muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/14882, Karar No: 2024/7654, Tarih: 23.09.2024

**9. Ceza Dairesi         2021/14882 E.  ,  2024/7654 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/336 E., 2015/677 K.

SUÇLAR : Sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı, müstehcenlik

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İade, onama, bozma

Sanık ... hakkında müstehcenlik ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231/12. maddesi uyarınca itirazı kabil olup, temyiz yeteneğinin bulunmadığı ve aynı Kanun'un 264/1. maddesinde yer verilen "Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz." şeklindeki düzenleme dikkate alınarak kanun yolu incelemesinin itiraz merciince yapılması gerektiği anlaşılmakla incelemenin sanıklardan Ersin hakkında müstehcenlik ile ... hakkında sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı suçundan kurulan hükümlerle sınırlı yapılmasına karar verilmiştir.

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sanık ... hakkında çocuğun cinsel istismarına teşebbüs ettiği iddiası ile açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, İstanbul Anadolu 23. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile sanığın sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarına teşebüsten mahkumiyetine karar verilmiştir.

2. Sanık ... hakkında müstehcenlik suçunu işlediği iddiası ile açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, İstanbul Anadolu 23. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile sanığın atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ...’ünTemyiz İsteği

Son duruşmada bulunmadığına, haklarını kullanamadığına, müdafi olmaksızın yargılandığına, usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasının gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.

B. Sanık ... Müdafiinin Temyiz İsteği

Atılı suçun işlenmediğine, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmediğine, usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasının gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.

III. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Müstehcenlik Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

B. Sanık ... Müdafiinin Temyiz İsteği

Atılı suçun işlenmediğine, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmediğine, usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasının gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.

III. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Müstehcenlik Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığın yargılama konusu müstehcenlik eylemi için, 5237 sayılı Kanun’un 226/3-2.cümle uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66/1-e maddesi gereği 8 yıl olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır. 5237 sayılı Kanun’un 67/2-a maddesi uyarınca zamanaşımı sürelerini kesen son işlemin 27.10.2015 tarihli mahkumiyet kararı olduğu ve bu tarihten, temyiz incelemesi tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

B. Sanık ... Hakkında Sarkıntılık Suretiyle Çocuğun Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın, mağdurenin öğretmenine ait fotoğrafı kullanarak açtığı sahte sosyal medya hesabı üzerinden mağdureye "Okula vali bey gelecek, çiçek vereceksin yalnız okul formanı giymeyeceksin normal etek veya elbise giymen gerek onlara bakacam nasıl etek veye elbisen var" şeklindeki, yine mağdurenin nasıl bir şey giymesini sorması üzerine de "Görmem lazım nelerin var bilmiyorum ki" şeklindeki mesajları göndermek suretiyle gerçekleştirdiği temas içermeyen eylemlerinin üzerine atılı çocuğun cinsel istismarı suçunun kanuni tanımındaki unsurları oluşturmadığı gözetilerek, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

A. Sanık ... Hakkında Müstehcenlik Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenle İstanbul Anadolu 23.Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322/1-1 maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223/8. maddesi gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

B. Sanık ... Hakkında Sarkıntılık Suretiyle Çocuğun Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (B) bölümünde açıklanan nedenle,İstanbul Anadolu 23. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,23.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1653, Karar No: 2013/2902, Tarih: 18.02.2013

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2013/1653 E.  ,  2013/2902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlığın satım sözleşmesinden kaynaklanmasına ve davalı ... Gençlik ve Spor Klubü Vakfının tacir sıfatının bulunmamasına göre dosyanın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 13.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 18.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/227, Karar No: 2015/12048, Tarih: 05.10.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/227 E.  ,  2015/12048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalılar aleyhine icra takibi yapıldığını, davalıların borca ve fer' ilerine itiraz ettiklerini, faiz oranının özgürce imzaladıkları sözleşme gereği olduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin murisi ...'ın ölmeden önce davacı bankadan kredi kullandığını, ... ve ...'ın bu krediye kefil olduklarını, kredi çekilirken hayat sigortası kapsamında gerekli kesintilerin yapıldığını, bu kesintiler nedeniyle müteveffanın çekmiş olduğu kredinin ölüm nedeniyle ortadan kaldırılması gerektiğini, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, icra takip dosyasında davalının davacı tarafa toplam 21.232,58 TL borcunun bulunduğu, alacağın bilirkişi incelemesi neticesinde hesaplama yolu ile belirlenebilmiş olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, 05.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15472, Karar No: 2011/5299, Tarih: 05.04.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/15472 E.  ,  2011/5299 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki ayıplı mal satışı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ... ...İnş. San. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... ...İnş.Ltd.Şti'den zemin kat 1 no.lu konutu 36.500 TL’sı peşin, 40.000 TL.’sı Türkiye Katılım Finans Bankası AŞ....Şubesinden kullandığı tüketici kredisi ile toplam 76.500 TL bedelle 19.2.2007 tarihinde satın aldığını, Ekim 2007 tarihinde yağan ... nedeniyle taşınmazın su aldığını, oluşan zararın kredi v...banka tarafından sigorta şirketi aracılığı ile giderildiğini, ancak 2008 yılında da yağan yağmurla binanın aynı yerlerden su almaya devam ettiğini, bunun üzerine bir inşaat mühendisi ve bir yalıtım uzmanından görüş aldığını, yapılan incelemede binanın arkasındaki toprakla bitişik yerde ve temelinde gerekli yalıtımın yapılmadığı, bu nedenle ... yağdığında binanın su aldığı, binada ve dolayısıyla satın aldığı konutta gizli ayıp olduğu, ayıbın giderilmesi için yalıtım yapılması gerektiği ve yaklaşık 40.000 TL masraf gerekeceği, ayıbın oluşumunda inşaat şirketinin kusurlu olduğunu, 4077 s.y.’nın 4. maddesi uyarınca ortaya çıkan gizli ayıp nedeniyle oluşan zarardan satıcı ve kredi v...kuruluşun müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla 40.000 TL’nin konut bedelinden tenzilini istemiştir.

Davalı banka, davanın reddini dilemiş, diğer davalı şirket ise; bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, binaya 2010/15472-2011/5299

Gerekli su yalıtımını projesine uygun olarak imal ettiklerini, ... suyu inişlerinin yerlerinin değiştirildiğini ve bu yüzden tıkanıklıklar meydana geldiğini, daireyi projesine göre 73 m2 yaptıklarını ancak davacı tarafından tadilat yapılarak büyütüldüğünü, davacının daire ve binada bir takım değişiklikler yapması sonucu dairenin su almasına kendisinin sebebiyet verdiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı banka hakkında açılan davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden davanın kısmen kabulü ile 22.800 TL’nin davalı şirketten tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı şirket tarafından temyiz edilmiştir.

1-4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 23/2 maddesi gereğince, Tüketici Mahkemelerinde görülecek davalar, HUMK.nun yedinci babı dördüncü faslı hükümlerine göre yürütülür. HUMK.nun anılan faslında, basit yargılama usulü düzenlenmiş olup, temyiz süresi, adli tatilde de işlemeye devam eder. Kararı temyiz eden davacı tarafa mahkeme kararı 11.8.2010 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı vekili temyiz dilekçesini 03.09.2010 tarihinde vermiştir. 15 günlük yasal temyiz süresi geçtiği için davacının temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

2-Davalı şirketin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davacı, davalıdan satın almış olduğu dairenin, binanın su yalıtımı davalı şirket tarafından yapılmadığı için yağan yağmurla birlikte devamlı su aldığını, dairenin ayıplı olduğunu ileri sürerek ayıp oranında daire bedelinden indirim yapılması için eldeki davayı açmıştır. Mahkemece, keşif yapılmış, konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dairede oluşan su sızıntısına bağlı hasarların su yalıtım eksiliğinden-yetersizliğinden kaynaklandığı, yapının temeline gelen suyun uzaklaşamadığı, bunun da çevre drenaj sisteminin olmaması ya da tekniğine uygun yapılmaması ile yapının temelinde gerekli izolasyonun yapılmamış olması ya da tekniğine uygun yapılmamış olmasından kaynaklandığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Ne var ki davalı, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde su yalıtımının projesine uygun şekilde yapıldığını, davacının daire ve binada bir takım değişiklikler yapması sonucu dairenin su almasına kendisinin sebebiyet verdiğini, tadilat yaparak daireyi büyüttüğünü, projede olmayan ve sonradan bina ve arka perde arasındaki 50 cm boşluğu dairesine ilave ettiğini, bu yerlerin izolasyonunu yapmadığı gibi ... sularının tahliye yolunu da kapattığını, hatta ... suyu inişlerinin yerlerinin değiştirildiğini ve bu yüzden tıkanıklıklar meydana geldiğini 2010/15472-2011/5299

ileri sürmüştür. Mahkemece, davalının bu itirazları üzerinde durulmamış ve araştırma yapılmamıştır. Öyle olunca, davalının itirazları üzerinde durularak yeniden konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak davaya konu dairedeki ayıbın oluşmasındaki sebepler tespit edilmeli, davalının rapora itiraz dilekçesi de nazara alınarak, davacının tadilat ve projede değişiklik yapıp yapmadığı, yapmış ise bu değişikliklerin ayıbın oluşumunda ne kadar etkili olduğu hususları saptanıp sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle davacının temyiz dilekçesinin reddine, ikinci bent gereğince hükmün davalı şirket yararına BOZULMASINA, peşin alınan 270,00 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 05.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8998, Karar No: 2013/18353, Tarih: 04.10.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/8998 E.  ,  2013/18353 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ölüm aylığının yeniden bağlanması ve davacının davalıya borcunun bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın 18/01/2013 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda kabulü aylık kesme işleminin iptali ve davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine, ayrıca davalının aylığın kesildiği tarihten (22/10/2008) dava tarihine kadar olan dönemdeki kesilen aylıklar için 2.427,85- TL. yasal faiz ödemesi gerektiğinin tespitine hükmedilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı kesinleşen davacıya, yaşamını yitiren sigortalı... ve ... üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahiplerinin kızları sıfatıyla bağlanan ölüm (yetim) aylığının, daha sonra evlendiği ve sonrasında boşandığı .... ile fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca 01.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, 22.10.2008 – 17.12.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Fıkra, oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında “bağlanmayacak” sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde “bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir” ibareleri kullanılmış, böylelikle, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı ... Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak belirtilmelidir ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56. maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

5510 sayılı Kanun, önceki sosyal güvenlik yasalarını birleştiren temel yasa niteliğinde olduğundan, gerek değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan, gerekse geçici ve geçiş hükümlerinin yer aldığı maddelerle birlikte ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu yönden bakıldığında Kanunun “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1. ve “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4. maddesinin irdelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Anılan geçici maddelerle kanun koyucu tarafından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde yukarıda belirtilen beş adet sosyal güvenlik kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle hak sahiplerine bağlanan gelirin/aylığın, durum değişikliği sebebine bağlı olarak kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yine anılan kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kanunlarda, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusu, gelirin/aylığın bağlanması engeli veya kesilmesi nedeni olarak öngörülmediğinden, 56. maddenin zaman bakımından uygulanmasında kuşku ve duraksamaya düşülmesi olasılığı bulunmaktadır. Bu durumda, 4721 sayılı Kanunun “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” hükmünü içeren ve “Dürüst davranma” başlığını taşıyan 2. maddesinde yer alan dürüstlük ( = objektif iyi niyet) kuralı çerçevesinde çözüme gidilmeli, evrensel hukuk ilkeleri arasında yer alan “hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı” ilkesi sosyal güvenlik hukuku alanında da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, 56. madde açısından 01.10.2008 tarihinden önce hakkın kazanıldığı durumlarda, söz konusu yasal düzenleme öncesinde ilgililer her ne şekilde/amaçla/saikle boşanmış olurlarsa olsunlar, başka bir anlatımla eşlerin boşanma iradeleri gerçek/samimi olsun veya olmasın, eylemli birlikteliklerini 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme sonrasında da sürdürdüklerinin veya söz konusu düzenlemeden itibaren anılan tür v

nitelikte bir beraberliğe başladıklarının kanıtlanması durumunda, başka bir anlatımla eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun saptandığı durumlarda, anılan 2. madde kapsamında hakkın kötüye kullanımının varlığı kabul edilerek ilgililere gelir/aylık tahsisi yapılmaması, bağlanan gelirin/aylığın da kesilmesi gerekmektedir. Kuşkusuz, hak sahibine, eylemli birlikteliğin sona erdiği tarihten itibaren, diğer koşulların da varlığı durumunda gelir/aylık bağlanabileceği kabul edilmelidir.