muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/874, Karar No: 2019/710, Tarih: 19.12.2019

Yozgat İl Defterdarlığının 05.05.2009 tarihli ve 519/21 sayılı kaçakçılık suçu raporunda; zahirecilik faaliyetinde bulunmak üzere Yozgat Vergi Dairesi Müdürlüğüne mükellefiyet tesis ettiren ... Telekom Ltd. Şti'nin bir süre sonra herhangi bir mal teslimi olmadan komisyon karşılığı hayali ve gerçek dışı belgeler düzenleyerek çiftçilere haksız yere devlet desteği ödenmesine ve komisyon gelirlerini, stopaj ve katma değer vergilerini beyan etmeyerek vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet verdiği,

Yozgat Ticaret Sicil Memurluğunun 05.11.2008 tarihli ve 1031 sayılı yazısında; ticaret sicilinin 3043 numarasında kayıtlı olarak faaliyet gösteren ... Telekom İletişim Mobil Teknolojileri Tarım ve Hayvancılık İnşaat Temizlik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti'yi temsile sanığın yetkili olduğu,

Yozgat 1. Noterliğinin 21.02.2008 tarihli ve 1379 yevmiye numaralı ortaklar kurulu kararında; ... Telekom İletişim Mobil Teknolojileri Tarım ve Hayvancılık İnşaat Temizlik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. müdürlüğü görevine şirketin ortağı olan sanığın 5 yıl süre ile atanmasına oy birliğiyle karar verildiği,

Yozgat Defterdarlığı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 05.11.2008 tarihli ve 17389 sayılı yazısında; 047 043 3325 vergi numarasında kayıtlı ... Telekom İletişim Mobil Teknolojileri Tarım ve Hayvancılık İnşaat Temizlik Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti'nin 23.09.2004 tarihinden itibaren telekomünikasyon hizmetleri faaliyetinden dolayı vergi mükellefi olduğu ve faaliyetine devam ettiği; 097 000 6161 vergi numarasında kayıtlı sanığın 21.08.2006 tarihinden itibaren bina müteahhitliği ve zahirecilik faaliyetinden dolayı gelir vergisi mükellefi olduğu, 30.06.2007 tarihi itibarıyla işini terk ettiği ve bu tarihten sonra faaliyetinin olmadığı,

Yozgat Ticaret Borsasının 05.11.2008 tarihli ve 0429 sayılı yazısında; gerçek veya tüzel kişilerin zahirecilik yapabilmesi için vergi mükellefiyeti ve ticaret sicil kaydının bulunmasının zorunlu olduğu, bunlara istinaden borsaya kaydını yaptırarak alım ve satım belgelerini borsadan tescil ettirebileceği, sanığın 2006 yılına ait 1.660.505 kg (1.160 ton) müstahsilli buğday alımı yaptığı ve borsa tarafından tescil işlemi yapıldığı, 2007-2008 yıllarında alım satım işlemine rastlanmadığı,

Çiftçi destekleme primi iş akışına ilişkin 23.12.2008 tarihli raporda; çiftçinin destekleme primi alabilmesi için çiftçi kayıt sistemine (ÇKS) kayıt olması ve ürün satışına ilişkin müstahsil makbuzu ile tarım kredi kooperatiflerine başvurması gerektiği, müracaatlar ile ilgili olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığının her çiftçinin kotasına göre prim tutarını belirlediği ve belirlenen tutarın çiftçilerin Ziraat Bankasında bulunan hesaplarına gönderildiği, tarım kredi kooperatiflerince sisteme müdahale edilemediği, bir çiftçinin ne kadar destekleme primi alacağının ancak ödeme zamanında kimlik numarası ile sorgulama yapıldığında görülebildiği,

1239 Sayılı Osmanpaşa Tarım Kredi Kooperatifinin 27.12.2010 tarihli ve 237 sayılı yazısı ekinde gönderilen 2007 Üretim Sezonu Ürün Destek Prim Cetvelinde; sanığın yetkilisi olduğu ... Telekom şirketinden alınan müstahsil makbuzu ile inceleme dışı sanıklardan ...'in 450 TL, ...'in 753,10 TL, Satılmış Souyer'in 225 TL, ...'in 239,47 TL, ...'in 1.350 TL, ...'ın 360 TL, ...'nın 225 TL ve ...'ın 900 TL olmak üzere toplam 4.502, 57 TL destekleme primi aldıkları,

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 06.06.2008 tarihli ve 2042 sayılı yazısında; çiftçi kayıt sistemi ile uyumlu olmak kaydı ile beyan ettikleri alanda desteklemeye konu ürünleri ürettiği tespit edilen üreticilerin, ürünlerini satmış oldukları işletmelerin düzenledikleri müstahsil makbuzlarına ilişkin muhasebe kayıtlarında vergi mevzuatına aykırı olarak kendi menfaatleri doğrultusunda yapmış oldukları üreticiyi ilgilendirmeyen ve sorumluluğunda olmayan sahtecilikler nedeniyle mağdur edilmelerinin doğru olmadığı,

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin 17.06.2008 tarihli ve 4909 sayılı yazısında; 2007 yılında üretilen buğday, arpa, çavdar, yulaf ve çeltik üreticilerine 2007/1234 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden destekleme ödemesi yapıldığı, vergi dairesi başkanlıkları tarafından vergi incelemesine tabi tutularak sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek suretiyle çiftçilerin haksız yere destekleme ödemesinden yararlanmasına sebep olan yasaklı mükelleflerin faturasını kullanan üreticiler ile vergi incelemesi devam eden blokeli mükelleflerin faturasını kullanan üreticilerin, gerçek üretici olduklarının tarım il müdürlüklerince yapılan inceleme sonucu tespit edilmesi hâlinde, haksız desteleme primi ödenmesine sebebiyet veren ve bu nedenle yasaklı kılınan veya incelemesi devam ettiği için blokeli olan mükelleflerin faturalarını kullanan çiftçilerin arazileri üzerinde Bakanlık mahalli birimlerince yapılan incelemede desteklemeye konu faaliyetlerinin gerçek, ürünlerinin de gerçek mal hareketine dayalı olduğunun tespit edilmesi karşısında destekleme uygulamasından yararlanmaları gerektiği,

Bilgilerine yer verilmiştir.

Bilgilerine yer verilmiştir.

Tanık ...; Yozgat Tarım İl Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak çalıştığını ve çiftçi kayıt sistem sorumlusu olduğunu, 2007 yılında Tarım ve Köyişleri Bakanlığının hububat yani buğday, arpa, çavdar ve yulaf ürünleri için desteleme kararı aldığını, desteklemeden yararlanmak isteyen çiftçinin önce tarım il müdürlüğüne başvurup fiilen tarımsal faaliyette bulunduğu arazi bilgilerinin ve desteklemeden yararlanabileceği kota miktarının yazılı olduğu güncel çiftçi kayıt belgesini alması gerektiğini, bu belgede yazılı kota miktarı kadar ve bunu aşmamak koşuluyla devletten destekleme primi alınabileceğini, çiftçinin çiftçi kayıt belgesi ve elde ettiği ürünü gösterir makbuzları tarım kredi kooparatiflerine verdiğini, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılan inceleme neticesinde çiftçilerin hak ettikleri prim tutarlarının Ziraat Bankası aracılığıyla ödendiğini, bazı çiftçilerin kota miktarı altında üretim yapıp kota miktarı kadar destekleme primi alabilmek için sahte müstahsil belgesi sunabildiklerini, bu konuyla ilgili tarım il müdürlüğünce oluşturulan ürün verim tespit komisyonu tarafından araştırma yapıldığını,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; çiftçi olduğunu, sanığın elinde fazla müstahsil makbuzu olduğunu duyduğunu, dayısının oğlu olan inceleme dışı sanık ...'in kendisine müstahsil makbuzu lâzım olduğunu söylemesi üzerine sanığa "Sen buğday alıp satıyor musun" diye sorduğunu, olumlu cevap verince 10-15 tonluk buğday faturası istediğini, sanığın da "Hallederiz keselim" dediğini, müstahsil makbuzu karşılığında sanığa 50 ile 80 TL arası bir para ödediğini, inceleme dışı sanık ...'ı da "Yozgat'ta makbuz kesen Mevlana diye biri varmış onun yerini ben bilmiyorum, makbuz kestirebilir miyiz" diye sorması üzerine Yozgat Askerlik Şubesi yanındaki Abide İşhanında bulunan sanığın iş yerine götürdüğünü, müstahsil makbuzu alıp almadığını ve karşılığında para verip vermediğini bilmediğini, savcılık ve mahkemede farklı olarak; sanığı 10-15 yıl önce kum ocağı işletmesi nedeniyle tanıdığını, bir gün dayısının oğlu olan inceleme dışı sanık ...'in telefon açarak sanıkta müstahsil makbuzu olduğunu söyleyip getirmesini istediğini, kendisinin sanıktan müstahsil makbuzunu alarak inceleme dışı sanık ...'e verdiğini, müstahsil makbuzu alırken sanığa bir miktar para verdiğini, inceleme dışı sanık ...'in sanığa buğday satıp satmadığını bilmediğini, kolluk ifadesini kabul etmediğini,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olduğunu, 26.09.2007 tarihli ve A0001 seri numaralı müstahsil makbuzunun tonaj eksikliğinden dolayı aradaki farkı kapatmak için halasının oğlu olan inceleme dışı sanık ... aracılığıyla sanık tarafından 250 TL karşılığında düzenlendiğini, müstahsil makbuzu karşılığında herhangi bir ürün satışı yapmadığını, müstahsil makbuzunu Osmanpaşa Tarım Kredi Kooperatifine teslim ettiğini ve Yozgat Ziraat Bankası Merkez Şubesinden 500 TL aldığını, savcılık ve mahkemede farklı olarak; hasat ettiği yaklaşık 30 ton buğdayın 10 tonunu Özbabayiğitler isimli şirkete, 17 tonunu da sanığa sattığını, müstahsil makbuzunu inceleme dışı sanık ...'in sanıktan alıp kendisine getirdiğini, müstahsil makbuzunu sattığı ürün karşılığında aldığını, bunun haricinde para karşılığı müstahsil makbuzu alma konusunda anlaşma yapmadığını, kollukta olayı anlayamadığı için yanlış ifade verdiğini,

İnceleme dışı sanık ... soruşturma evresinde; çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olduğunu, 200 dönüme yakın arazisinden ortalama olarak 20 ton kadar buğday elde ettiğini, 2007 yılında Kırıkkale ve Sorgun'da değişik miktarlarda buğday satışı yapıp karşılığında fatura aldığını, çiftçi destekleme primi için hazırlamış olduğu dosyayı Osmanpaşa Tarım Kredi Kooperatifine verdiğini, ancak prim alabilmek için biraz eksiği olduğunu, arkadaşı ve komşusu olan inceleme dışı sanık ...'in Yozgat ilinde sanığın buğday satışı olmadığı halde komisyon karşılığı müstahsil makbuzu düzenlediğini söylediğini, buğday kotasındaki eksikliği tamamlamak amacıyla birlikte Yozgat iline gittiklerini ve Sarraflar Çarşısı yanındaki bir kahvehanede sanığın 20 ton buğday satışı yapılmış gibi % 2 komisyon karşılığında müstahsil makbuzu düzenlediğini, hatırlamadığı bir miktarda parayı sanığa verdiğini, 2007 yılında ve öncesinde sanığa buğday satmadığını, sanıktan aldığı müstahsil makbuzunu da Osmanpaşa Tarım Kredi Kooperatifine verdiğini, 2008 yılı Şubat veya Mart aylarında 1.000 TL'yi Ziraat Bankası hesabından çektiğini, kovuşturma evresinde farklı olarak; atılı suçlamaları kabul etmediğini, hayvancılıkla uğraştığını, buğday işiyle ağabeyi inceleme dışı sanık ...'ın uğraştığını, 2007 yılında ağabeyinin kefil olduğu bir borcu olduğu için buğdayların kendisi adına satıldığını, kolluk ifadesini kabul etmediğini,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda; inceleme dışı sanık ... ve sanığı tanıdığını, kardeşi olan inceleme dışı sanık ...'ın genellikle hayvan işiyle, kendisinin ise buğday alım satımıyla ilgilendiğini, 2007 yılında yaklaşık 350-400 dönüm yer ektiğini ve sanığa tahminen 20 ton buğday sattığını ve müstahsil makbuzu aldığını, kardeşi olan inceleme dışı sanık ... adına destekleme talebinde bulunduğunu, kardeşine makbuz bedelini ödeyip buğday sattığını söylediğini ancak onun buğday satmaksızın makbuz aldığı şeklinde yanlış anladığını,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olduğunu, çiftçi destekleme kredisi için dosya hazırlayarak Yozgat Tarım İl Müdürlüğüne verdiğini, 2007 yılında uygulanan kota nedeniyle mağdur olmamak için sanığa kâğıt üzerinde 4 ton civarında buğday satmış gibi göstererek aldığı müstahsil makbuzunu tarım kredi kooperatifine verdiğini, bu işi kayınbiraderi Çınar Cansever aracılığıyla yaptığını, kayınbiraderine bu makbuzun kesilmesi karşılığı sanığa verilmek üzere 70 TL verdiğini, 2007 yılında 14 ton buğday satışı nedeniyle yaklaşık 600 TL aldığını, savcılıkta; 2007 yılında 18 ton buğday ürettiğini ve tüccarlara sattığını, Yozgat ilinde başka bir işte çalıştığı sırada sanık tarafından gönderilen kişilerin tarlasından buğdayı alıp götürdüğünü, bu olaydan kayınbiraderi Çınar Cansever'in de haberi olduğunu, kotayı doldurmak için buğday satmış gibi müstahsil makbuzu almadığını, kovuşturma evresinde farklı olarak; sattığı buğdaya karşılık fatura aldığını, kolluk ifadesini kabul etmediğini, kolluğa apar topar geldiği için ne söylediğini bilmediğini,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda; çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olduğunu, 2007 yılında kendisine ait 80 dönüm arazide 60 ton civarında buğday ürettiğini ve çeşitli tüccarlara sattığını, sanığa da iki römork hâlinde 6-7 ton buğday sattığını ve destekleme primi için hazırladığı dosyayı Yozgat Tarım Kredi Kooperatifine verdiğini, sanıktan 1.800 TL, tarım kredi kooperatifinden ise 400 TL civarında para aldığını, sanığa kesinlikle 20 ton buğday satmadığını, bu satışa ilişkin faturadan bilgisi bulunmadığını, faturaları buğday karşılığı aldığı için kamu zararını gidermeyi de düşünmediğini,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda; sanığı tanıdığını, sanık ile buğday alış verişinin olmadığını, ancak devletin koymuş olduğu kotadaki tonaj farkını tamamlamak için 2007 yılında sanığa 8 ton buğday satışı yapmış gibi % 2 komisyon bedeli olan 110 TL vererek sanıktan müstahsil makbuzu aldığını, sanığa buğday satmadığını, o dönemde parasını vererek sanıktan müstahsil makbuzu alıp kullanan çok kişi olduğunu duyduğunu, sanıktan aldığı müstahsil makbuzu ile destekleme priminden faydalandığını,

İnceleme dışı sanık ...; sanığı kum ocağı işletmeciliği yaptığından dolayı tanıdığını, aralarında buğday alış veriş olmadığını, 2007 yılında cezaevinde olması nedeni ile işlerini oğlu olan inceleme dışı sanık ...'in takip ettiğini,

İnceleme dışı sanık ...; 2007 ylında babası olan inceleme dışı sanık ...'in cezaevinde olması nedeniyle kendisi adına işleri takip ettiğini, 2007 yılında yaklaşık 300 dönüm yer ektiğini ve yaklaşık 30-35 ton buğday ürettiğini, sanığa 10 ton buğday sattığını, makbuzu da sattığı mahsul karşılığında aldığını,

İnceleme dışı sanık ...; 2007 ylında babası olan inceleme dışı sanık ...'in cezaevinde olması nedeniyle kendisi adına işleri takip ettiğini, 2007 yılında yaklaşık 300 dönüm yer ektiğini ve yaklaşık 30-35 ton buğday ürettiğini, sanığa 10 ton buğday sattığını, makbuzu da sattığı mahsul karşılığında aldığını,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; 2007 yılı içerisinde ürettiği 57 ton buğdayı Sorgun ilçesinde bir tüccara 18.000 TL karşılığında sattığını, o yıl gerçekleşen kuraklık nedeniyle kotaların düşürüleceğini zannederek müstahsil makbuzunu tam almadığı için beş tonluk bir eksiği kaldığını, Sorgun'dan eksik kalan kısmı için müstahsil makbuzu almayı düşündüğünü, Satılmış isimli bir köylüsünün "Oraya kadar gitmene gerek yok burada veren biri var" dediğini, Abide İşhanında buluştukları sanıktan 120 TL komisyon ödemek suretiyle buğday satışı olmaksızın müstahsil makbuzu aldığını, makbuzu vergi dairesindeki bir memura göstererek "Bu makbuzda herhangi bir olumsuzluk var mı?" diye sorduğunu, memurun "Mühürleri var ama yanlış düzenlenmiş, yazı ve rakam miktarları birbirini tutmuyor, düzelttir" dediğini, sanığın da yeni bir makbuz düzenleyerek verdiğini, sanıktan almış olduğu müstahsil makbuzunu hazırlamış olduğu diğer belgelerle birlikte Osmanpaşa Tarım Kredi Kooperatifine verdiğini, destekleme primi olarak 400 ya da 500 TL aldığını, savcılıkta farklı olarak; 2007 yılında sanığa 8-10 ton arasında buğday sattığını ve sanığın verdiği müstahsil makbuzunu da kullandığını, kolluktaki ifadesinin de doğru olduğunu, buğdayı satarken hemen fatura alınmadığını, sanığa buğday satıp satmadığını hatırlamadığını, 2007 yılında yaklaşık 57-60 ton buğday ürettiğini, ürettiği ürünün karşılığı olacak kadar müstahsil makbuzu sunduğunu, üretmediği ürün için makbuz sunmadığını, kovuşturma evresinde farklı olarak; suç tarihlerinde 4-5 ton buğday sattığını, karşılığında da fatura aldığını, 8 ton buğday sattığına ilişkin makbuz içeriğinin doğru olduğunu, ne kadar buğday sattığını ve buğdayı kimin aldığını bilmediğini, kollukta olayı anlayamadığı için yanlış ifade verdiğini,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda; sanığı tanıdığını, 2007 yılı içerisinde üretip sattığı buğday miktarının destekleme primi kotasının altında kaldığını, bu sebeple daha fazla ürün yetiştirmiş gibi göstermek ve bunu belgelemek zorunda olduğunu, durumu sanığa söylediğinde "Elimde müstahsil makbuzu var, istersen komisyon karşılığında adına tanzim edebilirim" dediğini ve hatırlamadığı bir tutar karşılığında müstahsil makbuzu düzenleyip verdiğini, sanığa buğday satmadığını, müstahsil makbuzunu kullanarak destekleme primi aldığını, devleti zarara uğratacağını bilmediğini,

Beyan etmişlerdir.

Beyan etmişlerdir.

Sanık ...; 7 yıldır Yozgat'ta buğday alım satımı yaptığını, 2007 yılında ... Telekom isimli şirketi devir aldığını, şirketin müdürü ve aynı zamanda % 95 hisse oranında ortağı olduğunu, buğday alımı öncesinde kendisini tanıyan çiftçilerin araması üzerine gidip buğdayı gördükten sonra anlaşma yaptığını, nakliye öncesi müstahsil makbuzu düzenleyip üreticiye verdiğini, parasını da daha sonra verdiğini, aldığı buğdayı depolamadan aynı gün özellikle Ankara ve Çorum'daki şirketlere sattığını, sattığı buğday karşılığında çoğu zaman belge almadığını, ... isimli soyismini hatırlayamadığı muhasebecisinin buğday satımı için borsaya kayıt yaptırma zorunluluğu olmadığını söylediğini, 4-5 gün önce... isimli bir şahsın buğday sattığı halde müstahsil makbuzu alamadığını söyleyen birkaç çiftçiye yardımcı olup olamayacağını sorduğunu, gerçekte mal alım satımına dayanmayan hayali belge düzenleyemeceğini söylediğini, ...'nın "Seneye buğdaylarını sana satarlar bu şekilde sen de kanunsuz iş yapmamış olursun" demesi üzerine birisinin isminin Hamza olduğunu hatırladığı, diğerinin ismini hatırlamadığı Kuyumcu Köyünden iki kişi adına 10 ve 27 ton buğday alımı yapılmış gibi müstahsil makbuzu düzenlediğini, düzenlediği makbuzlar karşılığında herhangi bir para almadığını, makbuzların destekleme primi alınması için kullanılıp kullanılmadığını bilmediğini, bunun dışında buğday satımı olmadığı halde satılmış gibi herhangi bir belge düzenlemediğini, inceleme dışı sanık ...'i tanıdığını, bu şahsın köylüden topladığı buğdayı kendisine sattığını, kanuni hakkı olan % 1 oranındaki komisyona tekabül eden 250 TL aldığını, buğday almadan müstahsil makbuzu düzenlemediğini savunmuştur.

Yerel Mahkemece sanığın, nitelikli dolandırıcılık suçundan TCK'nın 158/1-e-son maddesi uyarınca 4 yıl hapis ve suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katı olacak şekilde doğrudan 10.000 TL adli para cezası olarak belirlenen temel cezalardan, TCK'nın 43. maddesi uyarınca 1/4 oranında arttırım, aynı Kanun'un 168. maddesi uyarınca 1/2 oranında indirim yapılarak neticeten sanığın 2 yıl 6 ay hapis ve 6.250 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

Hükmün yalnızca sanık müdafisi tarafından temyiz edildiği ve aleyhe temyiz bulunmadığı,

Anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

I- Sanığa atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olup olmadığı, sabit olduğunun kabulü hâlinde suçun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığı;

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir hukuki çözüme ulaşılabilmesi bakımından öncelikle dolandırıcılık suçunun unsurlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Dolandırıcılık suçu 5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde; "Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir." şeklinde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

Dolandırıcılık suçu 5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde; "Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir." şeklinde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

Mal varlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi, dolandırıcılık suçunu diğer mal varlığına karşı işlenen suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece mal varlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de, aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde yalnızca hileli davranıştan söz edilmiş olmasına göre, her türlü hileli davranışın dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu anılan maddede hilenin tanımını yapmayarak suçun maddi konusunun hareket kısmını oluşturan hileli davranışların nelerden ibaret olduğunu belirtmemiş, bilinçli olarak bu hususu öğreti ve uygulamaya bırakmıştır.

"Hile", Türk Dili Kurumu sözlüğünde; "Birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen, dolap, oyun, desise, entrika" (Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük, s. 891) şeklinde, uygulamadaki yerleşmiş kabule göre ise; "Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Kullanılan hile ile mağdur yanılgıya düşürülmeli ve yanıltma sonucu kandırıcı davranışlarla yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hileli davranışın aldatacak nitelikte olması gerekir. Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez." biçiminde tanımlanmıştır.