muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3284, Karar No: 2018/8247, Tarih: 28.05.2018

Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyelerinin hazırlamış oldukları 15/04/2010 tarihli raporunda özetle; İlgili olayda pestisit veya tarım ilacı gibi toksik maddelerin rolunun söz konusu olmadığı, analizlerde hiçbirinin tepit edilmedeği, tespit edilen metal seviyelerinin hiçbirinin alabalıkları öldürecek seviyeye ulaşmadığı, analiz sonuçları metallerin oksik seviyisinin altında olup vuku bulan olayda endüstriyel bir kirlilik etkeninin olamayacağı, analiz sonuçlarında pH değerleri incelendiğinde sucul ekosistem sağlığı etkilemeyecek sınırlar içersinde olduğu, ph açısından olumsuz bir durumun söz konusu olmadığı, ancak balıkların bulunduğu havuzların içinde yüksek miktarda organit kirtletici madde bulunduğu, KOİ değeri kirliliğin göstergesi olup her türle kirtleticinin bu değeri yükselttiği ve balıkların ölmesine neden olabileceği, dolayısıyla balık ölümlerinin organik kökenli bir kirletici sebebiyle olabileceği, Çökertme havuzundan alınan numune, vadi içindeki borulara suyun giriş noktasında bulunan havuzlardan alınan numune, çöp sahasında bulunan dengeleme havuzundan alınan numune, balıkların bulunduğu havuzlardan alınan numune isimleriyle örneklenen su numunelerinin ahaliz sonuçları incelendiğinde en yüksek seviyede çöp sahasında buunen dengeleme havuzundan alınan numunede 5387 mg/L ölçüldüğü, daha sonra vadi içindeki borulara suyun giriş noktasında bulunan alınan numunede düşmekte 63,1 ve daha sonrada fakülte tesisinin girişindeki çökertme havuzunda ise 34,7 mg/L ye düştüğünü, ancak balıkların bulunduğu havuzda ise 120 mg/Ly yükseldiği, tesisi besleyen su sağlama sistemiyle organik kirliliğin çöp sahasindan sızan veya bırakılan atıksu veya maddelirin sızıntı sularından kaynaklanabileceğini rapor edilmiştir.

Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyelerinin hazırlamış oldukları 25/05/2010 tarihli raporunda özetle; çöp sularının etkisinin içerdiği maddelerin etkisi altında olduğunu, genellikle evsel atıklardan oluşan çöplerin sularının yüksek düzeyde azotlu madde içerdiğini ve bu durumun canlıların ölümlerinde öncelikle sorumlu olduğunu, bu olayda KOI değerinin yüksek çıkmasının azotlu madde miktarının fazlalığının bir işareti olduğunu, özellikle Nitrit, Amonyak ve Nitrat toksik azotlu bileşikler olduğunu, amonyağın sözü edilen bu maddelerin en toksik olanı olup, organik kirliliğin söz konusu olduğu durumlarda arttığını ve öldürücü olduğunu, dolayısıyla çöp sızıntı sularının kaynaklı bir organik kirliliğin sonucu olarak arttığını ve bu atığın sular, suda sızıntı devam ettiği sürece kalıcı bir etki, üreme yeteneğini köreltici ve bitkilerin ve hayvanların özelliklerini değiştirici etki yaptığı belirtilmiştir.

Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyeleri hazırlamış oldukları 21/11/2011 tarihli raporunda özetle; dava konusu olayda tespit edilen durum ve su analizlerinin değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkan olayın TCK 182/2. maddesine göre fakülteye ait araştırma tesisine su sağlayan dere sularına karışan atık suların; insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olduğu ifade edilmiştir.

Jandarma tarafından düzenlenen 19.04.2010 tarihli araştırma tutanağında, çöktürme havuzunun üst kısmında bulunan çöp arıtma tesislerinin depolama yaptığı havuzda sıvı atıkların havuzun üst kısmına kadar taşması ve yükselme olaylarının fazla olduğu, bahse konu havuzda meydana gelen sıvı atık yükselme olaylarının vidanjör yardımı ile başka bir bölgeye taşınarak önlenmeye çalışıldığı tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre, yargılamaya konu atıkların doğrudan alıcı ortam olan suya verilmesi nedeniyle, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin 4/j, 16/a-b maddelerine aykırı davranılarak çevrenin kirletildiği sonucuna varılmıştır.

IV – Sonuç ve Karar

Sanığa yükletilen çevrenin taksirle kirletilmesi eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanık ... Aşçı müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 28.05.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8997, Karar No: 2014/17295, Tarih: 16.10.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/8997 E.  ,  2014/17295 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2010/243457

MAHKEMESİ : Küçükçekmece 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 03/02/2010

NUMARASI : 2002/433 (E) ve 2010/50 (K)

SUÇ : Hırsızlık, Konut dokunulmazlığını bozma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık İ.. T.. savunmanının 09/09/2009 tarihli oturumdan önce, Büyükçekmece Asliye Hukuk ve Ümraniye Sulh Hukuk mahkemelerindeki duruşmaları nedeniyle mazeret dilekçesi gönderdiği, Mahkemece mazereti kabul edilerek duruşmanın 03/02/2010 tarihine ertelenmesine karşın, yeni duruşma gününün sanık savunmanına tebliğ edilmeyerek, savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık İ.. T.. savunmanı ile sanıklar İ.. Z.. ve S.. T..'un temyiz itirazları ve kısmen tebliğnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 16/10/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11979, Karar No: 2007/15711, Tarih: 04.12.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/11979 E.  ,  2007/15711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki orman ve arazi kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili ile dahili davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ..., 26.11.1970 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde açtığı 1970/525 esas sayılı orman kadastrosuna itiraz davasında, Kayran ve Yöre Köylerinde orman sınırları dışında bırakılan yaklaşık 165 adet parsel ile tesbit harici bırakılan bir kısım arazinin orman sınırları içine alınmasını istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen 25.05.1982 günlü kararın Hazine tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince “husumetin hak sahibi gerçek kişilere yöneltilerek taraf oluşturulması ve bundan sonra işin esası hakkında karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuş, mahkemece bozmaya uyulduktan sonra, davaya bakmanın kadastro mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilip, Kadastro Mahkemesine devredilerek 1993/ 10 esasa kaydedilmiştir.

Kadastro Mahkemesince, dava konusu parsellerle ilgili davalar tefrik edilerek ayrı esaslara kaydedilmiş, temyiz edilen davanın konusu taşınmaz olan, ...., Köyü 1444 parsel sayılı 2480 m2 yüzölçümünde ... ve incir bahçesi niteliği ile vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ... ... adına tespit edilen parsele ait dosyada yapılan yargılama sonucunda, 1/12/2003 gün ve 2003/34-33 sayılı karar ile, çekişmeli taşınmaz hakkındaki orman Yönetiminin davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 8/3/2005 tarih 2004/ 11540-2005/2400 sayılı bozma kararında özetle, (Mahkemece memleket haritası, amenajman planı ve ... fotoğrafları getirtilerek yöntemine uygun olarak yapılan uygulama sonunda taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu belirlendiği, ancak, orman kadastrosuna itiraz davası devam ederken 1988 yılında genel arazi kadastrosu yapıldığı, çekişmeli taşınmazın davalı adına tespit edilerek kesinleşmiş ise de, tespit tarihinden önce asliye hukuk mahkemesinde açılan orman kadastrosuna itiraz davası nedeniyle tespitin hukuken kesinleşmediği, genel mahkemede davalı olan parsellerin ... hanelerinin açık bırakılmasının zorunlu olduğu, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 30/2. maddesi gereğince bu tür davalarda hakimin resen araştırma yaparak gerçek hak sahibi adına tescile karar vermesi gerektiği, ayrıca, asliye hukuk mahkemesinde yargılama devam ederken Hazine davaya dahil edildiği halde, dosya ayrıldıktan sonra verilen kararda Hazinenin taraf gösterilmediği, vergi kaydının getirtilip uygulanmadığının gözlendiği, bu nedenle, mahkemece Hazineye tebligat yapılıp taraf oluşturulduktan sonra, tespit sırasında uygulanan vergi kaydı ve vergi kaydının revizyon gördüğü parsel tutanakları, komşu parsel tutanak ve dayanak kayıtları getirtilerek keşifle yerine uygulanması, çekişmeli taşınmazın vergi kaydı kapsamında kalıp kalmadığı vergi kaydı sabit sınırlı değilse 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince kapsamı miktarına göre belirlenmesi,

... elemanı bilirkişiye keşfi izlemeye olanak verecek kroki çizdirilmesi, miktar fazlası yönünden 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesindeki koşulları araştırılması, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi yönünden tarafların gösterecekleri tanıklar taşınmaz başında dinlenmesi, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi için ziraat mühendisi bilirkişiden gerekçeli rapor alınması, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi) gereğine değinilmiştir.

... elemanı bilirkişiye keşfi izlemeye olanak verecek kroki çizdirilmesi, miktar fazlası yönünden 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesindeki koşulları araştırılması, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi yönünden tarafların gösterecekleri tanıklar taşınmaz başında dinlenmesi, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi için ziraat mühendisi bilirkişiden gerekçeli rapor alınması, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi) gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra Orman Yönetiminin sübut bulmayan orman kadastrosuna itiraz davasının reddine, taşınmazın tapu kaydındaki mevcut hukuki durumunun korunmasına, ... bilirkisi ... ’in 04/12/2006 tarihli rapor ve krokisi karar eki sayılarak orman tahdidinin buradaki sınırının 1444 parsel sayılı taşınmazın doğusunda bulunan su arkı ve patika yolun doğu sınırını oluşturan teknik bilirkişinin krokisinde kırmızı renkli kalemle çizilen sınır şeklinde kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili ile dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, orman ve arazi kadastrosuna itiraz niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu Kayran Köyünde 16.12.1969 tarihinde ilanı yapılıp eldeki dava nedeniyle kesinleşmeyen orman kadastrosu vardır.

Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmiştir. Şöyle ki;davaya konu...., Köyü 1444 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının dayanağı 1937 tarih 583 sayılı ve 1 hektar 50 ar(15000m2) yüzölçümlü vergi kaydı çekişmeli parselden başka komşu 1442, 1443, 1445 ve 1446 sayılı parsellere de revizyon görmüştür. Öncesi bir bütün olan 1442, 1443, 1444, 1445 ve 1446 sayılı parsellerin doğusu batısı ve kuzeyinin ormanla çevrili olduğu, bu durumda dairemizin bozma kararında da belirtildiği üzere, vergi kaydının 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince kapsamının miktarına göre belirlenmesi, ayrıca bu parsellerin tutanaklarının ... hanesi açık olduğundan 3402 Sayılı Yasanın 30/2 maddesi uyarınca gerçek hak sahibi adına tescili zorunlu olduğu için dayanak vergi kaydının revizyon gördüğü tüm parsellerin birlikte incelenmesi gerekmektedir. Mahkemece değinilen yönlerin göz ardı edilerek eksik inceleme ile sadece dava konusu parsel hakkında uygulama yapılması doğru görülmemiştir.

Bu nedenlerle, dosya kapsamına göre 1443 ve 1446 parsellere ilişkin yerel mahkemece daha önce verilen kararların temyiz incelemesi için dairemizde 2004/11582 ve 2004/11539 esaslarda yapılan inceleme sonucu bozma kararı verilmesi üzerine, yerel mahkemenin 2005/ 6 ve 10 esas sayılı dava dosyalarında davalarının derdest olduğu, ayrıca 583 nolu vergi kaydının revizyonları 1442, 1443, 1444, 1445 ve 1446 sayılı parsellerlerin komşusu,1441, 1442, 1439 ve 1440 parsellere de 1937 tarih 582 sayılı vergi kaydının revizyon gördüğü, bu parsellerden 1441 parsel sayılı taşınmaza ilişkin yerel mahkemece daha önce verilen kararların temyiz incelemesi için dairemizde 2004/11525 esasında yapılan inceleme sonucu bozma kararı verildiği, 582 ve 583 sayılı vergi kaydının revizyon gördüğü bu parsellerin toplu halde bulunduğu gözlenmekle, mahkemece öncelikle, dava konusu parselin tespit dayanağı 583 nolu vergi kaydından revizyon gören 1442 ve 1445 parseller hakkında derdest dava bulunup bulunmadığı araştırılıp var ise, 1442, 1443, 1444, 1445 ve 1446 sayılı parsellerler hakkındaki derdest davalar ile yine 582 nolu vergi kaydından revizyon gören 1441, 1442, 1439 ve 1440 parseller hakkındaki derdest olan davaların tümü birleştirilmelidir.

1970 yılında açılan orman kadastrosuna itiraz davasından dolayı, daha sonraki yıllarda yapılan arazi kadastrosunun kesinleşmeyeceği ve bir kısım tutanakların ... hanelerinin kapatılmış (tutanaklarının kesinleştirilmiş) olması yasal sonuç doğurmayacağından, o parsellere ait tutanak asılları dosyaya getirtildikten sonra, yine, 1970 yılında açılan orman kadastrosuna itiraz davasına rağmen sadece Hazinenin yada sadece Orman Yönetiminin taraf olması sonucu görülerek kesinleşen davalar var ise, bu davalarda Hazine ve Orman Yönetiminin her ikisinin birlikte taraf olma zorunluluğu (mecburi dava arkadaşlığı) bulunduğundan, sadece birisinin taraf kabul edilerek davanın sonuçlandırılması halinde, davada taraf gösterilmeyen yönetim açısından kesin hüküm oluşturmayacağından,bu tür kesinleşmiş parsel tutanağı var ise, bunlara ait tutanak aslı ve dava dosyaları getirtilip, birleştirilmelidir.

Daha sonra, yeteri kadar harita mühendisi bulunamadığı takdirde ... elemanı ve yerel bilirkişiler aracılığıyla 1937 tarih 383 sayılı vergi kaydının revizyon gördüğü 1442,

Daha sonra, yeteri kadar harita mühendisi bulunamadığı takdirde ... elemanı ve yerel bilirkişiler aracılığıyla 1937 tarih 383 sayılı vergi kaydının revizyon gördüğü 1442,

1445 ve 1446 parseller ile 382 sayılı vergi kaydının revizyon gördüğü 1441, 1442, 1439 ve 1440 parsellerle ilgili, yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, 383 ve 382 sayılı vergi kayıtları 3402 Sayılı Yasanın 20/c,21 ve 32/3 maddeleri hükümleri çerçevesinde, ....çayı sabit hudut kabul edilerek, her iki vergi kaydı birbirinin devamı olacak biçimde, zemine uygulanmalı, her iki vergi kaydının da miktarı ile geçerli kapsamı tayin edilmeli, kayıt miktarının kapsamı belirlenirken, bu parsellerden ... ve Hazinenin taraf olduğu davalar sonucu 1970 yılında açılan orman kadastrosuna itiraz davası gözönünde bulundurulmaksızın tescil kararı verilen var ise, H.Y.U.Y.’nın 237 maddesi gereğince bu parsel ya da parseller hakkında kesin hüküm bulunduğu gözönüne alınmalı, bilirkişilerden bu şekilde yapılan uygulamayı denetlemeye ve infaza elverişli kroki alınmalı, kayıt miktar fazlasının ormandan açıldığı düşünülerek, kayıt miktar fazlasının, orman olan doğu taraftaki su arkı ve patika yola bitişik olarak ayrılarak, orman olarak Hazine adına tesciline karar verilmelidir.

3402 Sayılı Yasanın 30/2. maddesi gereğince kadastro hakiminin tarafların gösterdikleri deliller ile birlikte resen lüzum gördüğü diğer delilleri toplayarak, çekişmeli taşınmazları gerçek hak sahipleri adına pay oranları ve maliklerin baba adı ile birlikte ad ve soyadları yazılması suretiyle, tescil edilmesi zorunlu olduğu gözetilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... vekili ile dahili davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 04/12/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14929, Karar No: 2014/18775, Tarih: 25.12.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/14929 E.  ,  2014/18775 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı .... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. vek.Av. ... ile davalılar ..... Kutu Plastik Ambalaj Mutfak Eşyaları Elektronik Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında görülen dava hakkında Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 21.11.2013 gün ve 2011/728 E. 2013/218 K. sayılı hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 30.04.2014 gün, 2014/3756 E. 2014/8169 K. sayılı ilamına karşı davalılardan ... vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davalı ... borçtan şahsen sorumlu olmayıp, diğer davalı şirketin borcunun teminatını oluşturmak üzere taşınmazı üzerinde ipotek tesis ettirmiştir. Başka bir anlatımla, davalı ..., ipotek borçlusudur. Dava ise alacak davası niteliğindedir. Davacı ile davalı şirket arasında akdi ilişki bulunduğundan davalı şirket aleyhine alacak davası açılabilirse de, ipotek borçlusu olan ..., aleyhine doğrudan doğruya alacak talebinde bulunulmasının hukuki dayanağı yoktur. Davalı ...'a, ancak ipotek akdinden kaynaklanan sorumluluğu hükümlerine göre başvurabilir. Bunun için de öncelikle asıl borçlunun akdi ilişkiden kaynaklanan borcu bulunduğunun saptanması gerekmektedir. Bu nedenlerle yerel mahkemenin davalı ..., hakkındaki ret kararı yerinde olup, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün sadece davalı şirket ile ilgili bölümünün bozulması gerekirken ilamda yazılı nedenlerle bozulduğu anlaşıldığından davalı ... vekilinin,karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 30.04.2014 tarih, 2014/3756 E. 2014/8169 K. sayılı kararının kaldırılarak yerel mahkeme hükmüne yönelik temyiz itirazlarının davalı ... yönünden yerinde görülmemesi nedeniyle reddine, hükmün önceki bozma kararında gösterilen gerekçelerle diğer davalı İkbal Mukavva Kutu Plastik Ambalaj Mutfak Eşyaları Elektronik Metal San.ve Tic. Ltd. Şti. bakımından davacı yararına değişik şekilde BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25838, Karar No: 2017/3020, Tarih: 20.03.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/25838 E.  ,  2017/3020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır. Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.