muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/7914, Karar No: 2019/235, Tarih: 16.01.2019

2-Davalı erkeğin 23.02.2018 tarihli ek karara yönelik itirazlarının incelenmesine gelince;

Yukarıda 1.bentte de açıklandığı üzere temyiz harç ve masraflarının verilen süre içerisinde tamamlanmaması halinde mahkemece verilen kararın temyiz edilmesi halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır (HUMK m.434/son). Ek kararın temyizine yönelik dilekçeyi değerlendirme yetkisi Yargıtay'a aittir. Bu sebeple mahkemece verilen 23.02.2018 tarihli ek kararın temyizine ilişkin kesin olmak üzere verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğu için mahkemenin 23.02.2018 tarihli ek kararının bozularak kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

3-Davalı erkeğin 25.01.2018 tarihli ek karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin göreve başlama tarihine kadar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyize ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bozma sonrası verilen hükümlerde de Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyiz yasa yoluna ilişkin hükümleri uygulanır. Temyiz harcı yatırması için mahkemece düzenlenen muhtırada erkeğe Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434/3. maddesi uyarınca 7 günlük süre verilmesi gerekirken, "bir hafta" süre verilmesi muhtırayı geçersiz kıldığı gibi davalı erkek tarafından daha evvel harç yatırılmasına karşın ve varsa eksik harcın tamamlanmasının istenmesi gerekirken gereksiz ve usule aykırı şekilde yatırılan harcın iade edilmesine karar verilmiştir. Bu sebeple mahkemenin kanun yoluna başvurma hakkını kullanan davalı erkeğin başvurusu sırasında karışıklıklar yaratılarak yanılgılı ve usule aykırı karar verilmiştir. Bu sebeple 25.01.2018 tarihli ek kararın bozularak kaldırılmasına karar verilmiştir.

4-Davalı erkeğin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması Anayasa hükmüdür (TCA m.141). Mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesi ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesi hukuki dinlenilme hakkının da (HMK m.27) gereğidir. Yargı organları her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirilip, sabit görülen maddi vakıaları ve bunlardan çıkardıkları sonuç ve hukuki sebepleri gerekçelerine yansıtmalıdırlar. Somut olaya gelince; mahkeme gerekçeli kararında, boşanma davasının neden kabul edildiğine, tarafların kusur durumlarına ilişkin hiçbir gerekçe belirtmemiş, bu husus gerekçede tartışılmamıştır. Bu haliyle karar yeterli gerekçeden yoksun olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/1-c maddesindeki unsurları içermemektedir. Bu bakımdan gerekçesiz karar oluşturulması usule aykırı bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteğinin REDDİNE, yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple mahkemenin 23.02.2018 tarihli ek kararının bozularak KALDIRILMASINA, yukarıda 3. bentte gösterilen sebeple mahkemenin 25.01.2018 tarihli ek kararının bozularak KALDIRILMASINA, hükmün yukarıda 4. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı erkeğin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, oybirliğiyle karar verildi. 16.01.2019(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2013/26052, Karar No: 2014/4335, Tarih: 19.02.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/26052 E.  ,  2014/4335 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/07/2013

NUMARASI : 2010/375-2013/381

Taraflar arasındaki muarazanın men'i, istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aralarında optik sözleşmesi bulunduğunu, davalının anılan sözleşmenin 6.3.19 maddesinin ihlal edildiğini gerekçe göstererek sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edildiğini ve 5.000,00 TL cezai şart uyguladığını, fesih yazısında, C.. D.. ve S.. B..isimli şahıslara gözlük/cam/çerçeve v.s. verilmeden vermiş gibi gösterilmek suretiyle kurumdan tahsilat yapıldığı iddialarının ileri sürüldüğünü, söz konusu iddiaların gerçek dışı, eksik inceleme ve araştırmaların sonucu olduğunu belirterek, SGK ‘nun haksız fesih işleminin muarazanın meni yoluyla ortadan kaldırılmasını, tahsil edilen 5.000,00 TL cezai şartın istirdadına, ödenmeyen reçete bedelleri ve satış yapılamamasından doğan kar kaybı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin tahsilini istemiştir.

Davalı, kurumun cezai şart ve fesih kararının, hukuka ve protokol hükümlerine uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile sözleşmenin feshi ve cezai şart uygulaması hakkındaki işlemin iptali sureti ile muarazanın giderilmesine, kar kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, kurumun cezai şart ve fesih kararının, hukuka ve protokol hükümlerine uygun olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile sözleşmenin feshi ve cezai şart uygulaması hakkındaki işlemin iptali sureti ile muarazanın giderilmesine, kar kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı optisyen ile davalı kurum arasında optik sözleşmesinin düzenlendiği, davalının 2.8.2010 tarihli yazıyla, C.. D.. ve S.. B.. isimli şahıslara gözlük/cam/çerçeve v.s. verilmeden vermiş gibi gösterilmek suretiyle kurumdan tahsilat yapıldığı gerekçesiyle sözleşmenin 6.3.19.maddesi uyarınca 5 yıl süre ile feshedildiği ve 5.000,00 TL cezai şart uygulandığı anlaşılmakta olup, uyuşmazlık davalı kurumca bildirilen fesih sebeplerinin gerçekten var olup olmadığı ve sözleşmeye uygun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, davacı tanıkları dinlenilmiş; C..D.. ve S..B.. isimli şahısların gözlüklerini bizzat aldıklarını beyan etmişlerdir. Davalı tanığı C..D.. ise beyanında; gözlük numarasının 4-4.5 olmasına karşın, kimlik numarası ile 1-1.5 numara gözlük alındığını öğrendiğini, kendi gözlüğünü parası ile aldığını ifade etmiştir. S... B..'ün soruşturma dosyasındaki ifadesinde de, gözlük almadığını ve reçete arkasındaki imzanın kendisine ait olmadığını söylediği anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi kurul raporunda; elde edilecek menfaatin çok düşük bulunması karşısında sehven ve kasıt unsuru olmaksızın dava konusu işlemin gerçekleştirildiği, gözlük bedellerinin düşük olması, müessesenin hacmi ve yaptığı ciroya göre de ( 13/03/010 ila 11/02/2011 tarihleri arasında Ş..Optik Firması’na SGK tarafından yapılan ödemelerin toplamı 102.882,22 TL olarak tespit edilmiştir. ) sözleşmenin feshini gerektirecek şekilde bu kadar az değerdeki iki adet gözlük için iş hayatının riske atılamayacağı, olayın hayatın olağan akışına göre beşeri hata olarak kabulü gerektiği, bu hata ile sözleşmenin 5 yıl süre ile feshinin sonucunun ağır olacağının bildirildiği ve mahkemenin de bu gerekçeye itibar ile davanın kabulü yönünde hüküm kurduğu görülmektedir. Davacının mevcut eyleminin sözleşmeye aykırı ve dosya kapsamına göre sabit olduğu anlaşıldığına göre davalı tarafça bu nedenle yapılan fesih işleminin sözleşmeye uygun olduğu kabul edilip davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, BOZMA nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.2.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3547, Karar No: 2020/15653, Tarih: 03.11.2020

**7. Ceza Dairesi         2017/3547 E.  ,  2020/15653 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Beraat, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın evinde usulüne uygun yapılan aramada 81 kutu cinsel hap ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, suça konu kaçak eşyanın miktarı gözetilerek, ticari amaçla bulundurulduğunun kabulü ile sanığın mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1831, Karar No: 2024/5794, Tarih: 03.07.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/1831 E.  ,  2024/5794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/158 E., 2023/142 K.

SUÇ : Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi'nce verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; karar tarihi itibariyle temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan usul hükümlerine göre temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 10.09.2022 tarihli İddianamesi ile sanık hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan kamu davası açılmıştır.

2.Konya 3.Ağır Ceza Mahkemesi'nin, 06.12.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 12 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine karar verilmiştir.

3.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin, 12.01.2023 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi'nce kurulan hükme yönelik Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafilerinin temyiz istemi; suçun sübutuna, uyuşturucu maddenin kullanmak için bulundurulduğuna, tanıkların soruşturma aşamasındaki beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğine, lehe hükümlerin uygulanmasına, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesi'nin Kabulü

İncelemeye konu olay; sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin alınan istihbari bilgi üzerine, usulüne uygun alınan arama ve el koyma kararına istinaden sanığın ikametine gidildiği, evin avlusunda bulunan ahır olarak kullanılan bölümde sanık ve bir çok şahsın olduğu görülmüş, tanık M.A.'nın elinde şırıngada kullanıma hazır sıvılaştırılmış eroin maddesi, tanık M.B. ile tanık H.C.C.'nin önlerinde şeffaf poşetlerde eroin maddesi, ikamet aramasında odada yerde poşet içinde eroin maddesi ile hassas terazi ve şeffaf poşetlerin ele geçtiği, alınan Antalya Kriminal Uzmanlık Raporu'na göre, toplamda net 43 gr gelen maddenin eroin maddesi olduğunun belirlendiği, tanıkların soruşturma aşamasında alınan ifadelerinde, uyuşturucu maddeleri para karşılığı sanıktan aldıklarını beyan ettikleri, sanığın da soruşturma aşamasında alınan ifadesinde, uyuşturucu maddeyi maddi menfaat olmaksızın tanıklara kullanmak amacıyla verdiğine ilişkin kabulü nedeni ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi'nin Kabulü

İlk Derece Mahkemesi'nce kabul edilen olay, olgu ve kararda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

B. Bölge Adliye Mahkemesi'nin Kabulü

İlk Derece Mahkemesi'nce kabul edilen olay, olgu ve kararda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Tüm dosya kapsamına göre, sanığın olay günü ikametine gelen tanıklar M.A., M.B. ve H.C.C.'ye ayrı ayrı para karşılığı uyuşturucu madde sattığının sabit olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla, sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 43 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2.Sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin istihbari bilgi edinilmesi, Emniyet ekibi tarafından yapılan çalışmalarda sanığın, tanıklar M.A., M.B. ve H.C.C.'ye para karşılığı uyuşturucu madde sattığının belirlenmesi, ayrıca sanığın ikametinde uyuşturucu madde, hassas terazi ve şeffaf poşetlerin ele geçmesi, tanıkların uyuşturucu maddeyi sanıktan satın aldıklarına ilişkin soruşturma aşamasındaki beyanları, sanığın da soruşturma aşamasında müdafii huzurunda alınan ifadesinde uyuşturucu maddeyi maddi menfaat olmaksızın tanıklara kullanmak amacıyla verdiğine ilişkin kabulü ile tüm dosya kapsamındaki deliller karşısında, İlk Derece Mahkemesi'nin ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin, suçun vasfına ve sübutuna ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delillerin hukuka uygun olarak toplandığı anlaşılmakla, sanık müdafilerinin temyiz gerekçeleri yerinde görülmemiştir.

3. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin 12.01.2023 tarihli 2023/158 Esas, 2023/142 Karar sayılı kararında sanık müdafileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde eleştiri konusu dışında hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme taleplerinin REDDİNE,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme taleplerinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Konya 3.Ağır Ceza Mahkemesi'ne, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 03.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15726, Karar No: 2016/7355, Tarih: 25.04.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/15726 E.  ,  2016/7355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından içme suyunun damıtılması, filtrelenmesi ve suya uygulanan doğal temizlik ozonlama işlemlerinin suyun tadı ve kalitesinde oluşabilecek kötü etkisini gidermek amacıyla “Ultrafiltrasyon Ünite ve Azud Disk Filtre” ekipmanlarını davalı ... Isıtma Soğutma Mak. Müh. Ltd Şti’nden 13.08.2012 tarihinde satın alındığını, diğer davalı şirketin imalatçı firma olduğunu, sözleşme konusu sistemin kurulumunun tamamlanmasından sonra sistemin ön görülen değerleri hiçbir zaman sağlayamadığını, aksine değerlerin artmasına sebep olduğunu, satıcı ve üretici firmalara gerekli ihtarların sürekli yapıldığını, servis hizmetinin verildiğini ancak buna rağmen sistemden beklenen faydanın bir türlü sağlanamadığını, ayıplı ürün sebebiyle davalılara bildirim ve ihbarda bulunmalarına rağmen olumlu netice alınamadığını, bunun üzerine 27.11.2012 tarihli noter ihtarnamesi ile sözleşmeden ayıp sebebiyle dönülerek tüm zarar ziyanın yanında sözleşme bedelinin iadesinin talep edildiğini, ancak bu ihtarnamenin semeresiz kaldığını, uzun süredir çalışmaksızın bekletilen sistemin söktürülerek yerinden kaldırıldığını, atıl vaziyete terk edildiğini, noterden ihtar edilmesine rağmen sökme bedelinin de ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile haklı nedenlerle sözleşmeden dönüldüğünden 146.084,00 TL sözleşme bedelinin ve 5.900,00 TL söktürme masrafının faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Teknoloji Su Sistemleri Ltd Şti vekili, dava konusu sistemin sadece filtrasyon sistemi olup, ozonlama ve damıtma özelliğinin olmadığını, ultrafiltrasyon cihazının davacının işyerinde kurulumunun 25-26-27.09.2012 tarihlerinde gerçekleştirildiğini, diğer Azud Disk Filtrenin ise 19.12.2012 tarihinde davacıya teslim edildiğini, cihazların çalışır vaziyette olduğunu, ayıp iddiasının kabul edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Isıtma Soğutma Makine Müh. Ltd Şti vekili, davacıya satılan ürünün ayıplı olmadığını, davacının süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Isıtma Soğutma Makine Müh. Ltd Şti vekili, davacıya satılan ürünün ayıplı olmadığını, davacının süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu cihazların gizli veya açık ayıplı olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, sistemin tamir edilerek tekrar çalıştırılamayacağı, zira sistemin tahrip edildiği, cihazlarda meydana gelen tahribat nedeniyle fiziksel olarak sözleşmeden dönmek için aynen iade imkanının mümkün olmadığı, başka bir ifade ile satım sözleşmesinden dönen davacı alıcının, satılanı ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermek yükümlülüğünü yerine getirmesinin mümkün görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 25/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8005, Karar No: 2012/11380, Tarih: 14.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/8005 E.  ,  2012/11380 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :814-351

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 1993 yılında kesinleşen davacıya, 2000 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2009 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen işlemle 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 25.10.2008 – 24.06.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.