muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1467, Karar No: 2022/2235, Tarih: 23.02.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/1467 E.  ,  2022/2235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin iş sözleşmesinin feshi üzerine açılan işe iade davası sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini ve ilgili kararın Yargıtay denetiminden geçerek onama kararı ile kesinleştiğini, bu karar sonrası davalı işverene işe başlatılma talebini içeren ihtarname tebliğ edilmesine rağmen müvekkilinin işe başlatılmadığını ileri sürerek fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı, fark izin ücreti, ikramiye, harcırah ve ikamet yevmiyesi, kademe zammı, yemek ücreti ve fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacıya her türlü işçilik ücret ve alacaklarının ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, davalı vekilinin temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 17.02.2021 gün ve 2020/150 Esas 2021/4134 Karar sayılı kararında yazılı gerekçelerle söz konusu karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, yasal süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre saha donanım bakım teknisyeni olarak çalışan davacının geçici görevlendirilmesi halinde ikamet yevmiyesinden faydalanıp faydalanamayacağı hususunda toplanmaktadır.

01.12.2012-31.12.2013 dönemi yürürlükte olan 15. Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin “Geçici Görev ve Seyahatlerde Harcırah ve İkamet Yevmiyesi” başlıklı 37.maddesinde, "Herhangi bir sendika üyesine vazifeli bulunduğu şehir sınırları dışındaki diğer bir şehir veya ilçede bulunan bir ünitede geçici görev verildiği takdirde;

a)Yapacakları seyahate karşılık 36.maddcde belirtilen esaslara göre nakil vasıtası ücreti,

b)Seyahat müddetine münhasır kalmak üzere yolculuk yevmiyesi.

c)Gidilen mahalde ikamet yevmiyesi verilir.

a)Yapacakları seyahate karşılık 36.maddcde belirtilen esaslara göre nakil vasıtası ücreti,

b)Seyahat müddetine münhasır kalmak üzere yolculuk yevmiyesi.

c)Gidilen mahalde ikamet yevmiyesi verilir.

Geçici veya vekalet görevi ile gidilen ünitenin bulunduğu şehir veya ilçede gece kalınmadığı takdirde, ikamet yevmiyesinin 2/3 ü ödenir. Geçici veya vekalet görevi bir ayı geçerse yevmiye ödenmesine son verilerek vekalet ücreti ödenir. ..., ... ve ... ilçeleri ... şehir sınırları haricinde sayılır” düzenlemesine yer verilmiştir. Diğer toplu iş sözleşmelerinde de benzer düzenlemeler yer almaktadır.

Buna göre sendika üyesinin harcırah ve ikamet yevmiyesinden faydalanması için kural olarak görevli bulunduğu şehir sınırları dışındaki başka şehir veya başka bir şehrin ilçelerine geçici olarak görevlendirilmesi gereklidir. Bu kuralın istisnası ise aynı düzenleme de ... İl’i için ..., ... ve ... ilçeleri olarak belirtilmiştir.

Geçici görev yolluğu talebinin dayanağını oluşturan 37. maddedeki şartlara göre davacı işçinin görevli olduğu il sınırları dışındaki yerler için bu yolluğun belirlendiği, somut dava dosyası açısından davacının ...’da görevli olduğundan, ancak ... merkez ve ilçeleri dışındaki geçici görevlendirilmesi halinde anılan maddedeki parasal haktan faydalanması gerektiği, ... il sınırları içerisindeki görevlendirmelerin anılan madde kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Başka bir anlatımla madde metnindeki açık düzenleme nedeniyle söz konusu ödemeye ancak ... ili sınırları dışındaki görevlendirmeler için hak kazanılabilecektir. Hal böyle iken hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının görev yaptığı il sınırları içindeki görevlendirmelerin de örneğin 06.02.2013 tarihli ... ve ... görevlendirilmesinin bu kapsamda değerlendirilmesi yerinde değildir. Bu durumda, davacının görevli bulunduğu İl sınırları dışındaki yerlere hasren yapılan geçici görevlendirmeler için bu alacağın kabulü gerekirken bu ayrıma gidilmeksizin tüm görevlendirmeler için kabulü hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş, toplu iş sözleşmesindeki açık hükme göre söz konusu alacak hesabı bakımından davacının görevli bulunduğu şehir sınırları dışında geçici görevlendirmelerinin olup olmadığının yöntemince belirlenerek sadece bunları dikkate almak, birden fazla görevlendirme aynı gün olması halinde bunu tek olarak değerlendirmek ve sonucuna göre geçici görev alacağı hakkında bir karar vermektir.

Mahkemece yapılacak iş, toplu iş sözleşmesindeki açık hükme göre söz konusu alacak hesabı bakımından davacının görevli bulunduğu şehir sınırları dışında geçici görevlendirmelerinin olup olmadığının yöntemince belirlenerek sadece bunları dikkate almak, birden fazla görevlendirme aynı gün olması halinde bunu tek olarak değerlendirmek ve sonucuna göre geçici görev alacağı hakkında bir karar vermektir.

Diğer taraftan, Mahkemece verilen ilk karar, Dairemizce harcırah ve ikamet yevmiyesi alacak talebi bakımından kararda yazılı gerekçelerle bozulmuştur. Ancak, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiş ve aynı zamanda bir önceki karar sadece davalı temyizi üzerine ve davalı yararına bozulduğu halde, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilmemiştir. Bu durumda önceki karar, sadece davalı tarafın temyizi üzerine davalı yararına bozulduğuna göre, bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış haklar ihlal edilemeyeceğinden, görevlendirmelerin sayısı bakımından yıllara göre yapılan belirlemelerde de bir önceki kararda hükme esas alınan bilirkişi raporundaki belirlemelerin aşılamayacağı gözetilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.02.2022 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10832, Karar No: 2012/29650, Tarih: 13.09.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/10832 E.  ,  2012/29650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarından, dava konusu yerin tapulama çalışmalarında kadastro harici bırakıldığının, memleket haritası ve hava fotoğraflarında açık alanda, amenejman haritasında OT rümuzlu alanda kalıp orman sayılan yerlerden olduğunun, orman boşluğuna baraka yapılarak işgal ve faydalanmada bulunulduğunun anlaşılmasına göre sahanın iki yıldır garaj olarak kullanıldığı da değerlendirilerek arazi kadastrosunda hangi vasıfla kadastro harici bırakıldığının tesbit edilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayini gerektiğinin gözetilmeden yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan idarenin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 13.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5569, Karar No: 2021/6602, Tarih: 28.04.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/5569 E.  ,  2021/6602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince istinaf isteminin davacı idare yönünden esastan reddine, davalı yönünden kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki Ankara İli, Mamak İlçesi, ... Mahallesi, 1089( ifraz öncesi 39) parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

1-Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısımı ile kamulaştırmadan önceki yüzölçümü ve geometrik durumu birlikte değerlendirildiğide kamulaştırmadan arta kalan kısmının tamamının bedeline hükmedilmesi gerekirken %20 değer azalışı ile yetinilmesi doğru olmadığı gibi;

1-Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısımı ile kamulaştırmadan önceki yüzölçümü ve geometrik durumu birlikte değerlendirildiğide kamulaştırmadan arta kalan kısmının tamamının bedeline hükmedilmesi gerekirken %20 değer azalışı ile yetinilmesi doğru olmadığı gibi;

2-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 28/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11115, Karar No: 2011/13704, Tarih: 29.06.2011

**2. Ceza Dairesi         2011/11115 E.  ,  2011/13704 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret ve kasten yaralama

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıklar hakkında 5271 sayılı CMK’nun 231/1. maddesi gereğince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın itiraza tabi olduğu ve sanıklar müdafiinin hem itiraz yoluna başvurduğu hem de temyiz talebinde bulunduğu, sanıklar müdafiinin itiraz talebi üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesince yapılan inceleme sonucu itirazın reddine karar verilerek hükmün kesinleştiği, temyiz talebine ilişkin olarak da Karahallı Sulh Ceza mahkemesinin 06/09/2010 tarih ve 2009/36-2010/62 sayılı ek kararı ile temyiz talebinin reddine karar verilmesi üzerine sanıklar müdafiinin söz konusu ek kararı temyiz ettiği belirlenerek yapılan incelemede;

Temyiz isteminin reddine dair 06/09/2010 gün ve 2009/36-2010/62 sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın istem gibi ONANMASINA, 29/06/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4533, Karar No: 2010/1048, Tarih: 09.02.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/4533 E.  ,  2010/1048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... San. Tic. A.Ş aleyhine 28/05/2004 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/05/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince; dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davacı ... davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Dosya içeriğinden; davacının, yol boşluğu niteliğindeki taşınmazı dava dışı ...’ndan kiraladığı ve üzerinde fidan yetiştiriciliği yaptığı; plan ve projesine göre yol genişletme sahası içinde kalan taşınmazın boşaltmasının davacıya bildirildiği; ancak, çalışmalar başlayana kadar davacının boşaltmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının taşınmazı uyarılara rağmen uygun bir süre içerisinde boşaltmaması bölüşük kusur niteliğinde kabul edilmiş ve bu nedenle zarar tutarından % 25 oranında indirim yapılmıştır. Oysa somut olayın açıklanan gelişim biçimi göz önünde tutulduğunda, tarafların eşit düzeyde kusurlu olduğunun benimsenmesi gerekir.

Yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilerek, oluşan zarardan yarı oranda indirim yapılması gerekirken, % 25 oranda indirim yapılmış olması;

3-Davacının diğer temyiz itirazına gelince; davacı, kabul edilecek tazminat tutarına dava gününden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminde bulunmuştur. Dava, haksız eylemden kaynaklanmakta olup istek halinde yasal faize de karar verilmesi gerekir. Yerel mahkemece, bu konuda bir karar verilmemiş ve gerekçe de gösterilmemiş olması;

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

2009/4533-2010/1048

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

2009/4533-2010/1048

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda (2) ve (3) sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının maddi tazminat belirlenmesine ilişkin 1 nolu bendinin tümden silinerek yerine 1 nolu bent olarak “1-Davanın kısmen kabulü ile 3.043,00 YTL’nin 28/5/2004 gününden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” biçimindeki tümcenin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “…246,48…” ve “…54,52…” biçimindeki sayıların ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile “…165,00…” ve “…136,00…” sayılarının yazılmasına; taraflar yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin 3 nolu bendinde yer alan “…547,74…” ve “…2.067,05…” biçimindeki sayıların ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile “…365,16…” ve “…2.523,50…” sayılarının yazılmasına; tarafların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 09/02/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9609, Karar No: 2018/7266, Tarih: 22.11.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/9609 E.  ,  2018/7266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ... Su Ürünleri San. AŞ vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... İnş. ve Oto San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 13/01/2015 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 26/04/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin... İlçesi ... Mevkinde alabalık üretim tesisi işlettiğini, davalılardan ... İnşaat şirketinin ... Genel Müdürlüğünden "inşaat yolu inşaat yapım ihalesi" aldığını ve işi yapmak üzere ... Taş İnşaat şirketine verdiğini, davalılar tarafından yapılan çalışma sırasında dereye beton ve kimyasal suların karıştırıldığını, davalıların sebebiyet verdiği bu olay nedeniyle davacıya ait çiftlikteki havuzlarda bulunan tüm balıkların öldüğünü belirterek, telef olan balıkların değeri ve bu balıkların üretilip yetiştirilmesi için yapılan masraflar toplamı olarak belirlenecek maddi zararlarının tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı ... İnşaat Şirketi vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Taş İnşaat Şirketi ise, davaya cevap vermemiş, yargılamaya da katılmamıştır.

Mahkemece, davacı vekiline daha önce süre verilmesine rağmen işletmenin balıklarının kaydedildiği ticari defterlerin ve ne kadar balık ürettiklerine ilişkin belgelerin birer örneğinin sunulması için kesin süre verildiği fakat verilen kesin süreye rağmen bu belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı vekilinin talep edilen defterlerin incelenmesi için ... ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına dair isteğinin, bu belgelerin bir örneğinin şirket tarafından kolayca dosyaya sunulabileceği ve belgelerin talimat yazılmadan dosyaya sunulmasının usul ekonomisi açısından da daha doğru olduğu, davacı taraftan istenen belgelerin davacının isteğinin tam olarak açıklığa kavuşturulması için elzem olduğu, HMK doğrultusunda istenen bir delilin sunulmaması sonucunda mevcut deliller üzerinden karar verilmesi gerektiği, mevcut delillerin de davacının davasını ispatlamaya yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, mahkemece 22/09/2015 tarihli 2. celsede, “Davacıya müzekkere yazılarak işletmenin balıklarının kaydedildiği ticari defterlerin bir örneğinin ve ne kadar balık ürettiklerine dair belgelerin bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine,” şeklinde ara karar kurulduğu, ardından davacı vekilinin 06/01/2016 tarihli dilekçesiyle müvekkili şirketin merkezinin İstanbul'da bulunduğu belirtilerek talimat yazılarak şirket belgeleri ve ticari defterlerinin mahallinde incelenmesinin sağlanmasının talep edildiği, mahkemece bu defa da 12/01/2016 tarihli 4. celsede, "Davacı vekiline işletmenin balıklarının kaydedildiği ticari defterlerin bir örneğini, ne kadar balık ürettiklerine dair belgelerin ve teşvik belgesinin bir örneğini sunması için gelecek celseye kadar kesin süre verilmesine, belgeler sunulmadığı takdirde mevcut deliller üzerinden karar verileceğinin davacı tarafına ihtarına (ihtar yapılamadı)" şeklinde ara karar kurulduğu, kesin süre verilmesine dair ihtar yapılamadığı gibi, bu ara kararın davacı tarafa tebliğ de edilmediği, davacı şirket vekili tarafından mahkemeye sunulan 25/04/2016 tarihli dilekçeyle, şirket defterlerinin incelenmesi için İstanbul'a talimat yazılması talebinin usul ekonomisine uygun olduğu belirtilerek İstanbul'a talimat yazılması talebinin yinelendiği, mahkemece, 26/04/2016 tarihli 5 celse davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamaya yönelik hükümlerin sağlıklı ve adil bir yargılama yapılması ve hüküm kurulması amacına uygun olarak yorumlanması gerekir. Aksine düşünce, biçimin işin esasından (özünden) üstün tutulması sonucunu doğurur ki bu halde biçim, maddi hukukun tanıdığı hakkın elde edilmesinin önünde engel oluşturur. Biçim, maddi hakka uluşmaya yardımcı bir araç olmaktan çıkarılıp amaç haline getirilmemelidir.

İster kanun, isterse hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur. Böylece kesin sürenin kaçırılması; o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, bazen davanın kaybedilmesine dahi neden olmaktadır. Bu itibarla geciken adaletin de bir adaletsizlik olduğu düşüncesinden hareketle, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öncelikle, kesin süreye ilişkin ara karar her türlü yanlış anlaşılmayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir. Bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca hakim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkca anlatmalı, tarafları uyarmalıdır. Öte yandan, kesin süre tarafların yanında hakimi de bağlayacağından uyulmaması halinde gereği hakim tarafından hemen yerine getirilmelidir.