muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2037, Karar No: 2025/945, Tarih: 10.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/2037 E.  ,  2025/945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/515 E., 2024/831 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/450 E., 2022/439 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı taraf arasında Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat sözleşmesi akdedildiğini, inşaat ve ruhsat süresinin, davaya konu sözleşmenin 5. maddesinde; "inşaat ruhsat alınmasından sonra 36 ay içerisinde bitirecek olup inşaat ruhsatı da sözleşmenin akdini müteakip 6 ay içerisinde alınacaktır." şeklinde hüküm altına alındığını, davalı tarafın, sözleşmenin akdini müteakip davacının gayrimenkulü teslim etmesi üzerine...Belediyesi ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü nezdinde gerekli başvuruları yaparak riskli yapı tespiti yaptırmış olduğunu, yıkım kararı almak suretiyle bina ve müştemilatları yıkarak temel kazısını gerçekleştirdiğini, davalı tarafça bina inşaatına 6 ay içerisinde ruhsat alınarak başlanması gerektiği halde sözleşmenin akdinin üzerinden yaklaşık 4 yıl geçmesine rağmen hala inşaatı başlatılmadığını, inşaat ruhsatı dahi alınmadığını, gayrimenkulün üzerindeki binaların yıkılması sebebiyle işbu gayrimenkulün üzerindeki ahırlar ile bina içerisindeki bağımsız bölümlerin kira vs. gelirlerinden mahrum kaldığını, yine dava konusu taşınmazın hafriyat atıkları ile kalıplarının komşu parsele yığılması sebebiyle müvekkilinin bu malzemeleri kaldırmak zorunda kalacağından ayrıca zarara uğrayacağını, zararların tespit edilerek davalı tarafça tazminine yönelik hüküm kurulması gerektiğini, sözleşmenin devamında yarar kalmadığından feshedilmesini ve varsa taşınmazın tapu kaydına konulan şerhlerin kaldırılmasını, davacının uğradığı maddi zararın tespit edilerek dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu parsel üzerinde bina bulunması nedeniyle söz konusu parselin kentsel dönüşüme girmesi gerektiğinden bir takım prosedürlerin yerine getirilmesi gerekmekte olduğunu, bu amaçla öncelikle Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne dava konusu parselin kentsel dönüşüm kapsamına alınması ve dava konusu parsel üzerinde yer alan bina ve eklentileri için riskli yapı belgesi alınması için başvuru yapıldığını, karot testi yaptırıldığını ve neticesinde binalar için riskli yapı belgesi alındığını, Bursa Büyükşehir Belediyesi nezdinde kentsel dönüşüm kapsamına alınan işbu parselde 0.50 emsal artışı alınabilmesi için plan değişikliği yaptırıldığını, akabinde davacının çocuklarının binaları tahliye etmesinin beklediğini ancak davacının çocuklarının uzun bir süre söz konusu daireleri tahliye etmediğinden yıkım işinin geciktiğini, binaların tahliye edilmesinin akabinde yıkım kararına istinaden parsel üzerindeki bina ve ahır kalıntılarının yıkılmış olduğunu, bu sürecin, yani dava konusu parselin kentsel dönüşüm kapsamına alınması için yapılan başvuru, riskli yapı belgesi alınması, davacının çocuklarının binayı tahliye etmesi ve yıkım işleminin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yaklaşık bir buçuk yıl sürdüğünü, sözleşme tarihi olan 21.11.2016'dan itibaren bir buçuk yıl boyunca süren bu işlemler sırasında Eylül 2017 tarihinde İmar Planında değişiklik yapılmış olduğunu, komşu parselin sahibi ile anlaşılarak temel bittikten sonra yükseltme perdelerinin içini doldurmak için kullanılacak bir kısım toprağın boş komşu parsele bırakıldığını, inşaata hazırlık olmak üzere iskele vb. yapıların da yine müvekkili şirket tarafından komşu parsel sahibinden izin alınarak oraya bırakıldığını, davacı yanın iddia ettiği gibi söz konusu hafriyatı kaldırmak gibi bir yükümlülüğü ve zararı bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmenin ayakta olduğuna güvenerek dava konusu sözleşme ve inşaat işlemleri için halen harcama yapmaya devam ettiğini, müvekkil şirketin söz konusu sözleşmenin ayakta tutulmasını kendisi kadar davacı yanın da istediğine, iyi niyetli davrandığına inanarak dava konusu yerin kaba inşaat, ince işçilik, sıhhi tesisat, elektrik tesisatı vb. işleri için taşeronlarla dahi anlaştığını, sözleşme yaptığını ve hatta bir kısım malzeme dahi satın aldığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenicinin, her ne kadar imar planı değişiklikleri ve müteahhitlik belgesi için teminat istendiği gerekçesiyle inşaata başlanamadığını savunmuş olsa da, basiretli tacir gibi davranması gereken davalı için bu hususların sözleşmenin gecikmesinde gerekçe olamayacağının anlaşılması nedeniyle, davalının, sözleşmede kararlaştırılan sürede yapı ruhsatını alıp inşaatı teslim etmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi şartlarının oluştuğu gerekçesiyle sözleşmenin feshi talebinin kabulüne, sözleşmenin geriye etkili feshinde davacı sadece menfi zararlarını isteyebileceğinden yıkılan 3 katlı binadan kaynaklanan kira kaybı 11.333,33 TL ile hafriyat taşıma bedeli 8.750,00 TL toplamı olan 20.083,33 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yeni yapılacak binadan gelecek kira bedeli, cebe girecek para yani müspet zarar kapsamında olmakla 78.200,00 TL'ye yönelik talebin reddine, taşınmazın tapu kaydında sözleşme ile ilgili şerh olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu parsel üzerinde bina bulunması nedeniyle söz konusu parselin kentsel dönüşüme girmesi, bu nedenle 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile düzenlenmiş bir takım prosedürlerin yerine getirilmesi gerektiğini, 21.11.2016' dan itibaren bir buçuk yıl boyunca süren bu işlemler sırasında Eylül 2017 tarihinde İmar Planında değişiklik yapıldığını, imar değişikliği yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşmedeki bir takım hususların aleyhine boşluğa düştüğünü, sekiz adet dairenin eksik yapılabileceğini, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan imar yönetmeliğine göre 8 adet daire kaybı olmasına rağmen davacı yana taahhüt ettiği ve sözleşmede yer alan her hususu hayata geçirmek için iyi niyetle çabaladığını, Ocak 2020 tarihinde yapılan başvuru neticesinde inceleme başladığını ancak pandemi nedeniyle Temmuz 2020 tarihinde onaylandığını, Nilüfer Belediyesi tarafından müvekkili şirkete ruhsat verilirken yeni yasal düzenleme gereği müteahhitlik sınıflandırılması için müteahhit sınıf belgesi istendiğini, söz konusu belgenin verilebilmesi için 1.800.000,00 TL'lik banka referans mektubu istendiğini, referans mektubunun alınmasını müteakip müteahhit sınıflandırma belgesi alınacağını ve söz konusu belge...Belediyesine ibraz edilerek inşaat ruhsatının teslim alınıp, inşaata başlanacağını, süreç ve durumların müvekkilden kaynaklı olmadığını ve basiretli olması ile çözülebilecek durumlar olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tazminat istemlerine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5000, Karar No: 2022/7180, Tarih: 16.05.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/5000 E.  ,  2022/7180 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : ... 3. İş Mahkemesi

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı kurum tarafından müvekkilinin muvazaalı boşanmasından sonra yapılan detimin sonucunda yetim aylığının kesildiğini, kurum işlemine karşı süresinde itiraz edildiğini ancak sonuç alınamadığını, Müvekkilinin eşi ile 1992 yılında evlendiğini, evliliği sonucu 3 çocuklarının dünyaya geldiğini, müvekkilli ile boşandığı eşi arasında hakaret ve ağır fiziksel şiddete maruz kaldığını, bununla ilgili olarak ... 18. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılama yapıldığını ve boşandığı eşin mahkumiyet kararı aldığını, müvekkilinin eski eşi ile birlikte ... 1. Aile Mahkemesinin 2010/732 esas sayılı dosyası ile çekişmeli olarak boşandığını, müvekkilinin boşanmadan sonra çocukları ile birlikte ikamet etmeye başladığını, müvekkil hakkındaki şikayet büyük oğlu ...'in evlendiği kişinin ablası tarafından yapılmış olup, müvekkil ile bu kişi arasında husumet bulunduğunu beyanla kurum tarafından kesilen yetim aylığı kesilme işleminin iptali ile, kesilen aylığın yeniden bağlanması ve müvekkiline ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil kurum tarafından ...'in dosyası kurumca incelenmiş olup, ...'in 16.03.2018 tarihli denetmen raporu ile boşandığı eşiyle yaşadığının tespit edildiğinden iptal edildiği ve kurumca davacı adına borç kayıt edildiği, davcının kardeşinin çocuğu olan ... tarafından kuruma ihbar dilekçesi sunulduğunu beyanla kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kabulü ile,

Davacıya kesilen yetim aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının davalı kuruma borçlu bulunmadığının tespitine, aksine tesis edilen kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

"Davanın kabulü ile,

Davacıya kesilen yetim aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının davalı kuruma borçlu bulunmadığının tespitine, aksine tesis edilen kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapıldığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu edilen aylıklar yönünden davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin mahkeme kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Davacı ve eşine ait ihtilaflı döneme ilişkin medula/Aile Hekimliği kayıtları getirtilerek tedavi belgeleri değerlendirilmeli, kayıtları karşılaştırılmalı, davacı ve eşinin boşandığı dönemde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile başka yardım kuruluşlarından yardım alıp almadıkları araştırılarak, yardım almış olmaları halinde buna ilişkin durum tespit tutanakları celbedilmeli davacının eski eşinin 2013 yılındaki ikamet adresinde zabıta araştırması yapılarak burada oturup oturmadıkları komşuların beyanı alınarak araştırılmalı, ihbarcının fiili birliktelik konusunda açık beyanına karşın neden geçerlilik tanınmadığı yeterince araştırılmalı, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler değerlendirilerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konularak hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 16.5.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9010, Karar No: 2016/7805, Tarih: 20.12.2016

**21. Ceza Dairesi         2015/9010 E.  ,  2016/7805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

...Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde mutemet olarak görev yapan sanık ...’ın diğer sanıklarla anlaşarak ....un bankadan kredi almasını sağlamak için anılan kurumda çalışmamasına rağmen çalışıyormuş gibi maaş bordrosu düzenlediği, sanıkların iştirak halinde memurun resmi belgede sahteciliği suçunu işlediklerinin iddia ve kabul olunması karşısında; ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde görev yapan ... hakkında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca dava şartı olarak "soruşturma izni" alınması ve oluşacak duruma göre tüm sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yetkili merciden soruşturma izni alınmadan genel hükümlere göre açılan davaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 6723 sayılı Yasa ile değişik 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.12.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.