muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/352, Karar No: 2025/2821, Tarih: 14.05.2025

.04.2016 tarihli yazısında, davacıya herhangi bir geçici işgöremezlik ödeneğinin yapılmadığının bildirildiği, kaza tarihinde sigortalı çalışan olmadığı, haksız fiilin 05.03.2015 tarihinde meydana geldiği, davanın 11.05.2022 tarihinde belirsiz alacak davası olarak açıldığı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89 ve 66/e maddeleri gereğince zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğu, kaza tarihi ile ıslah tarihi arasında zamanaşımı oluşmadığı, dava belirsiz alacak davası olarak açılmakla dava tarihi itibariyle talep edilen alacağın tamamı bakımından zamanaşımının kesildiğinden zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, her ne kadar Mahkemece zamanaşımının hesaplanmasında aynı konuda açılan davada Bismil 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/912 E. sayılı dosyasına ait davanın 23.12.2015 açılma tarihi esas alınmış ise de davanın açılması ile sağlanan hukuki himayenin davanın açılmamış sayılması ile ortadan kalktığı, Mahkemenin zamanaşımına dair gerekçesinin ve davalı ... yönünden açılan davada, esas olarak hizmet kusuruna dayanılması nedeniyle, davanın idari yargı yerinde karara bağlanması bakımından hatalı olduğu gerekçesiyle, davacı vekili ve davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın davalı şirket yönünden kabulü ile 3.523.719,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı ... aleyhine açılan davanın yargı yolunun caiz olması dava şartı yerine getirilmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili ve davalılardan şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; 24.08.2023 tarihli hesap raporunda işleyecek dönem için hesaplama yapılırken asgari ücret 11.402,00 TL olarak belirlenerek hesaplama yapılmışsa da, 28.12.2023 tarihinde 2024 yılı 1 Ocaktan itibaren asgari ücretin net 17.002,00 TL olarak belirlendiğini, TRH 2010 yaşam tablosu kapsamında 2024 yılı için asgari ücret artışının %10 üzerinden hesaba katılarak tüm bilinmeyen dönem için bu oran üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, gelecek dönem açısından da bakıldığında asgari ücrete gelecek zam oranının %50'ye yakın olacağı açıkken, bilirkişi tarafından rapor hazırlanırken artış oranının %10 gösterilmesi ve sürekli olarak bu oran üzerinden hesap yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, talep artırım dilekçesinde bu husustaki itirazların da bildirildiğini, hesaplanan tazminatın müvekkilinin zararını karşılamadığını, davalı ... yönünden verilen kararın doğru olmadığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı şirket vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, zamanaşımı itirazının dikkate alınmadığını, davacının kusurunun hesaplamalardan düşülmediğini, davacı talebini aşar şekilde ve asgari ücretin üzerinde hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, hesap raporunda bakiye ömür süreleri, bilinmeyen dönem hesap yöntemi gibi hususların Yargıtayın yerleşik kararlarına uygun olmadığını, masraf ve giderlerin de düşülmediğini, yapının kaçak olduğunu ve olayın gerçekleşme şekline göre illiyet bağının kesildiğini, olayın bakım ve onarım eksikliğinden kaynaklanmadığını, elektrik hattının kime ait olduğu hususunun netleştirilmesi gerektiğini, bina ve eklentilerinin yapı ruhsatı olup olmadığı ayrıca dava konusu binanın elektrik hattından önce mi sonra mı yapıldığının araştırılması gerektiğini, davacının yaşı dikkate alınarak aktif-pasif dönem ayrımı yapılmak suretiyle hesap yapılması gerektiğini, davacının gelirine ilişkin herhangi bir belge olmadığı halde gelirin yüksek hesaplandığını, ortalama yaşam ömrünün yaşam tablosuna uygun olmadığını, hem çalışma gücünün kaybı hem de bakıcı giderlerinin beraber hesaplanmasının fazla hesaplamaya sebebiyet verdiğini, raporda geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik bakımından nasıl hesaplama yapıldığı konusunun açık olmadığını, kaza nedeniyle sigortalı hak sahiplerine SGK tarafından gelir bağlanıp bağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, elektrik çarpması nedeniyle yaralanmadan dolayı tazminat istemine ilişkindir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, elektrik çarpması nedeniyle yaralanmadan dolayı tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle zaman aşımı itirazının yerinde bulunmamasına, kusur ve maluliyet tespitine yönelik hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmasına ve hesap raporuna yönelik yargılama sırasında ileri sürülmeyen itirazların temyiz aşamasında incelenemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davacı vekili ve davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16137, Karar No: 2014/13632, Tarih: 03.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/16137 E.  ,  2014/13632 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Mersin 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 22.05.2013

No : 2010/707-2013/348

Dava, yersiz ödenen ölüm aylıklarının 5510 sayılı Yasanın 56. maddesi uyarınca yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Mustafa Taş tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 17.02.2005 tarihinde kesinleşen davalıya, 28.02.2000 günü yaşamını yitiren Emekli Sandığı mensubu babası üzerinden 5434 sayılı yasaya göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca kesilerek, 01.11.2008–31.08.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk işlemi tesis edildiği ve eldeki dava ile de tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik

kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hakiminin kusur belirlemesi yaparken ceza

hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hakimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlaçmış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak

zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, talep konusu

dönemde görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde; davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5612, Karar No: 2020/5605, Tarih: 02.06.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/5612 E.  ,  2020/5605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, bıçak veya diğer aletleri izinsiz olarak satma, satın alma, taşıma veya bulundurma

HÜKÜMLER : Düşme

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adli emanette kayıtlı suçta kullanılan bıçak ile ilgili olarak 5237 sayılı TCK'nin 54. maddesi gereğince bir karar verilmemiş ise de; müsadere konusunda zamanaşımı süresince karar verilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre o yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 02.06.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5105, Karar No: 2013/3816, Tarih: 07.03.2013

**11. Ceza Dairesi         2011/5105 E.  ,  2013/3816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Vergi incelemesine esas olmak üzere istenilen 2005 ve 2006 takvim yıllarına ait defter ve belgelerinin çalındığından incelemeye ibraz edemediğini savunan sanığın işyerinde vergi incelemesi yapılması zorunluluğu bulunmadığı, 213 sayılı Kanunun 139/2. maddesindeki istisnai şartların varlığının kabulü gerekeceği, defter ve belgelerin çalındığı ileri sürülerek ibrazından kaçınılması durumunda süreklilik gösteren dairemiz kararları ve ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 23.11.1999 gün ve 1999/11-273-288 sayılı içtihatında açıklandığı üzere, mükellefe usulüne uygun tebligat yapılmasının aranmayacağı cihetle, defter ve belgelerinin, içinde bulundukları araç içinden oto teybi ile birlikte 26.11.2006 tarihinde çalındığını beyan ederek Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2006/65701 soruşturma sayılı dosyası delil olarak gösterilmiş ise de; şirkete ait ticari defter ve belgelerin araç içinde bulundurulmasının yaşamın olağan akışı ve ticari teamüllere uygun olmadığı gibi hırsızların yararlanamayacağı şeyleri çalmalarının hayat tecrübelerine uygun düşmediği ayrıca dosya içinde bulunan vergi suçu raporunun 2 ve 3. sayfaları ile rapora ekli 06.12.2006 tarihli tutanak içeriğinden, sanığın vergi dairesi görevlilerince kendisine defter ve belgelerin ibrazı için tebligat yapılmadan önce telefonla arandığı, bu telefon görüşmesinden sonra defter ve belgeleri incelenmek üzere vergi dairesine götürmek için 25.11.2006 tarihinde işyerinden alarak aracına koyduğunu, 26.11.2006 tarihinde 19:00 sıralarında lokantada maç seyrederken araç içindeki defter ve belgelerinin çalındığını beyan ettiğinin anlaşıldığı, sanıktan telefonla defter ve belgelerinin ibrazı istendikten hemen sonra hırsızlık iddiasında bulunması, bu hususa ilişkin vergi suçu raporundaki açıklamalar ve yine sanık tarafından hukuk mahkemelerine müracaatla usulünce alınmış bir zayi belgesinin bulunmaması karşısında; soyut beyana dayanan hırsızlık müracaatının tek başına zayi belgesi olarak kabulünün mümkün bulunmadığı ve bu durumun mücbir sebep ya da irade dışı kaybolmayı kanıtlayıcı kuvvet ve nitelikte olmadığı, bu nedenlerle savunmanın geçerli sayılamayacağı cihetle, sübut bulan suçtan sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı gerekçe ile beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.