muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11332, Karar No: 2023/2669, Tarih: 25.05.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile erkeğin görevde olduğu sırada, erkeğin annesi tarafından 11.03.2018 tarihinde kadının küfür ve hakaret içerir sözler ile darp edildiği ve durumu erkeğe bildirdiğinde kadına, kendini bir odaya kilitlesin tarzında sözler söyleyerek duruma tepkisiz kaldığı, akşam geldiğinde ise kadının babasına annem her zaman aynı şeyleri yapıyor dediğinin sabit olduğunu ancak 11.03.2018 tarihli olaydan sonra kadının 16.03.2018 tarihine kadar ortak evde yaşamaya devam ettiği, kadının 16.03.2018 tarihinde babası ile ortak hanenin bulunduğu Diyarbakır'dan Elazığ'a döndüğü, kadının 16.03.2018 tarihinde erkek tarafından darp edildiğine ilişkin vakıa bildirimi olmadığı, Elazığ'a döndüğünde kadının vücudundaki bir kısım darp izlerinin 11.03.2018 tarihli olaydan kaldığı, kadının bu olaydan sonra 5 gün daha ortak ikametgahta eşi ile birlikte yaşamaya devam ettiği düşünüldüğünde kadının kayınvalidesinin yaptığı fiili affettiği en azından hoşgörü ile karşıladığının kabulü gerektiği, erkeğe bu nedenle kusur yüklenemeyeceği ancak kadının olaydan 5 gün sonra herhangi haklı bir sebep olmaksızın evden ayrıldığı dolayısıyla birlikte yaşamaktan kaçındığı, evden ayrılma sebebi olarak iddia ettiği eşyaları alarak evi terk etmesini, babasının evine gitmesini söylediği vb. iddialarının kadın tarafından ispat edilemediği, tanıkların fiili ayrılık sürecindeki diğer anlatımlarının barışma girişimi olarak değerlendirilmesi gerektiği belirterek boşanmaya sebep olan olaylarda kadının tamamen kusurlu olduğu, çocuğun yaşı, ihtiyaçları ve sosyal inceleme raporu dikkate alınarak tarafların ortak çocuğunun velâyetinin belirlendiği, çocuğun ihtiyaçları, tarafların ekonomik durumu, velâyet kendisine verilmeyen tarafın ödeme gücü ile hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak iştirak nafakasının belirlendiği, tarafların ekonomik sosyal durumu, kusur durumu ve kadının boşanmakla yoksulluğa düşeceği değerlendirilerek nafaka ve maddî ve manevî tazminat ödenmesine hükmedildiği gerekçesi ile erkeğin davasının kabulü ile tarafların 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına, ortak çocuğun velâyetinin anneye verilmesine, ortak çocuk yararına aylık 650,00 TL tedbir ve iştirak nafakasına, erkek yararına 6.000,00 TL maddî tazminata ve erkeğin manevî tazminat talebinin reddi ile kadının boşanma davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı- karşı davalı kadın vekili, kadının davasının reddi, karşı davanın kabulü, kusur tespiti yönünden hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı- karşı davalı kadın vekili, kadının davasının reddi, karşı davanın kabulü, kusur tespiti yönünden hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı- karşı davacı erkek vekili; hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek maddî tazminat tutarı, manevî tazminat istemlerinin reddi, velâyet, kişisel ilişki yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile terk sebebine dayalı açılmış bir dava olmadığından ve evden kadının ayrılmasının boşanma davası için tek başına yeterli sebep olmadığından bahisle kadının istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) ... alt bendi gereğince kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle; erkeğin davasının reddine, ortak çocuk yararına aylık 250,00 TL, kadın yararına aylık 1.000,00 TL tedbir nafakasına, erkeğin tazminat talepleri konusunda karar verilmesine yer olmadığına, kadın yararına yargılama gideri ve vekâlet ücretine, erkeğin tüm kadının sair istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı- karşı davalı kadın vekili, katılma yolu ile kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek özetle, sadece eşinden değil erkeğin annesinden de şiddet gördüğünü, ancak her defasında kayınvalidesi kadını suçluymuş gibi gösterdiğini, erkeğin de şiddet ve hakaretine maruz kaldığını, 9 09.03.2018 sabahında ortak konutta erkeğin annesinin de bulunduğu sırada yaşanılan tartışmayla erkeğin, hem kadına hem de bebeğine saldırdığını, darp ve hakaretler ettiğini, tartışma gününün akşamı erkek ve annesi birlikte kadını darp ettiğini, babasını arayarak bana yardım et kurtar dediğini, bir an önce gelmesi için darp edildiği fotoğrafları babasına gönderdiğini, davalının, darp raporu almasında endişe ederek annesini Elazığ da ki evine getirdiğini, aynı gün içinde Diyarbakır'da ki evine döndüğünü, kadına hiç olmadığı kadar ... davranarak annem hep huzursuzluk çıkarıyor bizim huzurumuzu bozuyor. Bunadı artık hepimiz ailecek farkındayız onun yaptığı ve söylediklerinde dolayı üzülme dediğini ve düzelecek umuduyla babasını arayarak gelmemesini zira eşinin kendisine ... davrandığını ve kötü davranmayacağı konusunda da söz verdiğini söyleyerek gelmelerine mani olduğunu, bir hafta geçmiş ve vücudunda ki yaraların iyileştiğini gören erkeğin anahtarlarını alarak eş ve çocuğu eşyalarını alıp evi terk etmesini babasının evine gitmesini istediğini ve gece yarısı babasının evine gitmek zorunda bırakıldığını, tanık ifadelerinin dikkate alınmadığını, erkeğin tam ve asli kusurlu olduğunu, hükmedilen nafakaların çok düşük olduğunu belirterek; kendi davasının ve ferilerinin reddi ile kusur belirlemesi, tedbir nafakalarının ve iştirak nafakasının miktarı yönlerinden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı- karşı davacı erkek vekili, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek özetle, kadının davasının reddinin isabetli olduğunu, erkeğinin kusurunun bulunmadığını, kadının birlik yükümlülüklerini yerine getirmemek için evi terk ettiğini, kadının başkaca kusurlarının da bulunduğunu, senede birkaç gün dahi kayınvalidesi ile aynı yerde kalmasını huzursuzluk sebebi olarak gördüğünü, erkeğin ailesine hakaret ettiğini, ailesi tarafından müdahale edilerek evden uzaklaştırıldığını, kadının tam kusurlu olduğunu, erkek lehine maddî ve manevî tazminata hükmedilmesi gerektiğini, ortak çocuğun velâyetinin babaya verilmesini ve nafakanın kaldırılmasını istediğini belriterek; erkeğin davasının reddi yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca açılan karşılıklı boşanma davasında davanın kabulüne karar verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca açılan karşılıklı boşanma davasında davanın kabulüne karar verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 169 uncu, 174 üncü, 175 ..., 176 ncı, 182 nci, 327 nci, 328 ..., 330 uncu ve 336 ncı maddeleri. 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrası, 369 uncu, 370 ... ve 371 ... maddeleri; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci, 51 ..., 52 nci ve 58 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16200, Karar No: 2013/1967, Tarih: 31.01.2013

**19. Hukuk Dairesi         2012/16200 E.  ,  2013/1967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/239 esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe geçildiğini, sözkonusu ödeme emrinin 25.07.2011 tarihinde müvekkilinin kardeşi Derya Sürücü imzasına tebliğ edildiği gözükmekte ise de, tebliğ zarfındaki imzanın müvekkilinin kardeşine ait olmadığını, müvekkili hakkında sahte senet düzenlendiğini ve icra takibi yapıldığını, 10/08/2011 günü hacze gelindiğinde icra takibini öğrendiğini, müvekkili ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki, alışveriş, borç ilişkisi bulunmadığını belirterek, imza incelemesi yapılarak imzaya itirazının kabulü ile takibin iptaline, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli olarak takip yapıldığından alacağın % 40'ından aşağı olmamak üzere tazminata ve ayrıca imzanın müvekkiline ait çıkması halinde icra dosyasından yapılan tebligat hususunda gerekli inceleme yapılarak usulsüz yapıldığının tespiti ile borca itirazlarının kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili davalı ...'in davacı hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/239 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinin kesinleştiğini, davacının icra takibine konulan senet üzerindeki imzasının kendisine ait olmadığından bahisle şikayetçi olduğunu, soruşturma neticesinde takipsizlik kararı verildiğini, davacı tarafın iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirerek, davanın reddine ve davalı lehine tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ... C.Başsavcılığı'nın soruşturması sırasında ... Polis Kriminal Laboratuvarı ve ... Kurumu'ndan aldırılan iki ayrı raporda da davaya konu bonodaki imzanın davacıya ait olmadığının belirlenememesi nedeni ile davacının senedin sahteliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, mahkeme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, ... C.Başsavcılığı'nın soruşturması sırasında ... Polis Kriminal Laboratuvarı ve ... Kurumu'ndan aldırılan iki ayrı raporda da davaya konu bonodaki imzanın davacıya ait olmadığının belirlenememesi nedeni ile davacının senedin sahteliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, mahkeme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davaya konu olan 10/09/2009 tanzim tarihli ve 46.000,00 TL bedelli senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek menfi tespit isteminde bulunmuş, mahkeme C. Savcılığı'nın hazırlık soruşturması aşamasında aldırdığı raporlara itibar ederek, davanın reddine karar vermiş ise de, bu inceleme hüküm kurmaya yeterli mahiyette değildir. Davacının, senedin tanzim tarihinden önceki tarihlerde yetkili merciler önünde attığı imza örnekleri getirtilerek ve ayrıca mahkeme huzurunda da imza örnekleri alınarak, uzman bilirkişi kurulundan senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda rapor alınıp, varılacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Tüm bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığından mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 31.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/20458, Karar No: 2011/20387, Tarih: 30.11.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/20458 E.  ,  2011/20387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kırkağaç Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :29.04.2010
Yargıtay — Esas No: 2020/18514, Karar No: 2023/1901, Tarih: 07.03.2023

**10. Ceza Dairesi         2020/18514 E.  ,  2023/1901 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI :

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin, hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sanık hakkında, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığınca kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan dolayı başlatılan 2014/7103 sayılı soruşturmada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 6545 sayılı Kanun ile değişik 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 17.05.2014 tarihli eylem yönünden kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararı verilmiştir.

2. Sanık hakkında, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığınca kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan dolayı başlatılan 2014/7125 sayılı soruşturmada, 11.08.2014 tarihli eylem yönünden, iddianame düzenleninceye kadar mükerrer madde kullanımının tek suç kabul edilmesi nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına, dosyanın bir örneğinin 2014/7103 soruşturma sayılı dosya arasına alınmasına karar verilmiştir.

3. Sanığın 10.08.2015 tarihinde uyuşturucu madde kullandığının tespit edilmesi üzerine İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 15.09.2015 tarihli iddianamesi ile 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

4. İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ve 2015/498 Esas, 2015/625 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan 5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 51 inci maddesinin üçüncü, altıncı, yedinci, sekizinci fıkraları, (Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli iptal kararı doğrultusunda) 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile hak yoksunluğuna hükmedilerek hapis cezası ertelenmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebebi özetle; gereğinin yapılmasını talep ettiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanık hakkında 07.05.2013 günü uyuşturucu madde kullandığı şüphesiyle yapılan soruşturma kapsamında alınan numuneler üzerinde yapılan incelemelerde uyuşturucu/uyarıcı maddeye rastlandığı, sanık hakkında dava açılmasının ertelenmesi kararı verildiği, ancak sanığın 10.08.2015 günü uyuşturucu

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebebi özetle; gereğinin yapılmasını talep ettiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanık hakkında 07.05.2013 günü uyuşturucu madde kullandığı şüphesiyle yapılan soruşturma kapsamında alınan numuneler üzerinde yapılan incelemelerde uyuşturucu/uyarıcı maddeye rastlandığı, sanık hakkında dava açılmasının ertelenmesi kararı verildiği, ancak sanığın 10.08.2015 günü uyuşturucu

madde kullanımı sebebiyle fenalaşarak hastanede tedavi görmesi üzerine sanık hakkında yapılan soruşturma kapsamında sanıktan alınan numuneler üzerinde yapılan incemeler neticesinde sanığın erteleme süresi içerisinde uyuşturucu/uyarıcı madde kullandığının tespit edildiği gerekçesiyle mahkûmiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan dolayı başlatılmış herhangi bir soruşturma olmadığı halde, hırsızlık şüphesi ile yakalanan sanığın, uyuşturucu madde etkisi altında olduğunu beyan etmesi üzerine yapılan tahlilde idrarında esrar ve bonzai tespit edildiği olayda; sanığın, uyuşturucu madde kullandığını belirterek, bu suçtan soruşturma yapılmasını sağlaması ve resmi makamların bilgisinin bulunmadığı aşamada kendi beyanı ile suçunu ortaya çıkarması nedeniyle, hakkında 5237 sayılı Kanun'un 192 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince “ceza verilmesine yer olmadığına” karar verilmesi ve ihlal sayılarak 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin beşinci fıkrası gereği ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmayan 10.08.2015 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu yönünden gereğinin takdiri için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi, nedeniyle hukuka aykırılık görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ve 2015/498 Esas, 2015/625 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28744, Karar No: 2014/35418, Tarih: 08.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/28744 E.  ,  2014/35418 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2013/301224

MAHKEMESİ : Fethiye(Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/09/2008

NUMARASI : 2007/520 (E) ve 2008/917 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde, Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunun 182. maddesinde suç olarak düzenlenen çevrenin taksirle kirletilmesi eylemi, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortama taksirle verilmesidir.

Türk Ceza Kanunun 182. maddesinde suç olarak düzenlenen çevrenin taksirle kirletilmesi eylemi, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortama taksirle verilmesidir.

Bu kapsamda bir kusurluluk türü olan taksir, hukuki anlamda failin suç işlemek istememesi, buna rağmen hukuk düzeninin gereklerine de aldırmaması halini ifade eder. Türk Ceza Kanunu, taksiri bilinçli ve bilinçsiz taksir olarak ikili şekilde düzenlemiştir. Buna göre “bilinçsiz taksir” Türk Ceza Kanununun 22/2. maddesinde, "dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi" biçiminde tanımlanmış; bilinçli taksir ise aynı maddenin üçüncü fıkrasında "kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi" şeklinde açıklanmıştır. Bu düzenleme uyarınca bilinçli taksir ile bilinçsiz taksir arasındaki temel farklılık, bilinçli taksirde istenmeyen neticenin öngörülmesiyken, bilinçsiz taksirde ise öngörülmemesidir. Başka bir deyişle, bilinçsiz taksirde fail özen yükümlülüğünün ihlali dolayısıyla kanuni tanıma uygun bir fiilin gerçekleşeceği ihtimalini düşünmemektedir. Bilinçli taksirde ise fail, suçun konusu bakımından somut bir tehlikenin varlığını öngörmesine rağmen bu tehlikenin derecesini önemsememesi veya kendi yeteneğini abartması ya da şansına güvenmesi nedeniyle kanuni tanıma uygun bir fiilin gerçekleşmeyeceğine güven

beslemektedir. Bu açıklamalar ışığı altında dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla kirlenme neticesi öngörülmeden atık veya artıkların alıcı ortama verilmesiyle bilinçsiz taksir, kirlenme neticesi öngörülmesine karşın meydana gelmeyeceği düşüncesiyle hareket edilmesi halinde ise bilinçli taksirle çevrenin kirletilmesi suçu oluşacaktır.

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan artık ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak yer verilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; taksirle su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin taksirle kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.