muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/28316, Karar No: 2020/4091, Tarih: 03.03.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/28316 E.  ,  2020/4091 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-Karşı Davalı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 27.09.2009-13.08.2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait hastanede temizlik görevlisi olarak çalıştığını, 13.08.2014 tarihinde sağlık durumundan dolayı istifa ettiğini, sağlık nedeniyle işten ayrılmanın davacı için haklı neden olduğunu, ancak yasal işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil günleri ücreti ile asgari geçim indimi alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı-Karşı Davacı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının 13.08.2014 tarihli istifa dilekçesiyle işten ayrıldığını, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, davacının çalışma koşullarını değiştirilmesi için işverene talepte bulunmadığını, iddiaların gerçek dışı olduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının sağlık nedeniyle istifa ettiğini iddia etmiş ise de yazıp imzaladığı dilekçesinin aksini eşdeğer kuvvette bir delil ile kanıtlamadığı dikkate alınarak iş akdinin davacının istifası ile son bulduğu, dolayısıyla davacının kıdem ve ihbar tazminatı talep hakkının bulunmadığı, davacının yıllık izinlerini kullanmış olduğu, hafta, bayram ve genel tatil günlerinde tatil yaptığı, ücretinin fazla mesai ve asgari geçim indirimi yansıtılarak banka vasıtasıyla ödendiği, fazlaya ilişkin talebin yazılı belge ile kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddine, karşı davanın ise kabulüne dair karar verilmiştir.

Temyiz :

Karar süresi içerisinde davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken ilk uyuşmazlık işçinin sağlık sebepleri nedeniyle iş sözleşmesini feshinin haklı olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın normatif dayanağı 4857 sayılı Kanun'un 24/I-a maddesidir. Sözü edilen hükümde yer alan düzenlemeye göre iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması durumunda işçinin iş sözleşmesini haklı olarak feshetme imkanı doğmaktadır.

2-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken ilk uyuşmazlık işçinin sağlık sebepleri nedeniyle iş sözleşmesini feshinin haklı olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın normatif dayanağı 4857 sayılı Kanun'un 24/I-a maddesidir. Sözü edilen hükümde yer alan düzenlemeye göre iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması durumunda işçinin iş sözleşmesini haklı olarak feshetme imkanı doğmaktadır.

Somut olayda davacı, davalı işyerinde çalışmaya başladıktan sonra %50 engelli duruma geldiğini, yaptığı işin kimyasal madde kullanımını gerektirdiği için sağlığını olumsuz yönde etkilediğini, dolayısyla iş sözleşmesini sağlık sebepleri nedeniyle haklı olarak feshettiğini iddia etmiş, davalı ise işyeri değişikliği için kendisine daha önce herhangi bir başvurusu olmayan davacının neden bildirmeksizin istifa ederek, işten kendi isteği ile ayrıldığını ve tazminata hak kazanamayacağını savunmuştur. Mahkemece yapılan değerlendirmede davacının istifa belgesine değer verilerek neden belirtmeksizin istifa ettiği gerekçesiyle kıdem tazminatı talebi reddedilmiştir. Ne var ki mahkece yapılan bu değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamıma uygun düşmemektedir. İstifa belgesindeki ifadenin genel bir içerik taşıması karşısında, işçinin istifa iradesini açıklamadığı anlaşıldığından, dava dilekçesinde akdin feshine ilişkin somut nedenlerin belirtilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu durumda, istifa dilekçesinin gerçek bir istifa iradesi taşımadığı, işçinin dava dilekçesinde belirttiği istifa sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin yöntemince araştırılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Mahkemece davacı işçinin tedavi gördüğü hastaneden tedavi evrakları getirtildikten sonra Adli Tıp veya Üniversite Hastanelerine sevki ile 4857 sayılı Kanun'un 24/I-a maddesi uyarınca iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılmasının işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olup olmadığı, davacının hastalığının işin devamını imkansız kılacak düzeyde kalıp kalmadığı hususunda sağlık kurulu raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasının bulunup bulunmadığı hususlarında da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

3-Davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasının bulunup bulunmadığı hususlarında da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez. Aynı ilkeler, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmanın ispatı bakımından da geçerlidir.

Somut olayda, fazla mesai yaptığı, ulusal bayram ve genel tatiller ile hafta sonlarında çalıştığını iddia eden, ispat yükü kendi üzerinde bulunan davacı, iddiasının ispatında tanık deliline başvurmuştur. Dinlenilen davacı tanıkları, davacının gündüz vardiyasında saat 08:00-18:00, gece vardiyasında ise 18:00-08:00 saatleri arasında çalıştığını, haftada 2 veya 3 gün nöbete kaldığını, nöbetçi olduğu gün 24 saat çalışıp, ertesi gün 24 saat dinlendiğini, dini ve milli bayramlarda da çalıştımaya devem ettiğini ifade etmişlerdir. Davalı tanıklarının beyanları da davacı iddiasını doğrular mahiyettedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, ücret bordrolarına fazla mesai ve genel tatil ücreti tahakkukları bulunduğu belirtilerek bu alacak talepleri hakkında herhangi bir hesaplama yapılmadan rapor düznlenmiştir. Mahkemece anılan bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmiş ve bu konudaki alacak talepler rededilmiştir. Ancak söz konusu ücret bordrolarının incelenmesinde imzasız oldukları, ödemelerin banka aracılığıyla yapılıp yapılmadığı hususunda herhangi bir araştırımanın yapılmadığı, banka kayıtlarının yöntemince celbedilmeden eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, tanık beyanlarının dosyadaki tüm deliller ile birlikte yeniden değerlendirilerek, davacının çalışma saatlerinin belirlenmesi ve varsa fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının buna göre hesaplanması, ücret bordrolarında bu alacak kalemlerine ilişkin yer alan tahakkukların banka kanalı ile ödenip ödenmediği de yöntemince araştırılıp ödemenin tespit edilmesi halinde, hesaplanan alacaktan mahsubu ile sonuca gidilmesidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek hatalı bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde taleplerin reddine karar verilmesi bozma sebebidir.

4- Taraflar arasındaki bir başka uyuşmazlık konusu da davacının yıllık izin ücreti alacağının bulunup bulunmadığı noktasındasdır.

Somut olayda, davalı tarafından sunulan yıllık izin belgelerine göre davacının hak etmiş olduğu yıllık izinlerini kullandığı gerekçesiyle bu konudaki alacak talebi rededilmiştir. Davacı izin belgelerindeki imzanın müvekiline ait olmayabileceğini savunduğundan, söz konusu belgeler davacıya gösterilip, bu konudaki beyanı alındıktan sonra ve gerektiği takdirde imza incelemesi yaptırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece anılan husus göz ardı edilerek karar verilmesi hatalı olup, kararın bu nedenle de bozulması gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5918, Karar No: 2023/1962, Tarih: 06.03.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/5918 E.  ,  2023/1962 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/577 E., 2017/283 K.

SUÇ : 1632 Sayılı Askeri Ceza Kanunu'na Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

(Kapatılan) 5. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin, 25.01.2017 tarihli ve 2016/936 Esas, 2017/44 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında izin tecavüzü suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Adli müşavirin temyiz istemi, sanığın suç kastı ile hareket etmediğinin kabulünün yersiz olduğuna

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanık ...'in askerlik hizmetini ifa ederken 23.06.2016 tarihinde saat 08.00'da dört gün yol süresi de dahil olmak üzere toplam dokuz gün kanuni izne gönderildiği, 02.07.2016 tarihinde saat 00.00'a kadar birliğine katılış yapmadığı, belli bir süre izin aşımında bulunan sanığın 19.07.2016 tarihinde kendiliğinden gelerek birliğine katıldığı maddi vakıa olarak belirlenmiştir.

2.Sanık savunmalarında; bayram tatili için eve gittiğini, babası ve annesinin ayrı olduğunu, askere gelmeden önce ailesine kendisinin baktığını, askere geldikten sonra ailesinin maddi durumunun kötüleştiğini, gittikten sonra para kazanıp eve bırakmak zorunda kaldığını, bu nedenle geciktiğini, askere gelmeden önce annesine asker yardımı çıkartmaya çalıştığını, dedesinden annesine 200,00 TL. maaş kaldığı için Devletin annesine asker yardımı yapmadığını, anneannesinin kendileriyle birlikte oturduğunu, onun da 400 TL civarında maaş aldığını, bir tane küçük kardeşinin olduğunu, ablasının evli olduğunu, askere gelmeden önce ailesinin maddi sıkıntı çekebileceğini bildiğini, bu nedenle anneannesine yaşlılık maaşı bağlatmaya çalıştığını, anneannesine annesi baktığı için refakatçi aylığı bağlatmaya çalıştığını, ancak engel oranı yetmediği için rapor verilmediğini, bu nedenle aylık bağlatamadığını, izin tecavüzü nedenlerinden birinin de refakatçi aylığı alabilmek için idari işlemleri yapmak zorunda olduğunu, anneannesine rapor alıp belgeleri annesine bırakıp geri döndüğünü, daha sonradan annesine refakatçi aylığının bağlandığını şu anda maddi sorun bulunmadığını beyan etmiştir.

3.Dosya kapsamında bulunan izin belgesi, vak'a kanaat raporu, sanığın kendiliğinden birliğine katılış yaptığına dair tutanak ve diğer belgeler incelenerek değerlendirilmiştir.

IV. GEREKÇE

1632 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen suçun unsurları arasında gösterilen özür kavramı (Kapatılan) Askerî Yargıtay’ın yerleşmiş kararlarında yer verildiği üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 57 nci maddesinde yer alan izinli personelin mazereti nedeniyle izninin uzatılmasına ilişkin (b) bendinde belirtilen, ağır hastalık, ölüm, kaza, doğum, yangın vb. mazeretler ile sanığın zamanında birlik komutanlığına dönmesini engelleyen veya engellemese bile önemli ölçüde güçleştiren ve askerlik hizmetini ikinci planda bıraktırabilecek nitelikte olması gerektiği kabul edilmiştir.

Anılan Yönetmeliğinin 57 nci maddesinde sayılan hâllerin izin tecavüzü suçu açısından özür olarak kabul edileceği hususunda değerlendirme yapılırken, kanun koyucunun anılan suçla korumak istediği hukukî menfaat de dikkate alınarak, özürün, beklenilmeyen bir durum olarak ortaya çıkıp çıkmadığı ve ani olarak gelişip gelişmediği ile failin, yasaya aykırı eylemini bir an evvel sona erdirmeye veya mazereti ortadan kaldırmaya yönelik gayret ve hareketlerinin, kısaca, suç ve dehalet kasıtlarının irdelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, hayatın olağan akışı içerisinde her zaman karşılaşabilecek olayların haklı mazeret olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olay incelendiğinde, sanığın savunmalarında belirttiği hususların aniden gelişen durumlardan olmadığı, uzun süredir devam ettiği ve ailenin ekonomik sıkıntı içinde olmasının yerleşik içtihatlar doğrultusunda mazeret olarak kabul edilmediği hususları bir arada değerlendirildiğinde sanığın zamanında birliğine dönmesini engelleyen veya engellemese bile önemli ölçüde güçleştiren ve askerlik hizmetini ikinci planda bıraktırabilecek önem ve ciddiyette olan bir

mazeretin söz konusu olmaması karşısında sanığın mahkumiyeti yerine beraatine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Çorlu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2017 tarihli ve 2016/577 Esas, 2017/283 Karar sayılı kararına yönelik adli müşavirin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10718, Karar No: 2020/14606, Tarih: 26.10.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/10718 E.  ,  2020/14606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.06.2014 tarih ve 2012/1345 Esas- 2014/478 sayılı kararı ile sanık hakkında kasten yaralama suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 09.09.2014 tarihinde kesinleşmesinden sonra denetim süresi içinde 15.02.2015 tarihinde tehdit suçunu işlemesi nedeni ile yargılanarak İnegöl 4. Asliye Ceza Mahkemesince 11.12.2015 tarihinde tehdit suçundan TCK’nin 106/1. (1.cümle), 62. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın 12.01.2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine ihbarda bulunulması nedeniyle önceki hükmün açıklandığı anlaşılmakla; sanığın denetim süresi içinde işlediği 5237 sayılı TCK'nin 106/1-1. cümle ile tanımlanan tehdit suçunun, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesi ile yeniden düzenlenen uzlaştırma hükümleri kapsamına alındığından dolayı söz konusu ihbar edilen ilamdaki suç yönünden kanun değişikliği kapsamında uzlaşma hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı mahkemesinden sorularak anılan suç yönünden uzlaştırma işleminin olumlu sonuçlanmış olması durumunda, sanığın denetim süresinde işlediği başkaca kasıtlı suçlardan mahkum olup olmadığı tespit edilip sonucuna göre, açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.10.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1423, Karar No: 2015/2518, Tarih: 13.05.2015

**15. Hukuk Dairesi         2014/1423 E.  ,  2015/2518 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı iş sahibi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici vekili, ...Lisesinin güçlendirme işini ihaleyle üstlenip tamamladığını, buna bağlı olarak hakedişlerini de aldığını, ancak ödenek yetersizliği nedeniyle güçlendirme işinin yarım kaldığını, okulun eğitime açılmaması tehlikesi nedeniyle idare ile yapılan görüşmeler neticesinde müvekkilinin çalışmalarına devam ettiğini ve sözleşme dışında yapılan işlerin bedelinin ödenmemesi üzerine İstanbul Valiliği'ne yaptığı 29.05.2009 tarihli başvuruyla idarenin teknik elemanları tarafından yapılan incelemede gerçekleştirilen imalâtların tespit edildiğini ve tutanak altına alındığını, inşaat imalât tutarının 2.356.964,58 TL, sıhhi tesisat tutarının 37.244.74 TL, elektrik imalâtlarının 24.982,91 TL bu suretle toplam alacağın 2.419,192,00 TL olarak hesaplandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 750.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiş, 21.09.2011 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 2.000.000,00 TL'ye yükseltmiştir. Davalı idare vekili ise, sözleşmenin, yüklenici tarafından teklif edilen 204.950,00 TL üzerinden akdedildiğini, 6. maddesine göre yapılan işlerin ödenmesinde yüklenicinin teklif ettiği bedelin esas alınması gerekip sözleme bedeli kadar ödenek ayrıldığını, yine sözleşmenin 12. maddesi uyarınca imkân bulunduğu takdirde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, çalışmalara devam edilmesinin davacı şirketin kendi insiyatifinde olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiş, mahkemece ıslah dilekçesi gözetilerek davanın kabulüyle 750.000,00 TL'ye dava, 1.250.000,00 TL ıslah tarihinden avans faizi uygulanmak suretiyle 2.000.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Uyuşmazlık zaman bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK'nın 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görmeye ilişkin düzenlemeden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici sözleşme dışı yaptığı işlerin bedelini istemektedir. Ne var ki mahkemece yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmayıp, bu haliyle sonuca varılması doğru değildir. Taraflar arasında 11.07.2006 tarihli ... Lisesinin Deprem Güçlendirme Onarımı işinin yüklenici tarafından yapılması konusunda sözleşme imzalandığı ve 204.950,00 TL götürü bedelle yapılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Esasında bu sözleşme kapsamında imalâtın gerçekleştiği ve ödemelerin yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yine, idare elemanları tarafından tutulan 28.4.2009 tarihli tutanakta sözleşme dışı işlerin (ödenek üstü yapılan işler) başlığı altında neler olduğu 8 kalem halinde belirtilmiş ve tutanak imza altına alınmıştır. Uyuşmazlık 11.07.2006 tarihli sözleşme dışında yüklenici tarafından yapıldığı iddia olunan fazla iş bedelinden kaynaklanmaktadır. Sözleşme dışı işlerin BK'nın 410 ve devamı maddesinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümlerine göre, zorunlu ve yararlı ise yapıldığı tarihteki yapım bedellerinin yükleniciye ödenmesi gerekmektedir. Bu nitelikteki işlerin yapım bedellerinin mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanması zorunludur. Esasında mahkemenin kabulü de bu yöndedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ayrıntı bulunmadığı gibi durum tespit tutanağındaki imalâtların götürü bedelle yapılan sözleşmeye dahil olup olmadığı hususu da açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu halde eksik soruşturma ve bilirkişi raporuyla karar verilemez. Öyle olunca mahkemece yapılacak iş, HMK'nın 266. maddesinde öngörülen şekilde inşaat, makine ve elektrik mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulundan mahallinde keşif yapılmak suretiyle 11.07.2006 tarihli sözleşmenin ve hakedişlerin irdelenmesi suretiyle 28.04.2009 tarihli durum tespit tutanağında belirtilen 8 kalem işlerin karşılaştırılarak sözleşmeye dahil olup olmadığının araştırılması, bu konuda verilen rapora itiraz edilmesi halinde, taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesidir. Eksik incelemeyle verilen hüküm hatalı olmuştur.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 13.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.