muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/17430, Karar No: 2025/4918, Tarih: 28.04.2025

Sanığın 23.03.2018 tarihli eylemini, Büyükçekmece 11. Asliye Ceza Mahkemesince kanuni zorunluluk üzerine verilen ve 04.09.2015 tarihinde kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının

denetim süresi içerisinde gerçekleştirmesi nedeniyle, 5237 sayılı TCK'nın 191/5. maddesi uyarınca ayrı bir soruşturma ve kovuşturma yapma yasağı bulunduğu ve bu suçun sadece ilk suçtan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ihlâli sayılabileceği, Mahkemesince 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca "düşme" kararı verilip Büyükçekmece 11. Asliye Ceza Mahkemesine ihbarda bulunulması gerektiği, sanığın 22.05.2020 tarihli eylemi yönünden ise gereği için İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığına ihbarda bulunulması gerektiği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

Mahkemesince "düşme" kararı verilip ihbarda bulunulması gerekmekte ise de; zaten ihbarda bulunulduğu ve hükmün açıklanmasına karar verildiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 14.02.2023 tarihli ve 2021/3103 Esas, 2023/223 Karar sayılı istinaf başvurusunun esastan reddi kararı ile kesinleştiği gözetilerek yeniden ihbarda bulunulmayıp yalnızca düşme kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

D. 5271 sayılı CMK'nın 309/4-d maddesi;

"Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” Şeklinde düzenlenmiş olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmekle, 5271 sayılı CMK'nın 309/4-d maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. İnegöl 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.03.2021 tarihli ve 2020/520 Esas, 2021/301 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

C. 5271 sayılı CMK'nın 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedeninin cezanın kaldırılmasını gerektirdiği belirlendiğinden;

Hüküm fıkrasının; "sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 22.05.2020 tarihli eylem yönünden gereği için İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına" şeklinde değiştirilmesine,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/172, Karar No: 2022/1330, Tarih: 19.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/172 E.  ,  2022/1330 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki "Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ... 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair kararına yönelik ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesince verilen davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair kararının kaldırılarak davanın kabulüne ilişkin karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; müvekkili şirketin "..." asıl unsurlu tanınmış markaların sahibi olduğunu, "... ... Cleanıng Magıcal Hook" ibaresinin tescili için davalı kuruma başvurduğunu, davalı şirketin "...", "... Clean&Shine+Şekil" ibareli markalarına dayalı olarak müvekkili başvurusuna yaptığı itirazın önce ilk aşamada reddedildiğini, bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin ise YİDK tarafından kabul edilerek müvekkilinin marka başvurusunun reddine karar verildiğini, alınan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, markalar ve kapsamlarındaki mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunmadığı gibi müvekkilinin tescilli "..." markalarından kaynaklanan müktesep haklarının gözetilmediğini, bir dönem davalı şirketin 20 ve 21. sınıfta yer alan bazı malları piyasaya "..." markası altında sunulması için müvekkilinden lisans aldığını, aralarında sonradan oluşan ihtilaftan dolayı müvekkilinin markalarına itiraz etmeye başladığını ileri sürerek YİDK’nin 2014/M-14604 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabı:

5. Davalı Kurum vekili; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının başvurusuna konu ibare ile redde mesnet markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, davacının başvuru markasının itiraza mesnet markalara yaklaştığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. Davalı şirket vekili; "..." ibareli markaların müvekkiline ait olduğunu, müktesep hak sahipliği iddiasının yerinde olmadığını, başvuru konusu markanın tescilinin müvekkilinin markaları ile iltibas oluşturacağını, müvekkilinin marka geçmişinin 1983 yılına uzandığını, YİDK kararının verildiği tarihte ileri sürülen hususlar kapsamında değerlendirme yapılabileceğini, davacının müvekkili markalarına yanaşma amacında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

6. Davalı şirket vekili; "..." ibareli markaların müvekkiline ait olduğunu, müktesep hak sahipliği iddiasının yerinde olmadığını, başvuru konusu markanın tescilinin müvekkilinin markaları ile iltibas oluşturacağını, müvekkilinin marka geçmişinin 1983 yılına uzandığını, YİDK kararının verildiği tarihte ileri sürülen hususlar kapsamında değerlendirme yapılabileceğini, davacının müvekkili markalarına yanaşma amacında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

7. ... 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 06.09.2016 tarihli ve 2014/543 E, 2016/219 K. sayılı kararı ile; başvuru kapsamında yer alan marka ile davalı şirkete ait markalar arasında yüksek düzeyde emtia ve marka benzerliği bulunduğu, dosyada yer alan ve davacı ile davalı şirket arasında 23.07.2009 tarihinde, 2006/29697 sayı ile davacı adına tescilli “... Plastik Tp+şekil” ibareli markanın ihtiva ettiği “süngerler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri” emtialarında geçerli olmak üzere iki yıl süre ile verilen İnhisari Olmayan Lisans Anlaşması’nın 10.06.2011 tarihinde, lisans sözleşmesinde yer alan hüküm gereğince iki yıllık sürenin dolmasından bir ay önce davacı tarafından feshedildiği, davalı şirketin 2009 yılından itibaren davacıya ait “... plastik tp+şekil” ibareli markayı lisans yoluyla kullandığı dikkate alındığında, davalı şirketin davacının markasını kullandığı ve ticari hayatında bu kullanım hakkından kendisinin de faydalandığı, böylelikle davacı adına tescilli olan ve “...” ibaresinin de yer aldığı markanın önceki tescilli kullanımını kabul ettiğinin söylenebileceği, ticaret sicil kaydından, davacının “... Plastik Ticaret” unvanıyla 15.01.1993 tarihinde kurulduğu, davalı şirketin ise 02.03.1999 tarihinde faaliyete geçtiği ve “... Temizlik Kozmetik” ibaresini kullandığı, davacının "..." esas ibareli önceki tarihli markaları kapsamında kalan emtialar yönünden müktesep hakkının bulunduğu, bu sebeple davacının müktesep hak teşkil eden markaları kapsamında kalan emtialar yönünden davaya konu markayı tescil ettirme hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı yana müktesep hak teşkil eden "20. sınıf: çamaşır mandalları. 21. sınıf: elektriksiz temizlik aletleri gereçleri (boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, çelik yünleri, üstüpüler, bulaşık eldivenleri, dahil) çamaşır mandaları, ütü masaları ve kılıfları)" malları yönünden davanın kabulüne, YİDK'nın 2014-M-191230 sayılı kararının anılan mallar yönünden iptaline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

8. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

8. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

9. ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 15.03.2018 tarihli ve 2017/1420 E., 2018/279 K. sayılı kararı ile; başvuru kapsamında yer alan 20. sınıfa dahil "çamaşır mandalları" ile 21. sınıfa dahil "elektriksiz temizlik aletleri gereçleri (boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, çelik yünleri, üstüpüler, bulaşık eldivenleri, dahil) çamaşır mandaları, ütü masaları ve kılıfları)" malları ile redde mesnet markaların kapsamlarında bulunan mal ve hizmetlerin benzer olmadıkları, öte yandan başvuru konusu işaretin asli unsurunun, "..." kelimesi olduğu, yine aynı unsurlu 93/005878, 2006/29697, 2004/38103 sayılı markaların davacı adına tescilli bulunduğu, bu markaların fiilen kullanıldığı, başvuru kapsamındaki mal ve hizmetlerin davacının önceki tarihli markalarının kapsamlarında aynen yer aldığı, başvurunun davalı markalarından ziyade davacının önceki tarihli markalarına benzediği, diğer bir deyişle davacının markasını, davalı şirket markalarına yanaştırmaya çalışmadığı, dolayısıyla davacının önceki markalarından kaynaklanan müktesep hakkı nedeniyle bu markaların serisi niteliğindeki dava konusu başvuruyu tescil ettirebileceği kanaatine varıldığı, bu nedenlerle dava konusu marka başvurusunun reddine ilişkin kurum kararının tamamının yerinde olmadığı, açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne, YİDK'nin 2014-M-191230 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

10. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, süresi içerisinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

11. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.06.2019 tarihli ve 2018/2740 E., 2019/4178 K. sayılı kararı ile; “…1- İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2- Dava davacı marka başvurusunun reddine dair TPMK YİDK kararının iptaline ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesince ise bu kararın kaldırılarak davanın tamamen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin 2007/7547 Esas, 2008/10251 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere marka sahibinin markasını gençleştirme ve seri marka oluşturma hakkı bulunmaktadır. Bununla birlikte, tescil ettirilmek istenen yeni marka ile 3. kişilerin daha önceden tescil ettirdiği markalara yanaşılmaması ve markanın özgün ayırt edici unsurunun korunması gerekir. Somut olayda, davacının önceki tarihli ''...'' ibareli markalarının ''...'' ibaresi yönünden davacı adına müktesep hak teşkil ettiğinin kabulü isabetli ise de; başvuru konusu markanın 2007/52986 sayılı davalı şirkete ait markada yer alan, mavi zemin üzerine beyaz fon içermesi ve dalgalı şekil yapısı itibariyle bu markaya yanaşma niteliğinde olduğu kabul edilerek, yanaşılan markada yer alan mallar yönünden davacının müktesep hakka dayanması mümkün değildir. Mahkemece, davacının başvuru konusu markası ile itiraza dayanak 2007/52986 sayılı markanın tescil kapsamlarının denetime elverişli şekilde karşılaştırıldığı ek rapor alınarak, 2007/52986 sayılı marka kapsamında bulunan aynı ve benzer olan mallar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, davalılar vekillerinin istinaf başvurularını esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

12. ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 23.10.2019 tarihli ve 2019/1113 E., 2019/1047 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; dava konusu başvuru markasının asli unsurunun “...” ibaresinden oluştuğu, markadaki diğer ibarelerinin tali unsurlar olduğu, markadaki şekil unsurunun da tali unsur niteliğinde olduğu, davacı adına tescilli 93/005878, 2006/29697, 2004/38103 sayılı markaların da asli unsurlarının "..." ibaresi olduğu, anılan önceki tarihli markaların davacı tarafından fiilen kullanıldığı gibi başvuru kapsamındaki mal ve hizmetlerin tamamının da bu markaların kapsamlarında aynen yer aldıkları, davalı şirketin redde mesnet 171722, 1998/019405, 2007/52986 ve 184802 sayılı markalarının asli unsurlarının da “...” ibaresi olduğu, bunun dışındaki markalarda yer alan şekil unsurları ile 2007/52986 sayılı markadaki "Clean&Shine" ibarelerinin tali unsurlar oldukları, buna göre davacının başvuru markasının davalı şirket markalarından ziyade davacının önceki tarihli markalarına benzediği, dava konusu marka başvurusu ile davalı şirket markalarına yanaşma amacında olmadığı, bu sebeple davacının önceki markalarından kaynaklanan müktesep hak nedeniyle anılan markaların serisi niteliğinde olan dava konusu marka başvurusunu tescil ettirebileceği, ayrıca 2007/52986 sayılı markanın asli unsurunu teşkil eden "..." ibaresinin beyaz zemin üzerine yarım halkalar içinde yazıldığı, bu markanın tali unsurunu oluşturan "Clean&Shine" ibaresinin içerisine yerleştirildiği şekil ile dava konusu başvurunun asli unsurunu oluşturan "..." ibaresinin içerisine yazıldığı şekil arasında bir benzerlik bulunmadığından ya da benzerlik bulunduğu kabul edilse dahi bu şekillerin hiç bir ayırt edicilikleri olmadığından bozma ilamındaki aksi görüşe iştirak edilemeyeceği, ayrıca bozmaya konu karara emsal olarak kabul edilen ve dava konusu marka başvurusundaki "... Practical Cleaning" ibaresini ve mavi zemin üzerine beyaz fon kompozisyonu ile dalgalı şekil yapısı ile içeren davacının 2012/19343 sayılı marka başvurusuna da davalı şirketçe işbu davadaki markalarına dayalı olarak itiraz edildiği, itirazın nihai olarak kabulü ile başvurunun reddine ilişkin kararın iptali için davacı yanca dava açıldığı, ... 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/532 E., 2015/350 K. sayılı dosyasında görülen dava sonucunda davacının başvuru üzerinde müktesep hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilip bu kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/876 E., 2017/3607 K. sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteği de reddedilerek kesinleştiği, bu karara göre davacının "... Practical Cleaning" ibaresi ve mavi zemin üzerine beyaz fon kompozisyonu ile dalgalı şekil yapısını içeren marka üzerinde müktesep hakkının bulunduğu açık olup, her ne kadar dava konusu marka başka olduğundan anılan karar, işbu dosya yönünden kesin hüküm teşkil etmez ise de güçlü bir delil olduğu, eldeki davaya konu başvuruda ise, "..

. Hukuk Dairesinin 2016/876 E., 2017/3607 K. sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteği de reddedilerek kesinleştiği, bu karara göre davacının "... Practical Cleaning" ibaresi ve mavi zemin üzerine beyaz fon kompozisyonu ile dalgalı şekil yapısını içeren marka üzerinde müktesep hakkının bulunduğu açık olup, her ne kadar dava konusu marka başka olduğundan anılan karar, işbu dosya yönünden kesin hüküm teşkil etmez ise de güçlü bir delil olduğu, eldeki davaya konu başvuruda ise, "... Practical Cleaning" ibaresi ile mavi zemin üzerine beyaz fon ve dalgalı şekil yapısını içerir markaya yalnızca ayırt edici niteliği bulunmayan "Magical Hook" ibaresi eklendiğinden ve bu ibarenin aynısı ya da benzeri davalı markalarında yer almadığından, bu davanın konusu başvuru yönünden de davacının müktesep hakka sahip olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu 2012/88564 sayılı marka başvurusunun, “... Practical Cleaning Magical Hook” şeklindeki ibaresi ile davacının önceki markalarının asli unsuru olan “...” ibaresini muhafaza eden bir seri marka oluşturma amacında mı, yoksa davalı şirkete ait 2007/52986 sayılı markadaki “... clean&shine+şekil” şeklindeki ibareye yakınlaşan/benzeyen niteliği haiz bir marka oluşturma amacında mı bir başvuru olduğu, buradan varılacak sonuca göre davacıya ait dava konusu başvuru markası ile davalı şirkete ait 2007/52986 sayılı markanın kapsamındaki benzer mal ve hizmetlerin tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar vardır.

16. Hemen belirtmek gerekir ki, tescilli bir markanın, ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. Ancak somut olayda uyuşmazlığın çözümü için başvuru ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (556 sayılı KHK) uygulanması gerekmektedir.

16. Hemen belirtmek gerekir ki, tescilli bir markanın, ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. Ancak somut olayda uyuşmazlığın çözümü için başvuru ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (556 sayılı KHK) uygulanması gerekmektedir.

17. Bilindiği üzere, Türk Hukuku’nda sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın 7. maddesinde bir marka tescil başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu (Kurum) tarafından “mutlak ret nedenleri” kapsamında yapılacak inceleme sonucunda reddedilmesinin koşulları belirlenmiştir. Mutlak ret nedenlerinin ortak özelliği, marka olarak tescili talep olunan işaretin kamuyu ilgilendirmesi veya kamuya mal olmasıdır. Ret nedenlerinin mutlak karakteri icabı, herhangi bir kişinin ileri sürmesine gerek kalmaksızın Kurum ve mahkeme tarafından "re'sen" dikkate alınırlar. Zira mutlak ret nedenleri birer def’î değil, itiraz sebebidir. Mutlak ret nedenlerini, mükellefiyetleri olmamasına rağmen, 556 sayılı KHK’nın 34. maddesi gereği herkes Kurumun bilgisine arz edebilir ve ilgililer (tescil neticesinde menfaat kaybına uğrayabilecek kişiler) de 556 sayılı KHK’nın 35. maddesi çerçevesinde "itiraz" konusu yapabilirler. İlgililer bu itirazlarından feragat edemezler. İtiraza rağmen YİDK tarafından verilen kesinleşmiş tescil kararına karşı, 556 sayılı KHK’nın 53. maddesi gereğince iptal davası ikame edilebilir. Bu davalarda, mutlak ret nedenleri mahkemece re'sen dikkate alınır. YİDK kararlarının iptali için açılan davalarda mutlak ret nedenleri hakkındaki inceleme ve değerlendirme başvuru tarihindeki koşullara göre yapılır. Mutlak ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 42/1-a maddesi gereğince hükümsüzlük davası açılabilir. Böyle bir dava sonuçlanmadan tescili yolsuz da olsa bir markanın kullanımı engellenemez (Karan, Hakan/Kılıç, ...: Markaların Korunması 556 sayılı KHK Şerhi ve İlgili Mevzuat, 1. Baskı, ... 2004, s. 79-80).

18. 556 sayılı KHK’nın 8. maddesinde ise markanın tescili ile ilgili “nispi ret nedenleri” düzenlenmiştir. Bu nedenlerin ortak özelliği, tescili talep olunan marka üzerinde üçüncü bir kişinin üstün hak iddiasına dayanmasıdır. Mutlak ret nedenlerinden farklı olarak nispi ret nedenlerinin kamu menfaati ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Nispi ret nedenleri, mahkeme veya Kurum tarafından re’sen dikkate alınmazlar. Bunların mutlaka 556 sayılı KHK’nın 35. maddesi gereğince ilgili kişiler (yani daha önceki bir tarihte tescil edilmiş veya tescil başvurusunda bulunulmuş bir markanın sahibi ile tescilsiz markayı kullanarak bu işaret üzerinde daha eski bir tarihte hak kazanmış olan kişiler) tarafından “itiraz” olarak ileri sürülmesi gerekir. İlgili kişiler, itiraz hakkını kullanmaktan feragat edebilirler. Nispi ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 47 ilâ 53. maddeleri arasındaki prosedür takip edilerek kesinleşmiş YİDK kararı aleyhine iptal davası açılabileceği gibi, 556 sayılı KHK’nın 42/1-b maddesindeki şartlar dairesinde hükümsüzlük davası da ikame edilebilir.

19. Somut olay ile ilgisi bulunması bakımından nispi ret nedenlerinden 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi üzerinde durulmasında yarar vardır.

20. 556 sayılı KHK’nın 8/1-a ve b maddesindeki düzenleme; “Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:

a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,

b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ... tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa…” hükmünü haizdir. Buna göre anılan madde kapsamında tescil için başvurusu yapılan marka ile tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka arasında ... tarafından karıştırılma ihtimalinden (iltibas) bahsetmek için hem karşılaştırmaya konu marka işaretleri arasında hem de işaretlerin tescil edileceği mal ve hizmetler arasında aynılık veya benzerlik olması gerekir.