muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/10, Karar No: 2022/66, Tarih: 08.02.2022

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için öncelikle "Mağduriyet, kamunun zarara uğraması ve haksız menfaat" kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Mağduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade ettiği kabul edilmelidir. Bu husus madde gerekçesinde; "Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir." şeklinde vurgulanmış, öğretide de mağduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmeyip daha geniş bir anlama sahip olduğu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketlerin ve herhangi bir çıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir (... Emin Artuk - ... Gökçen - ... Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, ..., 2011, .... 911 vd.; Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, ... Yayınevi, ..., 2013, .... 772; Veli ... Özbek - ... Nihat Kanbur - Koray Doğan - Pınar Bacaksız - İlker ..., Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, ..., 2011, .... 974.).

Kişilere haksız menfaat sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde her türlü maddi ya da manevi yarar sağlanması anlamına gelmektedir.

Kamunun zarara uğraması hususuna gelince; madde gerekçesinde "Ekonomik bir zarar" olduğu vurgulanan anılan kavramla ilgili olarak kanuni düzenleme içeren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesinde; kamu görevlilerinin kast, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanan kamu zararı, her olayda hâkim tarafından, ..., mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması hâlinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir düşünceyle de hareket edilmemelidir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Belediye başkanı olan sanık ... ve encümen üyeleri olan inceleme dışı sanıkların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1 ve 2. maddelerine muhalefet edip ihalesiz olarak ve Mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 19/5, yürürlükte olan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (p) fıkralarına aykırı davranarak Danıştay'ın görüşünü ve... Bakanlığının onayını almadan taşımacılık hizmetinin özelleştirilmesini sağladıkları ve 19.02.2008 tarihli belediye encümen kararıyla da son hat tahsisi yapılan 4 kişiye menfaat sağladıkları iddia ve kabul edilerek sanığın görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyetine karar verilen olayda;

... Belediyesi tarafından yürütülen toplu taşıma hizmetlerinin Belediye Meclisince çıkarılan 06.06.1988 tarihli ve 96 sayılı ... Belediyesi Denetiminde Çalıştırılacak Özel ... Otobüslerine Ait Yönetmelik’in ilgili hükümlerine göre yürütüldüğü, ........ 48 No’lu ... Şehir İçi Toplu Taşıyıcılar Kooperatifinin toplu taşıma işini yapmak istemesi üzerine 10.01.1991 tarihli belediye encümen kararı ile bu talebin yerinde görülüp kabul edildiği, ... Belediyesi ile adı geçen kooperatif arasında 01.09.1993 tarihinde 6 yıl süreli bir protokol imzalandığı, söz konusu Yönetmelik'te değişiklik yapma yetkisinin belediye meclisinde olduğundan bahisle Belediye Trafik İşleri Şube Müdürlüğünce anılan protokolün ve encümen kararının iptalinin teklif edilmesi üzerine ilgili protokolün ve encümen kararının iptal edildiği, daha sonra belediye ile anılan kooperatif arasında tarih içermeyen bir protokol imzalandığı, buna dayanarak farklı dönemlerde yeni hatların açıldığı, sanığın görev yaptığı dönemde 24.05.2005 tarihinde 3, 15.12.2005 tarihinde 5 ve 19.02.2008 tarihinde 4 adet otobüsün çeşitli hatlarda çalıştırılmasına karar verildiği, söz konusu dayanak Yönetmelik’in 10. maddesindeki düzenleme uyarınca yerel gazetede yapılan ilan ile başvuranlar arasından hat tahsisinin yapıldığı, başvuruların kontenjan sayısından fazla olmadığı, sanığın görevde olduğu dönemde üç ayrı encümen kararı ile otobüs hattı tahsisinin yapıldığı anlaşılmakla birlikte; anılan Yönetmelik'in sanığın görev yaptığı dönemden çok önce olan 1988 yılında çıkarılması ve adı geçen Yönetmelik'in... Bakanlığınca onaylandıktan sonra yürürlüğe girmesi gerekirken bu işlem yapılmaksızın Valilik onayı ile yürürlüğe girdikten sonra anılan Yönetmelik'in 10. maddesi uyarınca taşıma işlerinde ihtiyaç duyulan hatlarda mahalli gazetelere ilan verilmek suretiyle başvuranlar arasından hat tahsisinin yapılması, uygulamanın yıllardır bu şekilde gerçekleştirilip Sayıştay ve... Bakanlığınca yapılan denetimlerde de bu hususun eleştiri konusu yapılmaması, sanığın yıllardır devam eden uygulama doğrultusunda işlem yapıp söz konusu Yönetmelik hükümlerinin kanuna aykırı olduğunu bilmemesi ve belediye meclisince çıkarılan Yönetmelik hükümlerinde değişiklik yapma yetkisinin yine belediye meclisine ait olup belediye encümeninin bu konuda yetkisinin bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde; sanığın fiilinin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz hataya düştüğü kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanık hakkında eksik araştırmayla hüküm kurulmadığı ve görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluştuğu düşüncesiyle,

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanık hakkında eksik araştırmayla hüküm kurulmadığı ve görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluştuğu düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan ...; "Olay tarihinde ... Belediye Başkanlığında ...Bakanlığınca yapılan denetimi sırasında, Belediye Başkanı olan sanık ...’nun ihale yapılmaksızın taşımacılık hizmetlerini gerçekleştirip hat tahsis ettiğinden bahisle soruşturma başlatılmıştır. Sanık hakkında isnat edilen suçtan ... 2. Sulh Ceza Mahkemesi görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyet kararı vermiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi tarafından mahkûmiyet kararının onanmasına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturmada eksiklik olduğu gerekçesi ile itirazda bulunulmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunda oy çokluğu ile itirazın kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızdaki görüş ayrılığı, sanığa isnat edilen suçta eksik soruşturma bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Belediye Başkanı olan sanık ...’nun ... Belediyesinin halkın taşımacılık hizmetlerinin özelleştirilmesi ile ilgili olarak ........ 48 No'lu Özel ... Otobüsleri Kooperatifine ve daha sonra şahıslara belediye encümen kararları ile hat tahsisi yaparken, belediye meclisinin kabul ettiği Özel ... Otobüsleri Yönetmeliği'nin 10. maddesi dikkate alınarak ihale yapılmaksızın hat tahsisine gidilmiştir. Belediyelerin tabi olduğu 2886 sayılı Yasa'nın 1 ve 2. maddelerine göre bu işlemin yapılması hukuken mümkün olmadığından mutlak surette ihale açılması gerekmektedir.

Sanık hat tahsislerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/f-p maddelerine ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 1 ve 2. maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı davranmak suretiyle belediyenin zararına sebebiyet vermiştir. Sanığın eyleminin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu, soruşturmada eksiklik bulunmadığı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmesi gerektiği" görüşüyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının DEĞİŞİK GEREKÇEYLE KABULÜNE,

2- Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 09.10.2015 tarihli ve 8879-14972 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- ... (Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 19.03.2013 tarihli ve 75-268 sayılı sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün, TCK'nın 30/4. maddesi uyarınca işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi yerine mahkûmiyet kararı verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE 08.02.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.

...

İtiraz Ret

...

...

...

...

İtiraz Ret

...

...

...

...

...

...

...

...

...

Yazı İşleri Müdürü.

K.D.A
Yargıtay — Esas No: 2015/8135, Karar No: 2015/30328, Tarih: 28.10.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/8135 E.  ,  2015/30328 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2014/367137

MAHKEMESİ : İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/07/2014

NUMARASI : 2014/240 (E) ve 2014/596 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık ve katılanın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22707, Karar No: 2013/18338, Tarih: 10.09.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/22707 E.  ,  2013/18338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 7258 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Eksik araştırma bulunmadığına Başkan vekili ...'ün karşı oyu ile karar verilerek yapılan incelemede;

I-Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ...'nın temyizine yönelik incelemede;

Açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen müşteki Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Spor ... Teşkilat Başkanlığının temyiz isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi gereğince oybirliğiyle REDDİNE,

II- Sanığın temyizine yönelik incelemeye gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 12.09.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Sanığın adli sicil kaydında yer alan hükümlülüğü, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan verilen 10 ay hapis ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına ilişkin olup, anılan hükmünün verilmesinden sonra 19.12.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun ile değiştirilen 5237 sayılı TCK.nun 191. maddesinde, kullanmak için uyuşturucu madde bulunduran kişi hakkında tedavinin ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranması halinde davanın düşmesine hükmedileceği öngörülmekle, bu ilam ile ilgili uyarlama yapılıp yapılmadığı ve düşme koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılmadan sanığın, sabıkası dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin kanaat oluşamadığından bahisle cezanın ertelenmemesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmaması yasaya aykırı olduğunu düşündüğümden sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/21000, Karar No: 2013/12777, Tarih: 06.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/21000 E.  ,  2013/12777 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yersiz ödenen aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

a) Davalı ...'ın ölen babasından dolayı bağlanan yetim aylığının, yeniden bağlanmasına yönelik temyiz talebi yönünden;

Kurumun davalıya bağlanan yetim aylığının kesilmesine ilişkin işleminin iptaline yönelik, davalı ... tarafından usülünce açılmış bir dava bulunmadığı ve bu hususta da mahkemece verilmiş bir karar bulunmadığından davalının bu temyiz itirazlarının reddine,

b) Davacı Kurum vekilinin temyiz talebi yönünden;

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür ve nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20. maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

İnceleme konusu davaya ilişkin olarak ise davalı ile boşandığı eşinin fiili beraberliğinin ortaya konulmasında; tarafların yersiz aylığın tahsili istenen tarihlerde nerede oturdukları, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden boşanan eşlerin adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilerek kayıtlı yerleşim yerleri saptanmalı, davalının önceki oturduğu adres ve tespit edilecek bu yerler yönünden yeniden, geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tümünün tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, davalı ve eşinin boşanmalarına ilişkin dava dosyası ve kurumdan tahsis dosyası getirtilmeli, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.