muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/2292, Karar No: 2007/6340, Tarih: 25.05.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/2292 E.  ,  2007/6340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.2.2001 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında düzeltme istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 3.10.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Tapu Sicil müdürlüğü vekili ve dahili davalı ... vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davalı ... Encümeninin 15.05.1998 tarihli kararı uyarınca tapu kaydı düzeltimine ilişkindir.

Mahkemece dava kabul edilerek 19.12.2005 tarihli bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen ... renkli 105.32 metrekare kısmı davalılardan ...’a ait 901 ada 6 parselden düşülerek davacının 3 parseline ilavesi suretiyle düzeltim işlemi yapılmasına taşınmazın düzeltilmiş şekli ile tapuya kayıt tesciline karar verilmiştir.

Hükmü davalı ..., Tapu Sicil Müdürlüğü ve ... temyiz etmiştir.

Davacının isteminin dayanağını Beykoz Belediye Encümeninin 15.05.1998 tarihli kararı teşkil etmektedir. Anılan kararda davacıya ait 3 parselin 264.96 metrekare yüzölçümüne çıkartılmasına, davalı ... adına tapuda kayıtlı 6 parselin 201.71 metrekare olarak adına tesciline karar verildiği ve bu şekilde sınır ve tescil düzeltmesi yapıldığı görülmektedir. Davacı encümenin bu kararının tapuda infaz edilmediğini belirterek hükmen yerine getirilmesini talep etmiştir.

Gerek 1580 sayılı Belediye Kanununun gerekse halen yürürlükte bulunan -2-

5393 sayılı Belediye Kanununun 34.maddesi hükmünce belediye organlarından belediye encümeninin imar düzeltme veya sınır ve tescil düzeltimi yapmak gibi yetkisi yoktur. 5393 sayılı Kanununun 34.maddesi (g) bendi hükmünce belediye encümeni ancak taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamakla yetkilidir. Anılan kanununun 18.maddesi “e” bendindeki işleri yapmak belediye meclisinin görevidir. Keza 18.maddenin (c) bendi gereğince belediye imar planlarını görüşmekte meclisin görevleri arasındadır. Görev ve yetkisi olmayan bir konudaki belediye encümeninin aldığı karara dayanarak istemde bulunamayacak olan davacının davası açıklanan nedenle reddolunmalıdır.

Kabule göre de, dava mülkiyet aktarımı talebinden ibaret olup davadaki hasmın mülkiyetin aktarılması istenen taşınmaz maliki olacağı husumetin Tapu Sicil Müdürlüğüne düşmeyeceği göz ardı edilerek bu davalı hakkındaki davanın husumet noktasından reddolunmaması da doğru olmamıştır

Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin harcın yatırana iadesine, 25.5.2007tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22869, Karar No: 2014/25843, Tarih: 09.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/22869 E.  ,  2014/25843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : UŞAK 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/04/2012

NUMARASI : 2009/431-2012/429

DAVA :Davacı, bakiye süre ücreti, manevi tazminat alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı hastanede genel cerrahi uzmanı doktor olarak çalıştığını, iş sözleşmesini süresinden önce haklı nedenlerle feshettiğini bakiye süre ücreti ile manevi tazminat istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yerinde olmaması nedeni ile reddine,

2- Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı ve buna bağlı olarak bakiye süre ücretinin talep edilip, edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanununun 338 inci maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterli görüldüğü halde, 1475 sayılı Yasa uygulamasında, Yargıtay kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli hale dönüşeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 7.12.2005 gün 2005/12625 E, 2005/38754 K).

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

İş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesiyle belirli - belirsiz süreli iş sözleşmesi ayrımının önemi daha da artmıştır (Yargıtay 9. HD. 13.6.2008 gün 2007/19368 E, 2008/15558 K.). 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya konulmuştur.

Sözü edilen normatif dayanaklar uyarınca, işçinin niteliğine göre sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli olarak değerlendirilmesi imkânı ortadan kalkmıştır. Buna karşın, yapılan işin niteliği belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için önem arzetmektedir. Belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak “belirli süreli iş sözleşmesi” yapılabilecektir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde ilk defa yapılacak olan sözleşmelerde objektif neden öngörülmemiş oluşu, önceki özel kanun olan İş Kanunu’nun 11 inci maddesindeki objektif nedenlerin varlığını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.

4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fırkasında; “bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır” kuralı öngörülmüş; aynı maddenin ikinci fıkrasında, yardımcı doçentlerin bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atanabilecekleri, her atama süresi sonunda görevin kendiliğinden sona ereceği düzenlenmiştir. Kanunun daha sonra yürürlüğe giren geçici 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise yardımcı doçentlik kadrosunda görev yapan öğretim elemanlarının çalışma sürelerindeki sınırlamanın kaldırıldığı belirtilmiştir. Buna göre 2547 sayılı Kanunda yardımcı doçentlerle belirli süreli sözleşme yapılması yolunda bağlayıcı bir düzenleme bulunmamaktadır. Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen ikişer veya üçer yıllık süreler, atama tasarrufu ile ilgili olup, vakıf üniversitelerinde çalışacak yardımcı doçentlerle iş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak yapılmasına engel bir durum teşkil etmemektedir. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD. 23.2.2009 gün ve 2008/12778-2009/3194 sayılı kararı).

Somut olayda, davacının davalı işyerinde doktor olarak belirli süreli sözleşmelerle çalıştığı,

İş akdinin haklı sebeplerle davacı işçi tarafından feshedildiği, bu nedenle bakiye süre ücretine hak kazandığı mahkemece kabul edilmiştir.

Ancak işçinin bakiye süre ücretine hak kazanabilmesi için taraflar arasındaki iş akdinin belirli süreli sözleşme niteliğini haiz olması gerekir. Her ne kadar taraflar arasında yapılan sözleşme geçerli ise de, belirli süreli olabilmesi için yukarıda açıklanan gerekli objektif nedenlerin bulunması gerekir. Dava konusu olayda bu objektif nedenler bulunmadığından davacının başından beri belirsiz süreli hizmet akdi ile çalıştığının kabulü ile bakiye süre ücretine hak kazanamadığından bu talebin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 09.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19809, Karar No: 2014/18687, Tarih: 20.10.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/19809 E.  ,  2014/18687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Borçlu vekili; takibe dayanak menfi tespite ilişkin İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15/04/2014 gün ve 2012/255 E 2014/271 K sayılı ilamının kesinleşmediğini, icra takibine konulamayacağını, bu nedenle icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece takibin iptaline karar verilmiş, alacaklı vekilince kararın temyizi üzerine ek karar ile istem reddedilmiştir.

Mahkemenin asıl kararının miktar itibariyle kesin olmadığı anlaşıldığından, İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi'nin 24.07.2014 tarih ve 2014/274 Esas, 2014/319 Karar sayılı ek kararının oybirliğiyle kaldırılmasına karar verilerek, borçlu vekilinin temyiz isteminin incelenmesine geçildiğinde;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m. 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL harç alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına 20.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/591, Karar No: 2024/2828, Tarih: 27.03.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/591 E.  ,  2024/2828 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/3216 E., 2022/3193 K.

SUÇ : Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesi'nce verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; karar tarihi itibariyle temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan usul hükümlerine göre temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

Sanık müdafinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 27.06.2022 tarihli İddianamesi ile sanık hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan kamu davası açılmıştır.

2. Konya 4.Ağır Ceza Mahkemesi'nin, 14.11.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 12 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine karar verilmiştir.

3. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin, 08.12.2022 tarihli kararı ile, İlk Derece Mahkemesi'nce kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi; gecikmesinde sakınca bulunan halin ne olduğu belirtilmeden verilen arama kararına dayalı mahkumiyet hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğuna, tanık M.Ö.'nün beyanlarına itibar edilmemesi ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesi'nin kabulü;

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi; gecikmesinde sakınca bulunan halin ne olduğu belirtilmeden verilen arama kararına dayalı mahkumiyet hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğuna, tanık M.Ö.'nün beyanlarına itibar edilmemesi ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesi'nin kabulü;

İncelemeye konu olay; sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin yapılan ihbar üzerine sanığın ikametinin çevresinde Emniyet ekibi tarafından konum alınarak beklenmeye başlandığı, tanık M.Ö.'nün içinde bulunduğu aracın sanığın evinin önünde durduğu, tanığın ikamete girip bir süre sonra çıktığı, araç seyir halindeyken kolluk birimi tarafından durdurulduğu, tanık M.Ö.'nün eşofman cebinden çıkardığı eroin maddesini rızası ile kolluk ekibine teslim ettiği, tanığın uyuşturucu maddeyi sanıktan para karşılığında kullanma amacıyla satın aldığını belirtmesi üzerine, gecikmesinde sakınca bulunan hal nedeni ile usulüne uygun alınan arama ve el koyma kararına istinaden sanığın ikametinde yapılan aramada, 2 parça şeklinde net 1,0 gr, 0,7 gr, gelen eroin maddesi; net 2,0 gr gelen sentetik kannabinoid maddesi ve 11 tablet kırmızı reçeteye tabi bağımlılık yapan suboxone ilacının ele geçirilmesi nedeni ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkumiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi'nin kabulü;

İlk Derece Mahkemesi'nce kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin ihbar tutanağı, sanığın ikametinden çıkan tanık M.Ö.'nün sanıktan eroin maddesini satın alması ve rızası ile kolluk ekibine teslim etmesi, arama ve el koyma kararına istinaden sanığın ikametinde yapılan aramada uyuşturucu maddelerin ele geçirilmesi ve sanığın inkara dayalı tevilli savunması ile tüm dosya kapsamındaki deliller karşısında, İlk Derece Mahkemesi'nin ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin, suçun vasfına ve sübutuna ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delillerin hukuka uygun olarak toplandığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz gerekçeleri yerinde görülmemiştir.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin 2022/3216 E., 2022/3193 K. ve 08.12.2022, tarihli kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Konya 4.Ağır Ceza Mahkemesi'ne, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 27.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12171, Karar No: 2012/13819, Tarih: 12.07.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/12171 E.  ,  2012/13819 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :875-311

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm (yetim) aylıklarının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince yasal faiziyle birlikte kendisinden geri alınması amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 06.07.2006 tarihinde kesinleşen davalıya, 2004 yılında yaşamını yitiren iştirakçi babası üzerinden 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm (yetim) aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 2011 yılında gerçekleştirilen işlemle kesilerek, 01.11.2008 – 31.08.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.