muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11993, Karar No: 2015/18339, Tarih: 14.10.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/11993 E.  ,  2015/18339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mersin 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2014

NUMARASI : 2012/401-2014/150

Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı'nın 30.12.2013 tarih ve 9919 sayılı yazıları ile; dosyadaki tüm belgelerin taranarak sisteme aktarılması, dosyanın elektronik ortamda Yargıtay'a gönderilmesinin sağlanması, dosyada fiziki imkansızlık nedeniyle taranamamış belge varsa dosyanın fiziki olarak gitmesi seçeneğinin seçilerek temyiz formunun buna göre doldurularak, dosyanın fiziki olarak gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Elektronik olarak Dairemize gönderilen dava dosyasında dava dilekçesi vs. evrakların UYAP ortamında incelenmesinde; bir kısım evrakların taranarak elektronik ortama kısmen aktarıldığı, bir kısım belgelerin okunamadığı, dosyanın bu haliyle denetime elverişli bulunmadığı görülmüştür. Temyiz incelemesinin bir an evvel ve sağlıklı yapılabilmesi amacıyla, UYAP ekranından dosyanın fiziki gönderilmesi seçeneği seçilerek dosyanın fiziki olarak gönderilmesi için dosyanın Yerel Mahkemesi'ne GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/547, Karar No: 2015/27285, Tarih: 23.06.2015

**15. Ceza Dairesi         2015/547 E.  ,  2015/27285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, yaralama

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur.Bu bakımdan,söz konusu suç,seçimlik hareketli bir suçtur.Yıkma,yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder.Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocuğun,kendisi ile aynı okula giden katılan ile tartıştıkları sırada katılana vurarak yaraladığı ve gözündeki gözlüğün düşüp kırılmasına sebebiyet verdiği iddia edilen olayda;

1)Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğun eyleminin yaralama kastı olduğu ve katılanın gözlüğünü kırma kastı olmadığı anlaşıldığından mahkemenin beraatine dair kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2)Suça sürüklenen çocuk hakkında yaralama suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Katılan beyanları, katılan beyanlarını doğrular biçimdeki tanık ...'ın beyanları ve alınan rapor gözetilerek suça sürüklenen çocuğun katılanı yaraladığı anlaşıldığından mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5992, Karar No: 2010/10014, Tarih: 03.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/5992 E.  ,  2010/10014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm; davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan inceleme ve alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

Kamulaştırmasız el atma davalarında da Kamulaştırma Kanununun kıymet tespit esaslarını düzenleyen 11. maddesi kıyasen uygulanır.

Dava konusu taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tesbiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Bilirkişi raporunda emsal incelemesi yapılmadan değer biçilmiştir. Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 03.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6523, Karar No: 2022/1071, Tarih: 27.01.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/6523 E.  ,  2022/1071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin olarak verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/379 E. - 2019/88 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki Bursa İli, Yenişehir İlçesi, İncirli Mahallesi 113 ada 189 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin ile ecrimisilin tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 27/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2794, Karar No: 2024/9604, Tarih: 14.10.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/2794 E.  ,  2024/9604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/915 E., 2021/1544 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul/Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki iş yeri sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin mobilya ve ahşap malzeme satışı yapılan mağazasının davalı ... şirketi nezdinde işyeri ekstra sigorta poliçesi sigortalı olduğunu, 19.05.2017 tarihinde kuvvetli fırtına yaşanması nedeniyle müvekkil şirkete ait işyerindeki tavan dekorasyonunun çöktüğünü ve mobilya malzemelerinin tamamının kullanılamaz ... geldiğini, yaşanan olay neticesinde sigorta şirketine hemen bilgi verildiğini ve 23.05.2017 tarihinde ekspertiz incelemelerinin yapıldığını, ardından müvekkili tarafından Van Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/64 D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla zarar gören mobilyalar için 1.000,00 TL, dekorasyon için 500,00 TL enkaz kaldırım ücreti için 500,00 TL, iş durması tazminatı için 500,00 TL olmak üzere toplam 2.500,00 TL tazminatın rizikonun gerçekleşme tarihi olan 19.05.2017 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 1.500,00 TL olarak talep edilen mobilya ve dekorasyon yönünden zararını 141.589,78 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş durması hasarlarında 7 gün tenzili muafiyet uygulandığını, 7 günden fazla süren iş durmasının teminat dahilinde olduğunu, davacı tarafından ekspertiz çalışmaları tamamlanmadan hasarlı emtiaların iş yerinden çıkarıldığını ve gerçek hasar bedelinin belirlenmesinin önüne geçildiğini, hasar gören emtianın onarılıp onarılmayacağı, onarımı mümkün değil ise sovtaj bedelinin belirlenmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkilinin izni olmaksızın hasarlı emtiaları yenileri ile değiştirdiğini ve hasarlı emtiaları sattığını, bu durumun davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açtığını, müvekkilinin talep ettiği belgelerin davacı tarafından ibraz edilmediğini ve hasarın belirlenmesine engel olunduğunu, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, tespit raporunda fatura bedelleri yerine piyasa fiyatlarının esas alındığını, hasarlı emtiaların faturalardan aitlik durumunun tespit edilmediğini, onarım imkanına değinilmediğini, sovtaja ilişkin tespitin yer almadığını, hasar bedelinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tespit dosyası ve mahkemece alınan bilirkişi raporlarında davacının zarar gören mobilya ve diğer eşyalarına ilişkin zararın 191.589,78 TL, sovtaj bedelinin 50.000,00 TL olarak belirlendiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(6102 sayılı Kanun) 1447 nci maddesinde sigorta ettirene zararın tespiti için gerekli olan bilgi ve belgeleri sigortacıya verme ve sigortacının inceleme yapması için gerekli olan önlemleri alma yükümlülüğü getirildiği, aynı Kanun'un 1471 inci maddesinde ise sigorta ettirene hasarın belirlenmesinden önce hasar konusu yerde ve malda hasar sebebinin veya zarar miktarının belirlenmesini güçleştirecek veya engelleyecek bir değişiklik yapmama yükümlülüğü getirildiği, davacının hasar gören eşyaları ekspertiz incelemesi yapılana kadar uygun bir yerde muhafaza etmesi gerekirken hasarlı malları üretici firmaya gönderdiği, bu malların ne şekilde değerlendirildiği, tamir edilip edilmediği veya onarılarak satılıp satılıp satılmadığına dair davalıya bilgi verilmediği, bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 1471 nci maddesi gereğince belirlenen zarardan %23,30 oranında indirim yapıldığı ve bu durumda davacının zararının 108.596,21 TL olduğu, dekorasyon zararı yönünden poliçe limitinin 10.000,00 TL olduğu ve davacının zararı da bu miktardan yüksek olduğundan poliçe limiti oranında tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 118.596,21 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; delil tespiti dosyasında yapılan masrafların yargılama gideri olarak hüküm altına alınması gerektiğini, tazminattan indirim yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, eksper tarafından enkazın kaldırılması yönünde talimat verildiğini, davanın tamamen kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının 6102 sayılı Kanun'un 1447,1448 ve 1471 nci maddelerine aykırı hareket ederek yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ekspertiz incelemesi tamamlanmadan hasara uğrayan emtianın iş yerinden çıkarıldığını ve gerçek hasar bedelinin tespitinin önüne geçildiğini, hasar gören emtianın onarılıp onarılamayacağı, onarım masrafı, onarım mümkün değilse sovtaj bedelinin hesaplanmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda tespit edilen miktarın fahiş olduğunu, faturalarda yer alan malların hiç satılmamış gibi değerlendirildiğini, satılmış olma ihtimali değerlendirilmeden inceleme yapıldığını, faturası ibraz edilmeyen emtiaların da tutara dahil edilmesi ile fahiş tazminat hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun davacı tarafından Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/64 D.İş dosyasında alınan tespit bilirkişi raporu değerlendirilerek ve dosyaya yansıyan rizikonun gerçekleştiği iş yerine ait fotoğraf ve kamera görüntüleri incelenerek düzenlendiği, oluşan zarar bedeline ilişkin olarak mahkemenin davacının kusurunu da gözeterek yapmış olduğu indirimin hakkaniyetli olduğu, bu nedenlerle taraf vekillerinin hüküm altına alınan zarar bedeline yönelik istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, ancak Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/64 D.İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davanın kabul ve reddedilen oranlarına göre taraflara yüklenilmesi gerektiği, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, 118.596,21 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıya ait olup davalı tarafından iş yeri sigortası ile sigortalı olan mobilya mağazasının tavanın çökmesi sonucu oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(6102 sayılı Kanun) 1453 vd. maddeleri, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3524, Karar No: 2014/4350, Tarih: 23.06.2014

**15. Hukuk Dairesi         2014/3524 E.  ,  2014/4350 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Dijital Sanatlar ve ... Bilg. Reklam ... San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... arasındaki davadan dolayı ... / ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.11.2013 gün ve 2013/501-311 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Mahalli mahkemesince verilen kararın davacı vekilince temyiz edildiğinden bahisle dosya elektronik ortamda Dairemize gönderilmişse de;

Yapılan incelemede, Bir kısım evrakların okunaksız olarak tarandığı, bazı evrakların dizi şeklinde düzenlenmemiş olması nedeniyle sistem kaydında yerinin bulunamadığı ve bir kısım evraklarda da elektronik imza eksikliklerinin bulunduğu anlaşıldığından, anılan eksikliklerin tamamlanmasına müteakip dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere fiziki olarak Dairemize gönderilmesi için mahalline geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın anılan eksikliklerin tamamlanmasına müteakip fiziki ortamda hazırlanarak Dairemize gönderilmek üzere mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6562, Karar No: 2008/12657, Tarih: 30.10.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/6562 E.  ,  2008/12657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında 8 ayrı abonelik sözleşmesi olduğunu, davalının ... su bedellerini ödemediğini, idari yargıda abonelik sözleşmesinin iptali için davalar açıldığını, her ne kadar idari yargıda ... su bedeli vergi olarak kabul edilmiş ise de bunun ... borç ilişkisinden kaynaklandığını ileri sürerek fazlasını saklı tutarak toplam 79.128,45 YTL atıksu bedelinin faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, Vergi mahkemesince ÇTV den muaf tutulduklarına ilişkin kararın onandığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, Vergi Mahkemesi kararına dayanılarak kesin hüküm nedeniyle davanın reddine verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... idaresi, 3305 sayılı yasa ile değişik 2560 sayılı yasa gereği kurulmuştur. ...’da kullanma suyu ve atıksular için tesisler kurmak tarifeler hazırlamak ve bu sular için para tahsil etmek görev ve yetkisiyle donatılmış bu yetkiler adı geçen idarenin tekeline verilmiştir. Her abonenin kullandığı kadar atıksu ürettiği kuşkusuzdur. 2560 sayılı ... yasasının 6/f 11/e, 13/a ve 23. maddelerine göre davacı ... idaresinin ... suların boşaltılmasından, tarifeler yapıp ücret tahsil etmeye yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Atıksu bedeli, ücret niteliğindedir. Davacı idare tesis amacını gerçekleştirmek için halkın, mahalli ve müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan mahalli bir kamu tüzel kişiliğidir. Müstakil bütçeli kamu idareleri organları vasıtasıyla iradelerini açıklarlar. Davacı idarenin davalı ile sözleşme yapması yasadan doğan bir yetki kullanımıdır.

Olayın aydınlığa çıkarılması için tarifesine göre alınan ... su bedelinin vergi, resim harç ve benzeri yükümlülük olup olmadığının da incelenmesi gerekmektedir.

Olayın aydınlığa çıkarılması için tarifesine göre alınan ... su bedelinin vergi, resim harç ve benzeri yükümlülük olup olmadığının da incelenmesi gerekmektedir.

Bilindiği gibi vergi, kamu giderlerini karşılamak amacıyla yasalarla ... ve tüzel kişilerden mali güçlerine göre istenen bir yükümlülüktür. Vergi belirli bir hizmetten doğrudan yararlanma karşılığı olmayıp, tüm kamu hizmetleri için yapılan giderlere ortak katılma payını ifade eder. Harç, fertlerin ... menfaatlerine ilişkin olarak kamu kurumları ve hizmetlerinden yararlanması karşılığında yaptıkları ödemelerdir. Kişilerin kendi lehine kamu eliyle ... bir yarar sağlanması harcın önemli bir vasfını teşkil eder. Resim ise harca benzer bir biçimde, devlet dairelerinde kamu kuruluşlarında görülen hizmetin ve yapılan giderlerin karşılığında yalnız o işle ilgili olarak ... ve tüzel kişilerden sağlanan gelirlerdir. Vergi, resim, harç benzeri mali yükümlülük ise kişilerden kimi kamu hizmetleri karşılığında ya da bir hizmet karşılığı olmaksızın kamu gücüne dayanılarak alınan paralardır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerinin ortak özellikleri kamu gücüne dayanılarak ... taraflı iradeyle alınmaları gereğinde zorla alınmaları ve yasayla konulmalarıdır.

Atıksu bedeli ise, bir tarifeye ve abonman sözleşmesine dayanılarak alınmaktadır. Başka bir anlatımla kişi ile idare arasında abonman sözleşmesi ilişkisi doğmakta, idare bu ilişkiden sonra yürürlükte olan tarifeler uyarınca ücret tahakkuk ettirmektedir. Ödemenin hukuksal dayanağı kamu gücüne değil tarifeye ve iki taraf arasında yapılan abonman sözleşmesine dayanmaktadır. ... ile davalı abone arasındaki sözleşme daha ziyade iltihaki sözleşme tipine uymaktadır. Hizmetin tekel nitelikte olması ve çok kişiye götürülme zorunluluğu için çoğunlukla tip sözleşmeyle ... ve tüzel kişilerin bu sözleşmelere katılımıyla gerçekleşmesini zorunlu kılmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi 14.2.1991 ... esasa 1990/18, karar 1991/4 sayılı kararında atıksu bedelinin vergi, resim ve bunların benzeri olmadığını, istenen bedelin, ... hukuku ilişkisinden doğan iltihaki bir sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan alacak olduğunu, atıksu bedelinin tahsiline olanak sağlayan 2560 sayılı yasanın 6/f , 11/e ve 13 delerinin Anayasanın 10 ve 73. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir.