muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1493, Karar No: 2023/2023, Tarih: 05.04.2023

4. Sanığın ve mağdurenin hazırlık anlatımları çerçevesinde sanığın mağdureye karşı olan eylemlerini birden fazla kez işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı bir delil elde edilemediği anlaşılmış ''şüpheden sanık yararlanır'' ilkesi de gözetilerek sanık hakkında zincirleme suç hükümleri uygulanmamıştır.

5. Sanık hakkında cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kamu davası açılmış ise de; dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile sanığın eyleminin cinsel saldırı suçunun işlendiği sırada ve eylemle sınırlı süre ile mağdurenin iradesiyle hareket edebilme imkanının ortadan kaldırılmasının kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturmayacağı, kişinin vücudunun suçun konusu olması sebebiyle, mağdurenin hareket edebilme özgürlüğü ortadan kaldırılmadan bu suçun işlenemeyeceği, dosya kapsamına göre de mağdureye yönelik cinsel saldırı eylemi dışında alıkoymadığı, sanığın gerçekleştirdiği iddia edilen cinsel saldırı eylemleri sırasında mağdurenin hürriyetini kısıtlayan başkaca bir hareketinin bulunmaması karşısında sanık hakkında cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan yüklenen suçun kanunda öngörülen yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hükme Yönelik

5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer verilen, "On yıl veya daha az hapis cezasını ya da adli para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak (....) istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları"nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun'un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında hükmün kesin nitelikte bulunduğu belirlenmiştir. Bu nedenle tebliğnamedeki onama görüşüne iştirak edilmemiştir.

2. Cinsel Suçun Vasıflandırmasına Yönelik

Olayın intikal şekli, suç tarihinde orta derecede zeka geriliği bulunan mağdurenin olayın oluş şekli ile ilgili anlatımının bulunmaması, sanığın müdafii huzurunda alınan kolluk ifadesinde olay tarihinde mağdurenin vücuduna dokunup, cinsel organını vajinasına sürtünerek boşaldığını beyan etmesi ve tüm dosya içeriği nazara alındığında, sanığın cinsel saldırı eylemini organ sokmak suretiyle gerçekleştirdiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmayıp, mevcut haliyle sübuta eren eyleminin cinsel saldırı suçunu oluşturduğunu anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi yerinde görülmüş olup, hükümde bu yönden hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanması Gerektiğine Yönelik

3. Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanması Gerektiğine Yönelik

Suç tarihinde orta derecede zeka geriliği bulunan mağdurenin olayın oluş zamanı ile ilgili net anlatımının bulunmaması, sanığın müdafii huzurunda alınan kolluk ifadesinde cinsel saldırı eylemini bir kez gerçekleştirdiğini beyan etmesi karşısında, sanık hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanmamasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçundan Hüküm Kurulması Gerektiğine Yönelik

5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesinin birinci fıkrasında "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, hükmün konusunun iddianamede gösterilen eylemden ibaret olduğu, açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılması, davaya konu edilmeyen bir eylemden dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğu nazara alındığında, 21.05.2021 tarihli iddianamede sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal etme eyleminden dolayı kamu davası açılmadığı anlaşıldığından, ayrıca bu hususta hüküm kurulmaması yerinde görülmüştür.

5. Sanık Hakkında Üst Sınırdan Ceza Verilmesi Gerektiğine Yönelik

Mahkemece 5237 sayılı Kanun'un Cezanın belirlenmesi başlıklı 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kriterler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen cezada orantılılık ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle sanık hakkında kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, sanığın kastının yoğunluğu, güttüğü amaç, eylemin ağırlığı ile katılan mağdure üzerinde meydana getirdiği etkileri göz önüne alınarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak "7 yıl" hapis cezası olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Suçun Sübutuna Yönelik

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir .

2. Sanık Hakkında Lehe Hükümlerin Uygulanması Gerektiğine Yönelik

2. Sanık Hakkında Lehe Hükümlerin Uygulanması Gerektiğine Yönelik

a. Mahkemece 5237 sayılı Kanun'un Cezanın belirlenmesi başlıklı 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kriterler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen cezada orantılılık ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle sanık hakkında kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, sanığın kastının yoğunluğu, güttüğü amaç, eylemin ağırlığı ile katılan mağdure üzerinde meydana getirdiği etkileri göz önüne alınarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak "7 yıl" hapis cezası olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

b. Sanık hakkında kurulan hükümde 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında takdiri indirim nedeni uygulanmasına karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirildiği ve "Sanığın gözlemlenen pişmanlığının olmaması nedeniyle..." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeye istinaden sanık hakkında takdiri indirim nedeni uygulanmamasına karar verildiği anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

A. Sanık Hakkında Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (A-1) bölümünde açıklanan nedenle katılan mağdure vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık Hakkında Cinsel Saldırı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (A-2 ve B) bölümlerinde açıklanan nedenlerle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 25.11.2022 tarihli ve 2022/2084 Esas, 2022/2173 Karar sayılı kararında sanık müdafii ve katılan mağdure vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1958, Karar No: 2015/15648, Tarih: 26.11.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/1958 E.  ,  2015/15648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı, davalının aleyhine ilamsız takip başlattığını, takip konusu tarımsal kredi ikraz sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olmadığını belirterek, borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi verilmemiştir.

Mahkemece,... Kurumu'ndan alınan raporda sözleşmedeki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, davacının nüfusa kayıtlı olduğu yer ile takip konusu sözleşmedeki kişinin nüfusa kayıtlı olduğu idari birimlerin farklı olduğu, ispat yükünün davalıya geçtiği ve davalının başka delil sunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacının 05.11.1999 tarihli sözleşmedeki imzaya itirazı üzerine alınan raporda imzanın davacıya ait olup olmadığı tespit edilememiştir. Ancak, anılan sözleşmede davacının kefaleten mi, yoksa asaleten mi borçlu olduğu anlaşılamamakta olup, mahkemece bu yön davalıya veya davacıya açıklattırılmamıştır. Şayet davacı, asıl borçlu ise sözleşmedeki imzanın ona ait olmaması, kredi davacıya ödenmiş ise önem taşımaz. Bu durumda kredinin davacıya ödenmiş olduğunun tespit edilmesi halinde davacı kredi borcundan sorumludur.

Davacının kefil olduğunun tespitinde ise, sözleşmedeki imzanın davacıya ait olması halinde davacı sorumlu olacaktır. Dava konusu tarımsal krediler ikraz sözleşmesinin tanzim tarihinin 05.11.1999 olmasına rağmen mahkemece hükme esas alınan ... Kurumu raporunda incelemeye esas alınan mukayese belgelerin dava konusu sözleşmenin tanzim tarihinden sonraki tarihli olduğu anlaşılmakla, anılan rapor bu haliyle yeterli incelemeyi içermemektedir. Mahkemece, davacının kefil olduğunun tespiti halinde, dava konusu sözleşmenin tanzim tarihinden önceki dönemlere ait resmi kurumlar önünde atılmış imza örnekleri getirtilerek yapılacak imza incelemesine göre uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 26.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21636, Karar No: 2017/6099, Tarih: 22.06.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/21636 E.  ,  2017/6099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Borçlu şirkete ödeme emri tebliğ edilip takip kesinleştirilmeden şikayette bulunulduğunun anlaşılması karşısında, atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatine karar verilmesi yerine yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 22.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/443, Karar No: 2021/947, Tarih: 22.02.2021

**1. Hukuk Dairesi         2020/443 E.  ,  2021/947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, 919 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Silivri Belediye Meclisi’nin 06.07.2009 tarih ve Belediye Encümeninin 13.12.2012 tarih ve 1796 sayılı kararı ile davalı Doğuş Hafriyat Nakliye İnşaat Ticaret Ltd.Şti.’ne satıldığını, daha sonra davalılardan ...’a, ondan da diğer davalı ...’a devredildiğini, satış işlemine konu encümen kararının İstanbul 5.İdare Mahkemesinin 2009/1410 E., 2010/942 K. sayılı hükmü ile iptaline karar verildiğini ve kararın Danıştay denetiminden geçerek 16.06.2010 tarihinde kesinleştiğini, bu haliyle temlikin yolsuz hale geldiğini ileri sürerek, satış işlemine konu 919 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Doğuş Hafriyat Nakliye İnşaat Ticaret Lmt.Şti. vekili, tescil işleminin usulüne uygun olarak yapılan ihale ile gerçekleştiğini, taşınmaz bedelinin ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., bedelini ödemek suretiyle çekişme konusu taşınmazı davalı şirketten devraldığını, öncesine dayalı işlemlerden haberinin olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., iyi niyetli üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, bedelini ödemek suretiyle taşınmazı iktisap ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesi tarafından 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile tescile konu işlemin idare mahkemesi kararı ile iptal edildiği, bu nedenle tescilin yolsuz hale geldiği, son kayıt maliki Etem’in ise iyi niyetli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...’un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalı ...'ın yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 21.773.75 TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'tan alınmasına, 22/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9440, Karar No: 2019/4453, Tarih: 17.06.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/9440 E.  ,  2019/4453 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ...İlçesi Yağmurca Köyü çalışma alanında bulunan ve 1965 yılında yapılan kadastro sırasında 769 parselde kuyulu meydan vasfıyla tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 769 parsel sayılı taşınmazın kargir fırın ve bahçe vasfıyla davacı adına tesciline, üzerindeki su kaynağı ve kaptajın köylünün ortak kullanımında olduğu şerhinin tapu kaydının beyanlar hanesine yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve ... temsilcileri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın kadastro tespiti sırasında tescil harici bırakıldığı ve taşınmaz üzerinde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli 769 parsel sayılı taşınmaz hakkında, meydan vasfıyla kadastro tutanağı düzenlenerek 03.07.1965 tarihinde “80 yılı aşkın bir zamandır köy orta malı olarak ...'nin zilyetliğinde olduğu, taşınmaza yaklaşık 10 yıl önce taş kuyu yapılarak halen bu şekilde kullanıldığı” hususunun tespit edildiği, tutanağın 08.03.1966 ile 07.04.1966 tarihleri arasında ilan edilerek 07.04.1966 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Çekişmeli taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiğinden, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreye tabidir. Kadastro tespitinin kesinleştiği 07.04.1966 tarihi ile dava tarihi olan 20.04.2010 tarihi arasında 10 yıldan fazla süre geçmiştir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesi uyarınca, kadastro tespitinin kesinleşmesinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra "kadastrodan önceki nedenlere" dayanılarak dava açılamaz. Hak düşürücü süre, hakim tarafından re'sen dikkate alınması gereken dava şartlarındandır. Hal böyle olunca, mahkemece davanın, hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözetilmeksizin davanın esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin ve ... temsilcisinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı ...'ne iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1152, Karar No: 2012/7095, Tarih: 10.04.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/1152 E.  ,  2012/7095 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı ve karşı davalı ..., 5510 Sayılı Yasanın 56. maddesi kapsamında ölüm aylıklarının iadesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitini istemiş, davalı ve karşı davacı Kurum ise birleşen davada 17.10.2008-16.10.2009 döneminde yersiz olarak ödenen 6.300,72 TL tutarındaki ölüm aylıklarının 5510 Sayılı Yasanın 56 ve 96. maddelerine göre yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne, davacı Kurum tarafından açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ve karşı davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 27.06.2000 tarihinde kesinleşen davacıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Kanun hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 17/10/2008 - 16/10/2009 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği anlaşılmakta olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda yazılı biçimde hüküm tesis edilmiştir.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve .... Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.