muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/22043, Karar No: 2012/21313, Tarih: 08.10.2012

375 sayılı KHK’nın ve 399 sayılı KHK’lara dayanılarak çıkarılan 2006/1, 2006/3, 2007/1 ve 2008/1 sayılı tebliğler uyarınca “Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarından olup özelleştirme işlemleri tamamlanan kuruluşların sözleşmeli ve kapsam dışı kamu personelinin ücretlerine, bu personelin sözleşmeli ve kapsam dışı statülerde bulunduğu sürelere ait bu Karardaki ücret artışlarının hiçbir işlem yapılmaksızın aynen uygulanması” gerekir. Bu nedenle mahkemenin davacının nakledildiği tarihe kadar 2006/1 nolu tebliğle getirilen artışlardan yararlanması gerektiği tespiti doğru bulunmuştur.

Hukuki olarak bu tespit yapılmakla birlikte, davalı kurum taraflar arasındaki sözleşme hükmü veya eki yönetmelik hükümleri ile kapsamdışı nakle tabi olarak çalışan davacının 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine artışlar yapmış olabilir. Bu artışlar Kanun Hükmünde Kararnamelere dayanılarak çıkarılan ve kamuda çalışan sözleşmeli personel ile kapsamdışı personel için 2006/1, 2006/3, 2007/1, 2008/1 ve ilgili düzenlemeler ile sağlanan artışlardan azda olabilir, fazla da olabilir. Aynı oranda veya fazla oranda yapılmış ve yansıtılmış ise kapsamdışı nakle tabi olarak çalışan davacı kamudaki personel için getirilen artışlardan faydalanamaz. Ancak davalı işveren anılan hükümleri dikkate almadan artış yapmamış veya daha az artış yapmış olabilir. 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî haklarına veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretine hiç artış yapılmamış ise tebliğler ile getirilen artışların tamamının, artış yapılmış ancak yeterli değil ise aradaki fark alacağın hesaplanması ve buna göre maaş nakil ilmühaberinin düzenlenmesi gerekir. Bu tespitin yapılması için ise davalı kurumdan anılan dönemdeki bordroların, maaş artışına ilişkin işverenin varsa işletmesel kararlarının getirtilmesi, davacının 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana  göre  belirlenmiş  olan  ücret  ve  diğer  malî  haklarının veya belirlenmemiş ise Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme imzalandığı tarihteki ücretinin ne olduğunun tespit edilmesi, bu konuda uzman mali bilirkişiden rapor alınması gerekir.

Sonuç olarak davacı ile ilgili davalı işyerinde tüm bordrolar, ücret ve mali haklarına ilişkin işverence alınan tüm işletmesel kararlar getirtilmeli, davacının kapsamdışı nakle tabi olarak çalıştığı dönemde 406 sayılı Kanun'un ek 29 ve sözleşmenin 7. maddeleri uyarınca aynı statüde kamuda çalışan ve 399 sayılı KHK’nın ek II. cetveline tabi çalışanlara uygulanan artışlardan yararlandırılıp yararlandırılmadığı, artış yapılıp yapılmadığı, yapılan artışın tebliğlerle getirilen artışların altında kalıp kalmadığı, tebliğlere göre yapılacak artışları kapsayacak şekilde maaş nakil ilmühaberinin düzenlenip düzenlenmediği, davacının fark alacağı olup olmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Ayrıca fark olduğu ve maaş nakil ilmühaberinin fark ücrete göre düzenlenmediği tespit edildiği takdirde, maaş nakil ilmühaberinin gerçek ödenmesi gereken ücrete göre düzenlenmesi gerektiğinin tespitine de karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3763, Karar No: 2013/25507, Tarih: 24.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3763 E.  ,  2013/25507 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :2010/484-2013/14

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve özellikle; 17.10.2003 tarihli kontrol muayenesi sonucu meslek hastalığının maluliyet bırakmadığını bildirir sağlık kurulu raporunun Sosyal Sigortalar Kurumu ... Meslek Hastalıkları Hastanesi tarafından verilmiş olması ile sürekli iş göremezlik oranının % 0 olarak değiştiğinden davalının haberdar edildiğine dair yapılan tebligat veya ispata yarar delil bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 24.12.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16376, Karar No: 2014/6088, Tarih: 01.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/16376 E.  ,  2014/6088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocukların, katılan ... Belediye Başkanlığına ait ... kavşağındaki alt geçitte bulunan alt geçit kepenk kilitlerini ve bağlantı demirlerini kırdıkları, gece bekçisinin polisi araması ile olay yerine gelen görevliler tarafından takiple yakalandıkları somut olayda; kamu malına zarar verme suçunun oluştuğuna yönelik kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Suça sürüklenen çocuklar hakkında yaş küçüklüğü nedeniyle uygulama yapılırken TCK'nın 31/3 yerine 31/2 şeklinde yazılması indirim oranının doğru uygulanması nedeniyle mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 01.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3186, Karar No: 2010/4577, Tarih: 17.06.2010

**1. Ceza Dairesi         2008/3186 E.  ,  2010/4577 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/07/268715

MAHKEMESİ : (İZMİR) Dokuzuncu Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 11.07.2007 - 9/243

SUÇ : Bıçakla yaralamak

M.. S..'i bıçakla yaralamaktan sanık F.. H..'ın yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne ilişkin (İZMİR) Dokuzuncu Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11.07.2007 gün ve 9/243 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Mağdurun 07.06.2005 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği, görevsiz mahkemede 23.06.2005 tarihli celsede sanıktan şikayetçi olmadığını beyan ettiği anlaşılmakla, şikayetten vazgeçme nedeniyle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde 20.03.2006 tarihli celsede müdahilliğine karar verilmesi hukuki değerden yoksun bulunduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

2- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin sübuta, ifadelerin çelişkili olduğuna yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

a) Sanığın mağdur Muhsin’i, sol hemitoraksta, sırt ortada, sağ inguinal bölgede (sağ kasık) birer adet, sol uylukta üç adet olacak şekilde bıçak ile toplam 6 yerinden yaraladığı, batına nafiz ince barsak seroza yaralanması nedeniyle mağdurun hayati tehlike geçirdiği ve yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilemez nitelikte olduğu, çevreden gelenlerin sanık ve mağduru ayırması üzerine sanığın eylemini tamamlayamadığı, mağdurun hastaneye kaldırılarak acil ameliyata alındığı ve yaşama döndürüldüğü anlaşılmakla, sanığın eylemine uyan kasten insan öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması gerektiğinin düşünülmemesi,

b) Suç tarihinden bir gün önce, maç sonrası korna çalınması nedeniyle sanığın kardeşi Lütfi ile tanık Faruk arasında çıkan tartışmada mağdurun kendiliğinden tanığın yanında yer aldığı, suç tarihinde de önceki olayın devamı şeklinde gelişen sanık, kardeşi Lütfi ve mağdur arasındaki tartışma sonunda mağdurun Lütfi’ye önce küfrederek yere düşürdüğü, ardından da kendi aracından bıçak alıp gösterdiği anlaşılmakla, mağdurun bıçak çektiği yönündeki kendi beyanına neden itibar edilmediğinin tartışmasız bırakılması ve hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun şekilde tahrik nedeniyle makul bir oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Yasaya aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazlarının bu itibarla kabulüyle CMUK.nun 326.maddesi uyarınca sanığın ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 16.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8417, Karar No: 2007/2403, Tarih: 13.03.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/8417 E.  ,  2007/2403 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit-bono iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, icra takibine konu edilen bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

Davalı vekili, imzanın davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece Adli Tıp Kurumu’ndan alının raporda, imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı tespit edilemediğinden yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bu raporda imzaların davacı tarafından atıldığını gösterir kaligrafik bulguya rastlanılmadığı bildirildiği için davalı tarafça davacıya yemin teklifinde bulunulmuş, davacı yanca eda edilen yemin de nazara alınarak davanın kabulüne, davacının borçlu olmadığının tespitine, bononun ve takibin iptaline, takibe konu alacağın % 40’ı oranındaki tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu senet altındaki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti için önce Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınmış, bu raporda; incelenmesi istenen imzanın basit tersimli olması nedeniyle davacının eli ürünü olup olmadığı konusunda bir kanaate varılamadığı bildirilmiş, itiraz üzerine alınan bilirkişi raporunda ise imzanın davacı tarafından atıldığını gösterir kaligrafik bir bulguya rastlanılamadığı şeklinde görüş bildirilmiştir.

Her iki raporda da imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı konusunda kesin bir kanaate varılamadığına göre, HUMK.nun 309. maddesi uyarınca senedin davacı tarafından imzalandığını gören şahitler varsa bunların dinlenmesinden sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken bu yönler gözetilmeksizin eksik inceleme ile ve icapsız verilen yemine dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3044, Karar No: 2023/9797, Tarih: 20.11.2023

**10. Ceza Dairesi         2023/3044 E.  ,  2023/9797 K.**

**"İçtihat Metni"**

TUTUKLU

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/2883 E. 2022/382 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İlk derece mahkemesi hükmünün istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/2883 Esas, 2022/382 Karar sayılı kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Sanığın, kanunî süresi içinde öne sürdükten sonra, 04.09.2023 ve 06.10.2023 tarihli dilekçeleri ile temyiz isteminden vazgeçtiğini bildirdiği ve temyiz davasının istek şartına bağlı olduğu anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 266 ncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminden vazgeçme nedeniyle dava dosyasının, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bursa 10 . Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ilgili Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4596, Karar No: 2014/11710, Tarih: 11.09.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/4596 E.  ,  2014/11710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

.

Taraflar arasında görülen ... Kurulu Kararına itiraz davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller hakkında verilen ... Heyeti kararının itiraz yolu ile iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu bedeller, miktar itibariyle karar tarihinde yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ....maddesinde ve HUMK.nun 427.maddesinde öngörülen kesinlik sınırının altında bulunmakta ise de; kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller alınıp alınmaması hususunda verilen hükmün salt alınan bu bedele münhasır olmayıp, sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ard etkisinin bulunduğu ve bu yöndeki talebinde devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Yine, kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedeller uygulaması nedeniyle eldeki dosyada tek bir abone uyuşmazlığı yargıya taşımış olmasına karşın, ortada tüm aboneleri ilgilendiren, toplu bir hak uyuşmazlığının bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu itibarla, kayıp-kaçak bedeli ve diğer adlar altında alınan bedellerin tahsilinin uygun olmadığı yönünde tespit istemini de içeren böyle bir davada verilen karar, konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin ileriye dönük uygulanıp uygulanmaması yönünde de sonuç doğuracağından, temyiz incelemesinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun .... maddesi ve ... Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427.maddesinde belirtilen kesinlik sınırının gözetilmemesi gerektiğine; dolayısıyla bu davanın miktar ve değerine bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

Nitekim ... Genel Kurulunun .../05/2009 günlü ve 2009/...-122 E. 2009/189 K., .../.../2010 günlü 2010/...-406 E. 2010/503 K.sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle HGK. nun aynı konuya ilişkin ....05.2014 günlü ve 2013/...-2454 E. 2014/679 K. sayılı kararına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 0,90 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, ....09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2016/854, Karar No: 2018/10720, Tarih: 14.11.2018

**17. Hukuk Dairesi         2016/854 E.  ,  2018/10720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 24/03/2013 tarihinde müvekkili ... adına kayıtlı, diğer müvekkili ...'nin sevk ve idaresindeki araç ile dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki araçların çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı kaza meydana geldiğini, kaza nedeniyle kasko sigortacısı olan davalı ... şirketinin, araçta meydana gelen hasar bedelini araç sürücüsü ve aracın sahibi olan müvekkillerinden tahsil ettiğini, ancak kaza tespit tutanağında aracın sürücüsü olan müvekkilinin alkolsüz olduğunu, olayın meydana geliş şekli ve kaza tespit tutanağı incelendiğinde müvekkilinin oluşa göre kusursuz olduğunu ileri sürerek müvekkilleri tarafından ödenen 12.500,00 TL sebepsiz zenginleşme bedelinin istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine ... verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, zorunlu mali sorumluluk ... poliçesi kapsamında ödenen ve sigortalı ...’dan tahsil edilen tazminatın istirdadı istemine ilişkindir.

Somut olayda davacılardan sürücü ... her ne kadar ... şirketine ödenen 12.500,00 TL tazminatın istirdadı için dava açmış ise de dosya kapsamında tazminatın araç maliki davacı ... tarafından ödendiği belirtilmektedir. ... Genel Şartları B.4 maddesine göre ...-sigortalı ilişkisini düzenlemiştir. Bu nedenle davacı ...'nin aktif dava ehliyeti olmadığından davanın HMK 114-115 madde hgükümlerine göre usulden reddine ... verilmesi gerekirken, davanın esastan reddine ... verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine ... verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. 2918 sayılı ....nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

2-Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine ... verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. 2918 sayılı ....nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır. Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının ... ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden ...'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir. O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağının kabulüne, ... verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir.(Bkz. YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713, YHGK 14.05.2014 gün ve 2013/17-1098, 2014-644; YHGK 13.05.2015 gün ve 2013/17-2156, 2015/1338 sayılı ilamları)

Somut olayda, mahkemece münhasırlık hususunda ... hukukçusu ve nöroloji uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi raporunda davacının alkolün etkisiyle kendi kusur oranı üzerine münhasıran etkili olduğu, alkol dışında başka unsurların rol oynamadığı, davacı sürücü % 50, dava dışı sürücünün % 50 kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkeme kazanın alkol etkisi ile gerçekleştiğinden bahisle davayı reddetmiştir. Ne varki kazada karşı araç sürücüsünün de kusuru bulunduğundan kazanın salt alkolün etkisiyle meydana geldiğinden söz edilemez. O halde sigortalı davacı ... yönünden toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre ... verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine ... verilmesi doğru değildir.

SONUÇ:Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 14.11.2018 tarihinde oybirliğiyle ... verildi.