muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/10124, Karar No: 2023/3788, Tarih: 12.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/10124 E.  ,  2023/3788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın göl alanı olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 245 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın göl alanı olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile baraj gölü sahası içerisinde kaldığından davacı idare lehine tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının tespitinde değerlendirilen unsurların mükerrer olarak objektif değer artış oranının tayininde de dikkate alındığını, taşınmazın objektif değer artışı uygulanmasını gerektiren bir özelliğinin bulunmadığını, karar kesinleştiğinde davalıya ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verilen bedele bankaca faiz ödemesi yapıldığı halde, ayrıca faiz hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğunu ve müvekkili idarenin harçlardan muaf olduğunu, taşınmazın kamulaştırma bedelinin yüksek hesap edildiğini ileri sürmüştür.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin hükme esas almış olduğu bilirkişi raporunun dosya içerisinde bulunan verilere aykırı şekilde hazırlandığını, dava konusu taşınmazın sulu arazi vasfında olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin hükme esas almış olduğu bilirkişi raporunun dosya içerisinde bulunan verilere aykırı şekilde hazırlandığını, dava konusu taşınmazın sulu arazi vasfında olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihinde geçerli olan resmi veri listesi esas alınarak, yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek, sulu arazi için %4 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanmak suretiyle net gelir yöntemine göre biçilen değerin uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının tespitinde değerlendirilen unsurların mükerrer olarak objektif değer artış oranının tayininde de dikkate alındığını, taşınmazın objektif değer artışı uygulanmasını gerektiren bir özelliğinin bulunmadığını, karar kesinleştiğinde davalıya ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verilen bedele bankaca faiz ödemesi yapıldığı halde, ayrıca faiz hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğunu ve müvekkili idarenin harçlardan muaf olduğunu, ağaçların taşınmaza kapama bahçe özelliği vermediğini, taşınmazın kamulaştırma bedelinin yüksek hesap edildiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, ilçe verileri ile hesaplama yapılması ve kapitalizasyon faiz oranının %3 alınması gerektiğini, bilirkişi tarafından kullanılan verilerin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Arazi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 245 ada 6 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın sulama kaynağı ve yeterliliği hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmıştır.

4. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı uygun görülmüştür.

3. Dava konusu taşınmazın sulama kaynağı ve yeterliliği hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmıştır.

4. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı uygun görülmüştür.

5. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

6.Davacı idare vekilince 21.09.2017 tarihli banka dekontu ile 225.733,77 TL depo edilmiş olmasına rağmen fazla depo edilen bedelin miktarının hükümde hatalı gösterilmesi,

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı tarafın temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine yerine (Davacı kurum tarafından depo edilen 225.733,77TL bedelden, kamulaştırma bedeli olan 174.993,06TL’nin mahsubu ile fazla yatırılan 50.740,71 TL bedelin, davalılar tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalılardan hisseleri oranında alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa fazla yatan bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine,) ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz başvuru harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/864, Karar No: 2024/1172, Tarih: 19.03.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/864 E.  ,  2024/1172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1827 E., 2022/1990 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Varto Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/145 E., 2021/182 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Muş ili Varto İlçesinde yapılacak olan Alpaslan II Barajı nedeniyle ......, Köyünde bulunan taşınmazların kamulaştırıldığını ve zorunlu olarak göç ettirildiklerini, baraj ihalesini alan davalı şirketin söz konusu baraj nedeniyle etkilenen evlerin tespiti için Likya Şehir Planlama Mimarlık ve Kentsel Tasarım Ltd. Şti. ile anlaştığını, bu şirketin hak sahipliği için 4 kriter belirlediğini ancak bu kriterlerin neye göre belirlendiğinin belirsiz olduğunu, zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan ve şirketin belirlemiş olduğu kriterleri sağlayan kişilere 130.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin tamamen İskan Kanunu çerçevesinde göçe zorlanacak olan ailelere verildiğini, yapılan ödemelerin hibe kapsamında olmadığını, yüklenici firma tarafından öncelikle hak sahipliğinin tespiti için köylülerin İl Özel İdaresine başvuru yapmaları, idare tarafından hak sahibi olarak görülmeleri halinde ödeme yapılacağının belirtildiğini, ancak İl Özel İdaresinin hak sahiplerini belirlemesine yönelik işlemin, hak sahiplerini belirleme yetkisinin Köy İhtiyar Heyetine ait olduğu gerekçesiyle Van İdare Mahkemesince iptal edildiğini, müvekkili davacının hak sahibi olduğunun Köy İhtiyar Heyeti tarafından tespit edildiğini, İskan Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği kapsamında köy sakinlerine yapılan ödemelerin miktarlarının farklı ve bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, köy sakinlerine yapılacak ödemelerin muhatapları tespit edilirken İl Özel İdaresinin hazırlamış olduğu kriterler ve listelerin dikkate alındığını, halbuki bu kriterlerin belirlenmesinde yetkili olan mercinin köy ihtiyar heyeti olduğunu, HES nedeniyle göçe zorlanmasına rağmen İskan Kanunu hükümlerine aykırı şekilde ödeme yapılmadığını ileri sürerek, 130.000,00 TL iskan alacağının taksit tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili; davalı şirketin elektrik üretim lisansının bulunmadığını, elektrik üretim lisansının dava dışı ...Nehri Üretim A.Ş.ye ait olduğunu, davalı şirketin HES sahasındaki inşaat işlerini yürüten ana müteahhit ve dava dışı şirketle farklı şirketler olduklarını, bu nedenlerle davanın öncelikle husumet yönünde reddine karar verilmesi gerektiğini, 5543 sayılı İskan Kanunu'nun (5543 sayılı Kanun) 12 nci madddesi ile EK-2 maddesi uyarınca HES kapsamındaki uygulamalarda görevli ve yetkili idarelerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü olduğunu, kamulaştırma bedelin davacıya usulüne uygun ödendiğini, yatırımcı özel hukuk tüzel kişilerin İskan Kanunu ve Uygulamaları yönetmeliği çerçevesinde herhangi bir kamusal tazmin yükümlüğünün bulunmadığını, ancak bir takım farklı zamanlarda yöre halkına çeşitli bağışlar yapılabildiğini, bir düzenleyici işlemle bağış yapılacak kişilerin belirlenmediğini, şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini veya işlemin denetim eksenlerinde sorgulamaya çalışmanın yerinde olmadığını, kamusal makamların verileri dikkate alınarak takdiri kendilerine ait olmak üzere bir takım objektif şartlar belirlendiğini, davacının talebinin herhangi bir hukuki kaynağının olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Muş İli, ......, İlçesi, ......,Köyünde ......, II Barajı dahilinde kamulaştırılacak taşınmazların parsel numaralarını içerir liste kapsamında dava konusu taşınmazın yarısının kamulaştırma alanı içinde kaldığı, kamulaştırma için 21.08.2017 tarihinde ilanın yapıldığı, davacının yaklaşık 40-45 yıldan beri köyde ikamet ettiği yönünde kollukça tutanağın düzenlenmiş olduğu ve tanık beyanları doğrultusunda davacının yaklaşık 10 yıldır Muş İline gidip gelme durumunun belirtildiği, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce sunulan cevabi yazı doğrultusunda yatırımcı ........., Nehri Enerji Üretim A.Ş.nin Energo Pro Türkiye bünyesinde bulunan alt şirket olduğu bildirildiğinden davalıya husumetin yüklenebileceği, davalı tarafça hak sahiplerinin belirlenmesinde 06.09.2017 tarihinden beri kesintisiz ikametgahın köyde bulunması koşulu esas alındığı, davacının 27.12.2017 tarihinde ......., Köyüne ikametini taşıdığı ve kamulaştırma için ilan tarihi olan 21.08.2017 tarihinden daha öncesinde söz konusu köyde kesintisiz ikamet etmediğinin anlaşıldığı, İskan Kanunu gereği davacının yerleşim yeri için aranan sürekli kalma objektif şartını yerine getiremediği, dosyada bir sureti mevcut elektrik aboneliği sözleşmesinin kuruluş yılı 2019 olduğundan dolayı söz konusu aboneliğin ve yine kolluk tarafından düzenlenen tutanağın beyana dayalı olması nedeniyle bu tutanağın da ikamet yönünden yeterli delil teşkil etmediği, tanık beyanları doğrultusunda kişinin yaklaşık 10 yıldır ikamet kapsamında Muş İline gidip gelme durumunun olduğu bildirildiğinden, davacının belirlenen söz konusu ikamet şartını taşımadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; kararın 5543 sayılı Kanun'a aykırı olduğunu, ikamet için gerekli görülen 21.08.2017 tarihinin neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, müvekkilinin köyün en eski yerleşenlerinden olduğunu, baraj yapımı ile evi sular altında kalacağından ödeme yapılması gerektiğini, sundukları belgeler ve dinlettikleri tanıklarla köyde yaşadığının kanıtladığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; kararın 5543 sayılı Kanun'a aykırı olduğunu, ikamet için gerekli görülen 21.08.2017 tarihinin neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, müvekkilinin köyün en eski yerleşenlerinden olduğunu, baraj yapımı ile evi sular altında kalacağından ödeme yapılması gerektiğini, sundukları belgeler ve dinlettikleri tanıklarla köyde yaşadığının kanıtladığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Türk Medeni Kanunu'nun 19 uncu maddesinde "Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz." şeklinde düzenlemenin yer aldığını, dosyada bulunan bilgi ve belgelerden, Alparslan-II baraj sahası içinde davacıya ait evin yer aldığı, ancak davacının çocuğunun eğitimi nedeniyle Muş merkeze taşındığı, köye sürekli gelip gittiği, bu hususun tanık beyanları ile sabit olduğu, ayrıca davacının ikametini 27.12.2017 tarihinde Tepe Köyüne taşısa da köy ihtiyar heyetince düzenlenen hak sahipliği listesinde yer almadığı, yapılan ödemeden faydalanabilmesi için köyde kesintisiz ikamet etme şartını taşıması gerektiği, davacının ise ikamet şartını taşımadığı, İlk Derece Mahkemesince davacının ikamet şartını sağlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 5543 sayılı Kanun'dan kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 5543 sayılı Kanun'un 9 ve 12 nci maddeleri,

2. 5543 sayılı İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. İhbar olunan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili 18.01.2021 tarihli dilekçesinde; Muş İli Varto İlçesi sınırları içerisinde yapılan Alpaslan II Barajı ve HES Projesinin, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde özel sektör yatırımcısı...Nehri Enerji Üretim A.Ş. tarafından inşa edildiğini, ...Nehri Enerji Üretim A.Ş.ye, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 095.01.2017 tarihli üretim lisansını verildiğini, projenin bu lisans kapsamında yapıldığını, baraj inşaatı ile ilgili tüm kamulaştırma işlemlerinin EPDK, Muş Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Milli Emlak Müdürlüğü ve yatırımcı...Nehri Enerji Üretim A.Ş. tarafından yapıldığını, yatırımcı...Nehri Enerji Üretim A.Ş.nin Energo Pro Türkiye bünyesinde bulunan alt bir şirket olduğu belirtilmiştir.

2. Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının çocuğunun eğitimi için zorunlu olarak Muş Merkezde ikamet edindiği, davacının çocuğuna ait 27.08.2018 tarihli öğrenci belgesine göre Sağlık Yüksekokuluna kayıt tarihinin 03.08.2015 olduğu, Mahkemece yazılan müzekkere üzerine kollukça düzenlenen tutanakta, davacının yaklaşık 40-45 yıldan beri köyde ikamet ettiğinin tespit edildiği ve tanıkların, davacının köyle olan bağlantısını hiç koparmadığı, çoğunlukla köyde yaşadığını, ancak 10 yıldır Muş İline gidip geldiği şeklinde beyanlarda bulundukları anlaşılmıştır.

3. Yönetmelik'in 6 ncı maddesinde; "(1) Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da(Ek ibare:RG-9/8/2017-30149)kamulaştırılacak taşınmazı olmayan aileler hak sahibi yapılırlar. (Ek cümle:RG-9/8/2017-30149)" şeklinde düzenleme yer almaktadır. Yukarıda açıklanan belgeler dikkate alındığında, davacının baraj inşaatı nedeniyle kamulaştırma kararı alanın köyde oturmak maksadı ile kaldığı, köyde yaşamını devam ettirdiği ve çocuğunun eğitimi nedeniyle ikametgahını zorunlu olarak Muş İline taşıdığı, ancak tanık anlatımları ve kolluk tutanağına göre köyle bağlantısını hiç kesmediği, asıl maksadının köyde yaşamını idame ettirmek olduğu ve bu nedenle de hak sahibi olması için gereken şartlara haiz olduğu anlaşılmıştır.

4. Davalı şirket vekili; yatırımcı özel hukuk tüzel kişilerin 5543 sayılı Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde herhangi bir kamusal tazmin yükümlüğünün bulunmadığını, ancak bir takım farklı zamanlarda yöre halkına çeşitli bağışlar yapılabildiğini, bir düzenleyici işlemle bağış yapılacak kişilerin belirlenmediğini, şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini veya işlemin denetim eksenlerinde sorgulamaya çalışmanın yerinde olmadığını, kamusal makamların verileri dikkate alınarak takdiri kendilerine ait olmak üzere bir takım objektif şartlar belirlendiğini, davacının talebinin herhangi bir hukuki kaynağının olmadığını savunmuş ise de; hak sahiplerinin belirlenmesi için dava dışı Likya Şehir Planlama Mimarlık ve Kentsel Tasarım Ltd. Şti. ile yapılan anlaşma doğrultusunda, bu şirket tarafından belirlenin kriterlerin, kanunun aradığı şartlara sahip kişilerin hak sahipliğini ortadan kaldıramayacağı, İl Özel İdaresinin hak sahiplerini belirlemeye yetkili olmadığının Van İdare Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile sabit olduğu, şirketin hak sahiplerini belirlemede tek başına yetkili olmadığı, kanunun aradığı şartlara haiz kişilere bu yardımın yapılmasının eşitlik ilkesi ve 5543 sayılı Kanun'un gereği olduğu ortadadır.

5. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davacının hak sahibi olduğu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

5. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davacının hak sahibi olduğu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/154, Karar No: 2014/17871, Tarih: 30.10.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/154 E.  ,  2014/17871 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Sanıkların beraatine

Bononun aradaki anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 24.03.1989-1/2 sayılı kararında öngörüldüğü üzere, yazılı delille ispatı zorunlu olup, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun cevaz verdiği ayrık durumlar dışında tanıkla ispatının olanaklı bulunmadığı cihetle; 05/11/2008 tarihli ekspertiz raporunda bonoda mevcut “15/09/2007” ile “2030,00” ibarelerinin önceden siyah kurşun kalemle yazılmış ibarelerin silinmesinden sonra yazılmış olduğunun belirtilmiş olması karşısında; Mahkemenin “Senedin ilk düzenlendiğinde kurşun kalem ile doldurulan miktar ve tarih hanelerinin sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulması şeklinde gerçekleştiği anlaşılan olayın kurşun kalem ile doldurulması nedeni ile açığa imzalanan senet niteliğinde bulunan belgenin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu konusunda senetle ispat zorunluluğu göz önüne alındığında, sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair cezalandırılmalarına yetecek derecede her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı ve tam bir vicdani kanaat uyandırıcı delil elde edilemediği” şeklindeki kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki 1 numaralı bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

1- Sanıklar müdafiinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanıklar müdafiinin, yüzüne karşı 21/01/2010 tarihinde tefhim edilen hükmü 1412 sayılı CMUK’nun 310. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süresinden sonra 27.04.2010 havale tarihli dilekçe ile temyiz ettiğinden vaki isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Sanıklar hakkında verilen beraat kararına ilişkin katılan vekilinin temyizine yönelik yapılan incelemede ise;

Elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı mahkemece dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 30.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.