muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3140, Karar No: 2024/4021, Tarih: 17.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3140 E.  ,  2024/4021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/48 E., 2023/345 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.07.1997 tarihinde davalı ...'nin sahibi olduğu Könte Ticaret Zirai İlaç Bayiinde sigortasız olarak çalışmaya başladığını, ancak 23.09.2008 tarihinde ancak sigortalı olduğunu, davacının bu çalışması esnasında işveren tarafından 01.07.1997-23.09.2008 tarihleri arasında sigorta yapılmadığını belirterek davacının davalıya ait iş yerinde 01.07.1997'den bu yana çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle, davacının talep ettiği yılların zamanaşımına uğradığını, Kurum kayıtlarında davacı ile ilgili herhangi bir müfettiş raporu bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini bildirmiştir.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2020 tarihli, 2019/120 Esas, 2020/235 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait iş yerinde 25.05.2003-22.09.2008 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine, varsa Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Fer'i müdahil vekili istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 12.05.2022 tarihli, 2021/2582 Esas, 2022/708 Karar sayılı kararı ile fer'i müdahil Kurumun istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Fer'i müdahil vekili istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 12.05.2022 tarihli, 2021/2582 Esas, 2022/708 Karar sayılı kararı ile fer'i müdahil Kurumun istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.10.2022 tarihli ve 2022/10342 Esas, 2022/13027 Karar sayılı bozma kararında; dosya kapsamına göre, davacının askerden döndükten sonra da davalı işyerinde geçen çalışmasının kesintisiz-blok çalışma olduğunun kabul edilmesi halinde bu hizmet döneminin hak düşürücü süreye uğramayacağından, Mahkemece, davacının 24.11.2001-24.05.2003 tarihleri arasında askerlik görevini ifa etmesi ve hizmetlerinin kesintiye uğraması sebebiyle 01.07.1997-24.05.2003 tarihleri arasındaki dönemin hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddine ilişkin kabulü isabetsiz ise de davacı tarafça hükmün temyiz edilmemesi sebebiyle bozma nedeni yapılmamıştır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 01.02.2004-22.09.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılığı mevcut olup, bir kişinin aynı anda 506 ve 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, Mahkemece, hizmet tespitine karar verilen 01.02.2004 -22.09.2008 döneminde çakışan 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı hakkında hangi sigortalılık statüsüne üstünlük tanınması gerektiği araştırılıp, tartışılarak bir karar verilmesi gerektiğinden ve

Mahkemece verilen kısa ve gerekçeli kararlarda, “...varsa Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına...” denilmek suretiyle, şarta bağlı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece verilen kısa ve gerekçeli kararlarda, “...varsa Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına...” denilmek suretiyle, şarta bağlı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işyerinin zirai ilaç bayii mahiyetinde olduğu, 23.09.2008 tarihinde kanun kapsamına alındığı, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin olarak Kurum kayıtlarında bordrolara rastlanılmadığı, davalı iş yerinin 01.07.1986 tarihinden itibaren belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda gübre ve zirai kimyasal ürünlerin perakende ticareti faaliyeti ile vergi kaydının bulunduğu, bu nedenle dava konusu dönemde faal olduğu, davacının 24.11.2001-24.05.2003 tarihleri arasında askerlik vazifesini ifa ettiği, Vergi Dairesinin komşu işyeri olarak ...'ya ait eczaneyi bildirdiği, ...'nın faaliyetine 01.07.1986 tarihinde başladığı, ...'nın tanık olarak dinlendiği ve davacının 1995-1996 yılları civarında çalışmaya başladığını, halen çalışmaya devam ettiğini, iş gezileri dışında davacının çalışmasının kesintisiz olduğunu, askerlik sürecini bilmediğini beyan ettiği, aradan geçen zaman diliminde tanık ...'nın askerlik sürecini hatırlamamasının olağan olduğu, adı geçen tanığın tereddütsüz bir şekilde davacının çalışmasını doğruladığı, bu nedenle davacının önceki hükümde kabul edildiği şekilde 25.05.2003-22.09.2008 tarihleri arasında davalı iş yerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının anlaşıldığı, her ne kadar davacının 01.02.2004-22.09.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılığı mevcut ise de, bir kişinin aynı anda 506 ve 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, buna ilişkin kolluk marifetiyle yapılan araştırma, davacının duruşmadaki beyanı ve dosya kapsamından, davacının 01.02.2004-22.09.2008 tarihleri arasında fiili olarak davalı iş yerinde işçi olarak çalıştığı, 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılığın gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından, davacının 01.02.2004-22.09.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında (4b) sigortalılığının iptaline karar verilmiş, bu şekilde bozma kararı lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 25.05.2003-22.09.2008 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının hizmet tespitine karar verilen dönem ile çakışan 01.02.2004-22.09.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında (4b) sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili: reddedilen kısmın da kabul edilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili: reddedilen kısmın da kabul edilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Fer'i müdahil vekili; yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalıya ait Könte Ticaret Zirai İlaç Bayiinde 01.07.1997-23.09.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 inci maddeleri,

2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16583, Karar No: 2017/8324, Tarih: 29.05.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/16583 E.  ,  2017/8324 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı Medaş aralarındaki istirdat davasına dair ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18/06/2015 günlü ve 2014/819 Esas-2015/240 Karar sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 26/05/2016 günlü ve 2015/11862 Esas-2016/8331 Karar sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalının elektrik abonesi olduğunu, tarafına tahakkuk ettirilen faturalarda haksız olarak kayıp kaçak bedeli adı altında bedellerin tahsil edildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000.00.-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 03/06/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 26.031.00.TL’ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak bedellerinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen hüküm; davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 26/05/2016 günlü ve 2015/11862 E.- 2016/8331 K. sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili, süresi içinde kararın düzeltilmesini istemiştir.

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, ... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bent ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ...’nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu yönden bozulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 26/05/2016 günlü ve 2015/11862 E.- 2016/8331 K. sayılı ilamının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda açıklanan gerekçe ile BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 29.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14568, Karar No: 2017/1968, Tarih: 01.03.2017

**13. Ceza Dairesi         2015/14568 E.  ,  2017/1968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, 6136 sayılı kanuna muhalefet, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hüküm sanığın yüzüne karşı 03/06/2014 tarihinde açıklanmasına rağmen sanığın bir haftalık temyiz süresi geçtikten sonra 12/06/2014 tarihinde hükmü temyiz ettiği, mahkemece 23/09/2014 gün 2013/541 esas 2014/265 sayılı ek karar ile temyiz isteminin reddine karar verildiği, ek karar 03/11/2014 tarihinde cezaevinde başka suçtan hükümlü bulunan sanığa temyiz edildiği halde sanığın temyiz isteminin reddine dair ek kararı temyiz etmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın, 23/09/2014 gün 2013/541 esas 2014/265 sayılı temyiz isteminin reddine dair ek kararı temyiz etmemesi sebebiyle, hükmün incelenmesine yer olmadığına, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE, 01.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4734, Karar No: 2014/17078, Tarih: 12.06.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/4734 E.  ,  2014/17078 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tirebolu Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2013

NUMARASI : 2013/166-2013/518

Taraflar arasındaki taşınmaz altından geçirilen tünel nedeniyle meydana gelen değer kaybının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, taşınmaz altından geçirilen tünel nedeniyle meydana gelen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan davalı idarenin 17.06.2013 tarih 89204 sayılı yazısında; dava konusu taşınmazların Karadeniz Sahil Yolu Espiye-Çarşıbaşı arası irtifak hakkı kapsam daraltma planı kapsamında kaldığı, bu kesimde tünel inşaatı nedeniyle kullanım ve yapılaşmaya herhangi bir kısıtlama getirilmediği, ancak her bir yapının tünele etkisinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden yapılaşmada uygulanacak kat adedi konusunda genelleme yapılmadığı, yapılaşma olacak kesimlerde su kuyusunun kesinlikle açılmaması gerektiğinin bildirildiği, Tirebolu Belediye Başkanlığının 09.07.2013 tarihli 1037 sayılı yazısında ise; dava konusu 10 parselin yaklaşık 1.720,00 m2' lik kısmının nazım ve uygulama imar planı sınırları içinde kaldığı, bitişik nizam 5 kat yapılaşma koşullu konut adasında olduğu, parselin kalan kısmının imar planı dışında olduğu bildirilmiştir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılığı, bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer kaybıdır.

Bu itibarla; dava konusu taşınmazın altından geçen tünel nedeniyle imar durumunda değişiklik yapılıp yapılmadığı, yapılaşma yönünden kısıtlama getirilip getirilmediği hususu ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden araştırılıp, davalı idarenin yazı cevabına göre yapılaşma olacak kesimlerde su kuyusunun kesinlikle açılmaması gerektiği hususu da gözetilerek tünel sebebiyle taşınmazın değerinde meydana gelecek değer düşüklüğü oranı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme sonucu yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğinceBOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 12.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/254, Karar No: 2012/753, Tarih: 07.11.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/4-254 E.  ,  2012/753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4.Hukuk Dairesi (İlk Derece)

TARİHİ : 13/12/2011

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4.Hukuk Dairesince;

“Dava, koruma tedbiri niteliğindeki dinleme kararının uygulanmasından kaynaklanmaktadır.

T.C.Anayasası'nın "Kişi hürriyeti ve güvenliği" başlıklı 19/3, 6, 7 ve son maddesinde; suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişilerin, ancak kaçmalarını, delillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hakim kararıyla tutuklanabilecekleri, tutuklanan kişilerin, makul süre içinde yargılanmayı, soruşturma veya kovuşturma sırasında serbest bırakılmayı isteyebileceği, hürriyeti kısıtlanan kimselerin kısa sürede durumu hakkında karar verilmesini ve bu kısıtlamanın kanuna aykırılığı halinde hemen serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla yetkili yargı merciine başvurma hakkına sahip olduğu, bu esaslar dışında işleme tabi tutulanların uğradıkları zararın, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre Devletçe ödeneceği hükmü yer almaktadır. Keza Anayasa'nın 40/3.maddesinde de kişinin, resmi görevliler tarafından meydana getirilen haksız işlemler sonucu uğradığı zararının kanuna göre Devletçe tazmin edileceği öngörülmüştür.

Anayasa'nın bu amir hükümlerinin bir gereği ve yansıması olarak CMK' nun Yedinci bölümünde "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat" başlığı altında 141/1.maddesinde, suç soruşturması ve kovuşturması evrelerinde tutuklama veya tutukluluğun devamı gibi koruma tedbirleri nedeniyle mağduriyete uğrayanların tazminat istemlerine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Suç soruşturması ve kovuşturması sırasında kişilerin uğrayabilecekleri maddi ya da manevi zarar halleri 141. maddesinde ayrı ayrı sayılmıştır. Buna göre;

"Madde 141-(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,

b) Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,

c) Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,

d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,

e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

f) Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,

g) Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,

h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,