muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12793, Karar No: 2015/26816, Tarih: 15.06.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/12793 E.  ,  2015/26816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması, malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi, tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Mağdurun yetkilisi olduğu şirkette 06.11.2007 tarihinde satış ve pazarlama elemanı olarak çalışmaya başlayan sanığın, müşterilerden değişik tarihlerde elden tahsil ettiği toplam 23.127,08 TL'yi şirkete teslim etmeden kendi menfaati için kullandığının tespit edildiğinin iddia olunduğu olayda;

1-Sanığın aşamalardaki tüm savunmalarında, müşterilerine Tadım ve Peyman kuruyemiş markalarının stantlardan çıkarılması karşılığında 350,00 TL değerinde kendi işyerlerine ait bedelsiz ürünler verdiklerini, o gün içinde bu şekilde tahmini olarak 8 işyerine 350,00 TL civarındaki stantları dağıttıklarını, tanık ... .’ın mal verdiği müşterilerin konumlara bakarak vermiş olduğu mal miktarını beğenmeyerek bazısını düşürdüğünü, bu nedenle açık çıktığını belirterek suçlamaları kabul etmemesi, mağdur şirket yetkililerinin aşamalardaki beyanlarında açık miktarını sürekli artırmaları ve zarara ilişkin bilirkişi raporu bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeksizin ortaya çıkarılması bakımından, öncelikle sanığın bahsettiği şekilde şirket ürünlerinin stantlara çıkarılması karşılığında bedava ürün verme şeklinde bir uygulamalarının bulunup bulunmadığı, yine Cengiz Başar’ın ürün miktarında değişiklik yapıp yapmadığı hususlarının araştırılması ile sanığa ne kadar ürün teslim edildiği, ne kadarını sattığı, şirketin herhangi bir zararının bulunup bulunmadığı hususlarının belirlenmesi amacıyla müşterilerden buna ilişkin belgelerin istenilmesi ve mağdur şirkete ait ticari, defter, belge, muhasebe ve bilgisayar kayıtlarının celp edilmesi sonucunda dosyanın bir kül halinde bilirkişiye tevdii sağlanıp, düzenlenen rapor ile dosyadaki tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda zarar durumuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine, eksik incelemeyle yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

2-Sanık hakkında hüküm kurulurken TCK’nın 168. maddesinin aynı kanunun 43. maddesinden önce uygulanması,

Kabule göre de;

2-Sanık hakkında hüküm kurulurken TCK’nın 168. maddesinin aynı kanunun 43. maddesinden önce uygulanması,

3-Sanığın tekerrüre esas alınan ilamının, 3167 sayılı Kanun'un 13/1. maddesinde öngörülen karşılıksız çek keşide etme suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne ilişkin olması ve 5941 sayılı Kanun'un 03.02.2012 tarih ve 6273 sayılı Kanun ile değişik 5. maddesinde öngörülen yaptırımın idari para cezasına dönüşmesi karşısında, sanık hakkında TCK'nın 58. maddesindeki tekerrür hükümlerinin uygulanma imkânının kalmaması nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması ile erteleme hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11711, Karar No: 2014/18851, Tarih: 03.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/11711 E.  ,  2014/18851 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11.04.2014 tarih ve 2013/107-2014/82 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının 5. sınıfta tescilli ... ibareli marka tescilinin bulunduğunu, ayrıca 3. sınıftaki kozmetikler ile 5. sınıftaki ilaçlara ilişkin uluslararası tescillerinin bulunduğunu, ... markalı ürünlerin kullanıldığı ürünün dermokozmatik denilen bir ara ürün olduğunu, Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan katagorizasyone göre bu ürünün banyo sırasında cilde uygulanan ve cildin nemlenmesini sağlayan ... adını taşıdığını, bu ürünler ilgili olarak Sağlık Bakanlığı'ndan ruhsat alındığını, 1998 yılından bu yana ... markalı ürünlerin satıldığını, bu markanın Türkiye' de de müvekkili tarafından kullanıldığını ve tanıtıldığını, davalı tarafın davacıya ait markayı birebir kullanarak ve davacının¸ ürününü birebir kopyalayarak ... ... adı altında üretim ve satış yaptığını bu kullanımın kötü niyetli olduğunu, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, ref'ini, 50.000 TL manevi tazminatın tahsilini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının marka tescilinin ilaç emtiası için olduğunu, oysa dava konusu markanın 3. sınıfta yer alan kozmetik alanında kullanıldığını, davalı tarafından dava konusu ibarenin, kozmetik emtiası için, marka tescil başvurusu yapıldığını, başvuru nedeniyle hak sahibi olduğunu, ürünlerin tüketici kitlelerinin farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi üzerine mahkemece, davalı tarafa ait ürünlerin teminat karşılığında toplatılması ve davalının dava konusu ürünü ... markasıyla üretip satmasının, piyasaya sürmesinin, ihraç ve ithalinin, ticari amaçla elinde bulundurmasının önlenmesi yönünde verilen ihtiyati tedbir kararının davalı tarafın temyizi üzerine Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucu onandığını, davacının 1998 tarihinden beri 5. sınıftaki beşeri ilaç emtiası yönünden ... ibareli marka tesciline sahip olduğu, davacının anılan marka altında sattığı

ürünlerin Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırıldığı, her ne kadar ürün açıkça ilaç olarak nitelendirilmemiş ise de, ürünün Sağlık Bakanlığı tarafından 03/09/1990 tarihinde 153/39 sayılı ruhsat ile ruhsatlandırılması sırasında bu ürün İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından incelendiği ve Tıbbi Müstahzar olarak nitelendirilmiş olmakla, davacı tarafın ... markasının, bu Tıbbi Müstahzarı kapsadığı, davalının ... adını kullanarak piyasaya sürdüğü ürünlerin bu nedenle davacının marka tescili kapsamında kaldığı, öte yandan davalı tarafa ait ürün örnekleri ile davacıya ait ürün örnekleri karşılaştırıldığında, bu ürünlerin ortalama tüketiciler tarafından ayırt edilmesinin son derece güç olduğu, davalı tarafın davacının lisans yoluyla satışını yaptığı ... ... ürünlerinin ambalajını neredeyse birebir kopyalayarak piyasaya sürdüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, ref'ine, 10.000 TL manevi tazminatın tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 633,00 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/812, Karar No: 2013/372, Tarih: 13.03.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2012/5-812 E.  ,  2013/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Halfeti Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/03/2012

Taraflar arasındaki “Tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Halfeti Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 10.03.2011 gün ve 2011/17 E- 2011/49 K. Sayılı kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 5.Hukuk Dairesi’nin 18.10.2011 gün ve 2011/8581 E-2011/16498 K. Sayılı ilamı ile;

(...Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 12.maddesine dayanan baraj için yapılan kamulaştırma sonucu çevrenin sosyal, ekonomik ve yerleşme düzenin bozulması nedeniyle, taşınmazdan ekonomik ve sosyal yönden yararlanma olanağı kalmadığı iddiasına dayanan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada, saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Ek davaya esas olan Halfeti Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.06.2009 tarihli 2009/42-235 sayılı kararına karşı, davacı vekilinin karar düzeltme istemi Dairemizin 09.06.2011 tarihli 2011/3006-10264 Karar sayılı kararı ile reddedilmiş olup, karar kesinleşmiştir.

Bu nedenle ilk davada saklı tutulan bölüm için açılan bu davada esasa girilerek karar verilmesi gerekirken, red kararı verilmesi

Doğru görülmemiştir...)

gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Davacı vekili, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 12.maddesi uyarınca, baraj için yapılan kamulaştırma sonucu çevrenin sosyal, ekonomik ve yerleşme düzenin bozulması nedeniyle, taşınmazdan ekonomik ve sosyal yönden yararlanma olanağı kalmadığı iddiasına dayanan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada, saklı tutulan bölümün tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından açılan ilk davanın kesinleşmediği, dava şartlarının davanın açıldığı tarihe göre bulunması gerektiği, hukuki yarar şartının davacı yönünden olmadığı gerekçesi ile ek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıya metni aynen alınan gerekçe ile bozulmuştur.Yerel Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.Direnme kararını temyize davacı vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, eldeki ek davanın görülebilmesi için, dava tarihi itibariyle ek davaya esas olan 2009/42 Esas-2009/235 Karar sayılı davanın kesinleşmesinin gerekip gerekmediği, dava tarihi itibariyle davacı yönünden hukuki yarar şartının bulunup bulunmadığı,buna göre işin esasına girilerek karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, eldeki ek davanın görülebilmesi için, dava tarihi itibariyle ek davaya esas olan 2009/42 Esas-2009/235 Karar sayılı davanın kesinleşmesinin gerekip gerekmediği, dava tarihi itibariyle davacı yönünden hukuki yarar şartının bulunup bulunmadığı,buna göre işin esasına girilerek karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Eldeki ek davaya esas olan Halfeti Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/42 Esas- 2009/235 Karar sayılı dosyasında; davacılar Cuma İlkaya ve arkadaşları vekili tarafından 17.02.2009 tarihinde davacıların maliki olduğu 162 parsel sayılı taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 12.maddesi uyarınca baraj için yapılan kamulaştırma sonucu çevrenin sosyal, ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulması nedeniyle, taşınmazdan ekonomik ve sosyal yönden yararlanma olanağı kalmadığı iddiasına dayalı olarak 1000 TL taşınmaz bedelinin tahsilinin istenildiği, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu, mahkemece talepte bulunulan miktar yönünden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere davanın kabulüne 04.06.2009 tarihinde karar verildiği, kararın 09.06.2011 tarihinde kesinleştiği ve eldeki davanın da ilk davada, saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, alacağın bir kısmı için dava açılabilir.Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması koşulu ile de ek dava açılması olanaklıdır. Ek dava ise ya asıl dava kesinleştikten sonra ya da zamanaşımını kesmek gibi amaçlarla asıl dava kesinleşmeden önce açılabilmektedir. Davalı taraf bu ek davada derdestlik itirazında da bulunamaz.Çünkü kısmi dava ile ek davanın ilişkin olduğu alacak kesimleri, yani müddeabihleri farklıdır. Ancak kısmi davada verilen hüküm ek davayı etkileyecektir. (Bkz.Prof.Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Baskı,cilt 2, 2001,syf 1559)

Somut olayda ek dava asıl dava kesinleşmeden açılmıştır. Bu şekilde ek davanın asıl dava kesinleşmeden açılmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. Kaldı ki, asıl davaya ilişkin verilen karar 06.06.2011 günü kesinleşmiştir.

O halde mahkemece, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına, bozma ilamında gösterilen ve yukarda açıklanan nedenlerle uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen ve yukarda gösterilen nedenlerden dolayı 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3.maddesinin atfı dikkate alınarak HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, aynı kanunun 440.maddesi uyarınca hükmün tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 13.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2560, Karar No: 2015/7472, Tarih: 10.03.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/2560 E.  ,  2015/7472 K.**

**"İçtihat Metni"**

... ve .... vekili avukat ... ile Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdüdrlüğü vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 10.6.2014 tarih ve 2013/323 2014/354 sayılı hükmün Dairenin 13.11.2014 tarih ve 2014/39893-35765 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 250.00 (ikiyüzelli) Lira para cezası ile aşağıda dökümü yazılı 5,20 TL. kalan harcın karar düzeltme isteyene yükletilmesine, 10/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12150, Karar No: 2014/19567, Tarih: 11.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/12150 E.  ,  2014/19567 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BANDIRMA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/04/2014

NUMARASI : 2013/212-2014/280

Taraflar arasında görülen davada Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/04/2014 tarih ve 2013/212-2014/280 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu .. E .. plakalı Nissan marka araç ile 03/02/2013 tarihinde Biga İlçesi, Güvemalan Köyü yakınlarında, maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, aracın davalıya ait çekici ile Bandırma'ya nakledildiğini, aracın nakli, bakımı ve onarımının yapılacağı yere indirilmesi sırasında davalının gerekli ekipmanı kullanmadığını, yeterli dikkat ve özeni göstermediği sebebiyle aracın kapılarında sağ ve sol etek kısımlarında taşımadan kaynaklanan çökme ve hasarlar meydana geldiğini, müvekkilinin davalıya aracın tamirini yaptırmasını istediğini, davalının olumsuz cevabı üzerine aracını kendisinin yaptırdığını, aracın tamiri için 3.776,00 TL harcama yaptığını, araçta meydana gelen zarar nedeniyle aracın 2.500,00 TL değer kaybının oluştuğunu ileri sürerek, araçta meydana gelen hasar bedeli ile değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hasarın araç kaza yaptığı yerden kurtarılması sonucu meydana geldiğini, aracın kurtarılırken verilen zarardan daha üstün nitelikli bir yarar olarak davacının aracının kaza yerinden kurtulmasının olduğunu, aracın kaza yerinden başka bir şekilde kurtarılmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına ve toplanan delillere göre, dava konusu aracın kaza mahallinden ahtapot tipi kurtarıcı ile kurtarılamayacağı, vinç yardımıyla kurtarılabileceği bu konuda davacının aydınlatıldığı, davacının araçta meydana gelecek hasar konusunda rızasının bulunduğu bu durumun hukuka aykırılığı ortadan kaldırıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya ait aracın kaza sonucunda bulunduğu yerden davalı tarafından çıkarılarak taşınması sonucu oluşan hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davalı, hasarın aracın kurtarılması sonucu oluştuğunu ve aracı başka bir şekilde kurtarmanın mümkün olmadığını savunmuş ve mahkemece tanık dinlenerek davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya ait aracın kaza sonucunda bulunduğu yerden davalı tarafından çıkarılarak taşınması sonucu oluşan hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davalı, hasarın aracın kurtarılması sonucu oluştuğunu ve aracı başka bir şekilde kurtarmanın mümkün olmadığını savunmuş ve mahkemece tanık dinlenerek davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak mahkemece aracın kurtarılması esnasında hasar görmesinin engellenip engellenemeyeceği, hasarsız kurtarılıp kurtarılamayacağı, davalının ihmali veya kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti bakımından konusunda uzman teknik bilirkişiden rapor alınmalıdır. Bu nedenle, somut uyuşmazlıkta davalıya yüklenebilecek kusur bulunup bulunmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8573, Karar No: 2012/11382, Tarih: 14.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/8573 E.  ,  2012/11382 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :145-144

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 10.06.2010 tarihinde kesinleşen davacıya, 1995 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.