muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/9971, Karar No: 2012/12033, Tarih: 20.06.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/9971 E.  ,  2012/12033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : 1- ... için; beraat.

2- ... için; 213 sayılı Kanunun 359/b-1. (3 kez) TCK.nun 80, (2 kez) 59, (3 kez), 647 sayılı Kanunun 6. (3 kez) maddeleri uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis, erteleme (3'er kez) vekalet ücreti.

Gerekçeli karar başlığında yanlış yazılan suç tarihlerinin sahte faturaların katma değer vergisi indiriminde kullanılması nedeniyle her bir takvim yılı için 21.01.2004, 21.10.2004, 21.06.2005 tarihi olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

I)Katılan vekilinin sanık ... hakkında “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan beraat, sanık ... müdafii ile katılan vekilinin ... hakkında “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen “2003 ve 2004 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, 21.01.2004 ve 21.10.2004 suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık ... müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkında açılan kamu davasının 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

II-Katılan vekilinin sanık ... hakkında “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan beraat, sanık ... müdafii ile katılan vekilinin ... hakkında “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

1)Dairemizin 15.12.2010 tarih, 2010/13876-14507 E/K sayılı bozma ilamında belirtildiği ve bozmaya uyulduğu halde, sanık ... yönünden 213 sayılı Kanunun 367. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dava şartı olan Defterdarlık yada Vergi Dairesi Başkanlığından mütalaa alınmadan açılan kamu davasına devamla karar verilmesi,

2)“2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun, 21.06.2005 suç tarihi itibariyle 5237 sayılı TCK hükümlerine tabi bulunduğu gözetilmeden 765 sayılı TCK hükümleri uygulanmak suretiyle mahkumiyet hükmü kurulması,

2)“2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun, 21.06.2005 suç tarihi itibariyle 5237 sayılı TCK hükümlerine tabi bulunduğu gözetilmeden 765 sayılı TCK hükümleri uygulanmak suretiyle mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ... müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/541, Karar No: 2016/1174, Tarih: 26.01.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/541 E.  ,  2016/1174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesat

A.. U.. ve C.. U.. ile... aralarındaki muhdesat davasının kabulüne dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, dava konusu ... ada ... parsel üzerindeki yapıların vekil edenlerine ait olduğunu ileri sürerek muhdesatın tespitini istemiştir.

Davalı Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne, taşınmaz üzerindeki muhdesatın davacılara ait olduğunun tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.

1-Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, Mahkemece deliller değerlendirilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, ... ait taşınmaz üzerindeki yapıların davacı tarafından meydana getirildiği, taşınmazın Kars Barajı kamulaştırma alanında kaldığı anlaşıldığına göre, davalı vekilinin aşağıda gösterilen neden dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku'nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

./.

Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacılarca meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; Mahkemece muhdesatın davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Somut olayda; Mahkemece muhdesatın davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, muhdesatın tespitine ilişkin yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirmediğinden hükmün 1. fıkrasındaki ''....ait olduğunun ...'' ifadelerinin hüküm yerinden çıkartılmasına, bunun yerine ''...davacılar tarafından meydana getirildiğinin...'' ibarelerinin eklenmesine, hükmün bu kısmının 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 438/7. fıkrası gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK’nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 26.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20040, Karar No: 2012/37303, Tarih: 11.12.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/20040 E.  ,  2012/37303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 3. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/10/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :1) İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HUMK’nun 438. ve İİK’ nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi;2)  Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-d maddesine göre; müzayede mahallerinde yapılan satışlar katma değer vergisine tabidir. Burada satılan malın ait olduğu kişinin KDV mükellefi olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Kanun koyucu tarafından bu yerlerdeki satışlar özel olarak KDV’ye tabi tutulmuştur. KDV Kanunu’nun 40.maddesine 4108 Sayılı Kanunla eklenen (5) numaralı fıkra ile Kanunun 17.maddesinin 1.fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara, sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiş bulunmaktadır. Söz konusu yetki çerçevesinde Kanunun 1/3-d maddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin, bu satışlarıyla ilgili KDV’nin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemleri, KDV genel tebliğlerinde yer alan açıklamalara uygun yürütülür. Bu bağlamda 48 seri no’lu KDV genel tebliğinin (D) bölümünde, icra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefinin satışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu düzenlemesi yer almaktadır.Buna göre icra müdürlüğünce, KDV’nin tarh ve tahakkuk işlemleri, anılan verginin mükellefi sıfatı ile yapılmakta olup, bu işlemlerden doğan ihtilafların çözüm yeri de vergi mahkemeleridir.O halde mahkemece yargı yolu nedeniyle şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. SONUÇ  : Şikaeytçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. mddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14835, Karar No: 2019/8001, Tarih: 13.05.2019

**13. Ceza Dairesi         2018/14835 E.  ,  2019/8001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Kısa kararın açıklandığı oturumda .... Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunan, duruşmadan vareste tutulması yönünde talebi bulunmayan suça sürüklenen çocuk ...’ın 5271 sayılı CMK’nın 196. maddesi gereğince duruşmaya getirtilerek, esas hakkındaki savunması sorulduktan sonra hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yokluğunda karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 13.05.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6921, Karar No: 2023/8073, Tarih: 13.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6921 E.  ,  2023/8073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.11.1996-30.12.2009 tarihleri arasında kapıcı olarak davalı işyerinde çalıştığını, Adana 5. İş Mahkemesinin 2010/57 Esas 2011/897 Karar sayılı dosyasında müvekkilinin anılan tarihler arasında çalıştığının tespit edilerek işçilik alacaklarının hüküm altına alındığını, kararın Yargıtay denetiminden geçtiğini, müvekkilinin çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, bu sebeple müvekkilinin anılan tarihler arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı İşveren vekili cevap dilekçesinde; davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, davacı ile Apartman Yönetimi arasında imzalanan hizmet akdi bulunamadığını, davacının eşi ... ile kapıcı dairesine ikame etmesi karşılığı sabah ve akşam ekmek dağıtımı, akşamları çöp alımı, haftanın 2 günü ortak kullanım yerlerinin temizliği ve bu işler için ayrıca ücret talep etmeyeceği hususunda anlaştıklarını, davacının eşinin Vakıfbank İlköğretim Okulunda sözleşmeli olarak çalıştığından mesai öncesi ve sonrası da bu işleri yaptığını, bu işlerin davacı tarafından yapıldığı kabul edilse bile aile dayanışması çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, davacının fiili çalışması olmadığını, çalıştığına dair yazılı belge olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı işyerinde çalıştığına dair bildirim olmadığını, çalışma olgusunun yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, yazılı belgeye dayanmayan bu tür davalarda tanık beyanına dayanılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı işyerinde çalıştığına dair bildirim olmadığını, çalışma olgusunun yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, yazılı belgeye dayanmayan bu tür davalarda tanık beyanına dayanılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2018 tarih ve 2017/133 E., 2018/314 K., sayılı kararı ile dava ve birleşen Adana 2. İş Mahkemesinin 2017/303 Esas sayılı davanın kısmen kabül, kısmen reddi ile davacının davalı apartmanda kısmi zamanlı olarak 23.02.1999-30.12.2009 tarihleri arasında toplam 3.907 gün süre ile asgari ücret ile çalıştığının tespitine, bu dönemde 2.345 günün Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.11.2018 tarihli ve 2018/22343 Esas, 2018/2038 Karar sayılı kararıyla; davalılar SGKB ve ... Apartmanı Yönetim Kurulu vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Adana 1. İş Mahkemesinin 05.07.2018 tarih ve 2017/133 Esas - 2018/314 Karar sayılı kararının, HMK'nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; dava ve birleşen Adana 2. İş Mahkemesinin 2017/303 Esas sayılı davanın kısmen kabül kısmen reddi ile davacının davaya konu apartman iş yerinde kısmi zamanlı olarak 23.02.1999 - 30.12.2009 tarihleri arasında kısmî süreli olarak toplam 1.042 gün süre ile yukarıda belirtilen sigorta primine esas asgari kazanç üzerinden çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.03.2020 tarih 2019/1614 E. 2020/1820 K. sayılı bozma ilamı ile "kapıcılık sözleşmesinin 23.02.1999 tarihinde davalı eş ile yapıldığı ve eşin 22.11.2001 tarihinde başka işyerinde tam zamanlı çalışmasının bulunduğu gözetilerek asıl kapıcılık işini kimin yaptığı, davacının kapıcılık görevini asli olarak mı yoksa eşine yardım şeklinde mi yaptığı, işin kapasitesi, çalışmanın niteliği ve süresi, kısmi ya da tam gün olup olmadığı hususunu belirlemek için re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip civar kapıcılar ve varsa market çalışanları, daire sakinleri resen dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedi buçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmeli (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı), davalı eşin çalışmasının tam zamanlı olup olmadığı, mevcut işiyle birlikte kapıcılık hizmetini ifa edip edemeyeceği, apartman yönetimi ile olan iş akdinin feshedilip edilmediği, davacı ve eşinin oturdukları meskenin elektrik ve su aboneliğinin ne zaman başladığı ve aboneliğin kimin adına yapıldığı, davaya konu apartmanın kömür yakılan merkezi kalorifer sistemiyle mi yoksa doğal gaz vasıtasıyla mı ısıtıldığı, sonradan doğal gazlı sisteme geçilip geçilmediği, apartmanın kalorifer tesisatının çalıştırılmasından davacının sorumlu olup olmadığı, bu konuda ateşçi belgesinin olup olmadığı araştırılmalı, apartman yönetiminin ne zaman teşekkül ettiği, davacıdan sorularak ve ilgili kurumlardan kayıtlar getirtilerek belirlenmeli, davalı apartman yönetimine ait dava konusu dönemle ilgili gelir-gider ve karar defteri, ödeme belgeleri gibi kayıtlar getirtilmeli, bu kayıtlar üzerinde davacının ve eşinin işe alınması, işten çıkarılması, varsa davacıya ve eşine yapılan ödemeler vb. konularda inceleme yapılmalı, davaya konu apartmanın kömür yakılan merkezi kalorifer sistemiyle mi yoksa doğal gaz vasıtasıyla mı ısıtıldığı, sonradan doğal gazlı sisteme geçilip geçilmediği, apartmanın kalorifer tesisatının çalıştırılmasından davacının sorumlu olup olmadığı, bu konuda ateşçi belgesinin olup olmadığı araştırılmalı, davacının açmış olduğu kesinleşen işçilik alacağı davasının kuvvetli delil olmakla beraber kesin delil olmadığı göz önüne alınarak uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın ve birleşen Adana 2. İş Mahkemesinin 2017/303 Esas sayılı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının, davalı Apartman Yönetimine ait iş yerinde 23.02.1999 - 30.12.2009 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak ayda 12 gün olmak üzere toplam 1563 gün süre ile sigorta primine esas asgari kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; işçilik alacakları dosyasından yapılan hesaplamada davacının davalı işveren yanında daha fazla çalıştığının hesap edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Apartman Yönetimi temyiz dilekçesinde; davacı ile aralarında hizmet ilişkisi bulunmadığını, davacının apartmanda fiilen çalışmadığını, çalıştığına dair yazılı bir belgenin bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2) Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

3) 6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de tarafların, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

4) Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanun'un kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.