muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1844, Karar No: 2017/173, Tarih: 23.01.2017

nedeniyle, (2) numaralı bozma nedenine dayanılarak, hükmün düzeltilerek onanaması gerektiği düşüncesindeyiz," denilerek sanık hakkındaki hükmün düzeltilerek onanması istenmiştir.

C) İTİRAZIN VE KONUNUN İRDELENMESİ :

Dosya kapsamında yapılan incelemede, olay günü saat 22.30 sıralarında kolluk güçleri tarafından D-400 karayolu İncirlik kavşağında yapılan yol kontrol çalışmaları esnasında 0...plaka sayılı Hundai marka aracın durdurulduğu, sanığın yolcu bölümünden indiği esnada bahse konu aracın olay yerinden hızla kaçtığı ve yakalanamadığı, sanığın araçtan inerken elinde bulunan çuvalda ve üzerinde yapılan aramada brüt: 2795 gram net 931 gram esrar ele geçirildiği anlaşılmıştır

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 18.10.2016 tarihli 2016/..esas 2016/.. karar sayılı ilamında sanığın şüphe üzerine durdurulması nedeniyle suçüstü halinin sözkonusu olması ve CMK'nın 90/4, 2559 sayılı PVSK'nın Ek 6 ile Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 8. maddesinin (f) bendindeki "suçüstü" halinde karar alınmadan arama yapılabileceğine dair düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; kolluk görevlilerinin işlenmekte olan bir suçla karşılaşması nedeniyle yetki ve sorumlulukları kapsamında derhal gerekli tedbirleri alarak basit bir kontrol ile sanığın üzerindeki uyuşturucu maddeleri ele geçirip el koymalarının hukuka uygun olduğu, bu durumda ayrıca arama kararı alınmasına gerek bulunmadığından hukuka aykırı bir delilden söz edilemeyeceğinin belirtildiği anlaşıldığından, somut olayda uyuşturucu madde naklettiği sırada yakalanan sanığın üzerinin aranmasına ilişkin kolluk tarafından yapılan işlemlerin yasaya uygun olduğu açıktır.

Bu nedenle itirazın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

IV) KARAR: Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itirazının kabulüne,

2- Dairemizin 18.03.2016 tarihli, 2014.... esas ve 2016/... karar sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Sanık hakkındaki hükmün incelenmesi:

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 23.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5743, Karar No: 2020/6412, Tarih: 11.06.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/5743 E.  ,  2020/6412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama, silahla tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Sanığın katılan ...'ye yönelik hakaret ve kasten yaralama suçlarından dolayı kararda öngörülen cezaların nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükümlerin temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca sanık ... müdafiinin TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

B-Sanık hakkında silahla tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyize gelince,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Katılan ...'nin "sanık yemekhanedeki masanın üzerinde bulunan bıçağı alıp üzerime yürüdü, orada bulunan tanıklar bunu engelledi" şeklindeki iddiası karşısında, sanığın aşamalarda ısrarla, "elime bıçak almadığım gibi tehdit sözü de kullanmadım" diyerek savunma yapması, olay yerinde bulunan tanıklar ...,..., ... ve...'nın da soruşturma ve kovuşturma evresindeki anlatımlarında sanığın elinde bıçak görmediklerini beyan ettikleri gibi, tehdit sözünden de hiç bahsetmemeleri, emanete kayıtlı bıçağın ise katılanın beyanı üzerine jandarma görevlileri tarafından yemekhaneden alınıp emanet eşya defterine kaydedildiğinin anlaşılması karşısında, sanık, katılan ve tanık anlatımlarının yöntemince irdelenmesi, ifadeler arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve hangi anlatımlara hangi nedenlerle üstünlük tanındığı açıklanıp sonucuna göre tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek, sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yetersiz gerekçe ile sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 11/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8542, Karar No: 2012/10058, Tarih: 07.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/8542 E.  ,  2012/10058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ...'ne izafeten Düziçi Orman İşletme Şefliği vekili Avukat....tarafından, davalı ...Bölge Müdürlüğü aleyhine 17/12/2008 gününde verilen dilekçe ile haksız fiile dayalı maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 21/01/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; yangın nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde; tren yolundan çıkan kıvılcımlar nedeni ile orman yangınının çıktığını ve idarenin zarara uğradığını beyan ederek, tazminat isteminde bulunmuştur

Davalı; idari yargının görevli olduğunu, husumetin TCDD'ye yöneltilmesi gerektiğini, yangının çıkış sebebinin belli olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

3533 sayılı Kanunun 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.

Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 07/06/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davalı ... 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Karanameye ekli cetvelde yer almakta olup, Ana Statüsünün Hukuki Bünye başlığıyla belirtilen bölümün 1.maddesinde "Bu ana statü ile teşkil olunan TCDD Tüzel Kişiliğe Sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu, 2. maddesinde "Kuruluş, KHK bu ana statü hükmüleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi" olduğu belirtilmektedir.

Bu düzenlemeden, bu nitelikteki kuruluşların özel hukuk kurallarına göre yürütüleceği, eylem ve işlemlerin idari eylem ve işlem niteliğinde olmayıp, özel hukuk tüzel kişilerinde olduğu gibi, özel hukuka ilişkin bulunduğu sonucuna varılmalıdır.

Bu düzenlemeden, bu nitelikteki kuruluşların özel hukuk kurallarına göre yürütüleceği, eylem ve işlemlerin idari eylem ve işlem niteliğinde olmayıp, özel hukuk tüzel kişilerinde olduğu gibi, özel hukuka ilişkin bulunduğu sonucuna varılmalıdır.

Bu haliyle davalı ... hakkındaki davanın hakemde görülmesi gerektiği yoludaki dairemiz bozma kararına katılmıyorum. 07/06/2012
Yargıtay — Esas No: 2015/9469, Karar No: 2015/2060, Tarih: 16.06.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/9469 E.  ,  2015/2060 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 01.09.2014 gün ve 2014/16713/56641 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17.09.2014 gün ve KYB.2014/313706 sayılı ihbarnamesi ile;

Resmi belgede sahtecilik, açığa imzanın kötüye kullanılması ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa muhalefet suçlarından şüpheliler ..., ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 22/03/2012 tarihli ve 2011/74404 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığınca verilen 29/08/2012 tarihli ve 2012/402 değişik iş sayılı kararı üzerine yeni delillerin ortaya çıkması sebebiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 173/6. maddesi gereğince yeniden soruşturma yapılması talebinin reddine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinin 29/04/2014 tarihli ve 2014/1132 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosyanın incelenmesinde;

Dosya kapsamına göre, ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün 28/05/2013 tarihli ve 2013/3603 numaralı uzmanlık raporunda; 4 adet kredi sözleşmesi aslının 1, 24 ve 26. sayfalarında halen mevcut yazıların, evvelce aynı yerlerdeki kurşun kalemle yazılmış ibarelerin fiziksel yolla silinmelerinden sonra yazılmış olduğunun, 4 adet kredi sözleşmesi aslında tespit edilen bir kısım yazı dışında kalan el yazılarının, -sözleşme fotokopilerine atfen- sözleşmelerin ilk tanziminde yazılmayıp mevcut yerlerine sonradan yazılmış bulunduğunun, sözleşme asıllarındaki el yazılarıyla 1 adet senet aslındaki ‘’...” ibareleri haricinde kalan el yazıları arasında uygunluk bulunduğunun ve yazıların aynı elden çıktığının, 04/12/2008 düzenleme 25/12/2008 ödeme tarihli 3.700.000,00 Türk lirası bedelli senetteki düzenleme ve ödeme tarihi, meblağ ve adres bilgilerine ilişkin el yazılarının aynı mürekkep özelliğine sahip kalemle yazıldığının belirtilmiş olması, söz konusu senedin aradaki hukuki ilişki ve anlaşmaya aykırı surette ve alacak miktarından fazla olarak doldurulmuş bulunması ve ... A.Ş. Merkez Şube Müdürü ...’nın 04/02/2013 tarihli yazılı ifade tutanağı karşısında, şüphelilerin resmi belgede sahtecilik ve açığa imzanın kötüye kullanılması eylemleri ile ilgili delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü ile kamu davasının açılmasına karar verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması istenilmiş olmakla, Dairemize gönderilen dosya incelenerek gereği görüşüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre; ... Cumhuriyet Başsavcılığının 17.06.2011 gün ve 2010/48802 Soruşturma, 2011/11829 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararda, şüpheliler hakkında 'nitelikli dolandırıcılık' suçundan da kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olmasına, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 22.03.2012 gün ve 2011/74404 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 17.06.2011 gün ve 2010/48802 Soruşturma, 2011/11829 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararından bahsedilerek, şikayetçinin aynı konulardaki iddiaları ile ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olmasına, mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 29.04.2014 gün ve 2014/1132 değişik iş sayılı, yeni delillerin ortaya çıkması nedeniyle kamu davası açılması talebinin reddine ilişkin kararının 'nitelikli dolandırıcılık' suçunu da kapsamasına göre, şüpheliler hakkında 'nitelikli dolandırıcılık' suçu yönünden de yeni delillerin ortaya çıkması nedeniyle kamu davası açılması talebinin reddine ilişkin mercii kararının bozulmasının talep edilip edilmeyeceği hususunda kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceğinin belirlenmesi bakımından gereğinin takdir ve ifası için dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/387, Karar No: 2022/5752, Tarih: 18.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/387 E.  ,  2022/5752 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

No : 2021/30-2021/3103

İlk Derece

Mahkemesi : Samsun 3. İş Mahkemesi

Dava, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesiyle 5510 sayılı Yasanın 56/2 maddesine göre ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali, ödenmeyen aylıkların faizi ile tahsili istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacı ile eski eşi ...'ın boşandıktan sonra farklı adreslerde yaşamaya başladıklarını, hiç bir şekilde görüşmediklerini, davalı kurum tarafından davacının babasından almakta olduğu aylığın kesilmesi ve ödenmiş aylıkların iadesi yönünde işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek 24/10/2018 tarih ve 62082430-205.05.99-E.14156918-3/1 119 sayılı Kurum işlemin iptaline, davacının ödenmeyen aylıklarının kesilme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının eşinin ikamet ettiği Kayadüzü eczanesinden ilaç aldığı ve Kayadüzü Aile Sağlığı Merkezine muayene olduğu, boşanma tarihinden sonra meydana gelen bir olayla ilgili soruşturma dosyasından, davacının boşandığı eşinin, davacının evli olan kızının ve oğlunun Kayadüzü köyünde ikamet ettiğinin ve soruşturmaya esas olay anında davacının da Kayadüzü köyünde bulunduğunun anlaşıldığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, sadece Kayadüzünde bir eczaneden ilaç almasının birlikte yaşamanın karinesi olamayacağını, davacının oğlunun ve kızının Kayadüzü Köyünde ikamet etmesi sebebiyle onları sık sık ziyarete gittiğini, kararın yetersiz araştırmaya dayalı olarak verildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, sadece Kayadüzünde bir eczaneden ilaç almasının birlikte yaşamanın karinesi olamayacağını, davacının oğlunun ve kızının Kayadüzü Köyünde ikamet etmesi sebebiyle onları sık sık ziyarete gittiğini, kararın yetersiz araştırmaya dayalı olarak verildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin mahkeme kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.