muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/163, Karar No: 2020/874, Tarih: 05.02.2020

**3. Hukuk Dairesi         2019/163 E.  ,  2020/874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : BAFRA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen görülen menfi tespit davasının kabulüne dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; ... Müdürlüğü adına su aboneliği olduğunu, kurum bünyesinde aktif olarak işletilen atık su arıtma tesisinin bulunduğunu, tesis ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yönetmelik ve genelgelerinin yerine getirildiğini, davalı tarafından faturalara atık su ücreti yansıtıldığını ancak, herhangi bir alt yapı ve kanalizasyon hizmetinden yararlanmadığını, atık su tesisi ile ilgili yapılması gereken bütün işlemlerin eksiksiz yerine getirildiğini, tesiste arıtılan suyun numunelerinin alındığı ve çevreye salınımı yapılan deşarj suyunun uygun olduğu ve çevreyi kirleten olmadığının bilindiğini ileri sürerek, atık su parasının alınmaması gerektiğinin tespitine, atık su ücreti olarak kurum faturalarına yansıtılan ve alınan 232.851,92 TL’nin mevcut borçlarına karşı mahsup edilmesine veya ödenen ücretlerin taraflarına faizi ile birlikte iade edilmesine ayrıca bundan sonraki dönemlerde kurum adına düzenlenen su faturalarında atıksu ücretinin yansıtılmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; öncelikle, çevre mühendisinin de olduğu bilirkişi heyetince alınacak bilirkişi raporunda işletmeye ait fiziksel biyolojik kimyasal atık su arıtma tesisinin mevcut ve çalışır durumda olduğunun ve işletmeden kaynaklanan atık suları arıtmaya yeterli verim ve teknik kapasitede olduğunun tespiti gerektiğini, Çevre Kanunu 11/6 fıkrası ve yargı kararları gereği; atık su altyapı sistemlerini sadece kullananlar değil aynı zamanda kullanacakların da atıksu bedeli ödemek durumunda olduklarını, zira atık su bedelinin; atık su toplama, arıtma ve bertaraftan bağlantı sistemlerinin olup olmadığına bakılmaksızın alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece; kanalizasyon hizmetinden yararlanmayan kişi ve kurumlardan atık su bedeli alınamayacağı, davacı kurumda yasal şartları sağlayan bir arıtma tesisi olduğu, ayrıca arıtılan suyun deşarjı için ise davalı kurumca yapılmış bir kanalizasyon olmadığı, arıtılan suyun deşarjı için davalının sunduğu herhangi bir hizmetten faydalanılmadığının yapılan keşif sonucunda tespit edildiği gerekçesi ile; davanın kabulüne, ... adına kayıtlı ... su aboneliği nedeniyle davacı kuruma tahakkuk edilen 2014/5. dönem faturasında 18.483,23 TL, 2014/7. dönem faturasında 36.866,59TL, 2014/8. dönem faturasında 29.646,64 TL, 2014/Ara dönem faturasında 30.065,71 TL, 2014/9. dönem faturasında 25.106,78 TL, 2014/10. dönem faturasında 25.117,73 TL, 2014/11. dönem faturasında 21.948,15 TL, 2014/12. dönem faturasında 25.516,78 TL, 2015/3. dönem faturasında 20.100,32 TL olmak üzere toplam 232.851,93 TL atıksu bedeli ve KDV'den davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hükme karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm; taraflarca temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı ve davalı tarafın aşağıda belirtilenler dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalının temyiz itirazları yönünden;

Davada uyuşmazlık; atıksu arıtma tesisi bulunan davacı aboneden atıksu bedeli alınıp alınmayacağına ilişkindir.

Dairenin istikrar kazanmış uygulaması; kanalizasyon hizmetinden yararlanmayan kişi ve kurumlardan atıksu bedeli alınamayacağı yönündedir.

Somut olayda ise bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; davaya konu Bafra Açık Ceza İnfaz Müdürlüğü sahasının kampüs şeklinde olup içerisinde kapalı cezaevi, açık cezaevi, lojmanlar, iş yurdu, jandarma karakol binalarının bulunduğu, kampüste kanalizasyon sisteminin mevcut olduğu, kanalizasyon isale hatlarının toplanarak davacı kurum sahasında yapılmış bulunan 5 adet paket biyolojik arıtma ünitesine bağlanarak arıtma işlemi yapıldığı, arıtma tesisinde toplanan kanalizasyon sularının, atık su arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra atık su kapalı isale hattı ile açık cezaevinin doğusunda bulunan Kazandere Deresi’ne deşarj edildiği, Kazandere Deresindeki suların da direkt olarak vadi boyunca denize deşarj edildiği, tespit edilmiştir.

Buna göre; davacı kurumun, su abonesi olup, davaya konu kampüste kanalizasyon alt yapısının bulunduğu yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Böylece, davalı ... tarafından davacı tarafa altyapı hizmeti verildiği sabittir. Dolayısıyla her abonenin kullandığı su kadar atık su ürettiği ilkesi gereği davacıdan atık su bedelinin tahsilinin hukuka uygun olduğunun kabulü gerekmektedir.

Buna göre; davacı kurumun, su abonesi olup, davaya konu kampüste kanalizasyon alt yapısının bulunduğu yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Böylece, davalı ... tarafından davacı tarafa altyapı hizmeti verildiği sabittir. Dolayısıyla her abonenin kullandığı su kadar atık su ürettiği ilkesi gereği davacıdan atık su bedelinin tahsilinin hukuka uygun olduğunun kabulü gerekmektedir.

Ne var ki; davalı ... tarafından yapılması gereken atık suyu arıtma işinin davacı tarafından, kampüs içinde bulunan arıtma tesislerinde yapıldığı da anlaşılmaktadır. Bu durumda; davacıdan tahsili gereken atık su bedelinden, mahkemece hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerektiği de düşünülmelidir.

O halde mahkemece yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurulmaksızın yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın kabulü doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

3- Davacının temyiz itirazları yönünden ise;

Davacı taraf dava dileçesinde; atık su parasının alınmaması gerektiğinin tespitine, atıksu ücreti olarak kurum faturalarına yansıtılan ve alınan 232.851,92 TL’nin mevcut borçlarına mahsup edilmesine veya ödenen ücretlerin taraflarına faizi ile birlikte iade edilmesine, ayrıca bundan sonraki dönemlerde kurum adına düzenlenen su faturalarında atıksu ücretinin yansıtılmamasına karar verilmesini talep etmiş olmasına rağmen mahkemece davacının yalnızca borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olması, sair talepler hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bendde açıklanan nedenle temyiz eden davacı ve davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bendde açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 05/02/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6025, Karar No: 2015/13897, Tarih: 14.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/6025 E.  ,  2015/13897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/11/2013

NUMARASI : 2011/415-2013/629

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2982, Karar No: 2012/8804, Tarih: 04.12.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/2982 E.  ,  2012/8804 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... mirasçıları dahili davacılar ... ve ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 119 ada 1,120 ada 12,121 ada 19 ve 126 ada 74 parsel sayılı sırasıyla 2267,80 m², 3722,25 m², 13871,22 m² ve 69,83 m² yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydına dayanılarak davalıların miras bırakanları ... ..., ... ... ile davacı ve davalıların miras bırakanı ... ... adına paylı olarak tespit edilmiştir. Davacı ... miras yoluyla gelen hakka dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... mirasçılarından olan dahili davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi hükmü gerekçe gösterilerek yazılı biçimde hüküm kurulmuş ise de, yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi hükmünde taraflardan her birinin dinlenmesini talep ettiği tanık ve bilirkişi ücretini ve diğer yargılama giderlerini karşılamak zorunda olduğu, hakim tarafından belirlenecek süre içinde gerekli giderler mahkeme veznesine yatırılmadığı takdirde, onunla ilgili delillere dayanılmaktan vazgeçilmiş sayılacağı açıklanmıştır. Bu hükmün amacı, verilen ara kararlarının ciddiyet ve özenle yerine getirilmesini sağlamak, bu yolla davaların uzun süre elde kalmasını önlemektir. Hakim tarafından verilen kesin süre içinde gereken giderleri vermeyen taraf sadece gider yapılmasını gerektiren işlemin yapılması isteminden vazgeçmiş sayılır. Davadaki bütün istemlerinden vazgeçmiş sayılamaz. Bu olgunun sonucu olarak da verilen kesin süre içinde gereğinin yapılmaması halinde gider yapılmasını gerektiren işlemin niteliği ve davanın sonucuna etkisi gözetilerek mevcut delillere göre karar verilir. Kesin süreye uymamanın doğurduğu bu ağır sonuç gözetildiğinde, kesin süreden söz edilebilmesi için ara kararında yapılması gereken işlerin neler olduğunun kuşkuya yer vermeyecek biçimde tam olarak açıklanması, yatırılması istenilen giderlerin miktarının ara kararında kalem kalem ve ayrıntılı olarak gösterilmesi, verilen sürenin giderin temin edilip yatırılabilmesi için makul ve yeterli uzunlukta olması, gider yatırılmamasının sonuçlarının taraflara açıkça anlatılması ve tarafların bu konuda uyarılması zorunludur.

Somut olayda keşif yapılmasının zorunlu bulunduğu kuşkusuzdur. Ne var ki, davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için kesin önel verilmiş ise de, davacı tarafa verilen kesin önel gerekli koşulları içermemektedir.

Somut olayda keşif yapılmasının zorunlu bulunduğu kuşkusuzdur. Ne var ki, davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için kesin önel verilmiş ise de, davacı tarafa verilen kesin önel gerekli koşulları içermemektedir.

Şöyle ki; mahkemece verilen ara kararında keşfe uzmanlık konusu hangisi olan kaç tane bilirkişi alınacağı tutanakta belirlenmediği gibi mahkemece bilirkişi,vasıta ile yerel bilirkişi ve tanık ücretleri ile bu kişilerin daveti için gerekli tebligat giderleri kalem kalem ve ayrıntılı olarak gösterilmemiş, toplam bir miktar gösterilerek belirtilen bu keşif harç ve ücretlerin ödenmesi için davacılar tarafına kesin süre verilmiştir.

Bu olgular gözetildiğinde mahkemece oluşturulan ara kararının kesin önel sonuçlarının uygulanmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığına göre yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ... mirasçıları dahili davacılar ... ve ...'nun temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde hükmü temyiz eden davacı ... mirasçıları dahili davacılar ... ve ...'na iadesine, 04.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24887, Karar No: 2013/25789, Tarih: 20.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/24887 E.  ,  2013/25789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ücret ve sosyal yardım alacağı, jübile ücreti, banka promosyonları alacağı, kumanya ücreti, fazla mesai ücreti, yemek ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin otobüs şoförü olduğunu ve ... işçisi olarak işe başladığını, daha sonra kadrosunun ... Büyükşehir Belediyesi bünyesinde yer alan ... Ulaşım A.Ş.’de gösterildiğini, davacının kesintisiz çalışıp aynı işi yaparken kadrosunun yine ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ...’a geçtiğini, kağıt üzerinde ... işçisi olarak gözükmesine rağmen ... işçileriyle aynı işi yaptığını, ancak onların yararlandığı toplu ... sözleşmesinden yararlanamadığını, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, davacının başından itibaren ... işçisi sayılması gerektiğini iddia ederek davalılar arasındaki muvazaanın tespiti ile müvekkilinin çalışmaya başladığı tarihten itibaren ...’nin kadrolu işçisi sayılmasına ve işe başladığı tarihten itibaren doğan hak kayıplarına karşılık ücret farkı, ikramiye, sosyal yardım farkı TİS farkı, jübile ücreti ve kıdem tazminatı farkı, banka promosyonu, bayram parası, kumanya parası ve farkı, mesai ücreti farkı ve yemek ücreti farkı alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının ... işçisi olduğunu, davacının muvazaa iddiasının doğru olduğu bir an için kabul edilse bile davalılar arasında yapılan sözleşmenin 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun muvazaaya dair hükümleri gereğince batıl olup hükümsüz sayılması gerekeceğinden davacının istihdamına dayanak olan hizmet ilişkisinin de kendiliğinden ortadan kalkacağını, davacının .... ile sendika arasındaki toplu ... sözleşmesinden yararlanma isteğinin kanuni olmadığını, kendi işvereni ile sendika arasındaki toplu ... sözleşmesinden zaten yararlandığını, ... bir kamukurumu olması sebebiyle gerek işçi gerekse memur personelinin genel kadro ve bütçe kanunu ile sınırlandırıldığını, bu sınırların aşılamayacağını, bu sınırlama sebebiyle de davacının ... kadrosunda çalıştırılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin personel açığını kapatmak üzere merkezi yönetimden daimi işçi kadroları için açıktan atama izni talep ettiğini, merkezi yönetimden izin çıkmaması üzerine zorunlu olarak toplu taşıma hizmetinin aksamadan yürütülmesi için ihale ile hizmet alımına gidildiğini, ihalenin istihdam değil hizmet alımı için yapıldığını, yapılan işin bir zorunluluktan kaynaklandığını, 4857 sayılı ... Kanunu’na 5538 sayılı Kanunla eklenen fıkralar uyarınca davacının taleplerinin yerinde olmadığını, işçilerin özlük haklarının işverenleri olan ... tarafından yürütüldüğünü, işçilerin seçiminde, işin yürütümünde ...’nin rol oynamasının muvazaayı göstermeyeceğini, davacı tarafın muvazaa, ücret ve diğer hakları hakkında şimdiye kadar herhangi bir itirazının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; davalıların iki ayrı kurum olduğunu, davacının ...’ın personeli olduğunu bu durumun mahkeme kararları ile ... olduğunu, ...’ın ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olduğunu, davalılar arasında yapılan sözleşmenin hukuka uygun olduğunu, aksinin kabulünün kurulu bir sistemi geçmişe dönük olarak ortadan kaldıracağını, davacı ile ... arasında imzalanan ... sözleşmesinin geçerli olduğunu, ...’ın davacıya karşı bütün yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, tespit davası ile alacak davasını aynı yargılamada talep edilemeyeceğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, geçmişe yönelik hak ve alacak talebinin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, muvazaada üç işlem olduğu, birincisinin muvazaa anlaşması olduğu, ikincisinin gerçekçe yapmak istedikleri işlem olduğu, üçüncüsünün ise görünürdeki işlem olduğu, gizli işlemin ne olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği, davalıların görünürdeki işleme uyduklarının anlaşıldığı, davalıların kamu kurumu olup muvazaalı işlem yapmalarının da mümkün olmadığı, işe alınmada, işten çıkarmada, emir ve talimat vermede davalı ...’nin söz sahibi olmasının muvazaanın kanıtı olamayacağı, davalı ...’nin personel ihtiyacını hizmet alım yoluyla sağlamasına kanuni bir engel olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki ilişkinin geçerli bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı ... işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işverenalt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl ... bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Aynı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrasında ise, “Bu Kanunun 2’nci maddesinin altıncı fıkrasına göre ... alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde ... müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı işgünü içinde işverenlerce yetkili ... mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı ... günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.” düzenlemesi yer almıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 26. maddesinde ise, “Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve ... bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 08.09.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine 5216 sayılı Kanun'un 28. maddesinde, “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir, büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyeleri hakkında da uygulanır.” hükmü getirilerek söz konusu kanunda kural bulunmayan hallerde uygulanacak kanunlara ilişkin atıf kuralına yer verilmiştir.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesinde, Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile toplu ulaşım ve taşıma hizmetlerinin süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

...., ... Büyükşehir Belediyesine bağlı genel müdürlük şeklinde örgütlenen bir kamu tüzelkişisi olup 3645 sayılı ... Elektrik, Tramvay ve Tünel İdareleri Teşkilat ve Tesisatının ... Belediyesine Devrine Dair Kanun ile kurulmuştur. Yine aynı Kanun ile söz konusu idarelerin görevleri ....’ye devredilmiştir. ... ise Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesine göre kurulmuş olan ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olup sermayesinin %99 ... Büyükşehir Belediyesine kalan %1’i ise ... Büyükşehir Belediyesinin diğer iştiraklerine aittir.

Davalıların yapıları ortaya konulduktan sonra davalılar arasındaki şoför ve bakım personeli hizmet alımı sözleşmeleriyle hukuken geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kurulup kurulmadığının, kurulmuş ise söz konusu ilişkinin muvazaalı olup olmadığının tespit edilmesi gereklidir.

Dosya kapsamına göre, davalı ...’nin merkezi yönetimin sınırlı kadro uygulaması sebebiyle şoför ve yardımcı personel ihtiyacını önce ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ... Ulaşım A.Ş.’den sonra yine Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ...’tan hizmet alım yoluyla sağladığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.