muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/16172, Karar No: 2015/11757, Tarih: 20.10.2015

Şu halde; orman yangınına müdahale eden araçların kiralık olup olmadıkları, kiralık iseler sezonluk veya sadece o yangın için mi kiralık oldukları özellikle kiralık olduğu anlaşılan helikopterlere ilişkin davacı idare ile helikopter sahipleri arasında kira sözleşmesi tanzim edilip edilmediği, böyle bir sözleşme varsa helikopter kullanım ücretinin ne şekilde belirlendiği, hiç kullanılmasa bile kira ücretinin ödenmesinin gerekip gerekmediği, fiilen kullanımın kira ücretine etkisi araştırılarak, olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 285 sayılı “Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesinde uygulama esasları” tebliğine göre, açıklayıcı ve denetime elverişli konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmalıdır. Bu haliyle yetersiz olan bilirkişi raporlarına itibar edilerek karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA; davacının tüm, davalının öteki temyiz itirazlarının ise (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle reddine ve davalı yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 20/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14419, Karar No: 2012/17612, Tarih: 05.10.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/14419 E.  ,  2012/17612 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :605-833

Dava, yersiz ödenen tıbbi malzeme bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, davalı firma tarafından sigortalıların tedavisinde kullanılan COMFEEL adlı 3356 kodlu basınçlı hafif yara örtüsü niteliğindeki tıbbi malzemenin fatura bedelleri ve ödeme tarihlerine göre Kurumun alacak miktarının tespiti için bilirkişiden alınan rapora uyarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Yasanın 63. maddesinde yer alan “Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usûl ve esaslarını Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usûl ve esasları Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenir.” düzenlemesi ile, Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği'nin 22. maddesindeki, “Kurum, finansmanı sağlanan ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerini ve bu malzemelerin temini, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri ile ödeme usul ve esasları Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir.” hükmü gözetilerek; kullanılan malzeme bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yukarıda sıralanan düzenlemeler çerçevesinde belirlenmesinin sağlanması, fiyat tespitinin makul süre içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmemesi halinde ise, konu hakkında teknik ve mali bilgiye sahip eczacı bilirkişiden, piyasa değerleri ve ilgili kuruluşların görüşü ışığında fiyat tespitine ilişkin rapor alınarak tüm kanıtlar ışığında yapılacak değerlendirmeyle bir sonuca varılmalıdır.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 05.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11549, Karar No: 2018/7056, Tarih: 25.06.2018

**12. Ceza Dairesi         2016/11549 E.  ,  2018/7056 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK’nın 85/1 62, 50/4, 52/2-4, 53/6 maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kanun hükümlerinin uygulanamadığına, alt sınırdan ayrılmayı gerektirecek sebep olmadığına dair yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında hükmolunan uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine dayanak teşkil eden uygulama maddesinin TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle 50/1-a maddesi olarak gösterilmesi gerekirken TCK'nın 50/4. maddesi şeklinde gösterilmesi ve adli para cezasına esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi sureti ile TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 3. ve 4. fıkralarının hükümden çıkarılarak yerine “sanığın kişilik ve sosyal özellikleri nazara alınarak, sanığa verilen hapis cezasının TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine, sanığa verilen adli para cezasının TCK'nın 52/3. maddesi gereğince 760 tam gün karşılığı adli para cezası olarak belirlenmesine, TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 15.200 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibaresinin eklenmek suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5265, Karar No: 2022/5185, Tarih: 28.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2018/5265 E.  ,  2022/5185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Beraat

Sanıklara yüklenen "2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2005 olan suç tarihinden hüküm tarihine kadar; sanık ...'e yüklenen "2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme " ile sanık ...'a yüklenen “ 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2006 ve 31.12.2007 olan suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar; sanık ...'e yüklenen "2008, 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" ile sanık ...'a yüklenen "2007,2008,2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanık ... yönünden sorgusunun yapıldığı 03.06.2011 tarihinden, sanık ... yönünden sorgusunun yapıldığı 17.02.2012 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımları nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 28.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16797, Karar No: 2012/4929, Tarih: 02.04.2012

**20. Hukuk Dairesi         2011/16797 E.  ,  2012/4929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi ile davalılar Hazine ve ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) ... köyü 315 ada 1, 2, 3 ve 4 nolu parsellerin bulunduğu yere ait kadastro paftası ile ... köyü kadastro paftası karşılaştırılarak, dava konusu parsellere komşu bulunan Yaylapatlangıç köyü parsellerin ada ve parsel numaraları da görünecek şekilde düzenlenecek paftanın kadastro müdürlüğünden istenerek,

2) Birinci bende cevap geldikten sonra, davalı parsellere komşu Yaylapatlangıç köyü çalışma alanında kalan parseller var ise kesinleşme şerhli kadastro tutanak örneklerinin istenerek dosya arasına konulması,

3) 17/10/2011 tarihli temyiz harcını yatıran ...'ın kim adına bu harcı getirdiğinin sorularak, hangi kurunda çalıştığının tespit edilerek alınacak cevabın,

4) Orman Yönetiminin temyiz dilekçesindeki hakim havale tarihinin 17/11/2011 olduğu üzerine yazılı olduğundan, Orman Yönetiminin temyiz dilekçesinin temyiz defterine hangi tarihte kaydedildiğinin sorularak, alınacak cevabi yazının,

bu dosya içerisine konulması; ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 02/04/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7392, Karar No: 2006/10272, Tarih: 09.05.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/7392 E.  ,  2006/10272 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gerede İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/02/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İcra mahkemesince Dairemizin 21.10.2005 Tarih 2005/15996 E. 2005/20551 K. sayılı bozma ilamına uyulmuş; ancak, bozmanın gereği inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

25.10.2004 haciz tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 1580 sayılı Belediye Kanununun 19/7 maddesi gereğince Belediyenin hangi nitelikteki mallarının haczedilemeyeceğine önceki bozma kararının 3. paragrafında değinilmiştir.

Kamuya tahsis kararı alınmış olmasa bile belediyenin niteliği gereği (kendiliğinden) kamuya tahsisli kabul edilebilecek mallarının haczi mümkün değildir.

Kaldı ki; Somut olayda haczedilmezlik şikayeti red edilen taşınmazların bir kısmının tapu kaydında (Orman Şefliği,Jandarma Karakolu, Postane, yol,pazar yeri, yeşil alan) olarak gösterildiği belirlendiği gibi, tüm taşınmaz malların 8.10.2004 tarihli belediye meclis kararı ile kamuya tahsis edildiğide tesbit edilmiştir.

Kamuya tahsis kararı hacizden önceki bir tarihi taşımaktadır. Bu karar idari Yargı merciince iptal edilmediği sürece bağlayıcıdır.

O halde şikayetin taşınmazlar yönünden de kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 9.05.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3625, Karar No: 2018/14868, Tarih: 20.09.2018

**5. Hukuk Dairesi         2018/3625 E.  ,  2018/14868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı uyarınca inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... mahallesi, 123 ada 25 parsel sayılı taşınmaza emsal incelemesi yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)Aynı amaçla kamulaştırılan ve dava konusu 123 ada 25 parsel sayılı taşınmaza yakın mesafede bulunan 123 ada 1 ve 8 parsel sayılı taşınmazlara ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/164-2015/210 E/K sayılı dosyasında değerlendirme tarihi Temmuz/2013 itibariyle 252.00 TL/ m² birim fiyat takdir edildiği ve bu bedelin Dairemiz denetiminden geçerek 2016/3886- 2017/1090 E/K sayılı ilamı ile onandığı anlaşıldığından, bilirkişi kurulundan yakın parseller için tespit edilen m2 değerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2)Dahili davalı ... Hazinesinin dava konusu taşınmazda 1/72 hissesi olduğu halde, dahili davalı hakkında müspet ya da menfi bir karar verilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 20/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2772, Karar No: 2014/5758, Tarih: 24.03.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/2772 E.  ,  2014/5758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Keskin Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 16/12/2011

NUMARASI : 2007/72-2011/173

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat ile işçilik alacakları istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı vekilinin usulüne uygun mazeret bildirmediği ve davanın ikinci defa takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 ve devamı maddelerine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacı vekilinin mazeret bildirip bildirmediği ve bunun sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanun'un 7.maddesine göre İş Mahkemelerinde uygulanan şifahi yargılama usulünü düzenleyen HUMK'un 473 vd. maddeleri 6100 sayılı HMK'nın 450.maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yasa'nın 316/d bendine göre "hizmet ilişkisinden doğan davalara", 316/g maddesine göre de "Diğer kanunlarda yer alan ve yazılı yargılama usulü dışındaki yargılama usullerinin uygulanacağı belirtilen dava ve işlere" basit yargılama usulünün uygulanması gerektiğinden eldeki uyuşmazlığa basit yargılama usulünün uygulanması gerektiği açıktır.

Basit yargılama usulüne ilişkin kurallar HMK'nın 316-322.maddelerinde düzenlenmiş olup Yasa'nın 320/4 maddesine göre basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve Yasa'nın 322/1 maddesine göre bu Kanun ve diğer kanunlarda basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır.

HMK'nın 150. maddesine göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

HMK'nın 150. maddesine göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

6100 HMK'nın 30. maddesine "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür" ve HMK'nın 150/2 maddesinde ifade edildiği üzere "geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez". Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; Anayasa'nın 141/son ve HMK'nın 30.maddelerine göre "Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması" biçiminde açıklanan temel ilke çerçevesinde davacının duruşamaya katılmama gerekçesi "geçerli bir özür" olarak kabul edilebilir ise davacının "geçerli bir özrü nedeniyle duruşmaya katılmadığı" kabul edilerek dosya işlemden kaldırılmamalıdır.

Somut olayda, davacı vekilinin 16.12.2011 tarihli celse için 15.12.2011 tarihinde mazeret dilekçesi verdiği, mazeret talebinin, duruşmanın, başka bir mahkemeninin aynı gün ve yakın saatteki duruşmasıyla çakışması neneniyle verildiği, davacı vekilinin haklı mazeret talebinin belgelendirilmediği gerekçesiyle reddedildiği, bu nedenle dosyanın ikinci defa takipsiz bırakıldığı düşüncesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmakla davacı vekilinin geçerli bir özrü bulunmasına karşın davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 24/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7504, Karar No: 2012/580, Tarih: 19.01.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/7504 E.  ,  2012/580 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı ...... Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanarak ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 26.11.2008 tarihinde kesinleşen davacıya, 31.01.2008 günü yaşamını yitiren 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu hükümleri kapsamındaki sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2009 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen işlemle başlangıç tarihi itibarıyla kesilerek, 01.12.2008 – 2009/Eylül döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.