muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/280, Karar No: 2023/18180, Tarih: 09.05.2023

Bu açıklamalar ışığında, TCK'nın 43/2. maddesinde düzenlenen aynı neviden fikri içtimadan söz edebilmek için öncelikle birden fazla bağımsız suçun, yasada belirtilen istisnai durumlarda bir araya gelmesinin, zorunlu bir ön koşul olarak karşımıza çıktığı görülmektedir.

Somut olayımızda, görevi yaptırmamak için direnme suçunun hukuki konusunun tek olması (İfa edilmek istenen görev) nedeniyle bir kez işlenebilen bir suçtur. Zira nasıl ki kişilerin en önemli haklarından olan yaşama hakkını güvence altına almak amacıyla müeyyide altına alınan adam öldürme suçunun hukuki konusunun canlı insan olması nedeniyle canlı bir insanın hayatına son vermek için doğal anlamda ne kadar hareket yapılırsa yapılsın sonuç itibariyle aynı kişiye karşı adam öldürme suçu bir kez işlenebiliyorsa, aynı göreve karşı farklı hareketlerle de olsa birden fazla direnilmesi asla mümkün olmayacaktır .Görevi yerine getirmek isterken maddi yada manevi cebire maruz kalan görevliler uygulama ve öğretide görüş birliği olmamasına karşın ister suçun mağduru isterse doğrudan doğruya zarar göreni olsun incelemeye konu suç açısından eylemin tekliği konusunda sonuca etkili olamayacağından, mağduriyetleri temel cezanın tayini sırasında dikkate alınsa dahi, aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanması mümkün olamayacaktır. Zira 5237 sayılı TCK'nın 43/2. maddesinde aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanabilmesi için birden fazla bağımsız suçun yasada düzenlenen istisnai durumlarda bir araya gelmesinin zorunlu olması aranırken, ancak aynı göreve karşı bir kez işlenmesi mümkün olan görevin yaptırılmaması için direnme suçu nedeniyle sırf birden fazla görevlinin zarar gördüğünden bahisle anılan suçu fikri içtima kapsamına dahil etmek, Türk Ceza Hukukunun kabul etmediği kıyas yöntemini hemde sanık aleyhine hüküm doğuracak şekilde Ceza Hukukuna dahil etmek olur ki, bunun kanun koyucunun iradesine aykırı olacağı açıktır. Zira Kanun koyucu, genel gerekçede iradesini açıkça ortaya koymuştur. Özellikle sanık aleyhine getirilen hükümlerin hiç bir tereddüde yer vermeyecek şekilde kanunda açıkça belirtilmesi gerekir. Bu kural Türk Ceza Kanunun 2. maddesi ile hüküm altına alınan ve Anayasa hükümleri arasında da yer bulan suçların kanuniliği prensibinin doğal bir sonucudur.

Benzer bir olayda, gerek daha önce icra ceza mahkemelerinden verilen kararların temyiz incelemesini yapan Yargıtay Yüksek 16. Hukuk Dairesi ile Yargıtay Yüksek 11 Ceza Dairesi, gerekse 2015 yılından itibaren icra ceza mahkemelerinden verilen kararların temyiz incelemesine yapan Yargıtay Yüksek 19. Ceza Dairesi tarafından, aşağıda örnek olarak açıklandığı üzere, ticareti terk suçunun bir kez işlenebilen suçlardan olması nedeniyle, müşteki sayısı fazla olsa dahi TCK'nın 43/2. maddesinin uygulanamayacağına dair kararları mevcuttur.

Yargıtay Yüksek 16. H.D 30/06/2014 gün, 2014/9307 K sayılı ilamında;

Yargıtay Yüksek 16. H.D 30/06/2014 gün, 2014/9307 K sayılı ilamında;

Zincirleme suç halinde aynı suçun aynı kişiye karşı birden fazla işlenmiş olması ve bu suçların bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi, bir başka anlatımla bu suçlar arasında subjektif bir bağ bulunması gerekmekte olup, ticareti terk hükümlerine muhalefet suçunun da aynı sanık tarafından aynı işyeri ile ilgili olarak ancak bir kez (ticaret terk edilebileceği) işlenebileceğinden, zincirleme suç olarak işlemesi mümkün değildir. O halde ticareti terk suçundan dolayı hükmedilen temel hapis cezasının TCK'nın 43/1-2. maddeleri gereğince artırılmasına karar verilmesi isabetsiz, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün istem gibi BOZULMASINA,

Yargıtay Yüksek 19. C.D 12/11/2015 gün, 2015/7112 K, 31/03/2016 gün, 2016/14243 Karar sayılı ilamlarında özet olarak;

2004 sayılı İİK'nın 337/a maddesindeki ticareti usulüne aykırı terk etmek suçunun maddede gösterilen icra hareketlerinden birinin işlenmesi ile oluşan tek bir suç olması ve suçtan zarar görenlerin birden çok olmasının bu sonucu değiştirmeyeceği cihetle; sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi gereğince zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı, ancak ... 3. İcra Ceza Mahkemesinin 2014/487 ve 2014/1313 Esas sayılı dosyalarında İİK'nın 337/a maddesi uyarınca yargılanıp ceza aldığı anlaşılan sanık hakkındaki söz konusu davaların birleştirilmesi ve tek ceza verilmesi gerekirken her dosya için ayrı ayrı mahkumiyet hükmü kurulduğundan bahisle yerel mahkemece verilen mahkumiyet kararlarının BOZULMASINA, karar verilmiştir.

Yargıtay Yüksek 11. Ceza Dairesinin 10/04/2014 gün, 2014/6980 K sayılı ilamında; (Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçunun, icra takip dosya sayısı birden fazla olsa dahi, aynı işyeri ile ilgili olarak ancak bir kere işlenebileceği cihetle……)

Somut olayımızla ilgili olarak 765 sayılı TCK’nın yürürlükte olduğu dönemde, görevli memura mukavemet suçunun bir kez işlenebileceği, hatta mukavemet esnasında hakaret içerikli sözler söylense dahi bunun kül halinde görevli memura mukavemet suçunun içerisinde eriyeceğine dair gerek uygumla da, gerekse öğretide herhangi bir duraksama yaşanmamış, 5237 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden sonrada Yargıtay Yüksek 4.Ceza Dairesi tarafından aynı içtihatlar 2009 yılına kadar sürdürüldükten sonra bu hususta herhangi bir yasal değişiklik olmadan içtihattan dönülerek aynı konuda daha önceki içtihatlarla çelişkiye düşülmesi suretiyle kanaatimizce hukuki güvenlik ilkesi sanık aleyhine hüküm doğuracak şekilde ihlal edilmiştir.

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin 2006/15513 K sayılı ilamında; (Kamu idaresinin güvenirliğine ve işleyişine karşı işlenen suçlardan olan görevliye etkin direnme suçunda, uygulanma olanağı bulunmayan 5237 Sayılı TCY.nın 43/2 maddesi ile cezanın artırılması suretiyle fazla ceza verilmesi,)

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin 2006/15513 K sayılı ilamında; (Kamu idaresinin güvenirliğine ve işleyişine karşı işlenen suçlardan olan görevliye etkin direnme suçunda, uygulanma olanağı bulunmayan 5237 Sayılı TCY.nın 43/2 maddesi ile cezanın artırılması suretiyle fazla ceza verilmesi,)

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin 2007/10858 K -2007/6710 K sayılı ilamlarında da TCK’nın 43/2 maddesinin uygulanamayacağı dolaylı olarak vurgulanmıştır.

Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin aşağıda örnek olarak gösterilen içtihatlarında ise görevliye etkin direnme suçunda mağdur sayısının çokluğunun TCK’nın 43/2 maddesinin uygulanmasını gerektirmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

2008/15246 K sayılı ilam; (Kamu idaresinin güvenirliğine ve işleyişine karşı işlenen suçlardan olan görevliye etkin direnme suçunda mağdur sayısının çokluğunun 5237 sayılı TCK'nın 43/2.maddesinin uygulanmasını gerektirmeyeceği gözetilmeden anılan madde ile cezanın artırılması suretiyle fazla ceza verilmesi,)

2008/22786 K (Kamu idaresinin güvenirliliğine ve işleyişine karış işlenen suçlardan olan görevliye etkin direnme suçunda, uygulanma olanağı bulunmayan 5237 sayılı TCY'nın 43/2. maddesi ile cezanın artırılması suretiyle fazla ceza verilmesi.)

2009/1061 K (Kamu görevinin herhangi bir engellemeyle karşılaşılmadan yerine getirilmesini sağlama amacıyla kamu idaresinin sürekliliği ve saygınlığını koruma altına alan görevi yaptırmamak için direnme suçunda asıl zarar görenin kamu yönetimi olması ve görevlilerin birden çok bulunması karşısında 5237 sayılı TCY'nın 43/2.maddesinin uygulanamayacağı gözetilmeden, sanık ... hakkında hükmolunan cezanın, zincirleme suç hükmüyle artırılması,)

Suç konususun tek olduğu durumlarda; suç çokluğundan söz edilmesi mümkün değildir. Örneğin, sahte bir senedin düzenlenmesi yada kullanılması durumunda, senette alacaklı olarak birden fazla kişi gösterilse dahi, suç konusu senedin tek olması nedeniyle, alacaklı olarak gösterilen kişilerin tamamının suçtan doğrudan doğruya zarar görmesine karşın, tek sahtecilik suçunun, yine 10 kişi üzerine kayıtlı olan bir aracın bilinerek çalınması halinde, tek hırsızlık suçunun, 10 kişi tarafından yazılan bir kitabın, bandrolsüz olarak satılması yada usulsüz olarak çoğaltılması halinde tek suçun, oluşacağı hususunda gerek öğretide gerekse uygulamada herhangi bir duraksama bulunmamaktadır. Böyle durumlarda uygulamada suç çokluğunun olamayacağı hususunda herhangi bir tartışmanın yaşanmaması nedeniyle Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kuruluna intikal eden herhangi bir uyuşmazlık bulunmamasına karşın, aynı eşyanın hem mala zarar verme hemde hırsızlık suçuna konu edilip edilemeyeceği hususundaki tartışmalara Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulu tarafından, 2014/19 K sayılı ilam ile suçun konusunun tek olması nedeniyle sadece hırsızlık suçunun oluşacağına hükmedilerek bu husustaki tartışmalar bitirilmiştir.

Uyuşmazlığa konu görevi yaptırmamak için direnme suçunda suç çokluğunun söz konusu olmadığı gibi suçun başka bir şekilde parçalara ayrılarak işlenmesi de mümkün değildir. Uygulamada TCK'nın 43/2. maddesinde düzenlenen aynı neviden fikri içtima, ancak her mağdur yada müştekiye karşı tek tek ayrı ayrı işlenmesi mümkün olan suçların, tek hareketle aynı anda birden fazla mağdura karşı işlenmesi halinde uygulanma olanağı bulunan sanık lehine getirilmiş bir müessesedir. Örneğin, topluluk içerisinde bulunan herkese hakaret yada tehdit içerikli sözler söyleme olanağı bulunan sanığın, topluluğa karşı hakaret ve tehdit içerikli sözleri aynı anda söylemesi, birden fazla kişiyi tek tek bir yere kapatarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlemesi mümkün olan sanığın, birden fazla kişinin bulunduğu odanın kapısını kapatarak dışarıya çıkmalarına engel olması gibi. Örneklerde açıklandığı üzere, TCK’nın 43/2 maddesinde düzenlenen aynı neviden fikri içtimanın, mağdur adedince ayrı ayrı her mağdura karşı işlenmesi mümkün olan suçların, tek hareketle aynı anda bütün mağdurlara karşı tek hareketle işlenmesi halinde uygulanma olanağı bulunan bir müessese olduğu, gittikçe istikrar kazanan ve yerleşik uygulamaya dönüşen içtihatlardan çok net bir şekilde anlaşılmaktadır. Suçunun konusunun tek olması nedeniyle Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin 2009 yılının sonlarına kadar TCK’nın 43/2 maddesinin uygulanamayacağına dair yerleşik uygulamaya dönüşen içtihatlarından yasada hiçbir değişiklik olmaksızın vazgeçilerek sanık aleyhine olacak şekilde görevli memurların birden fazla olması durumunda TCK’nın 43/2 maddesinin uygulanması gerektiği yönündeki değişen kararları, Y.C.G.K'.nın 2010/47 K sayılı ilamı ile de (Somut olayda, sanığın suçun yasal tanımında yer alan ve hukuksal anlamda tek bir fiili oluşturan davranışları, görevini ifa eden altı kamu görevlisine karşı görevlerini yaptırmamak için gerçekleştirmiş olması nedeniyle aynı nev’iden fikri içtimaın koşulları gerçekleşmiş bulunduğundan, sanık hakkında 5237 sayılı TCY’nın 43/2. maddesinin uygulanması gerekmektedir. ) desteklenerek bütün çağdaş anayasalarda temel bulan hukuki güvenlik ilkesi kanaatimizce ihlal edildiği gibi ayrıca 2010/47 K sayılı ilamda bir taraftan suçun hukuki konusunun tek olduğu kabul edilirken, diğer taraftan sırf mağdur sayısının fazla olduğundan bahisle direnilen görevin tek olması nedeniyle suç çokluğundan söz edilemeyeceği için TCK”nın 43/2 maddesinin uygulama olanağının bulunmadığı gözetilmeyerek anılan maddenin uygulanmasına karar verilerek, benzer olaylardaki içtihatlar bir yana kararın kendi içerisindeki gerekçesi ile sonucu arasında dahi çelişkinin doğmasına sebebiyet verilmiştir. Prof. Dr. Kemal GÖZLER’in deyimiyle; hukuk, ancak Öklid’in teoremleri misali, doğruluğu apaçık olan ilkelerin geliştirildiği ve bu ilkelerin bütün hukukçular tarafından benimsenip standart olarak uygulandığı gün “bilim” olma sıfatını hak edecektir

. Prof. Dr. Kemal GÖZLER’in deyimiyle; hukuk, ancak Öklid’in teoremleri misali, doğruluğu apaçık olan ilkelerin geliştirildiği ve bu ilkelerin bütün hukukçular tarafından benimsenip standart olarak uygulandığı gün “bilim” olma sıfatını hak edecektir. İşte ancak o gün, hukuk problemleri bütün hukukçular tarafından aynı şekilde çözümlenecektir. Böyle bir sistemde mahkeme kararları da önceden doğru olarak tahmin edilebilecektir. İşte ancak böyle bir sistemde, hukuk güvenliği ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesi gerçekleşmiş olacaktır.

Sonuç itibariyle;

Bölünmesi, parçalara ayrılması mümkün olmayan ve ancak bir kez işlenmesi mümkün olan görevin yaptırılmaması için direnme suçunda , gerek zincirleme suçun gerekse fikri içtimanın olmazsa olmazını teşkil eden suç çokluğundan söz edilemeyeceği hususunda herhangi bir duraksamanın bulunmamasına karşın, Yargıtay Yüksek 4. Ceza Dairesinin sayın çoğunluğunun, hukuki düzenlemelere ve yerleşik uygulamalara aykırı olduğu gibi kendi önceki tarihli içtihatlarına da aykırı olacak şekilde; birden fazla müştekinin zarar gördüğünden bahisle TCK’nın 265/1, 43/2 maddeleri ile uygulama yapan yerel mahkemece verilen mahkumiyet hükmünün, TCK’nın 43/2 maddesinin koşullarının oluşmadığından bahisle bozulması gerekirken onanmasına, dair kararına yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2015/4630, Karar No: 2016/2278, Tarih: 22.02.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/4630 E.  ,  2016/2278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili, dava dilekçesi ile; davacıların çocukları ...'in, 27/05/2009 tarihinde okulun yanındaki elektrik direğindeki kaçak nedeni ile elektrik akımına kapıldığını, 30/05/2009 tarihinde vefat ettiğini; davalının olayda sorumlu olduğunu, kamu davası da açıldığını, müvekkilinin çocuklarının ölümü nedeniyle, destekten yoksun kaldıklarını, acı ve elem çektiklerini ileri sürerek; davacılar için 2.500.00.'er TL maddi, 50.000.00.'er TL manevi tazminatın 30/05/2009 tarihinden yasal faizi ile ayrı ayrı tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur. Davacılar vekili, 17/10/2014 tarihinde maddi tazminata ilişkin talep sonucunu 54.031.00.- TL daha artırmıştır.

Davalı vekili, cevap dilekçesi ile; okul bahçesine girmek için çocukların elektrik direğini kullandıklarını, çocuk ve ailenin kusurlu olduğunu, müvekkili davalının sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, davacı ... için 33.674.00.-TL maddi, davacı ... için 25.357.00.- TL maddi,her iki davacı yönünden 50.000.00.'er TL manevi tazminatın 30/05/2009 tarihinden yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kusur aranmaksızın sorumluluğun düzenlendiği haller, kusursuz sorumluluk halleri olarak ifade edilmektedir. Doktrinde kusursuz sorumluluk hallerinin olağan sebep sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ikili ayırıma tabi tutarken, TBK tarafından açıklanan hakkaniyet sorumluluğu-özen (sebep) sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ayırıma tabi tutulduğu görülmektedir. Denetleme ve gözetimde özen (cura in custodio) gereği, kusur unsur olarak aranmaz.

Özen sorumluluğuna dayalı kusursuz sorumluluğun düzenlendiği Borçlar Yasası'nın 58. maddesi gereğince; "…imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazadaki kusurundan dolayı mesul olur." (TBK. 69.maddesi). Belirtilen yasal düzenlemeler gereğince, davalı, zararlandırıcı sonucun doğmasına yol açan enerji hattının yapım ve bakım eksikliklerinden kaynaklanan zararlardan sorumludur. Sorumluluktan kurtulmanın olumsuz koşulu ise, zarar ile yapım bozukluğu ve bakım eksikliği arasındaki nedensellik bağının kesilmiş olmasıdır.

Dava dosyasına sunulan ve mahkemece hükme dayanak alınmayan, elektrik mühendisi, hukukçu ve inşaat mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi kurulu raporunda; olay nedeni ile davalı kurumun % 30, yüklenici şirketin % 30, vefat eden çocuğun % 30, çocuğun anne babasının % 10 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Dava dosyasına sunulan ve mahkemece hükme dayanak alınmayan, elektrik mühendisi, hukukçu ve inşaat mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi kurulu raporunda; olay nedeni ile davalı kurumun % 30, yüklenici şirketin % 30, vefat eden çocuğun % 30, çocuğun anne babasının % 10 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Aynı olay ile ilgili olan ve davalı kurum ile dava dışı yüklenici firma çalışanlarının taksirle ölüme neden olma suçundan yargılandığı kamu davası dosyasına sunulan ve iki elektrik mühendisi bilirkişi ve bir hukukçu bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi kurulu raporunda ise; elektrik dağıtım şirketinin ve yüklenici şirketin elemanlarının asli kusurlu, vefat eden çocuğun ve ailesinin kusursuz olduğu belirtilmiş; mahkemece, anılan bu rapor hükme dayanak alınmıştır.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi aracılığı ile yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasında çelişki varsa hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Mahkemece; davalı kurum açısından, yapı malikinin sorumluluğuna ilişkin; davacılar açısından ise, ölüm ile sonuçlanan olaydaki kendilerinin ve çocuklarının bölüşük kusuruna ilişkin değerlendirmeler içeren, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli, tarafların kusur oranlarının da gerekçeleriyle açıklandığı, önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna rapor hazırlatılarak, varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken; eksik araştırma, inceleme ile çelişkili raporlardan birisi benimsenerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, .22.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4640, Karar No: 2021/6601, Tarih: 17.06.2021

**12. Hukuk Dairesi         2021/4640 E.  ,  2021/6601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Davacıların ihalenin feshi talebi ile icra mahkemesine ayrı ayrı başvuru yaptıkları, ilk derece mahkemesince; davanın konusu ve tarafları yönünden bağlantı bulunduğundan birleştirme kararları verildiği ve işin esasına girildikten sonra davanın reddine ve davacının ihale bedelinin % 10'u oranında para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,, davacılar vekili tarafından ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ,Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ancak asıl dava dosyası ve birleşen dava dosyaları yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, bu kurala uygun hüküm kurulmamış olması, para cezasının hangi şikayetçi ya da şikayetçiler aleyhine verildiğine dair tereddüt oluştuğu ve ihale para cezasının tüm şikayetçiler aleyhine verilmesi gerektiği gerekçesi ile hükmün kaldırılarak asıl dava birleşen davaların esastan reddine ve davacıların ayrı ayrı feshi istenilen ihale bedeli olan 375.000,00-TL'nin %10'u oranında 37.500,00-TL para cezasına mahkum edilmelerine karar verildiği görülmüştür.

İİK.nun 134/2.maddesi uyarınca "İhalenin feshi talebinin reddine karar verilmesi halinde mahkeme davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahkum eder."

Davacıların feshini istedikleri ihale aynı ihale olup, ihalenin feshi davasının işin esasına girildikten sonra reddi halinde, her 'davacı' için, ayrı ayrı değil ihale bedeli üzerinden 'tek' bir para cezasına hükmedilmesi gerekmektedir.

O halde, ihalenin feshi istemleri reddedilen davacılar aleyhine ihale bedelinin %10'u tutarında tek para cezasına hükmedilmesi yönündeki ilk derece mahkemesi yerinde olup ,Bölge Adliye Mahkemesince HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak her bir şikayetçi için ayrı ayrı para cezasına hükmedilmesi isabetsizdir.

SONUÇ: Davacıların temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 11/02/2021 tarihli, 2020/1680 E. 2021/322 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.06.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2565, Karar No: 2024/959, Tarih: 22.04.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2565 E.  ,  2024/959 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1846 E., 2023/800 K.

HÜKÜM/KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2021/238 E., 2022/222 K.

1- İlk Derece Mahkemesince; kooperatif genel kurul kararının iptali isteminde, dava konusu genel kuruluna katılıp muhalefet şerhini yazdırır şekilde red oyu kullanmayan davacının iptal davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; davacının 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53 ncü maddesi uyarınca toplantı tutanağında muhalefet şerhinin bulunmadığı, iptali istenilen genel kurulda alınan kararların yokluk hükmünde veya mutlak butlanla batıl olmadığı da gözetilerek davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 22.04.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.