muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/869, Karar No: 2013/2086, Tarih: 14.02.2013

15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı ... Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı ... Medeni Kanununun 6., 19., 20. maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. İnceleme konusu davaya ilişkin olarak ise davacı ile boşandığı eşinin fiili beraberliğinin ortaya konulmasında yargılamada ortaya çıkan çelişki ve belirsizliğin giderilmesi için; davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerleri olarak saptanan ... Mahallesi/..., Yunus Emre Mahallesi/..., ... Mahallesi/Torbalı yönünden yeniden, geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalleler muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, şikayetçi ... ile Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu’nca ifadesi alınan U.Şekerciler dinlenilmeli, yargılamada çelişkili anlatımda bulanan tanık ...’ın yeniden ifadesi alınmalı, davacının, boşandığı eşiyle 14.02.2011 tarihinde yeniden evlenmesine ilişkin olgunun eldeki davaya etkisi üzerinde durulmalı,böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9748, Karar No: 2018/4979, Tarih: 21.06.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/9748 E.  ,  2018/4979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Cam Dekarasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/08/2011 gününde verilen dilekçe ile uğranılan zararın tazminin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 04/12/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekil; müvekkilinin kendisine ait taşınmazda inşaat yapmak istediğini ve ... Belediyesi'ne yapı ruhsatı için başvuruda bulunduğunu, bunun üzerine 14/01/2008 tarih ve 816/08 sayılı yapı ruhsatını aldıktan hemen sonra inşaat hazırlıklarına başladığını, inşaat işlemleriyle ilgili olarak ... Belediyesi'ne gittiğinde, belediye görevlileri tarafından bu inşaatın yapılmasına yönelik sorunlar olduğu ve arsasına inşaat yapmasının fiilen imkansız olduğunun ifade edildiğini, ancak...'nin yapı izni konusunda olumlu görüşü olmadığının ... Belediyesi tarafından bilinmesine rağmen ya da bilinmesi gerekirken yapı ruhsatına ilişkin muhtelif harçların tahsil edildiğini, müvekkilinin ruhsat aldığı arsasına inşaat yapmasının fiilen imkansız olduğunu öğrendiğinde müteaddit defalar ... Belediyesi'ne başvurarak kendisinden haksız olarak alınan harçların iadesini istediğini, bu konuda sonuç alamadan 5747 sayılı Yasa uyarınca ... Belde Belediyesinin tüzel kişiliğinin kaldırılarak davalı ... İlçe Belediyesine dahil edildiğini, davalı Belediyeye yaptığı başvuru üzerine yapı denetim harcının müvekkiline iade edildiğini, diğer harçlar iade edilmeyince davalı Belediyeye karşı icra takibi başlatıldığını, davalı ... vekilinin yapmış olduğu haksız itiraz nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek, takibe yapılan itirazın iptali ile % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili; davacılara ait arsa için düzenlenen yapı ruhsatının müvekkil belediye tarafından iptal edilmediğini, başlama süreci olan 2 yıllık sürenin dolmasından dolayı ruhsatın hükümsüz hale geldiğinden bina inşaat harcının iadesinin Belediye Gelirleri Kanununun 5. maddesi kapsamında değerlendirilemediğini, İmar Kanunu 23. maddesi ve Belediye Gelirleri Kanunun 86. maddesine istinaden alınan yol katılım paylarının iadesinin mümkün görülmediğini, ancak yeniden ruhsat başvurusunda bulunulması durumunda mahsuba uygun görüldüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece;... Genel Müdürlüğü'nün değişik tarihli cevabi yazıları ile dava konusu parselin... Baraj Gölü uzun mesafeli koruma alanında kalmakta olup, 21.04.2010 tarih ve 1016 sayılı İBB Meclis kararı ile kabul edilen ... Merkez ve Çevresi 1/5000 ölçekli ... İmar Planı ve 14.06.2010 tarih ve 1280 sayılı İBB Meclis kararı ile kabul edilen ... Merkez ve çevresi 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içinde bulunduğu, yönetmelik hükümleri gereğince dava konusu yerdeki yapılaşma ve faaliyetlerle ilgili olarak imar plan şartlarının geçerli olduğu, bu şartlara göre işlem yapılması gerektiğinin bildirildiği, taşınmazın... Baraj Gölü'nün Mutlak Koruma sahasında kalması nedeniyle ve ilgili mevzuat gereğince taşınmaz üzerine inşaat yapılmasının mümkün olmadığı, 2007 yılında faaliyette bulunan ... Belde Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak bilinmesi gereken veya araştırılarak öğrenilmesi gereken bu hususun atlanarak davacı tarafa yapı ruhsatı verilmesi nedeniyle Belediye'nin sorumlu bulunduğu, bilirkişi Müslüm Karataş tarafından sunulan raporun hükme esas alınacak nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

1- Belediye Gelirleri Kanunu'nun ek 5. maddesi “Bina İnşaat Harcı, inşaat ruhsatının alınmasından önce makbuz karşılığında ilgili belediyeye ödenir. İnşaatın kısmen yapılması veya hiç yapılmaması halinde inşaat ruhsatı kısmen veya tamamen iptal edilirse, daha önce ödenmiş olan harçta gerekli düzeltme ve iadeler yapılır.” hükmünü içermektedir.

Bu durumda; mahkemece, yukarıda anılan kanun maddesi gereğince davacı şirkete verilen inşaat ruhsatının davalı ... tarafından herhangi bir nedenle iptal edilip edilmediği araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru olmamıştır.

2-Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesiyle ; davacıya ait taşınmazın dava tarihi itibariyle baraj koruma alanı içerisinde kalıp kalmadığı, kalmakta ise bu durumun davacı yönünden yapılaşmaya engel bir durum oluşturup oluşturmadığı hususları araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (1 ve 2) nolu bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4762, Karar No: 2012/8504, Tarih: 05.07.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/4762 E.  ,  2012/8504 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : MUARAZANIN GİDERİLMESİ VE TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı vasisi, 16.10.2010 tarihinde yağan şiddetli yağmur sebebi ile davalıya ait kanalizasyon ana rögarının işlevsiz kalarak pis suyun geri tepmesi sebebi ile bahçe katında bulunan kayden kısıtlı davacıya ait 1 nolu meskene pis suların dolarak taşınmaza zarar verdiğini ve dairenin oturulamaz hale geldiğini, bu konuda daha önceden davalıya başvuru yapıldığı halde herhangi bir önlem alınmadığını, Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010/757 Değişik İş sayılı dosyası ile zarar tespiti yapıldığını ileri sürerek, elatmanın önlenmesine, rögar ve kanalizasyonun zarar vermeyecek şekilde düzenli hale getirilerek önlemlerin alınmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davada hizmet kurusuna dayanıldığından idari yargıda dava açılması gerektiğini, davacı tarafın ASKİ Deşarj Yönetmeliğinde düzenlenen yükümlülüklerini yerine getirmediğinden zararın oluştuğunu ve bundan idarelerinin sorumlu tutulamayacağını, tespit dosyasındaki raporların da kurumlarına tebliğ edilmediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iddialarının sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 141.01.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 5.7.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1029, Karar No: 2020/4939, Tarih: 08.09.2020

**17. Hukuk Dairesi         2020/1029 E.  ,  2020/4939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili; olay tarihinde trafik (ZMSS) sigortası bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı kazada araç römorkunda yolcu olarak bulunan davacı ...'ın eşi, diğer davacıların annesi ...'in vefat ettiğini belirterek, ıslahla birlikte toplam 77.910,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 891,18 TL, davacı ... için 10.089,88 TL, davacı ... için 11.450,50 TL, davacı ... için 15.414,22 TL ve davacı ...için 17.826,30 TL olmak üzere toplam 55.672,08 TL'den hatır taşımacılığı indirimi düşürülerek 41.754,06 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 14/12/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı lehine alehe bozma yasağı nedeniyle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

davalı vekilinin aşağıdaki (2)ve (3a-b) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 43. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; 44. maddesinde ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi, zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durum ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Buna göre, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.

Dava konusu kaza, tek taraflı olarak meydana gelmiş, olaya ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 06/10/2017 tarihli raporunda sürücünün dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara aykırı hakaretleri nedeniyle %90 oranında kusurlu olduğu, davacıların desteği ...’in ise yolcu taşımaya müsait olmayan traktör römorkunda amaç dışı yolculuk yapmaktan dolayı kendi ölümünde %10 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup mahkemece, murisin %10 kusuru düşülerek hesapanan tazminattan hatır taşıması indirimi de yapılarak karar verilmiştir.

Davacı desteği traktör römorkunda yolcu olup, desteğin nizamlara aykırı yolculuk yapması ise sürüş kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir. K.T.K. ve yönetmeliği gereği yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi tarafından kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir. Oysa mahkemece alınan bilirkişi raporunda desteğin kendi ölümünde %10 kusurlu olduğu görülmüştür.

Mahkemece; öncelikle destek yolcunun trafik akışına ilişkin olarak kusursuz olduğu kabul edilerek daha sonra desteğin, yolcu taşımaya müsait olmayan traktör römorkunda amaç dışı yolculuk yaptığı hakim tarafından değerlendirilerek ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranda müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.