muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2595, Karar No: 2016/16429, Tarih: 26.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/2595 E.  ,  2016/16429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı satış şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 10.000TL bedelinin işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, tacir olan davacı şirketin, süresi içinde itiraz etmediği faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını, ayrıca kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece;davacının istemini oluşturan bedellerin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde davalı kurum tarafından uygulanmasının zorunlu olduğu, bu bedellerin davacı şirkete tahakkuk ettirilmesinin EPDK kararları doğrultusunda gerçekleştirildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4940, Karar No: 2011/7508, Tarih: 21.06.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/4940 E.  ,  2011/7508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Hasımsız olarak görülen davada Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10/06/2009 gün ve 2009/37-2009/170 sayılı kararı onayan Daire’nin 08.02.2011 gün ve 2009/8550 - 2011/1351 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait binanın bodrum katına yağmur nedeniyle dolan suların burada bulunan evrakların ıslanmasına neden olduğunu ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Foça Asliye Hukuk Mahkemesi’nce işbölümü nedeniyle dosyanın Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekilinin 22.12.2008 tarihli dilekçesi üzerine dosyanın gönderildiği Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, gönderme kararının yüze karşı verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde başvurulmadığından bahisle HUMK’nun 193. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair tesis ettiği karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 21.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7960, Karar No: 2013/14421, Tarih: 07.10.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/7960 E.  ,  2013/14421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : 1-... hakkında beraat

2-... hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan beraat.

a-213 sayılı VUK.nun 359/b-1, 765 sayılı TCK.nun 80. maddesi gereğince 22 ay 15 gün hapis cezası

b-213 sayılı VUK.nun 359/a-2, 765 sayılı TCK.nun 59. maddesi gereğince 5 ay hapis cezası.

I- Katılan vekilinin sanık ... hakkında “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” ve “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçlarından verilen beraat kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Elde edilen delillerin mahkumiyete yeterli olmadığı, mahkemece dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II-Katılan vekilinin sanık ...'in “2002, 2003, 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” suçlarından, diğer sanık ...'ın ise “2002, 2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarından beraatine dair kararlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanık ...'e yüklenen “2002 takvim yıllında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” diğer sanık ...'a yüklenen “2002 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihlerinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, en aleyhe kabul ile suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden, yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık ...'e yüklenen “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek ve kullanmak” diğer sanık ...'a yüklenen “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek” suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının ise, yüklenen suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmakla, sanık ... müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

III- Katılan vekilinin sanık ...'ın “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan beraatine, sanık müdafiinin ise sanığın “2002, 2003, 2004 ve 2005 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” ile “defter ve belgeleri gizlemek” suçlarından mahkumiyetine dair kararlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince:

1- Hocapaşa Vergi Dairesinin mükellefi...Elektronik Bakır Sanayi ve Ticaret Ltd Şti nin %98 hisse sahibi ve temsile yetkili müdürü olan sanığın gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasında bulunmaksızın sahte faturalar düzenlediğinin iddia olunduğu, sanığın suçlamayı kabul etmeyerek sahte fatura düzenlemediğini savunduğu, sanığın 2005 yılında sahte düzenlediği iddia olunan faturaların aslı veya onaylı örneklerinin dosya içinde bulunmadığı gibi fatura bilgilerinin de yer almadığı, faturaları aldığı belirtilen ... Kablo ve Sanayi Tic. Ltd. Şti hakkında düzenlenen 17.07.2009 tarih ve VDENR-2009-770/42 sayılı vergi inceleme raporunda sanıktan alındığı iddia edilen faturaların bilgilerinin bulunmaması karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenebilmesi bakımından; sahte olduğu iddia olunan faturaları kullanan kişi veya şirketler hakkında kamu davası açılıp açılmadığının sorulması, açıldığının tespiti halinde dava dosyasının intikalinin sağlanarak ayrıntılı özetinin tutanağa geçirilmesi ve bu davayı ilgilendiren bilgi ve belgelerin onaylı örneklerinin alınarak dosyaya konulması, gerektiğinde faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldıkları veya düzenledikleri ve sanığı tanıyıp tanımadıkları saptanarak, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden satıcı ile alıcı arasında mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan şirket banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler olup olmadığı karşılaştırmalı inceleme yaptırılarak araştırılıp toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme sonucu yetersiz bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan beraatine karar verilmesi,

2-Sanığın gerçek bir mal teslimi bulunmaksızın sahte faturalar kullandığının iddia ve kabul olunduğu, sanığın 2005 yılında kullandığı iddia olunan sahte faturaların aslı veya onaylı örnekleri dosya içinde bulunmadığı gibi fatura bilgilerinin de yer almadığı, sanık hakkında düzenlenen İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 31.05.2007 tarih VDENR-2007-484/174 sayılı Vergi Suçu ve tekniği Raporlarında suça konu faturaların hangi dönem KDV veya Kurumlar vergisi beyanlarında kullanıldığına ilişkin bir tespitin bulunmaması karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenebilmesi ve suç tarihinin tespiti bakımından; faturaların temin edildiği belirtilen ... Limited Şirketi, ...Bakır Limited Şirketi ve ...Hurda Metal Limited şirketi tarafından düzenlenen ve sanık tarafından kullanılan 2005 tarihli faturalar temin edilip, faturaların ilgili dönem KDV veya kurumlar vergisi beyanlarında kullanılıp kullanılmadıkları araştırılıp suç tarihi de tespit edilmeden yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

3-Kabul ve uygulamaya göre de;

a)-Sanık hakkında mütalaa ekindeki vergi suçu raporuna uygun olarak “2002, 2003, 2004 ve 2005 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak" suçlarından açılan kamu davasında; her takvim yılında sahte fatura kullanmak eylemlerinin ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, aynı takvim yılında farklı dönemlerde birden çok sahte fatura düzenlenmesi durumunda faturaların adet ve tutarları, zarar miktarı, kastın yoğunluğu ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre, temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesi ve her bir takvim yılı için ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden ve hangi takvim yılı ile ilgili karar verildiğide gösterilmeden yazılı şekilde tek suç kabulü ile tek hüküm kurulması,

b)-Sanığın adli sicil kaydına konu sabıkalarından bir kısmının 4616 sayılı Yasaya göre kesin hükme bağlanmasının ertelenmesine karar verilen suçlara ilişkin, bir kısmının ise 3167 sayılı Kanunun 13/1. maddesinde düzenlenen çek defterini geri vermeme fiilinden mahkumiyetlerine ilişkin olduğu, 20.12.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanunu ile bu eylemlerin suç olmaktan çıkarılmış olduğu anlaşılmakla; 5271 sayılı CMK.nun 231/6-a maddesi anlamında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel bir mahkumiyeti bulunmayan ve hükmolunan hapis cezaları geçmiş hali ve suç işleme hususundaki eylemine göre ilerde bir daha suç işlemekten çekineceği hakkında kanaat oluşması nedeniyle ertelenen sanık hakkında, yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti bulunduğundan bahisle hakkında 5728 sayılı Kanunla değişik CMK'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilerek çelişkiye neden olacak şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, “sahte fatura kullanmak" suçundan kurulan hüküm yönünden ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 07.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2593, Karar No: 2012/6975, Tarih: 05.04.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/2593 E.  ,  2012/6975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ile davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak kurulan hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

30.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. madde uyarınca uzlaşma esas ise de; taraflar arasında uzlaşma olmadığı anlaşılmakla, işin esasının incelenmesinde;

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1- Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun ll/1-g maddesi uyarınca, arsalara kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan satışlara göre değer biçilmesi gerekir.

Bilirkişi raporlarında, getirtilen emsallerin satışlarının vergi ve harçtan kaçınmak için düşük gösterildiği açıklandıktan sonra, sonuçta piyasa rayicinden söz edilerek soyut ifadelerle değer biçildiğinden, bu raporlara göre hüküm kurulması mümkün değildir. Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Davacılardan ...'nun karar başlığında adının yazılmaması,

3-Davalı idare harçtan bağışık olduğu halde, aleyhine harca hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29284, Karar No: 2017/1846, Tarih: 20.02.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/29284 E.  ,  2017/1846 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.