muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11271, Karar No: 2014/13293, Tarih: 10.09.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/11271 E.  ,  2014/13293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/02/2014

NUMARASI : 2013/274-2014/113

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı yanca bonolara dayalı olarak icra takibine girişildiğini, icra takibine konu bonolardaki kefil imzasının müvekkiline ait olmadığını, nitekim Uşak C.Başsavcılığının 2013/46 Hz.sayılı dosyasından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, müvekkili adına atfen atılı bulunan söz konusu imzaların müvekkilinin eli ürünü olmadığının belirlendiğini ileri sürerek icra takibine konu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacı ve davacının oğlu tarafından evrakta sahtecilik suretiyle dolandırıldığını, ceza dosyasında mağdur sıfatıyla yer aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece Uşak C.Başsavcılığının 2013/46 Hz. Sayılı soruşturma dosyasında aldırılan ve itibar edilen bilirkişi raporuna göre, icra takibine konu bonolardaki kefil imzasının davacının eli ürünü bulunmadığı, davalının lehtar sıfatıyla davacı eli ürünü olmadığını bildiği ve bilmesi gerektiği bonoları borçlu bulunmadığı halde davacı aleyhine takibe koymakla kötüniyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne takip ve takibe konu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan Uşak C.Başsavcılığı'nın 2013/46 Hz. sayılı soruşturma dosyasında bulunan Jandarma Kriminal bilirkişi raporunda; dava konusu bonolardaki imza ile karşılaştırılan mukayese imzalarının bulunduğu belgelerin bononun tanzim tarihinden sonraki tarihlerde düzenlenmiş olduğu görülmektedir. İmza incelemelerinde sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için dava konusu edilen senedin tanzim tarihinden önceki tarihte atılmış mukayese imzalarının bulunduğu belgelerin getirtilip o belgelerdeki imzalar ile dava konusu edilen senet üzerindeki imzanın karşılaştırılması sureti ile yapılacak grafolojik inceleme sonucu davalının itirazlarını da karşılayacak şekilde ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli bir rapor alınması ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11054, Karar No: 2025/3100, Tarih: 10.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/11054 E.  ,  2025/3100 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/225 Esas, 2024/225 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kilis Aile Mahkemesinin 19.04.2021 Tarihli ve 2021/236 Esas, 2021/251 Karar Sayılı Kararı

Korunmaya ihtiyacı olan küçük hakkında bakım tedbiri uygulanmasına karar verilmiştir.

Mahkemece 30.04.2024 tarihli ek karar ile, Mersin Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'nün 18.04.2024 tarihli yazısı ile Müdürlüklerine bağlı ile koruma ve bakım altında bulunan çocuk ...'ın 27.03.2024 tarihinde Gaziantep Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü'ne nakil edildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziantep 3. Çocuk Mahkemesinin 06.06.2024 Tarihli ve 2024/225 Tedbir Talep Sayılı Kararı

Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından yetkili mahkemenin Kilis Aile Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının c alt bendi uyarınca hakkında bakım tedbiri uygulanan küçüğün, bakım tedbiri uygulamasının takibine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir.

”

C. Değerlendirme

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Kilis Aile Mahkemesinin 2021/236 Esas sayılı dosyasında 19.04.2021 tarihli karar ile, küçük hakkında 5395 sayılı Kanun gereğince bakım tedbirinin uygulanmasına karar verildiği, daha sonra 30.04.2024 tarihli ek kararla resen yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulamasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağından, uyuşmazlığın Kilis Aile Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kilis Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/54246, Karar No: 2014/3960, Tarih: 11.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2011/54246 E.  ,  2014/3960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/10/2011

NUMARASI : 2007/218-2011/797

DAVA :Davacı karşı davalı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, izin ücreti alacağı, vergi iadesi alacağı ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine, davalı karşı davacı, ihbar tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, asıl davayı kısmen hüküm altına almış, karşı davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı, davalı işyerinde 23.6.2004-29.3.2007 tarihleri arasında tır şoförü olarak aylık net 950 TL ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiği ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile vergi iadesi, yıllık ücretli izin, genel tatil ve fazla çalışma alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı, davacının 29.3.2007 tarihinde kadar çalıştığını, bu tarihten sonra devamsızlık yaptığını, iş sözleşmesinin işçi tarafından haksız olarak feshedildiğini savunarak, davanın reddini, ihbar öneline uyulmaması nedeniylede ihbar tazminatı alacağını istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı-karşı davacının iş sözleşmesinin feshetmekte haksız olduğu, davacı işçinin yılllık ücretli izin, vergi iadesi ve fazla çalışma alacağı bulunduğu gerekçesiyle davasının kısmen kabulüne, davalı-karşı davacının ihbar tazminatı alacağının ise reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalının tüm davalı-karşı davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı işveren tarafından verilen belgeye göre davacı işçinin 2007 Yılı için 512,79 TL vergi iadesine hak kazandığı sabittir. Davalı işveren vergi iadesi alacağının davacının arkadaşı olan Mehmet Kırlak'a ödendiğine ilişkin imzalı belge ibraz etmiştir. Davacı işçi vekili 02.07.2009 tarihli duruşmada 512 TL vergi iadesi alacağını dava açıldıktan sonra aldıklarını ve bunun taleplerinden mahsubunu talep etmiştir. Mahkemece davacıya dava açıldıktan sonra ödenen 512 TL mahsup edilmeden vergi iadesi alacağının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6323, Karar No: 2022/10732, Tarih: 19.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/6323 E.  ,  2022/10732 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Batı 4. İş Mahkemesi

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, niteliği gereği duruşmaya tabi olmadığı anlaşılmakla, davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davalı işyerinin ambalaj baskı işyeri olduğunu, solunum ve cilt yolu ile vücuda geçen gaz ve diğer zehirleyici maddeler ve değişik içerikli kimyasal maddeler kullanıldığını, suni ışık altında çalışıldığını, davalı işyerinde geçen çalışmalarından dolayı itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, ayrıca davanın açılmasında hukuki menfaat olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, Ek5. maddenin basın ve gazetecilik yönünde çalışanlar için olduğunu, işyerinde esnek ambalaj işi yapıldığını, işin bu kapsamda olmadığını, içtihatlar gereği de basım işi yapılmadığından bu şekilde bir itibari hizmetin söz konusu olamayacağını, 01/10/2008 itibariyle 5510 sayılı yasa ile ilgili hükmün kaldırıldığını, davacının fiziksel etkenlere de maruz kalmasının mümkün bulunmadığını, görev tanımı gereği fiziksel etkenlere maruz kalmadan çalıştığını, bağımsız ölçüm şirketlerince her yıl incelemeler yapıldığını, insan sağlığını tehdit eden bir duruma rastlanmadığını, sağlık kontrollerinin periyodik yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, “Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” karar vermiştir.

B-BAM KARARI

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, “Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” karar vermiştir.

B-BAM KARARI

Her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmamış bulunması olarak tanımlanan davanın konusuz kalması halinin, dosyaya ekli kurum yazısı ve toplanan delillerin incelenmesine göre, somut olayda davacının itibari hizmetinin tespiti ve sigortalılık hizmet süresine eklenmesine ilişkin talebinin dava açıldıktan sonra yargılama sırasında kurumca kabul edilerek belirlenen sürenin sigortalılık süresine eklendiği, böylece davanın konusuz kaldığı açıktır. Mahkemenin HMK'nın 331. maddesi kapsamında yaptığı değerlendirmenin de yerinde bulunduğu, zira konusuz kalan davanın açılmasına davacı tarafın sebebiyet vermediği, önce kuruma başvuruda bulunduğu, Kurum işleminin iş bu dava tarihinden çok sonra gerçekleştiği belirlenmekle, mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı kurum ile davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sy. HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; "Davanın açıldığı tarihte Kuruma başvuru şartı yerine getirilmediği halde bu şart yerine getirilmiş gibi yargılamaya devam olunduğu ve bu yönde hatalı hüküm kurulduğu; Müvekkil kurumun işyükü göz önüne alınarak 37 kişi hakkında olumlu da olsa çok kısa bir süre içerisinde işlem yapmasının beklenemeyeceği, davalı işverenlik işçileri ile kurum arasında daha önce de itibari hizmet konulu davaların görülmüş ve yargıtay'ın bu konuda hüküm vermiş olması (eldeki davalar açısından müvekkil kurumun olumlu cevap vereceğinin pek muhtemel olması) hususları göz önüne alınarak, kararın bozulmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, davanın açılmasında tam kusurlu olan davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; 506 sayılı yasanın ek-5 maddesi koşullarının oluşmadığını, yerinde keşif incelemesi yapılarak karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” Düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir.

Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Ne var ki, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda, davacı tarafından açılan itibari hizmet tespiti davasında, Mahkemece, davalılardan Kurum tarafından davalı işyerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.10.2021 tarihli raporuyla davacının itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiğinin tespit edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan inceleme raporu sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu, diğer davalı bakımından işyeri ve davacının çalışmalarının 506 sayılı yasanın ek-5 maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve itibari hizmet süresinden yararlanıp-yararlanmayacağı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Bu bağlamda, Mahkemece, 506 sayılı Kanunun Ek 5 maddesi koşulları yöntemince irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5320, Karar No: 2010/7052, Tarih: 20.12.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/5320 E.  ,  2010/7052 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup davacı iş sahibi, davalı yüklenicinin taahhüt ettiği edimleri yerine getirmediğinden kendisine ödedikleri bedelin istirdadını istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 20.12.2005 günlü sözleşme ile davalı yüklenici şirket, davacı iş sahibi kooperatife ait içmesuyu, yağmur suyu ve pis su şebekelerinin işletme projelerini hazırlama, ASKİ harçlarını yatırarak kabul işlemlerini yaptırma ve bu şebekelerle ilgili muhtelif işlerin yapımını toplam 20.650,00 TL götürü bedelle yapmayı yüklenmiştir.

Davacı iş sahibi, davalının uyarılara rağmen edimlerini yerine getirmediği gerekçesi ile gönderdiği 28.03.2007 günlü ihtarname uyarınca sözleşmeyi feshettiğini bildirmiş ve iş bedeline mahsuben yaptığı 10.000,00 TL’nin istirdadını istemiş, talep davalı yanca yerine getirilmeyince de eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, alınan bilirkişi kurulu raporuna dayalı olarak davalının ASKİ’ye yatırdığı harçlar ile projeyi çizdirdiği firmaya ödediği bildirilen bedel toplamı 10.000,00 TL’lik ödemeden indirilerek kalan tutarın tahsiline karar verilmiştir.

Yanlar arasında imzalanan sözleşme BK’nın 365. maddesinde öngörülen götürü bedelli bir sözleşmedir. Bu tür sözleşmelerde yüklenici işi kararlaştırılan bedelle yapmak zorundadır. O nedenle götürü bedelle yapımı taahhüt edilen bir işte yüklenicinin hakettiği ücretin hesaplanabilmesi için öncelikle fesih tarihi itibariyle sözleşmede kararlaştırılan işlerin hangi fiziki oranda gerçekleştirildiğinin belirlenmesi, daha sonra da bu oranın götürü bedele oranlanması gerekmektedir. Oysa hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda anılan yönteme uygun bir inceleme yapılmış değildir.

Şu halde mahkemece, HUMK’nın 284. maddesi uyarınca bilirkişiler kurulundan ek rapor alınarak yukarıda izah edilen şekilde yüklenicinin sözleşme gereğince hakettiği iş bedeli hesaplatılmalı ve davadaki istem hakkında sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Değinilen hususların gözardı edilmesi suretiyle hükme varılması usul ve yasaya aykırı görülmüş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 20.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.