen işe giriş bildirgesinin tanzim edildiği belirtilmiştir.

Mahkemece, davalı işyerinin ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyeri olduğu, kazalı sigortalının bu işyerinde 05-10 mayıs tarihleri arasında işe başladığı, 04.06.2003 tarihinde iş kazasının meydana geldiği, 1 aylık bildirim süresinin geçmediği değerlendirilerek davalı işverenin 10. madde kapsamında sorumluluğunun olmadığı kabul edilmiş ve bu duruma göre rücu edilebilir alacak hesabı yapılmıştır.

Mahkemece, resmi kurumlardan ruhsat vs belgeler celp edilip davalı inşaat işyerinin; ilk defa sigortalı çalıştırılması ve kapsama alınması gerektiği tarih belirlenerek sonucuna karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23701, Karar No: 2014/24717, Tarih: 22.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/23701 E.  ,  2014/24717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 17/07/2014

NUMARASI : 2013/532-2014/561

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili sendika ile davalı belediye arasında 01.01.2009 ilâ 31.12.2013 tarihleri arasında geçerli toplu iş sözleşmeleri imzalandığını, davalıya bağlı işyerlerinde çalışan işçilerden sendikaya üye olanların listelerinin davalıya bildirildiğini, işçilerin ücretlerinden üyelik ve dayanışma aidatlarının kesilmesine rağmen müvekkil sendikaya ödenmediğini ileri sürerek üyelik ve dayanışma aidat bedellerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında üyelik ve dayanışma aidat alacağının tahsili istemine ilişkindir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesine göre, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihteki, davalının Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde görülür. İş mahkemelerinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olduğundan, anlaşma ile bertaraf edilemeyeceği gibi genel yetki kuralları da uygulanmaz. Hatta, davalı tarafından yetki itirazında bulunulmamış olsa bile, mahkemece yargılamanın her aşamasında yetki hususunun gözetilmesi gerekir.

5521 sayılı Kanun'un gerekçesinde, mahkemenin yer itibariyle yetkisi konusundaki hükmün kamu düzenine ilişkin olduğu açıkça ifade edilmiş ve 5. maddede belirtilen yetki kuralına aykırı sözleşmelerin geçersiz olduğu belirtilmiştir. Kamu düzenine ilişkin ve kesin olan yetki kuralına aykırı sözleşme yapılamaz. Bu halde, yetki itirazı ilk itirazlardan olmadığından, taraflar yargılama bitinceye kadar yetki itirazında bulunabileceği gibi, mahkeme de yargılamanın her aşamasında kendiliğinden yetkisizlik kararı verebilir. 5521 sayılı Kanun'da kamu düzenine ilişkin ve kesin yetki kuralı düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ç maddesine göre de, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması hususu dava şartlarındandır. Yine 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesine göre de, dava şartı yokluğu durumunda mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir.