muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/2477, Karar No: 2009/5194, Tarih: 27.03.2009

Yörede 1943 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun aplikasyonu 1995 yılında yapılmış ve orman sınırları 1985 yılında düzenlenen arazi kadastro paftası üzerinde gösterilmiştir. Aplikasyon sonucu 1985 yılında orman olmaları nedeniyle tesbit harici bırakılan dava konusu taşınmazların tarım arazileri ile orman arazileri arasında tampon bölgede kaldığı görülünce retle sonuçlanan tescil davası davalı tarafından 1999 yılında açılmıştır.

Aplikasyon, yeni bir kadastro işlemi değildir. Aplikasyonla ilk orman kadastrosunun sınırları değiştirilemez ve daraltılamaz. Mahkemece 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre 1943 yılında düzenlenen orman kadastro harita ve tutanakları yöntemince yerine uygulanmamış, sadece 1995 yılında düzenlenen aplikasyon haritasının uygulanmasıyla yetinilmiştir. 1943 yılı orman kadastro haritası ile 1995 yılı aplikasyon haritası arasında çıplak gözle dahi fark edilecek şekilde farklılıklar vardır. Aplikasyonla 1943 yılında belirlenen orman alanları daraltıldığı görülmektedir. Yine aplikasyon sırasında bir kısım orman alanları orman niteliğini kaybettiği gerekçesiyle 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi gereğince 81 poligon halinde orman sınırları dışına çıkartılmışsa da Orman Bakanlığının Silivri Kadastro Mahkemesinin 1996/26 ila 1996/106 Esas sayılı dosyalarında açtığı davalar sonucu orman rejimi dışına çıkarma işlemlerinin tümü iptal edilmiş ve bu yerler yeniden orman alanlarına eklenmiştir.

Bir yerde 4785 Sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 13.07.1945 tarihinden sonra yapılan orman kadastrosunun seri bazda yapılmaması ve 15.04.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan ayrıcalıklar olmaması halinde kural olarak bir yerin orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesinleşen orman kadastro haritası ve tutanaklarının uygulanması sonucu belirlenir. Dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 4785 Sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önce 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre 1943 yılında yapılmıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmazların orman olup olmadığı kesinleşen orman kadastrosu harita ve tutanaklarının uygulanması ile belirlenemez. Yukarıda anlatıldığı gibi, 1943 yılı orman kadastro haritası ile belirlenen orman sınırları 1995 yılında yapılan aplikasyon sırasında daraltılmıştır. 1943 yılı orman kadastro harita ve tutanakları yöntemince yerine uygulanmamış, sadece 1995 yılı aplikasyon haritasının uygulanmasıyla yetinilmiş, orman bilirkişisi dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun bildirmişse de yörede orman kadastrosunun 4785 Sayılı Yasanın yürürlüğünden önce yapılması ve daha önce taraflar arasında 1999 ve 2001 yılları arasında görülüp kesinleşen davada dava konusu taşınmazın orman olması nedeniyle 1985 yılında tapulama harici bırakıldığı gerekçesiyle kişilerin açtığı tescil davalarının ret edilmiş olması ve bölgeye ait 1957 basım tarihli memleket haritasında davaya konu taşınmazların bir kısmının ve kadastrosu kesinleşen orman alanları gibi yeşil renge boyandığı, davaya konu taşınmazların bir kısmı aynı haritadabeyaz renkli olarak gösterilmiş ise de, üzerinde geniş yapraklı meşe ağacı sembollerinin bulunduğu ve bitişikteki 4-5 metre boyunda olduğu memleket haritasında gösterilen meşe cinsi orman alanları ile ayırıcı bir unsur (Dere, yol, yükseklik gibi) bulunmadığı ve adava konusu edilen yerlerin tümümün bitişikteki Devlet Ormanlarının devamı olduğu ve bir bütün halinde değerlendirildiğinde, yüksek eğimli orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan yerler olduğu, yukarıda açıklandığı gibi, davalıların dayandığı kayıtların dava konusu taşınmazları kapsadığı kabul edilemeyeceği, yörede bu güne kadar 4785 Sayılı hükümleri de uygulanarak yapılan bir orman kadastrosunun da bulunmadığı, 1986 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23 ve 2004 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesi ile H.G.K’nun 21.01.2004 gün 2004/8-15/7 ve 12.05.2004 gün 2004/8-242/292 ve 12.03.2008 gün ve 2008/20-214/241 sayılı kararlarında belirtilen ilkeler gözönünde bulundurularak davacı Hazinenin davasının kabulüne ve dava konusu taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tesciline, davalıların elatmalarının önlenmesine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek Hazine davasının reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine ve davalı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kendilerini Yargıtayda yapılan duruşma sırasında vekille temsil ettiren Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 500.00.-TL’er vekalet ücretinin davalı gerçek kişiden alınarak bu yönetimlere verilmesine, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 27/03/2009 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10839, Karar No: 2010/2527, Tarih: 08.03.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/10839 E.  ,  2010/2527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Denizcilik İhtisas Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 24/06/2008 tarih ve 2005/377-2008/179 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olup dava konusu meblağ 12.680 TL’nın altında bulunduğundan HUMK’nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalının ithal ettiği emtiaların nakliye ve gümrük işlemlerini üstlendiğini, emtiayı yurda getirdiğini, davalının süresinde teslim almadığını, müvekkilinin armatöre demuraj ödemek zorunda kaldığını, davalının ihtara rağmen ödeme yapmadığını, tahsili için yapılan icra takibinin itirazla durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dayanak icra takibinin iptal edildiğini, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, istemin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ile sözleşmesel ilişkinin bulunmadığını, davacının acenteliğini yaptığı dava dışı Mearsk firmasıyla hukuki ilişkisinin olduğunu, doğrudan kendi adına hareket edemeyeceğini, müvekkiline atfedilecek kusuru olmadığını, konteynere haksız yere Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün el koyduğunu, davanın bu kuruma ihbarının gerektiğini, davacının bir ödemesi mevcutsa müvekkilini ilgilendirmeyeceğini, esasen dava dışı Mearsk firmasının zararının doğmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, somut olayda konteyner taşımasından kaynaklanan demuraj alacağının talep edildiği, bu taşımalarda konteynerin ya taşıyan tarafından ya da yükle ilgili kimse tarafından tahsis edildiği, kim tarafından tahsis edilirse edilsin tahsis edene iade edildiği, aksi halde demuraj adı altında bekleme ücretinin ödendiği, bu tahakkukun dayanağının sözleşme veya konişmento olduğu, sunulan konişmento içeriğinden gönderilenin davacı bulunduğu, onun da dava dışı firmaya demuraj ücreti ödediği, uyuşmazlığın davacının ödemiş olduğu ücreti davalıdan talep edip etmeyeceği noktasında toplandığı, sorumluluğun doğması için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin olması veya konteynerin çekilmesinde gerçek alıcının kusurunun bulunmasının gerektiği, sözleşmenin varlığının ve geç çekilmede davalının kusurunun varlığının ispat edilemediği, esasen geç çekilmenin gümrük mevzuatından kaynaklandığı, buna kimin neden olduğunun belirlenemediği, konteynerin kim tarafından tahsis edildiğine dair belge ile demuraj çizelgesinin de sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, ödenen konteyner demuraj bedelinin emtia alıcısından rucuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, hüküm yeterli araştırma ve incelenmeye dayanmadığı gibi doğru değerlendirmeler de içermemektedir. Davacı vekili, davalının ithal ettiği emtianın zamanında gümrükten çekilmemesi nedeniyle müvekkilinin emtianın bulunduğu kap olan konteyner dolayısıyla taşıyana demuraj ücreti ödediğini, bunun sorumlusunun emtianın gerçek alıcısı davalı olduğunu iddia etmiştir.

Somut olayda davacının demuraj ödemesine neden olan emtianın Hong Kong’tan İstanbul’a 18.07.2001 tarihinde geldiği, bu emtianın taşınmasına ilişkin iki konşimentonun olduğu, anılan konşimentolarda yükleme ve boşaltma limanları, gemi adı ve konteyner bilgileri bakımından aynılık olmasına rağmen taşıyanlar, yükleten, alıcılar ve diğer bilgiler bakımından farklılıklar bulunduğu anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, aynı taşıma için iki ayrı konşimento düzenlendiği, ana konşimento ile ara konşimentonun mevcut olduğu çekişmesizdir. Birinci konşimentonun gönderilen ve ihbar adresi kısmında davacı adına yer verilmiştir. İkinci konşimentoda ise gönderilen kısmında Garanti Bankası A.Ş, ihbar edilecek kişinin de davalı olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, dosya içerisinde davacının konşimentoya göre boşaltma limanı olan Armaport-İstanbul gümrüğüne hitaben yazdığı yazıda konteyner kapsamı emtianın davalı adına teslim edilmesini içerir talimat verdiği de sabittir. Esasen, davalı vekili demuraj ödenmesine neden olduğu iddia edilen konteyner içindeki emtianın müvekkiline ait olduğunu kabul etmiştir. Gümrüklemenin de davalı adına yapıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim, dosyaya ibraz edilen ve gümrük idaresince temyiz yoluna başvurulduğu için kesinleşmediği anlaşılan ceza mahkemesi kararından davalının yetkilisinin bu emtiayla ilgili olarak kaçakçılık suçundan yargılandığı ve beraat ettiği anlaşılmaktadır.

Konteyner vasıtasıyla taşıma, deniz taşımasının yerleşik taşıma türüdür. Bu taşıma türünde konteyner ya taşıyan ya da emtia ilgilisi tarafından tahsis edilmektedir. Ancak, kim tarafından temin edilirse edilsin taşıma kabı olarak kullanılan konteynerin tahsis edilene iadesi gerekmektedir. Aksi halde, konteyner ilgilisi iade edilmeyen zamanla bağlantılı olarak demuraj adı altında bir bekleme ücretine hak kazanacaktır. Bu bekleme ücretinin kaynağı genelde konşimento veya sözleşmedir. Ancak, sözleşme olmasa bile, deniz ticaret uygulaması bakımından zamanında iade edilmeyen konteyner nedeniyle konteyner ilgilisi demuraja hak kazanacaktır. Mahkemenin kabulünün aksine, yazılı bir sözleşme bulunması da şart değildir. Ayrıca, yine mahkemenin kabulünün aksine demuraj ücreti, sözleşme ile kararlaştırılmış ise buna göre, böyle bir kararlaştırma olmadığı takdirde de rayice göre belirlenecektir. Demuraj ücretinden de malın konteynerin zamanında iade edilmemesinde kimin kusuru varsa onun sorumlu olacağı kuşkusuzdur.

Dava konusu olayda taraflar arasındaki ilişki tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Davanın ret gerekçeleri de yerinde görülmemiştir. Bu durum karşısında mahkemece, taşınan emtia ile ilgili olarak öncelikle gümrük belgelerinin aslı veya onaylı örnekleri ile davalının yetkilisi hakkındaki ceza dosyasının işbu dosyaya getirtilmesi, uzman bilirkişi kurulu oluşturulması, taraflar arasındaki ilişkinin tüm kanıtlarla birlikte değerlendirilerek tespit edilmesi, emtianın zamanında gümrükten çekilip çekilmediğinin, ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresinin belirlenmesi, davacının defter ve kayıtların üzerinde inceleme yapılarak bu taşıma dolayısıyla gerçekten demuraj ücreti ödeyip ödemediğinin, ödemiş ise yapılan bu ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığının açıklığa kavuşturulması, davalıya rücu imkanının olup olmadığının incelenmesi, rücu imkanı mevcutsa davalı yetkilisi hakkındaki ceza davasının davalı bakımından kusursuzluk hali olmayacağı, ancak davalı bakımından şikayette bulunan gümrük idaresine rücu hakkı doğuracağının dikkate alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar Verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1744, Karar No: 2011/3032, Tarih: 04.04.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1744 E.  ,  2011/3032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, murisinin davalılardan işverene ait işyerinde 23.12.1991 tarihinden bu mümkün görülmediği takdirde 23.12.1992 tarihinden 25.6.2004 tarihine kadar geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, murisi eşi ...'un davalı Kurum tarafından verilecek maaş tazminat gibi tüm hak ve alacaklarına esas teşkil etmek üzere 23.12.1991 tarihinden bu mümkün olmadığı takdirde 23.12.1992 tarihinden ölüm tarihi olan 25.6.2004 tarihine kadar "Geçici Köy Koruyucusu" olarak çalıştığı hizmet sürelerinin sigortalılığa esas teşkil ettiğinin tespitini talep etmiş, dava SGK Başkanlığı (T.C. ...) ile İçişleri Bakanlığına yöneltilmiştir.

Mahkemece davacının eşinin 2004 yılında ölmesi nedeniyle 2.6.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5673 sayılı Yasadan yararlanmasının mümkün olmadığı, köy koruyucularının 5434 sayılı Emekli Sandığı kapsamında bulunmadıkları, 5510 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olamayacağı ve dul eşine aylık bağlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya İş Mahkemesince bakılmış ise de bu davadaki ön sorun davanın hangi yargı yoluna tabi olacağı noktasındadır.

Mahkemelerin görevi ve yargı yolu yasa ile belirlenip kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her saflasında mahkemece resen nazara alınır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının eşi olan ...'un 15.3.1991 tarihli dilekçesi ile geçici köy koruyucusu olarak işe alınması için talepte bulunduğu, ancak 23.12.1991 tarihinde işe başladığına ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, Kilis İl Merkez Jandarma Komutanlığının yazısından Demirciler Köyü Geçici Köy Koruyucusu olarak 23.12.1992 tarihinde göreve başladığına ilişkin bir belgenin bulunduğu, 25.6.2004 tarihinde kalp krizi sonucu öldüğü anlaşılmaktadır.

Davanın niteliğinin gereği olarak, öncelikle geçici köy korucularının hukuki statülerinin belirlenmesinde yarar bulunmaktadır. Yasama organı, ülkemizde terör eylemlerinin yoğunluk kazanması üzerine özellikle güvenlik güçlerinden ve jandarma karakollarından uzak yerleşim birimlerinde yaşamını sürdüren bireylerin mal ve can güvenliğinin korunmasında güvenlik güçlerine destek ve yardımcı olmak ve anında müdahaleyi gerçekleştirmek amacıyla 26.03.1985 gün ve 3175 sayılı, 28.12.2005 gün ve 5442 sayılı, 27.5.2007 gün ve 5673 sayılı Kanunları kabul ederek 442 sayılı Köy Kanununun 74’üncü maddesine fıkralar eklemiştir.

Buna göre ;

Buna göre ;

Madde 74 – Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında çapulcular ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli silah tutanlarından lüzumu kadarını gönüllü korucu ayırarak bunların isimlerini bir kağıda yazıp kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü korucular asıl korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü korurlar.

(Ek: 26/3/1985 - 3175/1 md.; Değişik: 27/5/2007 - 5673/1 md.) Bakanlar Kurulunca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya her ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması hallerinde, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yeteri kadar geçici köy korucusu görevlendirilmesi kararlaştırılabilir. Bu şekilde görevlendirilecek geçici köy korucusu sayısı 40.000 kişiyi geçemez. Bakanlar Kurulu bu sayıyı yüzde elliye kadar artırmaya yetkilidir. Görevlendirmeyi gerektiren hallerin ortadan kalkması durumunda veya idarî zaruret hallerinde görevlendirmeye ilişkin aynı usûl uygulanmak suretiyle geçici köy korucusu olarak yapılan görevlendirmelere son verilebilir.

(Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.) Köy Korucuları ve Geçici Köy Korucularının görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri halinde "2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 28/12/2005 - 5443/1 md, 27.5.2007-5673/1 md.) Hiçbir sosyal güvenlik kurumunun güvencesi altında bulunmayan geçici köy korucuları ile bunların eşleri, bakmakla yükümlü oldukları anne, baba ve çocuklarının muayene, tetkik ve tedavileri, 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkındaki Kanunda öngörülen şartlara bakılmaksızın anılan Kanun hükümlerine göre yeşil kart verilerek sağlanır. Bakmakla yükümlü oldukları anne, baba ve çocuklarının tespitinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen esaslar uygulanır. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihin öncesinde ve sonrasında asgari on yıl üzerinden tazminat alarak görevinden ayrılan veya bu Kanun hükümlerine göre aylık bağlanmış olan geçici köy korucuları ile bunların eşleri, bakmakla yükümlü oldukları anne, baba ve çocuklarının muayene, tetkik ve tedavileri hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 27/5/2007-5673/1 md.) Geçici köy korucularının ölümü sebebiyle eşlerine aylık bağlanması durumunda yukarıda belirtilen hak sahiplerine aynı şekilde muayene, tetkik ve tedavi yardımı yapılmasına devam olunur.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Geçici köy korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda ücret ödenir. Bu ücret, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın ve peşin olarak ödenir. Geçici köy korucuları arasından, toplam geçici köy korucusu sayısının yüzde onunu geçmeyecek şekilde tefrik edilen korucu başlarına geçici köy korucularına ödenen ücretin yüzde onu kadar ilave ücret ödenir. Ay sonundan önce kendi isteğiyle görevden ayrılanlar ile disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilenler hariç olmak kaydıyla, görevlerine son verilen veya ölen geçici köy korucuları için önceden peşin ödenmiş olan ücretin kalan günlere isabet eden tutarı geri alınmaz.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Geçici köy korucularından güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılanların iaşeleri, birlikte operasyona katıldıkları güvenlik güçlerinin bağlı olduğu birimlerce ve bu birimlerin bütçesinden karşılanmak üzere sağlanır. Bu Kanunda belirtilen görevler ile tabii afetlerde ve diğer olağanüstü hal ve durumlarda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları görülen veya büyük yararlılık gösteren geçici köy korucularına, Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yılda bir defa aylık ücretlerinin iki katına kadar ödül verilebilir.

Bir malî yılda bu şekilde ödül verilecek geçici köy korucusu sayısı, o ilde görevli geçici köy korucusu sayısının yüzde birini geçemez. Güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılan geçici köy korucularına herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın her ay 400 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarda ek tazminat ayrıca ödenir.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Geçici köy korucusu olarak çalıştırılanlar, bu çalışmalarından dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun uygulanmasında kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmazlar.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Bu maddeye göre geçici köy korucularına yapılacak harcamalar, ... bütçesine konulacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır ve ödemeler il valilikleri tarafından yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık belirlenen çerçevede değerlendirildiğinde davacının murisinin İç İşleri Bakanlığı ile arasında hizmet akdi bulunmadığı ancak bu yasal düzenleme nedeniyle anılan bakanlıkla hukuki ilişkide bulunduğu, davanın mülga 506 sayılı Yasaya ve 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılığın tespitine yönelik olmadığı, davacının Köy Koruyucusu iken ölen murisinin ölümü nedeniyle T.C. Emekli Sandığı tarafından kendisine bağlanacak maaş, ödenecek tazminat gibi tüm hak ve alacaklarına esas teşkil etmek üzere murisinin 23.12.1991-25.6.2004 ölüm tarihine kadar T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi olarak idari anlamda görev yaptığının tespitini istediği açıktır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Yasasının 1.nci maddesinde, İş Mahkemelerinin görev alanı belirlenmiş olup İş Yasasına göre işçi sayılan kişilerle işverenler arasında hizmet akdinden veya İş Yasasına dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk (iş) davaları ile sendikaların açacakları ve bu sıfatla aleyhlerine açılacak hukuk davalarına; Sosyal Sigortalar Kurumu ile Sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara bakılacağı öngörülmüştür.

Adli Mahkemeler idareyi bağlayıcı, bir eylem ve işleme zorlayıcı nitelikte karar veremeyeceğinden idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden dolayı açılacak davalar 2577 sayılı Yasa gereğince idari yargı yerinde çözümlenebilecektir.

Davanın yasal dayanağı 442 sayılı Köy Kanunu ile 5434 sayılı Yasa olup, davanın SGK Başkanlığına (T.C. Emekli Sandığına) yöneltilmiş olması da davanın 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 1.10.2008 tarihinden önce 23.10.2007 tarihinde açılmış olduğu ve davacının tespitini talep ettiği süreler gözetildiğinde İş Mahkemesini görevli kılmamaktadır.

Davaya bakmaya adli yargı yeri değil idari yargı yeri görevli olduğundan dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, kamu düzenine ilişkin bu husus resen gözetilmeli ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının öteki itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 4.4.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.