muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2363, Karar No: 2022/3560, Tarih: 07.06.2022

. Taburlardan oluşan askeri konvoyun saat 00.21 sıralarında Cizre ilçesi girişinde Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü önünde bir grup polis tarafından durdurulduğu, öndeki Kobra aracında 3. Tabur komutanı Binbaşı ..., Binbaşı ..., Astsubay ... olduğu, şoförün sanık Uzman Çavuş ..., nişancısının Kobranın önünde, polislerin aracın geçişini engellemek için set oluşturdukları, ...'ın şoför .... sür" demesiyle aracın yavaş yavaş hareket ettiği, polislerin bu şekilde bir müddet hafifçe sürüklendikleri, durması yönünde bağırdıkları, aracın durdurulduğu, ...'ın kapıyı açarak "Yolu açın, göreve gidiyoruz" dediği, saat 00.26'da Cizre Emniyet Müdürü tarafından telsiz anonsu ile yolun açıldığı, konvoyun hareket ettiği, Cizre Emniyet binası önüne geldiğinde saat 00.30 sıralarında TOMA aracıyla yol kapatılmış, konvoyun durmasını müteakip içinde ... ve ...'in bulunduğu Kobranın TOMA'yı geçerek emniyet binası önünde durduğu, ... ve ...'in araçtan indikleri, ...'in yolu kesen polis amiri ...a "Yolu açın işimiz var" dediği, yol açılmayınca ...'in Tugay Komutanıyla telefonla görüştükten sonra "Bizi bekletiyorsun, eğer yolu açmazsan gözaltı yapacağım" dediği, daha sonra binbaşı ...'ın "sen ne hakla bizi durduruyorsun, biz sıkıyönetim ilan ettik, açmazsan zor kullanacağız" dediği, tanık ... beyanında "bu sözleri söyleyen kişinin diğer rütbeli subay olduğunu" söylediği, kendisine gösterildiğinde "benziyor" dediği, tanık ...’nın duruşmada bu sözleri söyleyen kişi olarak ...’ı kesin olarak teşhis ettiği, ilk durdurma anında polislerle ilk diyaloğa giren kişinin ... ve ... olduğu gözönüne alındığında, bu sözleri söyleyenin ... olduğunun anlaşıldığı, tartışmalar sürterken Tugay Komutanı ... ...'ın geldiği, sinirli bir şekilde yolu kapatan polis aracının şoförünü eliyle iterek yolun açılmasını söylediği, "açılmadığı takdirde 5 dakika içinde uçak getirtip bombalatacağını" söylediği, polis telsizinden yolun kapatılması yönünde Tümen Komutanı ...'ın talimatı olduğu yönündeki bilginin polislerce iletilmesi neticesinde kim tarafından söylendiğinin tespit edilemediği asker bir kişnin "Bizim paşamız burada, biz ondan emir alırız" şeklinde sözler söylediği, Cizre Emniyet Müdürü ...'ın ... ... gelmeden önce konvoyun durdurulduğu yere geldiğinde ...'in "Burada sıkıyönetim kanunları geçerli, burayı açacaksınız" dediği, ...'in Cizre Garnizon Komutanı Yarbay ... ile yaptığı telefon görüşmesinde ...'e "Yolun açılması gerektiğini, yoksa polislerin gözaltına alınacağını" söylediği, ... yarbay olay yerine geldiğinde tabur komutanları ... ve ...'ın karşıladığı, arkalarında ...'in olduğu, ... "Siz ne yapmaya çalışıyorsunuz" sorusu üzerine "Biz de emir aldık, havaalanına gidip oradan Ankara'ya gideceğiz" dedikleri, ...'in ... yarbaya "Yolu açın, açmanız gerekiyor" diye ısrar ettiği, ... yarbayın intikalden tümenin de haberi olmadığını söyleyerek aracındaki ... ...'ın yanına gittiği, yolu açmayacaklarını söylediği, ... ...'ın yolun açılması hususunu ısrarla istediği,

15.07.2016 günü saat 16.25'de Etimesgut Hava Alay Komutanlığından Kara Pilot Binbaşı ... imzalı, Şırnak Hava Meydanı Müdürlüğüne saat 22.00 ile 24.00 arası havaalanının açık tutulmasının istenildiğini bildirir yazı geldiği, yazı ekinde bulunan Hava Pilot Üsteğmen ... imzalı "Şırnak meydanı açık tutma talebi" başlıklı yazıda 15.07.2016 Cuma'yı Cumartesi'ne bağlayan gece Şırnak meydanına 3 adet C-13, C-160, A400M nakliye uçağının ineceğinin planlandığı belirtilerek saat 00.30 ile 08.30 saatleri arası açık tutulmasının istenildiği, bu mesajın fax tarihinin de 15.07.2016 saat 21.35 olduğu, darbeciler tarafından bu 3 adet nakliye uçağı ile Çakırsöğüt Tugayının Ankara'ya intikalinin sağlanacağı, darbenin saat 03.00'de planlandığı ancak deşifre olması üzerine saat 21.00'de kalkışmanın başlatıldığı nazara alındığında iki mesajın bu durumdan kaynaklandığı, mesajı gönderen Pilot Üsteğmen ...'un Kayseri 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında görev yaptığı, darbeye teşebbüs suçundan Kayseri'de yargılandığı, mahkemedeki beyanında yine darbeye teşebbüs suçundan yargılanan üs komutanı ...'nun saat 20.30 sıralarında arayarak, Şırnak Havaalanının inecek 3 nakliye uçağı için açık tutulması yönündeki emri üzerine söz konusu mesajı çektiğini beyan ettiği, pilot .. uçağı ile Şırnak'a gittiği ancak havaalanının kapalı olmasından dolayı geri döndüğü, havaalanın araçlarla kapatılması sonucu diğer uçakların da havaalanına gidemediği, diğer uçağın pilotu tanık ... mahkemedeki beyanında, "kendisinin uçağıyla Şırnak'a gitmesinin kararlaştırıldığı ancak diğer pilot Şırnak'a inemeyince kendisinin gitmesinden vazgeçildiğini" beyan ettiği, tüm bu gelişmelerden anlaşılacağı üzere Tugay Komutanı ve komuta kademesinin Ankara'ya gidemeyeceklerini anlayınca geri dönmek zorunda kaldıkları, saat 02.00 sıralarında dönüşe geçtikleri, konvoy beklerken ve hareket ederken komuta kademesi dışındaki askerlerin polislere karşı herhangi bir olumsuz tavrının olmadığı, polislerle sohbet ettiklerinin, polislerin askerlere su verdiğinin görüldüğü, Şırnak Valisi ..., Emniyet Müdürü ve İl Başsavcısının yaklaşık 385 askerin gözaltı işlemlerinin tümende yapılmasını kararlaştırdıkları, bunu Tümen Komutanı ...'a ilettikleri, Tümen Komutanının da Merkez Komutanı ...'i askerleri tümene getirmek üzere görevlendirdiği, saat 04.00 sıralarında konvoyun tümene geldiği, burada silahtan arındırıldıkları, İl Başsavcısının Tümen Komutanından askerlerin adliyeye getirilmesini istemesi üzerine Tümen Komutanının "Adliye yok ki nereye getireyim" dediği, o sırada adliyenin meskun mahal operasyonlarında zarar gördüğü, TOKİ Konutlarındaki okulda geçici olarak görev yaptığı, Tümen Komutanını İl Başsavcısına tümene gelip ifade almasını teklif ettiği, kabul görmeyince polis araçlarıyla askerlerin tümenden çıkarılmasına karar verildiği, Terörle Mücadele Şube Müdürü Katılan ... ...'in polisin temin ettiği araçlarla tümene geldiği, burada ...ile Merkez Komutanı ... arasında tartışma olduğu, Hacı ..

... ...'in polisin temin ettiği araçlarla tümene geldiği, burada ...ile Merkez Komutanı ... arasında tartışma olduğu, Hacı ...'in basit şekilde yaralandığı, alınan doktor raporunda boynunun muhtelif yerlerinde kızarıklıkların olduğu, Hacı ...'in getirdiği araçları geri çıkardığı, Bali ile Tümen Komutanının görüşmesiyle araçların 15 dakika sonra tekrar tümene girdiği, askerleri alarak adliyenin görev yaptığı yere getirildikleri, tümenden çıkış saatinin 08.00 civarı olduğu, sanık askerlerin Şırnak'ta durdurulması, tümene getirilişi, tümenden çıkarılışı esnasında herhangi bir direnç göstermedikleri, polislerle askerler arasında olumsuz bir durumun yaşanmadığı, 15 Temmuz 2016 tarihinde "Yurtta Sulh Konseyi" adlı cunta tarafından gerçekleştirilen darbe girişiminden sonra 23. Sınır Jandarma Tümen Komutanlığında 29.07.2016 ve 22.03.2017 tarihlerinde idari tahkikat yapıldığı, bu raporlarda sıkıyönetim direktifine uyulmasına yönelik bir emrin verilmediği, Hakkari'den ne amaçla kalktığı bilinmeyen helikopterin Şırnak'a gelmesi ihtimaline karşılık helikopter pistine personel görevlendirildiği, helikopterin tümene inmemesi için gerekirse ateş açılmasına yönelik emir verildiği, yakı tankerlerinin vanasının söküldüğü, olası bir araç hareketini engellemek maksadıyla araç kontak anahtarlarının güvenli bir yerde kilit altına alındığı, silah, mühimmat, araç ve malzemenin kilit altına alındığı, personelin birlik dışına çıkmaması yönünde emir verildiği, tümende darbe lehine askeri bir hareketliliğin yaşanmadığının kabul edildiği olayda:

Buna göre sanıkların eylemleri ile hukuki durumlarının değerlendirilmesine gelince;

1-a) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri ve Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar ile sanıklar ... ve ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar ..., ..., ..., ... ve sanıklar müdafiilerinin,

b)Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., İsmail Tekin, ..., ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçlarından verilen beraat kararlarına yönelik olarak; katılan ...’nın Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, katılan ...’nın Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve her iki katılanın Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından katılanlar vekillerinin, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat kararlarına yönelik bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı’nın temyiz talepleri yönünden;

Sanıklar ... ve ... ile ilgili olarak hükümden sonra gelen belge ve tutanakların örgüt irtibatı/mensubiyeti bakımından değerlendirilmesi, JÖH taburunda görevli olmasına rağmen Ankara’dan talimat aldığını söyleyerek Şırnak Sıkıyönetim Komutanı olarak atanan ...'ı darbe karşıtı kişi veya kişilerin zarar verme ihtimaline binaen korumak amacı ile askeri üniformasını giyerek tümen karargahına giden ...’in sübut bulan silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerekmekte ise de; sanıklar hakkında anayasayı ihlal (TCK madde 309/1), TBMM’ye karşı suç (TCK madde 311/1), hükumete karşı suç (TCK madde 312/1) ve ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan (TCK madde 314/2) ayrı ayrı açılan davalarla ilgili yargılama neticesinde her üç suç yönünden de beraat kararı verilmiş olması ve silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından aleyhe temyiz bulunmadığı görüldüğünden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ile ilgili olarak, derece mahkemelerince sübutu kabul edilen olayın, devletin anayasal düzenini cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek amacıyla, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarınca, işgal ettikleri kamu görevinin verdiği yetkiye istinaden tasarruf etme imkânını haiz bulundukları devlete ait silah ve mühimmatı kullanarak gerçekleştirilen bir silahlı darbe teşebbüsü olduğunda ve bu kalkışmaya iştirak edenlerin eylemlerinin, 5237 sayılı TCK'nın 309, 311 ve 312. maddelerinde düzenlenen suçları oluşturacağında kuşku yoktur. Ancak aynı hukuki değerleri koruyan ve kapsamı itibariyle eylemlerin haksızlık muhtevasını tamamen ortadan kaldıran Anayasayı ihlal suçunun (TCK'nın 309. md.) tüm unsurlarıyla gerçekleştiği somut olayda sanıkların ayrıca, Türk Ceza Kanununun 311. ve 312. maddelerinde düzenlenen suçlardan ve keza aralarında geçitli /müterakki suç ilişkisi nedeniyle aynı Kanunun 314. maddesinde yer alan silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan cezalandırılmaları imkânı bulunmadığından,

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eşzamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulunduğu mahal ve konumuna uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai (ya da garantör olunan hallerde ihmali) harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde ve dosya kapsamına göre sübuta eren eylemlerinin Anayasanın 122. maddesinde düzenlenen usule aykırı ve mahiyeti itibariyle de anayasal düzene karşı silahlı teşebbüs suçunu teşkil ettiği ülke genelinde objektif olarak anlaşılan "Sıkıyönetim Direktifi" konulu yasa dışı emrin gereğini icra yönünden, ex ante bir değerlendirme ile bilgi düzeyleri, gördükleri eğitim, yaşları, rütbe ve görevleri, içinde bulundukları sosyal ve kültürel çevre koşulları, somut olayın özellikleri göz önüne alındığında sanıkların TCK'nın 30/1-4 maddesi bağlamında kaçınılmaz bir hata içinde olduklarının kabulüne imkan bulunmadığı da gözetilerek; tüm unsurları itibariyle oluşan müsnet Anayasayı İhlal suçundan fail olarak cezalandırılmalarında hukuki isabetsizlik görülmemekle;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, mahkumiyet hükümleri yönünden eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı, beraate ve ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümler yönünden ise dosya kapsamına uygun gerekçelerin karar yerinde usulünce gösterildiği anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davalarının esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2-a)Sanık ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ve Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair karara yönelik sanık müdafiinin, sanık ... hakkında Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık ve müdafiinin, Sanık ... hakkında Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat hükmüne yönelik Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının,

b) Sanıklar ..., ..., ...., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçlarından ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarının Bölge adliye mahkemesi tarafından ceza verilmesine yer olmadığına şeklinde düzeltilerek esastan reddine dair karara yönelik Katılanlar vekillerinin,

c) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ...., ..., ... Anayasal düzeni ortadan Kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçlarından verilen beraat kararlarının bölge adliye mahkemesi tarafından ceza verilmesine yer olmadığına şeklinde düzeltilerek esastan reddine dair kararlara yönelik sanıklar müdafiilerinin,

d) Sanıklar ..., ..., ..., ve ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarının bölge adliye mahkemesi tarafından ceza verilmesine yer olmadığına şeklinde düzeltilerek esastan reddine dair kararlara yönelik sanıklar müdafiilerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

aa) Sanık ... hakkında anayasayı ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükmü yönünden;

Hukuk normları, ya yasaklayıcı ya da emredici norm olarak ortaya çıkarlar. Yasaklayıcı norm, belli bir hareketin yapılmasını yasaklar. Emredici norm ise, belli bir hareketin yapılmasını emreder. Yasaklayıcı normun ihlali ancak icrai bir hareketle gerçekleştirilebilirken ihmali suçlar cezayı gerektiren emredici normlara karşı gelmek suretiyle işlenebilir.

Hukuksal yararlara saygı gösterilmesi gereği iki şekilde ihlal edilebilir. İlki, bir hukuki yarara tecavüz teşkil edilen bir hareketin yapılması, ikinci olarak da hukuki yararı koruyan hareketin yapılmaması suretiyle (Gössel, 323). Bununla beraber garantörsel ihmali suçları da bu ayrıma dahil ederek üçüncü bir ayrım yapılabilir. Nitekim icra ve ihmal ile işlenebilen suçların yanısıra hem icrai hem de ihmali hareketlerle işlenebilen suçlar da söz konusu olabilir (... Hakeri, Kasten Öldürme Suçları, 2006 baskı, syf. 70).

İhmali suçlar iki gruba ayrılmaktadır. Birinci grup gerçek ihmali suçlar olup “ihmali hareketin bizzat suç tipinde gösterildiği suçlardır.” Bu suçlarda tipiklik, kanunda tarif edilen belli bir emredici normun kasten yerine getirilmemesiyle gerçekleşir. İhmali davranışın sonucunda ayrıca bir neticenin meydana gelmesi bu suçların oluşması için zorunlu değildir. Geçek olmayan ihmali suçlar ise, “tipe uygun bir neticenin engellenmemesi suretiyle gerçekleştirilen suçlardır.” Fakat bunun için failin özel bir hukuki yükümlülük (garantörlük) altında bulunması gerekir. Ancak garantör olan bir kimse gerçek olmayan ihmali suçun faili olabileceğinden, bu suçlar gerçek özgü suçlardır. Ceza kanununda düzenlenen her suç hem icrai hem de ihmali hareketle işlenebilir. Kural olarak icrai hareketle işlenebilen bir suçun ihmali hareketle de işlenebilmesine gerçek olmayan ihmali suç denmektedir. Keza bir suçun kanuni tanımında belli bir davranışta bulunma veya belli bir neticeye sebebiyet verme cezalandırılmaktadır. Gerçek olmayan ihmali suçlar neticeli suçlardır. Bu suçlarda, mutlaka neticeyi önleme yönünden hukuki yükümlülük bulunması gereklidir.

Öğretide icrai hareketle işlenebilen bir suçun ihmali davranışla da işlenebildiğinin kabulü için, görünüşte ihmali suçlara ilişkin bir düzenlemenin genel hükümlere konulmasında zorunluluk olduğu görüşü şu gerekçe ile ileri sürülmüştür; "...icrai hareketle işlenen suçların hangi koşullarda ihmali hareketle de işlenebileceğinin, yani ihmalin icraya eşdeğerlik koşulunun kanunun genel hükümler kısmında yapılacak bir düzenleme ile belirlenmesi gerekirdi. Ancak yeni TCK'da ihmali hareketin icrai harekete eşdeğer sayılacağı haller belirli bazı suçlarda sınırlı olarak öngörülmüştür. Bunlar, kasten öldürme, kasten yaralama ve işkence suçlarıdır. Bunların dışında kalan suçların ihmali bir hareketle işlenmesi durumunda failin cezalandırılıp cezalandırılmayacağı hususu tartışmalı hale gelmiştir. Kanaatimizce kanunilik ilkesi açısından, görünüşte ihmali suçlara ilişkin bir düzenlemenin genel hükümlere konulmasında zorunluluk vardır. Mevcut düzenlemeye göre, ihmali hareketle işlenebileceği açıkça belirlenemeyen suçların ihmali hareketle işlenmesi mümkün değildir. Kanun koyucu sadece bu suçların kanuni tanımında açıkça ihmali hareketi icrai harekete eşdeğer gördüğünü belirtmiştir. Dolayısıyla bunların dışında kalan suçların ihmali hareketle işlenebileceğini kabul etmek kanunilik ilkesine aykırı olabileceği gibi, kanun koyucunun iradesiyle de çelişecektir. (Koca-Üzülmez TCK. Genel Hükümler 9. baskı, syf. 381-382, atfen, Öztürk/Erdem, kn. 171, 5237 sayılı TCK. syf. 180, Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler 12. basım, syf 145)

Gerçek olmayan ihmali suçların tamamlanabilmesi için tipe uygun neticenin meydana gelmesi gerekir. Ancak, netice de faile objektif olarak isnat edilebilmelidir. İcrai suçlarda objektif isnadiyet, failin neticeye sebebiyet vermesini gerektirmektedir. İhmali suçlarda da nedensellik bağı ve objektif isnadiyet sorumluluk için şarttır. Ancak, icrai suçlarda olduğu gibi netice hareketin fiziki bir sonucu olmasından ziyade, hukuken beklenen hareket yapılmış olsaydı tipe uygun neticenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine bakılmalıdır. Başka bir deyişle, ihmali hareket olmasaydı, yani icrai bir hareket yapılsaydı netice meydana gelmeyecekti denilebiliyorsa, ihmali hareketle netice arasında nedensellik bağı vardır. Aksi taktirde ihmali hareketten doğan sorumluluğun sınırlarının aşırı şekilde genişletilmesi söz konusu olacaktır.

Neticenin önlenmesi hususundaki yükümlülük “koruma yükümlülüğü” veya “gözetim yükümlülüğü” olarak adlandırılmaktadır. Garantörlük kavramı olarak ifade edilen bu durum; kanundan, sözleşmeden ve kendisinin yaratmış olduğu tehlikeli durumdan kaynaklanabilir.

Ayrıca sorumluluk için nedensellik bağının da bulunması gereklidir. Yani fail, yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen neticeyi önleyemeyecek idiyse ihmali davranış sonrası gerçekleşen neticeden sorumlu tutulamayacaktır.

Neticenin önlenmesi hususundaki yükümlülük “koruma yükümlülüğü” veya “gözetim yükümlülüğü” olarak adlandırılmaktadır. Garantörlük kavramı olarak ifade edilen bu durum; kanundan, sözleşmeden ve kendisinin yaratmış olduğu tehlikeli durumdan kaynaklanabilir.

Ayrıca sorumluluk için nedensellik bağının da bulunması gereklidir. Yani fail, yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen neticeyi önleyemeyecek idiyse ihmali davranış sonrası gerçekleşen neticeden sorumlu tutulamayacaktır.

15 Temmuz 2016 günü Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen darbe teşebbüsüne doğrudan icra hareketleri ile katılmasalar da, gerek Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan, gerekse bu örgütsel faaliyeti destekleyen askeri personelini, TSK İç Hizmet Kanunun 24 ve 75. maddeleri ile Askeri Ceza Kanununun 139. maddesinin, zarar tehlikesini/neticeyi önleme yönünden hukuki yükümlülük altına soktuğunun kabulü gerekir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;