muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/20378, Karar No: 2017/2084, Tarih: 21.02.2017

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz. Bu itibarla yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan 1. bent gereğince temyiz olunan kararın davacı taraf yararına BOZULMASINA, 2. bentte belirtilen nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 29,20 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11588, Karar No: 2021/5546, Tarih: 19.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/11588 E.  ,  2021/5546 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Dava, işyeri mahiyet kodunu değiştiren Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, 25.09.2020 tarihinde verilen ek karar ile de; davacı ve davalı Kurum vekillerinin yaptıkları temyiz taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Hükmün ve ek kararın, taraf vekilleri tarafından, temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasanın 81’inci maddesi hükümlerinden faydalandırılma ve işyeri mahiyet kodu değişikliği sebebiyle yersiz olarak sigorta prim teşvikinden yararlanıldığı gerekçesiyle, davalı Kurumca borç tahakkukuna ve işyeri mahiyet kodu değişikliğine ilişkin kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği 03.08.2015 tarihinde açılmış eldeki davada, Mahkemece verilen ilk karar ile; davacı okul aile birliğinin oluşumunun yönetmelik gereği sağlandığı, kamu adına hiç bir güç kullanmadığı gibi genel bütçeden gelir yardım almadığı, gelirinin tamamen öğrenci velilerinin bağışlarından karşılandığı gerekçeleriyle, davanın kabulü ile; davacı okul aile birliğinin işyeri mahiyet kodunu (1) olarak değiştiren 02.07.2015 tarihli ve 9559901 sayılı kurum işleminin iptaline, davacı okul aile birliğinin işyeri mahiyet kodunun önceden olduğu gibi (2) olarak kalması gerektiğinin ve söz konusu işyeri mahiyeti değişikliği nedeniyle davacı okul aile birliğinin davalı kuruma asıl alacak miktarı olarak belirtilen 15.267,27-TL değerinde borçlu olmadığının tespitine, dair karar verilmiş, bu kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizce “...karar tarihinden sonra yürürlüğe giren Ek m. 17 hükmüne göre, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davaların konusuz kalacağı ancak bu konuda karar verme yetkisinin ilk derece Mahkemesi’ne ait olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun temyiz talebinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğinden anılan yasa maddesi kapsamına göre bir karar verilmesi gerekir” hususuna işaret edilerek bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki, yargılama ve temyiz aşamasında 01.04.2018 tarihi itibari ile 5510 sayılı Yasanın ek 17. maddesi yürürlüğe girmiş ve ayrıca bu maddenin 4. fıkrası hükmündeki “Görülmekte olan davalarda, ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın, dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar üçüncü fıkra hükümlerine göre mahsup veya iade edilir. Mahkemelerce, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Yargılama giderleri idare üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretinin dörtte birine hükmedilir. Ayrıca, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar hakkında ...'nca kanun yollarına başvurulmaz ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan kanun yolu başvurularından vazgeçilmiş sayılır.” İbaresinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunulmuş ve Anayasa Mahkemesince 19.02.2020 gün ve 2018/139 E. 2020/12 K. Sayılı karar ile bu hükmün iptaline karar verilmiş ve karar 05.05.2020 tarih ve 31118 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamamakta ve ancak Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları, idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesi hükümlerine göre, Türk hukukunu resen uygulamakla yükümlü olan mahkemelerin ve giderek Yargıtay’ın iptal kararı ile yok hükmünde olan ve böylece yürürlükten kalkan bir yasa maddesine dayanarak inceleme yapma ve karar verme yetkilerinin bulunmadığının kabulü doğal olup, bu yönde bir uygulama yapılmasına imkânı yoktur. Belirtilmelidir ki, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları, bozma kararları ile oluşan usulü kazanılmış hakların istisnasını teşkil ederler. Buna göre; usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği taktirde artık usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla ortaya çıkan yeni hukuki duruma göre karar verilir. Şu halde, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı karşısında, yeni oluşan durumun kesin hüküm halini almamış derdest tüm davalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Eldeki davada ise, mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de, 5510 sayılı Yasanın ek 17. maddesinin 4. fıkrasının iptali ile oluşan bu yeni durumun dikkate alınması ve davaya konu uyuşmazlığa ilişkin yasal dayanaklar ve teşvik hükümlerinden faydalandırılması veya fazla ödenen tutarların iadesi/mahsubu istemleri bakımından yasal tüm şartların varlığı incelenmeli ve sonucuna göre işin esası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, mahkemece yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, mahkemece yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, verilen hüküm ve ek karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün ve 25.09.2020 tarihli ek kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20145, Karar No: 2014/25458, Tarih: 02.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/20145 E.  ,  2014/25458 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Karşıyaka 1. İş Mahkemesi

Tarihi :29.01.2014

No :2012/249-2014/10

Dava, davacının davalı işverene ait işyerlerinde geçen çalışmaları kapsamında itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davalı işveren vekili tarafından duruşma talebinde bulunulmuş ise de, temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1 – Davalılar vekilleri temyizi yönünden;

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinde, anılan Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen sürelerin sigortalılık süresi olarak ekleneceği belirtildikten sonra, maddenin II numaralı bendinde “Sigortalılar” başlığı altında “Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar.” sözcüklerine yer verilmiş, bu bende ilişkin “Hizmetin Geçtiği Yer” başlıklı kısımda ise “a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışan işyerleri, b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri, c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri, d) Fazla ve devamlı adalî gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri, e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri, f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00’den sonra çalışılarak yapılan işyerleri.” sıralaması yapılmıştır.

Maddede düzenlenen itibari hizmet süresi; fiziksel, ruhsal ve fizyolojik yönlerden insan sağlığını ve çalışma gücünü olumsuz yönde etkileyerek yaşam süresini kısaltan ağır ve yıpratıcı koşullar altında çeşitli tehlikelere açık olarak çalışanlar için getirilmiş, sosyal amaçlı, maddede belirtilen işyerleri ve işlerde çalışan sigortalıların sigortalılık sürelerine, prim ödeme gün sayılarının belli bir bölümünün eklenmesine olanak tanıyan bir uygulama olup, konu ile ilgili 2098 ve 3395 sayılı Kanunlardaki amaç, bu işlerde çalışanlara, anılan etkenler bakımından farklı ortamlarda çalışanlara göre özel bir koruma sağlamaktır. Bu maddeyle, ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerde çalışan kişilere itibari hizmet süresinden yararlanma olanağı tanınmasının amacı, bu işlerin fiziksel, ruhsal ve fizyolojik olarak insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen şartlar altında yapılıyor olmasıdır. İtibari hizmet süresinden yararlanacak olanlar belirlenirken, maddenin tanımından yola çıkılarak, işyerinin ve yapılan işin niteliğinin dikkate alınması, maddede tanımlanan, ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerin, belirtilen işyerlerinde fiilen yapılması aranmakta, maddede yazılı fiziksel koşullarla birlikte iş kolu ve işyeri şartlarının da gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Başka bir anlatımla düzenleme, ancak, bentlerde sayılı ve sınırlı olarak öngörülen iş kolları, işyerleri, çalışma şartlarının gerçekleştiği durum ve sigortalılar için uygulama olanağına sahiptir.

Mahkemece kurulan ilk hüküm Dairemizce, davalı işverenin başka bir işçinin açtığı davanın red kararının onanması, Bakanlık İş Müfettişinin 1993 yılından beri noksanlık bulunmadığına ilişkin raporları değerlendirilmek suretiyle, hangi olumsuz dış etkenlere maruz kaldığı somut kanıtlarla ortaya konulması yönünden bozulduğu, bozma sonrasında mahkemece, alınan bilirkişi raporunda, davası reddedilen çalışanın dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin, keşif tarihi itibariyle olduğu, davacının dava konusu olan dönemdeki çalışma şartlarına göre aynı çatı altındaki çalışmalarda baskı işlerinde kullanılan kimyasal ve solvent buharlarının 506 sayılı Ek 5. maddesin II – (a) bendindeki şartın gerçekleşmesine neden olduğundan bahisle itibari hizmet süresinden faydalanma şartlarının gerçekleştiğine yönelik kanaat bildirmiş ise de, davalı işyerindeki basım işinin niteliği, basımı yapılan malzemelerin kullanıldığı sektörler (gıda, temizlik, vs.), ile davacının, davalı işveren nezdindeki çalışma şekli ve çalıştığı şartlar hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilip, 506 sayılı Ek 5. maddsinin II- (a,b,c,d,e,f) alt bentlerindeki şartların davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediği somut olarak ortaya koyulmayan bilirkişi raporu, karara dayanak kılınarak, mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2 – Davacı vekili temyizi yönünden;

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 16.05.2000 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 18.02.2000 gün ve 1997/1 Esas - 2000/1 Karar sayılı kararında, anılan Kanunun Ek 5'inci maddesinde öngörülen itibari hizmet süresinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerekeceği, ayrıca bu sürenin fiili prim ödeme gün sayısına eklenmesinin söz konusu olamayacağı açıklanmıştır. İnceleme konusu davada; anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı göz ardı edilerek, davacının yararlanması gereken itibari hizmet sürelerinin, sigortalılık süresine eklenmesi gereği hükümde belirtilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, tarafların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacı ve davalılardan ... Amb. San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, 02.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9581, Karar No: 2015/2602, Tarih: 19.02.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/9581 E.  ,  2015/2602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDİRNE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/09/2013

NUMARASI : 2013/257-2013/422

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, ......... Belediye Meclisinin 05/01/2007 tarihli kararına uygun olarak tek araçla aktarmasız yolcu taşımacılığı sistemine katıldığını, sözleşme ilişkisi kurulduğunu, 06/10/2010 tarihine kadar tek araçla aktarmasız yolcu taşımacılığı sisteminde çalıştığını; ........ Belediye Meclis kararının, Edirne İdare Mahkemesinin kararı ile iptal edildiğini, sözleşmenin ifa edilemez duruma geldiğini; sisteme giriş bedeli ve müspet zarar için açılan davanın kazanıldığını; davacının yoksun kaldığı kazancın da tazmininin gerektiğini iddia ederek; (fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere) 10.000 TL'nın 06/10/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, belediyenin bir kusurunun bulunmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; tek araçla yolcu taşımacılığına geçilmesine ilişkin Belediye Meclis kararının idari yargı kararıyla iptal edildiği, davacının ödediği katılım bedelini geri aldığı, bu suretle uygulanabilirliğinden bahsedilecek bir sözleşmenin mevcut olmadığı, 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı gerekçesiyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; ayrıca, taraflar arasında uygulanabilir bir sözleşmenin bulunmadığı, davacının, geçersiz bir sözleşmeye dayalı, yoksun kaldığı kazanca ilişkin maddi tazminat talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Somut olayda, mahkemece; davanın, zamanaşımı yönünden reddi yanında, aynı zamanda esastan da reddine karar verilmiştir.

Usul hukuku hükümleri uyarınca; davanın, zamanaşımı nedeniyle reddi kararı ile, mahkeme artık dosyadan el çekmiş olup; dava dosyasında başkaca bir inceleme yapması mümkün değildir. Ne var ki; mahkemece, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair karar verildikten sonra, mahrum kalınan kazanca ilişkin talebin yasal şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın esastan da reddine karar verilmiştir.

Usul hukuku hükümleri uyarınca; davanın, zamanaşımı nedeniyle reddi kararı ile, mahkeme artık dosyadan el çekmiş olup; dava dosyasında başkaca bir inceleme yapması mümkün değildir. Ne var ki; mahkemece, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair karar verildikten sonra, mahrum kalınan kazanca ilişkin talebin yasal şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın esastan da reddine karar verilmiştir.

Davanın, yapılan yargılaması sonucunda; mahkemece, hem usulden (zamanaşımı vb), hem de esastan red kararı verilmesi mümkün olmadığından; önce, taraflar arasındaki usule ilişkin uyuşmazlıklar incelenip, çözümlenmeli ve bir karar verilmelidir. Aksi takdirde, davanın esasına girilip esas hakkında bir karar verilmelidir. Davanın usulden reddi kararının yanında esastan da reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bozma sebebine göre, tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6546, Karar No: 2017/15399, Tarih: 15.11.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/6546 E.  ,  2017/15399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hasımsız görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, müdahale talep edenin temyiz talebinin reddine dair ek karar verilmiş olup ek kararın müdahale talep eden tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı dilekçesinde, mental retardasyon hastalığı nedeniyle yarar ve zararını bilmeyecek durumda olduğunu ileri sürdüğü kardeşi ...'in kısıtlanmasına ve kendisinin vasi olarak atanmasına karar verilmesini istemiş; mahkemece, davanın kabulü ile, ...'in TMKnın 405.maddesi uyarınca kısıtlanmasına, kendisine ...'in vasi olarak atanmasına dair verilen karar müdahale talep eden ... tarafından temyiz edilmesi üzerine bu istek ek kararla ...'in davada herhangi bir sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş; söz konusu ek karar müdahale talep eden ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve ilâmda belirlenip dayanılan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun bulunan ek kararın ONANMASINA,

2-Atanan vasinin şahsına itiraz yönünden temyizin incelenmesine gelince;

Türk Medeni Kanununun 422. maddesi gereğince, vasinin sıfatına karşı yapılan itirazları veya vasinin ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini (özürleri) inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesine, onun kabul etmemesi halinde denetim makamı olan asliye mahkemesine ait olduğundan, vasinin şahsına yönelik itirazları kapsayan dilekçenin öncelikle vesayet makamınca incelenip itiraz nedenleri yerinde görülmediği takdirde buna ilişkin kararla birlikte evrakın kesin bir karar verilmek üzere denetim makamına gönderilmesi için dosyanın mahkemesine iadesi gerekmiştir.

SONUÇ: Bu itibarla, temyiz olunan ek kararın yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle ONANMASINA, yukarıda 2. bentte açıklanan nedenle vasinin şahsına yönelik itiraza ilişkin dilekçenin görev yönünden reddi ile dosyanın yukarıda açıklanan doğrultuda gereği yapılmak üzere MAHKEMESİNE İADESİNE, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

15.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/240, Karar No: 2020/1793, Tarih: 13.02.2020

**14. Hukuk Dairesi         2020/240 E.  ,  2020/1793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

I-7201 sayılı Tebligat Kanununun;

1- "Bilinen Adreste Tebligat" kenar başlıklı 10. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır."

2-"Aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebligat" kenar başlıklı 16. maddesinde "Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.

3-"Celse esnasında veya kalemde tebligat" kenar başlıklı 7201 sayılı Tebligat Kanununun 36. maddesi ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 58. maddesinde, Celse esnasında veya kalemde, soruşturmaya, davaya ya da takibe ait evrakın, taraflara, ilgili üçüncü kişilere, katılana veya vekillerine tutanağa geçirilmek suretiyle veya imza karşılığında, tebliğ konusu belirtilerek tevdii, tebliğ hükmündedir hükümlerine yer verilmiştir.

4-"Tebellüğ edecek şahsın hasım olması" kenar başlıklı 39. maddesinde, "Bu kanun hükümlerine göre kendilerine tebliğ yapılması caiz olan kimselerin o davada hasım olarak alakaları varsa muhatap namına kendilerine tebliğ yapılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

II-Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin; "Tebellüğ edecek şahsın hasım olması" kenar başlıklı 62. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre muhatap adına kendilerine tebliğ yapılabilecek kişilerin, o davada hasım olarak ilgileri varsa, muhatap adına kendilerine tebligat yapılamaz" hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olaya gelince; Dairemizin 18.04.2019 günlü 2016/16650 Esas ve 2019/3603 Karar sayılı ilamıyla, "Davalı ...'ya gerekçeli kararın Tebligat Kanunun 21/2. maddesine göre doğrudan tebliğ edildiği, tebligatın usulsüz olduğu" gerekçeleri ile davalıya 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde tebligat yapılması için dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.

Mahkemece, ... adına tebliğe çıkartılması gereken gerekçeli karar diğer davalı ablası ...'na kalemde tebliğ edilmiştir.

Mahkemece, ... adına tebliğe çıkartılması gereken gerekçeli karar diğer davalı ablası ...'na kalemde tebliğ edilmiştir.

Yukarıdaki açıklanan mevzuat çerçevesinde kalemde yapılacak tebligatın ancak ilgilisine bizzat veya vekiline yapılması gerektiği halde, davalı ...’nın ablası olan ve aynı zamanda davalı olması nedeni ile aralarında çıkar çatışması da olabilecek ...’na yapılması 7201 sayılı Kanunun 36. 39. ve Yönetmeliğin 62. maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, adı geçen davalıya 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 13.02.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.