muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/64, Karar No: 2010/145, Tarih: 17.03.2010

Davacı vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan nedenlerle bozulmuş; mahkeme önceki kararında direnmiştir. Hükmü temyize davacı vekili getirmektedir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: yargı yoluna ilişkin olup; “yol” üzerinde kurulu olduğu uyuşmazlık konusu olmayan ve bu haliyle 1998 yılından bu yana davalı belediye ile akdedilen “kira sözleşmesine” ve ayrıca “işyeri açma ve çalışma ruhsatına” dayalı olarak davacı tarafından işletilen büfenin, kiralayan davalı belediye tarafından “tahsisinin iptal edildiği ve tahliye edilmesi” yönünde encümen kararına konu edilmesi ve bu kararın davacıya bildirimine ilişkin işleminin hukuki nitelikçe özel hukuk anlamında “akdin feshi mi” yoksa idare hukuku anlamında “tahsisin iptali mi” ve varılacak sonuca göre de bu işleme yönelik olarak açılan eldeki davanın çözüm merciinin adli yargı mı, idari yargı mı olduğu, noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesi davalının kamu gücünü kullanarak düzenlediği iş ve işlemlerden olmayıp, özel hukuk ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Özel hukuk ilişkisinin varlığı halinde taraflardan birisinin idare olması, sözleşme hukuku ilkelerinin uygulanmasına engel teşkil etmemektedir.

Zira, davalı Belediye Başkanlığı kamu hizmeti gören bir kuruluş olmakla birlikte, özel hukuk hükümlerine göre düzenlenen ve davacının kiracı sıfatı taşıdığı kira sözleşmesine kiralayan sıfatıyla taraf olmuştur.

Böylece, taraflar arasındaki ilişki, özel hukuk (sözleşme) hükümlerine dayanılarak kurulmuş olup; bu ilişkiden kaynaklanan çekişmenin giderilmesinde idare hukukunun uygulanmasını gerektiren bir idari işlem ve tasarrufun varlığından söz edilemez.

Dolayısıyla, idarenin taraflar arasındaki kira sözleşmesinin varlığı nedeniyle uygulanması gereken sözleşme hukuku ilkeleri dışına çıkarak gerçekleştirdiği ve “tahsisin iptali” olarak adlandırdığı işlem, idari bir işlem ve tasarruf olarak nitelendirilemez.

Kaldı ki, idarenin sözleşme ilişkisi içine girdiği davacıya karşı, onun sözleşmeden kaynaklanan haklarını ortadan kaldıracak bir tutum takınması ve bu yasal olmayan tutumundan yarar elde etmesi hukuken korunamaz.

Hal böyle olunca, tahsise konu olmayan, açıkça kira ilişkisine dayanılarak davacının kullanımına bırakılan taşınmazın, tek taraflı işlemle ve tahsisin iptal edildiğinden bahisle tahliyesinin istenmesi, uyuşmazlığın idari işlemden kaynaklandığını kabule yeterli görülmemiştir.

Diğer taraftan, davalı Belediyenin işlemine dayanak olarak Danıştay kararları alınmış ise de, taraflar arasında sözleşme serbestisi çerçevesinde düzenlenen kira sözleşmesine konu yer “büfe” olup, bu büfenin yol üzerine kurulmuş olması, bu sözleşmeyi tek taraflı bir işlem olan “tahsis” olarak kabule yeterli değildir. Ortada kiraya konu büfe yönünden bir tahsis bulunmadığına göre tahsisin iptalinden de söz edilemez.

Diğer taraftan, davalı Belediyenin işlemine dayanak olarak Danıştay kararları alınmış ise de, taraflar arasında sözleşme serbestisi çerçevesinde düzenlenen kira sözleşmesine konu yer “büfe” olup, bu büfenin yol üzerine kurulmuş olması, bu sözleşmeyi tek taraflı bir işlem olan “tahsis” olarak kabule yeterli değildir. Ortada kiraya konu büfe yönünden bir tahsis bulunmadığına göre tahsisin iptalinden de söz edilemez.

Ayrıca, mahkeme, büfenin tahsisinin iptali işlemini 07/12/2004 Tarih ve 5272 sayılı Belediye Kanununun m. 87/a maddesi ile yürürlükten kaldırılan 03/04/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 15.maddesinin 11.fıkrasına dayandırmıştır.

“Belediyenin vazifeleri” başlıklı anılan maddede; “Bu vazifeler aşağıda yazılanlarla, ayrıca kanun ve nizamname ve talimatnamelerle muayyen hususlardır:“11-Yol, meydan, pazar, iskele, köprü ve nehirler gibi umuma ait yerlerden ve denizlerden bir kısmını mürur ve ubur ihtiyacını tazyik etmeyecek surette ve muvakkaten her hangi bir ameliye için işgal veya istimal edeceklere izin vermek ve ruhsatsız işgalleri menetmek;…” hükmü yer almaktadır.

Maddede sözü edilen umuma ait yerler için açıkça izin keyfiyetinden söz edilmekte olup; taraflar arasındaki ilişki bu anlamda bir izinden değil kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Kaldı ki 1580 sayılı Kanun, 07/12/2004 Tarih ve 5272 sayılı Belediye Kanununun m. 87/a maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; ardından 03.07.2005 tarih ve 5393 sayılı Kanunun 85/f maddesi ile de bu kanun mülga edilmiştir. İşlem ve dava tarihi itibariyle ve halen 5393 sayılı Belediye Kanunu yürürlüktedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18.maddesinin (e) fıkrasında yer alan; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” şeklindeki hüküm ile de tahsis ve tahsisin kaldırılması ile üç yıldan fazla kiralanması yetkilerinin belediye meclisine ait olduğu düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 34.maddesinde belediye encümeninin görev ve yetkileri sayılmış; g) fıkrasında “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek” yetkisine yer verilmiştir.

Açıklanan yasal düzenlemeler de göstermektedir ki, belediye encümeninin yetkisi üç yılı geçmemek üzere kiralama ve tahsise ilişkin meclis kararlarını uygulamakla sınırlıdır.

Somut olayda; yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere, davalı Belediye ile davacı arasında, 1 yıl süreli kira sözleşmesinden kaynaklanan, sözleşme ilişkisi mevcut olup; bir tahsis ve bu tahsisin iptali işleminin varlığından söz edilemez.

Açıklanan yasal düzenlemeler de göstermektedir ki, belediye encümeninin yetkisi üç yılı geçmemek üzere kiralama ve tahsise ilişkin meclis kararlarını uygulamakla sınırlıdır.

Somut olayda; yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere, davalı Belediye ile davacı arasında, 1 yıl süreli kira sözleşmesinden kaynaklanan, sözleşme ilişkisi mevcut olup; bir tahsis ve bu tahsisin iptali işleminin varlığından söz edilemez.

Öte yandan, kira sözleşmesinde mecur büfedir. Bu büfenin, kira sözleşmesine dayanılarak ruhsatlı olarak davacı tarafından işletilmesi ayrı, yol üzerinde olması ise ayrı bir olgudur. Büfenin yol üzerinde kurulu olması özel hukuk hükümlerine tabi kira sözleşmesinin yok sayılarak büfenin “tahsise ve bu tahsisin iptaline” konu olduğunu kabule yeterli neden sayılamaz.

Sonuç itibariyle; taraflar arasında özel hukuk ilişkisinden (sözleşmeden) kaynaklanan ve açıkça idari yargının görev alanı dışında kalan uyuşmazlığın çözüm yeri “Adli Yargı” mercileridir. Mahkemece, bozma ilamında da işaret edilen ve Hukuk Genel Kurulunca benimsenen bu husus göz ardı edilerek “İdari Yargı” nın görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle direnme kararının bozulması gerekir.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 17.3.2010 gününde  oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5526, Karar No: 2024/3249, Tarih: 25.04.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/5526 E.  ,  2024/3249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/331 Esas, 2023/26 Karar

HÜKÜM : Asıl ve birleşen davanın kabulü

Taraflar arasındaki istirdat davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Mahkeme kararı, birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin diğer iki davalı aleyhine takip başlattığını, müvekkilinin fabrikasına 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi uyarınca birinci haciz ihbarnamesi gönderdiğini, oysa müvekkilinin adresinin Kadıköy’de, fabrikasının İnegöl’de olduğunu, fabrika binasının şube niteliği taşımadığını, ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin davacının merkezinin Kadıköy’de olduğunu bildiğini, buna rağmen haciz ihbarnamesini İnegöl’deki fabrikaya gönderdiğini, fabrika yetkililerinin diğer davalılara borçlu olunmadığını usulü bilmediklerinden posta yoluyla icra dairesine gönderdiğini, süresinden sonra icra dosyasına geldiğinden geç işlendiğini, davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin bu kez aynı Kanun uyarınca ikinci haciz ihbarnamesini yine İnegöl’deki fabrikaya gönderdiğini, aynı şekilde fabrika yetkilisinin borçlu olunmadığını posta yoluyla bildirdiğini, gönderdiği ihbarnameyi unutan davalının tekrar aynı ihbarnameyi müvekkilinin merkezine yolladığını, ancak posta müdürlüğünden geri alınmasına dair karar çıkartıp tebligatı iade aldığını, bu durumun müvekkilinin merkez adresini bildiğini gösterdiğini, bu kez müvekkilinin merkezine üçüncü ihbarnameyi gönderdiğini, bu yöndeki talep icra müdürünce reddedilince yine İnegöl’deki fabrika adresini yazdığını, davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin birinci haciz ihbarnemesine cevabın posta yoluyla gönderildiğini görünce bilmeden yapılan bu usuli atlamadan faydalanmak için diğer tebligatları da İnegöl’e göndermeyi tercih ettiğini, tüm bunların kötü niyetini gösterdiğini, üçüncü ihbarnameyi de alan fabrika yetkililerinin bu defa müvekkilinin merkezini arayarak durumu bildirdiğini, yetkililerin birinci ihbarname sanarak hemen icra dosyasına borçlu olunmadığını bildirdiğini, müvekkilinin diğer davalılara borcunun bulunmadığını, esasen davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin diğer iki davalıya bir çok takip yaptığını, müvekkilinin bu takiplerde gönderilen ihbarnamelere itiraz ettiğini, usuli hatalardan yararlanan davalının bankalara haciz tezkereleri yolladığını, bankaların haber vermesi üzerine itibarını kaybetmek istemeyen müvekkilinin borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek 243.278,66 TL’nin ödemeden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan istirdadını talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1. Davalı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; icra dosyasında öncelikle davacının Kadıköy’deki adresine birinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesini istediklerini, ancak icra müdürlüğünün İnegöl’deki adrese tebliğ ettiğini, yetkilinin tebliği aldığını, davacının süresinde itiraz etmediğini, ikinci ihbarnamenin aynı adreste aynı kişi tarafından alındığını, itiraz edilmişse de sürenin aşıldığını, bunun üzerine 2004 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesi uyarınca üçüncü ihbarname gönderilmek yerine sehven yine ikinci ihbarname için talepte bulunduklarını, icra müdürlüğünün yanlış olarak Kadıköy adresine gönderdiğini, yanlışlığın fark edilmesi ile ihbarnamenin postadan alındığını, icra müdürlüğünün üçüncü ihbarnameyi İnegöl adresine gönderdiğini, menfi tespit davası açması gereken davacının itiraz etmesi geçersiz olduğundan borcun davacı yedinde sayıldığını, davacının parayı ödediğini, tüm taleplerinde ihbarnamelerin İstanbul/Kadıköy’e gönderilmesini istediklerini, ancak icra dairesinin İnegöl’e gönderdiğini, bu adresin de davacının şubesi olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin davacıyı hataya düşürmediğini, tüm ihbarnamelerden davacının haber aldığını, ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş.’nin %29,17 hisse ile davacının ortağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar ... İç ve Dış Tic. Gıd. San. A.Ş. ve ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile ... İç ve Dış Tic. Gıd. San. A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişki ve cari hesap bulunmadığını, diğer müvekkilinin ise davacıya 11.646,19 TL borçlu olduğunu, davacının icra dairesine haksız ödeme yaptığını, zira her iki müvekkilinin de davacıdan alacağının olmadığını savunarak müvekkilleri yönünden davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 17.12.2015 tarih, 2014/461 E., 2015/518 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, karar asıl davanın davalısı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 17.12.2015 tarih, 2014/461 E., 2015/518 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, karar asıl davanın davalısı ... Teks. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 04.10.2018 tarih, 2016/14498 E., 2018/4837 K. sayılı kararıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) İİK'nın 194 üncü maddesinin "Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir. Bu hüküm şeref ve haysiyete tecavüzden, vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine müteallik ihtilaflara, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış olan hukuk davalarına tatbik olunmaz. Dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetler işlemez.'' şeklinde olduğu, davalılardan ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin dava devam ederken iflas ettikleri halde Mahkemece emredici hukuk kuralına riayet edilmediği, 2. alacaklılar toplantısının bitmesini beklemeden yargılamaya devam ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuş, sair temyiz itirazları incelenmemiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, kendisine gönderilen birinci haciz ihbarnamesine süresinde ve usulüne uygun olarak cevap vermemiş ise de, borçlu olmadığını, haciz ihbarnamesine verdiği iadeli taahhütlü mektupla icra dosyasına bildirdiği, davalı alacaklının takip dosyasına giren bu itirazdan haberdar olduğu halde, ikinci haciz ihbarnamesini gönderdiği, davacının buna karşı da, yine posta ile borçlu olmadığını belirttiği, davalı alacaklının borçlular aleyhine yaptığı çok sayıda icra takibinde de davacıya defalarca haciz ihbarnameleri yolladığı, davacının bu takiplerde kendisine gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak itirazda bulunduğundan, borcun davacıdan tahsil edilmesinin mümkün olmadığı, bu dosyalarda haciz ihbarnameleri davacının Kadıköy Fenerbahçe Mahallesi adresindeki merkezine gönderildiği halde, işbu davanın konusunu teşkil eden icra dosyasında davacının fabrika adresine gönderildiği, davalı alacaklının, daha önce borçlular aleyhine yaptığı çok sayıda icra takibinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamelerine yapılan itirazlardan, davacının borçlu olmadığını öğrendiği, bu dosyalarda davacının şirket merkezinin bulunduğu adrese tebligatlar yapıldığı halde, eldeki davanın konusunu oluşturan icra dosyasında davacının fabrika adresine tebligat yapılmasının davacının süresi içerisinde itirazda bulunmasını engellemeye yönelik bir davranış olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu değerlendirmelerden davalı alacaklının borçlu olmadığını bilmesine rağmen davacıya haciz ihbarnameleri göndererek itiraz etmemesini sağladığı ve bu suretle borçlu olmadığı bir parayı icra dosyasına ödemek zorunda bıraktığı sonucunun ortaya çıktığı, somut olayda 2004 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesinin beşinci fıkrasında ön görülen koşulların gerçekleştiği, bozma ilamında belirtilen davalıların iflas müdürlüklerine müzekkere yazılarak ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı, iflas memuru tayin edilip edilmediğinin sorulduğu, ikinci alacaklılar toplantısının 10 gün sonrasına kadar yargılamanın durdurulduğu, toplantıların yapılması ve 10 gün geçmesinin akabinde yargılamaya devam olunduğu gerekçesiyle asıl dava yönünden; davanın kabulüne, 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; davanın kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen dosyada davalı müflis şirketin, davacının haksız yere ödeme yaptığını iddia ettiği miktarla ilgili hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, hükmedilen tutardan müflisin sorumlu tutulamayacağını, davacının kendisine tebliğ edilen birinci haciz ihbarnamesine yasal süresinde cevap sunmayarak ikinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesine mahal verdiğini, ikinci haciz ihbarnamesine de süresinde itiraz etmeyen davacının menfi tespit davası açma süresini de kaçırdığını, parayı ödemek durumunda kaldığını, kendi kusuruyla aleyhine sonuç doğurduğunu, davacının, birleşen dosyada davalı müflis şirketten alacaklı olduğunu ve hükmedilen alacak miktarını kabul etmemekle birlikte, birleşen dosyada ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. hakkında dava devam ederken iflas kararı verildiğinden, müflis şirket aleyhine iflas tarihinden önce doğduğu iddia edilen bir borçla alakalı tahsile yönelik hüküm kurulamayacağını, iflasın açılmasıyla birlikte müflis şirket bakımından kayıt kabul davası haline gelen huzurdaki davada, tahsil hükmü verilemeyeceğini, buna bağlı olarak nispi vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu ve 194 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemece 17.12.2015 tarih, 2014/461 E., 2015/518 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 04.10.2018 tarih, 2016/14498 E., 2018/4837 K. sayılı kararıyla davalılardan ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin dava devam ederken iflas ettikleri halde Mahkemece emredici hukuk kuralına riayet edilmediği, 2. alacaklılar toplantısının bitmesini beklemeden yargılamaya devam ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuş, sair temyiz itirazları incelenmemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak ikinci alacaklılar toplantısını bitmesi beklenmiş, gerek asıl, gerek birleşen dava kabul edilerek 243.278,66 TL'nin 13.04.2012 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili yönünde hüküm kurulmuştur. Birleşen dava davalıları ... Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile ... İç ve Dış Tic. A.Ş. dava devam ederken iflas ettiklerine göre davaya kayıt kabul davası alarak bakılıp buna göre hüküm kurulması gerekirken istirdat davası olarak devam edilmesi ve tahsil hükmü kurulması doğru olmamış, kararın bu yönden bozulmasını gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre birleşen davanın davalılarından ... Tarım Ürün. San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/26586, Karar No: 2021/26659, Tarih: 09.11.2021

**4. Ceza Dairesi         2021/26586 E.  ,  2021/26659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek, gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.