muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5925, Karar No: 2022/6960, Tarih: 02.06.2022

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davacının yaptığı işin Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında olmadığını, Mahkemece davanın hesap bilirkişi raporuna istinaden kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, faizlerin hatalı olduğunu, davacıya idarecilik primi verildiğini, bilirkişi raporunun fahiş hatalar barındırdığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesinin ilk kararının kaldırılarak yeniden inceleme yapılmak üzere gönderilmesi sonrasında, davalıya ait işyerinde talimat yoluyla keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı, dava konusu işyerinin ve davacının yaptığı işin Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında kaldığı, davacı (B) grubu idareci olarak atanmasının ardından davalı işveren tarafından Yönetmelik kapsamından çıkartılmışsa da Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 16.09.2021 tarihli ve 2021/7899 Esas, 2021/12050 Karar sayılı ilâmı da dikkate alınarak esasen Yönetmelik kapsamında çalıştırılması gerektiği, Mahkemece esas alınan bilirkişi hesap raporuna göre davacının hak kazandığı fazla çalışma ve kısa çalışma primi alacaklarının işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesi ve emsal Yargıtay içtihatlarına göre hesaplandığı ve kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf itirazlarını tekrar ederek ve arabuluculuk ücretinin kabul ile reddedilen tutarlara oranlanarak hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı Bakanlığa ait işyerinde (B) grubu idareci olarak çalışan işçinin, işyeri çalışma koşullarına göre Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında olup olmadığı ve buna göre kısa çalışma primi ile fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanamadığı ile yargılama giderlerinin paylaştırılması noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1.16.07.2013 tarih ve 28709 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedibuçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 4 üncü ve 7 nci maddesi.

2. İlgili Hukuk

1.16.07.2013 tarih ve 28709 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedibuçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 4 üncü ve 7 nci maddesi.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi.

3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun (6325 sayılı Kanun) 18/A maddesinin 11,12,13 ve 14 üncü fıkraları.

4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326 ncı maddesinin ikinci fıkrası

5. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun ( 7036 sayılı Kanun) "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Somut olayda davalı Bakanlığa bağlı ... 1. Hava Bakım Fabrikası işyerinde (B) grubu idareci olarak görev yapan davacı işçinin sendika üyesi olduğu ve işyerinde yürürlükte olan ... işyerleri için Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İsverenleri Sendikası ile Türk Harb İş Sendikası arasında imzalanan 01.03.2015 - 28.02.2017 yürürlük tarihli 25. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi ile 01.03.2017 - 28.02.2019 yürürlük tarihli 26. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesinin ilgili hükümlerinden yararlandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

3. İşyerinde yapılan keşif neticesi hazırlanan teknik bilirkişi raporundaki belirlemelere göre; davacının idarecisi olduğu atölyenin işçileriyle devamlı surette aynı ortamda çalışmadığı ancak yetki ve sorumlulukları kapsamında denetim ve gözetim görevini yerine getirdiği esnada çalışma ortamındaki zararlı kimyasalların olumsuz etki ve risklerine emri altında çalışan personel gibi maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının da atölyenin diğer işçileri gibi Yönetmelik kapsamında olduğu değerlendirilerek talep edilen alacaklara hak kazandığına karar verilmesi yerindedir. Aynı şekilde alacaklara uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan taraflar arasında kısa çalışma priminin hesaplanma yöntemi uyuşmazlık konusudur. Toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinde belirtildiği gibi Yönetmelik kapsamında istihdam edilen işçilerin fiili çalışma sürelerine saat ücretlerinin %14'ü oranında kısa çalışma primi ödenir. Ancak aynı maddenin (ğ) bendinin (4) üncü alt bendi hükmüne göre söz konusu prim, fazla çalışma yapılan süreler için ödenmez. Bu açıklamalara göre Yönetmelik kapsamında günde azami 7,5 saat çalışma yapılabileceğinden kısa çalışma priminin bu süre ile sınırlı biçimde hesap edilebileceği (Aylık kısa çalışma primi=Saat ücretinin %14'ü x 7,5 saat x çalışılan gün sayısı) kabul edilmelidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hatalı olup hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3.Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş, sürecin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 28.12.2018 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenerek 11.01.2019 tarihinde dava açılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda, dava konusu alacaklara ilişkin hesaplamalar dava tarihi olan 11.01.2019 tarihine kadar yapılmıştır. Arabuluculuk faaliyeti ise tarafların anlaşamadığına ilişkin son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirilmiştir. Arabuluculuk son tutanak tarihi olan 28.12.2018 tarihi ile dava tarihi 11.01.2019 tarihleri arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği dikkate alındığında; bu dönem yönünden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde değildir.

4.Mahkemece yapılan yargılama sonunda arabuluculuk masrafının tamamının davalıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine karar verilmiş ise de 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin on üçüncü fıkrası uyarınca arabuluculuk gideri bir yargılama gideridir. 6100 sayılı Kanun’un yargılama giderlerinden sorumluluk başlıklı 326 ncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırması gerekir. Somut olayda davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde arabuluculuk masrafının tamamının yazılı şekilde davalıdan alınmasına karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/233, Karar No: 2014/6837, Tarih: 05.05.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/233 E.  ,  2014/6837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TARSUS 2. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/07/2013

NUMARASI : 2012/569-2013/428

Taraflar arasında görülen yoksulluk nafakasının artırılması talebi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, tarafların Tarsus Aile Mahkemesi'nin 22/12/2006 tarih ve E.2006/327 sayılı kararı ile boşandıklarını, müvekkili lehine 100 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, aradan 6 yıl geçtiğini ve bu nafakanın yetersiz kaldığını belirterek nafakanın 600 TL'ye yükseltilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacı ile boşandıktan sonra yeniden evlendiğini, üç çocuğunun olduğunu, okulda müstahdem olarak çalıştığını ve 1.300 TL maaş aldığını, kirada oturduğunu, davacının babasına bakması sebebiyle maaş aldığını belirterek, açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne; davacı yararına hükmolunan aylık 100 TL yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren aylık 200 TL arttırılarak 300 TL'ye yükseltilmesine karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; yoksulluk nafakasının artırılması istemine ilişkindir.

TMK'nın 176/4. maddesine göre; tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

Bu bağlamda; iradın arttırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu zorunlu kılması gerekmektedir. Bu doğrultuda nafaka alacaklısı davacının ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsü davalının gelir durumunda, nafakanın takdir edildiği tarihe göre olağanüstü bir değişiklik olmadığı takdirde; yoksulluk nafakası TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılmalı ve böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmalıdır.

Somut olayda; taraflar 23.02.2007 kesinleşme tarihli karar ile boşanmışlardır. Boşanma sonrası açılan iş bu davada mahalli Mahkemece davacı hakkında yapılan ekonomik ve sosyal durum araştırması neticesinde; davacının ev hanımı olduğu, babasının hasta olması sebebiyle aylık 700 TL civarı bakım parası aldığını, babasına ait evde babası ile birlikte yaşadığı; davalı hakkında yapılan araştırma neticesinde; evli ve üç çocuk babası olduğu, ilköğretim okulunda müstahdem olarak çalıştığı aylık maaşının 1.397 TL olduğu eşi ve çocukları ile birlikte kirada oturduğu tespit edilmiştir. Davalının ekonomik ve sosyal durumunda boşanma davasından sonra olağanüstü bir artış olduğu görülmemiştir.

Hal böyle olunca; yoksulluk nafakasının niteliği ve takdir edildiği tarih gözetilerek, yoksulluk nafakasının TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılması suretiyle dengenin yeniden sağlanması gerekirken, mahkemece bu yön gözetilmeden yazılı şekilde yüksek nafaka takdiri usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/114, Karar No: 2015/3351, Tarih: 23.02.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/114 E.  ,  2015/3351 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2014/401708

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 47. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2014

NUMARASI : 2014/787 (E) ve 2014/286 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

I- TCK'nın 142. maddesinde 6545 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle yapılan ve 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca sanıklar Çetin ve Özgür'e atılı hırsızlık suçu için TCK'nın 142/2-h maddesinde öngörülen cezanın alt sınırının 5 yıl hapis cezası olduğu, gözetilmeden 3 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmek suretiyle eksik ceza tayini,

II- Kabule göre de;

1- Sanık Ö.. M..'a TCK'nın 142/1-h ve 143. maddeleri ile verilen 4 yıl 6 ay hapis cezasından aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca indirim yapılırken sonuç cezanın 3 yıl 9 ay yerine 3 yıl 9 ay 1 gün olarak belirlenmesi,

2- Sanıklar hakkında temel ceza belirlenirken uygulama maddesinin TCK'nın 142/2-h yerine 142/1-h olarak yazılması suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 23/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24045, Karar No: 2011/29108, Tarih: 16.12.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/24045 E.  ,  2011/29108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/07/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-d maddesine göre; müzayede mahallerinde yapılan satışlar katma değer vergisine tabidir. Burada satılan malın ait olduğu kişinin KDV mükellefi olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Kanun koyucu tarafından bu yerlerdeki satışlar özel olarak KDV’ye tabi tutulmuştur. KDV Kanunu’nun 40.maddesine 4108 Sayılı Kanunla eklenen (5) numaralı fıkra ile Kanunun 17.maddesinin 1.fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara, sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiş bulunmaktadır. Söz konusu yetki çerçevesinde Kanunun 1/3-d maddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin, bu satışlarıyla ilgili KDV’nin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemleri, KDV genel tebliğlerinde yer alan açıklamalara uygun yürütülür. Bu bağlamda 48 seri no’lu KDV genel tebliğinin (D) bölümünde, icra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefinin satışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu düzenlemesi yer almaktadır.

Buna göre icra müdürlüğünce, KDV’nin tarh ve tahakkuk işlemleri, anılan verginin mükellefi sıfatı ile yapılmakta olup, bu işlemlerden doğan ihtilafların çözüm yeri de vergi mahkemeleridir.

O halde mahkemece yargı yolu nedeniyle şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz ise de sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.

SONUÇ  :Şikayetçinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 18,40 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 16/12/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/125, Karar No: 2020/6433, Tarih: 11.11.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/125 E.  ,  2020/6433 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emri iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacıya, Otizm Gençlik ve Spor Kulübü Derneği üyesi olduğu gerekçesi ile derneğin 2010/6 ila 10. ay dönemine ilişkin prim, işsizlik ve damga vergisi borçları için düzenlenen ödeme emrinin tebliği üzerine, davacı süresi içinde ödeme emrinin iptaline ilişkin eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen ilk karar Dairemizin 22.11.2018 tarih 2016/10485 2018/9762 E-K sayılı ilamıyla bozulmuş bozma ilamında; davacının, dava konusu dönemde dava dışı Otizm Gençlik ve Spor Kulübü Derneğinde temsil ve ilzam yetkisi olup olmadığı Spor Kulübünün kayıtları üzerinden yöntemince, kuşku ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde araştırılıp sonucuna göre davacının borçtan sorumluluğu konusunda bir karar verilmesi gerektiğine vurgu yapılmıştır.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sırasında, ... Valiliği Dernekler Müdürlüğünden davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dernekte temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığı sorulmuş, verilen 24.9.2019 tarihli cevapta davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu belirtilmiştir.Bilahare verilen 15.10.2019 tarihli cevapta ise davacının temsil ve ilzam yetkisine dair kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı bildirilmiştir. Mahkeme tarafınan ... Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün 14.9.2019 tarihli cevabi yazısı dikkate alınmak ve davacının temsil ve ilzam yetkisi bulunduğu kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş, aynı Müdürlüğün 15.10.2019 tarihli çelişki oluşturan yazısı ise değerlendirme dışı bırakılmıştır.Bu nedenle Valilikten gelen cevabi yazılar arasındaki çelişki giderilerek 07.02.2010 - 25.09.2011 tarihleri arasında yönetim kurulu asil üyesi olan davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığı konusunun açıklığa kavuşturulması sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12212, Karar No: 2016/9329, Tarih: 24.11.2016

**16. Hukuk Dairesi         2016/12212 E.  ,  2016/9329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, karar düzeltme nedeni olarak İdare Mahkemesinin kıyı-kenar çizgisinin iptaline ilişkin kararına dayanmış olup, idarece oluşturulan kıyı-kenar çizgisinin oluşturulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek verilen iptal kararının gerekçesinin bağlayıcı olmayıp, açıklayıcı olmasına ve daha sonra idarece oluşturulan kıyı-kenar çizgisi de taraflarına usulünce tebliğ edilmediğinden yine tarafları bağlayıcılığından söz edilemeyeceğine ve Mahkemece dava konusu taşınmaz yönünden yeniden Kıyı Kanunu ve 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapor usulüne uygun olup, bu rapor esas alınarak verilen kararda isabetsizlik bulunmamasına göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Kanun'un 442. maddesi uyarınca 264.60 TL para cezası ile aşağıda yazılı bakiye red karar düzeltme harcının düzeltme isteminde bulunandan alınmasına, 24.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18992, Karar No: 2012/24760, Tarih: 06.12.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/18992 E.  ,  2012/24760 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 301-334

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre kesilmesi ve yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar nedeniyle borç tahakkuku yönündeki davalı SGKB işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2000 yılında kesinleşen davacıya, 1993 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2010 yılının Aralık ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 27.10.2008 – 16.01.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.