muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/36819, Karar No: 2014/34044, Tarih: 24.11.2014

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay

Sanığın, F. Gıda A.Ş ile aralarındaki sözleşmeye istinaden taşıması gereken atık maddeleri, yönetmeliklerle belirlenen ilgili yere teslim etmesi gerekirken Kızıldereye döktüğü iddiasıyla dava açıldığı, sanığın, kendisine ait taşıma şirketi olduğunu ancak yaşı nedeniyle fiilen işleri çocuklarının yürüttüğünü, kendisinin patates türünden atıkları dereye dökmediğini savunduğu, sanığın oğlu olan, kendisini ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorular sorulan tanık V. Ç., CMK’nın 48. maddesi gereğince sorulara cevap vermekten çekinme hakkı hatırlatılmadan dinlenmiş, taşıma şirketi annesi olan sanık adına olsa bile işleri kendisinin ve oğlu İ. Çuhadar’ın yaptığını, F.Gıda A.Ş’den aldıkları atıkları tarlalarının kenarındaki dere kenarına döktüklerini ifade etmiş, bu beyanlar nedeniyle sanık hakkında beraat kararı verilerek V. Ç. hakkında suç duyurusunda bulunulmuştur.

Dosyada, atıkların türü ve çevreye zarar verici nitelikte olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınmamıştır.

Dosyada, atıkların türü ve çevreye zarar verici nitelikte olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınmamıştır.

Suç duyurusu üzerine açılmışsa davaların birleştirilmesi, çevre mühendisi ve kimya mühendisinden oluşan bilirkişilerden, atık maddelerin Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre hangi tür atık sınıfına girdiği, aynı Yönetmeliğe göre çevreyi kirletme özelliği bulunup bulunmadığı sorulup alınacak rapordan sonra kanıtlar birlikte değerlendirilerek, sanıkların hukuki durumları belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle hüküm kurulması hukuka uygun değildir.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan katılan İ.. M.. vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6499, Karar No: 2015/7178, Tarih: 13.05.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/6499 E.  ,  2015/7178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SARAY(TEKİRDAĞ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/03/2013

NUMARASI : 2010/403-2013/110

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı Şakire vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Sın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden; davacının mirasbırakanı annesi Hatice 'ün 07.01.2010 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı kızı Şerife ve dava dışı oğulları Nevzat, Fevzi ve Necdet'i bıraktığı, davalılardan Şakire'nin Nevzat'ın eşi, mirasbırakanın gelini, diğer davalıların da ondan temlik alan kişiler olduğu, çekişme konusu 2100 parsel sayılı taşınmazın tamamı mirasbırakana ait iken 16.11.1990 tarihinde davalı gelini Şakire'ye, aynı akitle 2097 parsel sayılı taşınmazını ise diğer gelini Asiye'ye satış suretiyle temlik ettiği, Şakire'nin dava konusu taşınmazı 02.04.1998 tarihinde kardeşi H.. Z..'e devrettiği, onun da 09.10.2006 tarihinde dünürü M.. Y..'a aktardığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; dinlenen tanıklar ve özellikle eldeki davanın kabulle sonuçlanması durumunda hak sahibi olacak murisin oğlu Fevzi'nin beyanlarından, mirasbırakanın kalp, romatizma ve yüksek tansiyon hastalıklarının olduğu, tedavisi için sık sık özel doktorlara gittiği, emekli maaşının tedavi giderlerini karşılamadığı, oğlu Nevzat ve gelini Şakire ile birlikte ikamet etiği, Şakire'nin eşiyle hayvancılık ve tarla işleri yaptığı, maddi durumunun iyi olduğu, mirasbırakana ait başka taşınmazlar bulunduğu, davalı Şakire'ye anne ve babasından miras kaldığı ve mirasbırakanın çekişme konusu taşınmazı davalı gelinine bedeli karşılığında sattığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki ilkeler ve tanık anlatımları doğrultusunda olaya bakıldığında temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak yapılmadığı, gerçek satış olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalı Şakire'nin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile yerel mahkeme kararının açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 13.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5440, Karar No: 2012/10354, Tarih: 18.04.2012

**2. Ceza Dairesi         2012/5440 E.  ,  2012/10354 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 04/05/2011 tarihli ve 2011/765 soruşturma, 2011/3755 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karsı yapılan İtirazın reddine ilişkin, ... 7. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 23/06/2011 tarihli ve 2011/830 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 08.12.2011 gün ve 2011/15947/63046 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31.01.2012 gün ve 2011/407706 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, şikâyetçi ... vekilinin, şüphelinin sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret ettiği iddiası üzerine yürütülen soruşturma sonucu yazılan yazının eleştiri kapsamında kaldığı ve suçun unsurları bakımından oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Anayasa'nın 28 ve 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 3. maddelerinde ifadesini bulan basının haber verme hakkının, gerçeklik, güncellik, kamu yaran, toplumsal ilgi, konu ve ifade arasında düşünsel bağlılık unsurları ile sınırlı olduğu, bu unsurlardan birini taşımayan haberin hukuka uygun olduğundan söz edilmeyeceği, "Odatv" isimli İnternet sitesinde şüphelinin yazdığı yazıda yer alan ifadelerin yazının içerik olarak tümü dikkate alındığında kamu görevlisi olan şikâyetçinin şeref ve haysiyetini ihlal edici ve kişilik haklarını zedeler mahiyette olduğunun anlaşılması karşısında, şüphelinin hukuki durumunun kamu davasını görecek mahkemece değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 Sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

5271 Sayılı Yasanın 170/2.maddesi uyarınca iddianame düzenlenmesi, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe bulunması halinde mümkün olup, somut olayda internet sitesinde yayımlanan şikayete konu yazı içeriğinden, hakaret oluşturacak herhangi bir ifadeye yer verilmediği, şikayetçi hakkındaki görüşlerin eleştiri niteliğinde olduğu anlaşılmakla, ... C.Başsavcılığının, 04.05.2011 gün, 2011/765 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına,

-2-

şikayetçi vekilinin itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, (...) 7.Ağır Ceza Mahkemesinden kesin olarak verilen, 23.06.2011 gün ve 2011/830 D.İş sayılı karara yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 18.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5921, Karar No: 2010/3111, Tarih: 12.03.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/5921 E.  ,  2010/3111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... gelmiş, diğer taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının 16.684.9537-3 nolu KSUB abonesi olup uyarılara rağmen borcunu ödemediği için 22.1.2002 tarihi itibariyle 7.465.500.000 TL KSUB, 7.403.500.000 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 14.869.000.000 TL alacağının 22.1.2002 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davaya bakmanın idari yargının görevi içinde kaldığını davacının talebe konu alacakları ile ilgili vergi mahkemelerinde açtıkları davaların lehlerine sonuçlandığını, davacının kendilerine hizmet vermediği için talepte bulunamayacağını, talebin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak asıl alacağa yasal faiz yürütülmek suretiyle davanın kabulüne dair verdiği karar davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Davacının 2000/1 ayı ile 2002/1 ayı arasındaki dönem için davalıya 7.465.500.000 TL KSUB bedeli 7.403.567.269 TL gecikme cezası tahakkuk ettirdiği, davalının yapılan bu tahakkuklar ve faturalar için İSKİ aleyhine faturaların iptali içeriği atıl su bedeli ile gecikme cezaların kaldırılması için ... 6. Vergi Mahkemesinin 2001/354 esasında ... 8. Vergi Mahkemesinin 2000/139 esasında kayıtlı davalar açtığı yapılan yargılama sonunda her iki davanın kabulüne karar verildiği ve davalının (İSKİ) KUSB ve gecikme bedeli isteyemeyeceğinin karara bağlandığı bu kararlar kesinleşmeden mahkemece davacının açtığı alacak davasının kabulüne karar verildiği, bu kararın davalı tarafça temyiz edildiği temyiz incelemesi aşamasında vergi mahkemesinde açılan dava dosyalarının kararlarının onanarak kesinleştiği, kararlara verilen meşruhatlar ve dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

Vergi mahkemesince verilen ve davalının KSUB ve gecikme bedeli ödemeyeceğine ilişkin bu kararları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı niteliktedir. Bu durumda mahkemece ... 6. Vergi Mahkemesinin 2001/354 sayılı ve ... 8. Vergi Mahkemesinin 2000/139 sayılı dava dosyalarına konu KSUB alacaklarına konu dönemler ile bu davaya konu dönemler karşılaştırılarak aynı dönemlere ilişkin olması halinde davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Vergi mahkemesince verilen ve davalının KSUB ve gecikme bedeli ödemeyeceğine ilişkin bu kararları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı niteliktedir. Bu durumda mahkemece ... 6. Vergi Mahkemesinin 2001/354 sayılı ve ... 8. Vergi Mahkemesinin 2000/139 sayılı dava dosyalarına konu KSUB alacaklarına konu dönemler ile bu davaya konu dönemler karşılaştırılarak aynı dönemlere ilişkin olması halinde davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 750,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 12.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27138, Karar No: 2013/3826, Tarih: 12.02.2013

**12. Hukuk Dairesi         2012/27138 E.  ,  2013/3826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kocaeli 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/07/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde borçlu lehtar cirantanın mahkemeye başvurusu takip dayanağı çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı ve bu düzeltmedeki paraf imzanın kendisine ait olmadığına yöneliktir. Borçlunun bu şikâyeti mahkemece kabul edilerek takibin iptaline karar verilmiştir.

HMK.nın 207. maddesi hükmü gereğince senetteki düzeltmelerin borçlu (keşideci) tarafından paraf edilmesi gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkâr halinde yok hükmündedir. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Bu şekilde yapılan imzaya veya paraf imzasına itiraz halinde, mahkemece, yöntemince imza incelemesi yapılmalıdır. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır. Borçlunun söz konusu itirazları sabit olduğu takdirde; çekin TTK. 796. ve 808. maddelerinde (Eski TTK.nun 708. ve 720.) öngörülen yasal süreden sonra ibraz edildiği sonucuna varılacak ve İİK.nun 170/a-2. maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilebilecektir.

Çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı ve paraf imzasının da sahte olduğu yönündeki itirazlar bilirkişi incelemesi ile sonuçlandırılmalıdır. Çek keşideci tarafından düzenlenmiş olduğundan, çek üzerindeki çıkıntı ve değişikliklerin keşideci tarafından paraf edilmesi gerekir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise çekin keşide tarihi üzerindeki paraf imzasının keşideciye ait olup olmadığı yönünde inceleme yapılmamış olup rapor bu hali ile hüküm kurmaya elverişli değildir.

Açıklanan nedenlerle, çekte düzeltilen keşide tarihi üzerindeki "paraf" imzasının keşideci yerinde mevcut keşideci imzası ile mukayese edilerek aynı el ürünü olup olmadığı belirlenmeli, farklı olduğunun tespiti halinde senedin keşide tarihi tahrifattan önce yazılmış olan şekli ile kabul edilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, çekte düzeltilen keşide tarihi üzerindeki "paraf" imzasının keşideci yerinde mevcut keşideci imzası ile mukayese edilerek aynı el ürünü olup olmadığı belirlenmeli, farklı olduğunun tespiti halinde senedin keşide tarihi tahrifattan önce yazılmış olan şekli ile kabul edilmelidir.

O halde mahkemece paraf imzasının keşideciye ait olup olmadığı usulünce saptanmadan imzanın lehtar cirantaya ait olmadığından bahisle keşide tarihinde tahrifat yapıldığı gerekçesiyle yazılı şekilde (takibin iptali yönündeki) hüküm tesisi isabetsizdir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Öte yandan HMK'nun 297. maddesinin (1). fıkrasının (e) bendi gereği hükümde "gerekçeli kararın yazıldığı tarihin" yer alması zorunlu olup, kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmamıştır.

SONUÇ :Alacaklıların temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/02/2013 günündeoybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17301, Karar No: 2014/34072, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/17301 E.  ,  2014/34072 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2013/117197

MAHKEMESİ : Kocaeli(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/07/2010

NUMARASI : 2009/1143 (E) ve 2010/619 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, karar başlığında katılan Kocaeli Büyükşehir Başkanlığı'nın gösterilmemesi mahallinde düzeltilebilir yazım eksikliği kabul edilerek yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;