muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/11702, Karar No: 2022/3517, Tarih: 03.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/11702 E.  ,  2022/3517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 22.05.2012 tarih ve 2012/33784 Esas numaralı iddianamesi ile sanık hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanmak, 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçlarından da dava açıldığı ancak bu suçlar yönünden hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, atılı suçlardan mahkemesince her zaman hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

Temyiz incelemesine konu mahkumiyet hükmünün, hükmün gerekçesi nazara alındığında, 2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçuna yönelik olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

213 sayılı VUK’nin 367. maddesi uyarınca kovuşturma şartı olan Vergi Dairesi Başkanlığı mütalaası ve dayanağı olan vergi suçu raporu ile eklerinin "2009, 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçuna ilişkin olduğu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 22.05.2012 tarih ve 2012/33784 Esas sayılı iddianamesi ile mütalaaya aykırı olarak “sahte fatura kullanma” suçundan da kamu davası açıldığı, ancak bu suçla ilgili verilen mütalaa bulunmadığı, sahte belge düzenleme ve sahte belge kullanma eylemlerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu ve birbirine dönüşemeyeceği dikkate alınarak; iddianameye konu olan sahte fatura kullanma suçu yönünden 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaanın verilip verilmeyeceğinin Vergi Dairesi Başkanlığından sorulması, verilmeyeceğinin anlaşılması durumunda davanın düşmesine karar verilmesi gerekeceği gözetilmeden yargılamaya devamla 2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ve müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/804, Karar No: 2023/3054, Tarih: 11.05.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/804 E.  ,  2023/3054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli kasten öldürme, hakaret

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 22.12.2022 tarihli ve 2022/7772 Esas, 2022/10323 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.01.2023 tarihli ve KD -2022/85975 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 ... maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan aleyhe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 ... maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, sanık ... hakkında nitelikli kasten öldürme suçunda koşulları bulunmadığı halde haksız tahrik hükmünün uygulanması suretiyle eksik cezaya hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerektiğinden bahisle nitelikli Esas No : 2023/804

kasten öldürme suçundan onama ilamının kaldırılmasına ve katılanlar vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükümlerin bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, sanık ... hakkında nitelikli kasten öldürme suçunda koşulları bulunmadığı halde haksız tahrik hükmünün uygulanması suretiyle eksik cezaya hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerektiğinden bahisle nitelikli Esas No : 2023/804

kasten öldürme suçundan onama ilamının kaldırılmasına ve katılanlar vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükümlerin bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Dosya kapsamına göre ; olay günü sanık ...'in alkollü bir şekilde yolda yürürken karşıdan gelen ve yaşları küçük olan tanık ... ile birlikte yürüyen tanıklardan ...'na omuz attığı, tanığın sanığı "önüne baksana" diye uyarması üzerine sanığın küfür ettiği, kız arkadaşını uzaklaştırmak isteyen ve sanığa "yoluna git" diyen tanık ...'in gözüne yumruk attığı, orada bulunan yetişkin insanların araya girerek sanığı engelledikleri sırada sanıktan korkan tanık ...'in hemen yakında bulunan yine yaşı küçük arkadaşlarına telefonla haber vermesi üzerine maktul çocuk ... ile tanıklar ... ve ... Aydoğdu'nun olay yerine geldikleri, maktulün "ne oluyor burada" demesi üzerine sanığın bu kez maktule küfür ederek üzerine yürüdüğü, maktulün de sanığı engellemek için bacağına tekme attığı, tarafların tekrar kavgaya tutuştuğu, orada bulunanların kavgayı ayırdığı sanığın evine gittiği, evde iken sinirli bir şekilde küfürler ettiği, sanığın alkollü ve sinirli olduğunu gören eşinin aynı gün yaşadıkları tartışmanın etkisiyle de sanıktan çekindiği için sanığa ne olduğunu soramadığı, sanığın mutfakta bir kaç bardak kırdıktan sonra yanına bir bıçak alarak tekrar dışarı çıktığı bu kez eşinin "nereye gidiyorsun" diye sorması üzerine "biraz kafamı dağıtacağım" dediği ve az önce kavganın cerayan ettiği parka giderek orada bulunan ve az önceki kavgada yer alan çocukların arkadaşı olduğunu düşündüğü yaşı küçük tanıklara bıçağı rastgele savurduğu ve "... nerede, onu öldüreceğim" dediği, aynı parkta olup sesleri duyan maktul ...'in olay yerine geldiği, maktulü gören sanığın maktule sinkaflı küfürler ederek üzerine gittiği, maktulün montunu çıkartarak bıçağın kendisine isabet etmesini engellemeye çalıştığı ancak sanığın maktulün göğüs bölgesine bıçağı iki kez saplaması üzerine maktulün yere düştüğü, sanığın da maktul ile birlikte yere düştüğü, yerde iken de maktulü bıçaklamaya devam ettiği, yaşı küçük tanıkların korkudan sanığa müdahale edemediği, sanığın ayağa kalktıktan sonra tanıklara "yaklaşmayın sizi de bıçaklarım" dedikten sonra koşarak oradan uzaklaştığı anlaşılan olayda;

Sanığın alkollü bir şekilde yolda yürürken karşıdan gelen ve yaşları küçük olan tanıklardan ...'e omuz atarak ilk haksız hareketi başlattığı, ''önüne bak'' diye makul bir şekilde uyarılmasına rağmen küfür etmek suretiyle haksız hareketlerine devam ettiği, akabinde tanık ...'e vurarak saldırgan tutumlar sergilediği, olayı öğrenerek arkadaşlarının yanına gelen ve ''ne oluyor'' diye soran maktule küfür ederek haksız eylemlerine devam ettiği ve maktulün üzerine yürüyerek saldırgan tutum ve davranışlarını maktule karşı da gösterdiği, maktulün kendisini korumak amacıyla sanığın bacağına bir tekme atmasından ibaret eyleminde etki-tepki dengesinin sanık lehine bozulduğundan söz edilemeyeceği, ilk olay bu şekilde bitmesine rağmen sanığın evden aldığı bıçakla tekrar olay yerine gelerek maktulün yaşı küçük olan arkadaşlarına bıçak savurduğu sırada olay yerine gelen maktule küfür ederek ve bıçakla saldırarak haksız davranışlarına devam ettiği, ne ilk olayda ne de ikinci olayda maktulden kaynaklanan ve haksız tahrikte orantılılık ilkelerine aykırı dengeyi sanık lehine bozacak bir davranışın bulunmadığı, bu nedenlerle sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunmadığı halde sanık hakkında haksız tahrik nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezasından indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi nedeniyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 ... maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 22.12.2022 tarihli ve 2022/7772 Esas, 2022/10323 Karar sayılı temyiz istemlerinin reddi ile hükmün onanması ilamının KALDIRILMASINA,

3. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle katılanlar vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 09.05.2022 tarihli 2021/2157 Esas ve 2022/1199 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, Mahkemenin kabul ve gerekçesine etki-tepki dengesinin sanık lehine değerlendirilmesine göre itirazın reddine, kararın onanması görüşü ile Üye ...'nin karşı oyu sebebiyle oy çokluğuyla BOZULMASINA,

4. İlamın diğer yönlerinin aynen korunmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... 15.Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/336, Karar No: 2008/345, Tarih: 30.04.2008

Hukuk Genel Kurulu 2008/18-336 E., 2008/345 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2008/18-336 E., 2008/345 K.**

**- BEKLETİCİ MESELE

- İDARİ YARGI

- KAMULAŞTIRMA**- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 5 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 6 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 8 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 10 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 14 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; (Eskişehir Asliye Üçüncü Hukuk Mah-kemesi)'nce davanın reddine dair verilen 14.11.2006 gün ve 2006/25 E., 2006/387 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesi'nin 29.03.2007 gün ve 2006/ 11042 E., 2853 K. sayılı ilamı ile; (...Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir. Mahkemece davacı Büyükşehir Belediyesince alınmış kamulaştırma kararının konusunu teşkil eden hususun imar planı değişikliği ile ortadan kalktığı ve davaya dayanak teşkil edecek geçerli bir kamulaştırma kararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu olan Eskişehir K... Mah. 1643 ada 117 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yeşil alana isabet ettiği, Büyükşehir Belediyesinin 28.11.2005 gün ve 1505 sayılı kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiği ve Büyükşehir Belediyesince 2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 10. maddesi uyarınca taşınmazın bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline karar ve-

rilmesi istendiği, dava açıldığı tarihte revizyon uygulama imar planında yeşil alan olarak gösterilen dava konusu yerin Eskişehir Büyüksehir Belediye Meclisi kararı ile konut alanına dönüştürüldüğü, Belediye Meclisi'nin bu kararı aleyhine iptal istemi ile Büyüksehir Belediye Başkanlığı'nca idari yargı yoluna başvurulduğu, ayrıca yukarıda tarih ve sayısı yazılı olan ve Büyüksehir Bele-diyesince alınıp bu davanın dayanağını teşkil eden kamulaştırma kararının iptali için davalı Bayram'ın da idari yargı merciinde dava açtığı, her iki dava ile ilgili olarak mahkemece verilmiş yürütmenin durdurulmasına ilişkin bir karar bulunmadığı anlaşılmaktadır.

2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 10. maddesinin 13. fıkrasına göre; 14. maddede belirtilen süre içinde kamu-laştırma işlemine karşı hak sahipleri tarafından idari yargıda iptal davası açılması ve idari yargı mahkemelerince de yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idari yargıda açılan dava, bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır. Yasanın bu açık hükmünden anlaşılacağı gibi, kamulaştırma kararının iptali istemine ilişkin davaların açılması tescil ve tespit davaları için bekletici mesele yapılmasına yeterli olmayıp, ayrıca idari yargı mahkemesince yürütmenin durdurulması kararı verilmesi gerekir. Somut olayda davanın dayanağını teşkil eden ve Büyüksehir Belediyesince alınmış kamulaştırma kararının iptali için dava açıldığı halde, yürütmeyi durdurma kararı verilmemiştir. Bu duruma göre, ortada iptal edilinceye kadar hukuken geçerli bir kamulaştırma kararı mevcuttur. Mah-kemece bu husus dikkate alınarak yargılamaya devam edilip, işin esasına girilerek toplanacak delillere göre oluşacak kanaat doğrultusunda karar ve-rilmesi gerekirken, imar planı değişikliği gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Temyiz Eden: Davacı vekili

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görü-şüldü:

Dava, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Davacı vekili; tapuda davalı adına kayıtlı bulunan 1643 ada 117 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında yeşil alana isabet etmesi nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiğini, müvekkili idarenin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca taşınmazı pazarlıkla satın alma iradesini davalıya bildirmesine rağmen, davalının yazılı bir beyanda bulunmaması nedeniyle anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine göre dava konusu taşınmazın ka-mulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin peşin ödenmesi mukabilinde mü-vekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; kamulaştırma işleminin iptali istemiyle müvekkili tarafından İdare Mahkemesinde açılan davada yürütmenin durdurulması istemine ilişkin bir karar verilinceye kadar, o davanın bekletici mesele olarak kabul edilmesi gerektiğini, ancak idari yargıda açılan davada verilmiş bir yürütmeyi durdurma kararının bulunmadığını cevaben bildirmiştir.

Davalı vekili; kamulaştırma işleminin iptali istemiyle müvekkili tarafından İdare Mahkemesinde açılan davada yürütmenin durdurulması istemine ilişkin bir karar verilinceye kadar, o davanın bekletici mesele olarak kabul edilmesi gerektiğini, ancak idari yargıda açılan davada verilmiş bir yürütmeyi durdurma kararının bulunmadığını cevaben bildirmiştir.

Mahkemenin, "dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin olarak Büyükşehir Belediyesi Encümeni tarafından alınan 23.11.2005 tarih ve 1505 sayılı kararın, mevcut parsel yönünden plan değişikliklerinin kabulüne ilişkin Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin 14.09.2006 tarih ve 17/251 sayılı kararı ile ortadan kalktığı, böylece davaya dayanak teşkil edecek geçerli bir kamu-laştırma kararının bulunmadığı ve bu haliyle davanın dinlenemeyeceği" ge-rekçesiyle "davanın reddine" dair verdiği karar, Özel Daire'ce yukarıda yazılı nedenle bozulmuş; yerel mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Davalının kayden maliki olduğu 1643 ada 117 parsel sayılı taşınmazın, imar planında yeşil alana isabet etmesi nedeniyle Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 23.11.2005 gün ve 1505 sayılı kararıyla kamulaş-tırılmasına karar verildiği ve idarece, pazarlıkla satın alma davetiyesinin ta-şınmaz mal sahibine tebliğine rağmen anlaşma sağlanamadığı iddiasıyla, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 4650 sayılı Kanunla değişik 10. maddesi uyarınca taşınmaz bedelinin tespiti ile idare adına tescili istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava ve kamulaştırma tarihleri itibariyle revizyon imar planında yeşil alan olarak gösterilen dava konusu taşınmazın, dava tarihinden sonra alınan Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile konut alanına dönüştürüldüğü ve Belediye Meclisi'nin bu kararı aleyhine iptal istemi ile Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından Eskişehir İdare Mahke-

mesi'nde dava açıldığı; yine, taşınmazın kamulaştırılmasına dair Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 23.11.2005 gün ve 1505 sayılı kararının iptali için davalı taşınmaz mal sahibi tarafından Eskişehir İdare Mahkemesi'nde dava açıldığı ve her iki davada da yürütmenin durdurulmasına dair bir karar verilmediği çekişme dışıdır.

Uyuşmazlık; Büyükşehir Belediyesince alınmış kamulaştırma kararının iptali için idari yargıda açılmış bulunan davada yürütmeyi durdurma kararının verilmemiş olması karşısında, hukuken geçerli bir kamulaştırma kararının bulunduğu kabul edilerek işin esasına girilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4650 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'ndaki mevcut kamulaştırma sisteminin değiştirilmesinin amacı, uygulanabilir, gecikmeleri ortadan kaldıran ve süratli şekilde sonuca ulaşan bir sistem kurmaktır.

4650 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'ndaki mevcut kamulaştırma sisteminin değiştirilmesinin amacı, uygulanabilir, gecikmeleri ortadan kaldıran ve süratli şekilde sonuca ulaşan bir sistem kurmaktır.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nda 4650 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonucu getirilen yeni sistemde; anılan Kanun'un 5. maddesinde sayılan mercilerce verilecek kamu yararı kararlarının 6. madde uyarınca onaylanmasından sonra, 8. maddede belirtilen esaslar çerçevesinde idarenin, kıymet takdir komisyonu ve uzlaşma komisyonu kurarak, tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin, taşınmazı pazarlıkla ve anlaşarak satın alma iradesini malike bildirmesi; tarafların anlaşamaması veya ferağ verilmemesi halinde 10. madde gereğince kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve idare adına tescili öngörülmüştür.

Öte yandan, kamulaştırma işlemine karşı hak sahipleri tarafından idari yargıda dava hakkı aynı Kanun'un 14. maddesinde düzenlenmiş; idari yargıda dava açılması durumunda, bedel tespiti ve tescil davasında izlenmesi gereken yöntem ise, 10. maddenin 13. fıkrasında gösterilmiştir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 4650 sayılı Kanunla değişik 14. maddesinin birinci fıkrasında, "Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10. madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir." hükmüne yer verildikten sonra; ikinci fıkrasında,

"İdari yargıda açılan davalar öncelikle görülür." hükmü öngörülmüş; aynı Kanun'un 10. maddesinin 13. fıkrasında ise, "14. maddede belirtilen süre içinde, kamulaştırma işlemine karşı hak sahipleri tarafından idari yargıda iptal davası açılması ve idari yargı mahkemelerince de yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idari yargıda açılan dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır." düzenlemesine yer ve-rilmiştir.

Açıklanan yasal durum çerçevesinde; 2942 sayılı Kamulaştırma Ka-nunu'nun 8. maddesi uyarınca anlaşma sağlanamaması halinde idare, 10. maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açacak; mahkeme ise, tevdi edilen dava dilekçesi ve eklerinden birer suretini davalı malike 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na göre tebliğ edecektir. İşte bu tebligat tarihinden itibaren otuz gün içinde davalı malik tarafından kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılabilecektir.

Burada önemle vurgulanmalıdır ki; kamulaştırma işleminin iptali iste-miyle idare mahkemesinde dava açılması durumunda, ancak yürütmenin durdurulması kararının verilmesi ya da davanın kabulü cihetine gidilerek ka-mulaştırma işleminin iptal edilmesi halinde, kamulaştırma işleminin bu tarihten itibaren uygulanma olanağının bulunmadığı; eş söyleyişle, iptal kararının kesinleştiği tarihe kadar ortada geçerli bir kamulaştırma işleminin bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Böyle bir durumda; ilke olarak, adli yargıda açılan davada, idari yargıda açılan iptal davasının bekletici mesele olarak kabulü olanaklı değildir. Diğer bir ifadeyle, adli yargıda açılan bedele ilişkin dava ile, idari yargıda açılan iptal davasının birbirinden bağımsız olarak yürütülmesi asıldır.

Nitekim, Kamulaştırma Kanunu'nun az yukarıda açıklanan 10. mad-desinin 13. fıkrasında, salt idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması kararı verilmesi haline münhasır olarak, idare mahkemesindeki iptal davasının bekletici mesele kabul edilmesi gerektiği benimsenmiştir. Aksinin kabulü, Kanunun lafzına ve ruhuna uygun olmadığı gibi, yukarıda değinilen ka-mulaştırma işleminin süratle sonuçlandırılması ilkesine de aykırıdır.

O halde; idari yargıda dava açılırsa ve yürütmenin durdurulması kararı da verilirse, mahkemece, idari yargıda açılan dava, eldeki dava için bekletici mesele kabul edilmelidir. Sonucu beklenilerek neticesine göre işlem yapıl-malıdır. Buradaki özellik, idari yargıda dava açılması bekletici mesele olarak kabul edilmesi için yeterli değildir. İdari yargıda ayrıca yürütmenin dur-durulmasına da karar verilmiş olmasına bağlıdır. Yürütmenin durdurulmasına karar verilmemiş ise, mahkemenin idari yargıdaki davayı beklemesine gerek yoktur (Zeki Akar, Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları, Ankara 2007, İkinci Bası, s: 255).

Somut olayda; dava konusu olan 1643 ada 117 parsel sayılı taşınmazın imar planının yeşil alana isabet ettiği ve imar planına dayalı olarak, Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 23.11.2005 gün ve 1505 sayılı kararı ile kamulaştırıldığı, davalı taşınmaz mal sahibi tarafından Eskişehir İdare Mah-kemesi'nde kamulaştırma kararının iptaline yönelik olarak dava açılmasına karşın, yürütmenin durdurulması kararının verilmediği anlaşılmaktadır.

Az yukarıda değinildiği üzere, kamulaştırma işleminin iptaline dair bir karar verilinceye kadar ortada hukuken geçerli bir kamulaştırma kararı mevcut olup; yürütmenin durdurulması kararı da verilmediğinden, idari yargıda gö-rülmekte olan iptal davasının bekletici mesele olarak kabulü mümkün değildir.

Az yukarıda değinildiği üzere, kamulaştırma işleminin iptaline dair bir karar verilinceye kadar ortada hukuken geçerli bir kamulaştırma kararı mevcut olup; yürütmenin durdurulması kararı da verilmediğinden, idari yargıda gö-rülmekte olan iptal davasının bekletici mesele olarak kabulü mümkün değildir.

Hal böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulu'nca da be-nimsenen Özel Daire bozma kararına uyularak işin esasına girilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; isabetsiz teşhis ve yanılgılı de-ğerlendirme sonucu imar planı değişikliği sonucu kamulaştırma kararının ortadan kalktığından bahisle davanın reddine dair verilen kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nın 429. maddesi gereğince (BOZULMASINA), istek halinde temyiz peşin harcının iadesine, 30.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.