muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18591, Karar No: 2017/6216, Tarih: 13.09.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/18591 E.  ,  2017/6216 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, 06.03.2012 gününde verilen dilekçe ile terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.04.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi mirasçı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, muris ...'ın vergi borcunun bulunduğunu, murisin tüm yasal mirasçıları tarafından mirasın reddi talebinde bulunulduğunu ileri sürerek murisin terekesinin resmi tasfiyesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, murisin kardeşleri ... ve ... mirasçı gösterilerek talebin kabulüne, murisin terekesinin iflas hükümlerine göre tasfiyesine karar verilmiştir.

Hükmü, mirasçı ... temyiz etmiştir.

4721 sayılı TMK'nın 612. maddesi uyarınca mirasın gerçek reddini tespit ve tescil edip başka mirasçı bulunmadığını gören mahkemenin terekeyi iflas hükümlerine göre re'sen tasfiye etmesi gerekir. Bu madde uyarınca yapılacak tasfiye ise süreye bağlı değildir. Sulh hukuk mahkemesince, en yakın mirasçıların mirası reddettiklerinin belirlenmesi halinde, herhangi bir başvuruya gerek olmadan kendiliğinden resmi tasfiye yoluna gidilmesi gerekir. Davacının talebi, terekeyi resen tasfiye edecek mahkemeyi harekete geçirmeye yöneliktir.

Mahkemece, murisin en yakın mirasçılarının eşi ..., çocukları ... ... ...ve olduğu,... ... ve ...'ın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010/2288-338 E. K.,...ın ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2010/2272-2361 E. K. ve...ın ...1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2010/2253-2323 E. K. sayılı kararlar ile murisin mirasını gerçek ret beyanında bulundukları, davaya dahil edilen ... ve ...'ın mirasçılık sıfatı bulunmadığı dikkate alınmadan adı geçen kişiler yönünden karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesini yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 13.09.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5551, Karar No: 2011/7276, Tarih: 20.06.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/5551 E.  ,  2011/7276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ TESCİL

Taraflar arasındaki davadan dolayı Çatalca 2.Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 17.12.2010 gün ve 141-418 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

1-İlgisi yönünden, çekişme konusu 744 parsel sayılı taşınmazın davalıya temlikine ilişkin resmi akit ve akte dayanak tüm belge suretleri ile, temlik vekaleten yapılmış ise vekaletname örneğinin tedavüllü tapu kaydı ile birlikte temini ile evrakına eklenmesi,

2-Birleşen davanın davacıları vekiline, gerekçeli karar ve temyiz dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğinin sağlanması, tebliğ belgesinin evrakına eklenmesi ve ondan sonra gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine, GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5951, Karar No: 2020/14532, Tarih: 07.12.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/5951 E.  ,  2020/14532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükmün açıklanmasına karar verilmeden önce “mazereti olmadan duruşmaya gelmediği takdirde sanığın yokluğunda duruşma yapılıp karar verilebileceği” ihtarını içeren duruşma davetiyesi çıkarılarak sanığın duruşmaya çağrılması gerektiği gözetilmeden ve sanık müdafiinin, 23/11/2015 tarihli mazeret dilekçesinde aynı gün ve saatte ....Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/364 Esas sayılı dosyasının duruşmasına katılacağını belirtmesine rağmen bu hususta bir karar verilmeden, sanık müdafiinin yokluğunda CMK’nın 231/11 maddesi gereğince hükmün açıklanmasına karar verilerek savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 07/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6760, Karar No: 2016/7428, Tarih: 06.12.2016

**21. Ceza Dairesi         2015/6760 E.  ,  2016/7428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-)Sanığın suça konu motorlu araç trafik belgesini sahte olarak düzenleyip kullanmak suretiyle üzerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia ve kabul olunduğu somut olayda; sanık yapmış olduğu savunmasında suça konu aracı Kayseri’de tanıştığı ...’ den satın aldığını, motorlu araç trafik belgesindeki yazılı olan bilgilerle araçtakinin aynı olup olmadığını kontrol etmediğini beyan edip 15.08.2009 tarihli oto satış protokolünü sunmuş olması, tanık ...’un da sanığın savunmasını doğrular beyanda bulunması, aracın sahibi olan müşteki ...’in de alınan ifadesinde kendi kimlik bilgilerinin üzerine başkasına ait fotoğraf yapıştırılarak bu araca ait ... noterliğinde sahte satış evrakları düzenlendiğini beyan etmiş olması ve bununla ilgili yapmış olduğu şikayet üzerine de... isimli kişinin yargılanarak beraat kararı almasına rağmen bu kararın Yargıtay 23. Ceza Dairesinin 2015/1854 esas 2015/896 karar sayılı kararıyla bozulduğunun anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından...’ın ve tespit edilebilmesi halinde aracın bu sahte kimlikle satıldığı Mustafa Bakar’ın fotoğrafları tespit edilerek sanığa teşhis yaptırılması ve oto satış protokolündeki imzaların bunlara ait olup olmadığı yönünde de bilirkişi incelemesi yaptırılması ve bunların sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tespiti gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulmuş olması, yasaya aykırı

2-)T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK’nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı iptal kararının 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olmasından kaynaklanan zorunluluk,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 06.12.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6257, Karar No: 2020/546, Tarih: 23.01.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/6257 E.  ,  2020/546 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne, ek karar ile davalı ... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekiline tebliğ edilen 24/08/2015 tarihli muhtıra gereğince yatırılması gereken temyiz nispi harcının eksik yatırılması nedeniyle karara ilişkin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmün davacı Kurum ile davalılar ... Makina San. A.Ş. ve... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından, ek kararın ise... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, kararlara ilişkin temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyanın tetkikinde; ek kararı temyiz eden davalı... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekiline tebliğ edilen 24.08.2015 tarihli muhtıranın yanılgıya sebep verecek şekilde düzenlendiği, mahkemece yatırılacak harç miktarı hususunda anılan davalı vekilinin yanıltıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece yapılacak iş, davalı... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'ne eksik harcı tamamlaması için kesin süre verilmesi, eksikliğin tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı yöntemince ve yazılı olarak bildirilmesidir.

Mahkemece, açıklanan hususlar gözetilerek, bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ek karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılardan... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ek karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen EK KARARIN BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan... Çelik İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine, bozma kapsamına göre sair temyiz itirazları incelenmeksizin, 23/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4717, Karar No: 2017/10540, Tarih: 19.12.2017

**12. Ceza Dairesi         2017/4717 E.  ,  2017/10540 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Hüküm : Davanın kısmen kabulü ile 5.300,83 TL maddi, 16.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine

Davacının tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında "koruma tedbirleri nedeniyle tazminat" yerine "yakalama veya tutuklama sonrası kyo veya beraat kararı verilmesi halinde tazminat" "suç tarihi/saati, suç yeri" ibarelerine yer verilmesi mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım yanlışlığı, "11/06/2014" olan dava tarihi ile hüküm duruşmasında hazır bulunan Cumhuriyet savcısının ad - soyad ve sicilinin gösterilmemesi mahallinde ilavesi mümkün yazım eksikliği olarak kabul edilmiştir.

Manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun vasıf, mahiyet ve niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nasafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespit edilmesi nedenleriyle tebliğnamede yer alan bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin tazminat miktarına ve sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, isteme aykırı olarak, ONANMASINA, 19/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11753, Karar No: 2015/19532, Tarih: 28.05.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/11753 E.  ,  2015/19532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 20.07.2009 tarihinden itibaren Altınoluk Belediye Başkanlığında kesintisiz olarak çalıştığını, 6360 sayılı yasa uyarınca çalıştığı belediyenin kaldırılması nedeniyle Balıkesir Valiliğinin oluru gereği 30.03.2014 tarihinden itibaren davalı işyerine devri yapılarak burada da kesintisiz olarak çalışmasına devam ettiğini, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı tarafından gönderilen 27.06.2014 tarihli tebligat ile 29.06.2014 tarihinden itibaren feshedildiğinin bildirildiğini , müvekkilinin, art arda yenilenmek suretiyle belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşen iş sözleşmesine dayalı olarak çalıştığını , dolayısıyla işyerinde geçici değil sürekli işçi olarak çalıştığını , 5 ay 29 gün süreyle çalıştırılmak istenmesinin iş koşullarının tek taraflı olarak aleyhine değiştirilmesi anlamına geldiğini , müvekkilinin bu değişikliği kabul etmediğini, iş koşullarının ve sözleşmesinin tek taraflı olarak değiştirilip belirlenmesi ve bu belirlemeye göre feshedilmesinin geçerli nedene dayanılarak yapılmış bir fesih işlemi olmadığını ileri sürerek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının, Altınoluk Belediye Başkanlığı tarafından 01.01.2014 tarihinde geçici işçi olarak işe alındığını ve ulaştırma işyerinde operatör olarak çalıştığını, daha sonra Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ' na devredildiğini,

29. 06.2014 tarihinde geçici işçi çalıştırma süresinin sona ermesi nedeniyle iş sözleşmesinin kanun ve usule uygun olarak sona erdirildiğini ayrıca davacının belediyelerine devir işleminin iptal edilerek Edremit Belediye'sine devrinin yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının sürekli yenilenmekle belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşen sözleşmelerle çalıştırılmış olması , bu durumda geçici işçi olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla geçici işçi statüsünde değerlendirilerek işine son verilmesinin geçerli bir neden olarak kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının sürekli yenilenmekle belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşen sözleşmelerle çalıştırılmış olması , bu durumda geçici işçi olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla geçici işçi statüsünde değerlendirilerek işine son verilmesinin geçerli bir neden olarak kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçi dava dışı ...nde geçici işçi olarak işe alınmış ve hemen her takvim yılının başlarında vizesi onaylanmak suretiyle çalışmaya başlamış ve yılın sonlarına doğru işten çıkışına dair bildirimler yapılmıştır. Norm kadronun dolu olması sebebiyle davacı işçinin geçici işçi statüsünde ancak sürekli olarak çalıştırıldığı tartışma dışıdır.

Davacı işçinin çalıştığı ...nde son olarak 03.01.2014 tarihinde Belediye Meclis kararı ile 14 geçici iş pozisyonu vize edilerek davacının da aralarında olduğu geçici işçilerin 2014 yılı için çalıştırılmalarına başlanmıştır.

6360 sayılı Kanun gereği ...nin tüzel kişiliği kaldırıldığından, Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 10.03.2014 tarihli kararı gereği davacı işçi, davalı Balıkesir Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir.

Devralan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, davacının ... işçisi olarak vizeli mevsimlik işçi olarak çalıştığı 2014 yılı için 5 ay 29 günlük yasal çalıştırma süresinin 29 Haziran 2014 tarihinde sona ereceğini belirtilerek iş sözleşmesinin sona erdiğini bildirmiştir. Sözü edilen yazıda iş sözleşmesinin askıya alındığından ve belli bir süre sonra vize onayını takiben davacının yeniden işe başlatılacağından söz edilmemiştir. Bu itibarla davacının iş sözleşmesinin askıya alındığı yönündeki işveren savunmasına mahkemece değer verilmemiş oluşu isabetlidir.

Davacının iş sözleşmesi işveren feshi ile sona erdiğine göre iş güvencesi kapsamında olan davacı işçinin feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davası açmasında hukuken bir noksanlık bulunmamaktadır.

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine iadesi isteğine ilişkin olmakla çözümü gereken ikinci sorun, işveren feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. Fesih bildiriminde, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacakları nedenine dayanılmıştır.

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine iadesi isteğine ilişkin olmakla çözümü gereken ikinci sorun, işveren feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. Fesih bildiriminde, 5620 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği geçici işçi pozisyonunda çalışan işçilerin Belediye Meclisince vizelerinin yapılması kaydıyla bir yıl içinde 5 ay 29 günden fazla çalıştırılamayacakları nedenine dayanılmıştır.

5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, “Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz. Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda; …c) Belediyeler ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) ve mahallî idare birliklerinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 24 üncü maddesi çerçevesinde yetkili meclislerinden, geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz” şeklinde kurallara yer verilmiştir. İş Kanunu’nda geçici (vizeli) işçi kavramına yer verilmemiş olsa da sözü edilen Yasa hükmüne göre kamuda kadro harici geçici işçi çalıştırılması, belli esaslar ve sürelere bağlı olarak yapılabilmektedir. Davalı belediyenin 5620 sayılı Yasa hükümleri ile bağlı olmadığı söylenemez.

Davacı işçi norm kadro dışında çalışmak üzere geçici işçi olarak işe alınmış ve Belediye Meclisi tarafından zaman zaman vizeleri alınmak suretiyle aralıksız çalıştırılmıştır. Mevcut statüsüne göre ve 5620 sayılı Yasa hükümlerine göre davacı işçinin bir yılda 5 ay 29 günden fazla süreyle çalıştırılması yasaktır. Bu nedenle davacı işçinin iş sözleşmesinin işverence feshi, sözü edilen yasa gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Davacının işyerinde daha önce aralıksız çalıştırılmış olması, işverence kadro tahsis edildiği ve sürekli işçi statüsüne geçirildiği sonucunu doğurmaz. Yine 5620 sayılı Yasanın amir hükümlerine aykırı şekilde yılda 6 aydan az çalıştırma koşuluna uyulmaksızın işçi çalıştırılmış olması, bundan sonraki dönemde de Yasaya aykırı şekilde işçi çalıştırmanın bir gerekçesi olamaz. Davalı işverenin somut olayın özelliğine göre gerçekleştirdiği fesih işlemi, Yasa hükmü gereği geçerli nedene dayanmaktadır. Bu noktada usulüne uygun şekilde işçiye bildirilen ve geçerli nedeni haiz fesih sebebiyle davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 28.05.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16096, Karar No: 2012/23758, Tarih: 29.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/16096 E.  ,  2012/23758 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 834-247

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 09.07.2010 tarihinde kesinleşen davacıya, 10.05.2007 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2011 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilen işlemle başlangıç tarihi itibarıyla kesilerek, 24.08.2010 – 23.07.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.