muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6552, Karar No: 2015/5345, Tarih: 24.03.2015

**13. Ceza Dairesi         2015/6552 E.  ,  2015/5345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde;

Mala zarar verme suçundan hükmolunan neticeten 1.320 TL adli para cezasına ilişkin hüküm miktar itibariyle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 305/1. maddesi uyarınca kesin olup temyiz kabiliyeti bulunmadığından suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin aynı Yasanın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık; suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelenmesine gelince;

a-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-24.02.2009 tarihli yakalama muhafaza altına alma ve teslim tutanağı içeriğine göre, olayın saat 00:30 sıralarında olduğunun anlaşılması karşısında, suçun TCK'nın 6/1-e. maddesi tanımlaması uyarınca gece sayılan zaman diliminde işlendiği değerlendirilmekle suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 143. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Suça sürüklenen çocukların yakalandıktan sonra çaldıkları kamerayı .... İlköğretim Okulu önünde bulunan çöp bidonuna attıklarını beyan etmeleri üzerine, çöp bidonunun içerisinde bulunan kameranın camı kırık vaziyette katılana teslim edildiği, katılanın 06.10.2009 tarihli duruşmada alınan beyanında kameranın arızalı ve kırık olarak iade edildiğini, değerinin 150 TL olduğunu ve zararının giderilmediğini belirttiği, bu nedenle iadenin kısmi olduğunun anlaşılması karşısında, 5237 sayılı TCK'nın 168/4. maddesi gereğince katılanın kısmi iadeye rıza gösterip göstermeyeceği tespit edildikten sonra suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 168/1. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

b-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde:

UYAP'tan alınan nüfus kaydına göre, sanığın 22.07.2013 tarihinde öldüğünün anlaşılmış olması karşısında 5271 sayılı CMK'nın 223/8 ve 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddeleri uyarınca kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinde zorunlululuk bulunması,

b-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde:

UYAP'tan alınan nüfus kaydına göre, sanığın 22.07.2013 tarihinde öldüğünün anlaşılmış olması karşısında 5271 sayılı CMK'nın 223/8 ve 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddeleri uyarınca kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinde zorunlululuk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ... ile ... müdafiilerinin temyiz istemleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, suça sürüklenen çocuk ... hakkında 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca sonuç ceza bakımından kazanılmış hakkın gözetilmesine, 24.03.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3705, Karar No: 2015/3300, Tarih: 25.06.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/3705 E.  ,  2015/3300 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : IC - 2013/49010

MAHKEMESİ : İstanbul 16. İcra Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/10/2012

NUMARASI : 2011/645 (E) ve 2012/506 (K)

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin başkaca reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Şikayetçi vekilinin 04.10.2012 günlü duruşma için, 03.10.2012 tarihinde UYAP ortamında gönderdiği mazeret dilekçesi ile ilgili olarak, mazeretin kabulü veya reddi yönünde bir karar verilmeden yazılı şekilde şikayet hakkının düşürülmesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 25.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4001, Karar No: 2006/7153, Tarih: 25.05.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/4001 E.  ,  2006/7153 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtay incelemesi yapılabilmesi için;

1- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde yapılan 1/1000 ölçekli revizyon imar planlarının onaylanmasına ilişkin ... Belediye Meclisinin 20.05.1996 gün ve 31 sayılı karar ile imar düzenlemesine tabi tutulması üzerine oluşan parselasyon palanlarının onaylanmasına ilişkin ... Belediye Encümeninin 11.09.1997 gün ve 1005 sayılı kararının, bu kararların eki imar parselasyon planları ile kadastro parsellerini de gösterir haritasının,

2- Birinci bendde sözü edilen imar planlarının iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin 15.12.1999 tarih ve 1998/74 Esas 1999/1270 karar sayılı kararı kesinleşmiş ise kesinleştirme şerhli karar örneğinin, buzulmuş ve ... bir esas almış, dava da derdest ise ilgili dava dosyası sureti, ve ... bir karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiş ise kesinleştirme şerhli onaylı suretinin,

3- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde yapılan imar planının onaylanmasına ilişkin 29.03.2001 günlü 269 sayılı ... Belediyesi Encümen kararının, bu kararın eki olan imar parselasyon planları ve haritasının(kadastro parsellerini ve önceki imar parsellerini gösterir biçimde),

4- Üçüncü bendde sözü edilen imar planının iptaline ilişkin ... 2. İdare Mahkemesinin 13.03.2002 gün ve 2001/595-261 sayılı kararı kesinleşmiş ise kesinleştirme şerhli onaylı örneğinin, karar bozulmuş ve ... bir esasta yargılama devam ediyor ise ilgili dava dosyasının, ... bir esas alıp karara çıkarak kesinleşmiş ise kesinleştirme şerhli onaylı karar örneğinin,

5- ... Belediye Meclisi ve ... Belediye Meclisinin yukarıda sözü edilen imar planları ve imar revizyon planlarının iptali ile oluşan ... duruma göre, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin oluşan en son tapu kayıtlarının, iptal kararları ile imar tapuları iptal edilmiş ise, daha önceki duruma dönülüp dönülmediği ve imardan önceki kayıtların ihya edilip edilmediği Tapu İdaresinden sorularak, önceki duruma dönülmüş ise çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin en son hangi parsel numarasıyla kimin adına kayıtlı olduğunu gösterir, tapu kayıt örneklerinin,

6- ... Köyü 7370 ada 7 sayılı parselin 2001 yılındaki imara girmeden önceki ilk ... ve el değiştirmeler ile en son maliklerini gösterir tapu kayıt örneklerinin,

7- ... Köyünde yapılan imar planları ile oluşan imar parsellerini ve geldiği kadastro parsellerini, imar uygulamalarının tümünü bir arada gösterir, birleşik haritası onaylı örneğinin (ozalitlerinin),

getirtilerek bu dosyaya konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

7- ... Köyünde yapılan imar planları ile oluşan imar parsellerini ve geldiği kadastro parsellerini, imar uygulamalarının tümünü bir arada gösterir, birleşik haritası onaylı örneğinin (ozalitlerinin),

getirtilerek bu dosyaya konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 25/05/2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31, Karar No: 2015/22874, Tarih: 19.11.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/31 E.  ,  2015/22874 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin aralarında asıl-alt işveren ilişkisi olan davalılar nezdinde çalıştığını, davacının emeklilik sebebiyle feshedilen iş aktinden kaynaklı olarak kıdem tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılardan T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı vekili yetki itirazı ile birlikte davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yetkisizlik nedeniyle davanın reddine kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca, görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edeceği hususu düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler karşısında mahkemece davanın yetki yönünden reddine karar verildiği halde davanın yetkili mahkemede devam edip etmeyeceği henüz belli olmadığından bu aşamada davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı, gerektirmediğinden karar bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın hüküm fıkrasının davalılardan T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı yararına avukatlık ücreti verilmesine ilişkin 7.bendinde yer alan “Davalı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürülüğü'nün kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 7. maddesi gereğince 750,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin tamamen çıkarılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19/11/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3428, Karar No: 2012/14774, Tarih: 12.09.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/3428 E.  ,  2012/14774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : -213 sayılı VUK'nun 359/1-b, 647 sayılı Yasanın 6; maddeleri uyarınca 18 ay hapis cezası

-213 sayılı VUK'nun 359/b-1, 5237 sayılı Yasanın 53/1, 51/7. maddeleri uyarınca 18 ay hapis cezası

Gerekçeli karar başlığına eksik yazılan suç tarihlerinin 21.01.2005 ve 21.10.2005 olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüş, “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçuna ilişkin suç tarihi itibariyle dava zamanaşımı dolmadığından tebliğnamedeki düşünceye iştirak olunmamıştır.

I-Sanık müdafileri ile katılan vekilinin “2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk CezaKanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu; suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, sahte faturaların en son 29.12.2004 tarihli olması ve KDV beyanına konu edilmesi nedeniyle suçun işlendiği 21.01.2005 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık müdafileri ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

II- Sanık müdafileri ile katılan vekilinin “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarına gelince;

1-5271 sayılı CMK'nun 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 04.01.2009 tarih ve 2009/720-451 sayılı iddiaanamesi ile, mütalaa, vergi suçu ve vergi inceleme raporlarına uygun olarak sanık hakkında, “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan kamu davası açıldığı gözetilmeden iddianame dışında çıkılmak suretiyle “2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan yazılı şekilde hüküm kurulması

2-Kabule göre de;

2005 takvim yılında birden fazla sahte fatura kullanıldığı belirlendiği halde, zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması,

2-Kabule göre de;

2005 takvim yılında birden fazla sahte fatura kullanıldığı belirlendiği halde, zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması,

Yasaya aykırı, sanık müdafileri ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22853, Karar No: 2013/1447, Tarih: 07.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/22853 E.  ,  2013/1447 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2002 yılında kesinleşen davacıya, 1996 yılında yaşamını yitiren iştirakçi babası üzerinden 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm (yetim) aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2010 yılının Haziran ayında gerçekleştirilen işlemle 01.11.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 01.11.2008 – 30.06.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.

.../...

-4-

Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve

“Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.