muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4154, Karar No: 2023/5080, Tarih: 10.10.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda Mahkemenin 02.04.2013 tarihli ve 2008//248 Esas, 2013/36 Karar sayılı kararı ile; "asıl dava davacısı ...'ün yaklaşık 5 dönüm taşınmaz alarak miras hakkından vazgeçtiği anlaşıldığından ve birleşen davacı ... ... Yusuf 'ın davasından feragat etmesi ve davalıların da davacının talebini kabul etmesi nedeniyle tarafların beyanları doğrultusunda" asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, temyize konu çekişmeli 116 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline; 148 ada 21 parsel sayılı taşınmazın ise davalılar ..., ..., ... ve ... adlarına 1/4'er pay oranında tespit gibi tesciline, beyanlar hanesine ahşap tek katlı ev ve altında bulunan ahır ile önündeki harman yerinin kullanım hakkının Nureddin 'a ait olduğuna dair şerh düşülmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2013 tarihli ve 2008//248 Esas, 2013/36 Karar sayılı kararına karşı davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2013 tarihli ve 2008//248 Esas, 2013/36 Karar sayılı kararına karşı davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 09.04.2014 tarihli ve 2014/61 Esas, 2014/4212 Karar sayılı kararıyla; "dosyadaki evraktan davacı ... 'ın sulh sözleşmesinin imzalandığı 9.11.2012 tarihinde fiil ehliyetine sahip olup olmadığı ve dava tarihi itibari ile vesayet altında olup olmadığı hususlarında tereddüt uyandığını, taraflar arasında imzalanmış olan sulh sözleşmesinin birinci maddesinde; "... , ... ve çocukları ..., ..., ... ve ... hakkında açmış olduğu her türlü miras talebi ve tapu iptal istemi ile ilgili davadan vazgeçecek veya davadan çekilecek" hükmünü içermesine rağmen ... 'ın bahsi geçen davalardan vazgeçip geçmediği hususunun Mahkemece araştırılmadığını, aynı sözleşmenin 2. maddesinde; "buna karşılık ... , ..., ..., ... ve ... eşit hisseli ... ... 148 ada 21 parsel üzerindeki ahşap evde kendi sağlığında çocukları ile ikamet edecek, evin önündeki harmanı fındık kurutmak amaçlı kullanacak, buna taraflar rıza gösterecek" hükmünü içermesine rağmen kullanım hakkının ...'in kendisi ile sınırlı olup olmadığı ve mirasçılarına intikal edip etmeyeceği hususunun da tam olarak aydınlatılmadan karar verildiğinden eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamayacağı belirtilerek; Mahkemece taraflar arasında imzalanan sözleşmenin birinci maddesinde sözü edilen hususların taraflardan sorularak, celbedilip değerlendirilmesi, sözleşmenin ikinci maddesinde bahsi geçen kullanım hakkının ... ile mi sınırlı olduğu yoksa mirasçılarına intikal mi edeceği hususunun sözleşme tanıkları ..., ... ve ... dinlenmek sureti ile açıklığa kavuşturulması, ... 'ın sulh sözleşmesinin imzalandığı 9.11.2012 tarihinde fiil ehliyetine sahip olup olmadığını ve dava tarihi itibari ile vesayet altında olup olmadığı hususlarının aydınlatılması, yapılacak bu araştırma neticesinde gerektiğinde taraf teşkili hususunda gerekli işlemler yapılarak ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davacı ...'ın ... 1 inci Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/525-1062 Esas, Karar sayılı kararına ek 10.03.2015 tarihli karar ile kısıtlanarak vesayet altına alındığını ve o tarihten itibaren eldeki dosyanın karar tarihine kadar kısıtlılığının devam ettiğini, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... Dördüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan 23.07.2014 tarihli raporda; davacı ...'in fiil ehliyetini müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldırır nitelikte akıl hastalığının 1999 yılından önce başlamış olup halen devam ettiğinin bildirildiği, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin 12.10.2010 tarihli raporunda da, hastalığın tedavi edilemez nitelikte olduğunun bildirilmesi karşısında davacının en az 1999 yılından bu yana kesintisiz olarak fiil ehliyetinin bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda davacının yapmış olduğu her türlü işlemin batıl olduğu dolayısıyla taraflar arasında yapılan 09.11.2012 tarihli sözleşmenin hüküm ifade etmeyeceği, eldeki davanın açıldığı tarihte de dava ehliyetinin bulunmadığı, ancak HMK.’nin 115/2 nci maddesi gereğince yargılama devam ederken davacıya vasi tayin edildiğinden ve husumete izin kararı verildiğinden dolayı dava şartı noksanlığının giderildiği, davalıların yargılama aşamalarındaki beyanları ve davalı tanıklarının beyanları göz önünde bulundurulduğunda, davacıların annesi ...'ün ölümü üzerine mirasçılarının bir araya gelerek annelerinin mirasından kendilerine düşen paylara karşılık nakdi yahut ayni bedeller verildiği ve tarafların bu şekilde anlaştıklarının anlaşıldığı, davacılardan ...'ün miras payına karşılık olarak fındık bahçesi aldığının tanık beyanları ve davacının annesinin miras payına karşılık ...'de arazi aldığına ilişkin duruşmadaki beyanı, 29.08.1998 tarihli noter senedi ile annesinden miras kalan taşınmazlar üzerindeki haklarını ve tasarruf yetkisini ..., ... ve ...'a devretmesinin yanı sıra ... Kadastro Mahkemesi'nin 2008/248 Esas ve 2013/36 Karar sayılı ilamı ile reddedilen davası yönünden temyiz kanun yoluna başvurmaması ve dolayısıyla bozmaya konu edilmemiş olduğundan davasının reddine karar verildiği; birleşen dosya davacısı ...'ın annesi ...'ün miras payına karşılık para aldığı tanık beyanlarından anlaşılmış ise de davacının fiil ehliyetine sahip olmaması, tam ehliyetsiz olması sonucu nedeniyle yapılan hukuki işlemlerin hükümsüz olduğu, bu nedenle dava konusu taşınmazın annesinden gelen miras payı oranında davacı ... adına tesciline karar verildiği, her ne kadar davacı 148 ada 21 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki evin onarımı ve tadilatı için masraflarda bulunduğunu iddia etmiş ise de bu hususun başka bir davanın konusunu oluşturması ve 08.09.2009 tarihli keşifteki mahalli bilirkişisi beyanlarından taşınmaz üzerindeki evin ..

... adına tesciline karar verildiği, her ne kadar davacı 148 ada 21 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki evin onarımı ve tadilatı için masraflarda bulunduğunu iddia etmiş ise de bu hususun başka bir davanın konusunu oluşturması ve 08.09.2009 tarihli keşifteki mahalli bilirkişisi beyanlarından taşınmaz üzerindeki evin ... tarafından yapıldığının beyan edilmesi karşısında taşınmaz üzerindeki evin aidiyetinin davalılar ..., ..., ... ve ... adlarına belirtilmesi gerektiği" gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, temyize konu çekişmeli 116 ada 3 ve 148 ada 21 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile 116 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tamamı 1260 pay kabul edilerek 42 payın davacı ... adına, 406'şar payın ise ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline; 148 ada 21 parsel sayılı taşınmazın tamamı 812 pay kabul edilerek 28 payın davacı ... adına, 196'şar payın ise davalılar ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın üzerinde bulunan tek katlı ahşap evin 1/4'er payla ..., ..., ... ve ... adlarına aidiyetinin beyanlar hanesinde belirtilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar ... ve ... vasisi ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar ... ve ... vasisi ... temyiz dilekçesinde; tüm delillerin değerlendirilmediğini, davalıların kadastro tespitinden önce adlarına kayıtlı yerlerinin olmadığını, davalılar tarafından, kendilerinin kısıtlı olmasından yararlanarak yerlerini vekaletle üzerlerine geçirdiklerini, dava konusu 116 ada 3 parsel sayılı taşınmazı kendisinin satın aldığını, davalıların 148 ada 21 parsel sayılı taşınmazı üzerlerine geçirdiklerini, bu taşınmazların miras ile ilgisinin olmadığını, payının daha fazla olması gerekirken Mahkemece az pay verildiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların tarafların müşterek murislerinden intikal edip etmediği, etmiş ise taksim edilip edilmediği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar ... ve ... vasisi ...'ün temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 215,45 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14088, Karar No: 2015/10409, Tarih: 16.11.2015

**14. Hukuk Dairesi         2014/14088 E.  ,  2015/10409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.06.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.06.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olayda, taraflar paylı malik oldukları ve üzerinde aidiyetinin davalıya ait olduğu konusunda bir ihtilaf olmayan ev, kuyu ve çeşitli ağaçlardan oluşan muhdesatların bulunduğu tarla vasfında taşınmaz üzerinde ortaklığın satış yoluyla giderilmesini istemişlerdir.

Davalı vekili tarafından mahkemece yapılan keşif sonucunda alınan 28.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda 400 adet ağaç tespit edildiğini ancak gerçekte 438 adet ağacın olduğu ve ağaçların değerlerinin emsallerine göre düşük belirlendiği konusunda 25.06.2014 tarihli dilekçeleri ile bilirkişi raporuna itiraz edildiği halde itirazlarının karşılanmadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak mahkeme hakiminin de gözetiminde bilirkişi marifetiyle dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların gerçekte kaç adet olduğu ile ağaçların türleri, yaşları ve diğer nitelikleri de belirlenerek bu konuda yeniden ayrıntılı rapor alınmalı ayrıca ağaçların dava tarihi itibariyle değerleri İlçe Tarım Müdürlüğünden sorulmak suretiyle belirlenerek buna göre oranlama yapılması gerekirken eksik inceleme ve hüküm kurulması doğru görülmemiş bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 16.11.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3636, Karar No: 2021/3071, Tarih: 10.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/3636 E.  ,  2021/3071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

...

Dava, aylık kesen Kurum işleminin iptalini, davacının kuruma borçlu olmadığının ve kesilen yetim aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, ölen babasından yetim aylığı almakta iken boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesilerek 20.06.2016 – 19.8.2017 tarihleri arasında yersiz ödenen aylık işlemiş faizi ile birlikte iadesinin istenildiğini beyanla, aylık kesen Kurum işleminin iptalini, davacının Kuruma borçlu olmadığının ve kesilen yetim aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine yersiz ödenen aylıkların iadesi için talepte bulunulduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine dair karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Temyiz kanun yoluna başvuran davacı kararın yerinde olmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

IV-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Eldeki davada, davacının ve boşandığı eşinin adres kayıt sisteminde bildirilen tüm adreslerinde, dava konusu dönemde boşanan eşlerin birlikte yaşamaya devam edip etmedikleriyle ilgili geniş kapsamlı emniyet araştırması yapılmalı, adreslerdeki apartman yöneticisi, komşular tespit edilerek konuyla ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylece “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi'nin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2021 oybirliğiyle karar verildi.