muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/780, Karar No: 2019/2878, Tarih: 27.02.2019

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 01.03.2012 tarih, 2012/198 esas ve 2012/211 karar sayılı kararının, sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 08.07.2014 tarih, 2013/29843 esas ve 2014/19363 karar sayılı kararı ile incelendiği anlaşılmakla, sanık hakkında yapılan kanun yararına bozma talebinin de aynı daire tarafından incelenmesi uygun görüldüğünden Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, 27/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10586, Karar No: 2014/2416, Tarih: 24.02.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/10586 E.  ,  2014/2416 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... arasındaki dava hakkında ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22.12.2011 gün ve 2010/612-2011/838 sayılı hüküm Dairemizin 18.3.2013 gün ve 2013/3415-3615 E/K. sayılı kararı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

-K A R A R-

1-)Dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, 6100 Sayılı HMK.nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası delaletiyle, 1086 Sayılı HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan davalı vekilinin sair karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

2-)Diğer karar düzeltme itirazlarının incelenmesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, her ne kadar Dairenin 18.3.2013 gün ve 2013/3415-3615 E/K. kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiş ise de; mahkemece hükme esas alınan 14.9.2011 tarihli aktüer bilirkişi kök raporu ile 19.12.2011 tarihli ek raporda tazminat hesabının ... göre yapılmış olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteği yerinde görülerek, Dairenin yukarıda anılan ilamının ortadan kaldırılmasına karar verildikten sonra bu yöne ilişkin olarak yeniden yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, muhtemel yaşam sürelerinin tespitinde ... 1931 tablosunun uygulandığı açık olup, mahkemece ... 1931 yaşam tablosuna göre hesaplama yapılması için aynı bilirkişiden ek rapor ya da başka bir aktüer bilirkişiden yeni rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ... 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair karar düzeltme isteminin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, diğer karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairenin 18.3.2013 gün ve 2013/3415-3615 E/K. sayılı ilamının ortadan kaldırılmasına ve hükmün BOZULMASINA, temyiz ve tashihi karar peşin harçlarının istek halinde davalıya geri verilmesine, 24.2.2014 oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8235, Karar No: 2023/214, Tarih: 01.02.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/8235 E.  ,  2023/214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sinop Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.01.2022 tarihli ve 2021/142 Esas, 2022/24 Karar sayılı kararıyla sanık hakkında, kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 81 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 54 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 25 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 26.05.2022 tarihli ve 2022/1450 Esas, 2022/1533 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekili ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri;

1. Eksik incelemeye,

2. Sanığın eyleminin taksirle öldürme suçunu oluşturacağına bu nedenle suç vasfının hatalı belirlendiğine,

3. Haksız tahrik ve meşru savunmada sınırın aşılması hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay tarihinden önceki gün akşam saatlerinde sanığın kızı olan ...nin maktulün oğlu olan ...ile evlenmek amacıyla baba evinden ayrıldığı, sanık ve eşinin karakola giderek kızları hakkında kayıp ihbarında bulunduğu, yine sanığın, kızının, aynı zamanda akrabası olan maktulün

3. Haksız tahrik ve meşru savunmada sınırın aşılması hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay tarihinden önceki gün akşam saatlerinde sanığın kızı olan ...nin maktulün oğlu olan ...ile evlenmek amacıyla baba evinden ayrıldığı, sanık ve eşinin karakola giderek kızları hakkında kayıp ihbarında bulunduğu, yine sanığın, kızının, aynı zamanda akrabası olan maktulün

oğlu tarafından kaçırılmış olabileceğini düşünerek maktul ve eşine telefonla ulaşarak kızının nerede olduğunu sorduğu, ancak nerede olduğunun bilinmediği cevabını alan sanığın olay günü sabah saatlerinde maktulün yaşadığı köye sırtında av tüfeği ile gittiği, maktulün tarlasına gitmek için bindiği traktörün üzerinde iken sanıkla karşılaştığı, sanığın tüfekle 2 el ateş ettiği, maktulün göğsüne ve bacağına isabet eden toplu saçma girişleri nedeniyle hayatını kaybettiği anlaşılmıştır.

2. Sanığın üzerine atılı suçu tevilli ikrar ettiği belirlenmiştir.

3. Olaya ilişkin bilgi sahibi olan kişilerin beyanlarının dava dosyasında mevcut olduğu görülmüştür.

4. Olay yeri inceleme tutanağı ile uzmanlık raporları dava dosyasında mevcuttur.

5. Maktulün kesin ölüm sebebine ilişkin olarak Sinop Adlî Tıp Şube Müdürlüğü tarafından tanzim olunan, 25.01.2021 tarihli otopsi raporunda;

"1- Göğüs sol üstte orta hattın 6 cm. sol tarafında, sol köprücük kemiğinin 6 cm. alt tarafında, 6 cm. çaplı kenarları düzensiz, yara dudakları kenarlarında az miktarda barut is ve kalıntıları izlenen, yanık olmayan, vurma halkası bulunan av tüfeği iri saçma tanesi (AİST) toplu giriş deliği,

2- Sağ kol üst arka dış tarafta 15 cm. çaplı alanda 4 (dört) adet 0,6 cm. çaplı vurma halkası, barut isi, yanık olmayan AİST çıkış delikleri,

3- Sol uyluk 1/2 orta dış tarafta 3,5 cm. çaplı kenarları düzensiz, barut is ve kalıntıları izlenmeyen, yanık olmayan, vurma halkası bulunan av tüfeği iri saçma tanesi (AİST) toplu giriş deliği,

4- Sol uyluk üst iç tarafta kasık bölgesinde 11 cm. çaplı alanda, boyutları 0,6-1 cm arası değişen 5 adet, 1 (bir) adet iğ şeklinde yara dudakları düzgün 6 cm. uzunluğunda vurma halkası, barut isi, yanık olmayan AİST çıkış delikleri,

5- Sağ uyluk alt iç tarafta 15 cm. çaplı alanda 3 (üç) adet 0,6 cm. çaplı vurma halkası olan, barut isi, yanık olmayan AİST giriş delikleri bulunduğu;

Buna göre;

- Kişinin vücudunda en az 3 ayrı atışla oluşabilir nitelikte av tüfeği iri saçma tanesi giriş çıkış yaraları bulunduğu,

- Otopsi esnasında elde edilen iri saçma tanelerinin ve 1 (bir) adet plastik tapanın görevli Cumhuriyet Savcısına teslim edildiği,

5- Sağ uyluk alt iç tarafta 15 cm. çaplı alanda 3 (üç) adet 0,6 cm. çaplı vurma halkası olan, barut isi, yanık olmayan AİST giriş delikleri bulunduğu;

Buna göre;

- Kişinin vücudunda en az 3 ayrı atışla oluşabilir nitelikte av tüfeği iri saçma tanesi giriş çıkış yaraları bulunduğu,

- Otopsi esnasında elde edilen iri saçma tanelerinin ve 1 (bir) adet plastik tapanın görevli Cumhuriyet Savcısına teslim edildiği,

- Dış muayenede 1 ve 3 numara ile tarif edilen giriş yaralarını oluşturan atışların cilt–cilt altı bulgularına göre yakın atış mesafesinden yapılmış olduğu, dış muayenede 5 numara ile tarif edilen giriş yaralarını oluşturan atışın cilt–cilt altı bulgularına göre uzak atış mesafesinden yapılmış olduğu ancak tüm atışların elbiseli bölgeye isabet etmesi nedeniyle kesin atış mesafesi tayini isteniyorsa şahsın olay anında üzerinde bulunan elbiselerin incelenmesi gerektiği,

- Dış muayenede tarif edilen 1 numaralı giriş yaralanmasını oluşturan atışın tek başına öldürücü nitelikte olduğu, 3 ve 5 numaralı giriş yaralarını oluşturan atışların öldürücü nitelikte olmadıkları,

- Mevcut bulgulara göre; kişinin ölümünün, av tüfeği iri saçma tanesi yaralanmasına bağlı iç organ harabiyeti ile iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu" kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

6. İstanbul Adlî Tıp Kurumu 1. Adlî Tıp İhtisas Kurulu tarafından tanzim olunan, 27.09.2021 tarihli raporun sonuç kısmında;

"Adlî dosyada kayıtlı bilgiler, cesedin bulunduğu ortam, bulunuş şekli, olay yeri inceleme bulguları, ölü muayene ve otopsisinden tespit edilen bulgular, radyolojik incelemelerde tespit edilen bulgular, olay anında kişinin üzerinde bulunan elbiselerin Jandarma Kriminal Laboratuvarında yapılan incelemelerinden elde edilen bulgular, ölü muayene ve olay yeri inceleme görüntülerinin Kurulumuzda yapılan incelemelerinden edle edilen bulgular birlikte değerlendirildiğinde;

A) Otopsisinde göğüs sol ön bölgesinde tanımlanan yaralanmanın av tüfeği saçma taneleri toplu giriş yarası olduğu, atış mesafesinin 1-3 metre arası olduğu, trajesinde sol akciğerde, aortta ve sağ akciğerde harabiyet meydana getirdiği cihetle tek başına ölüm meydana getirecek nitelikte olduğu,

B1) Sol uyluk dış yan bölgede tanımlanan yaralanmanın av tüfeği saçma taneleri toplu giriş yarası olduğu, atış mesafesinin 1-3 metre arası olduğu, trajesinde yumuşak doku-kas seyirli olup büyük damar ve sinir yaralanmasına neden olmadığı cihetle; ölüm meydana getirecek nitelikte olmadığı,

B2) Sol uyluk dış yan bölgede tanımlanan av tüfeği saçma taneleri toplu giriş yarasından giren av tüfeği saçma tanelerinin soldan sağa seyirle sol uyluk iç yan bölgede tanımlanan bölgeden vücudu terk ettikleri, bacağın uygun pozisyonunda sağ uyluk iç yan bölgede tanımlanan av tüfeği saçma taneleri giriş yarasını oluşturdukları cihetle; kişinin vücudunda tespit edilen av tüfeği saçma taneleri yaralanmalarının 2 (iki) atışla oluşturulabilecekleri oybirliğiyle mütalaa olunur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Eksik İnceleme ve Suç Vasfı Yönünden

Sanığın aşamalardaki çelişkili savunmaları, taraf ve tanık anlatımları, özellikle olaydan sonra sanığın yakınlarını arayıp cinnet getirerek maktulü vurduğunu söylediğine dair beyanların içeriği, İstanbul Adlî Tıp Kurumu 1. Adlî Tıp İhtisas Kurulu tarafından tanzim olunan raporda kişinin vücudunda tespit edilen av tüfeği saçma taneleri yaralanmalarının 2 (iki) atışla oluşturulabileceklerinin tespit edilmesi, yaraların yeri ve niteliği karşısında eksik incelemenin söz konusu olmadığı, sanığın savunmasına itibar edilmeyerek üzerine atılı suçu kasten işlediğinin kabulünde ve yazılı şekilde kasten öldürme suçundan mahkûmiyet hükmü kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Haksız Tahrik ve Meşru Savunmada Sınırın Aşılması Yönünden

Sanığın suç tarihinde ... olduğu anlaşılan kızının maktulün oğlu ile evlenmek amacıyla kendi isteği ile kaçtığı, bu durum sanık için üzüntü ve öfke uyandırsa da sanığa karşı yapılmış haksız bir eylem olarak kabul edilemeyeceği, bununla birlikte sanık tarafından çocukların yeri sorulduğunda maktulün kendisine "Senin kızını gelin mi alacağım, oğlum oynayıp bırakacak." dediği iddia edilmiş ise de; sanık, sanık yakınları ve maktulün yakınları tarafından maktul ve sanığın olay tarihine kadar sürekli birbirlerine gidip geldikleri ve ilişkilerinin çok iyi olduğunu beyan etmeleri ile yakın akraba olmaları göz önüne alındığında maktulün evlenmek amacıyla oğlu ile kaçan sanığın kızı için, üstelik baba olan sanığın elinde tüfek varken böyle sözler söylemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yine sanığın maktulün oğlunun kendisine silah doğrulttuğuna ilişkin beyanlarının da tüm aşamalarda çelişkili olduğu, olay yeri inceleme bulgularının uzmanlık raporlarının, taraf ve tanık beyanlarının sanık savunmasını doğrulamadığı anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 26.05.2022 tarihli ve 2022/1450 Esas, 2022/1533 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Sinop Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15689, Karar No: 2018/9472, Tarih: 22.05.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/15689 E.  ,  2018/9472 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Sanığın tekerrüre esas alınan ilamının 5237 sayılı TCK’nin 106/1-1. cümlesi kapsamında yer alan “tehdit” suçuna ilişkin olduğu, 02/12/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesi gereğince uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenerek, TCK'nin 106/1-1. maddesinde düzenlenen tehdit suçunun da uzlaşma kapsamına alındığı anlaşılmakla; TCK'nin 2. ve 7. maddeleri de gözetilerek, tekerrüre esas başkaca ilamı bulunmayan sanık hakkında, tekerrüre esas alınan hükme ilişkin uzlaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı mahkemesinden sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2) Sanığın sarfına sebebiyet verdiği yargılama gideri miktarının, 6183 sayılı Kanunun 106. maddesinde yer alan terkin sınırı içinde kaldığı gözardı edilerek, yargılama giderinin Devlet Hazinesi üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken sanıktan tahsiline hükmetmek suretiyle 6352 sayılı Kanunun 100. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 324/4. maddesine aykırı davranılması,

3) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas- 2015/85 sayılı Kararı ile TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 22.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2713, Karar No: 2014/35436, Tarih: 08.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/2713 E.  ,  2014/35436 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2010/327170

MAHKEMESİ : Eceabat(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 25/06/2010

NUMARASI : 2009/110 (E) ve 2010/82 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.