muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/10607, Karar No: 2019/6387, Tarih: 24.06.2019

**8. Hukuk Dairesi         2018/10607 E.  ,  2019/6387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın reddine dair kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 27/11/2017 tarihli ve 2016/2105 Esas, 2017/15631 Karar ... ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Davacılar vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına, Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere ve davacılar vekilinin açıkça TMK'nin 713/2. maddesi uyarınca tapu malikinin ölmüş olması nedenine dayanmış olmasına göre yerinde olmayan ve HUMK'un 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, anılan Kanunun 442. maddesi uyarınca (6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi gereğince 1086 ... HUMK'un 427 ila 454. maddeleri yürürlükte bulunduğundan) takdiren 370,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye irad kaydına ve peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 24/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8082, Karar No: 2020/283, Tarih: 14.01.2020

**9. Hukuk Dairesi         2019/8082 E.  ,  2020/283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ : TAVŞANLI İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 14/01/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13126, Karar No: 2017/6470, Tarih: 13.04.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/13126 E.  ,  2017/6470 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile ihbar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş, davalı avukatı tarafından duruşma talep edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 01.09.2004 tarihinde davalı şirketin ... mağazasında elektrik reyon elemanı olarak çalışmaya başladığını, işten çıkarıldığı 06.08.2014 tarihine kadar aynı görevde çalıştığını, davalının mağazanın kapatılıp müvekkilinin kovulmasından yaklaşık iki hafta sonra hem müvekkiline başka bir mağazada işe başlaması hususunda ihtarname gönderdiğini, hem de müvekkilinin kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesi hususundaki ihtarını istifa kabul etmek suretiyle iş akdinin istifa nedeniyle sonlandırdığını bildirdiğini, davalı işverenliğin feshinin haksız ve geçersiz olduğunu, müvekkilinin iş yeri olan ... mağazasının kapatılacağının davalı işverenin yetkilileri tarafından 03.07.2014 tarihinde müvekkili ve diğer çalışanlara sözlü olarak bildirildiğini, akabinde Genel Müdürlükten 3 kişilik bir heyetin mağazaya gelerek tüm çalışanlarla teker teker görüşüp başka mağazalara gitmek isteyenler ve tazminatları ödenmek suretiyle ayrılmak isteyenlerin listesinin oluşturulduğunu, davalı işverenlik yetkilileri tarafından müvekkili ve başka mağazalara gitmek istemeyenlerin tazminatlarının ödeneceği hususunda söz verildiğini, işyerinin kapanışına ilişkin yapılacaklar listesinin iş yeri panosuna asılarak ilan edildiğini, ilan edilen bu listede son madde olarak personelin kıdem ve ihbar tazminatları ile izin ücretlerinin ödeneceğinin belirtildiğini, ... mağazasının 15.07.2014 tarihinde müşterilere kapatıldığını, müvekkili ve diğer çalışanların mağazanın tüm kapanış işlemlerini 22.07.2014 tarihine kadar çalışarak tamamladıklarını, bu tarihte Genel Müdürlükten yetkililerin mağazaya gelerek daha evvel tazminatları ödenerek iş akitlerine son verileceklerin teker teker görüşmeye çağırılarak tazminatlarının ödenmeyeceği belirtilerek üç sayfalık içeriğini okumalarına dahi müsaade edilmeyen evrakları imzalamaları konusunda baskı yapıldığını, ancak müvekkili ve diğer çalışanların imzalamadıklarını, 26.07.2014 tarihinde müvekkili ve arkadaşlarının mağazaya alınmadıklarını, müvekkilinin ve diğer çalışanların bu durumu tutanak altına alarak mağazanın kapatıldığını... 21. Noterliğinin 31.07.2014 tarih ve 84547 yevmiye numaralı noter tutanağı ile tespit ettirdiklerini, daha sonra kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi için davalıya ihtarname gönderdiklerini, hiçbir açıklama yapılmayan müvekkiline mağaza kapanışından iki hafta sonra davalı işverenliğin keşide ettiği ihtarname ile...... mağazasına transfer edildiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından cevabi ihtarname keşide edilerek teklifin reddedildiğini, davalı işverenlikçe bu defa 15.08.2014 tarihli başka bir ihtarname gönderilerek müvekkilinin iş akdinin istifa nedeniyle sona erdiğinin belirtildiğini, davalının hem müvekkilini işten kovduğunu, hem de tazminatlarının ödenmesine yönelik ihtarnameyi istifa saydığını belirttiğini iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatlarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının çalıştığı mağazanın kapatılması yönünde verilen karar üzerine müvekkili şirket tarafından davacının yeni görev yerinin kendisinin fesih ihbarnamesini göndermesinden günler önce bildirildiğini, fakat davacının işbu atama yazısını tebliğ almaktan imtina ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin davacıya yeni iş yerini noter ihtarıyla bildirdiğini, bu bildirim üzerine davacının cevabi ihtarname ile iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, akabinde davacının yeni görev yeri bildirimini konu alan ihtarnameye cevaben keşide ettiği cevabi ihtarname ile yapılan transferlerin keyfi yapıldığını ve belirtilen atamayı kabul etmediğini belirttiğini, dava dilekçesinde iş sözleşmesinin müvekkili şirket tarafından yeni işyerinin bildirilmemesi sebebiyle fiili olarak feshedildiğinin belirtildiğini, davacının bu beyanı ile iş sözleşmesinin feshini müvekkili şirkete atfederek bir nevi fesih işleminden dönmeye çalıştığını ancak fesih işleminin geri alınmasının mümkün olmadığını, kapanış işlemlerinin usul ve yasaya uygun olarak işçilik hakları bakımından toplu iş sözleşmesi göz önüne alınarak gerçekleştirildiğini, kapanış kararının 03.07.2014 tarihinde mağazada çalışan işçilere duyurulduğunu, tasfiye işlemleri devam ederken 17-18 Temmuz tarihlerinde tüm personel ile görüşme yapılarak her bir personele çalışmaya devam edilmek istendiği belirtilip çalışmak istedikleri mağazalar sorularak ikametgâhlarına göre atanacaklarının sözlü olarak bildirildiğini, 22.07.2014-25.07.2014 tarihleri arasında tüm personel ile yeniden görüşülerek atama yazısının tebliğ edildiğini, ancak davacının ayrılmak istediğini belirterek atama yazısı imzalamaktan imtina ettiğini, bu nedenle mağazanın kapatıldığı 31.07.2014 tarihinde atama bildirisinin Noterlik vasıtasıyla tekrar gönderildiğini, davacının fesih bildirimini konu aldığı ihtarnamesinde 21.07.2014 tarihinde mağazanın boş ve kapalı olduğunu, puantajın da bozuk ve kırık olduğunu belirterek yine aynı ihtarnamede 25.07.2014 tarihine kadar gelerek puantaj kartını okuttuğunu beyan etmesinin çelişkili olduğunu, sözleşmenin davacı tarafından feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı işverenin ... mağazasında çalışmakta olan davacının çalıştığı ......’nın kapatılmasına karar verilerek bu durumun anılan mağazada çalışan tüm işçilere 03/07/2014 tarihinde duyurulduğu, bilahare davalı işyeri yetkililerinin kapatılacak olan mağazaya yönelik işçilerle kapatma sonrasında nakledilecekleri yer hususunda görüşmeler yaparak nakli kabul etmeyen işçiler dışındaki tüm işçileri ortak kararlaştırdıkları mağazalara naklettikleri, davacının da içinde bulunduğu 15 işçinin ise çalıştıkları ve kapatılan ... mağazası dışında başka bir mağazada çalışmayı kabul etmedikleri, tazminatlarının ödenerek çıkışlarının verilmesini istedikleri, işverenin nakli kabul etmeyen davacı işçi açısından TİS’in 14/D maddesinden kaynaklı yetkisini yine 14. Maddede belirlenmiş olan sınırlar çerçevesinde kullanarak... mağazasına nakline karar verildiği, buna ilişkin tebligat yapılmak istenen işçinin tebligatı almaktan imtina etmesi üzerine bu defa aynı nakil yazısının 31/07/2014 tarihinde noter ihtarnamesi ile gönderildiği, noter ihtarnamesinin tebliğinden önce davacı işçinin işyerinde bir haftayı aşan süre ile işin durduğunu, bunun zorlayıcı neden olduğunu belirterek iş akdini haklı nedenle feshettiğine dair davalı işverene noter ihtarnamesi gönderdiği, fesih yazısını alan davalı işverenin ise istifayı işleme koyarak davacının çıkışını bildirdiği, iş akdinin açıklanan nedenle son bulduğu, öncelikle davacı işçinin iş akdini feshederken dayandığı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/3. maddesindeki zorlayıcı nedenin faal olan işyerinde işin bir haftadan fazla süre ile durması haline ilişkin olup işyerinin kapatılmış olması nedeniyle işçinin işverenin başka bir işyerine TİS’ten kaynaklanan yetki ile nakledilmiş olması durumunun İş Kanunu’nun 24/3. Maddesindeki zorlayıcı nedenle ilgisinin bulunmadığı ve sadece nakil işleminin tek başına işçiye fesih hakkı tanımadığı, Dairemizin yerleşmiş uygulamasına göre işverenin yönetim hakkı kapsamındaki nakil yetkisini dürüstlük kuralına uygun olarak kullanması gerektiği, nakil yetkisinin kötüye kullanıldığı hallerde işçinin bu durumu kabul etmeyip, haklı fesih yapma hakkının bulunduğu, somut uyuşmazlık bakımından ise naklin çalışılan işyerinin işletmesel kararla kapatılması nedeniyle gündeme gelmiş olması, nakil yetkisinin de TİS’in 14. maddesinde belirlenen sınırlar çerçevesinde kullanmış olması karşısında işverenin nakil yetkisini kötüye kullandığından söz edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konularından birisi de davalı işverenin nakli kabul etmeyen işçilere kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenerek iş akitlerinin sonlandırılmasının teklif edilip edilmediği, diğer bir ifadeyle bu durumda olan işçiler bakımından işverenin işçileri ikaleye davet edip etmediği hususudur. İkaleye davete en kuvvetli delil olarak gösterilen ve işyerindeki panoya asıldığı anlaşılan işveren yazısının... ... şubesinin tasfiyesi aşamasında sırasıyla yapılacak işlemler bakımından açıklayıcı bir yazı olup bu yazının içinde bulunan “personelin alacaklarının ödenmesi (kıdem-ihbar-izin)” ibaresinin ikaleye davet olarak veya nakli kabul etmeyen işçilere kıdem ve ihbar tazminatı ödeneceği bakımından bir taahhüt olarak yorumlanması mümkün değildir. Nitekim işveren, ... şubesini kapattığı için açığa çıkan 110 işçinin tamamını nakletmeyip bir kısmını çıkartmayı tercih edebilecektir ki bu durumda olan işçiler bakımından kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesinin gündeme geleceği de açıktır.

Yukarıda açıklandığı üzere, ......’da çalışan davacı işçi, davalının aldığı işletmesel kararla bu mağazanın kapatılması sonrasında TİS’in 14. maddesine uygun olarak kendisine teklif edilen... mağazasında çalışmayı kabul etmeyerek iş akdini kendisi sonlandırmış olup, TİS’ e uygun olarak kullanılan nakli kabul etmeyen işçinin nakli gerekçe göstererek gerçekleştirdiği fesihte haklı olmadığının anlaşılması karşısında, kıdem tazminatı talebinin de reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10481, Karar No: 2010/6994, Tarih: 16.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/10481 E.  ,  2010/6994 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, tasarruf teşvik ve nema alacaklarının ödetilmesine karar

Verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi davalı ... Müsteşarlığı hakkında açtığı davada, daha dava dışı işveren hakkında açılan kısmi davadan da söz edilerek saklı tutulan tasarruf teşvik ve nema alacaklarının tahsili isteğinde bulunulmuştur.

Davalı ... Müsteşarlığı cevabında husumet ve görev yönlerinden itirazlarda bulunmuştur.

Mahkemece, Hazine Müsteşarlığının dava dışı belediyenin külli halefi konumunda olduğundan söz ederek işin esasına girilmiş ve yapılan yargılama sonunda davanın esastan reddine dair karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili süresi içinde temyiz etmiştir.

Dosya içeriğine göre bu davadan önce, davacı işçi 2007 yılında belediye hakkında açtığı davada fazlaya dair haklarını saklı tutarak aynı isteklerde bulunmuş, davalı vekili davayı kabul ettiğin bildirmiş ve alacağın tamamının ödendiğini belirten bir savunma yapmıştır. Kısmi davanın yargılaması sırasında davacı vekili, alacağın tamamının belirlenmesi ve yapılan ödemenin tüm hakları karşılayıp karşılamadığının bilirkişi incelemesi yapılarak tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı işçi yönünden işverence yapılan ödemenin gerçekleşen alacağı karşılamadığı belirlenmiş, hak kazanabileceği tutar tespit edilmiştir. Kısmi davada her iki taraf vekilleri de bilirkişi raporuna itiraz etmiş, ancak mahkemece itirazların reddine dair ara kararı verilerek yargılamaya devam olunmuş ve davaya konu miktarların ödendiği gerekçesiyle davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur. Kısmi davada verilen sözü edilen karara karşı her iki taraf da temyiz yoluna başvurmamıştır.

Davacı tarafından daha sonra Hazine müsteşarlığı hakkında bu dava açılmış ve saklı tutulan fazlaya dair hakları talep edilmiştir. Mahkemece, kısmi davada bilirkişi raporuna karşı itirazların reddedildiği ve verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle davalının husumet itirazı üzerinde durulmalıdır.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre anılan ödemelerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

Öncelikle davalının husumet itirazı üzerinde durulmalıdır.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre anılan ödemelerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

3417 sayılı yasa 24.4.2003 tarih ve 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmış ve sözü edilen yasanın 7. maddesinde, “3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır” şeklinde kurala yer verilmiştir. 4853 sayılı yasanın 8. maddesinde ise, tasarruf teşvik kesintileri ile katkı paylarını süresinde işverence yatırılmaması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından primlerin tahsiline ilişkin hükümler çerçevesinde tahsil edileceği açıklamıştır.

4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 sayılı eklenen ek madde 1 hükmü doğrultusunda, tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler 31.12.2007 tarihi itibarıyla Hazineye devredilmiş durumdadır. Anılan hükümde, “Mülga 9/3/1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanunla kurulan ve bu kapsamda hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esasları belirlemek üzere 24/4/2003 tarihli ve 4853 sayılı Kanunla tasfiye edilen Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına ait tüm varlık ve yükümlülükler, 31/12/2007 tarihine kadar Hazineye devrolunur. Devre ilişkin hususları belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir. Devir tarihinden sonra hak sahiplerine yapılacak her türlü ödeme, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi kayıtları esas alınarak Banka tarafından gerçekleştirilir. Bu ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin Hazine Müsteşarlığına iletilmesini takiben söz konusu ödeme karşılığı tutarlar Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanmak suretiyle hak sahibine ödenmek üzere Bankaya aktarılır. Konusu suç teşkil eden fiillerden kaynaklanan ödemeler hariç hak sahiplerine fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde, bu tutarların tahsilinden vazgeçilerek terkin edilir ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi yönünden gerçekleşmiş ödemelere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler kendiliğinden sona erer” şeklinde kurala yer verilmiştir. 13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu Geçici 5.maddesinde yer alan "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası belediyelere ait şirketlerin, 31.12.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarından olan kamu ve özel hukuka tâbi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere 31.12.2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilir. Bakanlar Kurulu bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu alacak ve borçlara ilişkin fer'ileri ve cezaları da kapsar. Yukarıda açıklanan kapsamda yer alan kuruluşların takas ve mahsup işlemine konu olan veya olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının yüzde kırkını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilmektedir. Bu noktada sözü edilen kurum ve kuruluşlar bakımından Sosyal Güvenlik Kurumuna olan tasarruf teşvik kesintisi ve katkı paylarını da içeren borçların yeniden yapılandırılmasının gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu konuda Hazine Müsteşarlığı ile uzlaşma yoluna gidilip gidilmediği hususu sorumluluğun belirlenmesi bakımından önemlidir.

Uzlaşma kapsamında tahsil edilecek tasarruf teşvik kesintisi ile katkı payını tahsil eden tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da; yasa gereği, işverenden tahsil yükümü Sosyal Sigortalar Kurumuna ait olmakla, Kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin uzlaşma kapsamında tahsiline başlanmış olması halinde işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde, davalı belediyenin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olur.

Hal böyle olunca, 5393 Sayılı Kanunun 5.maddesi kapsamında uzlaşma kapsamına alınan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumu ve Hazineye ait olduğu kabul edilmelidir(Yargıtay HGK 23.12.2009 gün 2009/ 9-480 E, 2009/ 596 K.). Bu durumda, uzlaşma kapsamına alınan borç miktarı kadar sorumluluk işveren yönünden kalkacağından husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekir.

Hazinenin sorumluluğunun 4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 Kanun ile eklenen ek madde 1 hükmüne dayandırılması halinde, özel sektörün de sağlaması gereken katkı payı ve nema alacağından da, hazinenin sorumlu olduğu sonucu ortaya çıkar. Ancak somut olayda bu hükmün uygulanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Davalı işveren tarafından T.C. Ziraat Bankasına yatırılan tasarrufu teşvik kesintisinin bulunması halinde ise, hesapta bulunan tasarrufu teşvik kesintisi ve nemasından tarafların sorumlu olmayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel mahkemece, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde araştırma, inceleme ve değerlendirmede bulunmak suretiyle davalı ... Müsteşarlığının ve dava dışı işveren ile Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olup olamayacağı belirlenmelidir. Dava dışı belediye ile davalı ... Müsteşarlığı arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna olan tasarruf teşvik borçlarını da içeren kurum alacakları yönünden bir yeniden yapılandırma noktasında bir uzlaşmaya gidilmemiş olması durumunda husumetin Hazine Müsteşarlığına yöneltilmesi mümkün olmaz. Böyle bir durumda ödenmeyen tasarruf teşvik alacaklarından işverenin sorumluluğuna gidilmelidir.

3- Yukarıdaki bent uyarınca yapılacak olan inceleme sonucunda davalı ... Müsteşarlığının sorumlu olduğu kabul edildiği taktirde işin esasına girilmeli, kısmi davada alınan bilirkişi raporunda davacı işçinin tasarruf teşvik ana para ve nema alacakları kesinleşmiş olmakla ve işverence yapılan ödemenin hak kazanılan tutardan daha az olduğu görülmekle iş bu davada bakiyesi yönünden karar verilmelidir. Dava dışı bazı işçiler yönünden işverence yapılan ödemenin fazla olması davacı işçinin bakiye alacağını talep etmesine engel değildir. Mahkemece eksik incelemeyle ve kısmi davada alınan bilirkişi raporunun taraflar için bağlayıcı olduğu belirtildiği halde, sözü edilen raporda yapılan hesaba itibar edilmeyerek kısmi ödeme sebebiyle davanın reddi hatalı olup kararın bu yönlerden bozulması gerekmiştir.