muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/6773, Karar No: 2011/8408, Tarih: 15.06.2011

**4. Ceza Dairesi         2011/6773 E.  ,  2011/8408 K.**

* İMAR KİRLİLİĞİNE NEDEN OLMA

* MÜCAVİR ALAN

* ÖZEL İMAR REJİMİNE TABİ YER

* TÜRK CEZA KANUNU (5237) Madde 184

* GECEKONDU KANUNU (775) Madde 37

**"İçtihat Metni"**

ÖZET: 5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU’NUN 184. MADDESİ İLE İMAR KİRLİLİĞİNE NEDEN OLMA SUÇU DÜZENLENİRKEN YASA KOYUCU TARAFINDAN BİLİNÇLİ OLARAK “BELEDİYE SINIRI” KAVRAMI KULLANIL­MIŞTIR. İMAR UYGULAMASI BAKIMINDAN BELEDİYE SINIRI DIŞINDA VE FAKAT BELEDİYENİN RUHSATLANDIRMA YETKİSİ İÇERİSİNDE KALAN MÜ­CAVİR ALANLARDAKİ BİNA VE YAPILARLA İLGİLİ OLARAK BELEDİYELERİN, İMAR KANUNU’NUN 32 VE 42. MADDELERİ UYARINCA RUHSATSIZ VEYA RUHSATA AYKIRI BİNA YAPIMINDA, İNŞAATI DURDURUP MÜHÜRLEME, İMAR PLANINA VEYA RUHSATA UYGUN HALE GETİRİLMEZSE YIKMA VE İDARİ PARA CEZASI UYGULAMA ŞEKLİNDE YETKİ VE GÖREVLERİ BU­LUNMAKTADIR. YASA KOYUCU YALNIZCA BELEDİYE SINIRLARI VEYA ÖZEL İMAR REJİMİNE TABİ YERLER İÇERİSİNDEKİ RUHSATSIZ VEYA RUHSATA AYKIRI BİNA YAPILMASI EYLEMLERİNİ SUÇ OLARAK DÜZENLEMİŞTİR. MÜCAVİR ALANDAKİ RUHSATSIZ BİNA YAPMA EYLEMİ TCY’NİN 184/1. MADDESİNDEKİ SUÇU OLUŞTURMAMAKTADIR. BELEDİYE MÜCAVİR ALANI OLAN YAYLA SAHİLİNDE MÜLKİYETİ DAVALI OLAN, BİLİRKİŞİ RAPORUNA GÖRE ORMAN KADASTROSUNCA ORMAN KANUNU’NUN 2/B MADDESİNE GÖRE HAZİNE ADINA ORMAN VASFINDAN ÇIKARTILAN YERLERDEN OLDUĞU BELİRLENEN DAVA KONUSU YERE KAÇAK İNŞAAT YAPILDIĞI İDDİASIYLA AÇILAN KAMU DAVASINDA; DAVA KONUSU YERİN ÖZEL İMAR REJİMİNE TABİ YERLERDEN OLUP OLMADIĞI ARAŞTIRILIP SAPTANMALI, 775 SAYILI GECEKONDU KANUNU’NUN 37. MADDESİNİN UYGULANIP UYGULANMA­YACAĞI DA TARTIŞILDIKTAN SONRA SANIĞIN HUKUKİ DURUMU DEĞERLEN­DİRİLMELİDİR.

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde gö­rülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCY’nin 184. maddesinin 1. fıkrasında; “yapı ruhsatiyesi alın­madan veya ruhsata aykırı olarak bina yapma ve yaptırma”, aynı maddenin 2. fıkrasında “yapı ruhsatiyesi almadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade etme”, 3. fıkrasında ise “yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade etme” fiilleri suç olarak düzenlenmiş olup, yine aynı maddenin 4. fıkrasında, “üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır” hükmü ile, 1. ve 2. fıkralar bakımından maddenin uygulanacağı yerler “belediye sı­nırları içerisi” veya “özel imar rejimine tabi yerler” biçiminde sınırlandırılmıştır.

Diğer taraftan, 775 sayılı Gecekondu Yasası’nın 37. maddesinin 1. fık­rası uyarınca; belediyelere, Hazine’ye, özel idarelere ve katma bütçeli dairelere ait veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde izinsiz yapı yaptırma, satma, rehnetme, devir ve satın alma eylemlerinde ya da aynı maddenin 2. fıkrası gereği özel kişilerin veya birinci fıkrada sayılanlar dışındaki tüzel kişilerin arazi ve arsaları üzerinde yapılacak izinsiz yapılar hakkında arazi sahibinin başvurusu üzerine, anılan 37. maddeyi değiştiren 5728 sayılı Yasa’nın yü­rürlüğe girmesinden önceki eylemler bakımından 37/1. maddede yazılı ce­zaların, sonraki eylemler bakımından ise eylemin niteliğine göre 154 veya TCK 184/1-2. madde hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Anayasa’nın 38/3 ve TCY’nin 2. maddesinin 1. fıkrasındaki suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve TCK 2/3. maddesinde yer alan; “kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” şeklindeki hü­kümler karşısında, 3. fıkra hariç 184/1. maddenin uygulanabilmesi için ön­celikle maddenin uygulama alanıyla ilgili ‘belediye sınırı’ ve ‘özel imar rejimine tabi yerler’ kavramlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Belediye sınırları; 03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen yönteme göre saptanır. Aynı Kanun’un 6. maddesine göre;

“Belediye sınırları, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kesinleşir.

Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde uygulanmak suretiyle taraflara gös­terilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinleşen sınır kararları ile dayanağı olan belgelerin birer örneği; belediyesine, mahalli tapu dairesine, il özel ida­resine ve o yerin mülki idare amirine gönderilir.

Kesinleşen sınırlar zorunlu nedenler olmadıkça beş yıl süre ile değiş­tirilemez.”

Yürürlükten kaldırılan 07.12.2004 tarihli ve 5272 sayılı Belediye Ka­nunu’nun 5. ve 6. maddeleri de aynı hükümleri kapsamaktadır. Yine, mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu kapsamında belediye sınırı, Kanun’un 4. mad­desinde belirtilen yönteme göre saptanmakta, 5. maddede ise sınırların ke­sinleşmesi yöntemi şöyle düzenlenmekteydi:

1580 - Madde 5: A) “Seksen binden az nüfuslu olan beldelerde belediye meclislerinin kararı ve mahalli idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra vi­layet idare heyetinin tasdiki ile.

B) (Değişik bent: 04/07/1988-KHK-336/1 md; Aynen kabul: 07/02/1990 -3612/10 md.) Seksen binden fazla nüfuslu belediyelerde belediye meclisinin kararı, idare heyetinin muvafakati, Valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığı’nın tasdiki ile kesinleşir.

Tasdik edilmeyen sınır kağıtları esbabı mucibesiyle mahallerine iade edilir. Sınırın değiştirilmesine ihtiyaç olursa yeni sınırın çizilmesi aynı usule tabidir.”

B) (Değişik bent: 04/07/1988-KHK-336/1 md; Aynen kabul: 07/02/1990 -3612/10 md.) Seksen binden fazla nüfuslu belediyelerde belediye meclisinin kararı, idare heyetinin muvafakati, Valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığı’nın tasdiki ile kesinleşir.

Tasdik edilmeyen sınır kağıtları esbabı mucibesiyle mahallerine iade edilir. Sınırın değiştirilmesine ihtiyaç olursa yeni sınırın çizilmesi aynı usule tabidir.”

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 5. maddesinde de bü­yükşehir belediye sınırı tanımlanmıştır: “Büyükşehir belediyelerinin sınırları, adını aldıkları büyükşehirlerin belediye sınırlarıdır.” Aynı Kanun’un 27/3. mad­desi uyarınca; “Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır.”

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 2. maddesinde imar uygulamaları ba­kımından kapsam açıklanmış; “Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir” denilmiştir.

İmar Kanunu’nun 5. maddesinde tanımlandığı üzere mücavir alan; “imar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş olan alanlardır. Aynı maddede imar planı uygulamasında ilgili idarenin; belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediye, bu sınırlar dışında ise valilik olduğu belirtilmiştir.

İmar Kanunu’nun 45. maddesinde de mücavir alanın oluşturulması yöntemi açıklanmıştır:

Madde 45 - “Mücavir alan sınırları belediye meclisi ve il idare kurulu kararına dayanarak vilayetlerce Bakanlığa gönderilir. Bakanlık bunları ince­leyerek aynen veya değiştirerek tasdik etmeye veya değiştirilmek üzere iadeye yetkilidir.

Mücavir alanın ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. Ayrıca, bu alanlar köyleri de ihtiva edebilir. Mücavir alandan çıkarılma da aynı usule tabidir. Bakanlık gerekli gördüğü hallerde mücavir alana alma ve çıkarma hususunda re’sen karar verebilir.”

İmar Kanunu’nun 19. maddesine göre de imar planlarına göre yapılacak parselasyon planları belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, belediye ve mücavir alan dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer.

İmar Kanunu’nun 21/1. maddesinde, kanun kapsamına giren bütün yapılar için belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması zorunlu kılın­mıştır.

Ruhsatsız bina yapılması halinde yapılacak işlemler İmar Kanunu’nun 32. maddesinde gösterilmiştir. Bu hüküm gerek belediye ve mücavir alan içerisinde ve gerekse bu alanlar dışında yapılan ruhsata tabi yapılar bakı­mından geçerlidir:

Madde 32 - “Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabile­cek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.

Madde 32 - “Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabile­cek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.

Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır.

Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.

Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.”

İmar Kanunu’nun 42. maddesinde de ruhsatsız yapılar dolayısıyla yapı sahibine, yapı müteahhidine veya bu aykırılığı 6 iş günü içinde idareye bildirmeyen fenni mesullere idari para cezası verileceği hükmü yer almaktadır.

Özel imar rejimine tabi yerler ise; belirli bir idari sınıra bağlı ka­lınmaksızın, ekonomik, kültürel, doğal ya da başka özellikleri gereğince ve kamu yararı nedeniyle İmar Kanunu’ndan farklı bir şekilde veya tamamlayıcı ve koruyucu nitelikteki imar usul ve esaslarının özel bir kanunla düzenlendiği yerleri ifade etmektedir. Bu nedenle özel imar rejimine tabi yerlerdeki ruhsatsız bina yapılması, yaptırılması eylemlerinin suç sayılması için belediye sınırları içinde olması değil, özel imar rejimine tabi bir yerde olup olmadığı ölçütü aranacaktır. Bu hususun da ilgili belediye veya valilikten sorularak saptanması gerekmektedir.

Açıklanan yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, “belediye sınırı” terimi mülga ve yürürlükteki Belediye Kanunu’nda yasal bir idari kavram olarak gösterilmiş, İmar Kanunu’nun 5. maddesinde mücavir alan tanımlanıp, 45. maddesinde mücavir alanın oluşturulma yöntemi düzenlenmiş ve mücavir alanlardaki ruhsat işlemlerinde belediye başkanlığı yetkili kılınmış, ayrıca İmar Kanunu’nun 2, 5 ve 19. maddelerinde ise “belediye ve mücavir alan içinde” veya “belediye ve mücavir alan sınırları içinde” şeklindeki ifadelerde ‘mücavir alan’ teriminden başka ‘belediye sınırı’ teriminin de imar rejimi açısından anlamına işaret edilmiş ve bu şekilde ‘belediye sınırı’ teriminin salt idari bir kavram olmayıp, imar mevzuatı kavramı olduğu da gösterilmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesi ile imar kirliliğine neden olma suçu düzenlenirken de yasa koyucu tarafından bilinçli olarak “belediye sınırı” kavramı kullanılarak, maddenin 4. fıkrasında, suçla ilgili bu düzenlemenin 3. fıkra hariç, “ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde” uygulanacağı açıklanmış ve böylece, imar uygulaması bakımından belediye sınırı dışında ve fakat belediyenin ruhsatlandırma yetkisi içerisinde kalan mücavir alanlardaki bina ve yapılarla ilgili olarak belediyelerin İmar Kanunu’nun 32 ve 42. maddelerindeki, ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapımına ilişkin inşaatı durdurup mühürleme, imar planına veya ruhsata uygun hale getirilmezse yıkma ve idari para cezası uygulama şeklindeki idari yaptırımlar geçerli olmakla birlikte, yasa koyucunun yalnızca belediye sınırları veya özel imar rejimine tabi yerler içerisindeki ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapılması eylemlerini suç olarak düzenlediğinin anlaşılmasına ve mücavir alandaki ruhsatsız bina yapma eyleminin TCY’nin 184/1. maddesindeki suçu oluşturmayacağının anlaşılmasına karşın, incelenen dosyada belediye mücavir alanı olan yayla sahilinde mülkiyeti davalı olan yere kaçak inşaat yapıldığından bahisle kamu davası açılmış ve bilirkişinin 14.11.2008 tarihli raporunda dava konusu yerin orman kadastrosunca Orman Kanunu’nun 2/B maddesine göre Hazine adına orman vasfından çıkartılan yerlerden olduğunun belirlenmiş bulunmasına göre, öncelikle dava konusu yerin özel imar rejimine tabi yer­lerden olup olmadığı araştırılıp saptandıktan sonra 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 37. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı da tartışılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile TCY’nin 184/1. maddesi uyarınca hüküm kurulması,

Yasaya aykırı ve sanık Cengiz’in temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden (HÜKMÜN BOZUL­MASINA), yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/743, Karar No: 2008/737, Tarih: 17.12.2008

Hukuk Genel Kurulu 2008/11-743 E., 2008/737 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2008/11-743 E., 2008/737 K.**

**- KAYYUM TAYİNİ

- SÖZLEŞMENİN İPTALİ**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 237 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 429 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 438 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "sözleşmenin iptali, kayyum tayini" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 12.Ticaret Mahkemesince davanın reddine dair verilen 21.03.2005 gün ve 2005/197 E-132 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 08.03.2007 gün ve 2005/12751-2007/4161 sayılı ilamı ile; (“

“...Davacı vekili, 26.06.2003 tarihli sözleşmeyle müvekkilinin Toprakçıoğlu Holding A.Ş.'ndeki paylarının ve alacaklarının davalıya devredildiğini, aynı tarihli protokolle kararlaştırılan edimlerin müvekkilince yerine getirilmesine karşın davalının protokolün 6-11 nci maddesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyerek anlaşmayı ihlal ettiğini, daha sonra iki şirketin Safran Boya ve Kimya Sanayi A.Ş. olarak birleştiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile anılan sözleşme ve protokolün iptalini, Safran Boya ve Kimya San.A.Ş. uhdesine geçen (13.070.025.000) adet payın müvekkili adına hükmen tescilini ve sözkonusu payın iptalini, birleştirilen davada ise aynı talepler Safran Boya ve Kimya San.A.Ş.'ne de yöneltilerek ayrıca şirket mallarının inceleme ve tespiti ile kayyım tayinini istemiştir.

Davalılarca, davanın reddi savunulmuştur.

Mahkemece, konusu, kapsamı, sebebi ve tarafları aynı olan Kadıköy 1.Ticaret Mahkemesi'nin 2003/1134 Esas no'sunda kayıtlı davanın feragat nedeniyle redle sonuçlandığı, o davada davalı olan Avsan A.Ş.nin Toprakçıoğlu Holding A.S. ile birleşerek Safran A.Ş.ye dönüşmesinden dolayı, o davaya devam edilseydi Safran Boya ve Kimya San.A.Ş.'ye de yöneltilmesi gerektiği, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davaların kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

HUMK.nun 237 nci maddesi gereğince, açılan bir davaya karşı o davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olduğunun kabulü için her iki davanın konusunun, dava sebeplerinin, dayanılan maddi olguların ve taraflarının aynı olması zorunludur.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

HUMK.nun 237 nci maddesi gereğince, açılan bir davaya karşı o davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olduğunun kabulü için her iki davanın konusunun, dava sebeplerinin, dayanılan maddi olguların ve taraflarının aynı olması zorunludur.

Asıl davada, davacı Yorgi Toprakçıoğlu'nun (sonradan Safran Boya ve Kimya San.A.Ş. bünyesinde birleşen) Toprakçıoğlu Holding A.Ş.'deki (13.070.025.000) adet payının 26.06.2003 tarihli sözleşmeyle davalı Anastasios Viran Nikolaidis'e devredildiği, ancak davalının aynı tarihli protokolün 6 ila 11 nci maddelerinde öngörülen edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşme hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle şirketin birleşmesi sonrası Safran Boya ve Kimya San.A.Ş. uhdesine geçen payların davacı adına hükmen tescili ve sözkonusu payın iptali ile 26.06.2003 tarihli sözleşme ve protokolün iptali, birleştirilen Kadıköy Asliye 4.Ticaret Mahkemesi'nin 2004/1292 Esas sayılı davasında ise davacı Yorgi Toprakçıoğlu vekilince aynı istemler davalı Safran Boya ve Kimya San.A.Ş.'ye de yöneltilmiş, ayrıca Safran Boya ve Kimya San.A.Ş.nin fabrika adresindeki tüm menkul ve gayrimenkullerinin tespiti ile kayyım tayini talep edilmiştir.

Mahkemece bu iki dava bakımından kesin hüküm oluşturduğu kabul edilen Kadıköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2003/1134-1320 no'sunda kayıtlı davada ise, davacı Yorgi Toprakçıoğlu'nun müzayaka halinden yararlanılarak imzalatılan 26.06.2003 tarihli sözleşme ve protokolün gabin nedeniyle hükümsüz olduğu ileri sürülerek, sözleşme ve protokolün iptali, (13.070.025.000) adet hamiline yazılı pay senedinin davacı adına hükmen tescili ve davalı payının iptali istenilmiş, bu dava feragat nedeniyle reddedilmiş, temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.

Davaların özetlenen içeriklerinden, asıl ve kesinleşen davalar arasında taraf ve konu birliği mevcut ise de, dayandırıldıkları sebeplerin farklı olduğu, birleştirilen dava davalısının ise kesin hükme konu davada taraf olmadığı sabittir. Ayrıca, birleştirilen davada şirket özvarlığının tespiti ve kayyım tayini gibi farklı taleplere de yer verilmiştir.

Bu durumda, Kadıköy Asliye 1.Ticaret Mahkemesi'nin kesinleşen dava dosyasının eldeki davalar yönünden kesin hüküm oluşturmadığı, kuvvetli delil değeri taşıyabileceği gözden kaçırılarak, davanın esasına girilmeden kesin hüküm nedeniyle yazılı olduğu gibi karar verilmesi doğru olmamış, temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir...”

”) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle,yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle HUMK.2494 sayılı Yasa ile değişik 438/II.fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

”) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle,yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle HUMK.2494 sayılı Yasa ile değişik 438/II.fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Asıl dava ve birleştirilen dava, asıl davanın tarafları arasındaki sözleşme ve protokolün, davalının bunlardaki edimlerini yerine getirmediği iddiasına dayalı olarak iptali, sözleşme ve protokol uyarınca davacı elinden çıkmış olan şirket hisselerinin davacı adına tescili istemine ilişkindir. Birleştirilen davada ayrıca şirketin tüm menkul ve gayrimenkullerinin tespiti ile kayyum tayini de istenilmiştir.

Davacı Yorgi Toprakçıoğlu vekili, taraflar arasında 26.06.2003 tarihli sözleşmenin ve aynı tarihli protokolün imzalandığını, sözleşmede davacının Toprakçıoğlu Holding A.Ş.'deki 13.070.025.000 adet hamiline yazılı hissesini davalıya devretmesinin hükme bağlandığını, yine bu sözleşmeyle davacının Holdingden olan 3.996.735.172.122.-TL tutarındaki ve Safran A.Ş.'den olan 4.265.794.163.284 TL., Aysan Boya ve Kimya San.A.Ş.' den olan 1.536.795.912.594.- TL tutarındaki alacaklarını tüm ferileri ile birlikte davalıya devir ve temlik ettiğini, aynı tarihli protokolün de benzer hükümler taşıdığını, protokolün 6 ila 11. maddeleri arasındaki hükümlere göre, davalının şirketlerin Haziran ayı sonu ödemeleri için 2.500.000 Euro nakit girdi sağlaması, hissedarı bulunduğu Interfranchise SA'daki %5 Antipolis SA hissesini davacıya devretmesi, birleşme sonrasında hisselerin satılması halinde davacıya kar payı ödemesi gerekirken, bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kötüniyetli davranışları ile şirketi zarara uğratıp, kendi malvarlığında artış sağladığını, şirketin içini boşaltma amacıyla taşınmaz ve araç satımları yaptığını, satış bedellerini şirkete intikal ettirmediğini, şirketin mallarını kendi üzerine geçirdiğini, bu arada dava dışı Safran A.Ş. ile birleşmenin gerçekleştiğini, bu yüzden 13.070.025.000 adet hissenin anılan şirket uhdesine geçtiğini ileri sürerek, fazlaya dair dava ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, 26.6.2003 tarihli Sözleşmenin ve aynı tarihli Protokolün iptaline, birleşme sonrası Safran Boya ve Kimya San A.Ş. uhdesine geçen toplam 13.070.025.000 adet hissenin davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilince Safran Boya ve Kimya Sanayi A.Ş. aleyhine 13.7.2004 tarihli dilekçeyle açılan ve Kadıköy Asliye 4. Ticaret Mahkemesinin 2004/1292 esas sayılı dosyasıyla görülmesine başlanıp, 9.9.2004 tarihli kararla asıl davayla birleştirilerek görülen davada da aynı olgulara dayanılmış, sonuçta 26.6.2003 tarihli sözleşme ve aynı tarihli protokolün iptaline, birleşme sonrası Safran Boya ve Kimya San A.Ş. uhdesine geçen toplam 13.070.025.000 adet hissenin davacı adına tesciline karar verilmesi, ayrıca, davalı Safran Boya ve Kimya Sanayi A.Ş. nin fabrika adresindeki tüm menkul ve gayrimenkullerinin bilirkişi aracılığıyla tespiti ile kayyum tayini talep ve dava edilmiştir.

Davalı Anastasios Viron Nikolaidis vekili, davacı tarafça daha önce de 26.6.2003 günlü sözleşmenin iptali ve hisselerin tescili istemiyle dava açıldığını, Kadıköy Asliye 1.Ticaret Mahkemesinin 2003/1134 esas sayılı dosyasıyla görülmesine başlanan o davadan feragat edildiğini, feragat nedeniyle davanın reddine dair kararın kesinleştiğini, söz konusu kararın eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturduğunu, davanın esastan da reddi gerektiğini cevaben bildirmiştir.

Yerel Mahkemece verilen; davacının daha önce eldeki davanın davalılarından Viron Nikolaidis aleyhine açtığı ve Kadıköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/1134 esas sayılı dosyasıyla görülen davanın, 12.12.2003 tarih 2003/1320 sayılı kararla feragat nedeniyle reddedildiği, hükmün 15.12.2003 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen o kararın eldeki davalar yönünden kesin hüküm oluşturduğu gerekçesine dayalı, her iki davanın kesin hüküm nedeniyle reddine dair karar, Özel Dairece metni yukarıda bulunan ilamla bozulmuş; Yerel Mahkeme, birleştirilen dava yönünden bozmaya uymuş, asıl dava yönünden, gerekçesini tekrarlayarak ve genişleterek önceki kararında direnmiştir.

1-Yerel Mahkeme’nin, birleştirilen davaya ilişkin bozmaya uymak suretiyle verdiği karar yeni hüküm niteliğinde olduğundan ve buna yönelik temyiz itirazlarını inceleme görevi Özel Daireye ait bulunduğundan, yeni hükme ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

2-Asıl davayla ilgili direnme kararına yönelik temyiz itirazlarına gelince: