muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4187, Karar No: 2013/17144, Tarih: 26.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/4187 E.  ,  2013/17144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle kesilen maaşının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitiyle Kuruma borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, maaşını kesen Kurum işleminin iptaliyle, kesilen maaşının yeniden bağlanmasına, kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. madde de, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, davacıya ait boşanma dosyasının ilgili mahkemesinden getirtilerek toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda, davacı ve boşandığı eşinin boşanma tarihinden itibaren adres hareketleri ilgili nüfus müdürlüğünden istenilmeden ve kontrol memuru raporunda belitrilen davacının eski eşiyle fiilen yaşadığı belirtilen, ikametgah adresindeki muhtar veya azalar tanık olarak dinlenilmeden ve son olarak da ihbar edilen araştırılıp kim olduğu tespit edilip mahkemede tanık olarak dinlenilmeden, davanın kabulüne karar verilmesi hükmün bozulmasını gerekmektedir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1378, Karar No: 2014/5757, Tarih: 17.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/1378 E.  ,  2014/5757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma ve Alacak

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 17.03.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2012/8486, Karar No: 2013/3894, Tarih: 26.02.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/8486 E.  ,  2013/3894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

2-... TARIM İLAÇLARI İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. ADINA VEKİLİ AVUKAT ...

DAVA : Taraflar arasındaki, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, bayram parası yardımı, yıllık izin yardımı, giyim, alışveriş çeki yardımları ve vardiya zammı alacaklarının ödetilmesine davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı... Türkiye Ambalaj San. ve Tic. A. Ş. Avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19.02.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü... Türkiye Ambalaj San. ve Tic. A. Ş. adına Avukat Şenay Güner geldi. ... Tarım İlaçları İnş. Tic. Ltd. Şti. adına kimse gelmedi. Karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı... Türkiye Ambalaj Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin üretim destek bölümünde baler teknisyeni olarak yüklenici işçisi gibi gösterilerek çalıştığını, yüklenici işverenlerin ise diğer davalı ... Tarım İlaçlama İnşaat Müteahhit İthalat Ticaret Limited Şirketi ile Alaca Sağlık Hizmetleri Temizlik Taahhüt Ticaret Limited Şirketi olduğunu, davacının... Şirketinin kadrolu elemanları ile birlikte aynı işi yaparak çalıştığını, işverenin kadrolu işçilere, her ay vardiya zammı, alışveriş çeki, yakacak yardımı, bayram parası, yıllık izin parası, giyim yardımı ve eğitim yardımı gibi ücret ve sosyal yardım ödemesinde bulunduğu halde davacıya bu ödemelerin yapılmadığını, yüklenici şirket ile temizlik işi sözleşmesi yapıldığından davacının temizlik işçisi kadrosunda gösterildiğini, son brüt ücretinin 760,50 TL olduğunu ancak aynı işi yapan kadrolu işçilerin 1.500,60 TL net ücret aldığını, kadrolu işçilerin fazla çalışma ücretlerinin %75 zamlı ödenmesine rağmen davacıya %50 zamlı ücret ödemesi yapıldığını davalılar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia ederek fark ücret, fark fazla çalışma, vardiya zammı, alışveriş çeki yardımı, yakacak yardımı, bayram parası yardımı, yıllık izin yardımı ile yazlık ve kışlık giyim yardımı alacaklarının faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir..

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı... Şirketi vekili, davacının yüklenici şirket çalışanı olduğunu, adı geçen şirket ile davalı şirket arasında genel temizlik, bahçe bakım, üretim temizlik, destek elemanı temini, balya dizme elemanı temini, arıtma tesisi temizlik elemanı temini, atık ayırma elemanı temini işlerinin yapılması konusunda sözleşme düzenlendiğini, davacının da bu kapsamda... Şirketi bünyesinde balya dizme işinin yapıldığı balyalama bölümünde yüklenici şirketin işçisi olarak görevini yaptığını, davacının çalıştırıldığı işte... Şirketinin işçilerinin çalıştırılmadığını, davacının çalıştığı işin yardımcı iş olduğunu, iş sözleşmesinin yüklenici şirket tarafından sonlandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı yüklenici şirket vekili, davalı şirketin, ... Bevcan Şirketi ile aralarında imzalanan sözleşme gereğince bu şirketin yan işlerinde destek hizmeti sağladığını, davacının... Şirketine ait fabrikada balya dizme işinin yapıldığı balyalama bölümünde çalıştığını, kadrolu işçilerle birlikte aynı işte çalıştırılmasının sözkonusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalılar arasında muvazaalı alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, davacının taleplerinde haklı olduğu gerekçesiyle davalı yüklenici şirket hakkındaki davanın reddine, diğer davalıya karşı açılan davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı... Şirketi vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalılar arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının taleplerinin hukuksal dayanağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren- alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların, aksi ispatlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Kanunla iş kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1) İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır

Somut olayda; davacının ücret farkı dışındaki taleplerinin dayanağının davalı ... Şirketi’nin işçileriyle yaptıkları iş sözleşmeleri olduğu görülmektedir. Davacı, davalı... Şirketi’nin kendi işçilerine vermiş olduğu bir takım hakların muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle kendilerine de tanınması gerektiğini ileri sürmektedirler. Davalı tarafından ise davacıların yüklenici şirket işçileri oldukları, davalılar arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı savunulmaktadır.

Alt işverenlik sözleşmesinde sözleşme konusu iş; “Sözleşme konusu, işverenin üretim tesisi, çevresi, üretim alanı, büro katlarının tamamı ile banyo, soyunma odaları ve tuvaletlerin temizlik işleri (genel temizlik işleri) ile tesis çevresindeki bahçenin bakım ve düzenleme işlerinin (bahçe bakım işleri) işverenin talepleri doğrultusunda yapılması ile işverenin üretim hacmindeki artışlara göre dönemsel olarak gereksinim duyduğu, zaman zaman vardiyalı olarak çalıştırılmak üzere talep edeceği üretim temizlik destek elemanlarının temini (üretim temizlik destek elemanı temini), ambalaj malzemelerinin belirlenen standartlara göre tasnif edilmesi işi ile üretimden çıkan hurda alüminyum balyaların konteynerlere belirlenen usullere göre yerleştirilmesi (sorting, balya dizme elemanı temini), fabrika arıtma tesisinin genel temizliği (arıtma tesisi temizlik elemanı temini), fabrika bünyesindeki her türlü atıkların ayrıştırılması, tasnifi ve toplanması, (atık ayırma elemanı temini) işleri” şeklinde ifade edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, davalı... Şirketinin yaptığı iş kutu üretimidir. Davacı ise kutu üretiminin yapıldığı bölge dışında baler bölgesi adı verilen bölgede, baler makinasında çalışmaktadır. Bu bölgede... Şirketi işçileri ise çalışmamaktadır. Davacılar üretim sürecinde ıskartaya çıkan malzemeleri baler bölgesine götürerek presleme ve tasnif ile tartım ve raporlama işlerini yapmaktadırlar.

Davacının yaptığı iş, asıl işe nazaran ikincil nitelikte bir iş olup kutu üretimi için zorunlu iş de değildir. Bu itibarla davacının yaptığı işin, “yardımcı iş” niteliğinde olduğu göz ardı edilerek asıl işin bir parçası olarak değerlendirilmesi ve asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için bulunması gereken şartların somut olayda aranması hatalı olmuştur.

Diğer taraftan davacı tarafından açılan ve dairemizce onanarak kesinleşen işe iade davasında, davacının muvazaa iddiasından vazgeçerek alt işverenin işyerine iadeyi istemesi sebebiyle bu davar muvazaanın olmadığı yönünde kuvvetli delil niteliği kazanmıştır.

Diğer taraftan davacı tarafından açılan ve dairemizce onanarak kesinleşen işe iade davasında, davacının muvazaa iddiasından vazgeçerek alt işverenin işyerine iadeyi istemesi sebebiyle bu davar muvazaanın olmadığı yönünde kuvvetli delil niteliği kazanmıştır.

Sonuç olarak yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacı bakımından davalı şirketler arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisinden söz edilemez. Bu sebeple de davacının taleplerinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 990,00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2517, Karar No: 2011/11583, Tarih: 28.09.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/2517 E.  ,  2011/11583 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı, davalıdan aldığı para karşılığında davalıya bono verdiğini, aralarında ticari ilişki bulunduğunu, vade tarihinde senet miktarını davalının babasına ödediğini belirterek davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı, senet bedelinin ödenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının ödeme iddiasını yazılı delille ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının ödemeye dair yazılı belgesi yok ise de, dava dilekçesinin delil kısmında yemin deliline dayanmış olup davacıya yemin hakkı hatırlatılarak varılacak uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.