muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3372, Karar No: 2022/6599, Tarih: 11.10.2022

4. Bozma Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; temyiz dilekçesine ekli olarak sunulan kadastro paftasından da anlaşılacağı üzere İstanbul ili, Silivri ilçesi, Selimpaşa Mahallesinde kain 1205 ada 4 parsel sayılı dava konusu taşınmaza bitişik 1205 ada 2 ve 3 nolu parsellerle ilgili olarak davacı ... tarafından Kemal Karakuş aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davalarının reddine dair kararların Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiğini, emsal 2 ve 3 nolu parsellerle ilgili davalardaki davalı Kemal Karakuş gibi işbu davanın davalıları ... ve oğlu ...’ın da 12.09.1981 tarihinden beri işçi olarak Almanya’da çalışmakta ve ikamet etmekte olduklarını, davalı müvekkilleri ile aynı hukuki durumda olan davalı Kemal Karakuş’un 1205 ada 2 ve 3 nolu parsellerle ilgili davalarının reddine karar verildiği halde, dava konusu 1205 ada 4 parsel sayılı taşınmaz hakkında müvekkilleri aleyhine ikame edilen iş bu davanın kabulüne karar verilmiş olmasının istikrar hukuki sebebinden dolayı hak ve adalete aykırı olduğunu, davalı ...’ın 18.01.2018 tarihinde yapılan duruşmada bizzat mahkemeye verdiği beyan dilekçesinde dava konusu gayrimenkulün ilk sahibi ... Aslan’ın kendisine bizzat “Bu arsa tapuda sadece benim adıma görünüyor ama biz iki ortağız o yüzden ödemenin yarısını benim adıma, diğer yarısını da arsanın diğer sahibi olan ortağım...’in hesabına yatırmanızı rica ediyorum” demesi üzerine davalı ...’in bu teklifi kabul ederek gayrimenkulün tapusunu devraldıkları 10.11.2015 tarihinde arsanın diğer ortağı...’e kendisi ve oğlu ... adına 329.000,00 TL para gönderdiğini, buna ilişkin dekontu dosyaya sunduklarını, bu suretle davalı müvekkillerinin dava konusu gayrimenkul için satıcı davalı ...’a 593.000,00 TL satış bedel ödediklerini, bu bu hususa dair dekontların dikkate alın madan eksik inceleme ile verilen kararın usul hükümlerine göre bozulması gerektiğini, taşınmazın el değiştirmesinde çabukluğun da söz konusu olmadığını, Silivri Belediyesinin İnternet Sitesine konulduğu iddia edilen ilandan Almanya’da ikamet eden müvekkillerinin haberdar olmasının mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 705. maddesinde; “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” 1022/1. maddesinde; “Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.”

6.2.2. Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, ayni haklar tapu siciline tescil ile doğar ve tescilin hukuki netice doğurabilmesi için de geçerli bir hukuki sebebinin bulunması zorunludur. Bu hususun tapunun illilik prensibinden kaynaklandığı açıktır. Oysa, oluşan sicilin hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığı takdirde, tescilin yolsuz tescil niteliğini taşıyacağı ve sicilin iptali gerekeceğinde kuşku yoktur.

6.2.3. TMK’nın 1023. maddesinde; “Tapu kütüğündeki tescile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.", 1024/1. maddesinde; “ Bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz.”, 1024/2. maddesinde; “Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.”, 1024/3. maddesinde; “ Böyle bir tescil yüzünden ayni hakkı zedelenen kimse, tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan doğruya ileri sürebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

6.3. Değerlendirme

(V/2.) numaralı paragrafta yer verilen ve hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak (V/3.) no.lu paragraftaki gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, temyiz edilen davacı vekili duruşmaya katılmadığından duruşma vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına, aşağıda yazılı 13.474,16 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 11.10.2022 tarihinde kesin olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Dava, yolsuz tescil hukuki sebebine dayalı tapu iptal-tescil isteğine ilişkindir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık, son malikin iyi niyetli olup olmadığı, bir başka ifadeyle TMK’nın 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Dava, yolsuz tescil hukuki sebebine dayalı tapu iptal-tescil isteğine ilişkindir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık, son malikin iyi niyetli olup olmadığı, bir başka ifadeyle TMK’nın 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Kötü niyet iddiası her ne kadar itiraz olup bu hususun resen dahi nazara alınabileceği İçtihadı birleştirme kararı gereği ise de davalının kötü niyetli olduğuna dair davacı tarafından ortaya konulmuş somut bir delil bulunmadığı gibi mahkemece kabul edilmiş maddi bir vakıa da yoktur. Davalının, taşınmazı yatırım amacıyla aldığını savunması kötü niyetli olduğunun göstergesi olarak kabul edilemez. Teknolojinin her şeyin önüne geçtiği, hemen hemen bir çok ticari işlemin sanal ortamda yapıldığı bir çağda artık yatırımcılar, taşınmazları fiilen görmeye çevre araştırması yapmaya ihtiyaç duymamakta, çeşitli programlar vasıtasıyla taşınmazın bulunduğu konumu inceleyerek karar vermektedir. Hal böyle olunca “yatırımcı taşınmazı görseydi, hukuki açıdan bir problemi olup olmadığını sorup araştırıp ondan sonra alsaydı” gibi varsayımlarla davalının kötü niyetli olduğunun kabulü mümkün değildir.

Ayrıca Davalı Almanya’da yaşamaktadır. Dairenin 15.10.2020 tarihli 2018/4023E, 2020/5170 K. Sayılı ilamında açıkça “ Davalı Yavuz Kadakal, taşınmazı ihaleden bedelini ödeyerek aldığını, daha sonra emlakçı vasıtasıyla diğer davalı Kemal’e sattığını belirterek davanın reddini savunmuş; davalı Kemal Karakuş ise, uzun zamandır Almanya’da ikamet ettiğini, taşınmazı yatırım amacıyla satın aldığını, taşınmazın satışına dayanak teşkil eden Belediye Meclis kararının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi ve Danıştay kararından haberdar olmadığını, iyi niyetli 3. kişi olup iktisabının korunması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalıların iyiniyetli olmadıklarının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı tarafından istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.” Gerekçesiyle verilen karar Dairece ONANMIŞTIR. Gerek emsal alınan bu dosya gerekse eldeki somut dosya birbirine oldukça benzer niteliktedir.

Diğer yandan davacı ..., meclis kararının İdare Mahkemesince iptalinden sonra bahse konu ihaleyi yaparak, bizzat kendisi İdare Mahkemesinin kararının kesinleşmesini beklememiş satış işlemini yapmıştır. İptal kararının kesinleşmesinden sonra iptal -tescil için dava açması kötü niyetin idarede olduğunun göstergesidir. Modern hukuk sistemleri kötü niyeti hiç bir zaman korumamış, daima cezalandırmıştır.

Sonuç itibariyle açıklanan gerekçelerle, son malikin iyi niyetli olduğunun kabulü, bir başka ifadeyle kötü niyetli olduğunun ispat edilememesi nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiği düşüncesiyle kararın bozulması gerekirken sayın çoğunluğun onama görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2019/8069, Karar No: 2020/270, Tarih: 14.01.2020

**9. Hukuk Dairesi         2019/8069 E.  ,  2020/270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ : TAVŞANLI İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 14/01/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10093, Karar No: 2019/5631, Tarih: 07.05.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/10093 E.  ,  2019/5631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinden temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü;

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, tek taraflı olarak meydana gelen kazada davacıların desteği ... 'in vefat ettiğini belirterek, Aynur için 8.000,00 TL, Suat için 1.000,00 TL, Aybers için 1.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmişi yargılama esnasında talebini Aynur için 77.350,00 TL, Suat için 3.212,00 TL, Aybers için 10.146,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile Aynur için 77.350,00 TL, Suat için 3.212,00 TL, Aybers için 10.146,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre; çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşulların ayrı ayrı değerlendirilmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, 25 yaşının doldurulmasına kadar; yüksek öğrenim yapmamakta ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; desteğin çocukları olan davacıların, desteğin vefat tarihinde yukarıda yazılı yaşların üzerinde oldukları (en küçük çocuk olan davacı ... 25 yaşında) anlaşılmakla, destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin bu gerekçe ile reddi gerekirken yazılı olduğu gibi destek tazminatına karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 07/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/159, Karar No: 2009/210, Tarih: 27.05.2009

Hukuk Genel Kurulu 2009/5-159 E., 2009/210 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2009/5-159 E., 2009/210 K.**

**- HUKUKİ YARAR

- KAMULAŞTIRMA**- 5393 S. BELEDİYE KANUNU [ Madde 34 ]

- 5393 S. BELEDİYE KANUNU [ Madde 38 ]

- 5393 S. BELEDİYE KANUNU [ Madde 18 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 16 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 22 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "Tapu İptali ve Tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Narman Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 11.06.2008 gün ve 2008/22 E-24 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 15.12.2008 gün ve 2008/14065-16143 sayılı ilamı ile;

(...Dava, davacı idare tarafından daha önceden kamulaştırılan ancak bedeli ödenmeyen taşınmaza idarenin artık ihtiyacı olmadığından, önceki malikleri adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı yanın davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Kamulaştırma kararı idari yönden kesinleştiği gibi, açılan bedel artırım davası da kesinleştiğinden, davalının her zaman ödenmeyen çekişmesiz bedel ile arttırılan bedelin tahsili için yasal yollara başvurma hakkı olduğu, bu nedenle de ihtiyacı kalmayan taşınmazı iade etmekte davacı idarenin hukuki yararı bulunduğu gözetilerek ve davanın davalı tarafça kabul edildiği de nazara alınarak işin esasına girilip, esastan hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı temsilcisi ve davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacı idare tarafından önceden kamulaştırılan, ancak bedeli ödenmeyen taşınmaza idarenin artık ihtiyacı olmadığından, önceki malikleri adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Davacı Narman Belediye Başkanlığı temsilcisi dava dilekçesinde; Belediye Başkanlığı yararına kamulaştırılmış olan davalıya ait 101 ada 151 parsel sayılı taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca verilen tescil kararına dayanılarak idare adına tescil edildiğini, ancak taşınmazın amacına uygun kullanılmadığı gibi başka bir ihtiyaç için de kullanılamayacağını ileri sürerek, taşınmazın davacı idare adına olan tapu kaydının iptali ile davalı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 22.5.2008 tarihli dilekçesinde ve duruşmada, davayı kabul ettiklerini beyan ve imza etmiştir.

Davalı vekili 22.5.2008 tarihli dilekçesinde ve duruşmada, davayı kabul ettiklerini beyan ve imza etmiştir.

Mahkemenin, "davacı idarenin kamulaştırma yoluyla mülkiyetine geçen taşınmazı tapuda rızaen davalıya devir hak ve yetkisine sahip olmasına ve kamulaştırılan taşınmazın önceki malikine iadesi konusunda Kamulaştırma Kanunu'nun 22. maddesinde açık düzenleme bulunmasına rağmen, davacının böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı" gerekçesiyle "davanın reddine" dair verdiği karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Daire'ce yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Bozmadan sonra, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davacı idareyi temsilen duruşmaya katılan olmamış; davalı vekili ise, davayı takip edeceklerini beyanla, bozma ilamına uyulmasına karar verilmesini talep etmiş; Yerel Mahkeme önceki kararında direnmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'ndaki görüşmeler sırasında, esasın incelenmesine geçilmeden önce; hükmün davacı yararına bozulmasından sonra, bozma ilamına karşı davacı tarafça beyanda bulunulmamış ve davalı vekilinin de bozmaya uyulmasını istemiş olması karşısında, Mahkemece direnme kararı verilmesine usulen olanak bulunup bulunmadığı ön sorun olarak incelenmiş ve şu sonuca varılmıştır:

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi hükmüne göre, Hakim, Yargıtay'ın bozma kararı üzerine tarafları duruşmaya çağırıp dinledikten sonra bozma ilamına uyulup uyulmayacağına karar verir.

Görülüyor ki hakim, kural olarak Yargıtay bozma kararına uyup uymamak konusunda tarafların düşünce ve istekleri ile bağlı olmayıp, bu yönden serbest davranmak, uyma ya da direnme kararı vermek yetkisine sahiptir.

Diğer taraftan, nizalı kazada eğer bozma kararına karşı diyecekleri sorulan tarafların bozma kararına uyulmasını istemeleri, bozma nedenleri bakımından bozma kararına uyulmasını isteyen tarafı bağlayabilecek ve davayı karşı taraf yararına sona erdirebilecek bir nitelik taşıyorsa böyle bir durumda hakimin artık direnme kararı vermesi olanağı bulunduğundan da söz edilemez.

Eş söyleyişle, bozma nedenlerinin Kamu düzenine ilişkin ve dolayısı ile hakimin kendiliğinden (re'sen) göz önünde bulundurulması gereken sebeplerden olmaması halinde taraflar veya vekilleri, bozma kararına uyulmasını istemişlerse, artık mahkeme önceki kararda direnemez.

Bu bağlamda somut olay incelendiğinde; eldeki dava çekişmesiz yargıya ilişkin olmayıp, ortaklığın giderilmesi davasında olduğu gibi, çift yönlü bir dava niteliğinde de değildir.

Ne var ki; davanın tarafları ve uyuşmazlık açısından, kamu düzenine ilişkin ve dolayısıyla taraf iradelerinin hukuki sonuç doğurmasına engel olacak bir yönünün olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 18/e maddesine göre, Belediyeye ait taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına karar verme yetkisi Belediye Başkanına değil, Belediye Meclisine aittir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 18/e maddesine göre, Belediyeye ait taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına karar verme yetkisi Belediye Başkanına değil, Belediye Meclisine aittir.

Belediye yararına yapılan kamulaştırma nedeniyle idare adına tescil edildiği anlaşılan taşınmazın tapu kaydının iptaliyle önceki malik adına tescilinin talep edildiği eldeki davanın, Belediyeyi temsilen bizzat Belediye Başkanı tarafından açıldığı; ancak Belediye Meclisince, taşınmazın mülkiyetinin davalıya iadesi yönünde alınmış bir karar bulunmadığı gibi, Belediye Başkanına bu hususta bir görev ve yetkinin verilmediği de anlaşılmaktadır.

Davacının, davanın konusu üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmadığı böyle bir davanın niteliği ve uyuşmazlık kapsamının, kişisel yönünden çok kamusal yönünün ağır bastığı kuşkusuzdur.

Kamu düzenine ilişkin olan ve dolayısı ile hakimin kendiliğinden (re'sen) göz önünde bulundurması gereken temyize konu davada, taraf iradelerinin hukuki sonuç doğurmayacağı; Mahkemenin, taraf iradelerini nazara almadan direnme kararı vermesinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

Ön sorun bu şekilde aşıldıktan sonra, işin esasına gelince;

Öncelikle belirtilmelidir ki, davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması gerekli olup, dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır.

Eda davalarında davacı, kural olarak dava açmakta hukuki yararının varlığını bildirmek ve ispat etmekle yükümlü değildir. Ne var ki, şüphe halinde hukuki yararın bulunup bulunmadığının inceleme konusu yapılması gerektiği açıktır.

Bu noktada; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasının e bendine göre, "Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmi beş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek" görev ve yetkisi Belediye meclisine aittir.

Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak yetkisi ise, aynı Kanunun 34. maddesi uyarınca, Belediye Encümenine tanınmıştır.

Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38. maddesinde Belediye Başkanına, belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilatını sevk ve idare etmek, belediyeyi yargı yerlerinde temsil etmek görev ve yetkisi verilmiş olup; aynı maddede ayrıca, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görev ve yetkileri de kullanacağı, belirtilmiştir.

Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38. maddesinde Belediye Başkanına, belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilatını sevk ve idare etmek, belediyeyi yargı yerlerinde temsil etmek görev ve yetkisi verilmiş olup; aynı maddede ayrıca, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görev ve yetkileri de kullanacağı, belirtilmiştir.

Şu açık hükümler karşısında, Belediye adına kayıtlı bulunan taşınmazın her ne şekilde olursa olsun devir yetkisinin belediye başkanı ya da belediye encümenine değil, belediye meclisine ait olduğu; belediye başkanının Kanunda öngörülen görev ve yetkilerini aşarak, taşınmaz malın devri konusunda dava yoluyla da olsa tasarrufta bulunamayacağı her türlü duraksamadan uzaktır.

Diğer bir ifadeyle, belediyeye ait bir taşınmaz malın devri, belediye meclisinin ancak bu yönde alacağı bir kararla ve bu kararın Belediye Encümenince uygulanması suretiyle mümkündür.

Somut olayda olduğu gibi, belediye başkanı her ne kadar 5393 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, belediyeyi yargı yerlerinde temsil etmek görev ve yetkisini haiz ise de; belediye meclisinin yetki ve görevi kapsamında bulunan bir konuda, belediyeyi temsilen, Belediye meclis kararı olmadan ve yetki verilmeden belediye başkanınca açılan bu davada, Kanun dolanılarak işin esasına girilmesi ve bu cümleden olarak, taşınmazın önceki malikine iadesi konusunda hüküm tesisi olanaklı değildir.

Bu itibarla, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerinin açıkça ihlali suretiyle açılan davada; davacının, dava açmakta korunmaya değer bir hukuki yararının varlığından söz edilemeyeceği kuşkusuzdur.

Şu da eklenmelidir ki; tarafların, dava konusu taşınmaz üzerinde tasarruf yetkilerinin bulunmadığı böyle bir davada, davalı tarafça davanın kabul edilmiş olmasının da, davayı ve uyuşmazlığı sona erdirmeyeceği açıktır.

Hal böyle olunca; Yerel Mahkemece, isabetli değerlendirme ve teşhis sonucu, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine dair verilen önceki kararda direnilmiş olması usul ve yasaya uygundur. Direnme kararı bu nedenle onanmalıdır.

S O N U Ç: Davacı temsilcisi ile davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına mahali olmadığına, 27.05.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.