muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1536, Karar No: 2018/2608, Tarih: 08.03.2018

**12. Ceza Dairesi         2016/1536 E.  ,  2018/2608 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 5271 sayılı CMK'nın 223/2-a-c maddesi uyarınca Beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Sanığın, İzmir II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 06/04/1988 tarih ve 200 sayılı kararı ile tescilli Kolossai Antik Kenti 1. derece arkeolojik sit alanı içerisindeki hissedarı olduğu taşınmaz üzerinde izin almaksızın ağaç dikimi ve tel örgü ile çevirme fiilleri gerçekleştirdiğinin iddia olunduğu, dosya kapsamında mevcut tapu kaydına göre, sanığın suça konu taşınmazın 1/2 hissesini 06/01/1992 tarihinde satış yoluyla edindiği ve kaydın beyanlar hanesinde 28/06/1988 tarihinde konulmuş olan “kültür varlığı şerhi” nin bulunduğu, ayrıca, kolluk kuvvetlerince düzenlenen ve altında Cumhuriyet Mahallesi muhtarı Hakkı Üzüm'ün de isim ve imzasının yer aldığı 04/12/2014 tarihli tutanakta, bahse konu taşınmazın sit alanı olduğunun yöre sakinleri tarafından bilindiğinin belirtildiği, dolayısıyla, savunmasının aksine sanığın bölgenin niteliğini bildiği sonucuna varılması gerektiği;

Ören yeri görevlileri tarafından müzeye sunulan 04/02/2014 kayıt tarihli tutanak ile, sit alanı içerisindeki boş tarlaya Suat Küçüker tarafından ceviz fidanı dikildiğinin belirlendiği, sözü edilen tutanağa dayanılarak müze uzmanlarınca düzenlenen 06/02/2014 tarihli raporda da, yeni dikilen ceviz ağaçlarının, ilgilinin kendisine ait hissesinin çevresi tel örgü ile çevrilerek yaklaşık üçer metre arayla dikildiğinin belirtildiği, sanığın aşamalardaki savunmalarında, arazi üzerinde bulunan ağaçların birçoğunun 1984 yılında ölen babası tarafından dikildiğini, kendisinin de arazinin boş kalan bazı yerlerine armut ve vişne ağaçları diktiğini, dikmiş olduğu ağaçların yaklaşık 10 yaşında olduğunu beyan ettiği anlaşılmakla;

Olay yerinde fen, ziraat ve arkeoloji alanlarında uzman bilirkişiler refakate alınıp, mümkün olduğu takdirde sanığın ve 06/02/2014 tarihli raporu düzenleyen arkeologların da katılımı sağlanarak keşif yapılması, sanığın armut ve vişne ağaçları diktiğini söylediği yer ile 06/02/2014 tarihli müze uzman raporunda sözü edilen yerin belirlenmesi, sanık tarafından dikilen ağaçların yaşlarının, ağaç dikiminin 1. derece arkeolojik sit alanına etkilerinin ve ayrıca dava konusu tel örgü ile çevirme fiilinin, sanığın kullandığı taşınmaz bölümünde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tereddütsüz şekilde tespit edilmesi, böylece suçun unsurları bütünüyle ortaya konulduktan sonra ulaşılacak kanaate göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile beraate dair hüküm tesisi kanuna aykırı,

2- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin “2014” şeklinde eksik gösterilmesi ile katılan kurum ve vekilinin gösterilmemesi,

2- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin “2014” şeklinde eksik gösterilmesi ile katılan kurum ve vekilinin gösterilmemesi,

İsabetsiz olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince beraate ilişkin hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 08/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4431, Karar No: 2023/9341, Tarih: 04.12.2023

**11. Ceza Dairesi         2020/4431 E.  ,  2023/9341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/20 E., 2016/53 K.

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.02.2016 tarihli ve 2016/20 Esas, 2016/53 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca suça konu belgenin dosyada delil olarak saklanmasına ve 10,00 TL yargılama giderinin sanıktan tahsiline karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği; sanık hakkında kurulan hükmün, 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereği ertelenmesine ya da 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Sanığın, hakkındaki yakalama kararlarından kaçmak amacıyla amcasının oğluna ait kimlik bilgilerini haiz ancak üzerinden kendi fotoğrafının bulunduğu nüfus cüzdanı temin ettiği ve olay günü kendisinden şüphelenen kolluk güçlerine bu kimliği ibraz ettiği, akabinde gerçek ismini açıkladığı anlaşılmıştır.

2.Sanık üzerine atılı suçlamayı kabul etmiş ve hakkındaki yakalama kararlarından kaçmak amacıyla amcasının oğluna ait kimlik bilgilerini haiz fakat üzerinde kendisinin fotoğrafının bulunduğu nüfus cüzdanını temin ettiğini beyan etmiştir.

3. Emniyet Genel Müdürlüğü ... Kriminal Polis Laboratuvarı tarafından tanzim olunan, 11.12.2015 tarihli; "Bahse konu nüfus cüzdanının ... orijinal olduğu, ayrıca söz konusu nüfus cüzdanı üzerinde fotoğraf değişikliği ile bilgi haneleri üzerinde fiziksel veya kimyasal olarak tahrifat yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulguya rastlanılmadığı," görüşünü içerir Uzmanlık Raporu dava dosyasında mevcuttur.

3. Emniyet Genel Müdürlüğü ... Kriminal Polis Laboratuvarı tarafından tanzim olunan, 11.12.2015 tarihli; "Bahse konu nüfus cüzdanının ... orijinal olduğu, ayrıca söz konusu nüfus cüzdanı üzerinde fotoğraf değişikliği ile bilgi haneleri üzerinde fiziksel veya kimyasal olarak tahrifat yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulguya rastlanılmadığı," görüşünü içerir Uzmanlık Raporu dava dosyasında mevcuttur.

4. Mahkemece, suça konu nüfus cüzdanının sanık ve müdafiinin hazır bulunduğu 18.02.2016 tarihli celsede incelendiği, özellik ve unsurlarının tutanağa geçirildiği ve aldatma niteliğinin bulunduğuna dair kanaatin açıklandığı belirlenmiştir.

5. Sanığın güncel adlî sicil kaydı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunarak denetlenmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Sanığın sahte nüfus cüzdanı talep belgesi düzenletip bununla nüfus müdürlüğünden nüfus cüzdanı aldığının iddia olunması karşısında, bu husus nüfus müdürlüğünden araştırılarak sonucuna göre sanık hakkında kurulan hükümde 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2. Sanık hakkında kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanunî sonucu olarak uygulanmasına karar verilen hak yoksunlukları yönünden, Anayasa Mahkemesinin, 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi ve hükümden sonra, 15.04.2020 tarihinde, yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesine; “... ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen; “... denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ...” ibarelerinin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görüldüğünden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

3. Mahkemece, sanık hakkında kurulan hükme ilişkin olarak 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereği erteleme ya da 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması müesseselerinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmış ve "Sanığın geçmişteki hali, sabıkalı oluşu, yargılama sırasında her hangi bir pişmanlık göstermeyişi göz önüne alındığında cezasının ertelenmesi halinde bir daha suç işlemeyeceği hususunda mahkemeye olumlu bir kanaat gelmediğinden" şeklindeki yerinde, yeterli ve kanuni gerekçeye istinaden bahse konu hükümlerin uygulanmaması takdir kılınmış olup hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ve eleştirilen husus dışında yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

5. Mahkemece kurulan hükümde;

a. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Emanetinin 2015/17569 sırasında kayıtlı suça konu belgenin dosyada delil olarak saklanmasına karar verilmesi ile yetinilmesi yerine ayrıca 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi uyarınca dosyada delil olarak saklanmasına karar verilmesi,

b. Yargılama gideri olarak hesaplanan miktarın, 5271 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına 6352 sayılı Kanun’un 100 üncü maddesiyle eklenen değişiklik ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106 ncı maddesi kapsamında terkin edilecek miktarın altında kaldığı gözetilmeden hazineye yükletilmesi gerekirken sanıktan tahsiline karar verilmesi,

Hususları hukuka aykırı bulunmuş ise de anılan hukuka aykırılıklar Yargıtay tarafından düzeltilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (5) numaralı paragrafta açıklanan nedenlerle ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.02.2016 tarihli ve 2016/20 Esas, 2016/53 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bozmaya konu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasının 8 inci paragrafında yer alan; "TCK 54. maddesi uyarınca" ibaresinin hükümden tamamen çıkarılması ve yargılama giderlerine hükmedilen 9 uncu paragrafında bulunan; "sanıktan tahsiline" ibaresi çıkarılarak yerine "Hüküm tarihi itibarıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106 ncı maddesindeki terkin edilmesi gereken tutar olan 20,00 TL'den daha az olması nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereği hazine üzerinde bırakılmasına," ibaresinin yazılması suretiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1170, Karar No: 2024/6784, Tarih: 18.09.2024

**8. Ceza Dairesi         2023/1170 E.  ,  2024/6784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/476 E., 2021/462 K.

SUÇ : Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama

KARAR : Mahkûmiyet

Gaziosmanpaşa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.03.2021 tarih 2018/476 Esas, 2021/462 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 228 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 52 nci maddesi ve 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 3.320,00 TL ve 6.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, istinaf edilmeksizin 08.02.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.03.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/32647 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/32647 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.03.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/32647 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/32647 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“.......Dosya kapsamına göre, sanığın kumar oynanması için yer ve imkan sağlama olarak tespit edilen eyleminden dolayı ... ceza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 228/1. maddesine göre 1 yıl hapis ve 200 gün adlî para cezası şeklinde belirlenmiş ise de; anılan Kanun’un 228. maddesinin, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinde yer alan, “Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenlemenin sanık lehine olduğu, anılan kararın gerekçesinde ve hüküm kısmında da sanık hakkında verilen cezada alt sınırdan uzaklaşılmadığının anlaşıldığı, lehe olan düzenlemeye göre ... cezanın 5237 sayılı Kanun'un 49/1. maddesinde yer alan "Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz." şeklindeki düzenleme gözetilerek alt sınır olan 1 ay ve adli para cezasının ise 5237 sayılı Kanun'un 52. maddesi göre 5 gün üzerinden belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde fazla ceza verilmesinde isabet görülmemiştir....Dosya kapsamına göre, sanığın kumar oynanması için yer ve imkan sağlama olarak tespit edilen eyleminden dolayı ... ceza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 228/1. maddesine göre 1 yıl hapis ve 200 gün adlî para cezası şeklinde belirlenmiş ise de; anılan Kanun’un 228. maddesinin, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinde yer alan, “Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.” şeklindeki düzenlemenin sanık lehine olduğu, anılan kararın gerekçesinde ve hüküm kısmında da sanık hakkında verilen cezada alt sınırdan uzaklaşılmadığının anlaşıldığı, lehe olan düzenlemeye göre ... cezanın 5237 sayılı Kanun'un 49/1. maddesinde yer alan "Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz." şeklindeki düzenleme gözetilerek alt sınır olan 1 ay ve adli para cezasının ise 5237 sayılı Kanun'un 52. maddesi göre 5 gün üzerinden belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde fazla ceza verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5237 sayılı Kanun’un 228 inci maddesinin, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinin ise;

“Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5237 sayılı Kanun’un 228 inci maddesinin, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinin ise;

“Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.”

şeklinde düzenlendiği, değişiklik öncesi cezanın hükümlünün lehine olduğu, anılan kararın gerekçesinde ve hüküm kısmında da hükümlü hakkında verilen cezada alt sınırdan uzaklaşılmadığının belirtildiği, lehe olan düzenlemeye göre ... cezanın 5237 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz." şeklindeki ve aynı Kanun'un 52 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir." şeklindeki düzenlemeler gözetilerek hapis cezasının alt sınır olan 1 ay ve adli para cezasının ise 5 gün üzerinden belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde fazla ceza verilmesi, Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Gaziosmanpaşa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.03.2021 tarihli ve 2018/476 Esas, 2021/462 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi gereğince oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. Hükmün birinci fıkrasında yer alan "1 yıl hapis ve 200 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin çıkarılarak yerine "1 ay hapis ve 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin yazılmasına, hükmün 2. fıkrasındaki "10 ay hapis ve 166 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibarelerinin çıkarılarak yerine "25 gün hapis ve 4 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin yazılmasına, hükmün 4. fıkrasında yer alan "166 gün" ve "3320 TL" ibarelerinin çıkarılmasına, yerine sırasıyla "4 gün" ve "80 TL" ibarelerinin yazılmasına, 5. ve 6. fıkraların çıkartılarak 5. fıkra yerine "Sanığa verilen 25 gün hapis cezasının takdiren 5237 sayılı Kanun'un 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilerek aynı Kanun'un 52/2. maddesine göre günlüğü 20 TL'den sanığın neticeten 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” cümlesinin yazılmasına, hükümdeki diğer hususların aynen korunmasına, infazın bu şekilde yapılmasına, dosyanın Adalet Bakanlığı'na gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 18.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23218, Karar No: 2013/7003, Tarih: 09.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/23218 E.  ,  2013/7003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitiyle borç kaydının ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali ile aylığının yeniden bağlanmasına ve hakkında çıkartılan borç kaydının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının babasının 24.2.2003 tarihinde vefat ettiği, davacının da 6.2.2004 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, boşanma kararının temyiz edilmeksizin 6.2.2004 tarihinde kesinleştiği, kontrol memuru tarafından tutulan raporda; "davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı, bu nedenle hak sahipliğinin 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’la yürürlüğe giren 56. maddesi fıkrası kapsamında iptal edilmesi gerektiğinin" belirtildiği, bu idari soruşturma esnasında; tanık olarak beyanı alınan muhtar ...'ın "davacı ile eşinin birlikte yaşadıklarını, boşandıklarını yeni duyduğunu," beyan ettiği, Kuruma hitaben yazılan 26.4.2010 tarihli Kezban Güney imzalı ihbar dilekçesinde; “davacı ile otobüs şoförü olan eşinin birlikte yaşadıklarının” belirtildiği görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.