muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/4267, Karar No: 2021/8586, Tarih: 18.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2020/4267 E.  ,  2021/8586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma ve düzenleme

1) Sanık hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma“ suçundan verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde:

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 26.04.2009 suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

2) Sanık hakkında “2009, 2010, 2011 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” ve “2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde:

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanık hakkında “2009, 2010, 2011 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” ve “2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçlarından açılan kamu davasına ilişkin olarak, her ne kadar suça konu faturaların temin edilememesi nedeniyle yasal unsurları taşıyıp taşımadıkları ve faturaların sanık tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilemediğinden bahisle beraat hükümleri kurulmuş ise de; Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.11.2018 tarihli, 2018/427 Esas ve 2018/517 Karar sayılı ilamı ile sahte fatura düzenleme/kullanma suçlarında suça konu faturaların, 213 sayılı VUK‘nin 230. maddesine göre yalnızca unsurlarının tespiti amacıyla incelenmesinde zorunluluk bulunmadığının karara bağlandığının ve sanığın 2011 takvim yılında düzenlenen faturalar yönünden herhangi bir imza inkarında bulunmadığının anlaşılması karşısında; Dairemizin 16.10.2017 tarihli 2017/303 Esas ve 2017/6680 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, sanığın kullandığı faturaları düzenleyen şirketlerin/mükelleflerin tamamı hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporları dosyaya getirtilip, bu şirket yetkilileri/mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığı araştırıldıktan ve Ankara 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/768 Esas ve 2017/8 Karar sayılı dosyasının aslı ya da onaylı sureti dosyaya eklendikten sonra, yargılamaya devamla tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve inceleme neticesinde sanık hakkında beraat hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 18.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25369, Karar No: 2016/22547, Tarih: 17.11.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/25369 E.  ,  2016/22547 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - ...

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı ... hakkında 3 ay tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair, ... İcra Ceza Hakimliğinin 21/05/2015 tarihli ve ... esas sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 26/12/2014 gün ve ... sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26/01/2015 gün ve ... sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 23.01.2012 tarihli taahhüt tutanağında alacaklı vekilinin ismi altındaki imzanın ıslak imza olmayıp kaşe imza olduğu anlaşılmakla, gerek Yargıtay içtihatları gerekse uygulama doğrultusunda imza atamaya muktedir olan kişilerde, imzanın el ile atılması kural olduğu ve bu kişiler tarafından parmak izi, kaşe imza veya mühür kullanılması halinde, bu parmak izi, kaşe imza veya mührün resmi makamlarca usulüne uygun olarak onaylanması halinde bile geçerli olamayacağı düşünüldüğünden, bu şekilde alınan taahhüdün hukuken geçersiz olduğu sonucuna varıldığından, unsurları oluşmayan suçtan borçlu sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, ... İcra Ceza Hakimliğinin 21/05/2015 tarihli ve ... esas iş sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında hükmolunan tazyik hapis cezasının kaldırılmasına, 17/11/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6548, Karar No: 2006/12250, Tarih: 19.12.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/6548 E.  ,  2006/12250 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlık, iş sahibinin belirlediği ölçülere göre sipariş üzerine oluklu mukavva kutu üretimi işini konu alan eser sözleşmesinden kaynaklandığından kararın temyiz incelemisi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 15.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 19.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17618, Karar No: 2014/23697, Tarih: 08.07.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/17618 E.  ,  2014/23697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ERZİNCAN 1. ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/04/2012

NUMARASI : 2011/77-2012/167

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, eşitsizlik tazminatı, maaş zam farkı eksik SGK prim bedeli, aile ve çocuk yardımı alacağı, 6772 sayılı Kanun'a göre ilave tediye ve manevi tazminat alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, işyerinde çalışan diğer işçilere yapılan zamların davacıya yapılmadığını, davacıya söz verilen zamların yapılmadığını, davacının haklarının gerçeğe aykırı olarak statüsünün belirsizliği ileri sürülerek yerine getirilmediğini, bordrolarda yemek ve yakacak yardımları yüksek gösterilmek sureti ile asıl yevmiye olarak ödenmesi gereken ücretin yemek ve yakacak adı altında ödenerek ilave tediye miktarının düşük ödendiğini ve SGK primlerinin düşük ödendiğini, aile yardımı ve çocuk yardımının ödenmediğini, işyerindeki diğer işçilere yapılan uygulamalara nazaran davacıya karşı eşitsizlik yapıldığını, toplu iş sözleşmesinden faydalanmak için dayanışma aidatı ödemek için davacının davalıya başvurmasına rağmen davalının haksız şekilde bunu kabul etmediğini, 6772 sayılı Kanun'a göre ödenmesi gereken bir kısım ilave tediye alacaklarının ödenmediğini, bu koşullar altında davacının iş aktini sürdüremeyeceğini bilen davalının davacıya ileride de zam yapılmayacağı bildirilerek ve hakları yerine getirilmeyerek iş aktini pasif olarak dolaylı şekilde feshettiğini, davacının rencide edildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, eşitsizlik tazminatı, maaş zam farkı, eksik SGK prim bedeli, aile ve çocuk yardımı, 6772 sayılı Kanun'a göre ilave tediye ve manevi tazminat alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda, dosyada mevcut ve Belediye çalışanlarından olduğu dosya kapsamından anlaşılan Y.. C.. isimli kişi tarafından aslına uygunluğu onaylanmış bulunan 08/01/2007 tarihli, davacının çocuğunun bildirilmesine dair belgenin davalı işverenlik kayıtlarına hangi tarihte kaydedildiği/girdiği taraflara açıklattırılarak ve gerekirse işyeri kayıtları üzerinde inceleme ve keşif yapılarak, davacının çocuğunun olduğuna dair belgenin davalı işverenlik kayıtlarına girdiği tarihten itibaren çocuk yardımına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.

3- Davacının evlendiğine/ eşinin olduğuna dair dosyada mevcut ve Belediye çalışanlarından olduğu dosya kapsamından anlaşılan YURDAGÜL CAN isimli kişi tarafından aslına uygunluğu onaylanmış bulunan bir kısım belgenin davalı işverenlik kayıtlarına hangi tarihte kaydedildiği/girdiği taraflara açıklattırılarak ve gerekirse işyeri kayıtları üzerinde inceleme ve keşif yapılarak, bu belgenin davalı işverenlik kayıtlarına girdiği tarihten itibaren aile yardımı alıp almadığı tespit edilerek eksik ödeme var ise hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.

4- 6772 sayılı Kanun'a göre ödenen ilave tediye alacağı, aile yardımı ve davacıya yapılan zamlar açısından, dosyadaki 22/06/2006 tarihli iş aktinde, günlük net 38 TL. yevmiye, aile yardımı 63,77 TL. olarak belirtilmiştir. Ayrıca davacıya 02/01/2008 tarihli Belediye Meclisi Kararı ve 31/07/2008 tarihli Belediye Encümeni kararı ile 2 kere zam yapıldığı dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Tüm bordrolar getirtilerek, davacının 22/06/2006 tarihli iş akti ile kararlaştırılan ücreti ve aile yardımını alıp almadığı, Belediye Meclisi kararı ile yapılan zammın iş aktinde tespit edilen günlük yevmiyeye uygulanıp uygulanmadığı ve akabinde oluşan bu yeni ücret seviyesine Encümen kararı ile yapılan ikinci zammın da uygulanıp uygulanmadığı, 22/06/2006 tarihli iş aktinde belirlenen ücret ve iki kere yapılan zam sonucunda oluşan ücrete göre ilave tediyenin ödenip ödenmediği, ay ay miktarların da rakamsal şekilde açıkça belirtildiği denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınarak tespit edilmeli ve iş aktinde öngörülen aile yardımı alacağının ödenip ödenmediği, günlük ücret miktarı ve akabinde iki kere yapılan zamlar neticesinde ulaşılması gereken ücret seviyesi ve bu ücret seviyesi üzerinden ilave tediyelerin ödenip ödenmediği denetlenmelidir. Davacının iddiası gibi, bordrolarda miktarlar arasında çeşitli oynamalar yapılarak ilave tediye ve aile yardımını davalının ödemekten kaçınıp kaçınmadığı bilirkişi raporunda detaylı ve denetime elverişli hesaplamalar ile açıklanmalı ve bordrolardaki miktarlarla ay ay karşılaştırılmalı, bilirkişi raporunda hesap yöntemleri de açıkça gösterilmelidir,

5- Yukardaki araştırmaların sonucuna göre, davacı feshinin haklı olup olmadığı ve dolayısı ile kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığının değerlendirilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6496, Karar No: 2014/34040, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/6496 E.  ,  2014/34040 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2010/46438

MAHKEMESİ : Aliağa(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09/07/2009

NUMARASI : 2008/654 (E) ve 2009/492 (K)

SUÇ Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentleri, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlemiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre; fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık “Her türlü

üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendine göre “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” da yasaktır.

Alıcı ortam olan denizlerin korunması ile ilgili düzenlemelere gelince;

Anılan Yönetmeliğin “Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları” kenar başlıklı 23. maddesinde özetle; 6. maddede bahsedilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Hiç kimse gerekli izni almadıkça denizlere yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri atamaz ve boşaltamaz. Gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıklar ile her türlü kargo artık ve atıklarının boşaltılması yasaktır. Öte yandan gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı, tüm gemiler için Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin (Marpol 73/78) Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yapılamaz. Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir. Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere denizlere deşarj izni bazı durumlarda atıksuyun arıtılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öte yandan atıksuyun arıtılmış su olduğunun kabul edilebilmesi için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesinde belirtilen 16 sektör bakımından Yönetmeliğin ekindeki tabloda gruplar halinde öngörülen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, dolayısıyla deşarj edilme koşulunun gerçekleştiğinden bahsedilemez.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III – Davaya Katılma