muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5202, Karar No: 2018/6238, Tarih: 02.07.2018

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı ... Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davalı şirkette müdür ve şantiye şefi olan ...'ın işveren vekilliği sıfatı araştırılmalı, işveren vekili olanların teselsül sorumluluğu 5510 sayılı Yasanın 21/1 kapsamında, 3.kişilerin teselsül sorumluluğu 21/4 kapsamında ve yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenmeli,sonucuna göre karar verilmelidir.

2-23.05.2010 günü gerçekleşen iş kazasında hayatını kaybeden sigortalının, hak sahiplerine bağlanan gelir nedeniyle uğranılan davacı Kurum zararının davalılardan rücuan alınmasına ilişkin davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin ilk fıkrasında, iş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş olmakla, anlaşılacağı üzere işverenin rücu alacağından sorumluluğu belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı ... Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ...Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve... Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “...” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren ... tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak % 10 arttırılıp % 10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak % 5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibinin bakiye ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, işçinin bakiye ömrü ile sınırlıdır. Önceki hesap yöntemlerinde, kız çocuklarının bakım ihtiyaçları, evlenme çağlarının kural olarak kentlerde geldiği kabul olunan 22 yaşla, köylerde ise 18 yaşla sınırlı tutulması gereği varsayımsal olarak kabul olunmakta idi. Kız çocuklarının evlenme yaşlarının, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik durumuna, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre değişiklik arz ettiği gözetildiğinde, Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre düzenlenen evlenme yaşı istatistiklerinden yararlanılarak belirlenmesi tazminat hesap ilkelerine daha uygun olacaktır. Erkek çocuklar için 18 yaşla, orta öğretim halinde 20 yaşla, yüksek öğretim halinde 25 yaşla sınırlı tutulması gerekir.Ancak çocukların içinde bulundukları koşullara göre, yükseköğrenim görebileceklerinin kabulünün gerektiği hallerde 25 yaşına kadar destekten yararlandırılmalarının gerekeceği kabul olunmalıdır.

Eş yönünden ise, evlenme ihtimalinin A.Y.İ.M kararı gözetilmek suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

Öte yandan haksahiplerine aylık bağlanmamış ise pasif devre zarar hesabı gözetilmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, işverenin temyizi kapsamında; ...'ın işveren vekili olup olmadığı araştırılmalı, işveren vekili olmadığının tespit edilmesi halinde, yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında teselsül sorumluluğu belirlenmeli, gerçek zarar hesabı yapılmalı, ... yönünden Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda anılan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, varılacak soruca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ile davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 02/07/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16853, Karar No: 2024/8068, Tarih: 11.06.2024

**11. Ceza Dairesi         2021/16853 E.  ,  2024/8068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/384 E. 2019/91 K.

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 21.05.2013 tarihli ve 2012/414 Esas ve 2013/302 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 37 nci maddesinin birinci maddesi delaletiyle 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl hapis, 10.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına; sanık ...'un aynı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanması ile cezasının infazından sonra denetim tedbirlerinin uygulanmasına, hükmedilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesinin 22.05.2017 tarihli ve 2015/9795 Esas, 2017/11144 Karar sayılı kararı ile sanıklara yüklenen dolandırıcılık suçu nedeniyle, hükümlerden sonra ve 02.12.2016 tarih ve 29906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 ve 254 üncü maddeleri gereğince uzlaştırma işlemleri yapılmasından sonra sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması gerekçesiyle hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma üzerine yapılan yargılamada, Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2017/384 Esas, 2019/91 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 37 nci maddesinin birinci maddesi delaletiyle 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl hapis, 10.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına; sanık ...'un aynı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanması ile cezasının infazından sonra denetim tedbirlerinin uygulanmasına, hükmedilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Sanık ...'un temyiz isteği; uzlaştırma işlemlerine ilişkin tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığına ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Sanık ...'un temyiz isteği; uzlaştırma işlemlerine ilişkin tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığına ilişkindir.

2. Sanık ...'un temyiz isteği; uzlaştırma işlemlerine ilişkin tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığına ilişkindir.

3. Sanık ... müdafiinin temyiz isteği; sanığın atılı eylemleri işlediğine yönelik her türlü şüpheden uzak, inandırıcı, kesin ve mahkumiyetine yetecek delil elde edilememiş olması sebebiyle beraatine hükmedilmesi gerekirken mahkumiyetine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Kendisini Hasan olarak tanıtan ... ile kendisini İbrahim olarak tanıtan İntikam'ın suç tarihi öncesinde katılanın iş yerine giderek madeni yağ ihtiyaçları olabileceğini bu nedenle kendisinden alışveriş yapabileceklerini söyleyip telefon numaralarını bırakarak iş yerinden ayrıldıkları, suç tarihinden bir hafta kadar önce temyiz dışı sanıklar ... ve İntikam'ın katılanı cep telefonunundan arayarak 30.06.2012 tarihinde kendilerine teslim edilmek üzere adet başı 40,00 TL'den 500 teneke madeni yağ almak istediklerini ve ... Nakliyat Ltd. Şti isimli şirket adına sevk irsaliyesi düzenlenmesi şeklindeki taleplerinin katılan tarafından kabul edilerek beraberinde tanıklar ..., ... ve ... olduğu halde suç tarihinde Denizli iline götürdüğü,burada ... ve İntikam'ın ile telefonla yönlendirmesi ile madeni yağların 400 tenekesini sanıklar ..., ... ve ...'nın bulunduğu bir iş yerinin önüne bıraktığı,devamında beraberine sanık ...'i de alarak kalan 100 teneke madeni yağı başka bir adrese bırakacağı zannıyla yola devam ettiği esnada sanık ...'ün evinden anahtar alacağını söyleyerek aracı durdurduğu ve araçtan indikten sonra koşarak uzaklaşması üzerine katılan ve yanında bulunan tanıkların durumdan şüphelenerek bedelini tahsil etmedikleri 400 teneke madeni yağı indirdikleri Toptancılar Sitesine gittiklerinde, 400 teneke madeni yağın söz konusu yerde olmadığını tespit ettikleri, 400 teneke madeni yağın temyiz dışı sanıklar ..., İntikam ve sanık ... tarafından tanık ...'e ait 20 YH ... plaka sayılı İveco marka bir kamyona yüklenip Afyonkarahisar ili Dazkırı ilçesine götürüldüğü ve burada Sarıkavak Petrol İstasyonunu işleten ... isimli şahsa belgesiz olarak 12.000,00 TL karşılığında satıldığının tespit edilmesi şeklindeki olay sebebiyle, sanıkların eylemleri ile iştirak iradesi altında hareket ederek katılanın iradesini fesada uğratmak suretiyle kendilerine menfaat sağlaması şeklindeki eylemleri ile dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia olunmuş, oluşun iddiaya uygun olduğu kabül ve değerlendirilmesiyle bozma sonrası sanıklar hakkında temyize hükümler kurulmuştur.

2. Sanıklar aşamalarda oluşu tevil yollu ikrar etmiş,atılı suçlamaları kabul etmemişlerdir.

IV. GEREKÇE

2. Sanıklar aşamalarda oluşu tevil yollu ikrar etmiş,atılı suçlamaları kabul etmemişlerdir.

IV. GEREKÇE

1. Sanıkların üzerlerine atılı dolandırıcılık suçunun, suç tarihi itibarıyla 6763 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü ve 254 üncü maddeleri gereğince uzlaşma kapsamında olması nedeniyle, dosyanın uzlaştırma bürosuna tevdi edildiği ancak uzlaşmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık ... müdafiinin ve diğer sanıkların yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 29.01.2019 tarihli ve 2017/384 Esas 2019/91 Karar sayılı kararında sanık ... müdafii ve diğer sanıklar tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1062, Karar No: 2025/29, Tarih: 06.01.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1062 E.  ,  2025/29 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1458 E., 2024/24 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gerze (Sinop) Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/206 E., 2023/211 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkili ...'ın terasta bulunan bacayı temizlemek için demir bir çubukla çatıya çıktığında, teras katın yakınından ve altında geçen enerji nakil hattındaki akımın çubuğu kendine doğru çekmesi neticesinde akıma kapılarak ağır yaralandığını, müvekkilinin elinden düşen demir çubuğun o esnada terasta bulunan müvekkilinin oğlu ...'a çarparak onun da yaralanmasına sebep olduğunu, meydana gelen olayda müvekkillerinin bir kusurunun bulunmadığını, davalı şirketin kusursuz sorumluluk hallerinden olan tehlike sorumluluğu kapsamında müvekkillerinin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek; müvekkilleri ... ve ... için şimdilik ayrı ayrı 1.000,00 TL geçici iş göremezlik ve bakım gideri ile ayrı ayrı 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile ... için 300.000,00 TL, ... için 300.000,00 TL, ... için 200.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın süresinde açılmadığını, Mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, kazanın meydana geldiği yerde bulunan enerji nakil hattının mevzuatta öngörülen uzaklıklara uygun olarak tesis edildiğini, müvekkili şirkete kusur izafe edilemeyeceğini, davacının elindeki 8-10 metre uzunluğundaki demir çubuğu açıktan taşımak istemesi sebebiyle kazanın meydana geldiğini, olayın meydana gelmesinin tek ve tüm sorumluluğunun davacıda olduğunu, talep edilen manevi tazminatların yüksek olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dinlenilen tanıklar ve bilirkişi kurul raporuna göre, yüksek gerilim hattının mevzuata uygun olarak tesis edildiği, kazanın davacının uzun bir demir çubuk ile baca temizlemeye çalışırken gerçekleştiği, davacının çalışma öncesi Yeşilirmak Elektrik Dağıtım Şirketine müracaat ederek izin alması ve ilgili şirketin planlı kesinti önlemi alması gerektiği, söz konusu emniyet şartları yerine getirilmeden yapılan işlemde davacı ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu, davalıya yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; Mahkemenin keşif günü dahi defeaten aranmasına rağmen kestirilemeyen elektriğin müvekkili tarafından baca temizliği için kestirileceğinin düşünülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tanık beyanları ve dosya kapsamı dikkate alındığında tüm kusurun davalıda olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, elektrik çarpması sonucu meydana gelen yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, alınan bilirkişi heyet raporunda olayın meydana gelmesinde davacı ...'ın tam kusurlu olduğunun tespit edilmesine, buna bağlı olarak davacının ağır kusur teşkil eden eylemiyle zarar arasındaki illiyet bağının kesilmesine göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden mahallinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.