muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/3892, Karar No: 2020/7173, Tarih: 26.11.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/3892 E.  ,  2020/7173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın davalı ... için açılan davanın kabulüne,diğer davalılara yönelik açılan davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı ...'in ... Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu'nda 2007-2013 tarihleri arasında eğitim aldığını, aldığı eğitimin karşılığı olarak 18/10/2007 tarihinde yüklenme senedi imzaladığını, davalının mezun olduktan sonra taahhüdü gereğince ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi (... Tıp Fakültesi Hastanesi)'nde işe başlamadığını ve tazminatı da ödememek suretiyle edimini ifadan kaçındığını ileri sürerek 110.998,26 TL'nin dava tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili ,davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne 110.084,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, asıl alacak olan 77.434,50 TL'ye dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu hizmet karşılığı olan kurum alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda;657 sayılı Kanunu’nun Ek-35. maddesindeki düzenlemeyle; kamu kurum ve kuruluşları tarafından okutulacak öğrencilere mecburi hizmet yükümlülüğü getirelemeyeceğini öngördüğünü,davacı ...’nin Vakıf Üniversitesi olduğunu, davacı Üniversitenin kamu kaynağı kullanmadığından 657 sayılı Kanunu’nun Ek-35. maddesinde belirtilen Kamu Kurum ve Kuruluşu niteliğinde olmadığını,söz konusu Yasa hükmünün davacı Üniversiteyi bağlamadığını, davacı Vakıf Üniversitesi’nin yıllık

eğitim ücretini Vakıf Bütçesinden karşılayarak davalı taraftan necburi hizmet taahhüdü karşılığında davalı ...'e (2007-2013) 6 yıl boyunca eğitim vermesini sağlayan 18.10.2007 tarihli yüklenme senedinin alınmasında 657 sayılı Yasaya veya başka bir yasal düzenlemeye aykırı davranmasının söz konusu olmadığını, davacı Üniversite vekilinin mecburi hizmet görmek üzere davacı üniversiteye başvuruda bulunmayan ve davacı Üniversite tarafından 6 yılda (6 yılx5500 $=33.000 $) tutarındaki eğitim ücretini taahhütname şartlarına göre davacı Üniversiteye kendi isteğiyle ödemeyen davalının yerine getirmediği mecburi hizmet taahhüdünün sözleşmede belirtilen 5. maddedeki esaslara göre tazminat alacağına çevirerek davayı açmakta haklı olduğunu, TBK'nin 582 vd. (BK 484.) maddeleri gereğince kefillerin sorumlu olacağı azami miktarın belirtilmesinin sözleşmenin geçerlilik şartı olduğunu, davaya konu yüklenme senedinde kefillerin sorumlu olacağı miktarın belirtilmemiş olmasına göre söz konusu yüklenme senedinin davalı kefilleri bağlamayacağı yönünde görüş bildirilmiş ve mahkemece ... için davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Eldeki davada,670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesine göre, faaliyetleri sona erdirilen şirketlerin ticari sicil kayıtlarının resen terkin edilerek, kapatılan bu kuruluşların varlıkları üzerinde Maliye Bakanlığının yetkili olduğunun ve 667 sayılı KHK’nin uygulanmasına ilişkin 24/07/2016 günlü Milli Emlak Genel Tebliğ’in 11. maddesine göre de, kapatılan kurum ve kuruluşların tüm alacaklarının idare tarafından tahsil edileceğinin düzenlendiği ve davacı Üniversitenin, olağanüstü hal kapsamında çıkarılan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli listede belirtilen kuruluşlar arasında yer aldığı ve hak ile alacaklarının Hazineye devredildiği anlaşıldığından ve 657 sayılı Yasanın yurt içinde okutulan öğrencilerin mecburi hizmet yükümlülüğü başlıklı Ek madde 35. ‘‘(Ek madde: 01/08/1996 - 4160/2 md.) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından personel kanunları ve diğer özel kanunlarda yer alan hükümlere göre bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren okutulacak yeni öğrencilere mecburi hizmet yükümlülüğü getirilemez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mecburi hizmet karşılığı okutulmakta olan öğrenciler, mezuniyetlerinden veya memuriyete atanmalarından sonra kurumlarından mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasını talep edebilirler. Bu takdirde başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın, mecburi hizmet yükümlülüğü ve tazminat borçları (01/01/1995 tarihinden önce mecburi hizmet yükümlülüğünü ihlal edenlerin borçları dahil) ortadan kalkar. Yurtdışında okutulanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından okutulanlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.’’ madde düzenlemesinin bu durum karşısında Mahkemece yeniden değerlendirilmesi gerekirken bu hususun incelenmemiş olması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de mecburi hizmet yükümlülüğünün başlangıç tarihi tespit edilerek işlemiş faizin bu tarihten itibaren hesaplanabileceğinin anlaşılmasına göre yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı ... yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 6100 sayılı HMK’nin geçici 3. maddesinin atfıyla HUMK’nin 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14298, Karar No: 2012/22774, Tarih: 21.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/14298 E.  ,  2012/22774 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :802-512

Dava, davacı SGK Başkanlığı tarafından hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2001 yılında kesinleşen davalıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2009 yılının Ekim ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 22.10.2008 – Temmuz/2009 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Evlenme ve cenaze ödeneği” başlığını taşıyan 37. maddesinin ilk fıkrasında, evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıklarının kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmeleri ve istemde bulunmaları durumunda, almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarının bir defaya özgü olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödeneceği belirtilmiştir. Diğer taraftan; 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Kanunun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlıklı 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın diğer yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, özellikle inceleme konusu davaya ilişkin olarak ise; davalı ile boşandığı eşinin dava konusu dönemde yerleşim yerlerinin aynı olduğu dikkate alınmalı, ... Köyü yönünden yeniden geniş kapsamlı Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan köy muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, varsa, anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26302, Karar No: 2012/455, Tarih: 17.01.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/26302 E.  ,  2012/455 K.**

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık ...'ın, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 16/1. maddesi gereğince 2.000,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 27/01/2010 tarihli ve 2009/1169 esas, 2010/109 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 15/02/2011 gün ve 2010/1699/9251 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.04.2011 gün ve 2011/10490 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, 20/12/2009 tarihinde yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 9. maddesi ile 3167 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılmış bulunması ve 5941 sayılı Kanun'da, 3167 sayılı Kanun'un aksine sanık gelmese bile duruşma yapılabileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi karşısında, sanığın savunması alınmadan hüküm kurulamayacağı gözetilmeden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 195. maddesi uyarınca sanığa meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanmasında isabet görülmediğinden 5271 Sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 22.10.2010 gün ve 2009/1169 esas 2010/109 sayılı kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmek üzere dosyanın Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8518, Karar No: 2020/3727, Tarih: 30.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/8518 E.  ,  2020/3727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık müdafinin, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 18.03.2011 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında vergi suçu raporu ve mütalaasına uygun olarak “sahte fatura düzenlemek” suçundan dava açıldığı, mahkemece kurulan hükmün gerekçesinde sahte fatura düzenlemek suçunun işlediği kabul edilmesine karşın hüküm fıkrasında “sahte fatura bastırıp kullanmak” ibaresine yer verilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiş, 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezanın kanuni takdir sınırlarında uygulandığı, incelenen dosyaya göre hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış; sanık müdafinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA,

2- Sanık müdafinin, 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK’nin 225. maddesi gereğince hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 18.03.2011 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından dava açıldığı, 2010 takvim yılı ile ilgili olarak ise 10.03.2011 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu kararın hazine vekiline 05.05.2011 tarihinde tebliğ edilerek kesinleştiği, sanık hakkında 2010 takvim yılı ile ilgili açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, bu takvim yılı için mahkumiyet kararı verilmesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun‟un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA,

30.06.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.