muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/29255, Karar No: 2017/803, Tarih: 30.01.2017

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05.07.2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05.07.2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31.05.2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05.07.2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08.06.2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

Bu itibarla, yargılama sırasında öncelikle suça konu atığın cinsi ve alıcı ortam olan toprağa bırakıldığı tarihe göre tabi olduğu yönetmelik belirlenerek, ilgili yönetmeliğin hangi maddesinde veya ekinde bahsedilen atık kapsamına girdiği kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, ayrıca bütün bu hususlar Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde kararda açıkça gösterilmelidir.

III – Yargılamaya Konu Olay

Edirne Belediyesi görevlilerince yapılan inceleme sonucunda.... ilinde hurdacılık işi yapan sanığın ....Merkez .... Köyü yolu ve ....Köyü yolu üzerindeki eski çöplüğün dökümünden topladığı demir, teneke, plastik eşya gibi hurda malzemeleri yol kenarlarına gelişigüzel yığmak suretiyle çevreyi kirlettiği gerekçesiyle 21/05/2009 tarihli tutanağın düzenlenerek hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, sanığın savunmasında hurda malzmeleri yığdığı yerlerin çöp toplama merkezi olması nedeniyle orada biriktirdiğini beyan ederek suçlamayı kabul etmediği , sanığın insan sağlığı için tehlikeli olabilecek çok miktarda hurda mazemeleri yol kenarına yığmak suretiyle çevre kirliliğine sebebiyet verdiği iddiasıyla dava açılmıştır.

Dosyada atıkları gösteren fotoğraflar bulunmasına karşın, atıkların miktarına ve içeriğine ilişkin bilgi ve belge de bulunmamaktadır.

Dosyada atıkları gösteren fotoğraflar bulunmasına karşın, atıkların miktarına ve içeriğine ilişkin bilgi ve belge de bulunmamaktadır.

Dosyada bulunan bilirkişi raporundaki, alıcı ortam olan toprağa bırakılan bahse konu atığın, hiçbir mevzuatla ilişkilendirilmeden, nitelikleri ve kirletici özellikleri açıklanmadan, genel bir kabul ve gözlem dayanarak toprak kirliliği oluşturduğuna dair Yargıtay denetimine imkan tanımayan görüşler mahkumiyet kararı vermeye yeterli görülmemiştir.

Bu itibarla, dosya, üniversitelerin ziraat fakültesi toprak bilimi ve bitki besleme, çevre mühendisliği, kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi edilerek, atıkların alıcı ortamı kirlettiği ya da kirletme ihtimali taşıyıp taşımadığı yönünden, yukarıda (II) numaralı kısımda açıklanan yönetmelikler ya da ekleriyle birebir ilişki kurulmak suretiyle Yargıtay denetimine imkân sağlayacak içerikte rapor alınmalıdır.

Rapor içeriğine göre atıkların toprak alıcı ortamını, dolayısıyla çevreyi kirletmediği, kirletme ihtimali taşımadığı sonucuna ulaşılması halinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 24. maddesi gereğince;

a)Atığın, miktar ve içerik itibariyle sadece görsel kirlilik oluşturan ve basit bir çaba ve az masraf ile giderilmesi, ortamdan uzaklaştırılması mümkün olan yüzeysel kirlenme oluşturması halinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20/s bendi,

b)Yüzeysel kirlenme boyutunu aşan kirlilik oluşturması durumunda ise 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20/j.maddesi gereğince idari yaptırım kararı verilip verilmeyeceğinin tartışılması gerekir.

Kabule göre de, TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun, uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması, bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan gerekçelerle eksik incelemeyle kurulan hüküm kanuna aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 30.01.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4659, Karar No: 2014/1625, Tarih: 07.03.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/4659 E.  ,  2014/1625 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ankara 16. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi :14.02.2012

Numarası :2011/258-2012/32

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karar, davalı iş sahibi idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında 08.01.1993 tarihli “Çok Maksatlı Spor Salonu ve Atletizm Pisti” yapımı işine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşme imzalandığı tarihe göre mülga 818 Sayılı Borçlar Yasası'nın 355 ve devamı maddeleri hükmünde tanımı yapılan bir “eser” sözleşmesidir. Asıl ve birleşen davada davacı şirket yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davacı yüklenici sözleşme konusu işin yapımını 74.032,00 TL ihale bedeli ile birim fiyat esası

üzerinden üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesinin F bendi uyarınca Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir.

üzerinden üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesinin F bendi uyarınca Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir.

Asıl davada davacı yüklenici ilk talep olarak 2003 yılında yapılan imalâtlarla ilgili hakedişlerin geç ödenmesi sebebiyle (2004 yılına sarkan ve fakat 2003 yılı fiyatlarıyla ödenen imalâtlar için) uğradığı zararını istemiş, yine birleşen davada da hakedişlerin geç ödenmesi nedeniyle doğan fiyat farkı alacağının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 08.06.2011 tarihli asıl ve 23.12.2011 tarihli ek bilirkişi raporunda, sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesi uyarınca hakedişlerin idareye verildiği günden itibaren toplam 60 gün sonunda ödemenin yapılması gerektiği, oysa 50 ve 51 nolu hakedişlerin ödemelerinin toplam 7 gün geciktiği, bu nedenle 7 günlük süre uzatımı verilmesi gerektiği görüşüyle 7 günlük süre için sözleşme yılı fiyatlarıyla 2004 yılına aktarılması gereken ödenek belirlenmiş, daha sonra sözleşme yılı fiyatlarıyla belirlenen bu miktar Bayındırlık Bakanlığı karne katsayıları uygulanarak ayrı ayrı 2004 ve 2005 yıllarına eskale edilmiştir. Mahkemece, bilirkişiler tarafından bu şekilde 2004 yılı için belirlenen miktar asıl davada, 2005 yılı için belirlenen miktar ise birleşen davada hüküm altına alınmıştır. Sözleşmenin 2/F maddesinde sözleşme eki olarak gösterilen Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 27. maddesinde, iş süresinin hangi hallerde uzatılacağı gösterilmiştir. Hakedişlerin geç ödenmesi Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 27. maddesi hükmü gereğince süre uzatımını gerektirmez. Hakedişlerin geç ödenmesi halinde temerrüt koşulları oluşmuşsa 818 Sayılı Borçlar Yasası'nın 101. maddesi uyarınca temerrüt faizi istenebilir. Davacı yüklenicinin ise gerek asıl gerekse birleşen davada bu yönde bir talebi yoktur. Bu durumda hakedişlerin geç ödenmesi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin asıl ve birleşen davadaki yüklenici isteminin reddine karar verilmesi yerine asıl davada 29.337,24 TL'nin, birleşen davada ise 3.403,12 TL'nin hüküm altına alınması doğru olmamıştır.

Asıl dava dilekçesinde yüklenici şirket vekili, idare tarafından sözleşme konusu iş nedeniyle 2003 yılında verilen ödeneğin 469.000,00 TL'lik kısmının müvekkili şirkete haber verilmeksizin 2004 yılına aktarıldığını bu miktar ödeneğin 2003 yılı fiyatlarıyla harcatıldığını ileri sürerek bu sebeple uğradığı zararın davalıdan tahsilini istemiş, birleşen davada ise, idarece 2003 yılında verilen ödeneğin 2004 yılına aktarılan kısmının 2004 yılında da idarenin kusuru nedeniyle harcanamadığını belirterek, 417.921,56 TL'lik ödeneğin 2005 yılına aktarılması nedeniyle oluşan fiyat farkının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi asıl ve ek raporunda, idarece 2003 yılı için yükleniciye ayrılan ödenekten 417.921,57 TL'nin 2003 yılında harcanamayıp 2004 yılına aktarılmasında yüklenicinin kusuru olmadığı belirtilerek asıl davada (2004-2003) yılları eskalasyon katsayısına göre yüklenicinin 66.867,45 TL alacağı olduğu belirlenmiş, birleşen dava bakımından ise “esas davada 2004 yılına aktarılan 417.921,57 TL ödeneğin (2004-2005) yılları fiyat farkı 48.478,90 TL” olarak gösterilerek “eskalasyon katsayısı” uygulanmak sureti ile fiyat farkı hesabı yapılmış, mahkemece de bilirkişi raporunda belirlenen 66.867,45 TL asıl davada, 48.478,90 TL ise birleşen davada hüküm altına alınmıştır. Yanlar arasında düzenlenmiş

bulunan 08.01.1993 tarihli sözleşmede fiyat farkı uygulaması yapılırken Bayındırlık Bakanlığı karne katsayısının uygulanacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Sözleşmenin 8. maddesinde fiyat farkı uygulamasının ne şekilde yapılacağı ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Bu durumda yüklenicinin kusuru olmaksızın 2004 yılına aktarılan ve 2003 yılı fiyatlarıyla ödendiği anlaşılan 2003 yılı ödeneğinin 417.921,57 TL'lik kısmına “eskalasyon katsayısı” uygulanarak fiyat farkı hesaplanması doğru olmamıştır. Mahkemece 417.921,57 TL'lik ödenek tutarı bakımından 2003-2004 yılları arasında oluşan “uygulama yılı fiyat farkının” sözleşme hükümleri dikkate alınarak konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine hesaplattırılarak, denetime elverişli rapor alınması ve bulunacak miktarın asıl davada hüküm altına alınması gerekir. Diğer yandan, 417.921,57 TL ödeneğin 2004 yılında harcanamamasında idarenin kusuru olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu nedenle idarenin yükleniciye süre uzatımı verme yükümlülüğü de bulunmamaktadır. O halde, 417.921,57 TL ödeneğin 2004 yılında da harcanamayıp 2005 yılına aktarılması nedeniyle 2004-2005 yılları arasında oluşan fiyat farkının tahsiline ilişkin birleşen davadaki yüklenici talebinin reddi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Yine birleşen davada “2004 yılı için idare tarafından verilen 830.000,00 TL ödeneğin 2004 yılında harcanamadığı iddiası ile 2005 yılında fiyat farkı uygulanmadan harcattırıldığı” ileri sürülerek ödenek dilimleri ayarlanması sonrası ödeneğin 2005 yılına aktarılması ile oluşan fiyat farkı talep edilmiş, mahkemece bu kalem alacak yönünden davacı talebi aynen kabul edilmiştir. Az yukarıda değinildiği gibi sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 27. maddesinde yükleniciye süre uzatımı verilebilecek haller gösterilmiştir. 830.000,00 TL ödeneğin 2005 yılına aktarılmasında idarenin kusuru olmadığı, bu nedenle idarenin yükleniciye süre uzatımı vermekle yükümlü olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. O halde birleşen davadaki yüklenicinin bu kalem alacağa ilişkin isteğinin reddi yerine bilirkişi raporuna bağlı kalınarak 96.279,31 TL'nin hüküm altına alınması da doğru olmamıştır.

Asıl davada davacı son alacak kalemi olarak “KDV hariç 290.187,29 TL olarak bağlanan fakat bugüne kadar ödenmeyen 25.06.2004 tarihli ve 53 numaralı hakedişe mahsuben fazlaya ve faizle karşılanamayan munzam zarara ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL'nin tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile bu kalem alacak yönünden talebini 18.181,61 TL'ye yükseltmiştir. Mahkemece hükme esas alınan asıl ve ek bilirkişi raporunda Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'ne göre 53 nolu hakedişin 1 (bir) ay içinde tahakkuka bağlanması, 1 ay içinde de ödenmesinin gerektiği, hakedişin 27.12.2004 tarihinde tahakkuka bağlanıp ödemenin davanın açılmasından sonra 09.01.2006 tarihinde yapıldığı belirtilerek 2003-2006 yılları arası davacının eskalasyon alacağının 18.181,62 TL olarak hesaplandığı açıklanmış, mahkemece de davada 53 nolu hakediş bedeline mahsuben alacak talebinde bulunulduğu, eskalasyon alacağı talebi bulunmadığı dikkate alınmaksızın 18.181,62 TL hüküm altına alınmıştır. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK'nın 74. maddesi ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK'nın 26. maddesine göre “Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.” Mahkemece HMK'nın 26. maddesine aykırı olarak talepten farklı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece bilirkişilere inceleme yaptırılarak davacının 53 nolu hakediş yönünden alacağı olup olmadığı araştırılarak oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekir.

Öte yandan, mahkemece, birleşen davada 54 nolu hakedişte kalıp kesintisi nedeniyle oluşan 890.681,25 TL'nin de davalı idareden tahsiline karar verilmiştir. Davalı idarece, müfettiş raporuna dayanılarak çok amaçlı spor salonu inşaatındaki düz yüzeyli kalıp imalâtı için 21.015 pozundan ödeme yapıldığı, oysa 21.017 pozundan ödeme yapılması gerektiği, bu nedenle yükleniciye 54 nolu hakedişe kadar fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle yüklenicinin 54 nolu hakedişinden kesinti yapılmıştır. Davacı yüklenici birleşen davada “kalıp imalâtı fiyatından yapılan kesintinin iadesini ve bu bedele fiyat farkı da ilave edilmesini” talep etmiştir. Hükme esas alınan asıl ve ek bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi sözleşme eki keşif üzerinde kalıp imalâtına ait poz, 21.015 poz numarasıyla (rendeli keresteyle zıvanalı çıplak beton betonarme kalıp yapılması) yeralmış ve kalıp imalâtına ilişkin sözleşme fiyatı bu şekilde belirlenmiştir. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü müfettişliğince düzenlenen rapora istinaden kalıp imalâtına ilişkin bedelin 21.017 poz üzerinden ödenmesi gerektiğinin kabulü, sözleşme fiyatının tek yönlü değiştirilmesi niteliğinde olup buna itibar edilmesi mümkün değildir. Ne var ki, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 54 nolu hakedişten yapılan kesinti miktarı ile ilgili husus denetime açık, anlaşılabilir bir şekilde incelenmemiş, kesinti miktarı az yukarıda da değinildiği gibi sözleşme baz fiyatına Bayındırlık Bakanlığı karne katsayısı uygulanmak suretiyle hesaplanmıştır. Bu haliyle rapordaki hesaplama hükme dayanak alınamaz. Yapılması gereken iş, sözleşme fiyatıyla yapıldığı yıla göre kalıp imalât bedelini, konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine hesaplattırmak, bu kalem işe ilişkin ödemenin mahsubuyla var ise kalan alacağı hüküm altına almaktan ibarettir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davalı idare yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 07.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16319, Karar No: 2014/16347, Tarih: 18.09.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/16319 E.  ,  2014/16347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın adiyeti

... ile Hazine ve ... ve müşterekleri aralarındaki muhdesatın aidiyeti davasının reddine dair Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 21.11.2012 gün ve 308/253 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu 16 parsel sayılı taşınmazda 14/56 oranında hissesi bulunduğunu, davalılardan ...'nin kamulaştırma işleminden dolayı taşınmazda hissedar olduğunu, kamulaştırma işleminden önce taşınmazın hissedarlar arasında yapılan rızai taksime göre kullanıldığını, taşınmaz üzerinde bulunan 5-6 yaşlarındaki 607 adet nar ağacının müvekkili tarafından ekildiğini, bu hususun Altınözü Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/12D. İş sayılı kararı ile tespit edildiğini açıklayarak; dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 607 adet nar ağacının davacı müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili; dava konusu taşınmazın Asi Nehri kıyısında bulunduğunu ve 25-30 gündür su altında olduğunu, taşınmazın tapu kaydında ağaç ekildiği yönünde şerh veya beyan bulunmadığını, 2011/12D. İş sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılara usulüne uygun tebligatlar yapılmasına rağmen duruşmalara katılmamışlar ve herhangi bir beyanda da bulunmamışlardır.

Mahkemece, her ne kadar davacı vekili dava konusu taşınmaz üzerindeki nar ağaçlarının müvekkili tarafından ekilip yetiştirildiğini iddia etmiş ise de, bu hususta herhangi bir delil ve emare elde edilemediği gerekçesiyle durum reddine karar verilmiştir.

Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; özellikle 21.09.2011 tarihli tespitte ve tespit sonrası Ziraat Bilirkişi tarafından düzenlenen 23.09.2011 tarihli bilirkişi raporuda; taşınmaz üzerinde 607 adet verimli nar ağacı olduğu belirlenmiştir. Ancak; söz konusu ağaçların 56.098,00 m2 yüzölçümündeki taşınmazın tamamına mı yoksa kamulaştırılan kısıma mı ekildiği (dikildiği) konusunda tereddüt oluşmuştur.