muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/369, Karar No: 2022/107, Tarih: 22.02.2022

Anılan kural, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 326. maddesinin 4. fıkrasında; "Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine Cumhuriyet savcısı veya 291. maddede gösterilen kimseler tarafından temyiz edilmişse, yeniden verilen hüküm, evvelki hükümle tayin edilmiş olan cezadan daha ağır olamaz." şeklinde kanuni düzenlemeye dönüştürülmüştür. Buna göre ceza hukukumuzda genel anlamda bir kazanılmış hak kavramından bahsedilemeyeceği, yalnızca 1412 sayılı CMUK'nın 326. maddesinin son fıkrası uyarınca sınırlı biçimde uygulanabilecek olan "cezayı aleyhe değiştirememe" veya "aleyhte düzeltme yasağı"nın söz konusu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu kuralla ilgili olarak 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 307. maddesinin dördüncü fıkrasında ise; "Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine Cumhuriyet savcısı veya 262. maddede gösterilen kimselerce temyiz edilmişse yeniden verilen hüküm önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanundaki açık düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere; yaptırımı ve sonuçlarını aleyhe değiştirme yasağının kapsamı yalnızca ceza miktarı ile sınırlı olacak, sanık veya onun lehine ilgililer tarafından temyiz davası açıldığında, lehe bozma üzerine yeniden kurulan hükümle belirlenen ceza ve sonuç önceki hükümle belirlenen cezadan ve sonuçtan daha ağır olamayacaktır.

Gerek bozma ilamında, gerekse yerel mahkemece bozmadan sonra kurulan hükümde yaptırım ve sonuçları aleyhe değiştirme yasağına aykırılığın söz konusu olup olmadığı önceki ve sonraki hükümlerde yer alan ceza ve yaptırımların tüm yönleri ile karşılaştırılması suretiyle belirlenecektir.

Ceza Genel Kurulunun 20.06.2006 tarihli ve 124-165 sayılı kararında; istinaf ve temyiz kanun yolları bakımından pozitif hukukumuzda yer alan "cezanın aleyhe değiştirilmemesi" ilkesinin, ceza muhakemesinin mutlak ve vazgeçilemez değerleri arasında yer alan ve evrensel hukukun benimsediği bir ilke olmadığı, kanunun düzenleniş biçimi ve amacı itibarıyla, asıl ceza yargılamasında verilen kararlara karşı kesin hükme kadar masumiyet karinesinden yararlanma hakkı bulunan sanığın temyiz kanun yoluna başvurudan çekinmemesini temine yönelik bir prensip olduğu açıklanmıştır.

Belirtildiği üzere aleyhe değiştirme yasağı münhasıran "cezalar" ile ilgili ve sınırlı olup, fiilin nitelendirilmesinde ve suç adının belirlenmesinde geçerli değildir. Cezalar 5237 sayılı TCK'nın 45. maddesinde; hapis ve adli para cezaları olarak sayıldığından, cezalar arasında sayılmayan güvenlik tedbirleri ile diğer müesseselerin bu yasak kapsamda değerlendirilemeyeceği Ceza Genel Kurulunca duraksamasız olarak kabul edilmiştir.

Belirtildiği üzere aleyhe değiştirme yasağı münhasıran "cezalar" ile ilgili ve sınırlı olup, fiilin nitelendirilmesinde ve suç adının belirlenmesinde geçerli değildir. Cezalar 5237 sayılı TCK'nın 45. maddesinde; hapis ve adli para cezaları olarak sayıldığından, cezalar arasında sayılmayan güvenlik tedbirleri ile diğer müesseselerin bu yasak kapsamda değerlendirilemeyeceği Ceza Genel Kurulunca duraksamasız olarak kabul edilmiştir.

Öte yandan, ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir. 5271 sayılı CMK'nın 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Anılan Kanun'un 170. maddesinin 4. fıkrasında da; "İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

CMK'nın 225. maddesinde de; "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Bu madde gereğince hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.

Anılan kanuni düzenlemelere göre, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia olunan eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması kanuna açıkça aykırılık oluşturacaktır. Öğretide "davasız yargılama olmaz" ve "yargılamanın sınırlılığı" olarak ifade edilen bu ilke uyarınca hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuki çözüme kavuşturacaktır.

Yine, CMK'nın 226. maddesinde ise "Sanık, suçun hukuki niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanuni unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.

Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır." hükmü getirilmiştir.

Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.

Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır." hükmü getirilmiştir.

Soruşturma evresinde elde ettiği delillerden ulaştığı sonuca göre iddianameyi hazırlamakla görevli iddia makamı, düzenlenen iddianame ile CMK'nın 225. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kovuşturma evresinin sınırlarını belirlemektedir. Bu bakımdan iddianamede, yüklenen suçun unsurlarını oluşturan fiil/fiillerin nelerden ibaret olduğunun hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde açıklanması zorunludur. Böylelikle sanık; iddianameden üzerine atılı suçun ne olduğunu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde anlamalı, buna göre savunmasını yapabilmeli ve delillerini sunabilmelidir. CMK'nın 226. maddesindeki düzenlemeyle iddianamede anlatılan eylem değişmemiş olduğunda, kanun koyucu o eylemin hukuki niteliğinde değişiklik olmasını "yargılamanın sınırlılığı" ilkesine aykırı görmemiş, bu gibi hâllerde sanığa ek savunma hakkı verilerek değişen suç niteliğine göre bir hüküm kurulmasına imkân sağlamıştır. Bu düzenlemenin bir sonucu olarak mahkeme, eylemin hangi suçu oluşturacağına ilişkin nitelendirmede iddia ve savunmayla bağlı değildir. Örneğin, iddianamede kasten öldürmeye teşebbüs olarak nitelendirilen eylemin kasten yaralama suçunu oluşturacağı görüşünde olan mahkemece, sanığa ek savunma hakkı da verilmek suretiyle bahse konu suçtan hüküm kurulabilecektir. İddianamede anlatılan ve kapsamı belirlenen olayın dışında bir failin yargılanması söz konusu olduğunda ise suç duyurusunda bulunulması ve iddianame ile dava açılması hâlinde gerekli görülürse her iki iddianame ile açılan davaların birleştirilmesi yoluna gidilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Suç tarihi olan 10.10.2013’te ele geçirilen net 30.632,8 gram esrar nedeniyle sanık ... ile inceleme dışı sanıklar ..., ... ve ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan düzenlenen ve kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna ilişkin herhangi bir anlatıma ve sevke yer verilmeyen iddianame üzerine yapılan yargılama sonucunda; sanığın mahkemede, 18.03.2014 tarihli oturumda, yapmış olduğu; “Atılı suçlamayı kabul etmem, yaklaşık bir sene önce iki, üç defa esrar kullanmıştım.” şeklindeki savunması esas alınarak, ek savunma hakkı verilmek suretiyle TCK’nın 191. maddesi uyarınca kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan 5 ay hapis cezasına hükmolunduğu, hükmün yalnızca sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece; “Sanık ... hakkında suça konu uyuşturucu maddenin ticaretini yaptığından bahisle kamu davası açılmış olup, karar yerinde bu suçu işlediğine veya diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delilin dosyada bulunmadığına değinilmişse de anılan suç bakımından verilmiş bir hüküm olmadığı gözetilerek açılan dava ile ilgili her zaman mahallinde bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.” biçimindeki eleştiri ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, ek savunma hakkı verilmek suretiyle mahkûmiyet hükmü kurulması isabetsizliğinden bozulduğu, bozmaya uyan ve iddianame anlatılan uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu sabit gören Yerel Mahkemece sanığın, TCK’nın 188/3, 52, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 8 yıl hapis ve 1.600 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba karar verildiği, Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında suçun sübutuna ve kabulüne ilişkin herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı dosya kapsamında;

Yerel Mahkemece, sanığın 18.03.2014 tarihli oturumda yapmış olduğu; “Atılı suçlamayı kabul etmem, yaklaşık bir sene önce iki, üç defa esrar kullanmıştım.” şeklindeki beyanı esas alınarak, ek savunma hakkı verilmek suretiyle sanık hakkında TCK’nın 191. maddesi uyarınca kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan 5 ay hapis cezasına hükmedilmiş ise de uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin anlatıma ve açıklamalara yer verilen iddianamede, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna ilişkin herhangi bir anlatım bulunmadığı gibi bu anlama gelebilecek bir iddia ve isnada da yer verilmemiştir. Ayrıca iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen net 30.632,8 gram esrarın nakledilmesi eyleminin, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna dönüşme ihtimali de hukuken mümkün değildir. Bu bağlamda, Yerel Mahkemece, “davasız yargılama olmaz” ilkesine aykırı olarak iddianamede açıklanan fiilin dışına çıkılıp dava konusu edilmeyen kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

Bununla birlikte söz konusu bu hükmün, Özel Daire bozma kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde sabit olduğuna karar verilen uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna, diğer bir anlatımla sanık lehine aleyhe değiştirme yasağına konu edilmesinin de imkânı bulunmamaktadır. Zira “cezanın aleyhe değiştirilmemesi” ilkesinin uygulanabilmesi için iddianamede anlatılan ve bu bağlamda dava konusu edilen uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan yanılgılı da olsa bir hüküm kurulması gerekmektedir. Uyuşmazlık konusu olayda ise bozma öncesi yapılan yargılama sonucunda uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan herhangi bir hüküm kurulmamıştır. Dolayısıyla iddianame anlatımında yer verilmeyen, dava konusu edilmeyen ve ayrıca iddianame kapsamı itibarıyla uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan dönüşme ihtimali de bulunmayan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün, uyuşturucu madde ticareti yapma suçu sabit görülen sanık lehine, aleyhe değiştirme yasağına konu edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının haklı nedene dayanmayan itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Ceza Genel Kurulunun incelemeye konu iş bu dosyasında Genel Kurulun sayın çoğunluğu ile aramızda görüş ayrılığı doğmuştur. Şöyle ki;

Sanık ... hakkında Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının 10.02.2014 tarihli 586/38 sayılı iddianamesi ile uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan TCK’nın 188/3. maddesi gereğince cezalandırılması için kamu davası açılmıştır.

Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.04.2014 tarihli 37/77 sayılı kararı ile sanık ...’ün uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğine ve diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delilin dosyada mevcut bulunmadığı gerekçelendirilip sanığın uyuşturucu kullanıcısı olduğunu söylemesi nedeniyle sanığın eylemini uyuşturucu kullanmak suçuna dönüştürüp TCK'nın 191. maddesinden ek savunma verilerek sanık ...’un uyuşturucu madde kullanmak suçundan TCK’nın191/1, 192/3, 62/1. maddeleri gereğince neticeten 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

5 ay hapis cezasına mahkûmiyete dair bu kararı sadece sanık ... temyiz etmiştir.

5 ay hapis cezasına mahkûmiyete dair bu kararı sadece sanık ... temyiz etmiştir.

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 28.05.2015 tarihli 739/5468 sayılı kararı ile, uyuşturucu madde ticaretine ilişkin olarak; 'Sanık ... hakkında suça konu uyuşturucu maddenin ticaretini yaptığından bahisle kamu davası açılmış olup, karar yerinde bu suçu işlediğine veya diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delilin dosyada bulunmadığına değinilmişse de anılan suç bakımından verilmiş bir hüküm olmadığı gözetilerek açılan dava ile ilgili her zaman mahallinde bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.' denilerek uyuşturucu madde kullanma suçuna ilişkin olarak ise 'Sanık ... hakkında 10.10.2013 tarihinden yaklaşık 1 yıl önce uyuşturucu madde kullanmak suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden ek savunma hakkı verilerek yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi' denilerek Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin anılan hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma üzerine Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.11.2015 tarih ve 182/298 sayılı kararı ile sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan TCK’nın 188/3. maddesi gereğince 8 yıl hapis ve 1.600 TL adli para cezası ile mahkûmiyet kararı vermiştir.

Sanık ve müdafisi tarafından temyiz edilen uyuşturucu madde ticareti suçundan kurulan 8 yıl hapis ve 1.600 TL adli para cezası ile mahkûmiyete dair son hüküm ise Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 29.05.2017 tarihli 2015/17460 ve 2017/1310 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin son kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin açık hükmüne rağmen sanık hakkında 5 aydan fazla hapis cezası verilemeyeceğinden bahisle itirazda bulunulmuştur.

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin son kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin açık hükmüne rağmen sanık hakkında 5 aydan fazla hapis cezası verilemeyeceğinden bahisle itirazda bulunulmuştur.

Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesi ilk hükmünde sanık ...'un uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğine ve diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delilin dosyada mevcut bulunmadığı gerekçelendirilip uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu, uyuşturucu madde kullanmak suçuna dönüştürüp eylemi bölmeden ek savunma hakkı vererek sanık hakkında uyuşturucu madde kullanmak suçundan 5 ay hapis cezası vermiştir. Bu kararla mahkeme, sanık ...’un uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun sabit olmadığını, cezalandırılmasına yeterli delil olmadığını belirleyip gerekçeye bağlamıştır. Bu kararı sadece sanık temyiz ettiği için artık temyiz incelemesi ve sonrasında 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin açık hükmüne rağmen sanık aleyhine fazla ceza öngören bir uygulama ve karar düşünülemez. Yargıtay 9. Ceza Dairesinin bozma kararında, eylemin uyuşturucu ticareti suçundan beraate ilişkin bir gerekçe olduğu vurgulanmış ancak bu yönde bir hüküm olmadığına işaret edildikten sonra, artık ilk derece mahkemesi uyuşturucu kullanma suçundan açılmış dava olmadığına göre eldeki tek ve dönüşmemiş eylem olan uyuşturucu madde ticareti suçundan beraat dışında bir hüküm kuramaz. Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin bozma sonrası uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkûmiyet kararı kurduğunun kabulü karşısında ise artık karar tarihinde yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin açık hükmü gereği, ilk hükmü sadece sanık temyiz ettiği için sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti suçundan belirlediği 8 yıl hapis cezasını neticeten 5 ay hapis cezasına dönüştürerek hüküm kurması gerekirdi.

Bu açıklamalar çerçevesinde; Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin Yargıtay 9. Ceza Dairesinin bozma sonrası verdiği uyuşturucu madde ticareti suçuna ilişkin mahkûmiyet kararı ile Yargıtay 9. Ceza Dairesinin sanık ... hakkındaki 29.05.2017 tarihli 2015/17460 ve 2017/1310 sayılı 8 yıl hapis ve 1.600 TL adli para cezasının onanmasına dair kararı hatalıdır. Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ilk kararındaki ve Yargıtay 9. Ceza Dairesinin bozma kararındaki 'Sanığın uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğine veya diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delilin dosyada bulunmadığına' ilişkin sanık lehine kazanılmış hak oluşturan gerekçe, kabul ve bozma vurgusu dikkate alınmadığından, onama kararına konu ilk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararına konu kabulündeki 8 yıl hapis ve 1.600 TL adli para cezası CMUK ‘un 326/son maddesi gereğince 5 ay hapis cezasına dönüştürülmediğinden, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bu doğrultudaki itirazının kabulü gerekirken, itirazın reddine dair Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun görüşüne katılmamaktayız." düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyeleri ... ve ...;"Uyuşturucu madde sevk ederken görevliler tarafından yakalanan sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan kamu davasının açılması üzerine, yapılan yargılama sonucunda, gerekçeli kararda; 'Sanığın uyuşturucu madde ticareti yaptığına ya da haklarında mahkûmiyet hükmü verilen sanıklarla iştirak iradesi içerisinde hareket ettiğine dair yeterli ve inandırıcı delil elde edilemediği' şeklindeki gerekçeye yer verilerek sorgusu yapılırken yakalandığı tarihten yaklaşık 1 yıl önce uyuşturucu madde kullandığı yönündeki ikrarına dayanılarak ek savunma hakkı tanındıktan sonra uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı mahkûmiyet kararı verilmesine karşın, yakalandığı tarihte ele geçirilen uyuşturucu madde ile sanık arasında herhangi bir irtibat kurulmadığı gibi yargılamaya konu edilmeyen ancak sorgu sırasında sanık tarafından ikrar edilen 1 yıl önceki eylemin mahkûmiyet hükmüne esas alındığı da belirtilmeyerek hüküm karıştırılmış ve bu kararın sadece sanık müdafi tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Yüksek 9. Ceza Dairesi tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda; uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan dolayı hüküm kurulmadığı için anılan suçtan zamanaşımı süresi içerisinde hüküm kurulabileceği belirtildikten sonra, uyuşturucu madde kullanmak suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün, bu hususta usulüne uygun dava açılmadığından bahisle bozulmasına karar verilmiş, Yerel Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan mahkûmiyet kararı verilirken bozma öncesi hükmedilen cezanın kazanılmış hak teşkil edip etmeyeceği hususunda Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızda uyuşmazlık doğmuştur.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle bütün çağdaş hukuk sistemlerinde olduğu gibi bizim hukuk sistemimizin de olmazsa olmazı olan ceza muhakemesi hukukunun amacı ve önemi açıklanarak, bu amaç doğrultusunda aşağıda sıralanan sorunların sırayla çözümlenerek sonuç itibariyle sanığın kendi temyizi üzerine ulaşılan nihai sonucun hukuki güvenlik ilkesini zedeleyip zedelemediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

1. sorun; uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı dava açılıp açılmadığı,

2. sorun; uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı usulüne uygun bir davanın açılmadığının kabul edilmesi hâlinde, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan açılan davanın, ek savunma verilerek uyuşturucu madde kullanmak suçuna dönüştürülmesinin mümkün olup olamayacağı,

1. sorun; uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı dava açılıp açılmadığı,

2. sorun; uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı usulüne uygun bir davanın açılmadığının kabul edilmesi hâlinde, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan açılan davanın, ek savunma verilerek uyuşturucu madde kullanmak suçuna dönüştürülmesinin mümkün olup olamayacağı,

3. sorun; sanık hakkında bozma öncesi kurulan hükmün, gerekçeyle birlikte değerlendirilmesi hâlinde uyuşturucu madde ticareti yapmak suçunu kapsayıp kapsamadığı, bir başka deyişle mahkûmiyet hükmüne yakalama tarihinde ele geçirilen uyuşturucu maddenin mi, yoksa sanığın 1 yıl önce uyuşturucu madde kullandığı yönündeki ifadesinin mi esas alındığı ve buna bağlı olarak uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan dolayı usulüne uygun olarak açılan davanın, uyuşturucu madde kullanmak suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı,

4. sorun; uyuşturucu madde kullanmak suçundan dolayı hükmedilen cezanın aleyhe temyiz olmaması nedeniyle kazanılmış hak teşkil edip etmeyeceği ve buna bağlı olarak hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edilip edilmeyeceği,

Bu husustaki kanuni düzenlemelerin; öğretide ve benzer olaylardaki yargı kararlarında nasıl karşılık bulduğundan yararlanılarak belirlenmesi gerekmektedir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında, kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Belirtilen kanunun 170. maddesinin 4. fıkrasında da; 'İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır.' düzenlemesine yer verilmiştir.

CMK’nun 225. maddesi uyarınca da; 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.' Bu düzenleme gereğince hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.

Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğin araştırılıp bulunmasıdır. Ancak bu yapılırken insanlık onuru, hukukun ve ceza muhakemesi hukukunun temel ilkeleri daima göz önünde bulundurulacaktır. Maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun, insan hakları ihlallerine yol açmadan araştırılıp bulunmalı, adalet gerçekleştirilmeli ve hukuki barış sağlanmalıdır.

Yukarıda sıralanan sorunların çözümüne gelince;

1. sorunun çözümü;