muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5954, Karar No: 2024/976, Tarih: 20.02.2024

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamlarına uyularak ve dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; "Yargıtay bozma ilamları öncesinde aleyhlerine verilen ret kararlarını temyiz etmeyen asli müdahiller yönünden hükümlerin kesinleştiği, davacı ... ve arkadaşları yönünden, Yargıtay bozma ilamlarından önce yapılan keşifler, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları, tapu kayıtları, özellikle taraflar açısından kuvvetli delil niteliğindeki komşu parsellere ilişkin mahkeme ilamları ve yargıtay bozma ilamları ile sabit olduğu üzere, dava konusu tüm taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, tamamının hisseleri oranında ... oğlu Reşit, ... oğlu Müslüm ve Abuzer oğlu ...'a ait bulunduğu, taşınmazların müşterek mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, 1950 yılından bu yana taşınmazların bir bütün olarak davalılar ... ve arkadaşları tarafından aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla kullanıldığı, davalı taraf yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının davaya konusu taşınmazları kapsamadığı mahallinde yapılan keşif, uygulama, yerel bilirkişi anlatımı ve teknik bilirkişi tarafından düzenlenen kroki ve raporla belirlendiği, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının dayanılan parselleri çevrelediği kabul edilse dahi varılacak sonuçta bir değişiklik olmayacağı, zira ... oğlu Reşit'in taşınmazdaki hissesini 22.04.1950 tarihinde davalı tarafa satıp teslim ettiği dosyada mevcut satışa uygun devir işleminin yapılmasını öngören vakaletname içeriğinden anlaşıldığı, vekaletname kapsamına göre...'in taşınmazda bir hak ve alakasının kalmadığı, ayrıca dayanılan tapu kaydında 1/4 pay sahibi ... oğlu ...'un 30.01.1936 tarihinde vefat etmiş olduğu ve taşınmazların 1950 yılından itibaren kadastro tespit tarihine kadar davalı tarafça malik sıfatıyla sürülüp ekildiği, Müslüm'ün ölüm tarihi ve kullanma durumu nazara alındığında ...'un payı yönünden tapu kaydının hukuki kıymetini yitirdiği ve davalılar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği; bir an için dava konusu 281, 282, 283, 301, 303, 304, 308, 323, 324, 325, 326 ve 330 parsel ... taşınmazları davacı ... ve arkadaşları ile asli müdahillerin dayandıkları tapu kayıtlarının çevrelediği kabul edilse dahi, davacıların dayandıkları tapu kayıtları hukuki kıymetini yitirdiği, dava konusu bu parsellere taraflardan ... ve arkadaşlarının zilyet olduğu, ... ve arkadaşları hakkında bu taşınmazlar yönünden verilen red kararı da kesinleştiğinden bu taşınmazların Hazine adına tesciline karar verildiği; dava konusu 302 parsel yönünden ise Yargıtay bozma ilamıyla sabit olduğu üzere, 302 parsel ... taşınmazın dayanılan tapu kayıtları kapsamında kaldığı, tapu kaydındaki davacıların miras bırakanlarının hissesi 1940 yılında ...'a satıldığı, ..

... ve arkadaşlarının zilyet olduğu, ... ve arkadaşları hakkında bu taşınmazlar yönünden verilen red kararı da kesinleştiğinden bu taşınmazların Hazine adına tesciline karar verildiği; dava konusu 302 parsel yönünden ise Yargıtay bozma ilamıyla sabit olduğu üzere, 302 parsel ... taşınmazın dayanılan tapu kayıtları kapsamında kaldığı, tapu kaydındaki davacıların miras bırakanlarının hissesi 1940 yılında ...'a satıldığı, ...'ın da bu taşınmazı oğlu Reşit'e devrettiğinin belirlendiği, Hazinenin bu parselle ilgili davada taraf olmadığı gibi taşınmaz üzerinde davacı tarafın bir ilgisinin bulunmadığının anlaşıldığı; dava konusu 294 parsel ... taşınmazın tamamının Atatürk Barajı Gölü suları altında kaldığını" gerekçesiyle davacı ... ve arkadaşları ile asli müdahil ... ve arkadaşlarının davalarının reddine, asli müdahil ... ve arkadaşlarının davasının kısmen kabulüne, çekişmeli 281, 282, 283, 301, 303, 304, 308, 323, 324, 325, 326 ve 330 parsel ... taşınmazların Hazine adına; 280, 286, 302, 313, 317, 318, 319, 327 ve 329 parsel ... taşınmazların tespit gibi tapuya kayıt ve tescillerine; 294 parsel ... taşınmazın Atatürk Barajı gölü suları altında kaldığı anlaşıldığından tescil harici bırakılmasına karar verilmiş; hükmün, davacı ... ve arkadaşları vekili, asli müdahil ..., ... ve arkadaşları vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince ek kararla, kesin süre içerisinde temyiz gider avansının yatırılmadığı gerekçesiyle ... ve arkadaşlarının temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve iş bu ek karar, ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına, ek kararı temyiz eden ... ve arkadaşlarının murisi ...'un İlk Derece Mahkemesince sehven taraf olarak eklenmesinin bu kişilere taraf sıfatı kazandırmayacağının anlaşılmasına göre, İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2019 tarihli ek kararındaki gerekçe dikkate alındığında temyizen incelenen ek karar usul ve kanuna uygun olup ... ve arkadaşları vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... ve arkadaşları vekili, asli müdahil ... ve davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2019 tarihli ek kararı ile 12.12.2018 tarihli kararının ONANMASINA, 1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, 54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 373,20 TL'nin temyiz eden ... ve arkadaşlarından alınmasına, harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5902, Karar No: 2018/8916, Tarih: 05.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/5902 E.  ,  2018/8916 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu, 6183 sayılı Kanunun 35, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanunun 80. ve bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanunun 80/12 maddesi, “Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.” hükmünü öngörmüş, 5510 sayılı Kanunun 88/20 maddesi de bazı farklar dışında anılan maddeye paralel düzenleme getirmiş olup, “Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.” hükmünü öngörmüştür.

6183 sayılı Kanunun mükerrer 35. maddesinde de “Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Bu madde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye’deki mümessilleri hakkında da uygulanır. Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmaz. Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler.” hükmü düzenlenmiştir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda idare ve temsil 317 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 317'nci maddede; Anonim şirketin idare meclisi tarafından idare ve temsil olunacağı 319'ncu maddede; esas mukavelede idare ve temsil işlerinin idare meclisi azaları arasında taksim edilip edilmeyeceği ve taksim edilecekse bunun nasıl yapılacağının tesbit olunacağı, idare meclisinin en az bir azasına şirketi temsil salahiyeti verileceğini, esas mukavele ile temsil salahiyetinin ve idare işlerinin hepsini veya bazılarını idare meclisi azası olan murahhaslara veya pay sahibi olmaları zaruri bulunmayan müdürlere bırakabilmek için umumi heyete veya idare meclisine salahiyet verilebileceği, bu gibi kayıtlar bulunmadığı takdirde 317 nci madde hükmü gereği idare meclisinin temsil ve ilzam yetkisi olduğu düzenlenmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacının prim borçlusu Anonim Şirketin yönetim kurulu üyesi olmadığı, İnsan Kaynakları Biriminde görevli (F) grubu imza yetkisine sahip yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının, prim borçlusu şirket adına ödeme yetkisine sahip üst düzey yönetici veya yetkilisi olup olmadığı irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15136, Karar No: 2014/28481, Tarih: 04.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/15136 E.  ,  2014/28481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/06/2011

NUMARASI : 2009/52-2011/456

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Bilirkişi raporlarında bu yönteme uyulmadan, taşınmazın bulunduğu bölgeye ilişkin olarak belirlenen emlak vergi değeri esas alınarak değer biçildiğinden rapor geçersizdir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Tapu kaydındaki takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmaması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 04.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3044, Karar No: 2017/7029, Tarih: 14.12.2017

**20. Ceza Dairesi         2017/3044 E.  ,  2017/7029 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Düşme

Dosya İncelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dosya kapsamından, sanık hakkında TCK'nın 191/2. maddesi uyarınca verilen "tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararın, Hatay Denetimli Serbestlik Şube Müdürlüğünce infazı sırasında, sanığın, tedavi amacı ile sevk edildiği Antakya Devlet Hastanesi'nce 26/01/2011 tarihinde alınan idrar örneğinde uyuşturucu maddeye rastlanması üzerine, 18/02/2011 tarihli yazı ile denetim planına uyması konusunda uyarılmasının ardından, yeniden sevk edildiği Antakya Devlet Hastanesi tarafından alınan 16/03/2011 tarihli idrar örneğinde de uyuşturucu madde tespit edildiğinden, infaz dosyasının, "sanığın uyarıya rağmen tedbirin gereklerine aykırı davrandığı, denetim planına uymadığı" belirtilerek, 23/03/2011 tarihli yazı ile kapatıldığı anlaşıldığı halde, sanık hakkında, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin ihlali nedeni ile 5560 sayılı Kanun ile değişik TCK'nın 191/5. maddesinin 2. cümlesi uyarınca davaya devam olunarak hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde, "tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davrandığına" ilişkin dosya içeriği ile örtüşmeyen gerekçe ile 5560 sayılı Kanun ile değişik TCK'nın 191/5. maddesinin 1. cümlesi uyarınca "düşme kararı" verilmesi,

Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 14/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11709, Karar No: 2017/1133, Tarih: 01.02.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/11709 E.  ,  2017/1133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın işlemin iptaline yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, eczacı olup, davalı kuruma bağlı sigortalı hastalara aradaki sözleşme gereği ilaç temin ettiğini, davalı kurum tarafından kendilerine haksız olarak ceza-i işlem uygulandığını, uyarı, sözleşmenin 1 yıl süreyle feshi, ceza-i şart ve reçete bedelinin tahsili işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu beyanla uygulanan bu işlemlerin iptaline karar verilmesini istemiş.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Sağlık Güvenlik Merkezinin 23.12.2011 tarih B.13.2.SGK.4.35.20.01/23.460.347 sayılı sözleşmenin bir yıl süreli feshi işleminin iptaline, kurum işlemine dayalı cezai şart reçete bedeli, faizin ve mahsup işleminin iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde hüküm fıkrasında nelerin yer alacağı açıklanmış; 297. maddenin 2. fıkrası ile "Hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" hükmü getirilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça dava dilekçesinde, davalı kurum tarafından uygulanan uyarı cezasına yönelik işleminde iptalini talep ettiği halde yukarıda açıklanan yasal düzenleme gözetilmeyerek verilen kararda, davacının bu talebi ile ilgili olarak olumlu yada olumsuz bir hüküm kurulmadan mahkemece davanın diğer ceza-i işlemler yönünden kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 01/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2729, Karar No: 2008/10274, Tarih: 30.10.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/2729 E.  ,  2008/10274 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlığın sipariş üzerine kutu imalatını konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 15.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 28.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25445, Karar No: 2013/1446, Tarih: 07.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/25445 E.  ,  2013/1446 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesi yönündeki davalı SGK Başkanlığı işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 16.09.2009 tarihinde kesinleşen davacıya, 2006 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 2010 yılının Kasım ayında gerçekleştirilen işlemle başlangıç günü itibarıyla kesilerek, 01.10.2009 – 25.11.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı

olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.