muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4158, Karar No: 2011/5434, Tarih: 03.05.2011

uygulanmasıyla yetinildiği, orman bilirkişisi dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun bildirmişse de yörede orman kadastrosunun 4785 Sayılı Yasanın yürürlüğünden önce yapılması ve daha önce taraflar arasında 1999 ve 2001 yılları arasında görülüp kesinleşen davada dava konusu taşınmazın orman olması nedeniyle 1985 yılında tapulama harici bırakıldığı gerekçesiyle kişilerin açtığı tescil davalarının ret edilmiş olması ve bölgeye ait 1957 basım tarihli memleket haritasında davaya konu taşınmazların bir kısmının ve kadastrosu kesinleşen orman alanları gibi yeşil renge boyandığı, davaya konu taşınmazların bir kısmı aynı haritada beyaz renkli olarak gösterilmiş ise de, üzerinde geniş yapraklı meşe ağacı sembollerinin bulunduğu ve bitişikteki 4-5 metre boyunda olduğu memleket haritasında gösterilen meşe cinsi orman alanları ile ayırıcı bir unsur (Dere, yol, yükseklik gibi) bulunmadığı ve dava konusu edilen yerlerin tümümün bitişikteki Devlet Ormanlarının devamı olduğu ve bir bütün halinde değerlendirildiğinde, yüksek eğimli orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan yerler olduğu, yukarıda açıklandığı gibi, davalıların dayandığı kayıtların dava konusu taşınmazları kapsadığının kabul edilemeyeceği, yörede bu güne kadar 4785 Sayılı hükümleri de uygulanarak yapılan bir orman kadastrosunun da bulunmadığı, 1986 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23 ve 2004 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesi ile H.G.K’nun 21.01.2004 gün 2004/8-15/7 ve 12.05.2004 gün 2004/8-242/292 ve 12.03.2008 gün ve 2008/20-214/241 sayılı kararlarında belirtilen ilkeler göz önünde bulundurularak davacı Hazinenin davasının kabulüne ve dava konusu taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tesciline, davalıların elatmalarının önlenmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı gerçek kişinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 825.000'er TL avukatlık ücretinin davalı gerçek kişiden alınarak duruşmada kendini vekille temsil ettiren Hazineye ve Orman Yönetimine ayrı ayrı verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalı gerçek kişiye yükletilmesine 03/05/2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5308, Karar No: 2012/6126, Tarih: 14.05.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/5308 E.  ,  2012/6126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi. Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait, davalı ... şirketine kasko sigortalı araç, davalı ...’ın idaresindeyken meydana gelen tek taraflı kazada hasarlandığını, başvuruya rağmen davalı ... şirketinin ödeme yapmadığını belirterek 27.000.00 TL’nın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kaza sırasında aracı alkolsüz ...’ın kullandığını savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, araç, alkollü davacının kullanımında iken kazanın meydana geldiğini, hasarın teminat dışında kaldığını ve fâhiş olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kaza sırasında aracı alkollü davacının kullandığı, münhasıran alkolün etkisi altında kazanın meydana geldiği ve hasarın teminat dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm

temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2,75 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 14.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6100, Karar No: 2011/205, Tarih: 27.01.2011

**1. Ceza Dairesi         2010/6100 E.  ,  2011/205 K.**

**"İçtihat Metni"**

...'ı kasten öldürmeye teşebbüsten sanık ...'ın yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne, tehdit suçundan beraatine ilişkin (...) Beşinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 15.04.2009 gün ve 370/138 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii ve müdahil vekili taraflarından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Katılanın, sanık hakkında 6136 sayılı Kanuna Muhalefet suçundan kurulan hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, vekilinin bu suçtan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK.nun 317 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, tehdit suçunda elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde kasten öldürmeye teşebbüs suçuna ilişkin bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin kararın usul ve yasaya aykırı bulunduğuna, katılan vekilinin takdiri indirim hükümlerinin uygulanmaması, tehdit suçundan mahkumiyet kararı verilmesi gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

A) Tehdit suçundan kurulan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

B) Kasten öldürmeye teşebbüs suçunda;

a) Sanığın mağdura bıçakla birden fazla vurması sonucu, batın bölgesi sağ tarafta ve epigastriumda batına nafiz, batın sol tarafta her iki uylukta kesi oluşturacak, karaciğerde üç ayrı yerde, sağ kolon mezosunda ise bir yerde, ayrı ayrı yaşamını tehlikeye sokacak şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alındığında, 5237 sayılı

TCK.nun 9-15 yıl arasında ceza öngören 35 maddesinin uygulanması sırasında cezanın üst sınıra yakın tayini yerine 10 yıl olarak belirlenerek eksik ceza tayini;

TCK.nun 9-15 yıl arasında ceza öngören 35 maddesinin uygulanması sırasında cezanın üst sınıra yakın tayini yerine 10 yıl olarak belirlenerek eksik ceza tayini;

b) Eş olan sanıkla mağdur-katılanın olay öncesinde boşandıkları, boşanmadan birkaç ay önce sanık hakkında mağdur-katılanı bıçakla yaralama suçundan soruşturma yapıldığı, buna karşın sanığın müştekiyi arayıp tekrar bir araya gelmeyi birkaç kere teklif ettiği, bu tekliflerin mağdur-katılan tarafından kabul edilmediği, olay günü sabah saat 06:30 sularında işe gitmek için yolda yürümekte olan mağdur-katılanın yanına gelen sanığın, konuşma isteğini tekrarladığı, mağdur-katılanın işe geç kalmamak için "hem yürüyüp, hem de konuşalım" demesi üzerine sanığın "ara sokaklara girelim, konuşalım" diyerek mağduru tenha bir alana götürmeye çalıştığı, mağdurun kabul etmemesi üzerine yanında bulundurduğu elde edilemeyen bıçakla mağdura birden fazla vurduğu ve olay yerinden kaçıp dört yıla yakın zaman sonra yakalandığı olayda;

Mağdurdan sanığa yönelen ve haksız fiil oluşturan herhangi bir söz ve davranış olmadığı halde, oluşa ve dosya kapsamına uymayan, olay tarihinden dört yıla yakın zaman sonra daha az ceza almaya yönelik olduğu açıkça anlaşılan sanık savunmasına itibar edilerek sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, 27.01.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8270, Karar No: 2021/15764, Tarih: 22.12.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/8270 E.  ,  2021/15764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

7490 ve 7492 parsel sayılı taşınmazlar ve çevresine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına dair ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 11.02.2015 gün ve 296 sayılı kararının ... 17. İdare Mahkemesi'nin 2015/1410 Esas- 2016/2661 Karar sayılı kararıyla iptal edildiği, kararın 16.11.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla, idari işlemin iptali nedeniyle ... parsellere geri dönüşüm işlemlerinin yapılıp yapılmadığı hakkında dosya içerisinde bir bilgiye rastlanılmadığından, bu hususun ilgili Tapu Müdürlüğü ve Belediye Başkanlığından ayrı ayrı sorularak, tapu kayıtları getirtildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11357, Karar No: 2012/2294, Tarih: 06.03.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/11357 E.  ,  2012/2294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı dava dilekçesinde, nüfus kütüğüne kayıtlı olduğu "Yukarıhacıbekir" köyünün değiştirilerek "Aşağıhacıbekir" köyü nüfusuna kayıt edilmesine karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dava dilekçesinde; Ankara İli, Bala İlçesi, Hacıbekir Köyü nüfus kütüğüne kayıtlı olup, halen bu köyde ikamet ettiğini, yapılan bir değişiklikle köyün Yukarıhacıbekir ve Aşağıhacıbekir olarak iki kısma ayrıldığını ve idarenin yazım hatası nedeniyle nüfus kaydının Yukarıhacıbekir köyüne yapıldığını bildirerek, yazım hatasından kaynaklanan bu yanlışlığın düzeltilerek nüfusa kayıtlı olduğu yerin ve doğum yerinin Aşağıhacıbekir Köyü olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece istemin idari nitelikte olduğu gerekçesiyle ret kararı verilmiştir.

Dava, yanlış yazılan nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin olup, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesine göre asliye hukuk mahkemesi görevlidir. İşin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/20565, Karar No: 2020/17537, Tarih: 23.11.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/20565 E.  ,  2020/17537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre; fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendine göre “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” da yasaktır.

Alıcı ortam olan denizlerin korunması ile ilgili düzenlemelere gelince;

Anılan Yönetmeliğin “Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları” kenar başlıklı 23. maddesinde özetle; 6. maddede bahsedilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Hiç kimse gerekli izni almadıkça denizlere yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri atamaz ve boşaltamaz. Gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıklar ile her türlü kargo artık ve atıklarının boşaltılması yasaktır. Öte yandan gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı, tüm gemiler için Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (Marpol 73/78) Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yapılamaz. Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir. Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere denizlere deşarj izni bazı durumlarda atıksuyun arıtılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öte yandan atıksuyun arıtılmış su olduğunun kabul edilebilmesi için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesinde belirtilen 16 sektör bakımından Yönetmeliğin ekindeki tabloda gruplar halinde öngörülen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, dolayısıyla deşarj edilme koşulunun gerçekleştiğinden bahsedilemez.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III – Yargılamaya Konu Olay