muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2450, Karar No: 2020/5752, Tarih: 05.10.2020

**8. Hukuk Dairesi         2020/2450 E.  ,  2020/5752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : MuhdesatınTespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kısmen kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 02.03.2020 tarihli ve 2016/13072 Esas, 2020/1999 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Davalı vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili dava dilekçesinde, Hazineye ait dava konusu 128 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde, kamulaştırmaya tabi alanda bulunan ağaçların müvekkilleri tarafından ekildiğinin tespitini ve beyanlar hanesine şerh verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 180 adet zeytin ağacının davacı ... tarafından ekildiğinin, 60 adet zeytin ağacının ... tarafından ekildiğinin, 80 adet zeytin ağacının davacı ... tarafından ekildiğinin tespitine, zeytin ağaçlarının adet ve özelliklerinin tapunun beyanlar hanesine tesciline dair verilen karar, davalı Hazine vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin 02.03.2020 tarihli ve 2016/13072 Esas ve 2020/1999 Karar sayılı ilamıyla karar onanmış, davalı Hazine vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve HUMK'un 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan davalı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddine karar verilmiştir.

2.Davalı Hazine vekilinin tapunun beyanlar hanesine şerh verilmesine yönelik karar düzeltme itirazlarına gelince;

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Beyanlar” başlıklı 1012/2 ve 3. maddesine göre; taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzükle belirlenir. Özel kanun hükümleri saklıdır. Tapu Sicili Tüzüğü'nün 60. maddesine göre de, kütüğün beyanlar sütununa, mevzuatın yazılmasını öngördüğü hususlar tarih ve yevmiye numarası belirtilerek yazılır. Söz konusu yasal düzenlemelere göre, her beyanın tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilebilmesi mümkün değildir. Bunun için, TMK’de ya da özel kanunlarda bu konuda bir hükme yer verilmiş olması veya Tapu Sicil Tüzüğü'nde bir düzenleme yapılmış olması gerekir. Mevzuatın yazılmasına izin vermediği bir belirtme kütüğün beyanlar sütununda gösterilemez.

Somut olayda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 180 adet zeytin ağacının davacı ... tarafından ekildiğinin, 60 adet zeytin ağacının ... tarafından ekildiğinin, 80 adet zeytin ağacının davacı ... tarafından ekildiğinin tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, zeytin ağaçlarının adet ve özeliklerinin tapunun beyanlar hanesine tesciline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile, Dairemizin 02.03.2020 tarihli ve 2016/13072 Esas ve 2020/1999 Karar sayılı ONAMA ilamının kaldırılmasına, Mahkeme hükmünün 1. bendinde yer alan “zeytin ağaçlarının adet ve özelliklerinin tapunun beyanlar hanesine tesciline,” ifadesinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HMK'nin 304. maddesi (1086 sayılı HUMK'un 438/7. fıkrası) gereğince DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, davalı Hazine vekilinin sair karar düzeltme taleplerinin (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle reddine, 05.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/963, Karar No: 2021/11394, Tarih: 30.09.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/963 E.  ,  2021/11394 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2019/551-2020/178

İlk Derece

Mahkemesi : Elazığ İş Mahkemesi

Dava, davacının maluliyetinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın davalı Kurum avukatı tarafından temyizi üzerine 18/09/2020 tarihli Ek Kararla temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen ek kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

7036 sayılı Yasanın 7/3 fıkrası yollamasıyla uygulanan 6100 sayılı Yasanın 361. maddesi uyarınca istinaf kararlarına karşı temyiz başvuru süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. 25/01/1985 gün ve 5/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince temyiz isteği, dilekçenin temyiz defterine kaydettirildiği tarihte yapılmış sayılır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının 28/03/2020 tarihinde usulüne uygun olarak davalı Kurum vekiline Elektronik Tebliğ hükümlerine göre tebliğ edildiği, davalı Kurum vekilinin 23/07/2020 tarihinde yasal süreden sonra temyiz isteğinde bulunduğu, Bölge Adliye Mahkemesince 18/09/2020 tarihinde verilen ek kararla davalının temyiz başvurusunun süresinde yapılmamış olması nedeniyle 7036 sayılı Yasa'nın 7/3. maddesi gereğince reddine karar verildiği, davalı Kurum vekili tarafından ek kararın temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda sözü edilen yasa ve İçtihadı Birleştirme Kararı hükmüne aykırı olarak hükmü temyiz eden davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinin, yasal süresi içerisinde verilmediği, Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek kararın, 7036 sayılı Yasanın 7/3 fıkrası yollamasıyla uygulanan 6100 sayılı Yasanın 361. maddesi hükmüne uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan temyiz talebinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek kararın onanması gerekmektedir.

S O N U Ç : Yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi Ek Kararının ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 30/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4451, Karar No: 2015/5324, Tarih: 23.03.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/4451 E.  ,  2015/5324 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava, 01.07.1984-14.04.2008 tarihlerinde davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı sürekli olarak çalışıldığının tespitine ilişkindir

Mahkemece, bozma ilamına uyarak kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde; davacı adına, dava dışı ... (...) adına kayıtlı .. .. sicil nolu işyerinden 01.08.1991-01.04.1992 yılları arasında 1991 yılında 90 gün, 1992 yılında 270 gün, 1993 yılında 102 gün, dava dışı ... adına kayıtlı ... ... sicil nolu işyerinden 1993 yılında 120 gün, 1994 yılında 300 gün, 1995 yılında 270 gün, 1996 yılında 75 gün, 1997 yılında 270 gün, 1998 yılında 80 gün, ünvanı bilinmeyen ... sicil nolu işyerinden 1995 yılında 30 gün, 1996 yılında 120 gün, dava dışı Abdurrahman Kahraman'a adına kayıtlı ..... sicil nolu işyerinden 1998 yılında 165 gün, 1999 yılında 210 gün,dava dışı ... adına kayıtlı ... sicil nolu işyerinden 2001 yılında 222 gün, dava dışı Tacettin Çamtosun adına kayıtlı 10687320602 sicil nolu işyerinden 2002 yılında 29 gün, dava dışı ... adına kayıtlı ... sicil nolu işyerinden 2002 yılında 85 gün, 2003 yılında 30 gün, davalı .... adına kayıtlı .... sicil nolu işyerinden 2004 yılında 167 gün bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının, 01.08.1991-07.04.2008 tarihleri arasında sürekli olarak davalı şirkete ait işyerinde yükleme-boşaltma işçisi olarak çalıştığı, gerek işverenin ve gerekse şirket ortakları ile davalı işverenle iş yapan kuruluş ve şirketlere ait işyerlerinden davacının kısmi süreli sigortalı gösterilmesi ve bu bildirimlerin de işyeri kayıtları ve tanık beyanları ile de doğrulandığı gerekçesiyle yazılı şekilde

hüküm tesis edilmiştir. Mahkemenin, 01.08.1991-07.04.2008 tarihleri arasındaki kabulü yönünden isabetsizlik bulunmamakta ise de, 01.07.1984-01.08.1991 tarihleri arasındaki çalışmalarının var olup olmadığı yönündeki araştırması eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı, mülga 506 sayılı Kanunun 79. Maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır

Mahkemece, 01.07.1984-01.08.1991 tarihleri arasındaki hizmetler yönünden yapılacak iş, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; resen araştırma ilkesi doğrultusunda; davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan tanıklardan kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler, aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı ve görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme, yanılgılı değerlendirme sonucunda dayanılarak hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

O hâlde, davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23.03.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4833, Karar No: 2021/16454, Tarih: 22.12.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/4833 E.  ,  2021/16454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı nezdinde 29.07.2008 - 02.08.2011 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespiti isteminde bulunmuştur.

II-CEVAP

Davalı ve feri Müdahil Kurum vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, “...Somut olayda, davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde, 01/08/1995-05/10/1995, 19/10/2011-26/01/2013 tarihleri arasında üçüncü kişi işverenler nezlinde bildirimde bulunulduğu, davalı tarafından kuruma herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, davacının eşi ...'nun davalıya ait evinde hizmetli olarak çalışması nedeniyle 1031767 nolu işyerinden 29/07/2008-02/08/2011 tarihleri arasında bildirimde bulunulduğu, davacının eşinin davalıya ait evin temizlik işleri ve bakımı nedeniyle 29/07/2008-02/08/2011 tarihleri arasında çalıştığı, çalıştığı bu dönem itibariyle davalının ikamet ettiği Rasimpaşa mah. 6552 sok.no:12 .../ ... adresindeki müştemilatında eşi ile birlikte ikamet ettiği, davacının, davalının ikamet ettiği evde hizmetli olarak çalışmadığı, eşinin çalışması nedeniyle tahsis edilen müştemilatta ikamet ettiği, eşine herhangi bir şekilde yardımda bulunmadığı tanık beyanlarından dosya arasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmakla davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının bulunmadığı sonucuna varıldığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.

Davacı tanığı Zülgane Türedi beyanında, davacının, davalıya ait evinde eşi ile birlikte hizmetli olduğunu ve orada çalıştığını beyat etmiş ise de, davalının yanına aynı ay içerisinde iki defa ziyaretine gittiğini, bunun haricinde ziyarete gitmediğini, davacının eşinin mi çalıştığını, yoksa birlikte mi çalıştıklarını bilmediğine ilişkin beyanı, davacı tanığı ...'ın ise, davacının kahvede kendisine aktardığı bilgilere istinaden beyanda bulunduğunu, davacıyı, davalıya ait evin bahçesinde görmediğini beyan etmesi nazara alındığında ayrıca dinlenen diğer taraf tanıkları ve kamu tanıkları birlikte değerlendirildiğinde davacının, davalının ikamet ettiği evde hizmetli olarak çalışmadığı, eşinin çalışması nedeniyle tahsis edilen müştemilatta ikamet ettiği, eşine herhangi bir şekilde yardımda bulunmadığı anlaşılmakla davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının bulunmadığı sonucuna varıldığından bu yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir.

Ayrıca davalıya ait evde davacının eşinin ayrılmasından sonra belli bir dönem çalışan kamu tanığı ... ve kamu tanığı ... ile birlikte davalıya ait evin müştemilatında birlikte ikamet eden kamu tanığı ... beyanlarında, bahçe bakımını yapmadıklarını, bahçe bakımı işlerini davalının işlettiği tesisteki elemanların gelip yaptığını, davalı tanığı ... ise, davalının ikamet ettiği evin bahçesindeki işlerin dışarıdan getirilen personel tarafından yerine getirildiğini beyan ettikleri, kamu tanığı ... da davalıya ait evin bahçe temizliği ve işlerini kendilerinin yaptığını, davacının bahçe işlerinde çalışmadığını, herhangi bir iş yaparken görmediğini beyan ettiklerinden davacının davalıya ait evin bahçe işlerinde veya da diğer işlerde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalıya ait evde meydana gelen 26/04/2010 tarihli yangın olayına ilişkin olarak davalı tarafından kollukta verilen ifadede, meydana gelen yangında evinde çalışan ...'nun bacadaki yangını söndürmeye çalıştığını beyan etmiş ise de, davacının, eşi... ile birlikte davalıya ait evin müştemilatında birlikte ikamet etmelerinden dolayı meydana gelen yangın olayından dolayı yardımcı olması nedeniyle davalının bu yönde beyanda bulunduğu sonucuna varıldığından, kaldı ki dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacının eşinin davalıya ait evde çalışması nedeniyle tahsis edilen müştemilatta birlikte ikamet ettikleri, eşine herhangi bir şekilde yardımda bulunmadığı anlaşılmakla davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının bulunmadığı sonucuna varıldığından bu yöndeki beyanlara itibar edilmemiştir.

Davacının, davalı nezdinde çalıştığını iddia ettiği döneme ait kamu tanıkları ve taraf tanıkları dinlendiği ayrıca kolluk tarafından yapılan araştırmada tespite edilen kamu tanıkları dinlendiğinden başkaca araştırma yapılacak husus ve beyanına başvurulacak tanık bulunmadığından ve mahkememiz tarafından dinlenen kamu tanıklarının birbirleri ile çelişmeyen beyanları nazara alınarak hüküm oluşturulduğundan başkaca araştırma yapılması gereken husus bulunmadığından...” gerekçesiyle, “davanın reddine” karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı işveren ...'nun 26.04.2010 tarihli ... İlçe Emniyet Müdürlüğünün Suç No: 2010/204 sayılı fezlekesinden de anlaşıldığı üzere 26.04.2010 günü saat 10:00 sıralarında hastaneye muayene olmaya gittiğini, muayene olup tekrar eve geldiğini, evde istirahat ettiği sırada dışarıdan bağrışma sesleri duyduğunu ve dışarı çıktığında evin bacasının yandığını gördüğünü, evinde çalışan ...'nun bacadaki yangını söndürmeye çalıştığını, ...'nun itfaiyeyi, akabinde itfayenin gelerek gerekli söndürme işini yaptığını... Ve davacının yanında çalıştığını açıkça beyan ettiğini, iş bu resmi belgeden de anlaşıldığı üzere davalının, davacının yanında çalıştığını belirttiğini, bu resmi belgeye rağmen Yerel Mahkemenin davacının davalının yanında çalışmadığı kanaatine varmasının kabul edilemeyeceğini, sayın Yerel Mahkemenin 28.03.2017 tarihli 2. Celsesinde dinlenen tanık ... beyanında davacının çalıştığı evin bitişik mahallesinde oturduğunu, davacının ve eşinin orada hizmetli olarak çalıştığını, zaman zaman ise çay içmeye gittiğini orada birtakım ev işleri ile ilgilendiğini gördüğünü, ayrıca tanığın davalının yanında çalıştığını bizzat bildiğini belirtmesine rağmen Sayın Yerel Mahkemenin davacının, davalının yanında çalıştığı kanaatine varılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memurları ...'nin 07.04.2017 tarihli araştırma tutanağının gerçeği yansıtmadığını, diğer bir kısım tanık anlatımlarından da davacının çalışmasının ispatlandığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

B-BAM KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, “...Davacı tarafından davalı nezdinde 29/07/2008-02/08/2011 tarihleri arasında çalıştığı iddia edilmiş ise de, taraf ve kamu tanık beyanları, davacı eşinin açmış olduğu işçilik alacağı dosyası bir bütün olarak ele alındığında, davacı tarafın davalı nezdinde fiili olarak çalıştığı olgusunun ispat edilemediği anlaşılmakla, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı deliller ile kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden...” gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, istinaf başvurusundaki itirazlarını tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, istinaf başvurusundaki itirazlarını tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanununun 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

Eldeki davada, Mahkemece davacının davalıya ait evde eşinin ev hizmetlerinde çalışırken kendisinin de bahçe bakımı işlerinde 29.07.2008 - 02.08.2011 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitine yönelik açılan davanın reddine dair verilen karar, eksik araştırma ve değerlendirmeye dayalıdır.

Davacı, dava konusu dönemde eşi davalının evinde ev hizmetlerinde çalışırken kendisinin de evin bahçe bakımı işleri yaptığı, eşi ile birlikte davalının evinin bahçesinde bulunan müştemilatında yaşadıklarını iddia etmiş, buna karşın Mahkemece davacının yaptığını iddia ettiği işin mahiyeti, varlığı, süresi ve niteliği yöntemince araştırılmamıştır.