muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/709, Karar No: 2024/2379, Tarih: 27.02.2024

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli ilk kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, hukuka aykırı şekilde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda bozma kararı verilmesi ve bu şekilde yargılamaya devam edilerek 27.09.2023 tarihli inceleme konusu esastan ret kararlarının verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan vekilinin ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden başkaca yönleri incelenmeyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bursa Bölge Aliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7505, Karar No: 2021/63, Tarih: 12.01.2021

**14. Ceza Dairesi         2019/7505 E.  ,  2021/63 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, hükmedilen ceza miktarına göre sanık müdafisinin duruşmalı inceleme talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mağdurenin aşamalardaki ifadeleri, savunma, suç tarihinde okulun kalorifer sisteminde herhangi bir arıza olmayıp, tam kapasite çalıştığına dair 15.05.2012 tarihli yazı içeriği, olay günü derste olan tanıkların beyanları ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında, mağdurenin başka delille desteklenmeyen soyut iddiası dışında sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yzl.İşl.Müdürü

U/E
Yargıtay — Esas No: 2014/1673, Karar No: 2016/5589, Tarih: 29.06.2016

**6. Ceza Dairesi         2014/1673 E.  ,  2016/5589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I- Sanık ... savunmanının temyiz isteminin incelenmesinde:

Sanık ... savunmanının, sanığın mahkumiyetine ilişkin hükmü 15.02.2013 günlü dilekçe ile yasal süre içerisinde temyiz ettiği, ancak sanığın mahkemeye hitaben yazmış olduğu 28.03.2013 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden vazgeçtiği anlaşıldığından, dosyanın incelenmeden yerine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na İADESİNE,

II-Sanık ... hakkında, yağma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Sanık hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 168/3. maddesinin 31/3. maddesinden önce uygulanması suretiyle aynı Kanunun 61. maddesine aykırı davranılması sonuç cezaya etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-İstihdam edilmesi ve bir engel bulunması halinde görevlendirilmesi gereken sosyal çalışma görevlilerinin, 18 yaşından küçük sanığın özelliklerini, toplumda yapıcı bir rol üstlenmesini ve mahkemece yararlanılabilecek toplumsal kaynakların tanınmasını sağlamak üzere düzenleyeceği sosyal inceleme raporu nedeniyle, bilirkişiye ödenen ücretin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümlerine aykırı biçimde yargılama gideri olarak sanığa yükletilmesine karar verilmesi,

2-TC. Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanının ücretinin yaşı küçük sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükmün yargılama giderleri ile ilgili fıkrasından “sanık için atanan zorunlu savunman ücretinin ve sosyal inceleme rapor ücretinin” çıkartılması suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1974, Karar No: 2013/4095, Tarih: 30.05.2013

**1. Ceza Dairesi         2011/1974 E.  ,  2013/4095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : 5237 Sayılı TCK nun 81/1, 35/1, 29/1, 62/1, 53/1-2-3, 63, 54 maddelerince 3 yıl 9 ay hapis cezası,

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Oluşa ve dosya kapsamına göre; daha önceden aralarında tartışma bulunan sanık ile mağdurun olay günü karşılaştıkları, karşılıklı olarak birbirlerine küfür etmelerinden dolayı aralarında çıkan kavgada sanığın üzerinde bulunan bıçak ile bir tanesi toraksa nafiz olup hemotoraksa, bir tanesi de batına nafiz olup rektus kasında ve ince bağırsakta yaralanmaya neden olan toplam üç bıçak darbesi ile mağduru yaraladığı, batına ve toraksa nafiz yaralanmaları nedeniyle mağdurun hayati tehlike geçirdiği olayda;

A) Teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK'nun 35. maddesi ile yapılan uygulama sırasında, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre üst sınıra yakın ceza tayini yerine yazılı şekilde 12 yıl hapis cezasına hükmolunması,

B) Mağdurdan sanığa yönelen ve karşılıklı küfürleşmeden ibaret haksız tahrik teşkil eden eylemin ulaştığı boyut göz önüne alınarak, ¼ ile ¾ arasında indirim öngören 5237 sayılı TCK'nun 29. maddesi uyarınca cezada indirim yapılırken asgari hadde yakın miktarda indirim yapılması yerine, yazılı şekilde 5/8 oranında indirim yapılması,

Suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

.../...

s-2-

2) Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in mağdur ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişkin cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin bir nedene dayanmayan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 30.05.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/981, Karar No: 2007/3238, Tarih: 26.03.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/981 E.  ,  2007/3238 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KONYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/09/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı,çekişmeli taşınmazı  davalı Milli Gençlik Vakfına yurt, pansiyon, okul ve benzeri  sosyal tesis  yapmak  ve kullanmak  üzere  bağışladığını,ancak davalının bağış koşulunu yerine getirmediğini ileri sürerek, tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuş, dava sırasında  davalı vakıf hükmen kapatıldığından dava Vakıflar Genel Müdürlüğüne  yöneltilmiştir.

Davalı,davanın reddini savunmuştur.

Davanın reddine ilişkin  olarak verilen karar Dairece " davalı  Milli Gençlik Vakfının  tüzel kişiliğini  koruyup korumadığının araştırılması,tüzel kişiliği sona ermiş ise  keyfiyetin  vakıflar idaresine bildirilmesi gerektiği" gerekçesiyle  bozulmuş,  direnme Hukuk Genel Kurulunca  benimsenmiş işin esasına yönelik  temyiz itirazlarının incelenmesi  için dosyanın  Dairemize  gönderilmesine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .. .. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar  verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillere göre, çekişme konusu . parsel sayılı taşınmazın davacı tarafından 16.12.1993 tarihli akitle davalıya bağış yoluyla temlik edildiği görülmektedir.

Resmi akitte bağışın bir koşula bağlanmadığı anlaşılmakla birlikte, taraflar arasında düzenlenen 10.12.1993 tarihli protokol ile taşınmazın okul ve spor tesisi yapılmak şartı ile davalı Milli Gençlik Vakfına bağışlandığı, bu işlemlerin temlik tarihinden 30.6.2004 tarihine kadar gerçekleştirilmesinin gerekli olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Böyle bir protokolün akitten ayrı düşünülmesine olanak yoktur. Bir başka ifadeyle akit dışı yapılan sözleşmenin niteliği ve kapsamı itabarı ile akdin eki olduğu kabul edilmelidir. Öyle ise, bağışın koşullu olduğu ve bu şekilde yapılan uygulamaların koşula bağlı sayılması gerekeceği, kararlılık kazanan yargısal uygulamalarla benimsenmiştir. (HGK. 18.11.1987 gün, 1986/6 200 E, 1987/109 K; kararlar)Ne varki, söz konusu koşulun protokolde öngörülen zamanda yerine getirilmediği, protokolde okul ve spor tesisi yapılması öngörüldüğü halde, anılan nitelik yapılanmanın bulunmadığı, amacına aykırı olarak bina yapılmak suretiyle ticarethane olarak işletildiği, böylece bağışın koşulunun yerine getirilmediği dosya kapsamı ile sabittir.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,   26.3.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12377, Karar No: 2020/780, Tarih: 22.01.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/12377 E.  ,  2020/780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : 1. Nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden her iki sanık için ayrı ayrı;

TCK'nın 158/1-f, 62, 52/2-4, 53, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2. Resmi belgede sahtecilik suçu yönünden her iki sanık için ayrı ayrı;

TCK'nın 204/1, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin hükümler sanıklar tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıkların, katılandan 10.000 TL karşılığında satın aldıkları ... plakalı araç ile 4.500 TL karşılığında aldıkları yedi adet koyun için verdikleri 2297979 nolu, 05/09/2012 keşide tarihli, 14.500 TL bedelli çekin, müşteki Himmet'in Albarakatürk Katılım Bankası ...Şubesi’ndeki .... nolu hesabından verilen ve 2011 yılı içerisinde kaybedilen yedi adet çekten biri olduğu, çekin ibrazında keşideci imzasının hesap sahibine ait olmaması nedeniyle işlem yapılmadığı, bu şekilde sanıkların kaybedilen suça konu çeki bir şekilde ele geçirerek fikir ve eylem birlikteliği içerisinde atılı suçları işledikleri iddia edilen olayda; sanık ... çeki ... isimli kişiden aldığını iddia etmesine rağmen kimlik bilgilerini bildirememesinin, çekin sahte ya da çalıntı olup olmadığı konusunda hiçbir araştırma yapmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, kayıp çekin sanıklar tarafından yapmış oldukları alışverişte kullanılarak menfaat sağlanması, katılan ve müşteki beyanları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre sanıklar hakkında verilen mahkumiyet hükümleri ve uygulamalarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanıkların delillerin haksız değerlendirildiğine ve fazla ceza verildiğine yönelik temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 22/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/30578, Karar No: 2017/13624, Tarih: 19.09.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/30578 E.  ,  2017/13624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ücret farkı, ikramiye farkı ile fazla mesai ücreti farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...'ye ait iş yerinde çalıştığını, ...'de çalışmasına rağmen kadrosunun diğer davalı ... olarak gösterildiğini ve ... işçileri ile aynı işi yapmasına rağmen onların yaralandığı ücret, sosyal imkanlar, ek ödemeler vs gibi toplu iş sözleşmesinden kaynaklı ücretlendirmelerden yararlandırılmadığını, davalılar arasında hukuka uygun bir alt işverenlik ilişkisinin olmadığına dair kesinleşmiş iş müfettişi raporlarının da mevcut olduğunu, müvekkilinin baştan itibaren davalı ... işçisi olduğundan bu kurum işçilerine uygulanan toplu iş sözleşmesinin müvekkiline de uygulanması gerektiğini ileri sürerek ; ücret farkı, ikramiye farkı, ve fazla mesai farkı alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işe giriş tarihi dikkate alındığında alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının mensubu olduğu diğer davalı ... ile müvekkil kurum arasında herhangi bir muvazaalı işlem bulunmadığını, davacının müvekkil kurumdan fark alacağı talep hakkının olmadığını savunarak,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın bir iştiraki olduğunu, ... nin kadro sıkıntısı nedeniyle bir kısım şoför ve bakımcıların ... Bünyesinde ... 'ye hizmet vermeye başladığını, müvekkili şirketin sözleşme ve ihale şartlarını işçilerin o anki konumlarını esas alarak girdiğini, buna göre teklif verdiğini ve neticesinde ... ile hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin hukuka uygun yapıldığını ve muvazaalı olmadığını,alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucu, toplu iş sözleşmelerinden işçilerin yararlanma şartları 6356 sayılı yasanın 39. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre işçinin bir toplu iş sözleşmesinden yararlanması için sendika üyesi olması ve dayanışma aidatı ödemesi gerektiği, davacının ... iş yerinde toplu iş sözleşmesi yapan Hizmet İş sendikasına üye olduğu ancak bu iş yeri için üyeliğinin bulunmadığı ve bu iş yeri için aidat ödemediği aynı sendikanın toplu iş sözleşmesi yaptığı ... işy eri için üye olduğu ve ... iş yeri için aidat ödediği ve bu şekilde toplu iş sözleşmesinden yararlandığı ...'nin kadrolu işçileri gibi ...'nin yaptığı toplu iş sözleşmesinden yararlandırıldığı takdirde dayanışma aidatı ödemediği ikinci bir toplu iş sözleşmesinden de yararlanmış olacağı ve davacının aynı dönemde iki toplu iş sözleşmesinden yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı, ... 11. İş Mahkemesi'nin 2008/70-2013/684 sayılı dosya ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2014/8075-2015/21361 sayılı onama ilamı birlikte değerlendirildiğinde; ... personeli olan davacının toplu iş sözleşmesine dayanarak ... personelinin sahip olduğu haklardan yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki ilişkinin geçerli bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı ... işçisi sayılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Aynı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrasında ise, “Bu Kanunun 2. maddesinin 6.fıkrasına göre iş alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde iş müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.” düzenlemesi yer almıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 26. maddesinde ise, “Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir, ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 08.09.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 28. maddesinde, “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir, büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyeleri hakkında da uygulanır.” hükmü getirilerek söz konusu kanunda kural bulunmayan hallerde uygulanacak kanunlara ilişkin atıf kuralına yer verilmiştir.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesinde, Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile toplu ulaşım ve taşıma hizmetlerinin süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesinde, Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile toplu ulaşım ve taşıma hizmetlerinin süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

..., ... Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı genel müdürlük şeklinde örgütlenen bir kamu tüzelkişisi olup 3645 sayılı ... Elektrik, Tramvay Ve Tünel İdareleri Teşkilat Ve Tesisatının ... Belediyesine Devrine Dair Kanun ile kurulmuştur. Yine aynı Kanun ile söz konusu idarelerin görevleri ...’ye devredilmiştir. ... ... Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş. ise Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesine göre kurulmuş olan ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olup sermayesinin %99 ... Büyükşehir Belediyesi’ne kalan %1’i ise ... Büyükşehir Belediyesinin diğer iştiraklerine aittir.

Davalıların yapıları ortaya konulduktan sonra davalılar arasındaki şoför ve bakım personeli hizmet alımı sözleşmeleriyle hukuken geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kurulup kurulmadığının, kurulmuş ise söz konusu ilişkinin muvazaalı olup olmadığının tespit edilmesi gereklidir.

Dosya kapsamına göre, davalı ...’nin merkezi yönetimin sınırlı kadro uygulaması sebebiyle şoför ve yardımcı personel ihtiyacını önce ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ... Ulaşım A.Ş.’den sonra yine Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ... ... Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş.’den hizmet alım yoluyla sağladığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. İ.E.T.T. Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde toplu taşıma işini yapmakta olup şoför ve bakım işçisi ihtiyacını ... ... Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş. ile aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca bu şirket üzerinden gidermektedir. Öte yandan işçilerin işe alınmalarında, işin yapılmasında ve işin yönetiminde ... söz sahibi olup işveren yetkileri ... tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca ... işçileri ile ... ... Konut İmar Planı Ulaşım Turizm San. ve Tic. A.Ş. işçilerinin aynı organizasyon kapsamında aynı işi, ... tarafından sağlanan malzeme ve araçlarla yaptıkları anlaşılmaktadır.

Alt işveren, bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.