muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2433, Karar No: 2018/7880, Tarih: 04.09.2018

./..

-2-

Ancak, Uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek ....... ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde .....Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı ...... eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ....... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı ....... 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,.....başvuru tarihinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu dönemde olması nedeniyle verilecek kararların ard etkisi olduğu kabul edildiğinden 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/09/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.Başkan

.....
Yargıtay — Esas No: 2022/4039, Karar No: 2022/5245, Tarih: 01.06.2022

**9. Ceza Dairesi         2022/4039 E.  ,  2022/5245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair İstanbul 5. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 09.04.2019 gün ve 2018/520 Esas, 2019/148 Karar sayılı hükümdeki mahkumiyete ilişkin bölümün kaldırılarak sanığın müsnet suçtan beraatine karar verilmesi suretiyle istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümden sonra 27.03.2020 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesinin 03.03.2020 gün ve 2019/1705 Esas, 2020/545 Karar sayılı vaki istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine yönelik hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. maddeleri gereğince BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesine gönderilmesine,

01.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9624, Karar No: 2011/7493, Tarih: 01.06.2011

**4. Ceza Dairesi         2009/9624 E.  ,  2011/7493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olmak

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan İnegöl Belediyesi vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 01.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1477, Karar No: 2014/6701, Tarih: 16.06.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/1477 E.  ,  2014/6701 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/241557

MAHKEMESİ : Datça Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/05/2012

NUMARASI : 2010/65 Esas, 2012/141 Karar

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar A.. İ.. ve A.. B.. hakkında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Sanıkların eylemlerine uyan ve suç tarihi itibariyle 765 sayılı TCK'nın 240. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı itibariyle aynı Yasanın 102/4. maddesinde belirtilen beş yıllık asli zamanaşımına tabi olduğu, suç tarihi olan 04/07/2001 ile iddianamenin tanzim edildiği 15/03/2010 tarihi arasında durma süreleri de eklendiğinde bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5237 sayılı TCK'nın 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanıklar haklarında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

Sanıklar M.E. K., M.. O.., S.. B.., O.. B.., E.. A.., M.. U.. ve H.. U.. hakkında kurulan hükümlerin incelenmesinde ise;

Sanık Mehmet Erol Karakullukçu'nun Datça Belediye başkanı, sanık O.. B..'ın yazı işleri müdür vekili, sanık M.. U..'ın hesap işleri müdürü, sanık H.. U..'un fen işlerinde inşaat mühendisi, diğer sanıkların ise belediye meclis üyesi olarak görev yaptıkları ve alınan kararlara encümen üyesi sıfatıyla iştirak ettikleri,

3194 sayılı İmar Yasasının 18. maddesine istinaden ilk olarak 04/07/2001 tarihinde yapılan arsa ve arazi düzenlemesinin Datça Mal Müdürlüğünün Datça Belediyesi aleyhine Muğla İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davalar sonucu iptal edildiği halde sanıkların benzer biçimde yaptıkları ikinci düzenlemeyle Belediye bütçesinden imar planlaması için 79.000 TL çıkmasına sebebiyet vermek suretiyle kamu zararına neden oldukları ve TCK'nın 257/1. maddesinde yer alan görevi kötüye kullanma suçunun tüm unsurlarıyla oluştuğu gözetilmeden dosya kapsamı ve oluşa uygun düşmeyen gerekçeler ve yanılgılı hukuki değerlendirme sonucu yazılı şekilde beraetlerine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1472, Karar No: 2019/2887, Tarih: 22.04.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/1472 E.  ,  2019/2887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... 2. Sulh Hukuk ve ... 4. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, gaipliğe karar verilmesi isteğine ilişkindir.

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, ... Emniyet Müdürlüğünün 17/513 sayı ve 20/02/2017 tarihli cevabi yazıları ile gaip adayı ...'in 1991 yılı ve öncesi ... ilinde ikamet ettiği ancak babasının vefatından sonra annesi ile yaklaşık 20 yıl önce ... ilinde bulunan akrabalarının yanına taşındığı bildirildiği ve UYAP üzerinden alınan adres araştırması formunda ...'in yurt içi adres bilgisinin "... Mah. ... Sk. Kapı No:7/5 .../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, ... Emniyet Müdürlüğünün 17/513 sayı ve 20/02/2017 tarihli cevabi yazıları ile gaip adayı ...'in 1991 yılı ve öncesi ... ilinde ikamet ettiği ancak babasının vefatından sonra annesi ile yaklaşık 20 yıl önce ... ilinde bulunan akrabalarının yanına taşındığı bildirildiği ve UYAP üzerinden alınan adres araştırması formunda ...'in yurt içi adres bilgisinin "... Mah. ... Sk. Kapı No:7/5 .../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 4. Sulh Hukuk Mahkemesince ise davacının duruşmalar sırasında alınan ve imzası ile tasdik ettiği beyanlarında, ...'in en son 1991 yılında gördüğünü, bu tarihten sonra kendisinden hiç haber almadığını, ...'in hiçbir zaman ...'ye gelmemiş olduğunu, 2010 yılındaki halkoylamasında oy kullandığı hususunda bilgisinin olmadığını, kendilerinin ikametgahlarını ...'ye taşıyınca müracaat olmaksızın ...'in ikametgahının ...'ye taşındığını, ancak kaybolduğu zamanki son yerleşim yerinin ... olduğu hususunda beyanda bulunduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2018/5113 Soruşturma -2018/1285 Karar nolu dosyasında da yetkisizliğine karar verildiği de göz önünde bulundurularak, gaipliğine karar verilmesi istenen ...'in son yerleşim yerinin ... olduğu, ... İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırma neticesinde de; davacı ve ailesinin ...'in kaybolmasından sonraki süreçte ...'ye taşındığının belirtildiği, tüm bu deliller sonucunda gaipliği istenen ...'in ... ilinde hiç ikamet etmemiş olduğu; 4721 sayılı TMK'nın 19. maddesinde "Yerleşim yerinin bir kimsenin sürekli kalmak niyetiyle oturduğu yer" olarak belirtildiği, yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin adres beyan formundaki yazılı beyanları esas alındığı, bildirimin şahsen yapıldığı, adres beyan formundaki bildirimlerin aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu (5490 s. NHK madde 50. Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği m. 13/1) buna göre aile kütüklerinde yer alan "yerleşim yeri adresi ile" ilgili bilginin, yerleşim yerine karine teşkil ettiği, bu karinenin az önce değinilen yasal düzenlemeye göre aksi kanıtlanan bir adi karine niteliğinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

4721 sayılı TMK'nın 32/2. maddesinde "Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri, eğer Türkiye'de hiç yerleşmemiş ise nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer, böyle bir kayıt da yok ise anasının ya da babasının kayıtlı olduğu yer mahkemesidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

4721 sayılı TMK'nın 32/2. maddesinde "Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri, eğer Türkiye'de hiç yerleşmemiş ise nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer, böyle bir kayıt da yok ise anasının ya da babasının kayıtlı olduğu yer mahkemesidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, ... İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan kolluk araştırması sonucunda ... isimli şahıs ile ilgili olarak "... Mah. ... Sk. No:15 ..." adresine gidildiğinde adreste İsmail Arık isimli şahsın ailesi ile birlikte ikamet ettiğini, şahsa ... isimli şahıs sorulduğunda kendisinin bu adreste kiracı olarak ikamet ettiğini ve ... isimli şahsı tanımadıklarını beyan ettiğini, adreste yapılan araştırmada ... ve ailesinin yaklaşık 20 yıl kadar önce ... Sk. No:15 sayılı müstakil evde ikamet ettiğinin ve ... isimli şahsın aniden ortadan kaybolduğunu ve bir müddet sonra babasının vefat ettiğini, geri kalan annesi ve diğer aile bireylerinin ... iline taşındığı bilgisine ulaşıldığının bildirildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22/04/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13806, Karar No: 2014/588, Tarih: 16.01.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/13806 E.  ,  2014/588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 18. İş Mahkemesi

TARİHİ : 09/07/2013

NUMARASI : 2011/1015-2013/470

Davacı, Kuruma borçlu olmadığının tespitiyle, kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının ölüm aylığının haksız olarak kesildiği ve davacının borçlu olmadığının tespiti ile aylıkların kesildiği tarih itibari ile ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 17.05.2001 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, boşanma kararının temyiz edilmeksizin 17.05.2001 tarihinde kesinleştiği, boşanmadan sonra davacıya ölüm aylığı bağlandığı, ancak kontrol memuru tarafından tutulan raporda; "davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı kanaatine varıldığının" belirtildiği, bu idari soruşturma esnasında, beyanı alınan muhtar E.. Ç.., azalar H.. D.. ve A.. Ç.. “davacı ile eşinin birlikte yaşadıklarını” beyan ettiği görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa’nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda, idari soruşturma aşamasında davacı ile eski eşinin birlikte yaşadığını beyan eden tanıklar muhtar E.. Ç.., azalar H..D.. ve A. Ç.., yargılama aşamasında“davacı ile eşinin ayrı yaşadıklarını” beyan ettikleri, ancak beyanları arasında çelişki olmasının sebebinin açıklattırılmadığı, ayrıca davacı ve eski eşi ile ilgili olarak ayrı ayrı araştırma yapılmadığı, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16/01/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.