muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/12651, Karar No: 2012/12024, Tarih: 05.11.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/12651 E.  ,  2012/12024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki vasi atanması istemine ilişkin davada... Sulh Hukuk ve ...Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Talep, hükümlüye vasi atanması isteğine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi, 07.07.2011 tarihli kararla, kısıtlanması istenenin cezaevine girmeden önceki son yerleşim yerinin ... İlçe sınırları içinde kaldığı gerekçesi ile yetkisizlik kararı vermiştir.

.... Sulh Hukuk Mahkemesi ise, ilk görevsizlik kararında dikkate alınan adresin cezaevinin adresi olduğu, kısıtlanması istenenin cezaevine girmeden önceki son yerleşim yerinin ... merkez sınırları içinde kaldığını belirterek yetkisizlik kararı vermiştir.

... Emniyet Müdürlüğü’nün 23.08.2010 tarihli yazı cevabında ilk görevsizlik kararında kısıtlının adresi olarak kabul edilen yerin cezaevi adresi olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Kısıtlanması istenen hakkında verilen ceza kararındaki adresi “...” olarak görünmektedir. ... İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne ait 22.03.2012 tarihli yazı cevabında kısıtlanması istenenin ... İlçe sınırları içinde tanınmadığı belirlenmiştir.

Bu durumda hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri ... merkez sınırları içinde kaldığından uyuşmazlığın .... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ele alınıp sonuçlandırılması gerekmektedir.

S O N U Ç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK'nun 21. ve 22. maddeleri gereğince .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 05.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34081, Karar No: 2017/1570, Tarih: 13.02.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/34081 E.  ,  2017/1570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, mahkeme aşamasında davaya katılmak istediğini bildiren müşteki.... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü vekilinin, katılma isteği hakkında karar verilmeyerek, CMK'nın 238/3. maddesine aykırı davranılmış ise de; CMK'nın 237/2. maddesi gereğince suçtan zarar gören müşteki.... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün katılan, vekilinin ise katılan vekili sıfatıyla davaya kabulüne karar verilerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay

....Tekstil A.Ş.'de, 15/04/2013 günü Bakanlığın teknik elemanlarınca Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirilen izleme, kontrol ve denetim neticesinde tespit edilen hususlara ilişkin olarak tutanak tanzim edildiği, bu kapsamda alınan numunenin analizi neticesinde parametrelerden ''serbest klor'', '' sülfit'' ve '' fenol'' değerlerinin deşarj standartlarını sağlamadığının tespit edildiği, şirkete ait fabrikanın müdürü olarak görev yapan sanık ... ile çevre görevlisi olarak çalışan sanık ...'in açılımı yapılan eylemden sorumlu tutulmaları gerektiği, bu suretle sanıklar hakkında çevrenin kasten kirletilmesi suçundan dava açıldığı görülmektedir.

Sanık ..., mahkeme aşamasındaki savunmasında özetle; “Analiz sonucunun yanlış olduğunu düşünmekteyim. Şöyle ki; Fabrikamız Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne uygun olarak atık su deşarjı yapmaktadır. Bu alanda her 15 günde bir numune alınarak atık su kontrol yapılmaktadır. Şuana kadar akredite kuruluştan herhangi bir problem ile karşılaşmadık. Atılı suçlamayı kabul etmiyorum. “ şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sanık ..., mahkeme aşamasındaki savunmasında özetle; “Analiz sonucunun yanlış olduğunu düşünmekteyim. Şöyle ki; Fabrikamız Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne uygun olarak atık su deşarjı yapmaktadır. Bu alanda her 15 günde bir numune alınarak atık su kontrol yapılmaktadır. Şuana kadar akredite kuruluştan herhangi bir problem ile karşılaşmadık. Atılı suçlamayı kabul etmiyorum. “ şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sanık ... ise mahkeme aşamasındaki savunmasında özetle; “Yaşanan olaya ilişkin olarak fabrikamızda 15 günde bir numune alınmak suretiyle denetim yapılmaktadır. Atık su deşarjı teknik usullere uygun olarak yapılmaktadır. Yalnızca bir defaya mahsus olarak alınan numunedeki parametreler artı eksi yönünde farklılık gösterebilir. Ayrıca Bakanlık tarafından alınan numune üzerinde yapılan incelemenin yanlış olduğunu düşünüyoruz. Yaklaşık 4 yıldır mutat olarak devam eden 15 günde bir numune alımı incelenme işleminde herhangi bir sorun çıkmamıştır. Ancak Bakanlık yetkilileri tarafından alınan numune değerlendirmesi neticesinde renk düşük çıkmıştır. Bu analizin yanlış olduğunu düşünmekteyiz.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosya kapsamında yapılan incelemede, düzenlenen çevre denetim tutanağında sanık ...’in imzasının bulunduğu, ayrıca şirket hakkında düzenlenen idari para cezasının itiraz edilmeden kesinleştiği görülmüştür.

Sanıkların yetkilisi olduğu şirkete ait tesise yönelik düzenlenen deşarj izin belgesi incelendiğinde atıksu arıtma tesisinin deşarj bölgesinin Evrensekiz Deresi olarak gösterildiği, bu suretle alıcı ortam açısından su kirliliğine ilişkin değerlendirme yapılması gerektiği görülmektedir.

Ayrıca, yapılan tespit ve temin edilen belgelere göre, olay kapsamında çevreye bırakılan atığın miktarı ve niteliği itibariyle, TCK’nın 181/2-3-4 fıkralarında düzenlenen hükümlere göre kalıcı kirlilik yaratacak derecede etkisi bulunduğuna dair bir bilgiye ulaşılamadığı, bu suretle TCK’nın 181/5.maddesi uyarınca hakkında tedbir uygulanması talep edilen tüzel kişi hakkında tedbir uygulanmaması yerinde görülmüştür.

Mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişilerin düzenlediği raporda mevzuata dayanılmadan genel ifadeler kullanılarak analiz sonuçlarının yetersiz olduğu ifade edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişilerin düzenlediği raporda mevzuata dayanılmadan genel ifadeler kullanılarak analiz sonuçlarının yetersiz olduğu ifade edilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle, dosya, üniversitelerin su ürünleri, çevre mühendisliği, kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete tevdii edilerek, atığın alıcı ortamı kirlettiği ya da kirletme ihtimali taşıyıp taşımadığı yönünden, yukarıda (II) numaralı kısımda açıklanan yönetmelikler ya da ekleriyle birebir ilişki kurulmak suretiyle Yargıtay denetimine imkân sağlayacak içerikte rapor alınıp, daha sonra rapor içeriğine göre sanıkların, yüklenen eylemden kast ya da taksir şeklindeki kusurluluk türlerinden hangisinden sorumlu olduğu tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken bilimsel içerikli olmayan ve açıklanan mevzuata göre alıcı ortam olan suyun ne şekilde kirlendiği, kirlenme ihtimali bulunduğu açıklanmayan yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile hüküm kurulması kanuna aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle....Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 13.02.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5490, Karar No: 2010/82, Tarih: 26.01.2010

**11. Ceza Dairesi         2007/5490 E.  ,  2010/82 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Emniyeti suistimal

HÜKÜM : 765 Sayılı TCK'nun 508/ 1, 522. md. 1 ay 10 gün hapis ve 72 YTL a.p.c.

Şikâyetçiden alacağına karşılık telefonu iade etmediği yolundaki savunmasına, aşamalardaki çelişkili beyanları ile alacağın sebebini izah edememesi gözetildiğinde itibar edilmesi mümkün bulunmayan sanığın, bir yıldır yakın bir işyerinde çalışması nedeni ile tanıdığı şikâyetçiden önce kendi sim kartı ile mesaj çekmek için alıp, sim kartını taktıktan sonra ise bloke olduğunu söyleyip kartın şifresini yakın bir işyerinden kırdıracağı bahanesi ile aldığı bir daha da getirmemek şeklindeki sanığın eyleminin dolandırıcılık suçunu oluşturacağı, aynı nevi suçtan mükerrir olan sanık hakkında özel tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinin ve 765 sayılı TCK. nun 522/son maddesi uyarınca hafif ve pek hafif değer nedeniyle cezasından indirim yapılmayacağının gözetilmemesi aleyhe temyiz bulunmadığından, 765 sayılı TCK.nu açıkça sanık lehine olduğundan lehe yasa belirlemesinde 5252 Sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 9/3. maddesi uyarınca uygulamalı karşılaştırma yapılmaması ise sonucu etkili bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış, sanığın eyleminin dolandırıcılık olarak kabul olunan vasfı itibari ile uzlaşma hükümlerinin uygulanması mümkün bulunmadığından tebliğnamede bu yöndeki bozma düşüncesine iştirak olunmamıştır.

Suç tarihinden önce kasıtlı suçtan dolayı kesinleşmiş mahkumiyet hükmünün bulunması nedeniyle 5728 sayılı Yasa ile değişik CMK.nun 231. maddesinin uygulama olanağı bulunmayan sanık hakkında toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, oluş, soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı indirici sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş,

incelenen dosya içeriğine göre 765 sayılı Yasa hükümlerinin açıkça sanık lehine olduğunu kabul eden mahkemenin takdirinde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 26.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5967, Karar No: 2019/3490, Tarih: 10.09.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/5967 E.  ,  2019/3490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, taraflar arasında 12.11.2010 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre toplam 18 bağımsız bölüm yapılacağı ve müvekkiline değişik katlardan altı bağımsız bölümü anahtar teslimi olarak vermeyi taahhüt edildiğini, davalının daha sonra projede değişiklik yaparak binaya iki bodrum kat eklediğini ve binayı sekiz kat olarak yaptığını, bu değişiklikle elde ettiği fazla katlardan davacıya pay vermediğini, davalının projede yaptığı değişiklikle davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak 5.000,00 TL'nin zenginleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının dava konusu yapılan taşınmazı davacıdan satış yolu ile devraldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin taraflar arasında kaç dairenin devredileceğine ve bu dairelerin özelliklerine ilişkin olduğu, müvekkilinin sözleşme gereği davacıya altı daire ve dükkan/depo vererek yükümlüğünü yerine getirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmede arsa üzerine kaç katlı ve kaç daireden oluşacak bir bina yapılacağına dair herhangi bir hükmün olmadığı, sadece davacıya toplamda 6 adet dairenin verileceği ve bu dairelerin hangi özelliklerde yapılacağına dair hükümlerin yer aldığı, arsanın üzerine bina yapımına başlanmadan önce davalı tarafa satış yolu ile devredilmiş olması sebebiyle imzalanan sözleşmenin tipik bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olmadığı, davacının sözleşme gereğince alması gereken daireleri teslim almış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacıya ait arsa üzerine fazladan yapılan inşaat nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme; davacıya ait arsa üzerine bir inşaat yapılması ve arsa karşılığında davacıya bir takım bağımsız bölümler verilmesine ilişkin olmakla tipik bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesidir. Arsanın sözleşme sonrası peşinen yükleniciye devri sözleşmenin niteliğini değiştirmez.

Sözleşmede özel hüküm bulunmaması halinde arsa sahibi, sözleşmedeki paylaşım dengesinin aleyhine bozulmasından dolayı sözleşmeye göre fazladan imal edilen ve ortak alan vasfında olmayan kısımlarla ilgili tapu iptali ve tescil veya bedellerinin tazminini talep etme hakkına sahiptir.

Sözleşmede özel hüküm bulunmaması halinde arsa sahibi, sözleşmedeki paylaşım dengesinin aleyhine bozulmasından dolayı sözleşmeye göre fazladan imal edilen ve ortak alan vasfında olmayan kısımlarla ilgili tapu iptali ve tescil veya bedellerinin tazminini talep etme hakkına sahiptir.

Somut olayda sözleşme içeriğinde taşınmazın tamamında kaç daire olacağına ilişkin hüküm bulunmamakla birlikte fazla imalat olması halinde kime ait olacağı da belirlenmiş değildir. Sözleşmenin eki olduğu anlaşılan ve tarafların imzası bulunan sözleşmede belirlenen paylaşıma uygun, tarafların imzası bulunan, sözleşmenin eki olduğu anlaşılan krokide 18 adet daire yapımı konusunda mutabakata varıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda sözleşme uyarınca 18 daire yapılacağı 18 daireden 6 bağımsız bölümün arsa sahibine ait olacağının kabulü doğrultusunda sözleşme oranının belirlenmesi ve uyuşmazlığın sözleşmedeki bu orana göre giderilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece tarafların imzasını taşıyan krokide belirlenen dağılıma göre sözleşme oranı belirlenmeli, mahallinde yeniden keşif yapılarak gerçekte davacıya verilen bağımsız bölümlerin gerek m² gerekse konumlarına göre değerleri belirlenmeli ve sonuç itibariyle yüklenicinin sebepsiz zenginleşmesinin bulunup bulunmadığı tesbit edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu hususlar araştırılmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının talep halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.