muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7332, Karar No: 2022/16414, Tarih: 17.11.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/7332 E.  ,  2022/16414 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekilince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idareler vekillerince yapılan istinaf başvurusunun Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince, ... yönünden esastan reddine, ... yönünden ise kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş, karar davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, Gençlik Mahallesi, 12621 ada, 1 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı idarelerden tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurularının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince, ... yönünden reddine, ... yönünden ise kabulü ile bedelin tamamının kamulaştırmasız el atmadan sorumlu idare olan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığından tahsiline, taşınmazdaki davacı payının ... adına tesciline ilişkin HMK’nın 353-1-b-2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, 17.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8315, Karar No: 2014/16179, Tarih: 11.07.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/8315 E.  ,  2014/16179 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 25/03/2014

Numarası : 2010/850-2014/224

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili,taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davalı işverenler tarafından haklı bir sebebe dayanmaksızın feshedildiğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalılar cevaplarında özetle,davacının iş akdini istifa ederek kendisinin sonlandırdığını ve tüm alacaklarının kendisine ödenmiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece dosyadaki toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında iş akdinin ne surette feshedildiği bu bağlamda davacının ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Davacı taraf iş akdinin işverence feshedildiği iddiasındadır.Davalılar ise istifa savunması yapmışlar ve dosyaya iddialarını ispat bakımından davacı tarafın imzasını içeren istifa dilekçesi sunmuşlardır. Davalı tanıkları ve davacı tanıklarından T.. Ç.. ifadelerinde, işverence iş şartlarında meydana getirilen değişiklik sonucu davacının işi bıraktığını beyan etmişlerdir.Davacı tanığı Tuncayın anlatımlarından işverence iş şartlarında yapılan değişikliğin davacının aleyhine nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır. İş şartlarında işçi aleyhine meydana gelen değişiklikler işçiye haklı nedenle akdi feshetme hakkı doğurur.

Tanık anlatımlarına ve istifa dilekçesine göre davacının iş şartlarında yapılan aleyhe değişiklikler sebebiyle iş akdini haklı nedenle feshettiği değerlendirilmiştir. İş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmayacağından ihbar tazminatına dair talebin reddi yerine kabulü hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tanık anlatımlarına ve istifa dilekçesine göre davacının iş şartlarında yapılan aleyhe değişiklikler sebebiyle iş akdini haklı nedenle feshettiği değerlendirilmiştir. İş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmayacağından ihbar tazminatına dair talebin reddi yerine kabulü hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir. Ancak miktar içeren ibra sözleşmelerinde ise, alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ifa yoluyla sona ermiş olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde, Dairemizin istikrar kazanmış uygulamasına göre ibraya değer verilmemekte ve yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir. Miktar içeren ibranamenin çalışırken alınmış olması makbuz etkisini ortadan kaldırmaz.

Dosya içerisinde yer alan 14.10.2007 tarihli ibranamede davacıya kıdem tazminatı tutarı olarak 864,68 TL ödendiği belirtilmiş olmakla yukarıdaki ilkeler ışığında söz konusu tutarın hesaplanan kıdem tazminatı tutarından mahsubu gerekir. Aksine uygulama ile hüküm kurulması hatalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 11/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1891, Karar No: 2021/3791, Tarih: 07.06.2021

**14. Hukuk Dairesi         2021/1891 E.  ,  2021/3791 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 18/06/2020 gün ve 2016/13652 Esas, 2020/3886 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi davacı vekili ve bir kısım davalılar vekili içinde tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı ... ...'e velayeten annesi Sare ve babası ... vekili 11.06.2014 tarihli dava dilekçesinde; davacının kök murisi ...'in 13.12.2007 tarihinde vefat ettiğini, ölümünden önce düzenlediği 11.08.2003 tarihli vasiyetname ile oğlu ...'i mirasçılıktan çıkardığını, Gelibolu Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.10.2013 tarihli 2012/130 Esas ve 2013/437 sayılı Kararıyla düzenlenen kök murisin mirasçılık belgesinde davacının, mirasçılıktan çıkarılan ...'in alt soyu olmasına rağmen mirasçı sıfatıyla yer almadığını, davacıya miras payı verilmediğini iddia ederek, anılan mirasçılık belgesinin iptali ile davacının da mirasçı olarak gösterildiği yeni mirasçılık belgesinin düzenlenmesini istemiştir.

Davalılardan Simge, Yağmur ve ... vekili, kök muris ...'in düzenlemiş olduğu vasiyetname ile oğlu ...'i mirasçılıktan çıkarmış olduğunu, mirasçılıktan çıkarma ile birlikte mirasçılıktan çıkarılanın miras payının tamamının eşit şekilde mirasçılıktan çıkarılanın ilk eşi Ayşe'den olma çocukları olan müvekkillerine bıraktığını, bu durumda kök murisin mirasçılıktan çıkarma tasarrufu yanında mirasçı ataması da yapmış olduğunu, davacının mirasçılıktan çıkarılanın altsoyu olsa da kendisine miras payı düşmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile Gelibolu Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.10.2013 tarihli 2012/130 Esas ve 2013/437 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptaline, davacıya, mirasçılıktan çıkarılan ...'in altsoyu olarak miras hissesinin verildiği yeni bir mirasçılık belgesi düzenlenmiştir.

Hükmü, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin temyiz etmesi üzerine Dairemizin 18.06.2020 günlü 2016/13652 Esas, 2020/3886 sayılı Kararı ile onanmıştır.

Dairemizin onama ilamına karşı temyiz edenlerin vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 495. maddesi uyarınca, mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Mirasbırakandan önce ölmüş çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.

Hükmü, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin temyiz etmesi üzerine Dairemizin 18.06.2020 günlü 2016/13652 Esas, 2020/3886 sayılı Kararı ile onanmıştır.

Dairemizin onama ilamına karşı temyiz edenlerin vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 495. maddesi uyarınca, mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Mirasbırakandan önce ölmüş çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.

Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemiş ise, ya da mirasbırakana veya ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemiş ise mirasbırakan yapacağı ölüme bağlı tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkartabilir (4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 510. maddesi). Mirasçılıktan çıkartılan (ıskat edilen) kimse mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamaz. Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır (TMK m. 511).

Bu kez yapılan inceleme sonucunda; tarafların murisi ...'in Eceabat Noterliğinin 11.08.2003 günlü ve 736 sayılı düzenleme şeklindeki vasiyetname ile oğlu ...'i mirasçılıktan çıkardığı, mirasçılıktan çıkardığı ...'in miras payını ...'in ilk eşi olan Ayşe'den olma çocukları Simge, Yağmur ve ...'ya bıraktığı anlaşılmıştır. Mirasçılıktan çıkarılan ... tarafından vasiyetnamenin iptali istemiyle açılan davada Gelibolu Asliye Hukuk Mahkemesi 2009/88 Esas, 2011/324 sayılı Kararı ile davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.03.2013 günlü 2012/5541 Esas, 2013/7352 Karar sayılı ilamı ile onanarak 04.07.20013 tarihinde kesinleşmiştir. Mirasçılıktan çıkarılan ...'in miras payı yukarıda belirtilen kanunun hükümleri gereğince mirasçılıktan çıkarılan ...'in alt soyuna intikal edecektir. Açıklanan nedenlerle mirasçılıktan çıkarılan ...'in karar tarihinden önce 29.10.2015 tarihinde doğan altsoyu Bulut'un mahkemece yeni düzenlenen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gösterilmemesi doğru görülmemiştir.

Bunun yanında, kök muris ... anılan vasiletname ile tereke üzerinde tasarrufta bulunmuş olduğundan mirasçılıktan çıkarmanın çıkarılanın altsoyu yönünden saklı payı dışında yerine getirilmesi hususunda bir hüküm kurulmamış olması da doğru görülmemiş, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile onama ilamının kaldırılarak; hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle, bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Bunun yanında, kök muris ... anılan vasiletname ile tereke üzerinde tasarrufta bulunmuş olduğundan mirasçılıktan çıkarmanın çıkarılanın altsoyu yönünden saklı payı dışında yerine getirilmesi hususunda bir hüküm kurulmamış olması da doğru görülmemiş, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile onama ilamının kaldırılarak; hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle, bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin 18.06.2020 tarihli ve 2016/13652 Esas, 2020/3886 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA, hükmün yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan karar düzeltme harcının yatırana iadesine, 07.06.2021 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2018/2480, Karar No: 2018/7876, Tarih: 04.09.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/2480 E.  ,  2018/7876 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasındaki ...... İtiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, abonesi olan davalıya tahakkuk ettirdiği faturalarda kayıp kaçak vb. ad altında yansıttığı bedellerin tüketiciye iadesine yönelik........kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacı elektrik şirketi tarafından, bedellerin davalı aboneden tahsil edilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-)Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedelin tüketiciye iadesine yönelik.............kararının iptali istemine ilişkindir.

Kayıp-kaçak bedeli ile dağıtım-iletim bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelleri hakkında 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun öncesinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “ Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ...... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ....... tarafından belirlenerek uygulandığından bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ..... sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı , bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devleti nin vazgeçilmez unsuru olduğundan ..... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

./..

-2-

./..

-2-

Ancak, Uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek...... ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ....... nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı ...... eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ...... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, ..... başvuru tarihinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu dönemde olması nedeniyle verilecek kararların ard etkisi olduğu kabul edildiğinden 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/09/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.Başkan

.....
Yargıtay — Esas No: 2016/11454, Karar No: 2016/16802, Tarih: 31.10.2016

**18. Ceza Dairesi         2016/11454 E.  ,  2016/16802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede ;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.