muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/12117, Karar No: 2012/1428, Tarih: 14.02.2012

Mahkemece, .. ve .. parsel sayılı taşınmazlar yönünden miras bırakan tarafından davalı M..'ya ve onunda diğer davalı M..'e yapmış olduğu temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı  olduğu belirlenmek suretiyle bu parseller hakkında açılan davanın kabul edilmiş olmasında  bir isabetsizlik yoktur. Davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddiyle hükmün bu bölümlerinin ONANMASINA.

Davalı M..'nın diğer temyiz itirazlarına gelince; bilindiği üzere BK'nun 511 ve devamı  maddelerinde düzenlenen ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir sözleşmedir. Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir.Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusuda bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. Somut olayda; miras bırakanın sağlığında dava açmadığı, aksi ispatlanamayan tanık ifadeleri ile davalının da miras bırakanın sosyal, beşeri her türlü ihtiyacını gidermek suretiyle bakıp gözettiği sabittir. Bu durum karşısında ölünceye kadar bakım akdiyle devredilen .. parsel sayılı taşınmazın temlikinin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, 2145 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Davalı M..'nın bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.02.2012  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1583, Karar No: 2018/26942, Tarih: 12.12.2018

**22. Hukuk Dairesi         2016/1583 E.  ,  2018/26942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili ve ... Tem. İnş. Yem. Bilg. Gıd. Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinin (d) alt bendinde kabul edilen alacağın ulusal bayram ve genel tatil ücreti olduğu halde sehven yıllık izin ücreti alacağı şeklinde yazıldığının anlaşılmasına göre; davalıların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan hükmün bu gerekçe ile ONANMASINA, Gençlik ve Spor Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığından, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı ... Tem. İnş. Yem. Bilg. Gıd. Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ye yükletilmesine 12.12.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1665, Karar No: 2016/656, Tarih: 25.01.2016

**14. Ceza Dairesi         2014/1665 E.  ,  2016/656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemelerde gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine ve kabule göre, sanığın, olay tarihinde arkadaşlarıyla ile birlikte okulun önünde servis bekleyen mağdurenin yanına yaklaşıp bedensel temas içermeyecek şekilde mağdurenin eteğini kaldırdığının anlaşılması karşısında, eylemin 5237 sayılı TCK'nın 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunu oluşturduğu ve sanığın bu suçtan cezalandırılması gerektiği gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Hükümden sonra 24.11.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin kısmen iptaline karar verildiğinden, anılan husus nazara alınarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi yarınca BOZULMASINA, 25.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/19493, Karar No: 2011/5948, Tarih: 04.05.2011

**3. Ceza Dairesi         2010/19493 E.  ,  2011/5948 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Sanığın, ...’a yönelik eylemi ile ilgili yapılan temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık ...’ın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-Sanığın, ...’a yönelik eylemi ile ilgili yapılan temyiz incelemesinde ise;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine;Ancak;

Olaydan bir ay önce sanık eşi tarafından darp edilen ... evini terkederek, kardeşi mağdur ...'in evinde kalmaya başladığı, olay günü gecesi sanığın mağdur ...'in evinin camına taş atarak kırdığı, olaydan sonra eve gelen mağdur ...'in kardeşi ... olayı öğrenmesi üzerine hemen sanığın evine gittiği, sanığın bıçakla mağduru kovaladığı, sokak üzerinde mağduru yakalayan sanığın bıçakla mağduru sol meme altından yaraladığı, bu sırada olay yerine mağdurun kardeşi .... geldiği, sanığın bu sefer bıçakla ...'ye saldırdığı, bıçağın mağdurun sırtını sıyırarak geçtiği ve sanığın kaçtığı, hayati tehlike geçiren mağdur ...'in acilen ameliyata alındığı dosyadan anlaşılmış olup olayın gelişimi, taraflar arasında husumet bulunması, mağdur ...’in solda göğüs boşluğuna girerek kalp, myokard ve akciğer lezyonlarına neden olan kesici delici alet yaralanmasının kişinin hayatını tehlikeye maruz kılması, kalpte meydana gelen venriküler septal defektin organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması niteliğinde olması, mağdur ...’in acil ameliyatla kurtulması, hedef alınan bölge, darbenin şiddeti ve derinliği gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde eylemin öldürmeye teşebbüs niteliğinde olup olmadığı hususunda delillerin takdiri üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olmak üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, sanık hakkında yeniden hüküm kurulurken CMUK 326/son maddesinin gözetilmesine,04/05/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3314, Karar No: 2018/8619, Tarih: 22.11.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3314 E.  ,  2018/8619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı siyasi partinin İlçe Başkanlığı nezdinde 01.02.2010-23.05.2011 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, “davanın tespiti talep edilen 21.06.2010-23.05.2011 tarihleri yönünden davadan sonra sigortalı olduğu anlaşıldığından ve Konusu Kalmadığından Karar Verilmesine Yer Olmadığına, davanın tespiti talep edilen 01.02.2010-20.06.2010 tarihleri yönünden kabulü ile ... T.C nolu davacı ...'ın ... sigorta sicil numarası ile davalı ... ... İlçe teşkilatı adına 2.9492.01.01.1119832.009.07.69 işyeri sigorta sicil numarası ile kayıtlı işyerinde 01.02.2010-20.06.2010 tarihleri arasında 140 gün süre ile günlüğü 24,30-TL den çalıştığının tespitine,” dair karar verilmiştir.

Görülmekte olan bir davada, davanın taraflarından birinin taraf ehliyetine sahip olup olmadığı dava şartı olup Mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilir.

Siyasi partilerin kurulmaları, teşkilatlanmaları, faaliyetleri, görev, yetki ve sorumlulukları, mal edinimleri ile gelir ve giderleri, denetlenmeleri, kapanma ve kapatılmalarıyla ilgili hükümleri düzenleyen 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 3. maddesinde; "siyasi partilerin ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olduğu," 7. maddesinde; "siyasi partilerin teşkilatının; merkez organları ile il, ilçe ve belde teşkilatlarından; Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ile il genel meclisi ve belediye meclisi gruplarından ibaret olduğu," 15/3. maddesinde, "partiyi temsil yetkisinin genel başkana ait olduğu, Kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydı ile parti adına dava açma ve davada husumet yetkisinin, genel başkana veya ona izafeten bu yetkileri kullanmak üzere parti tüzüğünün göstereceği parti mercilerine ait olduğu" belirtilmiştir.

Siyasi partilerin belde, ilçe ve il teşkilatlarının parti tüzelkişiliğinden ayrı ve bağımsız bir tüzelkişilikleri yoktur.

Somut olayda, husumetin siyasi partinin Genel Başkanlığı'na yöneltilmesi gerekirken pasif husumet ehliyeti bulunmayan İlçe Başkanlığı'na yöneltilerek yargılama yapılması ve yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacıya davasını yöntemince Genel Başkanlığı'na yöneltmesi için önel vermek, bu şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların gösterdiği delilleri toplamak ve sonucuna göre bir karar vermektir.

Somut olayda, husumetin siyasi partinin Genel Başkanlığı'na yöneltilmesi gerekirken pasif husumet ehliyeti bulunmayan İlçe Başkanlığı'na yöneltilerek yargılama yapılması ve yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacıya davasını yöntemince Genel Başkanlığı'na yöneltmesi için önel vermek, bu şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların gösterdiği delilleri toplamak ve sonucuna göre bir karar vermektir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5656, Karar No: 2013/1234, Tarih: 19.02.2013

**7. Hukuk Dairesi         2012/5656 E.  ,  2013/1234 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 113 ada 7 parsel sayılı 7285,23 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı ... ve paydaşları adına tespit edilmiştir. Davacı ... miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın usulden reddine, dava konusu taşınmaza ait kadastro tutanak aslı ile dayanağı belgelerin geri çevrilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bir kısım davalılar adına çıkarılacak yurtdışı tebliğ giderlerinin verilen kesin önele rağmen davacı tarafça masrafı karşılanmadığı gerekçe gösterilerek davanın usulden reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına ve yasa hükümlerine uygun düşmemektedir.

Somut olayda dava askı ilan süresi içinde açılan kadastro tespitine itiraz davasıdır. 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 28/1 maddesinde Kadastro Hakiminin duruşma gününü taraflara Tebligat Kanunu hükümlerine göre re’sen tebliğ edeceği, aynı Yasanın 36/1 maddesinde de bu Yasa gereğince re’sen yapılması gereken tebligat işlemleri için gerekli giderlerin ilerde haksız çıkacak taraftan alınmak koşuluyla bütçeye konulan ödenekten karşılanacağı öngörülmüştür. Bu düzenlemeler kadastro davalarının en kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla yapılmıştır. Mahkemece re’sen yapılması gerekli olan bir işin bu bakımdan davacıya yüklenmesi doğru değildir. Nitekim taraf teşkili işin esasının incelenmesi ve davanın görülebilmesi koşullarından olmakla re’sen yapılması gereken bir işlem olup taraf .../..

2012/5656-2013/1234 S.2

teşkilinin sağlanması için gerekli giderler yönüyle kesin süre verilmesi az yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere aykırıdır. Kaldı ki mahkemece 6100 Sayılı Yasa'nın 115/2.maddesi gerekçe gösterilmiş ise de eldeki davanın kadastro tespitine itiraz olduğu, davanın bu nitelendirilmesine göre daha özel bir kanun olan 3402 Sayılı Kadastro Kanununun somut olayda uygulanmasının zorunlu bulunduğu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ancak Kadastro Kanununda düzenleme bulunmayan hallerde uygulanabileceğinin gözetilmesi zorunludur.

Hal böyle olunca mahkemece bir kısım davalılara dava dilekçesinin bir örneği ileride haksız çıkandan alınmak üzere masrafı suçüstü ödeneğinden karşılanarak re’sen tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmalı, ondan sonra toplanan ve toplanacak deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Hal böyle olunca mahkemece bir kısım davalılara dava dilekçesinin bir örneği ileride haksız çıkandan alınmak üzere masrafı suçüstü ödeneğinden karşılanarak re’sen tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmalı, ondan sonra toplanan ve toplanacak deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu olgu gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ...'ün temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davacı tarafa iadesine, 19.02.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14569, Karar No: 2016/1055, Tarih: 08.02.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/14569 E.  ,  2016/1055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı ...1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.10.2014 gün ve 2014/364-2014/371 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar elektronik ortamda okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HUMK.md.445) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (örn: davaya konu krediye ilişkin evrakların dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, 08.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8617, Karar No: 2013/5513, Tarih: 22.03.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/8617 E.  ,  2013/5513 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yersiz ölüm aylıklarının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 11.09.2001 tarihinde kesinleşen davalıya, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca Ağustos 2009 itibarıyla kesildiği anlaşılmakta olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda yazılı biçimde hüküm tesis edilmiştir.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte

yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hakiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hakimini bağlamayacağı yönünde

düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.