muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1105, Karar No: 2012/883, Tarih: 28.11.2012

O halde eldeki davanın da bu çerçevede çözümü gerekmektedir. Hakimin kanunun açık hükmünün ihlal edilmek suretiyle tutuklama kararı verdiği iddia edildiğine göre, tutuklamanın yerindeliğinin yani dosya kapsamına ve delil durumuna göre davacı-sanıkların tutuklanıp tutuklanmamasının gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi de bu aşamada olanaklı değildir. Zira, hakimin eylemi kanunun açık ve kesin hükmüne aykırı olarak verdiği gerekçesiz kararıyla kişinin özgürlüğünün kısıtlanması ve bu suretle zararına neden olmak şeklinde ortaya konulmuştur.

Dava dilekçesi içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçimi bakımından, gerekçesiz olarak tutuklamanın ve tutuklamanın devamına dair verilen kararın kanunun açık hükmünün ihlal edilmek suretiyle verilmesi nedeniyle hakimin sorumluluğuna dayanıldığı; bu itibarla davanın hukuki niteliğinin, Hakimlerin sorumluluğunu düzenleyen 6100 sayılı HMK 46 (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573) ve devamı maddeleri hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

14 Şubat 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6110 sayılı Kanunun Geçici Madde 2/1-a bendinde;

“(1)12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girinceye kadar, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573'üncü maddesindeki sebeplere dayanılarak açılacak tazminat ve rücu davalarında;

a)Hâkimlerin bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle Devlet aleyhine açılan tazminat davası, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde; … açılır ve ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür…”

Hükmü getirilmiştir.

Bu açık hüküm karşısında, yasal dayanağı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı maddeleri olan davada Yargıtay ilgili hukuk dairesinin görevli olmasına göre, davalı hakimlerin sorumluluğuna dayalı olarak açılmış bulunan davanın Yargıtay 4.Hukuk Dairesi’nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği karar bu nedenle bozulmalıdır.

Hükmü getirilmiştir.

Bu açık hüküm karşısında, yasal dayanağı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı maddeleri olan davada Yargıtay ilgili hukuk dairesinin görevli olmasına göre, davalı hakimlerin sorumluluğuna dayalı olarak açılmış bulunan davanın Yargıtay 4.Hukuk Dairesi’nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği karar bu nedenle bozulmalıdır.

S O N U Ç : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Yargıtay 4.Hukuk Dairesi’nin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın; yukarıda açıklanan nedenle dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz istemlerinin şimdilik incelemesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12.maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’na eklenen 93/A-5 fıkrası ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440.maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4533, Karar No: 2015/5121, Tarih: 27.04.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/4533 E.  ,  2015/5121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 30/09/2014 gününde verilen dilekçe ile alacak nedeni ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; yargı yolu nedeni ile davanın reddine dair verilen 24/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yargı yolu nedeni ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı Belediye Başkanlığı'nda meclis üyeliği yaptığı dönemde huzur hakkı ödeneğini ve Belediye Başkanlığı yaptığı dönemde de maaşını alamadığını, davalıya karşı icra takibi yaptığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali isteminde bulunmuştur.

Dosya kapsamından; davacının alacağının ödenmesi için davalı idareye başvurduğu, ancak bu isteminin reddedildiği ve bu işleme karşı idari yargı yoluna başvurulmadığı anlaşılmaktadır. Davacının maaş alacağının ve huzur hakkı alacağının olup olmadığı ve varsa kapsamının belediyelere ilişkin ilgili kanun ve yönetmeliklerde yer alan düzenlemelere göre belirlenmesi gerekir. Bunun ise, idare hukuku kuralları çerçevesinde ve idari yargı yerinde belirlenmesi gerektiği açıktır. İtirazın iptali davası sırasında, icra takibinin temelini oluşturan ve aslı da idari olan maaş alacağının varlığının ve kapsamının, hukuk mahkemesi tarafından çözümlenmesi kabul edilemez.

Diğer yandan, idari yargı yerinde "itirazın iptali" biçiminde bir dava yolu düzenlenmediğinden, adli yargı yerinde yargı yolu bakımından görevsizlik kararı da verilemez. Bu durumda, maaş alacağına ve huzur hakkı alacağına ilişkin istem idari yargı yerinde dava konusu edilip oradan bu konuda bir karar alınmadan icra takibi yapılması ve icra takibine itiraz üzerine adli yargı yerinden itirazın iptalinin istenmesine yasal olanak bulunmadığından, davacının istemi dinlenilebilir nitelikte değildir.

Mahkemece açıklanan yönler gözetilerek dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası çözümlenerek yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 27/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12069, Karar No: 2014/14076, Tarih: 12.05.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/12069 E.  ,  2014/14076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2013

NUMARASI : 2013/344-2013/488

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının dosyası Dairemize elektronik ortamda gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Karşıyaka 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/44 E. - 2013/106 K.sayılı dosyasının taranarak elektronik ortamda gönderilmesi,

2-Satış talebinden sonra yapılan satış masraflarının icra müdürlüğünden sorularak tespiti ile (kalem kalem) birlikte gönderilmesi,

3-Uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin satış kararı tarihinin 05.01.2013’den sonra olduğu anlaşıldığından; satış kararı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6352 Sayılı Yasa ile değişik İİK'nun 114. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesi gereğince satış ilanının elektronik ortamda yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise buna ilişkin kayıtların ve ayrıca ihaleye elektronik ortamda katılım olmuş ise Yargıtay incelemesine esas teşkil edecek şekilde bununla ilgili tutanak, belge ve onaylı uyap çıktılarının (icra müdürlüğünün imza ve mührünü taşıyan birer örneğinin) satışı yapan icra müdürlüğünden temin edilerek (imza ve mührü ihtiva etmeyen belgelerin Yargıtay denetimi sırasında incelemeye esas teşkil etmeyeceği gözönünde tutularak) birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan

E. UZUNER

Üye

Y. Z. AKSOY

Üye

Z. TURANLI

Üye

A. TUNCAL

Üye

Ş. KELEŞ

HRN
Yargıtay — Esas No: 2015/2301, Karar No: 2015/14583, Tarih: 22.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/2301 E.  ,  2015/14583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Saray(Van) Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/01/2014

NUMARASI : 2012/15-2014/5

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor, hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki;

1)Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan ve öncelikle dava konusu taşınmaza yakın yerdeki emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tesbiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Tapu Müdürlüğünce dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki emsal satışlar gönderilerek bilirkişilerce değerlendirme yapılması gerekirken, adı geçen idarenin 18.03.2013 havale tarihli yazısı ile dava konusu taşınmazlara emsal olabilecek satış bedellerine rastlanmadığından Saray'da bulunan dava konusu taşınmazlara ilişkin değerlendirmede Özalp'taki bir emsal satışının esas alınması nedeniyle bilirkişi raporu geçersizdir.

Tapu Müdürlüğünce dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki emsal satışlar gönderilerek bilirkişilerce değerlendirme yapılması gerekirken, adı geçen idarenin 18.03.2013 havale tarihli yazısı ile dava konusu taşınmazlara emsal olabilecek satış bedellerine rastlanmadığından Saray'da bulunan dava konusu taşınmazlara ilişkin değerlendirmede Özalp'taki bir emsal satışının esas alınması nedeniyle bilirkişi raporu geçersizdir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapıldıktan sonra dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazların ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden sorulup, değerlendirme tarihi olan 2012 yılında, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılıp, vergi değerleri de karşılaştırılmak suretiyle değer biçilip, alınacak bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Dava konusu parsellerin geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğünün taşınmazların tüm değerinin 2226 parsel sayılı taşınmazda % 10, 2232 parsel sayılı taşınmazda % 29, 101 ada 10 parsel sayılı taşınmazda %18 , 101 ada 9 parsel sayılı taşınmazda % 18, 101 ada 1 parsel sayıl taşınmazda % 18 ve 2266 parsel sayılı taşınmazda % 3 oranında olacağı gözetilmeden, daha yüksek oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4576, Karar No: 2017/2008, Tarih: 08.03.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/4576 E.  ,  2017/2008 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Sanığın savunmasında suça konu ağaçların kesildiği alanın ... 'nun tapulu yeri olduğunu ve bu yerdeki ağaçları ücret karşılığı kestiğini, ...'in tapulu yeri olduğu için orman olduğunu bilmediğini, ...'in de beyanında dava konusu yerin kendisine ait tapulu yer olduğunu, sanığa ücret karşılığı alandaki ağaçlarını kestirdiğini, kalan ağaçları da kardeşi olan ...'nun kestiğini beyan etmesi ve alana ait olduğunu iddia ettiği tapu ibraz etmesi, mahkemenin de ... ve ... hakkında dava konusu yerdeki ağaçları kestirmeleri nedeniyle suç duyurusunda bulunması karşısında, ... ve ... hakkında açılacak kamu davasının bu dava ile birleştirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de;

Sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının ertelenmiş olmasına göre 5237 sayılı TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve katılan temsilcisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 08.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16700, Karar No: 2011/21777, Tarih: 19.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/16700 E.  ,  2011/21777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 13.12.2010 gün ve 2010/13132 Esas - 2010/21308 Karar sayılı ilama karşı davacılar vekili yönünden verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın onanmasına karşı davacılar vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Dava konusu taşınmaz 24.01.1989 tarihli Çankaya Belediye Encümeninin kararıyla yapılan parselasyon planı ile "... Poliklinik ve klinik" alanı olarak ayrıldığı, bilahere 18.02.2005 tarihli Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla Çankaya Belediyesinin maddi olanakları sınırlı olduğu ve kamulaştırma işlemi yapılamayacağı ancak parselin amacına yönelik olarak kullanılabilmesi amacıyla kullanımının “ Sağlık alanı” olarak belirlenip 1/1000 ölçekli imar planında değişiklik yapıldığı görülmüştür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun hukuki el atma konusunda vermiş olduğu 15.12.2010 gün 2010/5-662/651 sayılı kararında da bahsedildiği gibi; imar planında “park, yol, sağlık ve okul alanı gibi kamu hizmetine ayrılmış yerlere el atılmamış olsa dahi bedeline hükmedilebileceğine ilişkin kararıda gözetilerek, dava konusu taşınmaza ilişkin yapılan ilk imar planının 1989 tarihine ilişkin olması nedeniyle 3194 sayılı kanunun 10. maddesindeki ayrılış amacına uygun olarak kamulaştırılması görevinin yerine getirilmesi için öngörülen 5 yıllık sürenin geçmiş olması bu durumda malikin ve bu durumda hakkın mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle taşınmaz bedelinin ödenmesine karar vermek gerekmekte ise de; sorumlu olan idarenin tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde red kararı verilmesi, doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulması gerekirken onandığı bu kez yapılan incelemeden anlaşılmakla; davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüne, Dairemizin 13.12.2010 gün 2010/13132-21308 sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan karar düzeltme harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 19.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2229, Karar No: 2014/1347, Tarih: 10.02.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/2229 E.  ,  2014/1347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Sanıkların mahkûmiyetlerine

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanıklar Muhittin, Hamza ve Özgür hakkında kurulan hükümlerin incelenmesine gelince;

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 141 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 182. maddeleri gereğince kanunda belirtilen istisnalar dışında açık olarak yapılan yargılama sonucunda, 188. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşmada hazır bulunması şart olan belirtilen kişilerin katılımıyla, 223. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hükmün verileceği, 231. maddesinin birinci fıkrası uyarınca da duruşmanın sonunda 232. maddede belirtilen esaslara göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrasının okunarak gerekçesinin ana çizgileriyle anlatılması gerekmektedir.

Dosya kapsamı ve hükmü veren hakim tarafından düzenlenen 06.03.2008 tarihli tutanak içeriğine göre, sanıklar hakkında, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonunda ve 12.12.2007 tarihli son celsede, işlerin yoğunluğu gerekçe gösterilmek suretiyle kısa kararın

hazır bulunanlara sadece okunduğu ancak okunan bu kararın tutanağa geçirilmediği, kısa kararın duruşmaya hazır bulunması zorunlu olanlar ile hazır bulunmaya hakkı olanların da huzurunda yazılması gerekirken, duruşma bitiminden sonra yazdırılmak suretiyle 5271 sayılı CMK.nın 188, 223 ve 231 maddelerine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden, hükümlerin sair yönleri incelenmeksizin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1337, Karar No: 2013/16571, Tarih: 17.09.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/1337 E.  ,  2013/16571 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 30.03.2000 tarihinde kesinleşen davacıya, 27.12.1999 günü yaşamını yitiren ..... emeklisi babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 68. maddesi hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla 15.04.2000 tarihi itibariyle bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 23.10.2008 tarihi itibariyle kesilerek, 23.10.2008–29.09.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk işlemi tesis edildiği ve icra yoluyla takibe geçildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan

./...

-2-

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan

./...

-2-

gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.