muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11140, Karar No: 2013/4044, Tarih: 21.03.2013

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 10.03.2008 gün ve 233/166 sayılı hükmü ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın talep halinde yetkili ve görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, görevsizlik kararı 28.03.2008 tarihinde davalı ...’e, 26.03.2008 tarihinde davalı ... ile aynı çatı altında oturan ...’a, 03.04.2008 tarihinde davalı ... ile 01.04.2008 tarihinde davalı ...’e Tebligat Kanunu'nun 21, Tebligat Tüzüğü'nün 28. maddesi gereğince tebliğ edilmiş, tebligat zarfının içerisinde kararın bulunduğu belirtilmiştir. Görevsizlik kararının 14.04.2008 tarihinde kesinleşmesi üzerine davacının 07.04.2008 tarihli talep dilekçesi gereğince dosya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmiştir. Duruşma günü 11.08.2008 tarihinde ...’e, 14.08.2008 tarihinde ise ...’a bizzat, 22.08.2008 tarihinde Ümmühani Turan’a, 13.08.2008 tarihinde ise ... ile aynı çatı altında oturan şahıslara tebliğ edilmiş, dava dilekçesinin tebliğ zarfında bulunduğuna ilişkin tebligat evrakına herhangi bir belirtme yazılmamıştır. Davanın yenilenmesi üzerine davalı Ümmühani Turan’a 26.08.2009 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi gereğince, 24.08.2009 tarihinde davalı ... ile aynı çatı altında oturan eşi imzasına, 21.08.2009 tarihinde davalı ...’e Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi gereğince tebliğ edilmiş, davalı ...’in ise adresten taşınması nedeniyle tebligat yapılamamış, 28.09.2009 tarihinde ise davalı ...’in tespit edilen adresinde işçisi imzasına tebliğ edilmiş, tebligat zarfında yenileme dilekçesi yerine bu zarfta dava dilekçesi vardır belirmesinin yazıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 113 ada 5, 124 ada 4 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davanın reddine, 128 ada 4 parsel olarak kayıtlı bir taşınmazın bulunmaması nedeniyle bu parsel ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, 114 ada 7, 116 ada 5, 151 ada 4, 128 ada 2, 124 ada 7, 142 ada 13, 128 ada 1, 12 ada 5, 126 ada 23, 124 ada 6, 125 ada 4 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına olan tapu kayıtlarının davacının veraset ilamındaki payı oranında iptali ile bu payların davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine hüküm davalılar tarafından usulüne uygun tebligat yapılmadığı ve taraflar arasında taksim sözleşmesinin yapıldığı ileri sürülerek temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitinden önceki kazanmayı sağlayan zilyetlik ve muristen intikal hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK’nun 713/1 ve 996, 3402 sayılı Yasanın 14. maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Dava, kadastro tespitinden önceki kazanmayı sağlayan zilyetlik ve muristen intikal hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK’nun 713/1 ve 996, 3402 sayılı Yasanın 14. maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş ise de, taraf teşkili üzerinde durulmadığı gibi yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki: HMK'nun 27 (HUMK'nun 73.) maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını açıklama ve ispat hakkını kapsamaktadır. Yasa maddesine göre, “davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.” Hukuki dinlenilme hakkı Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Zira, insan onurunun yargılamadaki zorunlu bir sonucu olarak, yargılama sujelerinin, yargılamada şeklen yer almaları dışında, tam olarak bilgi sahibi olmaları, kendilerini ilgilendiren yargılama konusunda açıklama ve ispat haklarını tam ve eşit olarak kullanmaları ve yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermesi gereklidir.

Somut olayda ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararının tebliğine ilişkin tebligat zarfının üzerine, tebligat zarfının içerisinde mahkeme kararı olduğu belirtilmiştir. ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davalılara çıkarılan duruşma gününün tebliğine ilişkin tebligat evrakının üzerine ise tebligat zarfı içerisinde dava dilekçesinin bulunduğuna ilişkin bir belirtme yapılmamıştır. Dosyanın işlemden kaldırılması ve davacı tarafından davanın yenilenmesi üzerine davalılara çıkarılan tebligat evrakı üzerine yenileme dilekçesi yerine dava dilekçesi yazılmıştır. Davalılara dava dilekçesi örneği tebliğ edilmediğinden davalılar yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olma imkanını bulamamışlardır. Bu nedenle HMK'nun 27. maddesinde dinlenen hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinin kabulü gerekir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davalılara dava dilekçesinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, davalılara delil ve tanık listesini sunmak üzere süre ve imkan tanınması, uyuşmazlık konusu taşınmazların ortak murisleri olan babalarının ölümünden sonra tüm mirasçılarının katılımı ile yapılan miras taksim sözleşmesine konu olup olmadıkları üzerinde durulması, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Davalıların temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 222,75 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine 21.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇ.
Yargıtay — Esas No: 2015/10581, Karar No: 2016/11648, Tarih: 28.11.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/10581 E.  ,  2016/11648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 19/03/2010 gününde verilen dilekçe ile haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/09/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalılardan ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılardan ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü’nün tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar ve davalılardan ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar; Kocaeli’de yoğun yağan yağmur nedeniyle, ...Fuar Müdürlüğü içerisinde bulunan Onur Muzikhol’ün sular altında kaldığını, ... ve ...’in oğlu, ...’in kardeşi olan murisleri Murat Çelik’in, işletmecisi olup amcasının oğlu olan Onur Çelik’e yardım etmek isterken su içerisinde elektrik çarpması sonucu vefat ettiğini beyan ederek, davacılardan ... yönünden maddi ve manevi tazminatın; davacılardan ... ve ... yönünden ise manevi tazminatın olayda ihmalleri ve haksız eylemleri bulunan davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep etmişlerdir.

Davalılardan ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü, davanın idare mahkemesinin görev alanına girmesi nedeniyle öncelikle görev yönünden usulden reddine, görevsizlik kararı verilmemesi halinde ise kusurları bulunmadığından esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş., olayda ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü ve Fuar Müdürlüğü’nün sorumluluklarının olduğunu, kendilerinin kusurlarının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ..., müteveffa ...ile eşi müteveffa .... arasında hizmet akdi bulunmadığını, ...’in kendi isteği ile yardım amaçlı suya girdiğini, olayda kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ...Fuar Müdürlüğü’nün ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunu, kendilerine bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, olayda ...Fuar Müdürlüğü’nün ve işletmecinin kusurları bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ..., müteveffa ...ile eşi müteveffa .... arasında hizmet akdi bulunmadığını, ...’in kendi isteği ile yardım amaçlı suya girdiğini, olayda kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ...Fuar Müdürlüğü’nün ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunu, kendilerine bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, olayda ...Fuar Müdürlüğü’nün ve işletmecinin kusurları bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davalılardan ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü yönünden, yağmur sularının uzaklaştırılması ve muhtemel su baskınlarına karşı her türlü önlemi alma görevi bulunduğu gerekçesi ile maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne; diğer davalılar yönünden davanın görev ve husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, dava dilekçesinin 4. sırasında davalı olarak, ...Fuar Müdürlüğü’ne izafeten ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı yazılmış olması ve mahkemece benimsenip hükme esas alınan bilirkişi raporlarında %50 kusurun ...Fuar Müdürlüğü’ne verilmesi nedeniyle, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; esasen dilekçenin 4. sırasında gösterilen davalının, yazım şekli itibari ile ...Fuar Müdürlüğü’nün ayrı tüzel kişiliği bulunmadığı düşüncesi ile ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı olarak gösterilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda mahkemece, Fuar Müdürlüğü’nün ayrı tüzel kişiliği bulunup bulunmadığı araştırılarak, ayrı tüzel kişiliği varsa temsilcide yanılma durumunun varlığı kabul edilerek husumetin Fuar Müdürlüğü’ne yöneltildiği kabul edilmeli ve buna göre davada temsil imkanı sağlanmalı, aksi halde fuarın Büyükşehir Belediyesi’nin onayı ile hizmete girmiş olduğunun anlaşılmasına göre Büyükşehir Belediyesi’nin fuar yönetimini temsil edeceği benimsenmelidir. Mahkemece bu husus üzerinde hiç durulmadan, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olamamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davacılar yararına BOZULMASINA; davalılardan ...Su ve Kanalizasyon İşleri Genel Müdürlüğü’nün tüm ve davacıların ise diğer temyiz itirazlarının (1) numaralı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve davacılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 28/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17972, Karar No: 2017/7121, Tarih: 11.05.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/17972 E.  ,  2017/7121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE)MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tedbir nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili ; Tarafların 1988 yılında evlendiklerini, evliliğin dayanılmaz olması sebebiyle davacı tarafça ...... 1. Asliye (Aile) Mahkemesi'nin 2011/204 Esas ve 2012/439 Karar sayılı dosyası ile boşanma davası açıldığını fakat davanın reddine karar verildiğini ve kesinleştiğini bu nedenle müvekkilinin o dosyadaki karar nedeniyle nafaka alma hakkının kalmadığını,yalnız yaşayan bir işi ve geliri olmayan davacının çok zor durumda olduğunu, davacının yaklaşık 3,5 yıldır eşinden ayrı yaşadığını boşanma davasının reddine ilişkin verilen karar üzerinden yaklaşık 1,5 yıl geçtiğini ancak bu uzun süreye rağmen davalının eşiyle yeniden birliktelik kurmak için ciddi bir girişimi ve teklifi olmadığını ; Davalının Bursa' da davalının ise ......'de geçen yıl ölen annesinin evinde kaldığını, davalının kendine ait dükkanda oto yedek parçası ticareti yaptığını, adına kayıtlı aracı ve Gemlik'te dairesinin bulunduğunu, ferah içinde yaşadığını, eşini ve evliliğini umursamadığını ve herhangi bir katkıda bulunmadığını beyanla aylık 600,00 TL tedbir nafakasına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ; davacının psikolojik sorunları olup sürekli ilaç kullandığını ,davacının ayrı yaşama hakkının bulunmadığını, davacının ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/204 Esas sayılı dosyası ile davalı eşe boşanma davası açtığını ve müşterek haneyi terk ettiğini, ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/06/2012 günlü kararı ile davacının davasını ispat edememesi ve taraflar arasında yaşanılan olayların evlilik birliğini sarsacak düzeyde olmadığı gerekçesi ile davacı tarafından açılan boşanma davasının reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacının müşterek evi terk için yasal bir sebep gösteremediğini, davacının müşterek çocuklar ve davalı ile görüşmek istemediğini, çalışmakta olup maddi durumunun iyi olduğunu, talep edilen nafaka miktarının davalının ekonomik durumu düşünüldüğünde fahiş bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı tarafından açılan boşanma davasının reddedildiği, evlilik birliğini tekrar kurma görevinin boşanma davası reddedilen tarafa ait olduğu ancak boşanma davası reddedilen davacı kadının bir barış girişiminde bulunmadığı , ortak yaşamı tekrar kurmaktan kaçındığı aksine davalı kocanın barış girişimlerinde bulunduğu, davacı kadın tarafından bu girişimlerin olumsuz karşılandığı, bu durumda davacı kadının ayrı yaşamda haklı olmadığının kabulü gerekmekte olup, ayrı yaşamada hakkı olmayan kadın lehine tedbir nafakasına hükmedilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Evlilik birliğinin korunması ve devamının sağlanması için eşlerin asgari ölçüde uyması gereken bazı yükümlülükler ve karşılamaları gereken bazı ortak giderler mevcuttur.

TMK'nın 185/3 maddesi gereğince; eşler birlikte yaşamak; birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır.

Tedbir nafakasının niteliği ve yasal düzenleme gereği, her iki eşin birliğin giderlerine katılma zorunluluğu vardır. Bu husus TMK'nın 186.maddesinin 3 fıkrasında düzenlenmiş olup; eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılacakları hükme bağlanmıştır. Birliğin giderlerine katılmada ölçü ise eşlerin ekonomik güçleridir. Davacı eşin belirli bir gelirinin olması hatta gelirinin davalı eşin gelirinden fazla olması, davalı eşi nafaka yükümlülüğünden kurtarmaz. Davacı eşin gelirinin bulunması sadece hükmedilecek nafakanın miktarının tayininde gözönünde bulundurulur.

Diğer taraftan, TMK'nın 195. maddesinde; evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde eşlerin ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilecekleri ve hakimin, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alacağı hükme bağlanmıştır.

Eşlerden herbiri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hakim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır.

Bu bağlamda; ayrı yaşamda haklı olan eş diğer eşten kendisi ve yanında bulunan küçük çocuk için tedbir nafakası isteyebilir.

Hakim, tedbir nafakasını tayin ederken, eşlerin birlikte yaşarken sürdürdükleri hayat seviyesini ayrı yaşamaları halinde de korumaları gerektiğini gözetmelidir. Tedbir nafakasının miktarı; davalı kocanın geliriyle orantılı olmak kaydıyla, birlikte yaşadıkları zamanda eşine sağladığı geçim şartlarını ayrı yaşama hallerinde de sağlayacak oranda olması gerekir.

Bu bağlamda; ayrı yaşamda haklı olan eş diğer eşten kendisi ve yanında bulunan küçük çocuk için tedbir nafakası isteyebilir.

Hakim, tedbir nafakasını tayin ederken, eşlerin birlikte yaşarken sürdürdükleri hayat seviyesini ayrı yaşamaları halinde de korumaları gerektiğini gözetmelidir. Tedbir nafakasının miktarı; davalı kocanın geliriyle orantılı olmak kaydıyla, birlikte yaşadıkları zamanda eşine sağladığı geçim şartlarını ayrı yaşama hallerinde de sağlayacak oranda olması gerekir.

Bu bilgiler ışığında somut olaya baktığımızda dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden; tarafların 1988 yılında evlendikleri, 2 tane müşterek çocuklarının bulunduğu, davacı kadının , davalı koca aleyhine 29.03.2011 günü boşanma davası açtığı, 20.06.2012 günü davanın reddine karar verildiği, hükmün 22.05.2013 tarihinde kesinleştiği,boşanma davasının reddinin kesinleşmesinden sonra davalı kocanın davacı kadına müşterek konuta dönmesi için mahkeme vasıtasıyla göndermesi gereken ihtarnameyi göndermediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece; davacı kadının ayrı yaşamada haklılığının devam ettiğinin kabulü ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde verilen karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazı bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/23059, Karar No: 2008/16829, Tarih: 30.10.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/23059 E.  ,  2008/16829 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.3.1982-31.12.1982 tarihleri arası ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KA R A R

Davacı 01.03.1982-31.12.1982 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının ihtilaflı dönemde vergi, mesleki kuruluş ve esnaf sicil kaydı veya prim ödemesi olmadığı gerekçesiyle ... sigortalısı sayılmayacağının tesbitine karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Davacının şahsi sicil dosyasının incelenmesinden, 05.03.1982 tarihli giriş bildirgesine istinaden, 01.03.1982 tarihi itibariyle ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, ancak davacının 12.04.2006 varide tarihli dilekçesiyle sigortalılık süresinin vergi kaydına göre belirlenmesini istemesi üzerine, 01.03.1982 tarihi itibariyle vergi kaydının bulunmaması nedeniyle bu tarih itibariyle gerçekleştirilen tescil kaydının 2006 yılında iptal edildiği ve 20.04.1982 ve 25.12.1991 tarihlerindeki prim ödemeleri nedeniyle ileriye dönük hizmet verilerek davacının 02.03.2003-08.07.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı sayıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 01.03.1982-31.12.1982 tarihleri arasında oda kaydı, 29.03.1979-01.01.1982 ve 01.12.1994 tarihinden itibaren devam eden vergi kaydı bulunmaktadır. Ayrıca davacının, 03.02.1987-11.03.1994 tarihleri arasında 2538 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılığı ve 01.04.1994-01.03.2003 tarihleri arasında da isteğe bağlı sigortalılığı bulunmaktadır. Öncesinde ...’da tescili bulunan davacının uyuşmazlık konusu dönem olan 01.03.1982-31.12.1982 tarihleri arasında kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı ve 20.04.1982 ve 25.12.1991 tarihinde de prim ödemeleri bulunduğundan zorunlu ... sigortalısıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutularak davanın kabulü gerekirken yanlış değerlendirme ile reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.10.2008 gününde oy birliği ile karar verildi.