muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/9089, Karar No: 2012/11908, Tarih: 21.06.2012

gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı olduğu bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, 2004 yılından itibaren görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5933, Karar No: 2011/35694, Tarih: 20.07.2011

**6. Ceza Dairesi         2007/5933 E.  ,  2011/35694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- İşyeri çalışanı tanık ...'ın 30.12.2004 günü kolluk anlatımında olay günü saat 20.45 sıralarında işyerine gelen üç kişiden ikisinin çanta reyonuna birisininde valiz reyonuna geçtiğini , çalışanların bu şahıslarla ilgilendiğini sonrasında iki şahsın dışarı çıktıklarını ve çıkarken kapıdaki alarmın devreye girip çalışmaya başlaması üzerine kendisinin giriş kapısına yöneldiğini iki kişinin kaçmaya başladığını içerde kalan diğer şahsında “ ben onlardan değilim kayınvalidemi ziyarete geldim hacca gidecek” demesi üzerine şahsın üzerinin göğüs kısmını hafiften aradığını sonra dışarı çıkıp tekrar geri döndüğünde şahsın belinden çıkarttığı bıçağı eline aldığı sırada işyeri çalışanlarının sanığın arkadan kollarını tuttuklarını kendisininde bıçağı bükerek aldığını, sanığın ayrıca elinde olan çantayı yere bıraktığını söylemesine karşın; 08.02.2005 günlü oturumda, kasada oturmakta iken kapı alarm zilinin çalıştığını ve iki kişinin kapıdan kaçtığını takibe rağmen yakalamayadıklarını, geri içeriye girerken bir güvenlik görevlisinin sanığı arkadan sardığını, sanığında elinde uzun bir kasatura şeklinde bıçak olduğunu görüp sanığın yanına gidip bıçağı aldığını ve sanığı serbest bırakıp kaçmasını sağladıkları beyanı dikkate alındığında öncelikle tanığın bu beyanları arasında açık çelişki giderilip, sanığın savunması da dikkate alınarak olayın başlayış gelişme ve neticelenmesi aşamasında sanığın olaydaki konum ve katılımı duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanarak sonucuna göre hukuki vasfın tayini yerine eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabul ve Uygulamaya göre;

1- Sanığın yağma suçunu yakınanın işyerinde, silahla ve geceleyin işlediğinin anlaşılması karşısında; hakkında 5237 sayılı TCK.nun 149/1. maddesinin (a) bendi ile birlikte (d) ve (h) bentlerinin de uygulanması ve aynı yasanın 61. maddesi gözetilerek alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin düşünülmemesi,

2- Sanığın üzerinde çanta olduğu halde bıçak çekmesi ile yağma suçunun tamamlandığı gözetilmeden 5237 sayılı Yasanın 35/1. maddesi ile cezadan indirim yapılması;

Kabul ve Uygulamaya göre;

1- Sanığın yağma suçunu yakınanın işyerinde, silahla ve geceleyin işlediğinin anlaşılması karşısında; hakkında 5237 sayılı TCK.nun 149/1. maddesinin (a) bendi ile birlikte (d) ve (h) bentlerinin de uygulanması ve aynı yasanın 61. maddesi gözetilerek alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin düşünülmemesi,

2- Sanığın üzerinde çanta olduğu halde bıçak çekmesi ile yağma suçunun tamamlandığı gözetilmeden 5237 sayılı Yasanın 35/1. maddesi ile cezadan indirim yapılması;

3- Sanığın, TCK’nun 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hakları kullanmaktan yoksun kılınmasına, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca da kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından, söz konusu yasaklamanın koşullu salıverilen sanık hakkında uygulanmamasına, karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde uygulama yapılması;

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 20.07.2011gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9461, Karar No: 2022/15820, Tarih: 08.11.2022

**7. Ceza Dairesi         2022/9461 E.  ,  2022/15820 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mersin Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğine aykırı davranmak eyleminden kabahatli Lüks Mersin İtimat Turizm Nak. Teks. Pet. Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında Mersin Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanlığı'nın 23/06/2017 tarihli ve 400 takip numaralı vergi/ceza ihbarnamesi ile uygulanan 153.985,00 Türk lirası idari para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 29/05/2018 tarihli ve 2018/3313 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair MERSİN 2. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 12/09/2019 tarihli ve 2019/4539 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığı'ndan verilen 13/05/2022 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 27.09.2022 tarihli ve KYB. 2022-74761 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, muteriz hakkında düzenlenen 23/06/2017 tarihli vergi/ceza ihbarnamesinde, idari yaptırım nedenini oluşturan kabahat konusu fiil, işlendiği yer ve zamanın belirtilmediği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 25. maddesinde yer alan "İdari yaptırım kararına ilişkin tutanakta;

a) Hakkında idari yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresi,

b) İdari yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili,

c) Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller,

d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği,

Açık bir şekilde yazılır. Tutanakta, ayrıca kabahati oluşturan fiil, işlendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır." şeklinde bir düzenlemenin bulunduğu, mezkur vergi/ceza ihbarnamesinde ise kabahati oluşturan fiil, yer ve zamandan bahsedilmediği, ayrıca anılan tutanakta söz konusu ihlâlin kimin hangi işlemleri neticesinde tespit edildiğinin de belirtilmediği, keza kabahatli tarafından söz konusu idari para cezasına esas otogar çıkış ücretlerini kabahat konusu fiilin işlendiği tarihte Mersin Otogarını işleten Mersin Şimşek Grup firmasına zaten ödediklerini, ilgili firmanın işletme sözleşmesinin feshedilmesi üzerine Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilmeye devam eden otogardan çıkış ücretlerinin mükerrer tahsil edilmeye çalışıldığına ilişkin iddialar kapsamında herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmakla, usul ve yasa hükümlerine aykırı olarak düzenlenen idari yaptırım karar tutanağına istinaden kabahatli hakkında idari yaptırım kararı verilemeyeceği gibi eksikliklerin ikmal edilmediği gözetilmeksizin, merciince itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1608 sayılı Kanunun 1. maddesinin "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir.Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.

Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." şeklinde düzenleme içerdiği, madde metninde açıkça ifade edildiği şekli ile belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası verilmesi konusunda belediye encümenlerine yetki verildiği, tespit tutanaklarına dair çizelge ile Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi içeriği uyarınca idari para cezalarına konu eylemler nedeniyle belediye encümeni tarafından alınan kararlar uyarınca idari para cezası uygulandığının sabit olduğu, anılan aşamaya kadar idari para cezası uygulanmasına ilişkin usuli işlemlerin 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kanun hükümlerine uygun olduğu görülmekte ise de; muterize tebliğ edilen Mersin Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanlığı'nın 21/06/2017 tarihli ve 400 takip numaralı kararı ile uygulanan idari para cezası içeriğinde açıkça kabahati oluşturan fiillerin neler olduğu, hangi tarihlerde ve nerede işlendiği ile anılan tutanakta söz konusu ihlalin kimin hangi işlemleri neticesinde tespit edildiğinin de belirtilmediği anlaşılmış ve bu haliyle 5326 sayılı Kanunun 25. maddesinde sayılan şartları taşımadığı görülmekle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan, idari yaptırım karar tutanağının 5326 sayılı Kanunun 25. maddesinde sayılan şartları taşımadığına yönelik talep yerinde görüldüğünden MERSİN 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 12/09/2019 tarihli ve 2019/4539 değişik iş sayılı kararının CMK'nun 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, Mersin Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanlığı'nın 23/06/2017 tarihli ve 400 takip numaralı vergi/ceza ihbarnamesi ile uygulanan 153.985,00 Türk lirası idari para cezasının kaldırılmasına, bozma nedenine göre, kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan, eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik talep bakımından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 08/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6302, Karar No: 2022/10711, Tarih: 19.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/6302 E.  ,  2022/10711 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Batı 3. İş Mahkemesi

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, niteliği gereği duruşmaya tabi olmadığı anlaşılmakla, davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davalı işyerinin ambalaj baskı işyeri olduğunu, solunum ve cilt yolu ile vücuda geçen gaz ve diğer zehirleyici maddeler ve değişik içerikli kimyasal maddeler kullanıldığını, suni ışık altında çalışıldığını, davalı işyerinde geçen çalışmalarından dolayı itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, ayrıca davanın açılmasında hukuki menfaat olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, Ek5. maddenin basın ve gazetecilik yönünde çalışanlar için olduğunu, işyerinde esnek ambalaj işi yapıldığını, işin bu kapsamda olmadığını, içtihatlar gereği de basım işi yapılmadığından bu şekilde bir itibari hizmetin söz konusu olamayacağını, 01/10/2008 itibariyle 5510 sayılı yasa ile ilgili hükmün kaldırıldığını, davacının fiziksel etkenlere de maruz kalmasının mümkün bulunmadığını, görev tanımı gereği fiziksel etkenlere maruz kalmadan çalıştığını, bağımsız ölçüm şirketlerince her yıl incelemeler yapıldığını, insan sağlığını tehdit eden bir duruma rastlanmadığını, sağlık kontrollerinin periyodik yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, “Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” karar vermiştir.

B-BAM KARARI

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, “Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” karar vermiştir.

B-BAM KARARI

Her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmamış bulunması olarak tanımlanan davanın konusuz kalması halinin, dosyaya ekli kurum yazısı ve toplanan delillerin incelenmesine göre, somut olayda davacının itibari hizmetinin tespiti ve sigortalılık hizmet süresine eklenmesine ilişkin talebinin dava açıldıktan sonra yargılama sırasında kurumca kabul edilerek belirlenen sürenin sigortalılık süresine eklendiği, böylece davanın konusuz kaldığı açıktır. Mahkemenin HMK'nın 331. maddesi kapsamında yaptığı değerlendirmenin de yerinde bulunduğu, zira konusuz kalan davanın açılmasına davacı tarafın sebebiyet vermediği, önce kuruma başvuruda bulunduğu, Kurum işleminin iş bu dava tarihinden çok sonra gerçekleştiği belirlenmekle, mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı kurum ile davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sy. HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; "Davanın açıldığı tarihte Kuruma başvuru şartı yerine getirilmediği halde bu şart yerine getirilmiş gibi yargılamaya devam olunduğu ve bu yönde hatalı hüküm kurulduğu; Müvekkil kurumun işyükü göz önüne alınarak 37 kişi hakkında olumlu da olsa çok kısa bir süre içerisinde işlem yapmasının beklenemeyeceği, davalı işverenlik işçileri ile kurum arasında daha önce de itibari hizmet konulu davaların görülmüş ve yargıtay'ın bu konuda hüküm vermiş olması (eldeki davalar açısından müvekkil kurumun olumlu cevap vereceğinin pek muhtemel olması) hususları göz önüne alınarak, kararın bozulmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, davanın açılmasında tam kusurlu olan davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Amb. Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; 506 sayılı yasanın ek-5 maddesi koşullarının oluşmadığını, yerinde keşif incelemesi yapılarak karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” Düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir.

Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Ne var ki, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda, davacı tarafından açılan itibari hizmet tespiti davasında, Mahkemece, davalılardan Kurum tarafından davalı işyerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.10.2021 tarihli raporuyla davacının itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiğinin tespit edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan inceleme raporu sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu, diğer davalı bakımından işyeri ve davacının çalışmalarının 506 sayılı yasanın ek-5 maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve itibari hizmet süresinden yararlanıp-yararlanmayacağı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Bu bağlamda, Mahkemece, 506 sayılı Kanunun Ek 5 maddesi koşulları yöntemince irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.