muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4217, Karar No: 2017/100, Tarih: 11.01.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/4217 E.  ,  2017/100 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı davasında aralarında düzenlenen tarihsiz sözleşme ile davalının 110 m2'lik binanın kaba inşaatının yapımını üstlendiğini, ödeme yapılmasına ve çekilen ihtarnamelere rağmen inşaatı tamamlamadığını belirterek uğradığı zararlar kapsamında bedeli ödendiği halde yapılmayan imalâtlar, sigorta bedeli ve ihtarname masrafları için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 7.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı savunmasında sözleşmeye göre yapılması gereken imalâtların tamamına yakınını bitirdiğini, kendisinin davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece bilirkişi raporuna göre davalının yaptığı imalâtın bedelinin 14.320,00 TL olduğu, ödenen bedelin ise 16.550,00 TL olduğundan fazla ödenen 2.230,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilâfsız olan sözleşmede yapılacak imalâtların kalemleri sayılıp her kalem yönünden ayrı ayrı fiyatlar belirlenmiştir. Bu haliyle sözleşmedeki bedel işin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan mülga 818 sayılı BK’nın 365. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise yapılmayan imalât kalemleri için piyasa koşullarına göre her bir için ayrı ayrı fiyat belirlenmesi suretiyle bulunan rakam

sözleşme bedelinden düşürülmek suretiyle hesaplama yapıldığından bu haliyle hesaplamalar açıklanan ilkeye uygun değildir. Yapılması gereken iş bilirkişilerden açıklanan ilkelere uygun hesaplamalar içeren ek rapor alınıp sonucuna uygun karar verilmesinden ibarettir. Bu nedenle eksik incelemeye dayalı kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 11.01.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13168, Karar No: 2017/12042, Tarih: 31.01.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/13168 E.  ,  2017/12042 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargitay Birinci Baskanlik Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayili "Daireler Arasindaki Is Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik karari, 30/12/2016 tarih 29934 sayili Resmi Gazete'de yayimlanarak yürürlüge girmistir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarina iliskin dosyalarin temyiz incelemesi yapilmak üzere Yargitay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERILMESINE, 31/01/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10458, Karar No: 2015/11740, Tarih: 28.12.2015

**17. Ceza Dairesi         2015/10458 E.  ,  2015/11740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle incelenerek, gereği görüşülüp düşünüldü:

Karar sonrası hükmü veren ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin gönderdiği 10.12.2015 tarihli yazı içeriğine göre; ... Asliye Ceza Mahkemesi'ne başvuran ...'ın atılı suçla ilgisi olmadığını, sanıkları tanımadığını, bu suça ilişkin olarak savcılıkta veya kollukta herhangi bir beyanda bulunmadığını bildirdiği, bunun üzerine dosyada bulunan sorgu ve kolluk beyanlarının altındaki imzaların ona ait olup olmadığı sorulduğunda parmak izi, yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını, kendi kimlik bilgileri kullanılarak asıl sanık tarafından suç işlendiğini beyan ettiği, soruşturma aşamasında ...'a ait nüfus cüzdanı fotokopisi incelendiğinde, nüfus cüzdanı üzerine herhangi bir fotoğrafın bulunmadığı, herhangi bir mührün olmadığı, ayrıca cüzdanın kayıtlı olduğu yerin yazıldığı, arka bölüm incelendiğinde de cilt no, aile sıra no'nun nüfus düzenleniş kayıtlarına uymadığı, ayrıca verildiği yer, veriliş nedeni, kayıt no veriliş tarihi bölümlerinin boş olduğunun anlaşıldığı, bu hususa ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu,

Diğer sanık ... yönünden dosyanın incelenmesinde ise; diğer sanık ...'a ait nüfus cüzdanında da fotoğrafın olmadığı anlaşıldığından her iki sanık yönünden de araştırma yapılarak, suç duyurusunun sonucunun beklenmesi, daha sonra iki sanığının hukuki durumunun değerlendirilmesi zorunluluğu

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafii ve sanık ...'ın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 28.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30440, Karar No: 2017/8873, Tarih: 30.10.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/30440 E.  ,  2017/8873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanıkların şikayet tarihi itibariyle borçlu şirket adına temsil yetki sürelerinin dolduğu anlaşılmakla; yetkilerinin devam edip etmediği hususunda ana sözleşmede hüküm olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331 maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş; şikayetçi vekili ve sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 30.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16257, Karar No: 2015/14527, Tarih: 21.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/16257 E.  ,  2015/14527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 28/05/2014

NUMARASI : 2014/225-2014/186

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6882, Karar No: 2009/8906, Tarih: 24.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/6882 E.  ,  2009/8906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 2.915.YTL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, davalı aracın sürücüsünün olayda 8/8 kusurlu olduğunu, alacağın tahsili için Beyoğlu 2.İcra Müdürlüğünün 2006/13124 sayılı dosyasında davalılar aleyhine icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine ve inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili sigortalının kusuru oranında kaza başına azami 4.000.YTL poliçe limiti olduğunu, ödeme tarihinde temerrüde düşmediklerini alacak likit olmadığından inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını müvekkilinin olayda kusurunun olmadığını olay tarihinde yola yağ ve manat dökülmesi sebebiyle bir çok kazanın meydana geldiğini Karayolları Genel Müdürlüğünün zarardan sorumlu olduğunu, kaza tutanağının eksik düzenlendiğini, zararın diğer davalı ...Ş'den talep edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., aracı davalı ...'ın kullandığını kendisinin sadece işleten olduğunu belirterek,

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davalıların Beyoğlu 2.İcra Müdürlüğünün 2006/13124 sayılı takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile davalı ... şirketinin 2645.YTL asıl alacak üzerinden diğer davalıların 2.645.YTL asıl alacak, 888.27.YTL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3533.27.YTL üzerinden haklarındaki takibin devamına takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına, inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmitir.

Dava, TTK.nun 1301.maddesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Dava, TTK.nun 1301.maddesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve tüm yargılama safahatında kazanın yola dökülen yağ ve mazot nedeniyle meydana geldiğini, olay tarihinde aynı nedenle bırçok kazanın olduğunu müvekkilinin kusur ve tazminattan sorumluluğunun bulunmadığını savunmuş bu konuda tanık olarak dinlenen davacıya kasko sigortalı aracın sürücüsü ile kazaya karışan dava dışı sürücü de olaydan sonra araçlarından indiklerinde de yol üzerinde yağ olduğunu, zeminin çok kayganlaştığını bu nedenle araçların birden bire kontrolden çıktığını ve aynı yerde aynı gün birçok başka kazanın da bu sebeple meydana geldiğini doğrulamışlardır. Mahkemece alınan 10.3.2008 tarihli uzman bilirkişi raporunda, yola dökülen yağın nereden kaynaklandığı bilinmediğinden taraflara kusur izafe edilmemiş, davacı vekilinin itirazı ile Adli Tıp Kurumu'ndan alınan 10.7.2008 tarihli rapor terditli olarak düzenlenmiş; olayın kaza tutanağında belirtildiği şekilde olması halinde davalı sürücünün olayda tam kusurlu olduğu, tanıkların beyanına göre kazanın meydana gelmesi halinde ise, davalı sürücünün kusurunun olmadığı kaygan maddenin olayda %100 oranında etkili olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, Adli Tıp Kurulu tarafından düzenlenen raporun 1. haline göre davalının tam kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de, buna neden üstünlük tanındığı ve itibar edildiği gerekçe de gösterilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece, kaza tesbit tutanağında isim ve imzaları bulunan tutanak mümzilerinin dinlenilmesi, olay tarihinde yol ( asfalt zemin) üzerinde kaygan madde olup olmadığının sorulması, kaza tarihinde, aynı yerde başka kazaların olup olmadığının merciilerinden araştırılması ve varsa ilgili kaza tesbit tutanaklarının istenilmesi, bu kazaların kaygan madde sebebiyle meydana gelip gelmediğinin tesbit edilmesi ve gerektiğinde İTÜ ya da Karayolları Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek bilirkişi kurulundan ayrıntılı, gerekçeli ve tdenitime açık rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru değil bozma sebebidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ...'a geri verilmesine 24.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11095, Karar No: 2012/10976, Tarih: 07.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/11095 E.  ,  2012/10976 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :164-30

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı kesinleşen davalıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2010 yılının Haziran ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 24.10.2008 – 23.11.2009 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıkların kendisinden geri alınabilmesi için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliği üzerine yasal süresinde yapılan itirazla duran takip sonrasında işbu davanın açıldığı, davalının, boşandığı eşiyle 02.11.2009 günü yeniden evlendiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hakiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hakimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.