muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/16021, Karar No: 2015/16874, Tarih: 04.05.2015

Yargıtay Ceza Genel kurulunun 2005 ve 2009 tarihli bu kararları yakından incelendiğinde, 2005 tarihli kararda hukuksuz aramadan sonra sanığın ikrarı beyan delili olarak kabul edilmiş, ancak yasal haklarının hatırlatılarak ifadesinin alınması ve başkası adına suç üstlenmesini gerektiren bir neden bulunmadığı hususlarına vurgu yapılmıştır. Bu kararda açıkça ifade edilmese de yasal hakların hatırlatılması ve başkası adına suç üstlenmeyi gerektiren bir durum bulunmadığı hallerde, ifadenin özgür bir iradenin ürünü olduğu gibi bir sonuç kabul edilmiştir. 2009 sayılı kararda ise, sanığın kolluktaki tevilli kabulleri hukuken ikrar olarak görülmemiş, mahkeme huzurunda suçlamayı reddettiğinden sanığın ikrarı bulunmadığı kabul edilmiştir. Ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2009 yılında, 2005 yılındaki karardan farklı olarak “Biran için sanığın ikrarının olduğu kabul edilse dahi, maddi kanıtlarla desteklenmeyen ve özgür irade ürünü kabul olmayan bu ikrarda dayanılması mümkün değildir.” şeklinde kritik bir tespitte bulunmuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2009 yılındaki kararında, ikrar olsa dahi özgür iradenin ürünü olmayan ve maddi kanıtlarla desteklenmeyen ikrara itibar edilemeyeceğine ilişkin tespit ve değerlendirmesi AİHM kriterlerine uygunluk arz etmesi yönünden önemlidir.

AİHM kriterleri yönünden konu delillerin kabul edilebilirliği ve kullanılması temelinde "adil yargılanma hakkı" ve "kendini suçlamama hakkı" ilkeleri ile birlikte incelenmektedir.

İnsan Hakları Sözleşmesinin Adil yargılanma hakkını düzenleyen 6. maddesinde delillerin kabul edilebilirliği ile ilgili bir kural yoktur. Schenk & İsviçre kararında, Mahkeme, belirli tür delillerin kabul edilip edilemeyeceğini ilişkin değerlendirmenin mahkemenin görevi olmadığını, mahkemenin delillerin elde edilmesi de dahil olmak üzere, yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmayacağını değerlendirip, denetleyeceğini belirtmektedir. Chalkley & Birleşik Krallık kararında Mahkeme, yasal bir temele dayanmadan yada yasaya aykırı olarak elde edilmiş delillerin yargılamada kullanılması, eğer usule ilişkin güvenceler sağlanmış ve bu delillerin niteliği ya da kaynağı baskı, cebir ya da tuzak gibi yöntemlerle bozulmamış ise sözleşmedeki 6/1 maddesinde yer alan hakkaniyet standardının genel olarak zarar görmeyebileceği, örneğin yasa dışı delil mahkumiyetin temelini oluşturan tek delil değil ise, savunma göz ardı edilmemiş ve delillere itiraz edebilmesi sağlanmışsa adil yargılamanın ihlal edilmemiş olabileceği, ancak aksi halde hukuki güvenceler verilmemiş ise, yasa dışı delil yargılanmanın adil olmasını

engelliyorsa sözleşmenin 6. maddesi ihlal edilmiş olacağını kabul etmektedir. Mahkeme kararlarında bu güvencelerin, sanığın polis ifadesi alınırken avukatının yanında bulunması ya da bu olmuyorsa ulusal mahkemelerin ifadenin özgür irade ile verildiğini gösterecek gerekli usullerin takip edilip edilmediği gibi hususları da içerdiği ifade edilmektedir. Ancak mahkemenin katı olduğu, bir nevi mutlak delil yasağı şeklinde uygulama yaptığı husus, Jalloh & Almanya davasında belirttiği şekilde, delillerin 3. maddeye aykırı şekilde işkence, insanlık dışı muamele ya da aşağılayıcı muamele yoluyla elde edilmesi halinde mahkumiyete etkili olup olmadığına bakmaksızın 6. maddenin ihlal edildiğine karar vermektedir.

Bu konu ile ilgili Gafgen & Almanya kararı ise şu şekildedir. Başvurucu kandırdığı bir çocuğu öldürüp cesedini sakladıktan sonra çocuk sanki hayattaymış gibi ailesinden fidye istemiş, fidyeyi aldıktan sonra polis tarafından yakalanmış, polis hayatta olduğunu düşündüğü çocuğun bulunduğu yeri öğrenmek için başvurucuyu işkence ile tehdit etmiştir. Başvurucu öldürdüğü çocuğa ait cesedin yerini söylemiş, suçu poliste, savcılıkta, sorgu hakimi önünde ve mahkeme huzurunda ikrar etmiştir. Başvurucu kendisinin ikrarı sonucu ulaşılan ceset gibi bulguların dışlanmasını istemiş, ulusal mahkeme bunu reddetmiştir. AİHM, başvuruyu incelerken şu tespitlerde bulunmuştur. Öncelikle, 3.maddede belirtilen işkence olarak nitelendirilebilecek fiillerin sonucu elde edilen ikrara ve buna bağlı maddi delillere mağdurun suçluluğu için hiçbir zaman dayanılamayacağını, bunun dışındaki bir sonucun ahlaken kınanacak türden bir eylemi dolaylı olarak meşrulaştırmak olacağı belirtilmiştir. Yine 3. madde de düzenlenen işkence dışında, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele hallerinde de, bu delilerin kullanılmasının yargılamayı adil olmayan bir duruma sokacağı ve 6. maddenin ihlal edilmiş olacağı belirtilmiştir. Mahkeme yukarıdaki Gafgen olayında, başvurucunun ağır acı verici işkence tehdidini ve bunun sonucu ikrar elde edilmesini mutlak bir hakkı içeren sözleşmenin 3. maddesine aykırılık oluşturduğunu, bu hak mutlak olduğundan, suçun ağırlığı veya kamu yararı gibi başka menfaatlerle dengelenemeyeceğini, dengelenmesi halinde bu hakkın mutlaklığının zedeleneceğini, kötü muameleye tabi tutulmama şeklindeki mutlak hakkın korunmasından ödün verilerek, insan yaşamının korunamayacağı, bu değerlerin feda edilmesi halinde adaletin işleyişine olan güvenin zedeleneceği belirtilerek 3. maddenin ihlal edildiğine hükmetmiştir. Ancak mahkemenin 6. madde ile ilgili olaya mahsus olarak, ihlal yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan değerlendirmede özet olarak; Duruşmanın ikinci günü sanık ikrarda bulunmadan önce susma hakkının hatırlatıldığı, suçlamalar hakkında daha önce verdiği ifadelerden hiç birinin aleyhine delil olarak kullanılmayacağının söylendiği, dolayısıyla kötü muamele vasıtası ile elde edilmiş ikrarlara bir sonuç bağlanmayacağı temin edilerek sanığın durumunun sözleşmenin 3. maddesinin ihlal edilmesinden önceki haline dönmüş bir durumun oluşturulduğunu, bunlardan sonra sanığın duruşma sırasında suçunun sorumluluğunu alarak pişmanlık saikıyla serbestçe yeni ve tam bir ikrarda bulunduğu, yine başvurucunun polis kontrolünde fidyeyi aldıktan sonra gizlice izlendiği, yakalanmasından hemen sonra oturduğu dairenin arandığı, dairede bulunan suçun planlaması ile ilgili not ile fidyeden alınan dairede ve banka hesabında bulunan paralar, ablasının ifadesi, şantaj mektubu gibi doğrulayıcı delillere ulaşıldığı, ulusal mahkemenin yargılama sırasında

yapılan ikinci ikrar ile doğrulayıcı ve lekesiz olan maddi delillere dayanarak mahkumiyet cihetine gittiği, bu ikrarın hayati öneme sahip olup bu ikrarın olmaması halinde bu suçtan suçlu bulunmayabileceği, mahkumiyet için asıl temelin, belirleyici olanın verilen ikinci ikrar olduğu, tartışma konusu maddi delillerin kullanılmadığı, ek delil niteliğinde olan otopsi raporu, sanığın arabasının gölet bölgesindeki tekerlek izi gibi delilerin suçluluğun kanıtlanması için değil başvurucunun ikrarının doğruluğunu test için kullanıldığı, yasak deliller ile cezalandırma arasında nedensellik bağının kırıldığı, sanığın serbestçe verdiği yeni ikrarında tartışmalı delillerle kanıtlanabilecek şeylerle alakası olmayan bir çok yeni ek unsurunda bulunduğu gözetilerek, başvurucunun söz konusu delillerin kullanılmaması talebinin reddedilmesiyle sessiz kalamayacağı ve ikrardan başkaca bir savunma seçeneğinin kalmadığına ilişkin iddiaya ikna olunmadığı belirtilerek sözleşmenin adil yargılama ile ilgili 6. maddesinin bu nedenlerle ihlal edilmediği sonucuna varmıştır.

Susma ve kendini suçlandırmama hakkının da konu ile ilgili olarak irdelenmesi gerekir. Ceza davalarında kendini suçlandırmama hakkı olarak ifade edilen kendini suçlayıcı ifade vermeme hakkı da artık AİHM içtihatları ile madde 6/1 kapsamında adil yargılanma hakkı içinde değerlendirilmektedir. Kendini suçlandırmama hakkı dayanağının, bireyin özgürlüğünden, adalet sisteminin hataya yer vermeyecek şekilde işlemesi gereğinden ve iddia makamının sanığın suçlu olduğunu sanığın yardımı olmaksızın ispat etme görevinden kaynaklandığı ifade edilmektedir. Yine bu hakkın mutlak olmadığı, yasaklanan hususun uygun olmayan zorlamalar için olduğu, zorlamanın çeşitli şekillerde ortaya çıkabileceği, bu anlamda bir kişiden itiraf yada başka bir delil elde etmek amacıyla fiziksel güç kullanımı, kişiyi delil sunmaya mecbur etmek, tehdit, yada bilgi verilmediği için cezai yaptırım uygulamanın zorlama olacağı ve kendini suçlamama hakkının ihlali olacağı ifade edilmektedir. Sorulara yanıt vermemeden aleyhe sonuç çıkarmanın, uygunsuz bir zorlama olup olmadığı değerlendirirken Mahkeme Murray & Birleşik Krallık davasında, yeterli güvencelerin var olması ve hakkın özüne dokunulmaması halinde “uygunsuz zorlama” olmadığını kabul etmiştir. Ulusal mahkeme, polis muhbirinin IRA tarafından sorgulandığı evde yakalanan ve muhbiri alıkoymak ve yardım etmek suçlarından yargılanan ve jüri olmaksızın tecrübeli bir yargıç tarafından sorgulanan sanığın, o evde bulunması konusunda polise ifade vermekten kaçınması ve yargılamada da sessiz kalmasından güçlü sonuçlar çıkarmıştır. Mahkeme mevcut güvenceler ışığında uygunsuz bir zorlama bulunmadığını belirtmiştir. Susma hakkı ile ilgili güvencelerin şunlar olduğu ifade edilmiştir. i) Sanığın susma hakkını kullanmasından sonuçlar çıkarılacağı konusunda uyarılması, ii) eğer ilk bakışta görünen delillere yanıt verilmemesi halinde bu delillerin bir mahkumiyete yol açabilmesi, yargıcında sessizlikten sonuç çıkarma yetkisi olması ve çıkarılan sonucun sebeplerinin belirtilmesi durumunda yeterli güvencelerin var olduğu kabul edilmektedir. Açık bir biçimde bir açıklama gerektiren durumlarda sessizliğin hesaba katılması, güvencelerin bulunması şartıyla sağduyunun bir gereği olarak görülmektedir. Condron & Birleşik Krallık davasında başvurucular eroin bağımlıları olup uyuşturucu satıcılığı ile suçlanmaktadırlar. Sanıklar avukatların tavsiyesi üzerine poliste susma hakkını kullanmışlardır. Avukatlar müvekkillerinin uyuşturucunun etkisi altında olduğu için bu tavsiyede bulunmuşlardır. Susmadan olumsuz sonuç çıkarma konusunda Condron

davasında Mahkeme, Murray davasına ilave olarak ek güvencelerin varlığını aramıştır. Sonuç çıkarmanın tecrübeli bir yargıç tarafından değil de jüri tarafından yapılması halinde ek güvence; jürinin dikkatinin, sanığın sessiz kalması durumunda sanığın sessiz kalmasının verecek tatmin edici bir yanıtı olmamasından değil de daha başka bir nedeninin de olabileceğine çekilmesi olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla susma ve kendi kendini suçlamama hakkının ihlal edilmemiş olması için AİHM' in, dosyanın özelliğini de dikkate alarak verilen güvencelere göre değerlendirme yaptığı görülmektedir.

Arama ile ilgili hukuka aykırı deliller esas itibari ile sözleşmenin 8.maddesinin ihlali şeklinde ortaya çıkacağından, bu nedenle yargılamanın bütünlüğü dikkate alınarak sözleşmenin 6. maddesindeki adil yargılanma hakkının etkilenip etkilenmediği yönünden değerlendirileceği açıktır. AİHM, sözleşmenin 8. maddesi ihlal edilerek elde edilen bilginin delil olarak kullanılmasının yargılamayı bir bütün olarak sözleşmenin 6. maddesine aykırı olarak adil olmayan bir duruma getirip getirmediği hususunda da, başvurucunun savunma haklarına saygı gösterilmesi ve söz konusu delilin kalitesi ve önemi, mahkumiyete temel ve belirleyici olup olmaması gibi, olayın içinde bulunduğu şartlara bakılarak karar verileceğini belirtmektedir.

Bu açıklamalardan sonra dosyamızdaki somut olayı incelersek;

Yukarıda da özetlendiği şekilde dosyamızda sanık, bisikleti ile seyir halinde iken 2259 sayılı yasanın 4-A maddesinde düzenlenen durdurma ve kimlik sormanın dahi makul bir sebebi gösterilmeden durdurulduğu, GBT araştırmasında herhangi bir şey çıkmadığı, bu durumdaki sanığın bırakılması gerekirken daha da ileri gidilerek, kanunların aradığı şartlar gerçekleşmediği halde, yetkisiz ve haksız şekilde Anayasanın ve Uluslar arası sözleşmelerin teminat altına aldığı özel hayatın gizliliği ve kişi güvenliği hakkının ihlal edilerek elindeki poşetin de açtırılarak arama yapıldığı, bu usulsüz arama neticesi 11 karton kaçak sigaranın ele geçirildiği, bu aramanın hukuka aykırı bir arama olduğu anlaşılmaktadır.

Kaçak sigaralar bulunmasından sonra sanık hakkında yakalama işlemi yapılarak polis merkezine götürüldüğü, burada sanığın kolluk ifadesinin alındığı, müdafisiz alınan bu ifadesinde sanığın, iki haftadır sigara sattığını beyan ettiği, yargılama aşamasında da müdafii istemediğini beyan eden sanığın herhangi bir adli yardımdan yararlandırılmadan ve başkaca bir bilgilendirmede bulunulmadan alınan savunmasında kolluktaki bu ifadesini tekrar ederek suçunu ikrar ettiği görülmektedir.

Kaçak sigaralar bulunmasından sonra sanık hakkında yakalama işlemi yapılarak polis merkezine götürüldüğü, burada sanığın kolluk ifadesinin alındığı, müdafisiz alınan bu ifadesinde sanığın, iki haftadır sigara sattığını beyan ettiği, yargılama aşamasında da müdafii istemediğini beyan eden sanığın herhangi bir adli yardımdan yararlandırılmadan ve başkaca bir bilgilendirmede bulunulmadan alınan savunmasında kolluktaki bu ifadesini tekrar ederek suçunu ikrar ettiği görülmektedir.

Usulüne uygun olmayan arama sonucu elde edilen delilin hukuka aykırı olduğu ve delil olarak değerlendirilemeyeceği konusunda dairemiz içinde bir görüş ayrılığı bulunmamaktadır. Ancak dairemiz sayın çoğunluğu hukuka aykırı elde edilen ve değerlendirme dışında tutulacak sigaralardan ayrı olarak beyan delilinin de bir delil olduğunu, sanığın özgür iradesi ile mahkemede hakim huzurunda CMK.nın 148 ve 213 maddelerine uygun olarak ikrarda bulunduğunu, sanığa hakları hatırlatılarak alınan savunmasına itibar edilmemesi için bir neden bulunmadığını, iki haftadır sigara sattığını ifade eden birisinin sattığı sigaraların kaçak olduğunu bilebileceğini, bu nedenle ikrarın yeterli delil olduğu gerekçesi ile suçun sabit olduğunu kabul etmektedir.

Sanığın kollukta yaptığı suçu kabullenme müdafi huzurunda yapılmadığı için

CMK.nın 148/4 ve 213 maddesine göre ikrar olarak kabul görmeyecektir. Zira 213. maddeye göre ancak “Cumhuriyet savcısı tarafından veya kollukta müdafii huzuruna alınan ifadeler delil olarak duruşmada okunabilir.” Yine ifade alma ve sorguda yasak usuller başlıklı CMK.nın 148/4 maddesinde göre de, “Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade hakim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafında doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.” Bu maddeler karşısında kollukça alınan suçu kabule yönelik beyanın hukuken ikrar niteliğinde bir delil değeri yoktur.

Sanık mahkeme huzurunda da kolluk ifadesini tekrar ederek suçu kabullenmiş, ikrarda bulunmuştur. Sanığın mahkeme huzurunda ikrarda bulunduğu sırada AİHM kriterleri yönünden yeterli ek hukuki güvenceler sağlanıp sağlanmadığı, yeterli hukuki güvenceler sağlanmadan ikrarın alındığı kabul edildiği durumda, adil yargılanmanın etkilenip etkilenmeyeceği ve özgür bir iradenin ürünü olarak kabul edilip edilemeyeceği hususları tartışılmalıdır.

Sanık mahkeme huzurunda da kolluk ifadesini tekrar ederek suçu kabullenmiş, ikrarda bulunmuştur. Sanığın mahkeme huzurunda ikrarda bulunduğu sırada AİHM kriterleri yönünden yeterli ek hukuki güvenceler sağlanıp sağlanmadığı, yeterli hukuki güvenceler sağlanmadan ikrarın alındığı kabul edildiği durumda, adil yargılanmanın etkilenip etkilenmeyeceği ve özgür bir iradenin ürünü olarak kabul edilip edilemeyeceği hususları tartışılmalıdır.

Usulüne uygun yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda, sanıklara verilen ve verilmesi zorunlu olan, susma, avukat tutma, etkin bir şekilde itirazda bulunabilme, delilerini ileri sürebilme, delilerden haberdar olma gibi haklar temel haklar bazında genel ve asgari güvenceler olarak görülmektedir. Mahkeme, sanığın savunmasına geçilmeden önce susma hakkı ile birlikte maddi durumu elvermediği ve istediği takdirde bir müdafi atanabileceği kendisine bildirmiştir. Sanıkta avukat istemediğini, savunmasını kendisinin yapacağını beyan ederek kolluk ifadesini tekrar ederek ikrarda bulunmuştur. Olayımızın özelliği, yapılan arama işleminin hukuka aykırı olması, bu arama neticesi suç eşyalarının bulunması ve sanığa bulunan bu eşyalar üzerinden suçlama yöneltilmesidir. Böyle bir durumda normal usule uygun bir arama kararında suç eşyası bulunması halindeki gibi susma hakkının ve avukat isteyip istemediği haklarının hatırlatılması şeklindeki güvenceye ilave olarak ek güvence verilmesi gerekir. Dosyamıza mahsus olarak, susma hakkının hatırlatılmış olması, kollukta müdafisiz alınan ifadelerinin kanuna göre de zaten ikrar olarak değerlendirilemeyecek olması gibi genel güvencelerin burada yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Sanık hukuka uygun elde edilen ve görünüşe göre mahkumiyete götüren delillerle suçlandığını düşünerek kollukta suçu kabul eden ifade vermiştir. Sanık kaçak sigaraların varlığı ve kollukta suçu kabullenmiş olmasının baskısı altındadır. Sanık, sigaraların hukuksuz elde edildiğini, delil değeri olmadığını ve keza kollukta verdiği müdafisiz ifadesinin yargılamada dikkate alınmayacağını bilemez. Devlet usul kurallarına ve temel haklara uyma taahhüdünde bulunduğu ve bu taahhüdüne uymayarak temel bir hakkı ihlal ettiğinde farklı ve ek bir güvence ile bunu dengelemelidir. Dosyaya özel bu ek güvenceler; sanığın ifadesi alınırken önceki kollukta verdiği suçu kabul eden ifadesinin ve haksız arama sonucu ele geçen eşyanın nazara alınmayacağının kendisine bildirilmesi, sanığa bu suç için ulusal mevzuat gereği müdafi ataması zorunlu değil ise de, özel bir vekilide bulunmadığı için olayın özelliği nedeniyle sanığa hukukun kendisine sağladığı güvenceleri kendisine hatırlatacak, hukuki yardımından yararlanabileceği bir müdafi ataması olmalıdır. Olayımızda bu şekilde ek güvencelerin verilmemiş olduğu açıktır. AİHM' in Gafgen & Almanya davasında daha önceki verilen ifadelerden hiç birinin aleyhe delil olarak kullanılmayacağının sanığa söylenmesini sözleşmenin ihlal edilmeden

önceki haline döndürülmesi ve bunu güvence olarak görmesi, yine Condrad & Birleşik Krallık davasında sorgulamayı tecrübeli bir hakim yerine jürinin yapması nedeniyle susma hakkının deliller karşısında söylenecek bir şeyi olmamasından değil de daha makul başka nedenlerden de kaynaklanabileceğinin jüriye hatırlatılmasını ek güvence olarak görmesi gibi olayımızda da özelliği gereği sanığa mahkeme tarafından yukarıda işaret ettiğimiz ek güvencelerin verilmesi gerekir. Hukuksuz delil elde edilmesinden sonra, ancak bu güvenceler verilerek alınan bir ifadenin lekesiz ve yeni bir ifade olduğu ve ancak o zaman adil yargılanma hakkını ihlal edilmediği kabul edilebilir.

Öte yandan CMK 148'de belirtildiği şekilde sanık ifadesinin özgür bir iradeye dayanması gerekir. Bunu sağlamak için de ifade alınırken aldatma... gibi müdahaleler yapılmaması gerekir. Çünkü devlet kişinin özel hayatının gizliliğini ihlal ederek hukuka aykırı delil elde etmiş, sanık aleyhine bir durum oluşturmuş ve bununla bireyi köşeye sıkıştırmış konumdadır. Bu hal bir nevi yasak sorgu yöntemleri maddesinde tarif edilen “aldatma” veya ona benzer “gibi” tabiri içinde değerlendirilebilecek bir durumdur. Sanık yasal olarak ele geçirilmiş ve hukuken geçerli bir delille suçlandığını zannetmektedir. Geçerli bir delil olmadan varmış gibi suçlama yöneltmek, içinde CMK.nın 148 maddesinde ifadesini bulan özgür iradeyi engelleyen aldatma unsurunu, keza yasal bir suçlama materyalleri ve ilk bakışta mahkumiyete götüren bir sonuç varmış düşüncesini oluşturan baskı unsurunu içermektedir. Bu ihlalin giderilebilmesi ve dengelenebilmesi için bireye kural ihlali yapıldığını, bu delillerin hukuken geçerli deliller olmadığını belirttikten sonra alınacak bir ifade ancak özgür iradenin ürünü olabilir. Bu güvence sağlanmadan verilen beyanın hangi saikle verildiğinden emin olunamaz. Örneğin çok yakınının suçunu o an öğrenmiş olup suçu üstlenmesi pekala mümkündür. Aklımıza gelmeyen başka bir saikle de beyan da bulunmuş olabilir. AİHM' de yukarı fıkrada işarete ettiğimiz şekilde mutlak aykırılık bulunmadığı ihlal durumlarında adil yargılanma ilkesinin ihlal edilip edilmediği tespiti yönünden bu hak ve güvencelerin sağlanıp sağlanmadığına bakmaktadır.

Mevcut durum itibari ile dosyamızda sanığın verdiği ikrar, yeterli hukuki güvenceler sağlanmadan alındığından bu ikrarın, sanığın mahkumiyetine temel ve belirleyici olacak şekilde esas alınmaması gerekir. Aksi halde Anayasaya, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine, iç hukuk mevzuatımıza ve AİHM kriterlerine uygun olmayan, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği bir durum oluşacaktır.

Mevcut durum itibari ile dosyamızda sanığın verdiği ikrar, yeterli hukuki güvenceler sağlanmadan alındığından bu ikrarın, sanığın mahkumiyetine temel ve belirleyici olacak şekilde esas alınmaması gerekir. Aksi halde Anayasaya, Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine, iç hukuk mevzuatımıza ve AİHM kriterlerine uygun olmayan, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği bir durum oluşacaktır.

Sanığa verilen hukuki güvencelerin yeterli ve ikrarın geçerli olduğunun kabul edilmesi halinde dahi, YCGK.nın 2005 ve 2009 yılı kararları doğrultusunda ikrarın tek başına sübuta yeterli olup olmadığının, ikrar dışında ikrarı destekleyecek maddi deliller bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerekir. Nitekim 2005 tarihli YCGK kararında, hukuksuz elde edilen hint kenevirleri değerlendirme dışı tutulduğunda, sanığın ikrarının, beyanlarında uzun süredir esrar kullandığını ve esrarı da yetiştirdiği hint kenevirlerinden elde ettiğini ifade etmesi, daha önceden de esrar kullanmaktan sabıkalı olması nedeniyle esrarın hint kenevirinden elde edileceğini bilebileceği, ihbarında bunlarla uyumlu olduğu gibi hususları ikrarın yanındaki yan deliller olarak görmüş, ikrarın bu bulgularla birlikte sübuta yeteceği kanaatine varmıştır. 2009 tarihli YCGK kararında ise, kolluktaki tevilli beyanların ikrar olmadığına işaret edilerek, ikrar olsa dahi hukuksuz ele geçirilen sahte

rakı materyalleri değerlendirme dışı tutulduğunda, özgür irade ürünü olmayan ve başka maddi delillerle desteklenmeyen bu ikrara dayanılmasının mümkün olmadığı belirtilerek yerel mahkemenin sübut kararı yanlış bulunmuştur. Ele geçirilen suç konusu eşyalar değerlendirme dışı tutulduğu ve geriye sadece ikrar delili kaldığı durumlarda, bu ikrar delilinin sıhhati tartışmalı olmakla birlikte mücerret bu ikrar dışında başkaca maddi delillerin bulunması gerekir. Dosyamıza mahsus olarak, ele geçen eşya kenara konulduğunda, bandrolsüz ve kaçak olup olmadığına karar vermek için üzerinde bilirkişi incelemesi yapılacak, "cif değer" ve "gümrüklenmiş değer" hesap edilecek bir eşyada kalmamaktadır. Sadece ikrarın sübut için yeterli kabul edilmesi halinde, bir şahsın kendiliğinden karakola gelerek suçun eser ve delilerini göstermeden kaçak sigara sattığını beyan etmesi durumunda, bu şahsın dahi cezalandırılması gerektiği sonucunu kabul etmek gerekir. Hukuksuz olarak ele geçirilen eşyası bir kenara konulan şahsın durumu, örnekte anlatılan karakola kendiliğinden gelerek beyanda bulunan şahsın durumundan farklılık göstermemektedir. Hukuksuz arama sonrası ele geçen suç eşyasını hukuken yok saymak gerektiği gibi zihin arka planında da yok saymak gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle ikrarın geçerli olması halinde dahi mücerret kalan ikrar dışında sanığın suçunun sübutuna yeter maddi deliller bulunmadığı görülmektedir.