muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7856, Karar No: 2016/5666, Tarih: 03.05.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/7856 E.  ,  2016/5666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat

Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın, suça konu 27.08.2007 keşide tarihli ve 9.250 TL tutarındaki çeki ciro ederek katılan bankaya verdiği ve karşılığında kredi kullandığı, ancak çekin ödenmemesi üzerine yapılan araştırmada keşideci imzasının sahte olduğunun anlaşıldığı, sanığın bu şekilde dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediği iddia olunan olayda, sanığın aşamalardaki savunmalarında çeki aralarındaki ticari ilişki nedeniyle çekte keşideci olarak gözüken ...'den bir elemanı vasıtasıyla imzalı bir şekilde aldığını ifade etmesi, ...'in çeki doldurduğunu ve mal teslimi yapıldığında imzalanmak üzere verdiğini beyan etmesi, 04.02.2009 tarihli bilirkişi raporuna göre ise çekin ön yüzündeki yazı ve rakamlar ile imzanın ...'in eli ürünü olmadığının tespit edilmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından; çekteki yazı ve imzaların sanığın eli ürünü olup olmadığına dair bilirkişi raporu aldırılması, sanığın savunmasında geçen ...'in elemanının duruşmaya çağrılarak beyanına başvurulması ve toplanan tüm delillerin sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03/05/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13009, Karar No: 2014/17257, Tarih: 02.07.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/13009 E.  ,  2014/17257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın ikrarı ile 29.09.2011 tarihli kadastro teknisyenin raporuna göre, suça konu taşınmazın ....köyüne ait 132/1 nolu mera parseli olduğunun anlaşılması ve taksit sayısı da gözetildiğinde tebliğnamedeki bozma düşüncelerine iştirak edilmemiştir

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Sanık hakkında hapis cezası alt sınırdan tayin edildiği halde, aynı gerekçe ile adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak tayini suretiyle çelişkiye neden olunması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında TCK.nun 154/1. madde ve fıkrası uyarınca hapis cezası yanında tayin edilen adli para cezasına esas alınan 12 birim gün sayısının 5 güne, TCK.nun 62. maddesinin uygulanması ile belirlenen 10 birim gün sayısının 4 güne ve aynı yasanın 52/2. maddesi uyarınca tayin olunan 200 lira adli para cezasının 80 TL'ye indirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 02.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1550, Karar No: 2021/16676, Tarih: 23.06.2021

**8. Ceza Dairesi         2020/1550 E.  ,  2021/16676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Tüm dosya kapsamında, mağdurenin olay akşamı kız arkadaşı ...'yi otobüs durağına bırakmak için evden birlikte çıktıkları esnada, önceden tanıdığı suça sürüklenen çocuk ve sanıklarla karşılaştığı, sanık ...'un mağdureye hitaben "seni kurşun yağmuruna tutarım" dediği, sanık ...'in ise mağdurenin kolundan tutup parka doğru sürükleyerek götürdüğü, arkalarından gelen suça sürüklenen çocuk ...'ın ipinden tuttuğu köpeği mağdureye doğru göstererek "bırakın da parçalasın" dediği, o esnada sanık ...'nın da 2 köpekle birlikte yanlarına geldiği, Yiğit'in mağdureyi sürüklemeye devam ederek yakınlarda bulunan apartman boşluğuna götürmeye çalıştığı sırada, yapılan ihbar üzerine kolluk görevlilerinin olay yerine geldiği ve sanıkların kovalamaca neticesinde yakalanıp, köpeklerin belediye görevlilerine teslim edildiği olayda; mağdurenin alınan doktor raporuna göre basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmış olması ve tanık ...'nin beyanı karşısında; mevcut haliyle suça sürüklenen çocuk ve sanıkların eylemlerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 109/2, 109/3-a,b. maddelerinde düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yasal ve yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde hükümlerin kurulması,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10713, Karar No: 2022/6539, Tarih: 14.04.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/10713 E.  ,  2022/6539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Suça konu faturaların kurumlar vergisinde kullanılması nedeniyle, suç tarihlerinin 2008 takvim yılı yönünden, " 26.04 2009", 2009 takvim yılı yönünden ise, "26.04.2010" olduğu belirlenerek yapılan incelemede:

A)2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan verilen hükme yönelik temyiz incelemesinde;

5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanık müdafisinin diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

Sanık hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kamu davası açıldığı, temyize konu kararın gerekçesinde de sanığın 2009 takvim yılında sahte fatura kullanmak suretiyle vergi kaçakçılığı suçunu işlediği kabul edildiği hâlde, hüküm bölümünde suç adının “sahte belge düzenlemek” olarak yanlış gösterilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının 1 ve 2 numaralı paragraflarındaki “düzenlemek" ibarelerinin çıkartılarak yerine "kullanmak" ibarelerinin yazılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

B)2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan verilen hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Sanığa yüklenen "2008 takvim yılında sahte fatura kullanma" suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun'un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 14.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22182, Karar No: 2015/16587, Tarih: 14.09.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/22182 E.  ,  2015/16587 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/05/2014

NUMARASI : 2006/712-2014/241

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 29/05/2005-02/04/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının Kazakistan'da davalı işyeri nezdinde 29/05/2005-02/04/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, somut olayda davacının yurt dışı Kazakistan'da, davalı işyeri nezdinde kesintisiz ve sürekli olarak geçen fiili çalışması ile davalı işyerince Kurum'a bildirilmesi gereken prime esas kazancın eksik olarak bildirilmiş olduğu hususunun ispatı konusunda, Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri kapsamında hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Kural olarak sigortalılar, Türkiye’de yaşadıkları ve hizmet akdine göre çalıştıkları takdirde sosyal sigorta haklarından yararlanırlar. Bu kural, Kanunların mülkiliği ilkesinin doğal sonucudur. Ayrıca, Türkiye’yle yabancı bir ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmişse istisnaen mülkilik ilkesine değer verilmeyebilir. Ayrıca, 506 sayılı Kanunun 2 ve 3’üncü maddelerine göre sigortalı olmayanlar kapsamında olmak üzere, Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan bir ülkede hizmet akdiyle çalışan Türk vatandaşları da anılan Kanunun 86. maddesi gereği işverenleriyle yapılacak “İş kazalarıyla meslek hastalıkları”, “Hastalık”, “Analık”, “Malullük, yaşlılık ve Ölüm” sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları mümkündür. Başka bir anlatımla 506 sayılı Yasa'nın ülke dışında meydana gelen sigorta olaylarında uygulanabilmesi Sosyal Güvenlik Kurumuna yükümlülükler getiren sosyal güvenlik sözleşmesi veya kısa vadeli sigorta kollarını da kapsayan topluluk sigortaları bulunması halinde mümkün olabilir.

506 sayılı Yasa'nın 86. Maddesine göre; Kurum, 2 nci ve 3 üncü maddelere göre sigortalı durumunda bulunmayanların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak genel şartlarla (İş kazalariyle meslek hastalıkları), (Hastalık), (Analık), (Malullük, yaşlılık ve Ölüm) sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları için, işverenlerle veya dernek, birlik, sendika ve başka teşekküllerle sözleşmeler yapabilir. (Ek fıkra: 29/07/2003 - 4958 S.K./40. md.) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, bu Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt ve üst sınırı arasında olmak şartıyla kendilerinin belirleyeceği miktarın % 30'udur. Anılan Kanun'un 86. maddesi gereği işverenleriyle yapılacak “İş kazalarıyla meslek hastalıkları”, “Hastalık”, “Analık”, “Malullük, Yaşlılık ve Ölüm” sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulabilirler. Herhangi bir sosyal güvenlik sözleşmesi ve topluluk sigortası olmaması halinde ise; kişinin 506 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında geçici görevle yabancı ülkeye gönderilmesi durumunda zorunlu sigortalı kabul edilmesi mümkündür. Ancak; anılan madde kapsamında sigortalı sayılabilmek için sigortalının malullük-yaşlılık -ölüm, işkazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık sigorta kolları bakımından sosyal güvenliğinin işin yapıldığı ülke Sosyal Sigorta Merciince karşılanmaması, Türk-işveren tüzel kişi ise, şirket merkezinin Türkiye'de bulunması, gerçek veya tüzel kişi Türk işverenin Türkiye'de iş yapmak şartı aranmaksızın Türkiye'de tescil edilmiş ya da tescil edilebilir nitelikte işyerinin olması, Türk işveren ile Türk işçi arasında yabancı ülkede yerine getirilecek iş görme edimine ilişkin bireysel iş sözleşmesinin Türkiye'de yapılması, Türk işçinin iş bu yazılı ya da sözlü hizmet sözleşmesinin Türk işçiye yüklediği iş görme ediminin yerine getirilmesi gereği olarak yurt dışında yaşamasının sürekli olmayıp geçici nitelik taşıması, geçicilik kavramının nitelendirilmesinde zaman sınırlaması yoksa da, bu görevin yurt dışında sürekli yaşamayı gerekli kılmaması koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Öte yandan 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'un 3'üncü maddesinin d bendine göre "işgücünün yurt içinde ve yurt dışında uygun oldukları işlere yerleştirilmelerine ve çeşitli işler için uygun işgücü bulunmasına ve yurt dışı hizmet akitlerinin yapılmasına aracılık etme" görevi Türkiye İş Kurumu'na verilmiş bulunmaktadır. Buna göre işverenlerin yurt dışında çalıştırmak istedikleri işçilerine ait işlemlerini İş-Kur aracılığı ile yaptırmaları ve işçileri ile aralarında imzaladıkları örneği İş-Kur tarafından hazırlanan iş sözleşmelerini Kurum'a onaylatmaları gerekmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacıya ait hizmet cetvelinin dosyaya sunulmadığı, dava dışı Ceylan Ltd. Şti. çalışanı şantiye şefi olduğu belirtilen ve tanık olarak da duruşmalarda beyanı alınan Kenan Karakuş ile davacı arasında düzenlenen ibranamede “davacının 31/05/2005-19/03/2006 tarihleri arasında çalıştığı, davacının sigortasının 10 aydır Kurum'a bildirilmediğini çekince olarak ileri sürdüğü” bilgisinin yer aldığı, davalı şirketin 03/09/2004 tarihinde Mimarlık Bürosu faaliyetinden dolayı Kanun kapsamına alınmış olduğu, davalı işyerine ait 2005/5-2006/4. ayları arası dönem bordrolarının dosyaya sunulmuş olduğu, davacının yakınının banka hesabına bir defaya mahsus 04/10/2005 tarihli davalı şirket tarafından ödemede bulunulduğu, Kazakistan devletince 24/09/2004 tarihinden itibaren 3(üç) aylık süre ile sınırlı olmak üzere davacıya verilen çalışma vizesinin dosyaya sunulduğu, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, davacı ve davalı tanıklarının dinlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacıya ait hizmet cetvelinin dosyaya sunulmadığı ve davalı işyerince davacı adına Kurum'a hizmet bildiriminde bulunulup bulunulmadığı anlaşılmamaktadır. Yine Kazakistan ile Türkiye arasında akdedilmiş sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, hizmet tespiti istemi yönünden davacının davalı işyerinde geçen sigortalılığının Kurum ile davalı şirket arasında akdolunmuş topluluk sözleşmesinin bulunması ya da 506 sayılı Kanun'un 7.maddesi kapsamında geçici görevle yabancı ülkeye gönderilmiş olması halinde kabulünün mümkün olduğunun nazara alınması gerekir iken Mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi bozma nedenidir.

Yapılacak iş; yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, Kurum'a davalı şirket ile Kurum arasında akdolunmuş topluluk sözleşmesinin bulunup bulunmadığını sormak, bulunmaması halinde davalı işyerinin Türkiye'de merkezi olup olmadığını araştırmaya yönelik davalı işverenin Türkiye’deki işyeri sicil dosyası ve ticaret sicili kayıtlarını getirtmek, davacının davalı işveren nezdinde yurt dışında geçen hizmetlerinin görevdeki geçiciliğine ilişkin koşullar açısından davacıya ait hizmet cetvelini de getirtmek suretiyle yöntemince araştırmak, davalı işverenin yurt dışında çalıştırmak istediği işçileri Türkiye İş Kurumu'na bildirim mecburiyeti bulunmasına göre var ise buna ilişkin ihtilaf konusu dönemleri kapsayan belgeleri ilgili Kurum'dan getirtmek ve sonucuna göre tüm delilleri birlikte değerlendirmek suretiyle bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın ve davanın da kamu düzenine ilişkin olduğu gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın ve davanın da kamu düzenine ilişkin olduğu gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan A.. S..'ne iadesine, 14/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9117, Karar No: 2014/19570, Tarih: 13.10.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/9117 E.  ,  2014/19570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kırklareli 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :04.02.2014

NUMARASI :Esas no:2010/437 Karar no:2014/73

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı (koca) tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı tarafından, 24.10.2006 tarihinde açılan ilk boşanma davası reddedilmiş ve bu karar 11.06.2010 tarihinde kesinleşmiştir. Bu ret kararı, dava tarihine kadarki olaylar bakımından "kesin hüküm" teşkil eder. Aynı olaylara dayanılarak yeniden dava açılmaz ise de; davacı, 17.09.2010 tarihinde açtığı temyize konu bu davada, daha önce açtığı ve reddedilen dava tarihinden sonraki olaylara dayanmıştır. O halde, tarafların delillerinin bu çerçevede toplanıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği halde, eksik soruşturma sonucunda yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.13.10.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2021/10529, Karar No: 2021/16258, Tarih: 07.12.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/10529 E.  ,  2021/16258 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 07/12/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekilleri Avukat ... ve Avukat ... ile karşı taraf adına vekilleri Avukat ... ve Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ... işyerinde çalışan müvekkilerinin Avro para birimi üzerinden ücretlendirildiklerini, davalı yanın tek taraflı kararı ile davacıların yazılı ve sözlü itirazına rağmen ücretlerin 2014 yılı Kasım ayında Türk Lirasına dönüştürülerek ödenmeye başlandığını, Türk Lirasında gerçekleşen değer kayıplarının alım gücünün azalmasına yol açtığını, bu suretle Avro cinsinden daha az ücret ödenmek suretiyle ücretinin düşürüldüğünü ve eksik ödendiğini, haksızlığın giderilmesi amacıyla işçilerin Tez-Koop İş Sendikasına üye olduklarını ve sendika ile işveren arasında 24.07.2018 tarihinde toplu iş sözleşmesi imzalandığını, işverenin toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulamadığını, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen ücret zamlarını yapmadığını, davalı yanın arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, aleyhine dava yoluna gidileceğini anlayan işverenin 2019 yılı Nisan ayı itibariyle ücretleri tekrar Avro cinsinden ödemeye başladığını, ücretler Avroya çevrilirken mevcut Türk Lirası cinsindeki ücretler esas alındığından Avro olarak 2014 yılı Kasım ayından ve hatta sözleşmelerde yazan miktardan bile düşük bir miktar ödenmeye başlandığını, bu durumun işverence gerçekleştirilen uygulama sonucunda işçi ücretlerinde çok büyük miktarda düşüş yaratıldığını gözler önüne serdiğini, işçilerin 2014 yılı Ekim ayında aldıkları Avro biriminden maaşları ile 2019 yılı Nisan ayında aldıkları Avro biriminden maaşları arasında büyük fark olduğunu ve 2019 yılı Nisan ayı maaşının daha düşük olduğunu, Diplomatik bir kuruluş olmasına rağmen Türkiye’de Türk vatandaşı işçi istihdam eden davalı ..

... Delegasyonunun 4857 sayılı İş Kanunu’na ve Türk Mahkemelerinin yargı yetkisine tabi olduğunu, bu konuda Yargıtay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62’nci maddesi uyarınca işçi ücretlerinde indirime gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle de ücretlerin Avro para biriminden Türk Lirasına çevrilmesinin yarattığı ücret düşüşünün hukuka aykırı olduğunu, iş sözleşmesinde yer alan ücretin yerel para birimi cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün İş Kanununun 22 ve 62’nci maddeleri karşısında geçersiz olduğunu, enflasyonist bir ülkede döviz üzerinden belirlenen ücretin yerel para birimine dönüştürülmesinin çalışma koşullarında esaslı tarzda değişiklik yaratacağını, iş sözleşmesiyle işverene işletme riskini işçiye yükleyecek şekilde değişiklik yapma hakkının tanınamayacağını, iş sözleşmelerinin tamamının aynı hükümleri içerdiğini, işçilerle ayrı ayrı müzakere edilmediğini, bu nedenle tip sözleşme niteliğinde bulunduğunu, Borçlar Kanunu’nun 24 ve 25’inci maddeleri karşısında ücrette değişikliğe olanak tanıyan sözleşme hükmünün herhangi bir geçerliliğinin olamayacağını, iş sözleşmesinin temelini oluşturan ücreti değiştirme hakkını saklı tutma kayıtlarının İş Hukukunun genel karakteri itibariyle de geçersiz olduğunu, işverence yapılan değişikliklere rıza gösterilmediğini, aksine uygulamaya sözlü ve yazılı şekilde itiraz edildiğini, gerçekleştirilen değişikliğin hem bu nedenle hem de iyiniyet ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması sebebiyle geçersiz olduğunu, işverenin işyerindeki bazı çalışanlar bakımından Avro para biriminden Türk Lirasına geçerken, diğer bazı çalışanlara Avro para birimi cinsinden ödeme yapmaya devam ettiğini, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ve ayrımcılık yarattığını belirterek Avro cinsinden eksik ödenen ücret alacağının toplu iş sözleşmesi hükümleriyle kararlaştırılan ücret artışları da dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark ücret alacağının tahsilini talep etmiştir.