muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/417, Karar No: 2023/285, Tarih: 17.05.2023

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun'da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, TCK'da doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Genel olarak suçun dış dünyada oluşmaya başladığı süreç, hazırlık hareketleri ve icra hareketleri olmak üzere birbirinden farklı iki aşamaya ayrılmaktadır. Suçu işlemek için kullanılacak aletlerin üretilmesi ya da temin edilmesi, eylem yerinin araştırılması veya gözetlenmesi, eylemle ilgili çeşitli bilgiler toplanması, suç işlendikten sonra önleyici tedbirler alınması, suçtan elde edilecek eşya için güvenli bir yer ayarlanması gibi fiiller hazırlık hareketleri olup, suç tipini oluşturan icra hareketlerinden önce gerçekleştirilen ve cezalandırılmayan davranışlardır.

Teşebbüs ise, suçun tamamlanmasından önce, fakat hazırlık hareketleri aşamasından sonra gelen, başlanmış ancak bitirilememiş bir eylemli aşamayı ifade eder. Bu kapsamda cezalandırılabilir davranışların, yani suça teşebbüsün sınırlarının saptanması, diğer bir ifadeyle suç yolunda ilerleyen sanıkla ilgili olarak hangi andan itibaren ceza hukukunun devreye gireceği sorununun çözülmesi gerekmektedir.

Öğretide; TCK'nın 35. maddesinde teşebbüs açısından, doğrudan doğruya icraya başlama ölçütünün benimsenmesiyle objektif teorinin benimsendiği, suçun kanuni tanımında unsur veya nitelikli hâl olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi durumunda icra hareketlerinin başladığının kabul edilmesi, örneğin öldürmek için silahını hasmına doğrultarak nişan alınmasının icra hareketleri sayılması gerektiği, ancak öldürmek için silah veya zehir satın alınmasının belirleyici bir niteliğe sahip bulunmaması nedeniyle hazırlık hareketi sayılabileceği belirtilmiştir (M. Koca–İ. Üzülmez; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 6. Baskı, 2013, s. 393).

Özetle; bir kimsenin suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmesi için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olmasıyla birlikte aracın fail tarafından bu sonucu gerçekleştirmeye uygun biçimde kullanılması, ancak failin elinde olmayan nedenlerle icra hareketlerinin tamamlanamaması ya da tamamlanmasına karşın sonucun gerçekleşmemesi gerekir.

Özetle; bir kimsenin suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmesi için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olmasıyla birlikte aracın fail tarafından bu sonucu gerçekleştirmeye uygun biçimde kullanılması, ancak failin elinde olmayan nedenlerle icra hareketlerinin tamamlanamaması ya da tamamlanmasına karşın sonucun gerçekleşmemesi gerekir.

Öğretide; suçun nitelikli şeklinin tamamlanması için organ veya cismin az da olsa mağdurun vücuduna girmesinin yeterli olup tamamının girmesinde zorunluluk bulunmadığı, failin elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamaması durumlarında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün kural olarak mümkün olacağı belirtilmiştir (Fahri Gökçen Taner; Türk Ceza Hukukunda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar, Seçkin Yayınları, 2. Baskı, s. 235, Durmuş Tezcan–Mustafa Ruhan Erdem-... Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara 2019, Seçkin Yayınları, 17. Baskı, s. 414, Pınar Memiş Kartal; Özel Ceza Hukuku, 3. Cilt, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2018, s. 476).

Ancak öğretide; "Cinsel saldırının vücuda organ veya sair cisim sokularak işlenmesi, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl olduğu için, 'sokma' fiilinin gerçekleşmediği durumlarda fail suçun temel şekline göre cezalandırılacaktır. Örneğin fail zorla kıyafetlerini çıkardığı mağdura cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen, mağdurun direnmesi ya da üçüncü birinin gelmesi üzerine fiilin yarıda kalması hâlinde cinsel saldırı suçunun temel şekli oluşacaktır." ( M. Emin Artuk, Ahmet Gökcen, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2019, s.374.), "Cinsel saldırının vücuda organ veya cisim sokularak işlenmesi nitelikli hal olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Bu nedenle, bu nitelikli hal gerçekleşmedikçe, failin bundan dolayı sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini düşünmekteyiz. Örneğin failin cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen mağdurun direnç göstermesi veya etraftan gelenlerin müdahalesi nedeniyle başarılı olamaması gibi hallerde, hakim bu durumu suçun temel şekline ilişkin cezanın belirlenmesinde dikkate almalıdır." şeklinde aksi yönde görüşlerde ileri sürülmüştür (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 6. Baskı, Ankara, 2019, s.344-345).

Ceza Genel Kurulunun 24.09.2013 tarihli ve 1239-384 sayılı, 05.02.2014 tarihli ve 496-97 sayılı ve 28.11.2019 tarihli ve 36-675 sayılı birçok kararında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim Özel Ceza Dairelerinin istikrarlı uygulamaları da bu doğrultudadır.

Öte yandan nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün şüpheye yer bırakmayacak şekilde gerçekleşmesi ile nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olmaması hususlarının birbirinden farklı kavramlar olduğu göz önüne alınmalıdır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Öte yandan nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün şüpheye yer bırakmayacak şekilde gerçekleşmesi ile nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olmaması hususlarının birbirinden farklı kavramlar olduğu göz önüne alınmalıdır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Mağdur ...'ın, eşinin arkadaşı olan sanık ...'la olaydan bir gün önce saat 21.00 sıralarında karşılaştığı, sohbet ettikleri sırada mağdurun eşiyle tartıştığını ve yeni aldığı telefon hattının henüz kullanıma açılmadığını öğrenen sanığın mağdura kullanması için sim kart verdiği, mağdurun iki yaşındaki kızıyla yalnız olduğunu bilen sanığın 09.04.2010 tarihinde saat 02.30 sıralarında mağdurun evine giderek zile bastığı, kızıyla uyumakta olan mağdurun zil sesini duyması üzerine eşinin eve geldiğini düşünerek gelen kişinin kim olduğunu sormadan kapıyı açtığı, kapının açılması üzerine sanığın hemen içeri girdiği, mağdurun neden geldiğini sorması ve evi terk etmesini söylemesi üzerine kendisine bir şey diyeceğini belirtip açık olan kapıyı kapattığı ve ardından mağduru kucaklayarak yere ittiği, itilmenin etkisiyle kapının dibine düşen mağdurun üzerine çıkarak bacaklarını okşamaya başladığı, "İmdat!" diye bağıran ve kendisine direnen mağdurun ağzını eliyle kapatarak dudağından ve boynundan öpmeye başladığı, mağdurun küçük kızının gürültü sebebiyle uyanıp ağlaması üzerine sanığın mağduru bıraktığı, kızının yanına giden mağdurun peşinden giderek ele geçirilemeyen bir jileti çıkarıp mağduru, bağırdığı takdirde kızının boğazını kesmekle tehdit ettiği, kızına ve kendisine zarar verilmesinden korkan mağdurun bağırmaktan vazgeçip sanığı konuşmak suretiyle vazgeçirmeye çalıştığı, bu sırada sanığın mağduru sevdiğini, kendisine ilgi duyduğunu söyleyerek kızını uyutmasını istediği, kızını kucaklayıp kapıya doğru yürüyen mağdurun peşinden giden sanığın mağduru yatak odasına götürüp yatağın üzerine attığı, kendisine direnen mağdurun üzerine çıkıp zorla öpmeye çalıştığı, küçük kızın tekrar ağlamaya başlaması üzerine mağduru bırakan sanığın yardım çığlıklarının duyulmaması için açık olan yatak odası penceresini kapatmaya yöneldiği, sanığın kendisini bırakmasını fırsat bilen mağdurun ise kızını içeride bırakarak apartmanın merdiven boşluğuna doğru çıkarak "İmdat!" diye bağırmaya başladığı, mağdurun dışarı çıkıp yardım istemek amacıyla bağırması üzerine sanığın yakalanma korkusuyla olay yerinden uzaklaştığı anlaşılan olayda;

Sanığın, mağdurun dudaklarını ve boynunu öpmek ve bacaklarını ellemekten ibaret eylemlerinin cinsel ilişki boyutuna ulaşmaması ve vücuda organ veya sair bir cisim sokmaya yönelik olmaması, bu kapsamda nitelikli cinsel saldırı suçuna yönelen icrai bir hareketi de bulunmayan, sanığın amacı ve davranışlarının cinsel duygularını tatmine yönelik olduğunun kabul edilmesinin gerekmesi ve sanığın mağdurun konutuna gece vakti giderek söz konusu cinsel davranışların yüklenen suçun nitelikli hâlini işleme kastını ortaya koyan icra hareketlerine başlandığını kabule yeterli olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; belirtilen cinsel davranışlarla mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlâl eden, sanığın eyleminin basit cinsel saldırı suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, direnme gerekçesi isabetli olmayan Yerel Mahkeme hükmünün, sanığın mağdura yönelik eyleminin basit cinsel saldırı suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan yedi Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanığın mağdura yönelik eyleminin teşebbüs aşamasında kalan nitelikli cinsel saldırı suçunu oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.07.2017 tarihli ve 25-212 sayılı hükmünün, sanığın mağdura yönelik eyleminin basit cinsel saldırı suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.05.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9664, Karar No: 2021/8372, Tarih: 28.04.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/9664 E.  ,  2021/8372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hüküm tarihinde Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan tutuklu olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğun duruşmadan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar da alınmadan, hükmün açıklandığı 03.05.2016 tarihli duruşmada SEGBİS yoluyla veya bizzat hazır edilmeyerek hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nun 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 28/04/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18834, Karar No: 2019/4540, Tarih: 02.05.2019

**8. Hukuk Dairesi         2016/18834 E.  ,  2019/4540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Terkin ve Yıkım

KARAR

Dosyanın incelenmesinden, hükme esas alınan 4.6.2008 tarihli ek raporun ve eki krokinin dosya arasında bulunmadığı, ayrıca 21.7.2008 tarihli rapor dosyada mevcut olmakla birlikte eki krokinin dosya arasında bulunmadığı anlaşılmış olmakla, 4.6.2008 tarihli raporun krokisi ile birlikte, 21.7.2008 tarihli raporun ise krokisinin dosya arasına alınması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 2.5.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11848, Karar No: 2009/13733, Tarih: 23.12.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/11848 E.  ,  2009/13733 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDİRNE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 04/06/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, davalıların atıksu giderlerini ...... çarşısının yağmur suyu drenaj hattına bağladıklarını, bu nedenle hattın tıkandığını, pis koku yaydığını, ayrıca dükkanların duvarlarında rutubete sebep olduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesini istemiştir.

Davalı taraf davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalıların eyleminin komşuluk hukukuna aykırı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, bir kısım davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, harca tabi nitelik taşıyan bir davanın açıldığının kabul edilebilmesi için başvurma harcı ve nispi harcın mevzuatta öngörülen oranda alınması gerekeceği, harç ikmali sağlanmaksızın davanın devamına ve yargılamanın sürdürülmesine 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. ve 32. maddeleri hükmü gereğince yasal olanak bulunmadığı tartışmasızdır.Öte yandan, davacı Vakıflar İdaresinin harca tabi kurumlardan olduğunda da kuşku yoktur.

Her ne kadar 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 77. maddesinde "...tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır" hükmüne yer verilmiş ise de, anılan hükmün yargı harçlarını kapsamadığı Hukuk Genel Kurulu'nun 24.12.2008 tarih ve 2008/18-777 esas, 2008/788 sayılı kararı ile sabittir.Somut olayda, dava açan idareden gerek başvuru ve gerekse nispi harç tahsil edilmemiştir.

Hal böyle olunca, başvurma harcı ile nispi harcın davacıdan tahsil edilmesi ve bu gereklilik yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi gerekirken, anılan husus gözardı edilerek işin esası bakımından hüküm kurulması doğru değildir.

Davalıların temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün HUMK.'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına,alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 23.12.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11723, Karar No: 2014/941, Tarih: 20.01.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/11723 E.  ,  2014/941 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/93305

Mahkemesi : Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 05/12/2012

Numarası : 2011/496 - 2012/1424

Suç : Taksirle yaralama

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin kusura ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın taksirli eylemi sonucu yaralanan N.. Y.. ve U. A.nin şikayetçi olmalarına rağmen Bursa Cumhuriyet Başsavcılığnca 2010/8051 iddianame nolu 28.05.2010 tarihli iddianame ile sanık hakkında katılan N.. Y..'a yönelik taksirle yaralama eyleminden dolayı Bursa 5. Sulh Ceza Mahkemesi'ne dava açılması üzerine mahkemece sanığın eylemi sonucu birden fazla kişinin yaralandığı bu nedenle TCK'nın 89/4. maddesinde düzenlenen “birden fazla kişiyi taksirle yaralama suçunun oluştuğu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10, 11 ve 14. maddelerine göre, bu suçla ilgili olarak açılan kamu davasına bakma görev ve yetkisinin Bursa Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, görevsizlik kararının dava konusu edilen fiille sınırlı verilebileceği, dava konusu edilmeyen bir eylemin görevsizlik kararına konu edilmesi halinde de bu konuda dava açıldığının kabul edilemeyeceği gözetilmeksizin, 5237 sayılı TCK'nın 89/4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken eylem nedeniyle, suç duyurusunda bulunularak, Uğur Alverdi'nin yaralanması nedeniyle kamu davası açılması sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 20.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26654, Karar No: 2014/4223, Tarih: 03.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/26654 E.  ,  2014/4223 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 03.03.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2007/2498, Karar No: 2007/6639, Tarih: 01.06.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/2498 E.  ,  2007/6639 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 3.7.2001 ve birleştirilen dosyada 11.3.2004 gününde verilen dilekçeler ile sözleşmeden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, birleştirilen davanın reddine dair verilen 20.11.2006 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili, duruşmasız olarak da davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 29.5.2007 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Av.... ile karşı taraf davacılar vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar, dava konusu binanın restoran olarak işletilmek üzere 11.5.2000 tarihinde kiralandığı, sözleşmenin 6.maddesine dayanılarak binada esaslı tamirat ve tadilatlar yapıldığı, işyerinin yeniden tefriş edildiği, ancak ruhsat almak üzere belediyeye başvurulduğunda yapının çatı katının kaçak olduğunun bildirildiği ve işyeri açma ruhsatı verilmediği, durum davalılara ihtar edildi ise de sorunun giderilemediği, akdin feshedildiğini ileri sürülerek yapılan giderlere karşılık 177.775.00 YTL, sözleşmenin ifa edilmemesinden dolayı kar kaybı olarak 120.000 YTL. ile 20.000 YTL manevi zararın davalılardan tahsili isteğinde bulunmuşlardır.

Davalılar, sözleşmenin 6.maddesi uyarınca tamirat ve tadilat giderlerinin kiracıya ait olduğunu, çatı aralığındaki ruhsata aykırılığın davacı tarafından yaratıldığını, davacının işyerini lokanta olarak işletti ise de kazanç sağlayamayacağını anlayınca 23.2.2002 tarihinde kapattığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece; Davacılardan ... Gıda Turizm Limited Şirketinin sözleşmenin tarafı olmadığından bu davacının husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davasının reddine, 112.855. YTL olarak hesaplanan davacı menfi zararının davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalıların temyizi üzerine Dairemizin 1.2.2005 tarih 2004/917 E. 2005/ 391 K. Sayılı ilamı ile;

Davalılardan ...’nun süresinden sonra yaptığı temyiz isteminin reddine.

Mahkemece; Davacılardan ... Gıda Turizm Limited Şirketinin sözleşmenin tarafı olmadığından bu davacının husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davasının reddine, 112.855. YTL olarak hesaplanan davacı menfi zararının davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalıların temyizi üzerine Dairemizin 1.2.2005 tarih 2004/917 E. 2005/ 391 K. Sayılı ilamı ile;

Davalılardan ...’nun süresinden sonra yaptığı temyiz isteminin reddine.

Diğer davalı ... ...’nun temyizi ise özetle ; “....Taraflar arasındaki 11.5.2000 günlü kullandırma amacı güden kira sözleşmesiyle boş bir binadan belli bir ücret karşılığı kira süresince yararlanılması kararlaştırıldığından uyuşmazlığın adi kira ilişkisi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Çünkü, hasılat (ürün) kirasında kiralayan belli bir kira parası karşılığında kiracıya ürün veren bir malın veya hakkın kullanılmasını bırakma borcu altına girer. (B.K.m. 270) Bu bakımdan çekişmenin giderilmesinde adi kiraya ilişkin Borçlar Kanunun 248.vd. maddeleri göz önünde tutulmalıdır...... Somut olayda, davacının fesih nedeni olarak bildirdiği olgu işyerine ayıptan ötürü işyeri çalıştırma izni alınamamasıdır. Gerçekten, bir işyerinin ruhsatsız çalıştırılması ticari bir şirket ve basiretli tacir olan davacıdan beklenemez.

Ancak, basiretli tacirin işyeri açma ruhsatı alma olanağı bulunup bulunmadığını araştırmaksızın binada esaslı tadilat ve tamirat yapması, işyeri tefrişi için bazı harcamalarda bulunması davacının pasif (menfi) kusurunu en azından ortak kusurunu gösterir. Bundan dolayı, kural olarak da davacı menfi zararlarını (negative interesse) isteyemez. Ne var ki, olayda davacı yaptığı tadilat ve tamiratlar sebebiyle davalının mal varlığında bir artış meydana getirmiştir. Bina ile bütünleşen davacının söküp götürmesi mümkün olmayan ve binaya değer kazandırıcı bu kalemler davalının mal varlığında kaldığı sürece onun sebepsiz zenginleşmesine neden olur. Davacı, kusuru sebebiyle diğer zarar kalemlerini talep edemezse de binadan sökülüp götürülmesi olanaksız iş sahibinin menfaatı için yapılmış davalıların mal varlığında artı değer yaratan kalemlerin sadece masrafları B.K.nun m.410 vd hükümlerince talep edilebilir.

Mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporları yukardan beri sayılan ilkeleri kapsamadığından karar bozulmalıdır. Tüm bu nedenlerle; bilirkişiden ek rapor alınmalı binadan sökülüp götürülememesi sebebiyle ekonomik değerleri bulunan ve davalı mal varlığının sebepsiz artışına neden olan kalemlerin masrafları bulunmalı, istem sonucuna uygun değerlendirilmelidir...” gerekçesi ile bozulmuştur.

Davalıların karar düzeltme istekleri ise sadece davalılardan ...’in temyizinin süresinde olduğunun kabulü ile bu davalı lehine de aynı gerekçe ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda;

Dava ve birleştirilen davada; davacılardan ... Limitet Şirketi sözleşmenin tarafı olmadığından ve husumet ehliyeti bulunmadığından açmış olduğu davanın reddine,