muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/16600, Karar No: 2018/15876, Tarih: 27.11.2018

a) 4/b bendindeki düzenleme ile 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/n bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/z/ğğ bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/z/hh bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının II bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05/07/2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05/07/2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31/05/2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05/07/2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08/06/2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- n bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

III- Yargılamaya Konu Olay

23/10/2013 günü ... ... ... ... Vakfına ait taşınmazlarda yapılan denetim esnasında, İl Özel İdare binası şantiyesine komşu olan vakıflarının mülkiyetinde olan ... Ada, ... parselde kayıtlı taşınmaz içerisine şantiyeden ayrılan ... ... ... plakalı beton mikseri sürücüsü tarafından çimento karışımlı beton atıklarının dökülerek aracın temizliğinin yapıldığının fotoğraflanarak bildirilmesi üzerine, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce yapılan incelemede yaklaşık 1 metre küp çimento karışımlı beton atıklarının toprağa dökülmüş olduğu, İl Özel İdaresi binası şantiyesi beton döküm işini yaptığı belirlenen ... ... Yapı Elamanları Mad. İnş. Taah. San. Tic. A.Ş'ye ait ... plakalı beton mikserinin sürücüsünün şirket çalışanı sanık ... olduğunun tespit edildiği ve 30/10/2013 gün ve ... seri nolu denetim tutanağı tanzim edildiğinin bildirildiği, böylelikle sanığın üzerine atılı çevrenin kasten kirletilmesi suçunu işlediği iddiasıyla dava açılmıştır.

Sanık savunmasında; “Suçlamayı kabul etmiyorum. O zaman ben ... Beton'da çalışıyordum. Özel İdare binasının inşaatına beton taşıyordum. Betonu inşaatı boşalttıktan sonra yan tarafında boşluk olan ve özel iadreye ait olduğunu sandığım bu yerde mikserin oluğunu yıkamak zorundaydım. Yoksa taşıtların bulunduğu yola yıkamadan çıktığımızda beton malzemeleri yola dökülüyor veya araçlara geliyor tehlike oluşturuyordu. Ben oranın özel idareye ait olduğunu sanıyordum Diğer şoför arkadaşlarda aynı yerde yıkama yapıyordu" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yerel Mahkemece herhangi bir keşif işlemi icra edilmemiş, bilirkişi raporu temin edilmemiştir.

Bu suretle, dosya, üniversitelerin ziraat fakültesi toprak bilimi ve bitki besleme, çevre mühendisliği, kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi edilerek, atığın alıcı ortamı kirlettiği ya da kirletme ihtimali taşıyıp taşımadığı yönünden, yukarıda II numaralı kısımda açıklanan yönetmelikler ya da ekleriyle birebir ilişki kurulmak suretiyle Yargıtay denetimine imkân sağlayacak içerikte rapor alınıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ve eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

IV- Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle sanık ...’nin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 27/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11432, Karar No: 2018/2560, Tarih: 02.04.2018

**14. Hukuk Dairesi         2015/11432 E.  ,  2018/2560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.09.2014 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi ve kal talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, komşuluk hukukuna dayalı elatmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.

Davacı, kayden maliki olduğu 849 ve 850 parsel sayılı taşınmazlarının sınırına komşu 848 parsel sayılı taşınmaz malikinin uzun yıllar önce çınar ağacı diktiğini, bu ağaçların taşınmazına zarar verdiğini, zirai faaliyetine mani olduğunu beyanla elatmanın önlenmesi ve ağaçların kal’ini istemiştir.

Davalı, ağaçların gövdesinin kendi tapulu taşınmazının içerisinde olduğunu sarkan dallarının ise budandığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile; çınar ağacının köklerinin sökülmesi suretiyle komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nun "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerekir. İleride zarar doğacağından bahisle dava açılamayacağından bu şekilde açılan davalar reddedilmelidir. Ancak, istisnai durumlarda, henüz zarar doğmadığı halde, yakın gelecekte zarar doğacağı pek muhtemel veya muhakkak ise, davacıya zarar tehlikesinin önlenmesi davasını açma hakkı tanınmalı, zararın doğması beklenmemelidir.

Elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerekir. İleride zarar doğacağından bahisle dava açılamayacağından bu şekilde açılan davalar reddedilmelidir. Ancak, istisnai durumlarda, henüz zarar doğmadığı halde, yakın gelecekte zarar doğacağı pek muhtemel veya muhakkak ise, davacıya zarar tehlikesinin önlenmesi davasını açma hakkı tanınmalı, zararın doğması beklenmemelidir.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında davalının kusurlu olması aranmaz. Davalının kusurlu olup olmaması, kasıtlı hareket edip etmemesi, elatmanın önlenmesi davasına etkili değildir. Yeter ki, davalının eylemi ile davacının zararı arasında illiyet bağı bulunsun. Davalının hiçbir kusuru olmasa dahi, elatmanın önlenmesine, eski hale getirme ve tazminata hükmedilebilir. Kural olarak davacının zararının doğmaması için bir önlem almaması da elatmanın önlenmesi davasını etkilemez.

Davaya konu olayda uygulama imkanı bulunan TMK’nun 740. maddesi, başkasının mülküne geçip zarar veren dal ve köklerin, zarar gören mülk sahibi tarafından kesilebileceği hükmünü içermektedir. Malikin kendi taşınmazı üzerine diktiği ağaçların dalları ve kökleri komşunun taşınmazına geçip zarar verdiği takdirde, ikaz üzerine münasip bir müddet içerisinde bu dal ve köklerin kesilmesi gerekir. Malik tarafından kesilmediği takdirde, komşunun bu dal ve kökleri kesip zaptetmek hakkı doğar. Ancak tüm ağaçların kesilmesine ilişkin hüküm kurulmamalıdır.

Taşkınlığın belirlenebilmesi için mahkemece öncelikle taraflara ait taşınmazların tapu kayıtları ile çap ve krokileri getirtilmeli, yapılacak keşifte, kadastro mühendisi veya tapu fen memuru bilirkişi yanında ziraatçi bir bilirkişi de hazır bulundurulmalıdır. Davalının kendi taşınmazı içerisine diktiği ağaçların gölge yapmak suretiyle davacının taşınmazı üzerindeki bitkilere, katlanma sınırını aşacak şekilde zarar verdiği yapılan keşif ve uzman bilirkişi raporu ile belirlendiği takdirde, bu zarar ağaç dallarının budanması veya seyreltilmesi ile giderilebiliyorsa bu önlemlere, buna rağmen davacının zararı önlenemiyorsa ağaçların kökten kesilmesine veya sökülmesine karar verilmelidir.

Ancak davalının kendi taşınmazı içerisine diktiği ağaçların, ileride büyüyüp davacının taşınmazına gölge yapıp zarar vereceği iddiası ile açılan davaların reddi gerekir. Uzun zaman sonra doğacak muhtemel zararlar için mülkiyet hakkının kısıtlanması, mülkiyetin genel kurallarına ve bizzat Medeni Kanunun 737. maddesi hükmüne ters düşer.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu madde uygulamasında doğrudan bir tecavüz söz konusu olduğundan, ayrıca katlanma sınırını aşan bir zararın bulunup bulunmadığını, mülkiyetin taşkın kullanılıp kullanılmadığını araştırmaya gerek yoktur.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu madde uygulamasında doğrudan bir tecavüz söz konusu olduğundan, ayrıca katlanma sınırını aşan bir zararın bulunup bulunmadığını, mülkiyetin taşkın kullanılıp kullanılmadığını araştırmaya gerek yoktur.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince; Mahkemece davanın kabulü ile; davalının davacıya ait 849 ve 850 parsel sayılı taşınmazların sınırına diktiği fen bilirkişisinin 13.05.2015 tarihli raporunda 5 ve 6 nolu noktalar arasında gösterilen 31 adet çınar ağacının köklerinin sökülmesi suretiyle komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesine karar verilmiştir. Davacının taşınmazlarına davalıya ait ağaçların kökleri itibari ile tecavüz ettiği ağaçların başlarının budanmış olduğu 20.05.2015 havale tarihli ziraat bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Ancak bilirkişi tarafından bu kökler nedeni ile davacının nasıl ne şekilde zarar gördüğü açıklanmamıştır.

Bu durumda mahkemece; yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek suretiyle yerinde 3 ziraat bilirkişi eşliğinde yeniden keşif yapılarak dava konusu ağaçların davacıya zarar verip vermediği, zarar veriyor ise nasıl ve ne şekilde zarar verdiğinin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, zarar varsa bunun nasıl ve ne şekilde giderileceğine dair alınacak önlem ya da önlemlerin belirlenmesi, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken bu hususlar gözetilmeden noksan inceleme ve araştırma ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6879, Karar No: 2021/13703, Tarih: 27.10.2021

**1. Ceza Dairesi         2021/6879 E.  ,  2021/13703 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : 1) İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 17.09.2020 tarih, 2019/27 Esas, 2020/187 Karar sayılı, sanığın kasten öldürme suçundan TCK'nin 81/1, 29, 62, 53, 54, 63 maddeleri gereğince 13 yıl 4 ay hapis cezasına mahkumiyetine dair kararı,

2) ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2020 tarih, 2020/2354 Esas, 2020/2441 Karar sayılı, istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararı.

TÜRK MİLLETİ ADINA

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2020 tarih, 2020/2354 Esas, 2020/2441 Karar sayılı kararının sanık müdafii tarafından CMK'nin 291. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hükmedilen hapis cezasının beş yılın üzerinde olması nedeniyle bölge adliye mahkemesi kararının temyize tabi olduğu belirlenerek yapılan incelemede,

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2020 tarih, 2020/2354 Esas, 2020/2441 Karar sayılı “istinaf başvurusunun esastan reddine dair” hükmünün tüm dosya kapsamına göre hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafiinin meşru müdafaaya, kastının öldürmeye yönelik olmadığına, sanığın beraatine karar

verilmesi gerektiğine yönelen yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle, CMK’nin 302/1. maddesi gereğince, isteme uygun olarak TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA, hükmolunan cezanın miktarı ve tutuklulukta geçen süre göz önüne alındığında, sanık müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince “İnegöl Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.10.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1353, Karar No: 2007/1653, Tarih: 15.05.2007

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/1353 E.  ,  2007/1653 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 805.550.000 TL'sı hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek, Şişli 3. İcra Müdürlüğü'nün 2001/13270 sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının itiraz ettiğini, itirazın iptali ile, 805.550.000 TL'sı tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, hizmet kusuru nedeni ile açılan davaların idari yargıda görülmesi gerektiğini, kusur oranı ve tazminat miktarını kabul etmediklerini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile; Şişli 3. İcra müdürlüğünün 2001/13270 sayılı talep dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 161.110.000 TL asıl alacak üzerinden devamına, işlemiş faize faiz yürütülmemesine, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava TTK.nun 1301. maddesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ile davalı ... müdürlüğünün kazanın meydana geldiği yolun yapım ve bakımdan sorumlu olduğunu belirtilerek kazanın yoldaki ters eğim nedeniyle meydana geldiği belirtilmiştir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonunda alınan 07.11.2oo3 tarihli bilirkişi raporunda da kazanın meydana geldiği karayolunda yolun yapımından kaynaklanan ters eğim olduğu belirlenmiştir. Bu hale göre uyuşmazlık davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar 2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanunun 2. maddesi gereği idari yargı yerinde açılmalıdır. Yargı yolu konusu kamu düzeni ile ilgili olup davanın her aşamasında re’sen gözönünde bulundurulması gerekir. Mahkemece davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esasına girilerek davalı ... hakkında hüküm tesisi doğru değildir.

Sonuç;yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 15.5.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9920, Karar No: 2022/13793, Tarih: 03.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/9920 E.  ,  2022/13793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

KARAR

Dosyanın tetkikinde, Dairemizin 11.02.2022 tarihli 2021/8673 - 2022/2300 sayılı ilamı ile dosya içerisinde bulunmayan hesap raporunun dosyaya eklenilmesi ve kazanın iş kazası olup olmadığı, iş kazası ise rücuya tabi ödeme bulunup bulunmadığı konularında SGK’ya yazı yazılması gerektiğinden bahisle dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verildiği, ancak SGK ile söz konusu yazışma yapılmadan geri çevirme ilamının gereği yerine getirilmeksizin dosyanın temyiz incelemesi için tekrar Dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davalı vekilinin iş kazası yönünde itirazlarının bulunması ve dosya içerisindeki kolluk ifade tutanaklarında kaza yapan aracın işyeri servis aracı olduğu belirtildiğinden; Dairemizce, temyiz talebinin değerlendirilebilmesi bakımından; SGK'ya yazı yazılarak dava konusu olay nedeniyle iş kazası yönünden herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacıya kalıcı iş göremezlik nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmış ise yapılan ödemenin miktarı ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu ve rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, aynı konuda üçüncü bir iade kararına mahal verilmeden geri çevirme kararının gereğinin usul ekonomisi de gözetilerek yargılamanın uzamasına sebebiyet vermemek için Hâkim denetiminde titizlikle yerine getirilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesine İKİNCİ KEZ GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.