muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/1188, Karar No: 2009/5088, Tarih: 26.03.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/1188 E.  ,  2009/5088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Maçka Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine ile dahili davalı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, davalı gerçek kişiler adına tapuda kayıtlı olan Kırantaş Köyü 161 ada 48 parsel sayılı 5600 m2 yüzölçümündeki taşınmazın eylemli durumda ve resmi belgelerde eylemli orman olduğunu belirterek tapu kaydının iptali ile orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine ile dahili davalı Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil davası niteliğindedir.

Yörede 1993 yılında 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış orman kadastro çalışması bulunmaktadır.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin bu kabulü dosya içeriğine ve toplanan delillere uygun düşmemektedir. Şöyle ki, hükme esas alınan uzman orman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda çekişmeli taşınmazın eğiminin % 50 olduğu, 1966 tarihli memleket haritasında yeşil renkli çalılık rumuzlu alanda, 1973 tarihli hava fotoğrafında tarım alanında, amenajman planında gençlik çağında sarıçam meşceresinin bulunduğu alanda kaldığı halen üzerinde en yaşlısı 30 yaşında olan sarıçam gençliğinin bulunduğu, 3402 Sayılı Yasa gereğince yapılan orman kadastro çalışmasında orman sınırları dışında kaldığı ve orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanarak taşınmazın resmi belgelerdeki konumunu göstermişlerdir. Ne var ki; orman kadastrosunun uygulanması hakkındaki yönetmeliğin 26. Maddesinde (h) bendinde "herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların", (J) bendinde ise orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan funda ve makilik alanların devlet ormanı olarak sınırlandırılacağı hükme bağlanmış, devamında ise "4785 Sayılı Yasayla devletleştirilmiş ormanlar ile yukarıda belirtilen (b, d, e, f, g, ı, j) bentlerine göre orman rejimine girmiş olan sahaların herhangi bir şekilde komisyonlarca sınırlama dışında bırakılmış veya orman sayılmamış olması bu yerlerin orman olma vasfını ortadan kaldırmaz "denilmektedir.

Somut olayda, çekişmeli taşınmazın eğiminin % 50 olduğu, eski tarihli resmi belgelerde çalılık rumuzlu alanda kaldığı, toprak muhafaza karakteri taşıdığı, halen üzerinde çalılar ile 30 yaşına kadar ulaşan sarı çam ağaçlarının bulunduğu, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunun saptandığı anlaşılmakla yukarıda belirtilen yönetmeliğin 26. madde hükmü gözönünde bulumndurulduğunda, orman sınırları dışında kalmış olmasının çekişmeli taşınmazın orman niteliğini ortadan kaldırmayacağı, taşınmazın bu hali ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik yolu ile iktisaba konu edilemeyeceği nazara alınarak mahkemece davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptaline ve orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi gerekirken aksine düşünceler ile yazılı biçimde kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı Hazine ile dahili davalı Orman Yönetiminin temyizi itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran Orman Yönetimine iadesine 26/03/2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8980, Karar No: 2014/12742, Tarih: 16.09.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/8980 E.  ,  2014/12742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/03/2014

NUMARASI : 2011/293-2014/123

Asıl dava ve birleşen davaların dava dilekçelerinde, kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması taraf vekillerince yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacı vekili Av.S..S.. ve davalı vekili Av.D..T.. geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddesinin (g) bendine göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde, kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değerleri esas alınarak kamulaştırma bedelleri tespit edilmelidir. Bu değerlendirme yapılırken aynı maddenin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu bakımdan, dava konusu taşınmazın ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporlarında değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda, bu farklılık ve çelişki giderilerek değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Dosya içerisindeki mevcut bilgi ve belgelere, özellikle 20.06.2011 tarihli Karabağlar Belediye Başkanlığı yazısı ve emlak vergi bildirim cetveline göre, dava konusu 30115 ada 11 parsel sayılı taşınmazın O..A..Mah.. /... Sokak üzerinde bulunduğu ve bu sokak üzerinden 2011 yılı için m² vergi değerinin 370,74 TL olduğu, vergi değerlendirmesi yönünden Y.. Caddesi ile bir ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporlarında ise dava konusu taşınmazın Y.... Caddesi üzerinden (1.848,53 TL/m²) vergilendirildiği gerekçesiyle mevcut vergi değerlerine ters düşecek şekilde değerlendirme ve karşılaştırma yapılmış olup, bilirkişi raporlarındaki bu yanlış değerlendirmelerin ve çelişkilerin giderilmesi yönünden ek raporlar alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece de dava konusu taşınmazın Y.... Caddesine cepheli olduğu ve buranın vergi değeri olan 1.848,53 TL/m²'den daha aşağı bir değer verilemeyeceği gibi yerinde olmayan gerekçeyle dava konusu taşınmaz için 1.848,53 TL/m² üzerinden değerlendirme yapılmış olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı yararına takdir edilen 1.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 16.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6263, Karar No: 2015/14077, Tarih: 14.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/6263 E.  ,  2015/14077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2014

NUMARASI : 2014/1487-2014/892

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın G...'teki yoğun dolu yağışı nedeniyle büyük hasar gördüğünü, ayrıca araçta değer kaybı oluştuğunu, aracın davalı tarafından kasko poliçesi ile sigortalandığını, aracın zararı sigorta şirketine ihbar edildiği halde tazmin edilmediğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.600 TL tazminatın hasar tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, davalının müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu ve olayla ilgili hasar dosyası açıldığını, 4.554,45 TL hasar tespit edildiğini, söz konusu hasarın davacıya ödenmek istendiğini ancak davacının kabul etmediğini, müvekkilinin davacıya 4.554,45 TL hasar ödemesi yapmaya hazır olduğunu, davacının tespit dosyasında belirtilen talebinin gerçeği yansıtmadığını, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile 7.600,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar ve değer kaybı olmak üzere iki kalem için toplam 7.600,00 TL talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulü ile iki kalem için 7.600,00 TL maddi tazminata hükmedilmiştir. 7.600,00 TL tazminat talebinin ne kadarlık kısmının hasar bedeli, ne kadarlık kısmının değer kaybına ilişkin olduğu dava dilekçesinde açık değildir. Bu durumda mahkemece, davacı vekiline dava dilekçesinde talep edilen 7.600,00 TL'nin ne kadarının hasar bedeli, ne kadarının değer kaybına ilişkin olduğunun kalem kalem açıklattırılması gerektiğinin gözetilmemesi eksiklik olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

3-Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacıya ait araç kasko sigorta sözleşmesi ile güvence altına alınmıştır. Davacı tarafından kaza nedeniyle araçta oluşan hasar bedeli ile değer kaybı talep edilmiştir. Kasko sigorta sözleşmesi bir mal sigortası türü olup, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortalı malda meydana gelen gerçek zararın ödenmesini kapsar. Bu nedenle araçta meydana gelen hasar dışında, hasar nedeniyle araçta oluşan değer kaybı sigorta poliçesinde açıkça güvence altına alınmadıkça kasko sigorta teminatı dışındadır. Mahkemece anılan husus gözardı edilerek değer kaybına hükmedilmesi doğru olmamıştır.

4-Tespit dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile mahkemece aldırılan bilirkişi raporu arasında hasar bedeli bakımından mübayenet bulunduğu, davacı ve davalı taraf bilirkişi raporuna itiraz ettiği halde yeniden rapor aldırılmadığı, bu nedenle mahkemece aldırılan ve hükme esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece gerçek hasar bedelinin tespiti için aynı bilirkişiden önceki raporlar ile davacı ve davalı tarafın itirazlarının da irdelendiği, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ:Yukarıda(1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,(2),(3),(4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 14/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7059, Karar No: 2023/10085, Tarih: 18.10.2023

**5. Ceza Dairesi         2020/7059 E.  ,  2023/10085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/89 Esas, 2016/144 Karar

SUÇLAR : Zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma, zincirleme basit zimmet, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2016 tarihli ve 2015/89 Esas, 2016/144 sayılı Kararının, katılan Hazine vekili, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... müdafii ile sanıklar ... ve ... tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Sınırlı Sorumlu 62 No'lu Yenişehir Taşıyıcılar Kooperatifinin yönetim kurulu başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyeleri olan sanıklar hakkında zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarından kamu davaları açıldığı, 3628 sayılı Kanun'un 17 ve 18 inci maddelerine göre ilgili kamu kurum veya kuruluşlarının bu suçun zarar göreni oldukları, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilgili bakanlığın kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebinde bulunma hakkına sahip olduğu, bu itibarla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Ticaret Bakanlığının dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan 5271 sayılı Kanun'un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasına göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada ilgili bakanlığın duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgelere rastlanmadığının anlaşılması karşısında;

Evvela davanın ve hükmün Ticaret Bakanlığına bildirildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması,

Aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi ile tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesi,

Hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesi,

Ayrıca İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının, 2015/524 Suç Eşyası Esas Defter Numaralı adli emanet sırasında kayıtlı bulunan tüm belgelerin de Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde temin edilmesi,

Sonrasında iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 18.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8346, Karar No: 2012/20832, Tarih: 18.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/8346 E.  ,  2012/20832 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Samsun Kriminal Polis Labaratuvarı Müdürlüğünün 04.03.2009 gün ve 2009/680 sayılı raporu içeriğinden, sanıktan elde edilen kelebek bıçak tasarımlı olan, raporun 2. bölümünde incelenen suça konu bıçağın oluklu namluya sahip ve 6136 sayılı Yasanın 4. maddesi kapsamında olduğu anlaşılmakla; tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahke- menin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONAN- MASINA), 18 .06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6595, Karar No: 2020/1039, Tarih: 24.02.2020

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2019/6595 E.  ,  2020/1039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi

K A R A R

A)Davacı İstemi;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... kazasına uğraması nedeniyle belirsiz alacak 20.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın ... kazası tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsilini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkili şirket çalışanı olmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında hiçbir şekilde hizmet sözleşmesi bulunmadığını, müvekkil şirketin dava dışı ... Turizm Otelcilik ve Ticaret Ltd. Şti. arasında 01.01.2012 tarihli mimarlık ve müteahhitlik eser sözleşmesi olduğunu, davacının ... kazası geçirdiğini iddia ettiği çatının işlerininde tümünün anılan sözleşme ile dava dışı ...an firmasına verilmiş olduğunu, müvekkil şirketin faaliyet alanının motorlu kara taşıtları için diğer parça ve aksesuarların imalatı olduğunu, dolayısıyla hiçbir şekilde inşaat işlerini kapsamadığını, bu işlerin birbirinden bağımsız ve ayrı işler olduğunu, buna göre müvekkili şirket ile dava dışı anılan şirket arasında alt-üst işveren ilişkisi olmadığını, söz konusu işler anahtar teslimi olarak eser sözleşmesi kapsamında olduğundan müvekkilinin sorumluluğu olmadığını, müvekkilin her türlü önlemi de aldığını, olayın davacının ağır kusuru ile meydana geldiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı :

Mahkemece Davalı Şirketin İşveren sıfatı olmadığından, dava harici şirket ile arasında eser akti bulunduğundan ve kusuru olmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı :

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Davalının kusursuz olduğu tespitinin hatalı olup buna karşı yapmış oldukları itirazları dikkate alınmadan verilen yerel mahkeme kararının hakkaniyete aykırı olduğunu, kazanın olduğu yerde keşif incelemesi dahi yapılmadan hüküm verilmesinin de doğru olmadığını, kaza sonucu fiziken ağır mağduriyete uğrayan davacının ... göremezlik derecesinin % 0 olarak belirlenmesininde hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi davacının dava dışı şirkette çalıştığı yönündeki davalı savunmalarına karşı mahkeme tarafından dava dışı anılan ... Turizm Otelcilik ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ihbar için süre verilip ara karar dahi oluşturulmamış olduğunu, sorumluların araştırılmasının davalı ve mahkemenin sorumluluğunda olduğunu, buna göre de red kararının kabul edilemeyeceğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değelerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dava, 17/04/2013 tarihinde gerçekleşen ... kazası sonucu davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

F) Delillerin Değelerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dava, 17/04/2013 tarihinde gerçekleşen ... kazası sonucu davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtildiği üzere davanın reddine karar verildiği Bölge Adliye Mahkemesince bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının, dava harici ... Turizm Otelcilik ve Tic Ltd Şti’nde işçi olarak çalışırken olay günü, davalı şirketin, dava harici şirkete verdiği sipariş üzerine yapımı devam eden çatı inşaatı işinde çalıştığı sırada, ayağıyla bastığı çatı eternit kaplamasının kırılması üzerine, yüksekten yere düşerek ... kazası geçirdiği anlaşılmaktadır. davalı ile dava harici şirket arasındaki, sözleşme taraflarca “Mimarlık ve Müteahhitlik Sözleşmesi” olarak nitelendirilmekle beraber, sözleşme içeriği incelendiğinde, davalı şirketin işveren, dava harici ... Şti’nin müteahhit şirket olarak olarak tanımlandığı, sözleşmenin konusunu düzenleyen 2.maddesine göre, işverenin satın alma müdürlüğü kanalıyla müteahhit firmaya verilen siparişe uygun olarak mimarlık ve müteahhitlik hizmetleri verilmesi işi olarak tanımlandığı, müteahhitlik hizmetlerinin inşaat, tadilat, makine ve teçhizatlarla ilgili gerekli altyapı ve yardımcı malzemelerin yapımı, bakımı ve onarımı, bahçe ve çevre bakımı gibi hizmetleri kapsadığının düzenlendiği, sözleşmenin 2.2.maddesine göre, müteahhidin, sipariş açılmadan önce, işveren departmanlarından gelen hizmet taleplerini incelemek, alt yapı ve inşaat işleriyle ilgili olarak siparişe esas teşkil edecek proje resmi hazırlamak, keşif maliyeti çıkarmak, işin takribi tamamlanma süresini belirlemek ve satın alma müdürlüğüne yazılı teklif verilmesinin gerektiği ve işle ilgili kullanılması gereken malzemeler içinde kimyasal ve özellikle plastik malzemeler olması halinde bu malzemelere ilişkin teknik bilgileri satın alma müdürlüğüne ileterek onay almak ilgili malzemeyi onayın ardından temin edileceğinin belirtildiği, yine dosya kapsamındaki sipariş form ve faturalarının incelenmesinde ... kazasının gerçekleştiği inşaat işi haricinde de davalı şirketin yürüttüğü ... alanıyla ilgili olarak da dava harici ... şirketinin davalı şirkete hizmet verdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle asıl işveren-alt işveren kavramlarının açıklanması gerekir.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir ... sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye ... ilişkisi denir.

Somut olayda uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle asıl işveren-alt işveren kavramlarının açıklanması gerekir.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir ... sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye ... ilişkisi denir.

... Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde ... alan ve bu ... için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile ... aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, ... sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin ... Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu ... sözleşmesinden doğan hakları, 5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de Kurumun alacakları ve işçinin sosyal güvenlik hakkı daha geniş koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 veya 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kaçmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte ... Kanunu'nun 2.maddesinin 6.fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin ... kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya ... kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Alt işverenden söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından sorumlu tutabilmek için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır.

a) İşyerinde işçi çalıştıran bir asıl işveren bulunmalıdır. Sigortalı çalıştırmayan “işveren” sıfatını kazanamayacağı için, bu durumdaki kişilerden ... alanlar da aracı sayılmayacak ve anılan madde kapsamında dayanışmalı sorumluluk doğmayacaktır.

b) Bir başka işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde ... almalı ve sigortalı çalıştırmalıdır.