muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1857, Karar No: 2019/3466, Tarih: 06.05.2019

Davalı vekili, markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olmadığını, davacı tarafın önceye dayalı hak sahibi olduğu iddiasının doğru olmadığını, markaların farklı segmentte ürünler içerdiğini, müvekkile ait "Feast Tostino" ibareli markanın da müvekkilin önceden beri tescillerle korunan "Feast" ibareli markalarının devamı niteliğinde olduğunu, davacının iddialarının yerinde bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının "DOSTİNO" ibareli markasının 5, 29, 30 ve 32. sınıflarda 28.09.2005'den beri tescilli olduğu, bu ibarenin söz konusu gıdalardan herhangi birini tanımlamadığı, cins, karakter, çeşit bildirici işlev taşımadığı, davalı markasında yer alan "TOSTİNO" ibaresinin aynen değilse de ayırt edilemeyecek kadar benzer biçimde yer aldığı ve markada ayırt edici bir unsur olarak kullanıldığı, davalının markasında ibarenin ana unsur olarak yer aldığı, 2005'den beri kullanılan "DOSTİNO" markasını bilen ortalama tüketicinin "TOSTİNO" ibaresini gördüğünde yanılabileceği ve markaları karıştırabileceği, aynı kökten gelen ürünler olduğunu düşünebileceği ve alım kararı verebileceği, davacı markasının tek başına "DOSTİNO" ibaresi ile seçilip kullanılması ile elde edilen itibarın "TOSTİNO" ibareli ürünlerle karışacağı, sonraki marka sahibinin önceki itibara dahil olacağı, nitekim, 556 sayılı KHK'nın 8/1-(b) maddesinin önceden tescillenmiş bir marka varken, sonradan başvuruya konu edilen veya tescillenen markanın gerek işaret, gerekse mal ve hizmet bakımından aynı veya benzer olması halinde veya bağlantı kurdurucu ihtimal bulunması halinde nispi itiraz sebebini düzenlediği, söz konusu itiraz sebebinin davacı açısından oluştuğu, ortalama tüketicinin karıştırması ihtimalini doğuran, davalıya ait sonraki markanın gerek sözcük benzerliği gerekse mal, hizmet çakışması nedeniyle hükümsüzlüğünün gerektiği, kök markanın ürünler üzerindeki yerleştiriliş biçiminin de sorunu tamamen çözmediği ve iltibası ortadan kaldırmadığı, 556 sayılı KHK'nın 8/1-b madde uyarınca hükümsüzlük şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 2014/76919 nolu markanın hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesince; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 06/05/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49349, Karar No: 2010/6480, Tarih: 03.03.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/49349 E.  ,  2010/6480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret,kasten yaralama

HÜKÜM : Temyiz isteminin REDDİ

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıklar ..., ... ve ...’in haklarındaki hükümlere yönelik temyiz isteminin bulunmadığı, sanık ... müdafiinin temyiz isteminin reddine dair 31.07.2007 tarihli ek kararı temyiz ettiği belirlenerek yapılan incelemede;

Temyiz isteminin reddine dair 31.07.2007 gün ve 79-238 sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın istem gibi ONANMASINA 03.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10489, Karar No: 2012/11924, Tarih: 21.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/10489 E.  ,  2012/11924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 387-74

Dava, hak sahibi konumundaki davalıya yersiz ödendiği ileri sürülen ölüm aylıklarının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince yasal faiziyle birlikte geri alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 29.04.2009 tarihinde kesinleşen davalıya, 02.12.2008 günü yaşamını yitiren 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümleri kapsamındaki sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2010 yılının Şubat ayında gerçekleştirilen işlemle başlangıç tarihi itibarıyla kesilerek, 20.05.2009 – 19.03.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği, aynı mahkemede hak sahibi tarafından Kuruma karşı açılan, aylığın kesilmesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemli 2010/128 Esas – 2011/549 Karar numaralı davanın 01.12.2011 tarihinde kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56'ncı maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Önemle vurgulanmalıdır ki, 818 sayılı Borçlar Kanununun 53'üncü maddesinde, hukuk mahkemesi hakiminin kusur belirlemesi yaparken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ve ceza mahkemesinden verilen beraat kararı ile bağlı olmadığı, ceza mahkemesi kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarının belirlenmesi konusunda dahi hukuk hakimini bağlamayacağı yönünde düzenleme yapılmış olup, anılan maddede hukuk hakiminin ceza kararında kesinleşen maddi olgularla bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık bulunmamasına karşın, öğreti tarafından ve uygulayıcı konumundaki yargı makamlarınca “maddi olgularla bağlılık” ilkesi benimsenmiştir. Bunun temelinde hiç kuşkusuz mahkemelere güven duygusu bulunmaktadır. Bu bakımdan, ceza mahkemesince görülüp kesinleşen dava dosyasındaki boşanan eşlerin eylemli birlikteliklerine ilişkin saptamalar da, anılan ilke gereğince değerlendirmeye alınmalıdır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1'inci ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4'üncü maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56'ncı maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2'nci maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56'ncı madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2'nci madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere öncelikle, hak sahibince açılan ve aynı mahkemece karara bağlanan söz konusu davanın sonucu araştırılarak eldeki dava ile aralarındaki bağlantı durumu açıklıkla ortaya konulmalı, sonrasında, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı olduğu bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/356, Karar No: 2021/2308, Tarih: 23.03.2021

**14. Ceza Dairesi         2020/356 E.  ,  2021/2308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Tüm dosya kapsamına göre sanığın, olay günü okula gitmekte olan on yedi yaşındaki mağdurenin kalçasına dokunma şeklindeki eyleminin kısa süreli, ani ve kesintili gerçekleşmesinden dolayı sarkıntılık düzeyinde kaldığı ve mahkemece sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan belirlenmesi sebebiyle nihai ceza miktarının değişmediği, bu nedenle kanun değişikliğinin lehe veya aleyhe sonuç doğurmayacağı gözetildiğinde, muhakeme safahatını yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, iddia ve savunma ile tüm delillerin eksiksiz olarak kararda gösterildiği, hükmedilen cezanın nevi ve miktarı itibarıyla kanuni sınırlar içinde tayin edildiği anlaşıldığından, sanık müdafisi ile katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükmün ONANMASINA, 23.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29048, Karar No: 2016/4854, Tarih: 18.02.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/29048 E.  ,  2016/4854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının açtığı 5 kalem makine teçhizat alım ihalesini kazandığını, malzemelerin 10.11.2011 tarihinde üs komutanlığına teslim edildiğini; ancak 3 kalem malzemenin şartnameye uygun bulunmadığından reddedildiğini, ihtarlı sürede yeniden verilen malzemelerin de fonksiyonel şartları uygun bulunmadığından reddedildiğini, davalı kurumun tarafsız olmadığı gerekçesiyle itiraz muayenesi talep etmediklerini, malzemeler şartnameye uygun olmasına rağmen sözleşmenin davalı idarece tek taraflı olarak feshedildiğini ve kesin teminatın irat kaydedildiğini ileri sürerek haksız feshin iptali ile, irat olarak kaydedilen 2.610,00- TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu malzemelerin fonksiyon testleri aşamasında ihale ve şartname hükümlerine uygun bulunmadığını ve teslim alınmadığını, muayene sonucunun davacıya tebliğ edildiğini ancak itiraz muayenesi talebinde bulunmadığını, sözleşmenin haklı feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davalı idarece tek taraflı olarak yapılan feshinin iptaline, fesih neticesi irat olarak kaydedilen 2.610,00-TL'nin davacıya ödenmesine (iadesine) karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, davalı kurum ile imzalanan 17.10.2011 tarihli ihale sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen 3 kalem malzemenin sözleşme ve şartnameye uygun olmağı gerekçesiyle reddedildiğini, bu nedenle ihalenin feshedilerek kesin teminatın irat edildiğini ileri sürerek, malzemelerin şartnameye uygun olması nedeniyle sözleşmenin haksız feshinin iptaline, muarazanın giderilmesine ve irat kaydedilen meblağın iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, teslim edilen malların şartnameye uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içerisinde mevcut ve taraflarca imzalanan 17.10.2011 tarihli “5 Kalem Makine Teçhizat Alımı Tip Sözleşmesi'nin” “Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri” başlıklı 30. maddesinin 30.2.8 bendinde; “Teslim edilen malın/malların fiziksel muayenede ret edilmesi durumunda Saymanlıkça yapılacak tebliği müteakip, yüklenici iki iş günü içerisinde itiraz muayenesi için idareye yazılı olarak dilekçe verebilecektir.Bu taktirde idarece ilk muayenede bulunmayanlardan teşekkül ettirilecek işin konusuna hakim üyelerden oluşacak komisyon tarafından malın itiraz muayenesi yaptırılır. Konunun mahkemeye intikal etmesi halinde, her iki taraf bu raporla yetinmeyi şimdiden kabul ve tahhüt eder.”düzenlemesi mevcuttur. Sözleşmedeki bu hüküm tarafları bağlar. Anılan hüküm, “münhasır delil sözleşmesi” niteliğindedir. Hal böyle olunca, yüklenici davacı tüm iddialarını ve itirazlarını, ancak imzalamış olduğu bu delil sözleşmesine uygun olarak dermeyan edebilir. Toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından yüklenici davacı, HMK'nun 193. maddesi gereğince (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 287.maddesi) taraflar arasında düzenlenen münhasır delil sözleşmesine uygun bir şekilde itiraz muayenesi talebinde bulunmadığından, muayene ret raporlarının içeriğini olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Hal böyle olunca davalı idarenin sözleşmenin feshi ve kesin teminatın irat kaydedilmesi işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerekirken yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA,ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.