muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/264, Karar No: 2016/16964, Tarih: 01.12.2016

**5. Hukuk Dairesi         2016/264 E.  ,  2016/16964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, bir kısım davalılar vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

HUMK’nun 432. maddesi uyarınca verilecek nihai kararlara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Davalı ... bakımından verilen temyiz dilekçesi temyiz süresi geçtikten sonra verildiğinden adı geçen davalı bakımından dilekçenin REDDİNE,

Davalılar ... ve ... vekillerinin temyizine gelince;

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğru olduğu gibi, üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)Aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin 2014/30092E. 2015/10699K. sayılı ilamı ile denetimden geçen İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/1055 Esas sayılı dava dosyasında aynı değerlendirme tarihi itibariyle dava konusu

taşınmaza bitişik olup aynı amaçla kamulaştırılan benzer nitelikteki 8638 ada 2 parsel sayılı taşınmazın metrekaresine 800,00-TL değer biçildiğinden, bilirkişi kurulundan bitişik parsel için tespit edilen m2 değerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2)Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, dava konusu edilen taşınmazın maliklerinden ... tarafından diğer malikler olan ... ve ...'ye karşı İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/68E.-325K. sayılı dosyası ile açılan tapu iptal ve tescil istemli davada davanın reddine dair verilen kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; davalılar ... ve ...'nin hissesine düşen kamulaştırma bedelinin ileride hak sahipliğini ispat edecek kişiye ödenmek üzere bankaya üçer aylık vadeli hesaba yatırılarak hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

3)2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı açılan tespit ve tescil davalarında kendilerini vekil ile temsil eden her iki taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla; davalılar ... ve ...'nin hissesine düşen kamulaştırma bedelinin ileride hak sahipliğini ispat edecek kişiye ödenmek üzere bankaya üçer aylık vadeli hesaba yatırılarak hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

3)2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı açılan tespit ve tescil davalarında kendilerini vekil ile temsil eden her iki taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 01/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9923, Karar No: 2013/25031, Tarih: 26.12.2013

**21. Hukuk Dairesi         2013/9923 E.  ,  2013/25031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ölüm aylığının iptaline ilişkin kurumu işleminin iptaline, kesildiği tarihten itibaren tekarar bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 27.09.2002 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, boşanma kararının temyiz edilmeksizin kesinleştiği, kontrol memuru tarafından tutulan raporda; "davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı, bu nedenle hak sahipliğinin 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’la yürürlüğe giren 56. maddesi fıkrası kapsamında iptal edilmesi, ödenen tutarlar içinde aynı Kanun’un 96. maddesine istinaden işlem yapılması kanaatine varıldığının" belirtildiği görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya

konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa’nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda, ihbarcı olan Meryem Manda’nın davacı ile eşinin boşandıktan sonra bir süre birlikte yaşadığını belirtmesine rağmen, birlikte yaşanılan bu sürenin hangi tarihe kadar olduğunun sorulmadığı, davacı ile boşandığı eşinin dava konusu dönemde birlikte yaşayıp yaşamadığına dair belirtilen şekilde ayrıntılı araştırma yapılmadığı, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8537, Karar No: 2018/5782, Tarih: 01.10.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/8537 E.  ,  2018/5782 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 07/08/2015 gününde verilen dilekçe ile staj eğitimi nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 29/01/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, staj ücreti alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilininKız Meslek Lisesinde (şimdiki adı ...) öğrenciyken, ... Anaokulunda staj yaptığını, ancak staj ücretinin ödenmediğini belirterek müvekkilinin staj ücreti alacağının tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacı öğrencinin işletme mahiyetindeki okulda staj gördüğüne, hizmete asli olarak katıldığına dair herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nda, ... Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde ve ... Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde mesleki eğitim, beceri eğitimi, staj, sosyal güvenlik ve ücret hususları tanımlanmıştır. "Staj" ve "Beceri eğitimi" ile ilgili olarak yasal düzenlemelerdeki tanımlamalar farklı olsa da özü itibarıyla, mesleki ve teknik eğitim veren kurumlarda okuyan öğrencilerin, teorik bilgilerinin yanı sıra uygulamalı teknik eğitim almaları, ileride icra edecekleri meslek konusunda deneyim ve beceri kazanmaları ve genellikle de okul dışında yapılan eğitimi ifade etmektedir. 3308 sayılı Kanun'da yapılan tanımlamalarda, bu eğitimin işletmelerde mesleki eğitim olarak, ... Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde ise staj olarak tanımlanmış olması sonucu değiştirmez.

Bu durumda mahkemece; davacının, ... Kız Meslek Lisesinde öğrenci iken ... Anaokulunda çocuk gelişimi ve eğitimi alanında, 3308 sayılı Kanun’un 25. maddesi kapsamında mesleki eğitim ya da staj yapıp yapmadığının araştırılması, anılan Kanun'un 25. maddesi ve anılan Yönetmeliğin 126. maddesi uyarınca sözleşme düzenlenip düzenlenmediği belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik tahkikata dayalı yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14934, Karar No: 2025/2485, Tarih: 10.03.2025

**9. Hukuk Dairesi         2024/14934 E.  ,  2025/2485 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/607 E., 2024/2489 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 51. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/284 E., 2022/752 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 04.07.1998 tarihinden 31.01.2020 tarihine kadar davalı Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) Adana/Ceyhan ilçesinde bulunan terminalinde petrol gemilerini limana yanaştırmada kullanılan "..." isimli römorköründe usta gemici/gemi yağcısı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız ve bildirimsiz şekilde sona erdirildiğini, çalışma süresi boyunca fazla çalışma yaptığını, vardiyasına denk gelen ulusal bayram ve genel tatiller ile hafta tatillerde çalışmaya devam etmesine rağmen söz konusu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini, yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, ücret, asgari geçim indirimi, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesindeki taleplerin hangi döneme ilişkin olduğu hususunda açıklık bulunmadığını, bir kısım alacaklar belirsiz alacak davası şeklinde talep edilmiş ise de söz konusu alacakların belirsiz alacak davası ile talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacının dava dışı ... İşletme Yönetimi San. Tic. ve Ltd. Şti. çalışanı olduğunu, davacının gemi adamı olması sebebiyle uyuşmazlığa 854 sayılı Deniz İş Kanunu (854 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, BOTAŞ'ın ihale makamı olması ve ayrıca 854 sayılı Kanun'da asıl işveren alt işveren ilişkisinin düzenlenmemiş olması nedeniyle davanın husumetten reddi gerektiğini, emsal Yargıtay içtihatlarının da bu doğrultuda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının "..." isimli römorkörde gemi yağcısı olarak BOTAŞ'ın ihale yoluyla deniz vasıtaları işletmeciliği ve ... hizmetleri işini verdiği dava dışı şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, davacının gemi adamı olduğu ve somut uyuşmazlığa 854 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, söz konusu Kanun'da alt işveren asıl işveren ilişkisine yer verilmediği, davalı BOTAŞ'ın ihale makamı olarak kabulü gerektiği, dolayısıyla davalı BOTAŞ'ın davacının işçilik alacaklarından sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 4/1-(a) hükmü ile 854 sayılı Kanun'un 1. maddesi hükümleri ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2020/6133 Esas, 2020/17010 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararı dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesince davalı BOTAŞ hakkında verilen husumet yokluğundan davanın reddine ilişkin kararın yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Müvekkilinin sigorta primleri dava dışı başka şirketler tarafından bildirilmiş ise de muvazaanın söz konusu olduğunu, müvekkilinin tüm emir ve talimatları davalı BOTAŞ yetkililerinden aldığını, işverenler değişse dahi müvekkilinin işinin ve işyerinin sabit kaldığını, işçilerin kullandığı tüm malzemelerin, römorkörler dâhil davalı BOTAŞ'a ait olduğunu, muvazaa hususunda eksik inceleme ile karar verildiğini,

2. Davacının yaptığı işin 4857 sayılı Kanun'un 4/2-(a) hükmü kapsamındaki yükleme boşaltma işi kapsamında değerlendirilerek somut uyuşmazlığa 4857 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının yaptığı işin niteliği ile dava konusu işçilik alacaklarından davalı BOTAŞ'ın sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktalarındadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının yaptığı işin niteliği ile dava konusu işçilik alacaklarından davalı BOTAŞ'ın sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktalarındadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, kapsamda yer alan davacının çalışmış olduğu dava dışı şirketler ile davalı BOTAŞ arasında yapılmış hizmet alım sözleşmeleri incelendiğinde davacının “Deniz Vasıtaları İşletmeciliği ve ... Hizmet Alımına Ait Sözleşme”ler kapsamında gemi yağcısı olarak istihdam edildiği sabittir. Ayrıca davacının çalışmış olduğu römorkör üzerinde yapılan keşif incelemesi sonucunda gemi inşaat ve gemi makine yüksek mühendisi A.G. tarafından düzenlenen rapor içeriğine göre de davacının çalıştığı römorkörün çekici römorkör olduğu, gemi yağcısının genel olarak limanda veya seyir hâlinde iken makine dairesinde vardiya tutmak, bu vardiya sırasında makineleri temizlemek, yağlamak, çalışan makinelerin sıcaklık ve basınçlarını kontrol etmek, gemiye gelen makine malzemelerini taşımak ve yerleştirmek gibi görevlerinin bulunduğu ifade edilmiş olup gemi yağcısının yaptığı işin yükleme ve boşaltmadan sayılmayacağı hususu da tespit edilmiştir. Buna göre davacının 854 sayılı Kanun'a tâbi olarak gemiadamı sıfatıyla çalıştığı hususu sabittir. Dolayısıyla işbu uyuşmazlığa 854 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği konusunda İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeler isabetlidir.

854 sayılı Kanun kapsamında çalışan davacı gemiadamının iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarından davalı BOTAŞ’ın sorumlu olup olmadığı noktasında yapılan değerlendirme bakımından ise İlk Derece Mahkemesince, 854 sayılı Kanun'da alt işveren asıl işveren ilişkisine yer verilmediği, davalı BOTAŞ'ın ihale makamı olarak kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın husumetten reddine karar verilmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince de Dairemizin 2020/6133 Esas, 2020/17010 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararına atıfta bulunularak İlk Derece Mahkemesinin bu gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.