muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/12013, Karar No: 2019/1415, Tarih: 05.02.2019

**5. Ceza Dairesi         2018/12013 E.  ,  2019/1415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

KATILANLAR : ..., ...

SUÇ : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... haklarında görevi kötüye kullanma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin temyiz incelemesinde;

Görevi kötüye kullanma suçunun 5237 sayılı TCK'nın 257/1. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla aynı Kanunun 66/1-e ve 67/4. maddeleri gereğince 12 yıllık asli ve ilaveli dava zamanaşımına tabi olduğu, 4483 sayılı Kanun uyarınca ön inceleme olurunun verildiği 25/05/2007 ile soruşturma izninin kesinleştiği 07/11/2007 tarihleri arasında zamanaşımının durduğu, durma süreleri eklense dahi belediye meclis kararının son alındığı 02/06/2006 olan suç tarihi ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanıklar hakkında açılan kamu davalarının aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı sebebiyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE,

2-Sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde ise;

.../...

-2-

Belediye meclis kararlarının sanık tarafından uygulamasının sürdürüldüğü Haziran 2007'nin suç tarihi olduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Sanığın yüklenen suçu bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla kez işlediği kabul edildiği halde, hakkında TCK'nın 43/1. maddesi uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması ile yüklenen suçu TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlemesine ve adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesine rağmen aynı Kanunun 53/5. maddesi gereğince hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hükümden önce 28/06/2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasanın 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi hükmüne aykırı olarak infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğine karar verilmesi,

Suçu birlikte işleyen sanıkların kendisini vekille temsil ettiren katılan yararına hükmolunacak vekalet ücretinden "eşit" olarak sorumlu tutulmaları yerine, "müteselsilen" tahsiline hükmedilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 326/2. maddesine aykırı davranılması,

Suçu birlikte işleyen sanıkların kendisini vekille temsil ettiren katılan yararına hükmolunacak vekalet ücretinden "eşit" olarak sorumlu tutulmaları yerine, "müteselsilen" tahsiline hükmedilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 326/2. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı, sanık müdafin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, hüküm fıkrasının 6 no'lu bendinde yer alan “...ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine,” biçimindeki ibarenin hüküm fıkrasından çıkartılması, hüküm fıkrasının katılan lehine vekalet ücreti hükmedilmesine ilişkin 9 no'lu bendinde yer alan "müteselsilen" ibaresinin diğer sanıklar hakkındaki davaların temyiz incelemesi sırasında zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiş olması ve karşı temyiz bulunmaması da nazara alınarak "sanığın payı oranında" şeklinde değiştirilmesi suretiyle eleştirilen hususlar dışında sair yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/219, Karar No: 2012/10140, Tarih: 27.12.2012

**1. Ceza Dairesi         2008/219 E.  ,  2012/10140 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2007/154617

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 19/12/2006, 2006/190 (E) ve 2006/530 (K)

SUÇ : Kasten yaralama, bu suça yardım

TÜRK MİLLETİ ADINA

A-Sanık Mehmet hakkında hükmolunan ceza miktarına göre müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

B-Gerekçeli karar başlığında, karar tarihinin "19/12/2006" yerine, "05/10/2006" olarak yazılması ve suç zaman diliminin gösterilmemesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata ve eksiklik olarak değerlendirilmiştir.

C-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık Hakan'ın eylemi ile sanık Mehmet'in kafa atma eyleminin sübutu kabul, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri ve bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan,sanık Hakan müdafiinin tahrikin derecesine, 5395 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanmamasına vesaireye, sanık Mehmet müdafiinin sübuta, TCK.nun 50. ve 51. maddelerinin uygulanmamasına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine;

Ancak;

1-Oluşa ve dosya kapsamına göre, olay öncesinde mağdur Oğuzhan ve sanık Hakan arasında birbirlerine omuz atma meselesinden kaynaklanan husumet bulunduğu, olay günü okul içerisinde katılan ve sanığın birbirlerine omuz attıkları, aralarında çıkan tartışmada sanık Hakan'ın mağdur ve yanındakileri öldürmekle tehdit ettiği, sanık Hakan'ın öğle tatilinde okuldan çıkarak amcasının oğlu ve kendinden yaşça daha büyük olan sanık Mehmet'in yanına gittiği, mağdur ile aralarında geçen meseleyi anlatarak sanık Mehmet'ten yardım istediği, sanık Mehmet'in, gerekirse kendini koruması için Hakan'a kendisine ait bıçağı verdiği, daha sonra Oğuzhan ile karşılaşacaklarını bilmeden birlikte okula geldikleri, okul bahçesinin girişinde Mehmet'in Hakan'a kavga ettiği kişilerin kim olduğunu sorduğu, Hakan'ın da mağduru göstermesi üzerine sanık Mehmet'in Oğuzhan'ın yanına giderek ona kafa ile vurduğu, yediği darbenin etkisiyle dengesi bozulan mağdurun eğildiği sırada ise Hakan'ın bıçakla mağduru kosta lomber bölgesinden biri batına nafiz olacak, midede yaralanmaya, böbrek, dalak ve pankreasın alınmasına ve hayati tehlike geçirecek, organlarda kayba neden olacak şekilde toplamda iki kez yaraladığı,

a-Kullanılan vasıtanın elverişliliği, hedef alınan bölgenin ve yaranın niteliği ile meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte dikkate alındığında; sanık Hakan'ın eylemi ile açığa çıkan kastının öldürmeye yönelik olduğu, bu nedenle 18 yaşından küçük olan mağdura yönelik çocuğa karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan ceza verilmesi gerektiği düşünülmeksizin, suçun nitelendirilmesinde hataya düşülerek yazılı şekilde kasten yaralama suçundan hüküm kurulması,

a-Kullanılan vasıtanın elverişliliği, hedef alınan bölgenin ve yaranın niteliği ile meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte dikkate alındığında; sanık Hakan'ın eylemi ile açığa çıkan kastının öldürmeye yönelik olduğu, bu nedenle 18 yaşından küçük olan mağdura yönelik çocuğa karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan ceza verilmesi gerektiği düşünülmeksizin, suçun nitelendirilmesinde hataya düşülerek yazılı şekilde kasten yaralama suçundan hüküm kurulması,

b-Sanıkların olay öncesinde mağduru öldürme konusunda anlaşmadıkları ve sanık Mehmet'in mağdura kafa atması üzerine, sanık Hakan'ın kendisinde aniden oluşan kastla mağduru bıçakla vurarak yaraladığı olayda; kendisinde öldürme suçuna iştirak kastı bulunmayan sanık Mehmet'in, mağdura kafa atma eylemi nedeniyle alınacak rapora göre kasten yaralama suçundan cezalandırılması yerine, bıçaklama eyleminden de sorumlu tutulması suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

Adli emanetin 2006/41 sırasında kayıtlı bulunan ve suçta kullanılan bıçağın müsaderesi konusunda karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 27/12/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5696, Karar No: 2014/7726, Tarih: 05.03.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/5696 E.  ,  2014/7726 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Mahkemenin gerekçesinde dayanmış olduğu delillere göre sanıkların eyleminin 5237 sayılı TCK.nın 142/2-g maddesi kapsamında kalması nedeniyle tebliğnamedeki bozma isteyen görüşe iştirak edilmemeştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Tebligat gideri olarak yapılan toplam 14,00TL yargılama giderinin, CMK'nın 324/4 maddesi uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usülü Hakkında Kanunun 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olduğunun anlaşıldığı halde hazineye irat kaydına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından yargılama giderlerine ilişkin bölüm çıkarılarak diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.03.2014 tarihinde  oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31543, Karar No: 2016/22111, Tarih: 28.11.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/31543 E.  ,  2016/22111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz eden davacı vekili avukat ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 32254 ada 5 parselde bulunan binada 7 numaralı bağımsız bölümün .... Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında davalı ile yapılan 06/11/2007 tarihli "apartmanlar, imarlı arsa ve tesis sözleşmesi" hükümleri doğrultusunda davalı tarafından inşa edilecek konutlardan bir adet 100 m²'lik daire karşılığında davalıya devredildiğini, tesis ve müştemilata Bayındırlık Bakanlığınca her yıl yayınlanan birim fiyatlar üzerinden kıymet takdir komisyonlarınca bedel takdir edileceğinin ve bedelin de sözleşme tarihinde peşin olarak ödeneceğinin belediye meclis kararında belirtildiğini, 5104 sayılı Yasa, Uygulama yönetmeliği ve Belediye Meclis kararına göre, davalının ortak alan hisse bedeli ile yapı bedelini ödemesi gerektiği halde sadece ortak alan hisse bedelinin ödendiğini ileri sürerek; fazlaya dair haklar saklı tutularak şimdilik 10.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, kentsel dönüşüm projeleri idari işlem niteliğinde olduğu açılan davada idari yargının görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacıya ait taşınmazın Kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalı belediyenin elemanlarınca 74 analiz numaralı kıymet takdir raporu düzenlenerek davacının taşınmazına sadece ortak alan hisse bedelinin davacıya ödendiği, davacının kendisine ortak alan hisse bedeli değil tüm yapı bedelinin ödenmesi gerektiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş olup, eldeki davada çözülmesi gereken husus davaya bakma görevinin adli yargıya mı, idari yargıya mı ait olduğu hususudur.

Benzer bir olayda davanın reddine dair direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, Dairemizce de benimsenen kararda da belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca eksik belirlendiği iddia edilen bakiye alacağının talep edildiği, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.(Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün 2014/13-1500 esas, 2015/1519 karar numaralı kararı)

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz. Dava konusu olayda yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca da davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karara vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 1.350,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, HUMK’nun 440/III-3 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 28/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2159, Karar No: 2021/1001, Tarih: 09.03.2021

**5. Ceza Dairesi         2017/2159 E.  ,  2021/1001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İkna suretiyle irtikap

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde Şanlıurfa Valiliğinde eğitim danışmanı olarak görev yapan sanığın, silah ruhsatı almak için başvuran müşteki ...'ndan bağış adı altında makbuz kesmeden elden 5.000,00 TL aldığı ve parayı kurum hesabına yatırmadan uhdesinde tuttuğu iddia edilen somut olayda; müştekinin, özel kalemde bulunan uzun saçlı, orta boylu ve zayıf şahsın işlemlerin tamamlanması için bağış yapması gerektiğini söylediğini ve eski hükümet konağının üçüncü katında bulunan büyük odada çok büyük ihtimalle sanık olduğunu düşündüğü şahsa parayı elden verdiğini ileri sürmesi karşısında, müşteki ile sanığın aynı celsede hazır bulundurulması sağlanarak huzurda teşhis yaptırılması, bunun mümkün olmaması halinde ise fotoğraf üzerinden bu işlemin gerçekleştirilmesi, ayrıca olay günü Valilik Özel Kalem Müdürlüğünde görevli personelin tespitiyle tanık olarak beyanlarının alınması sonrasında tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA 09/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9048, Karar No: 2013/18287, Tarih: 03.07.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/9048 E.  ,  2013/18287 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili Avukat ... ile ... aralarındaki dava hakkında ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22.3.2012 tarih ve 139-96 sayılı hükmün Dairenin 21.1.2013 tarih ve 24105-893 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, eczacı olduğunu yapılan denetimde 125 adet ... raporu fotokopisinin bulunduğu tespit edilerek davalı kurumca sözleşmenin 3 ay süreyle feshedildiğini, 12.10.2010 tarihinde yapılan denetimin usul ve yasalara aykırı olduğunu, rapor suretinin sahiplerinin belli olduğunu, kurum zararı oluşturacak hiçbir eylem içerisine girmediğini ve kurumun uğradığı bir zararın da bulunmadığını ileri sürerek,haksız fesih ve cezai şart işleminin iptalini, sözleşmenin haksız fesih oduğunun tespiti ile önlenmesini ve sözleşmenin eski hale getirilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taraflar arasındaki protokolün 6.3.2 maddesi gereğince yapılan işlemin yasal olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş;hükmün, davacı tarafından temyizi üzerine,Dairemizin 21.1.2013 gün, 2012/24105 esas, 2013/893 karar sayılı ilamı ile onanmış, bu defa davacı süresi içinde karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava,davalı kurumun 2010 SGK protokolünün 6.3.2 maddesi gereğince uygulanan sözleşmenin feshi ile cezai işlemin iptaline yöneliktir.Davacının temyiz aşamasında ibraz ettiği 01.02.2012 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Protokolüne eklenen ek Protokolün 7.maddesi uyarınca;" 1.02.2012 tarihinde imzalanan protokolden önceki protokollerde sözleşmenin feshi ve cezai şartı gerektiren maddelerden bu protokolde kaldırılmış olanlar nedeniyle sözleşme feshi ve/veya cezai şart uygulanmış olan işlemler, konusu kalmadığından durdurulur ve işlem yapılmaz. " hükmünün düzenlendiği yazılıdır.Hal böyle olunca temyiz aşamasında sunulan bu sözleşme hükümlerinin,mahkemece değerlendirilip sonucuna uygun karar verilmesi gerekçesiyle bozulması 2013/9048-18287

gerekirken, sehven düzeltilerek onandığı anlaşılmış olmakla, davacının karar düzeltme talebinin kabulüne ve Dairemizin 2012/24105 esas, 2013/893 karar sayılı onama kararının kaldırılarak, kararın yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının karar düzeltme talebinin kabulüne, Dairemizin 2012/24105 esas, 2013/893 karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçeyle davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 3.7.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17287, Karar No: 2018/24366, Tarih: 14.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/17287 E.  ,  2018/24366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverenin işyerinde 13/03/2002 ile 13/01/2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, müvekkilinin iş akdinin davacının emekli olması sebebi ile sona erdiğini, yasal haklarının kendisine ödenmediğini ileri sürerek birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, açılan davanın reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Tarafların hukuki dinlenilme haklarının kısıtlanıp kısıtlanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Savunma hakkı Anayasa’mızın hak arama hürriyeti başlıklı 36. maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.

İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır.

Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Bilgilenme hakkı, yargılamanın içeriğine dair tam bir bilgi sahibi olmanın yanında gerek karşı tarafın gerekse de yargı organlarının dosya içeriğine yapmış oldukları işlemleri öğrenmelerini kapsar. Bilgilenme/ bilgilendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda devam eden bir yargılamada, tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır. Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar.