muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15870, Karar No: 2016/17203, Tarih: 07.11.2016

IV - Yargılamaya Konu Olay

Sanık ...’nın hurdacılıkla uğraştığı, satmak için aldığı kuruyemiş ambalajlarını yanık olması sebebiyle kullanamayacağından, işçileri olan diğer sanıklar ... ve ... aracılığıyla, olay tutanağı ve dosya kapsamına göre yaklaşık 2 kamyon köpük strafor olarak belirtilen atığı, izinsiz olarak belediye çöplüğüne döktükleri iddiasıyla dava açılmıştır.

Sanık ... savunmasında, suça konu atıkların tehlikesiz atıklar olduğunu beyan etmiş, diğer sanıklar ... ve ... ise patronları olan ...’nın talimatıyla ambalaj naylonlarını çöplüğe döktüklerini ifade etmişlerdir.

Dosya kapsamında keşif yapılmamış ve herhangi bir bilirkişi raporu temin edilmemiştir. Ayrıca İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’nün davaya katılma hususunda gerekli işlemler yapılmamıştır.

Bu durumda;

1-CMK’nın 234. maddesine göre suçtan zarar gören İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünün kanıt sunma, davaya katılma ve hükmü temyiz edebilme haklarını kullanabilmesi için, açılmış davadan haberdar edilmesi gerekir.

2-Atığın nitelik ve miktarının tespiti aamacıyla keşif yapılmaıl, ayrıca dosya, üniversitelerin ziraat fakültesi toprak bilimi ve bitki besleme, çevre mühendisliği, kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi edilerek, atığın alıcı ortamı kirlettiği ya da kirletme ihtimali taşıyıp taşımadığı yönünden, yukarıda (II) numaralı kısımda açıklanan yönetmelikler ya da ekleriyle birebir ilişki kurulmak suretiyle Yargıtay denetimine imkân sağlayacak içerikte rapor alınmalıdır.

Rapor içeriğine göre atıkların toprak alıcı ortamını, dolayısıyla çevreyi kirletmediği, kirletme ihtimali taşımadığı sonucuna ulaşılması halinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 24. maddesi gereğince;

a)Atığın, miktar ve içerik itibariyle sadece görsel kirlilik oluşturan ve basit bir çaba ve az masraf ile giderilmesi, ortamdan uzaklaştırılması mümkün olan yüzeysel kirlenme oluşturması halinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20/s bendi,

b)Yüzeysel kirlenme boyutunu aşan kirlilik oluşturması durumunda ise 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20/j.maddesi gereğince idari yaptırım kararı verilip verilmeyeceğinin tartışılması gerekir.

Açıklanan gerekçelerle eksik incelemeyle kurulan hüküm kanuna aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Katılan Marmara ... Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07.11.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1560, Karar No: 2011/2891, Tarih: 13.05.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/1560 E.  ,  2011/2891 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Vek. Av. ...

Vek. Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, süresinde ifa edilmemesi sebebiyle oluşan gecikme cezası alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/465 Esas, 2006/508 Karar sayılı dosyasında görülüp kesinleşen alacak davasında o dosyada davalı olan iş sahibinin gecikme cezasının mahsubu itirazı kabul edilmeyerek yüklenici alacağına hükmedilmiş olması nedeniyle eldeki dava konusu taleple ilgili kesin hüküm bulunduğundan verilen red kararının gerekçesi yerinde değil ise de, sonucu itibariyle doğru olduğundan yerel mahkeme kararının red gerekçesinin düzeltilmesi gerekmiştir. Öte yandan kesin hüküm varlığı dava ön koşulu olup karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/II. maddesi ile II. Kısım ikinci bölüm uyarınca daha fazla olamayacağından vekille temsil olunan davalı yararına 575,00 TL maktu vekâlet ücreti tayini gerekirken daha fazla miktarda nisbi avukatlık ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Kararın bu sebeplerle bozulması gerekmektedir. Ancak yapılan hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/VII. ve son maddeleri gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazları kısmen kabul edilerek mahkeme kararı hüküm fıkrası 3. Bentteki "47.560,00" rakamının karardan çıkartılarak yerine "575,00" rakamının yazılmasına ve sonucu itibariyle doğru olan hükmün gerekçesinin kesin hüküm nedeniyle davanın reddine şeklinde değiştirilerek ve vekâlet ücreti yönünden DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 13.05.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

- KARŞI OY YAZISI -

Taraflar arasında düzenlenen 02.09.2007 günlü sözleşme ile bir adet portal freze tezgahı ve teçhizatlarının imal ve teslimi kararlaştırılmıştır.

Dava, eserin geç teslimi nedeniyle oluşan cezai şart alacağı ile akreditif masraflarının tahsiline ilişkindir.

Mahkemece, davacı iş sahibinin Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen 1999/465 E. 2006/508 K. sayılı dosya kapsamına göre sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmede kusurlu bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin çoğunluk görüşü mevcut uyuşmazlık hakkında kesin hüküm bulunduğu için gerekçesi değiştirilerek ve vekâlet ücreti yönünden de düzeltilerek, hükmün onanması gerektiği sonucuna varmıştır.

Mahkemece, davacı iş sahibinin Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen 1999/465 E. 2006/508 K. sayılı dosya kapsamına göre sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmede kusurlu bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin çoğunluk görüşü mevcut uyuşmazlık hakkında kesin hüküm bulunduğu için gerekçesi değiştirilerek ve vekâlet ücreti yönünden de düzeltilerek, hükmün onanması gerektiği sonucuna varmıştır.

Yüklenici tarafından iş bedelinin tahsili amacıyla Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/465 E. sayılı dosyasında açılan davada iş sahibince diğer savunmaları yanında kendilerinin de cezai şart ve akreditif masrafları yönünden alacakları olduğu bildirilerek bu kalemlerin varlığı saptandığı takdirde yüklenici alacağından mahsubu istenmiştir. Mahsup, hukuki niteliğince def'i değil itiraz mahiyetinde olduğundan mahkemece ve hatta Yargıtay tarafından resen dikkate alınması gereken bir husus olmakla beraber Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde yapılan yargılama sırasında dikkate alınıp değerlendirilmemiş, bu konuda olumlu veya olumsuz şekilde ne gerekçe, ne de hüküm kısmında herhangi bir karar verilmemiş, hatta aynı konu iş sahibince temyiz itirazları kapsamında açıkça ileri sürülmesine rağmen Yargıtay'ca da nazara alınmamıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 06.02.2008 T. 2008/9-20 E., 2008/105 K. sayılı ilâmında ifade edildiği üzere; mahkemece, olumlu veya olumsuz olarak karara bağlanmamış bir iddia, yeni bir dava konusu yapılabileceğinden somut olayda kesin hükmün varlığından söz etme imkânı da bulunmamaktadır. Kesin hüküm, ancak konusunu teşkil eden iddia hakkında geçerli olabilir. Bu nitelikte bir hüküm nedeniyle yeniden söz konusu edilemeyecek olan, hüküm fıkrasında karara bağlanan husustur. Zira, hüküm olmayan yerde kesinlikte olmaz. Bu anlamda olmak üzere iş sahibinin cezai şart ve akreditif masraflarına yönelik masrafların mahsubu isteminin karar dışında bırakılması, bu talebin zımnen reddedildiği anlamına gelmez. Aksi düşüncenin kabulü HUMK'nın 388. maddesine aykırı olur. O nedenle iş sahibinin Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen önceki davada hiçbir şekilde karara bağlanmadığı için aynı istek kalemlerini yeni bir dava konusu yapmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddi gerektiğine dair görüşe iştirak etmiyorum.

Hâl böyle olduğu içindir ki davacı vekilinin temyiz itirazları esastan incelenmelidir. Uyuşmazlığa bu açıdan bakıldığında ise; dosya içeriğinde mevcut tüm belgelere göre yüklenicinin sözleşme ile yüklendiği edimini haklı bir sebebi olmaksızın gecikme ile ifa edebildiği, eseri 01.04.1994 tarihinde teslim etmesi gerektiği halde ancak 06.06.1999 tarihinde kabulün sağlanabildiği, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca eserin ancak kabulü ve gönderilmesi üzerine iş sahibinin ödeme yükümlülüğünün doğduğu, oysa yüklenicinin kararlaştırılan sürede kabulü kendi kusuru ile yaptıramadığı, daha sonra işin bedeline ilişkin ihtilâfın ortaya çıktığı, bu itibarla gecikilen süre için cezai şart ve akreditif masralarını ödemesi gerektiği halde mahkemece gerekçesi de açıklanmadan önceki dava kapsamına göre iş sahibinin gecikmede kusuru olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, istemlerin yapılan inceleme sonucuna göre bir hükme bağlanmak üzere bozma yapılması gerektiği kanaati ile sayın çoğunluğun görüşüne muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2010/18998, Karar No: 2010/31260, Tarih: 23.12.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/18998 E.  ,  2010/31260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/03/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde   temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

4 nolu bağımsız bölümün, satışının yapıldığı 2.ihale tutanağına aslının veya okunaklı ve onaylı örneğinin eklenerek birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11622, Karar No: 2014/1848, Tarih: 13.02.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/11622 E.  ,  2014/1848 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kaçakçılık

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Katılan ... İdaresi vekilinin temyizine göre yapılan incelemede;

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen Gümrük İdaresinin 4733 Sayılı Yasaya muhalefet suçundan davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, Gümrük İdaresi adına vekilinin vaki temyiz inceleme isteğinin 5320 Sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 Sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Sanığın temyizine göre yapılan incelemede;

Suç tarihi ve suça konu eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4. fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Atılı suçun niteliğine göre suçtan zarar görmediği halde davaya katılmasına karar verilen gümrük idaresi lehine dilekçe yazım ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından "gümrük idaresi lehine hükmedilen dilekçe yazım ücreti kısmının" çıkartılması, sair kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12/02/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7640, Karar No: 2023/6633, Tarih: 23.05.2023

**5. Ceza Dairesi         2021/7640 E.  ,  2023/6633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/732 Esas, 2016/354 Karar

SUÇ : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Turgutlu Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.10.2015 tarihli ve 2015/1844 Esas, 2015/4353 Soruşturma, 2015/1788 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 257 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması, aynı Kanun’un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

2.Turgutlu 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.04.2016 tarihli ve 2015/732 Esas, 2016/354 sayılı Kararı ile sanık hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 52 nci maddesi uyarınca 180 tam gün karşılığı 3.600 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi; üreticilerin dinlenmediğine ve zarara uğratılmadığına, kendisine ve başkasına menfaat sağlamadığı halde ceza verilmesinin, bir daha suç işlemeyeceğine dair mahkemede olumlu kanaat oluşmamasının usul ve yasaya aykırı olduğuna, mahkeme heyeti ile karşılaşmadığına, talimatla ifade verdiğine ve karardaki yargılama sırasında olumlu bir tavrının tespit edilemediği ibaresinin yanlı bir tutum olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay tarihinde Ahmetli İlçe Tarım Müdürlüğünde ziraat teknisyeni olarak görev yapan sanığın, 7 çiftçiden destekleme prim dosyası ücreti olarak 14 TL'den toplam 98 TL aldığı, dosyalara daha önce kesilmiş fişleri yapıştırdığı ve tanık Raşit'in kendisini uyarması üzerine yeni fişler kesip parayı yatırdığı, çiftçiler tarafından verilen toplam 98 TL'yi fiş kesip dosyalara yapıştırmak yerine eskiden kesilmiş fişleri dosyalara yapıştırarak aldığı parayı kasaya koymadığı kabul edilerek icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

Suç tarihinde Ahmetli İlçe Tarım Müdürlüğünde ziraat teknisyeni olarak görev yapan sanığın pamuk desteği dosya ücretini çiftçilerden alma görevinin bulunmadığı, tanık Raşit'in aşamalardaki ve çiftçilerden ... ile ...'in müfettişe verdikleri beyanlara nazaran, sanığın çiftçilerden destekleme prim ücretlerini kuruma yatırmak üzere aldığının anlaşılması karşısında oluşa uygun olarak sübutu kabul edilen eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 155 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağı, bu suçtan soruşturma ve kovuşturma yapılmasının aynı Kanun maddesi uyarınca şikayete tabi olup, çiftçilerin şikayetçi olmadıkları da gözetilerek kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuş ancak tespit edilen bu hukuka aykırılığın Dairemiz tarafından giderilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Turgutlu 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.04.2016 tarihli ve 2015/732 Esas, 2016/354 sayılı Kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği şikayet yokluğu nedeniyle, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,23.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/40504, Karar No: 2017/11434, Tarih: 23.10.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/40504 E.  ,  2017/11434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.