muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/463, Karar No: 2023/3210, Tarih: 25.04.2023

**11. Ceza Dairesi         2023/463 E.  ,  2023/3210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.06.2022 tarihli ve 2022/301 Esas, 2022/404 Karar sayılı kararının sanık ... ve sanık ... tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname’de, sanık ... hakkında kurulan hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesine rağmen herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşılmakla, sanık ... yönünden ek Tebliğname düzenlenmesi için dava dosyasının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 25.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/23305, Karar No: 2022/12549, Tarih: 28.09.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/23305 E.  ,  2022/12549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK uyarınca alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren yağma suçundan yapılan yargılama sırasında, CMK'nın 188/1. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin mesleki mazeret beyanıyla hükmün verildiği 08/04/2021 tarihli duruşmaya gelmediğinden mazeretin kabulüyle duruşmanın ertelenmesi yerine yargılamaya devamla hüküm kurulması suretiyle sanık ve suça sürüklenen çocukların savunma hakları kısıtlanarak CMK'nın 150/3, 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı biçimde sanık ve suça sürüklenen çocukların hükümlülüğüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen tüm hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 28/09/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13507, Karar No: 2019/332, Tarih: 09.01.2019

**5. Ceza Dairesi         2018/13507 E.  ,  2019/332 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama, tehdit ve hakaret suçlarından şüpheliler Ali Ulu, ... ve Yunus Ulu haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17/03/2017 tarihli ve 2016/1184 soruşturma, 2017/499 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı müteakip, Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine adli emanetin 2016/110 sırasında kayıtlı bıçağın müsadere edilmesi talebinin görevli mahkemenin asliye ceza mahkemesi olduğundan bahisle reddine dair Seferihisar Sulh Ceza Hâkimliğinin 22/02/2018 tarihli ve 2018/76 değişik iş sayılı kararını müteakip, anılan Cumhuriyet Başsavcılığının müsadere talebi üzerine mahkemesinin görevsizliğine, olumsuz görev uyuşmazlığını çözümlenmek üzere dava dosyasının ortak yüksek görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin Seferihisar Asliye Ceza Mahkemesinin 13/03/2018 tarihli ve 2018/33 değişik iş sayılı kararı üzerine Seferihisar Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/05/2018 tarihli ve 2018/1111 Değişik iş sayılı Kararının;

Dosya kapsamına göre, adli emanetin 2016/110 numarasına kayıtlı bıçağın 11,5 cm sap kısmı, 20 cm kesici kısmının olduğu ve bu nitelikteki sahibi belli olmayan silahın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 259. maddesi uyarınca sulh ceza hakimliği tarafından müsaderesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, mercii tarafından asliye ceza mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 26/11/2018 gün ve 94660652-105-35-11909-2018-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

CMK'nın 259. maddesinde suç konusu olmayıp sadece müsadereye tabi bulunan eşyanın müsaderesine Sulh Ceza Hakimi tarafından duruşma yapılmaksızın karar verileceğinin belirtildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerden müsadereye konu bıçağın 6136 sayılı Yasa kapsamında olduğuna ilişkin bir tespitin yapılmadığı, alınan bir kısım beyanlarda da olayda bıçak kullanıldığının ifade edildiği, bu haliyle bıçağın münhasıran müsaderesinin mümkün olmayıp suçta kullanılması halinde görevli Asliye Ceza Mahkemesince bu konuda karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mercii tarafından Asliye Ceza Mahkemesinin 13/03/2018 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, İzmir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/05/2018 gün ve 2018/1111 Değişik İş sayılı Kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİNE, 09/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13200, Karar No: 2013/6630, Tarih: 18.04.2013

**11. Ceza Dairesi         2011/13200 E.  ,  2013/6630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 765 sayılı TCK'nun 80. maddelerine göre 21 ay hapis cezası, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına

Katılan vekili 21.10.2009 havale tarihli dilekçe ve ekindeki Maliye Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin 14.10.2009 gün ve 35755 sayılı oluruyla sanık ... hakkındaki beraat hükmüne yönelik vaki temyiz isteminden vazgeçtiğinden sanık ...'un temyiz itirazlarına hasren yapılan incelemede;

1- 5271 sayılı CMK'nun 225. maddesi uyarınca hükmün konusu, duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup, kamu davasının 18.09.2007 tarihli vergi suçu raporuna uygun olarak ... Modüler Çelik Ltd. Şirketi yetkilisi olan sanığın, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 takvim yıllarında “sahte fatura düzenlemek” suçundan 5 kez cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, sahte fatura düzenlemek ve kullanmak suçlarının birbirinden bağımsız ve ayrı suçlar olup ayrıca her bir takvim yılında işlenen suçunda bağımsız ayrı suç oluşturduğu, eldeki davanın hakkında beraat kararı verilen sanık ...'in 14.03.2005 tarihinde bir kısım şirketlere ait boş faturalarla yakalanması üzerine başlatılan soruşturma üzerine sanık ...'un da 08.06.2005 tarihinde yakalandığı ve bu sanığın yetkilisi olduğu ... Modüler Çelik Ltd. Şirketi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığınca 31.03.2005 tarihinde evrakın Ankara Gelirler Bölge Müdürlüğüne gönderildiği ve sanık hakkında iddianameye konu 18.09.2007 tarihli vergi suçu ve vergi tekniği raporu düzenlenerek eldeki kamu davasının açıldığı, vergi raporlarında sanık hakkında 2003 ve 2004 yıllarında düzenlediği sahte faturalara ilişkin tespitin yapıldığı ancak 2005, 2006, 2007 takvim yıllarına ilişkin bir tespit bulunmadığı gibi Vedop sorgulamasında da satış faturalarına ilişkin Bs formlarının verilmediğinin belirlendiği, her bir takvim yılının ayrı suçu oluşturacağı ve sahte fatura düzenlemek suçunda suç tarihinin en son fatura tarihi olacağı, buna göre 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 yılları ayrı ayrı değerlendirilip zamanaşımı hususu da dikkate alınıp sonucuna göre hüküm kurulması yerine kamu davasının sahte fatura düzenlemek suçundan açıldığı ve 2002 takvim yılının da dava konusu yapılmadığı gözetilmeden hükmün gerekçesinde eylemin sahte fatura kullanmak olup teselsül ettiğinden bahisle ve sanığın yakalandığı tarihe ve vergi raporuna göre 2005, 2006, 2007 takvim yıllarındaki sahte fatura düzenlemeye ilişkin delillerin nelerden ibaret olduğu açıklanmadan dava konusu yapılmayan takvim yılı da dahil edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre;

2-Suç tarihi 2007 yılı kabul edilmesine rağmen 765 sayılı TCK'nun 80. maddesi ile uygulama yapılması,

Kabule göre;

2-Suç tarihi 2007 yılı kabul edilmesine rağmen 765 sayılı TCK'nun 80. maddesi ile uygulama yapılması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, kazanılmış hakkın saklı tutulmasına 18.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7942, Karar No: 2018/2904, Tarih: 05.03.2018

**18. Ceza Dairesi         2017/7942 E.  ,  2018/2904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde, Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Türk Ceza Kanunun 182. maddesinde suç olarak düzenlenen çevrenin taksirle kirletilmesi eylemi ise çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortama taksirle verilmesidir.

Türk Ceza Kanunun 182. maddesinde suç olarak düzenlenen çevrenin taksirle kirletilmesi eylemi ise çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortama taksirle verilmesidir.

Bu kapsamda bir kusurluluk türü olan taksir, hukuki anlamda failin suç işlemek istememesi, buna rağmen hukuk düzeninin gereklerine de aldırmaması halini ifade eder. Türk Ceza Kanunu, taksiri, bilinçli ve bilinçsiz taksir olarak ikili şekilde düzenlemiştir. Buna göre “bilinçsiz taksir” Türk Ceza Kanununun 22/2. maddesinde, "dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi" biçiminde tanımlanmış; bilinçli taksir ise aynı maddenin üçüncü fıkrasında "kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi" şeklinde açıklanmıştır. Bu düzenleme uyarınca bilinçli taksir ile bilinçsiz taksir arasındaki temel farklılık, bilinçli taksirde istenmeyen neticenin öngörülmesiyken, bilinçsiz taksirde ise öngörülmemesidir. Başka bir deyişle, bilinçsiz taksirde fail özen yükümlülüğünün ihlali dolayısıyla kanuni tanıma uygun bir fiilin gerçekleşeceği ihtimalini düşünmemektedir. Bilinçli taksirde ise fail, suçun konusu bakımından somut bir tehlikenin varlığını öngörmesine rağmen bu tehlikenin derecesini önemsememesi veya şahsi yeteneğini abartması ya da şansına güvenmesi nedeniyle kanuni tanıma uygun bir fiilin gerçekleşmeyeceğine güven beslemektedir. Bu açıklamalar ışığı altında dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla kirlenme neticesi öngörülmeden atık veya artıkların alıcı ortama verilmesiyle bilinçsiz taksir, kirlenme neticesi öngörülmesine karşın meydana gelmeyeceği düşüncesiyle hareket edilmesi halinde ise bilinçli taksirle çevrenin kirletilmesi suçu oluşacaktır.

TCK’nın 181/1. maddesinde sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan artık ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; suç tipine göre kasten veya taksirle, su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten veya taksirle kirletilmesi, kanunda tehlike suçları olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçlarda unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrası ile 182/1. maddesinin ikinci cümlesinde, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise 184/1. maddesi ile 182/2. maddelerinde, çevreyi kasten veya taksirle kirletmek suçlarında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1) Su Kirliliği

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1) Su Kirliliği

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

2) Toprak Kirliliği

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.