muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5767, Karar No: 2013/7167, Tarih: 10.04.2013

Konuları bakımından ihtiyati haciz sadece taşınır ve taşınmaz mallarla alacak ve haklara ilişkin olabildiği halde, ihtiyati tedbirin konusu daha geniştir. Gerçekten ihtiyati hacze konu teşkil eden şeyler dışında bir şeyin yapılması veya yapılmamasına dair fiil ve hareketler ile bir şeyin teslimi veya bir paranın ödenmesi veya ödenmemesi gibi yükümlülükler de ihtiyati tedbirin konusu teşkil ederler.

Sonuçları bakımından ihtiyati haciz kararından sonra alacaklı borçlu hakkında mutlaka dava açmaya mecbur olmayıp icra takibinde de bulunabildiği halde (İİK mad. 264) ihtiyati tedbir kararı alan kimse mutlaka süresi içinde dava açmak zorundadır.

İstihkak davaları bakımından da ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir farklılık arzeder. İhtiyaten haczedilen şeyler hakkında açılan istihkak davalarına İİK'nun 96 vd. hükümlerine göre İcra mahkemelerince (...geçici 6. madde) bakıldığı halde ihtiyati tedbir kararına konu teşkil eden şeyler hakkında istihkak iddiaları genel hükümler göre mahkemelerde incelenir.

İhtiyati hacizde alacaklı borçlunun malların önceden geçici olarak el koyulduğundan ihtiyati haciz kesin (icrai) hacze çevrilip, takip kesinleşmeden, alacaklı ihtiyaten haczedilen malların satılmasını ve bedelinin kendisine ödenmesini isteyemez.

Alacaklının ihtiyati haciz koydurduğu mallar üzerinde bir öncelik (rüçhan) hakkı yoktur. Bu mallar, kendisinden sonra başka alacaklılar tarafından haciz ettirilebilir ve borçlu iflas ederse iflas masasına girer. (Talih Uyar İcra Hukunda Haciz)

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki korumadan ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuştur.

“ Kanun da açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada ( normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Örneğin, bir alacak davasında taraflardan biri bir sözleşmenin varlığına dayanıyorsa hakim bu sözleşmenin varlığı konusunda ( mevcut ispat yükü ve delil kuralları çerçevesinde) tam bir kanaate sahip olmalıdır. Yani, zayıf veya

kuvvetli bir ihtimal, karar vermek için yeterli değildir. Sözleşmenin varlığı konusunda tam kanaat uyanmazsa o zaman ispat yükü kendisine düşen tarafın aleyhine bir karar verilmesi gerekir Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlardan bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğu ihtimalini gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür. Bu çerçevede aslında ispat ölçüsü bakımından bir yenilik getirilmemekle birlikte, “ Yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış, ayrıca burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.(HMK'nın 390. Madde Gerekçesi)

Davacı, davalı tarafa ait iş yerinde ... ustası olarak çalışmakta iken 23.06.2007 tarihinde ... direğinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde yaralandığını idda etmiş ve fazlaya ilişkin dava ve talep hakkını saklı tutarak 200.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Dava dilekçesine ek olarakta hastane kayıtları ile iş kazası ve maluliyetle ilgili SGK kayıtlarını dosyaya ibraz etmiştir.

İİK'nun 257/1 maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu nedeniyle ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmış iken 2. bentte vadesi gelmemiş borçtan dolayı hangi hallerde ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmıştır.

İİK'nun 257/1 maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu nedeniyle ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmış iken 2. bentte vadesi gelmemiş borçtan dolayı hangi hallerde ihtiyati haciz istenebileceği açıklanmıştır.

Somut olayda haksız bir fiile dayalı olarak bir zararın meydana geldiği açıktır. Sadece olayın iş kazası olup olmadığı, failin kim olduğu ve kusur durumu çekişmelidir. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir. Bu durumda,somut olayda geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati hacizde yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir. Bir davada maddi olayları anlatmak davacıya, bu olayların hukuki nitelendirilmesini yapmak görevi ise hakime aittir. Davacı açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasında, ileride alabileceği ilamın sonuçlarının hükümsüz kalmaması açısından davalıya ait taşınır ve taşınmaz mallar üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. HMK'nın 389/1. maddesi gereğince ihtiyati tedbir sadece uyuşmazlık konusu olan şeyler hakkında verilebileceğinden, bu durumda açılan davanın maddi ve manevi tazminat davası olduğu gözetildiğinde, davacının talebini geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati haciz mahiyetinde değerlendirmek ve buna göre bir karar vermek gerekmektedir.Ancak, yerel mahkemece, davacının isteği ile ilgili niteleme ve hukuki tavsifte yanılgıya düşülerek ihtiyati tedbir talebi reddedilmiştir.Anılan kararın bu nedenlerle bozulması gerekirken, Yüksek Özel Dairenin sayın çoğunluğunca HMK'nın 389/1. maddesine göre davacının ihtiyati tedbir isteminin kabulü gerektiği yönünde mahkeme kararının bozulmasına ilişkin kararına katılmıyoruz.10.04.2013
Yargıtay — Esas No: 2009/3832, Karar No: 2009/5822, Tarih: 02.11.2009

15. Hukuk Dairesi 2009/3832 E., 2009/5822 K.

**15. Hukuk Dairesi 2009/3832 E., 2009/5822 K.**

**- ESER SÖZLEŞMESİ**

**"İçtihat Metni"**

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, yanlar arasında imzalanan 08.02.1991 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup fazla ödeme iddiasıyla 68, 69, 70 ve 71 nolu hakedişlerinden yapılan haksız kesintilerin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece ıslahla artırılan miktar da nazara alınarak davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme eki DSİ Birim Fiyat Tarifleri kitabında yer alan 09.003/1 pozundaki imalâtın 16.041/1 pozunun içinde yer alıp almadığı ve bedele dahil edilip edilmediği hususlarında toplanmaktadır. 16.041/1 pozun beton veya betonarme beton imalâtı başlıklı tarifinde “

“...kum-çakıl su ve çimentonun betoniyerle karıştırılarak beton ve betonarme betonu imâli, her derinlik veya yüksekliğe taşınarak yerine konması ...ile yüklemeler, yatay ve düşey taşımalar, boşaltmalar, müteahhitlik kârı ve genel giderler dahil, yalnız kum-çakıl, su ve çimentonun taşınması ile çimento bedeli hariç olmak üzere idarece istenen mukavemette kum, çakıl ile imâl edilen beton veya betonarme betonu metreküp fiyatı”

” şeklindedir. Yine aynı kitapta 09.003/1 nolu poz “

“malzemenin taşıtlara yüklenmesi, taşıtlardan boşaltılması ve figüresi için her türlü hizmet masraflarla müteahhit kârı dahil 1 metre küp fiyatı”

” olarak tarif edilmiştir. Bu poz malzemenin şantiyeye kadar yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve figüresi ile ilgili olup 16.041/1 numaralı poz şantiyeye getirilen kum-çakıl, su ve çimentonun betoniyerle karıştırılarak beton ve betonarme betonu imâli, her derinlik ve yüksekliğe taşınması, yüklenmesi, boşaltılması ile ilgilidir. Dava konusu kesintiler şantiyeye getirilen kum-çakıl ve çimentonun imalât süresince yükleme, taşıma ve boşaltması ile ilgili olduğu, bu işlerin 16.041/1 poz numarasında tarif edilen imalâtın içerisinde kaldığı, 09.003/1 pozuna göre yapılan ödemenin mükerrer olup davalı idarenin fazla ödemeleri kesmekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın tümden reddi yerine yanlış değerlendirme sonucu kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 02.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2595, Karar No: 2018/2266, Tarih: 15.03.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/2595 E.  ,  2018/2266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

1-Sanık hakkında vergi suçu ve vergi tekniği raporu ile mütalaaya uygun olarak "2007, 2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek" suçlarından açılan kamu davasında; sanığın savunmalarında 2008 yılından beri şirketinin ticari faaliyetinin olmadığını, tasfiye işlemleri tamamlanana kadar şirketin tüm belgelerini amcası ...'a bıraktığını, 2007 yılında düzenlenen faturaların tamamının gerçek olduğunu, gerçek bir hizmet ve mal alımına dayalı olduğunu, 2008-2009 ve 2010 yıllarında düzenlenen faturaları kendisinin düzenlemediğini belirtmesine karşılık gerek, şirket ortağı....i, şirketin eski ortağı ... ve 2008 yılı başında şirket muhasebecisi olan ... ... vergi denetmenine verdiği sanık hakkında olumsuz tespitler içeren ifadeler ve gerekse 17.05.2010 tarihli VDENR-2010-2401/4 sayılı Vergi Tekniği Raporunda; "Mükellef kurumun 2008/6 dönemden itibaren vergi beyannamelerini vermemesi, 2007 yılında tüm kdv beyannamelerinin verilip toplamda 827.966,60 TL matrah beyan edilmesine rağmen ödenecek KDV beyan edilmemesi, 2008 yılında ilk 6 ay KDV beyannamelerinin verilip toplam 162.089,72 TL matrah beyan edilmesine rağmen mükellef kurumdan mal ve hizmet aldığını bildiren kişilerin 2008 yılında 3.237.019 TL tutarında mal aldıklarını bildirmeleri, 2009 ve 2010 yıllarında KDV beyannameleri verilmemiş olmasına rağmen mükellef kurumdan mal ve hizmet aldığını bildiren kişilerin 2009 yılında 4.301.819 TL, 2010 yılında raporun düzenlendiği tarih itibari ile 346.369 TL tutarında mal aldıklarını bildirmeleri, şubesinin ve deposunun bulunmaması, 2008/6 döneminden itibaren muhasebecisinin bulunmaması, mükellef kurum müdürüne bilinen adreslerinde ulaşılamaması, iş adresi olarak bilinen adreste düzenlenen 02.07.2008 tarihli yoklamada "şirketin ilgili adresten uzun zaman önce ayrıldığı, yeni adresinin bilinmediği, aynı adreste ...'in 2 aydır faaliyet gösterdiğinin" tespit edilmesiyle mükellef kurumun iş adresinin olmadığının anlaşılması ile mükellef kurumun komisyon karşılığında sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğunun" belirtilmesi karşısında maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından; öncelikle sahte fatura düzenlemek suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki "Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır" şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230

. maddesinin 3. fıkrasındaki "Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır" şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi 2007, 2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarında düzenlendiği iddia olunan faturaların asılları ya da suretlerinin dosya içerisinde bulunmadığının anlaşılması karşısında, 2007, 2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarına ait fatura asıl ya da örneklerinden de kanaat oluşturacak sayıda adına fatura düzenlenen şirket/kişilerden sorularak temin edilip dosya arasına konulması, incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, suça konu faturalar üzerindeki imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması, mahkemece suça konu faturaları kullanan bir kısım kişi ve şirketler hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığının sordurulduğu, ancak tüm kullanan kişi/şirketler hakkında bu hususta bilgi bulunmadığı anlaşılmakla, faturaların temin edilmesinden sonra suça konu faturaları kullanan diğer şirketler/kişiler hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığı ilgili vergi dairelerinden sorulması, yapılmış ise vergi raporlarının dosya arasına alınması, bu şirket yetkilileri hakkında sahte fatura kullanmaktan dava açılmış olup olmadığının araştırılması, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile faturaları düzenleyen mükelleflerin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı da araştırılıp, karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması, suça konu faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının ve sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulmasından sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken yetersiz gerekçe ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2) Sahte fatura düzenlemek suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden hangi takvim yılından hüküm kurulduğu belirtilmeksizin sanık hakkında tek beraat hükmü verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6455, Karar No: 2013/7347, Tarih: 10.04.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/6455 E.  ,  2013/7347 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

İstem, hak sahibi açılan davada; kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanarak tahsiline, Kurum tarafından açılan davada ise, yerisiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının yasal faiziyle birlikte geri alınmasına ilişkindir.

Mahkemece, hak sahibi tarafından açılan dava reddedilip, Kurumca açılan davada istem hüküm altına alınmıştır.

Hükmün, taraf avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 25.12.2008 tarihinde kesinleşen hak sahibi kız çocuğuna, yaşamını yitiren 506 sayılı ... Sigortalar Kanunu hükümleri kapsamındaki sigortalı babası üzerinden bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle Kurumca 2011 yılının Mart ayında gerçekleştirilen işlemle başlangıç günü itibarıyla kesilerek, 01.01.2009 - 19.12.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı ... Sigortalar ve ... Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiş olup, hükmün ...'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, ... Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir. Fıkrada, daha önceki ... güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Maddede, boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Maddede, boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanunun “malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinde, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet ... güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiği belirtilmiş olup, anılan Kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi ... güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.