muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7534, Karar No: 2024/4354, Tarih: 06.06.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 27.03.2023 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 15.02.2023 tarihli ek kararın ve gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğ edilmediği, istinaftan feragatinin geçerli olmadığı, 15.02.2023 tarihli ek kararın ve gerekçeli kararın kaldırılması yönünden istinaf dilekçesi sunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; erkeğin 19.01.2023 tarihli dilekçesiyle; mahkeme kararına yönelik istinaf talebinden feragat ettiğini bildirmesi nedeniyle hükmün erkeğin feragat ettiği tarih itibarıyla kesinleştiğinin anlaşılmasına göre İlk Derece Mahkemesi'nin 27.03.2023 tarihli ek kararına yönelik davalı erkeğin istinaf itirazının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili temyiz başvuru dilekçesinde istinaf dilekçesinde belirttiği hususlara yer vererek temyiz dilekçesi sunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, gerekçeli kararın ve ek kararın usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, istinaftan feragat beyanının geçerli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 349 uncu maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7483, Karar No: 2013/8315, Tarih: 22.05.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/7483 E.  ,  2013/8315 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ,YIKIM,ECRİMİSİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar,paydaş oldukları 225 ada 4 parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 5.000 m2 lik kısmına komşu 5 parsel sayılı taşınmaz maliki olan davalı ... ve oğlu diğer davalı ... tarafından yapı yapmak,ağaç dikmek ve sebze ekmek suretiyle işgal edilip kullanıldığını ileri sürerek elatmanın önlenmesine,yapı ve ağaçların yıkımına ve ecrimisile;yıkım mümkün olmadığı taktirde muhik bedel karşılığında kendilerine bırakılmasına karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar,tapu kayıtlarının aynı kök tapudan ifrazen geldiğini,yapıların ve ağaçların arsadan daha değerli olduğunu,keşfen belirlenecek bedeli ödemeye hazır olduklarını öne sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davalıların haksız elatmasının keşfen saptandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi ...'ün raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi,Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi,yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkin olup, mahkemece yazılı olduğu üzere davanın kabul edilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Davalıların bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir.Reddine.

Ancak,davalıların yapmış olduğu yapıların yıkımına ve ağaçların sökülmesine karar verilmiş olması doğru ise de, yıkım kararının infazı ilgilendirdiği ve yıkım bedelinin de infaz aşamasında belirleneceği gözardı edilerek yıkım konusunda süre tanınmak suretiyle ve yıkım masraflarının davalılar tarafından karşılanmasına ilişkin verilen karar usul ve yasaya aykırı ise de, bu konu yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının hüküm fıkrasının 3.bendinin " davalı tarafa dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıların kal'i ile ağaçların sökülmesi için iki aylık kesin süre verilmesine,bu süre içerisinde davalı tarafça dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıların yıkılmaması ve ağaçların sökülmemesi halinde masrafları davalılara ait olmak üzere davacı tarafça yapıların kal'i ile ağaçların sökülmesine," tamamı ile hükümden çıkartılmasına ve davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde olup hükmün bu şekliyle 1086 sayılı HUMK'nın 436/2. (6100 sayılı HMK'nın 370/2) ve 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 22.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9352, Karar No: 2013/9727, Tarih: 16.04.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/9352 E.  ,  2013/9727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı eczacı olduğunu ve davalı kurumun mensupları ile sigortalıların ilaç ihtiyaçlarının reçete karşılığında karşıladığını, davalının ilaç ve reçete bedellerinden sözleşmeye aykırı olarak kesintiler yaptığını ileri sürerek 17896 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın daha önceden iş mahkemesine açıldığı, iş mahkemesince verilen görevsizlik kararının Yargıtay tarafından çözülmediği, res'en davaya bakılamayacağı gerekçesiyle dosyanın görevli iş mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; davanın ilk olarak Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı ve mahkeme, iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği ve temyiz edilmeksizin kesinleşen karar sonunda dosyaya bakan İş Mahkemesincede görevsizlik kararının verildiği, İş Mahkemesinin görevsizlik kararının temyiz edilmesi üzerinede kararın Yargıtay 10.Hukuk Dairesince vekalet ücreti bakımından düzeltilerek onanmasına karar verildiği, akabinde İş Mahkemesinin dava dosyasını Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği ve mahkemecede temyize konu hükmün tesis edildiği anlaşılmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki, Asliye Hukuk Mahkemesinin, İş Mahkemesine verildiği görevsizlik kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. İş mahkemesinin görevsizlik kararı ise temyiz edilmiş ve karar Yargıtay 10.Hukuk Dairesince vekalet ücretinden düzeltilerek onanmıştır. Bu itibarla, İş mahkemesinin görevsizlik kararının Yargıtay'ca incelendiği ve bu hususun uygun bulunarak kararın bu yönüyle onandığı ve bu nedenle İş Mahkemesinin kararının kesinleştiğinin kabulü zorunlu olup, esasen bu husus izahtan dahi varestedir. Hal böyle oluncada, Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleşen İş Mahkemesinin görevsizlik kararı uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi görevli hale geldiği ve bu nedenlede mahkemece işin esasına girilerek karar verme zorunluluğunun bulunduğunda duraksama olmamalıdır. Mahkemece değinilen bu yönler gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16.4.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7845, Karar No: 2021/346, Tarih: 21.01.2021

**8. Hukuk Dairesi         2018/7845 E.  ,  2021/346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi Ve Ecrimisil

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.2017 tarihli ve 2014/157 Esas, 2017/219 Karar sayılı kararıyla elatmanın önlenmesi talebi açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve ecrimisil talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, davalılardan Erdoğan’ın müvekkilinin eski eşi ve diğer davalının da kızı olduğunu, tarafların boşandıklarını ve boşanma kararının 26.02.2009 tarihinde kesinleştiğini, davalıların taşınmazı boşaltmaları için 16.08.2013 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine ve şimdilik her yıl için , ayrı ayrı hesaplanacak şekilde 10.000 TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın elatmanın önlenmesi talebi açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve ecrimisil talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf talebi esastan reddedilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; elamanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına , mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 4 no’lu bağımsız bölümün davacı adına kayıtlı olduğu, davacı ile davalılardan Erdoğan’ın boşandıkları ve boşanma kararının 26.02.2009 tarihinde kesinleştiği, Mahkemece davacı yanın keşide ettiği ihtarnamede belirtilen 15 günlük sürenin hitamıyla dava tarihi arası dönem için ecrimisile karar verildiği sabittir.

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 4 no’lu bağımsız bölümün davacı adına kayıtlı olduğu, davacı ile davalılardan Erdoğan’ın boşandıkları ve boşanma kararının 26.02.2009 tarihinde kesinleştiği, Mahkemece davacı yanın keşide ettiği ihtarnamede belirtilen 15 günlük sürenin hitamıyla dava tarihi arası dönem için ecrimisile karar verildiği sabittir.

Somut olayda, dava konusu taşınmazın, davacı adına kayıtlı olması, davalıların kayıttan ve mülkiyetten kaynaklı bir haklarının bulunmaması, davacının davalıya ihtarname çekme zorunluluğu bulunmamasına ve ihtarname ile öncesine yönelik ecrimisil istemesine rağmen, ihtarname çekmesinin mülkiyet hakkı sahibi açısından aleyhine değerlendirilemeyeceği gözetilerek, boşanma davasının kesinleştiği tarih ve davacı talebi de dikkate alınmak suretiyle tespit edilecek ecrimisile karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle keşide edilen ihtarnamede belirtilen 15 günlük sürenin bitiminden itibaren ecrimisile karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) no’lu bentte gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı HMK'nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1). bentte gösterilen nedenle REDDİNE, HMK'nin 373/1.maddesi gereği kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi (1.) Hukuk Dairesi'ne, dosyanın ise İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35894, Karar No: 2017/8117, Tarih: 20.06.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/35894 E.  ,  2017/8117 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öte yandan kendilerine belirli idari yetkiler verilmiş görevlilerin, sözlerine ve eylemlerine getirilen eleştirilere daha fazla hoşgörü göstermeleri gerektiği AİHM içtihatlarında kabul edilmektedir. AİHM, kamu görevlilerine karşı yapılmış hakaret içerikli ifadelerle ilgili bir başvuruda, başvuruya konu sözlerin, kamuoyunun söz konusu görevlinin performansına duyduğu güveni ortadan kaldırmaya yönelik gerçek bir tehlike meydana getirip getirmediğini incelemektedir.

Yargılamaya konu somut olayda; Belediyesi Meclis Üyesi ve Belediye Başkan Vekili olarak görev yapan katılana gıyabında ve bilahare katılana ulaşan sözlerle "Ateist, Allahsız Kitapsız" tarzında sözler söylediği, şeklinde kabul edilen olayda, sanığın kullanmış olduğu ifadelerin, katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibari ile oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraatı yerine mahkûmiyet kararı verilmesi,

2- Kabule göre de;

Suçun Gürsu Belediye Başkanlığı’nın insan kaynakları müdürüne ait odada işlendiği anlaşılmakla, aleniyet unsurunun ne şekilde oluştuğu açıklanmaksızın, TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanması,

Kanuna aykırı ve sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki isteme aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 20.06.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/549, Karar No: 2020/3034, Tarih: 22.06.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/549 E.  ,  2020/3034 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 22/12/2016 gün ve 2016/247 - 2016/511 sayılı kararı onayan Daire'nin 24/10/2018 gün ve 2017/955 - 2018/6632 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, Belediye Meclisi'nin 05.01.2007 tarih ve 2007/04-28 sayılı kararı ile yeni bir ulaşım sisteminin kabul edildiğini, müvekkilinden bu sisteme dahil olabilmesi için 45.000 TL ücret tahsil edildiğini, Edirne İdare Mahkemesinin 2007/201 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda anılan kararın iptal edildiğini, böylece alınan ücretin hukuki dayanaktan yoksun hale geldiğini, Belediye Meclisinin 11.11.2010 tarih ve 2010/305-700 sayılı kararı ile ETUS isimli yeni bir sistemi kabul ettiğini, önceki karar uyarınca hukuki olmayan bir bedeli ödemiş olan müvekkilinin bu yeni karar ile ulaşım sisteminin dışında bırakıldığını, hat uzatma bedeli olarak müvekkilince ödenen paranın tahsili için yapılan takibe davalının vaki itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davalı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 38,50 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 477,45 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 22/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13544, Karar No: 2022/16226, Tarih: 19.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/13544 E.  ,  2022/16226 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının davalı vekili ve feri müdahil ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili, davacınun ... ili, Buca ilçesinde bulunan ... Ortaokulunda (... Okulu) 02.09.1999–16.10.2002 tarihleri arasında yaz tatilleri ve yarıyıl tatilleri haricinde ana okulu hizmetlisi olarak çalıştığını, her yıl okulların açılma tarihinden en geç 10 gün önce çalışmaya başladığını, diğer hizmetlilerle birlikte okulun genel temizliğini ve bakımını sonrasında ise anaokulu bölümünün temizliğini, bakımını ve hazırlığını yaptığını, müvekkilinin iki anaokulu sınıfının aşçılığını ve bulaşık işlerini, yemek servisini, tuvalet genel temizliğini, ... ve ... alışverişini yapıp, bu görevlerin yanında çocuklarla ilgilenip öğretmenlere yardım ettiğini ileri sürerek 02.09.1999–16.10.2002 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı ... Bakanlığı vekili, davacının çalıştığı sürelerin Kurum kayıtlarında ve idarece sunulan evraklarda mevcut olup hukuki yararın bulunmadığını, ana sınıfında hizmetli olarak çalışıp çalışmadığına dair hiçbir belge bulunamadığını, müvekkili Kurum temsilcisi okul müdürü tarafından imzalanan hizmet akdi sunamayan davacının iddiasını ispatlayamadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili, davacının 16.10.2002 tarihinden önceki çalışmalarının hak düşürücü süreye uğradığını ileri sürerek fer'i müdahil olan Kurum aleyhine hüküm kurulmamasını, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile; ... T.C.Kimlik ve ... s.s. numaralı davacı ...’ın; davalı işveren T.C. ... Bakanlığı ... İl ... Müdürlüğüne bağlı Buca ... Okuluna ait ... sicil sayılı işyerinde; 02.09.1999 – 15.10.2002 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 851 gün çalıştığı, 851 günlük çalışmasının ...’na bildirilmediği, sigortalılık başlangıç tarihinin 02.09.1999 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, davalı vekili ile fer'i müdahil ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, davalı vekili ile fer'i müdahil ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... Bakanlığı vekili, kurum temsilcisi bir okul müdürü tarafından imzalanan bir hizmet akdi sunamayan davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığını, kurumun işveren olarak kabul edilmesi mümkün olmadığını, davacının Bakanlığın elemanı olduğunu kabul etmemekle birlikte; davacı tarafın, okulun yardımcı hizmetlerinde çalıştığından, işi gereği okulların kapalı olduğu sömestr ve yaz tatillerinde çalışmadığıın, dolayısıyla yıl içerisinde bir yıldan az süreli çalıştığını, gider makbuzlarından da anlaşılacağı üzere davacının okulda sürekli olarak çalışmadığının kanıtlandığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili, Mahkemenin yeterli araştırmayı yapmaksızın davanın kabulü yönünde karar vermesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun ”Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87'nci maddesi hükmünde, aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişi olarak tanımlanmış, sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı belirtilmiştir. Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, tali işveren, taşeron, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır.

Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir.