muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/33781, Karar No: 2022/8381, Tarih: 23.11.2022

Sanık ...'nin Harekat ve Eğitim Şube Müdürü olarak Binbaşı rütbesiyle görev yaptığı, ... tarafından aranarak 22:00-22:30 sıralarında resmi kıyafet ile tugaya geldiği, sanık ... ile tabur komutanlarını arayarak karargahta toplanmalarını sağladığı, sıkıyönetim emrinin bildirildiği toplantıya katıldığı, katılmış olduğu toplantıda kendisine verilen emir doğrultusunda MEBS Şube Mürüdü olarak Binbaşı rütbesiyle görev yapan, kışla dışarısına çıkmadan evvel televizyondan olağan dışı gelişmelerle ilgili haberleri seyreden sanık ... ile birlikte çevik kuvvet yerleşkesinde yer alan mobese merkezini sıkıyönetim merkezi olarak kullanılacağı hususunu tebliğe gittikleri, görevlilerce müsade edilmemesi üzerine tugay komutanının emri ile tugaya döndükleri esnada halkın tepkisinden korkan sanık ...'nin havaya bir el ateş açtığı, sanık ...'nin halkla karşı karşıya geldiği esnada da "ne yaparsanız yapın sıkıyönetim ilan edilmiştir, biz buradan ayrılmayacağız, sessizce dağılın ve evlerinize gidin, bizi zor kullanmaya mecbur bırakmayın" şeklinde söylemde bulunduğu, sanıkların tugay komutanının emri ile kışlaya döndükleri ancak; sanığın çevik kuvvet yerleşkesi önünde yer alan halkla konuşmak üzere kışladan tekrar çıkması üzerine gözaltına alındığı,

Sanık ...'in 2. Mekanize Piyade Tabur Komutanlığında Tabur İkmal Subayı olarak Binbaşı rütbesiyle görev yapmaktayken olay günü sanık ... yerine 2. Mekanize Piyade Tabur Komutan Vekili olarak görev yaptığı, saat 22:00 sıralarında ... tarafından aranarak kışlada alarm verildiği haberini aldığı ve kışlaya çağrıldığı, Kurmay Başkanı olan sanık ...'ın da arayarak sanığa birliğini hazırlaması, 4 adet zırhlının valilik çevresinde, 3 adet zırhlının ise Tugay Komutanlığının Kazım Karabekir kışlasında tertibat alması emrini verdiği, 22:30 sıralarında sıkıyönetim ilan edildiğini ...'tan öğrenmesine rağmen rutinin dışında 00:30 sıralarında 4 zırhlı araç ve land tipi araç ile yola çıktıkları, valilik ek hizmet binasının 4 yanını sardıkları, saat 01:00-01:30 sıralarında olay yerine gelmiş olmasına rağmen saat 03:00 sıralarına kadar tugaydan gelecek emiri beklediğinden bahisle dönüş yapmadığı, emniyet güçlerince olay yerinde gözaltına alındığı,

Sanık ...'in aslen İhale Komisyon Başkanı olarak binbaşı rütbesiyle görev yapmaktayken Merkez Komutanı Yarbay Murat'ın 08.07.2016 tarihinde izne ayrılması nedeniyle olay günü Merkez Komutan Vekili olarak görev yaptığı, saat 22:30 sıralarında sanık ... tarafından aranarak karargaha çağrıldığı, üniformasını giydikten 10-15 dakika sonra karargaha vardığı, tugay komutanının emir astsubayı olan ...'nın kendisini tugay komutanının beklediğini söylemesi üzerine tugay komutanı olan sanık ...'nın odasına geldiği, sanık ...'nın yanında sanık ... bulunduğu halde kendisine kışla emniyetinin alınması emri vermesi üzerine de takım komutanı olan astsubaylara sıkıyönetim ilan edildiğini, ancak durumun netleşmediğini, kışla nizamiyesinde nöbetçi sayısının artırılacağını ve kışla emniyetinin alınacağını söylediği, olağan dışı gelişmelerden televizyondan haberdar olmasına rağmen sabah saatlerine kadar karargahta kaldığı, ilerleyen saatlerde nizamiye çevresinde gelişen olayları harekat merkezine bildirdiği, gece 01:00 sıralarında lojman nizamiyeden çıkarak halkla konuştuğu, saat 01:30 sıralarında tugay komutanının yapılan işlemler hakkında bilgi almak amaçlı yapmış olduğu toplantıya katıldığı, saat 05:00 sıralarında emniyet güçlerinin müdahale çabaları üzerine harekat merkezinden aranması, tam teçhizatlı olarak içtima alınacağının bildirilmesi üzerine takım komutanı olan astsubayları arayarak içtima alanında toplanmalarını istediği, içtimaları alınan askerlerin emniyet mensuplarına karşı cayrıcı unsur olarak sanıklar ... ve ... tarafından nizamiye önüne çıkarıldığı, sanık ...'ın eylemlerini sürdürmekte ısrar ettiği, yanında bulunan askerlere polis memurlarını gözaltına almaları emri verdiği ve bir polis memurunu derdest etmeye çalıştığı sırada sanığın da başka bir polisi tuttuğu, saat 07:00 sıralarında ikametine döndüğü,

Sanık ...'nın olay gününden 5 gün önce birliğine katıldığı, tabur komutanının izinli olması nedeniyle olay günü 1. Tank Tabur Komutan Vekili olarak Yüzbaşı rütbesiyle görev yaptığı, saat 22:43 sıralarında sanık ... tarafından aranarak alarm verildiğinin ve tüm personel ile araçların hazır edilmesi emrini aldığı,

Sanık ...'nın olay gününden 5 gün önce birliğine katıldığı, tabur komutanının izinli olması nedeniyle olay günü 1. Tank Tabur Komutan Vekili olarak Yüzbaşı rütbesiyle görev yaptığı, saat 22:43 sıralarında sanık ... tarafından aranarak alarm verildiğinin ve tüm personel ile araçların hazır edilmesi emrini aldığı,

sanığın da bu emri bölük komutanlarına ilettiği, 22:40 sıralarında kışlaya geldiği, mühimmat için asker görevlendirdiği, emri üzerine bir kısım askerin Digor yolu kavşağına gittiği, kendisiyle birlikte 3 araç ve 40 askeri personelin de saat 01:00 sıralarında Bölge Trafik Şube Müdürlüğüne gittiği, tankların yolu trafiğe kapattığı, ...'ya müsvette kağıda çizilmiş kroki üzerinden "otogarın olduğu yeri emniyete alacaksın" şeklinde emir verdiği, Oğuzkan'ın görevin ne olduğunu sorması üzerine "karışık bir durum var, giriş çıkışlara müsade etmeyin" dediği, bunun üzerine Oğuzkan'ın Erzurum istikametine gidecek araçları durdurduğu, 5-10 dakika sonra geçişlere izin verdiği, telefonla sanık ...'ı aradığında sanığın "vatandaşlarla muhatap olmayın, karşı karşıya gelmeyin, araçlar konusunda insiyatif sende, 1-2 saate kadar çekileceğiz, durum netleşiyor, siz orada bekleyin" dediği,

Sanık ...'nin İkmal ve Bakım Kısım Amiri iken olay günü garnizon nöbetçi amiri olarak Binbaşı rütbesiyle görev yaptığı, saat 22:15 sıralarında tugay komutanına sıkıyönetim emrinin çıktısını götürdüğü, savunmasından anlaşılacağı üzere bu emri gördüğü ve göz atma imkanı bulunduğu, ...'nın sanığı makamına çağırarak "Derhal kışlaların nöbetçi amirliğini ara, bütün erbaş ve erleri toplasın, silah alınsın, hafif silah mihimmatı dağıtılsın, tekerlekli ve tırtıllı araçlar çalıştırılsın, harekete hazır hale getirilsin ve personel evinden çağrılsın" şeklinde emir verdiği, yine sanığın ...'nın sıkıyönetim emirlerini açıklamış olduğu toplantıya katıldığı, kendisine verilen görev doğrultusunda erbaş ve erlerin uyandırılarak mühimmat dağıtılması, zırhlı araçların çalıştırılması yönünde faaliyette bulunduğu, araçların kışla dışarısına çıkmasına aracılık ettiği, kışla dışına çıkıp geri dönmeye çalışan personelleri engellediği, sabah 05:00 sıralarında alınan içtimaya katıldığı, nizamiye önünde meydana gelen olaylara şahit olduğu, tugayı ancak sabah saat 08:00 sıralarında terkettiği,

Sanık ...'un Topçu Tabur Komutanı olarak binbaşı rütbesiyle görev yaptığı, ...'nın sıkıyönetim emrini açıkladığı toplantıya katıldığı, kendisine Ak Parti il başkanının ev ve iş yeri adresini araştırıp teslim alınması görevi verildiği, sanığın ise gece vakti darbe kapsamında siyasi parti il başkanının ev ve iş yeri adresinin araştırılıp teslim alınmasına yönelik verilen emri subay görevlendirmek marifetiyle İl Jandarma Komutanlığına ilettiği ancak; emrinde bir çok asker ve askeri araç ile mühimmat bulunmasına karşın sıkıyönetim emrinin aslında darbe emri olduğunu bildiği için ...'nın vermiş olduğu emirlerden sakındığı, şehir merkezinde halka karşı bir eylemde bulunmadığı, yine tugay komutanı tarafından emniyet müdürlüğü telsiz rölelerinin etkisiz hale getirilmesi emrini bahaneler ileri sürülerek yerine getirmediği,

Şeklinde sübutu kabul edilen olayda,

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eşzamanlı,

Şeklinde sübutu kabul edilen olayda,

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eşzamanlı,

senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıktığından örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulunduğu mahal ve konumuna uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai (ya da garantör olunan hallerde ihmali) harekette bulunan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nın icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının, öte yandan örgütsel bağı kesin olarak ortaya konamayan sanık ...'un, suç işleme karar ve iradesine katıldığının kanıtlanamamış olmasına, elverişli nitelikteki icra hareketlerine katkı sunmakla birlikte, özellikle mahallinde kabullendiği görevin, amaç suça sunduğu katkının tek başına vahamet arz etmediği gibi fiilin işlenişi üzerinde müşterek hakimiyet kurduğundan da bahsedilemeyeceğinin anlaşılmasına nazaran, zarar tehlikesi bakımından illi bir değer taşıdığında kuşku bulunmayan eylemlerinin, işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak (TCK madde 39/2-c) suretiyle Anayasayı ihlal suçuna yardım etmek kapsamında kaldığının bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, yaşı, rütbe ve görevi, içinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre koşulları gibi kriterler çerçevesinde yapılan ex ante değerlendirme itibariyle, mevcut irade ve bilgilerini, eylemin haksızlığını algılama, davranışlarını bu algılama doğrultusunda yönlendirme ve böylece haksızlığı tercih etmeme bakımından kendisinden beklenebilen tercih ve tutum noktasında kullanmadığına, bu nedenle bir hukuka uygunluk sebebi olarak “Yetkili amir tarafından verilen ve yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan, hizmete ilişkin emrin ifasının (TCK madde 24) maddi şartlarında kaçınılmaz bir yanılgıya düştüğünün kabulüne imkan bulunmadığından TCK'nın 30. maddesinin de tatbik şartlarının oluşmadığının tespit ve takdirinde de bir isabetsizlik görülmemekle,

Bozma üzerine yapılan yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükümlere esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, mahkumiyet hükümleri yönünden eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanıklar müdafiileri, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ..., T.C ... ve TBMM Başkanlığı vekilleri ile o yer Cumhuriyet savcısının temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davalarının esastan reddine, ancak;

a-)Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16.10.1978-2/324-350 sayılı kararında belirtildiği üzere, Avukatlık Asgari Ücret

Tarifesi, vekalet ücretinin tayininde esas ilke olarak sanıkların adedi ya da sanığın birden çok suç işlemiş olmasını değil, usulünce açılan ve avukat tarafından takip edilen davaların adedini esas aldığı ve taraflara yükletilecek avukatlık parasının her dava için ayrı ayrı tayinini öngördüğü, buna göre, ayrı ayrı dava açılmadıkça ücreti vekaletin de ayrı ayrı tayin ve takdiri mümkün bulunmadığı da nazara alınarak, ..., T.C ... ve TBMM Başkanlığı lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 8.200,00 TL vekalet ücretine (T.C ... ve TBMM Başkanlığı lehine aynı vekil ile temsil edilmelerinden dolayı tek olmak üzere) hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

b-) Önceki hükmün temyiz edilmesi üzerine verilen Yargıtay bozma kararının sanıklar lehine olduğu nazara alınmadan bozma sonrası yapılan yargılama giderinin CMK'nın 325/3. maddesine aykırı şekilde sanıktan tahsiline karar verilmesi,

b-) Önceki hükmün temyiz edilmesi üzerine verilen Yargıtay bozma kararının sanıklar lehine olduğu nazara alınmadan bozma sonrası yapılan yargılama giderinin CMK'nın 325/3. maddesine aykırı şekilde sanıktan tahsiline karar verilmesi,

Kanuna aykırı olduğundan hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, ancak bu hususların yeniden yargılamayı gerektirmeyip CMK'nın 303/1. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün vekalet ücretine ilişkin 19. bölümünde yer alan "vekil ile temsil ettirdiğinden A-A-Ü-T 13. maddesine göre her bir katılan kurum yönünden ayrı ayrı 8.200.000'er TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "aynı vekil ile temsil ettirdiklerinden tek vekalet ücreti olmak üzere karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 8.200,00 TL" ibaresinin eklenmesi, 20. bölümünde yer alan "8.200.000 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "8.200,00 TL" ibaresinin eklenmesi ve hükmün yargılama giderine ilişkin fıkrasının bütünüyle çıkarılarak yerine "Bozma ilamının sanık lehine olması nedeniyle bozma ilamından sonraki yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılması suretiyle ilk derece mahkemesince yapılan 5.453,02 TL yargılama giderinin hakkında mahkumiyet hükmü kurulan sanıklardan eşit oranda tahsili ile hazineye irat kaydına,” ibaresinin eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3-) Sanıklar ..., ... ve ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

a-) Sanıklar ... ve ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Oluş, iddia, savunma, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre;

Sanık ...'ın Harekat Merkezi Amiri olarak Binbaşı rütbesiyle görev yaptığı, alarm emri verilmesi üzerine saat 23:10 sıralarında sivil olarak tugay komutanlığına geldiği, sanık ...’ın emri ile askerlere mesaj gönderdiği, sıkıyönetim direktifinden haberdar olmasına rağmen mesaj gönderme talimatına bilerek uyduğu, sanığın kendisine verilen askeri personelin cep telefonlarına mesaj atma ve ceride defterine olayları işleme görevini saat 08:00 sıralarına kadar yerine getirdiği, emir komutanın Erzurum 9. Kolordu Komutanlığında olduğu haberini alması üzerine ikametine gittiği,

Sanık ...'ın MEBS Şube Müdürü olarak Binbaşı rütbesiyle görev yaptığı, sanık ... tarafından aranması üzerine saat 22:50 sıralarında tugaya geldiği, geldiğinde olağan dışı hareketlilik olduğunu ve televizyondan olağan dışı gelişmelerle ilgili haberler olduğunu görmesine, sanık ... tarafından sıkıyönetim ilan edildiğinin kendisine bildirip çevik kuvvet yerleşkesinde yer alan mobese merkezinin koordinasyon merkezi olacağını söylemesine rağmen, sanık ... ile birlikte hareket ederek çevik kuvvet yerleşkesinde yer alan mobese merkezini sıkıyönetim merkezi olarak kullanılacağı hususunu tebliğe gittiği, görevlilerce müsade edilmemesi ve halkın tepki göstermesi üzerine tugay komutanının emri ile tugaya döndüğü, akabinde saat 04:00 sıralarında teçhizatını bırakarak ikametine gittiği,

Şeklinde sübutu kabul edilen olayda,

İlamın "II" maddesinin "A" bölümünde ayrıntıları açıklandığı üzere sanıkların eylemlerinin değerlendirilmesinde;

Sanıkların Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs eylemini bilfiil icra ederek fiil üzerinde "müşterek hakimiyet" kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olarak cezalandırılmalarına karar verilmesi gerekirken delillerin değerlendirilmesinde düşülen yanılgı sonucu yazılı şekilde 5237 sayılı TCK'nın 39/1-2.c maddesi gereğince hüküm kurulması,

b-) Sanık ... hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Mahkemenin gerekçeli kararında "Lojistik Destek Komutanı olarak Binbaşı rütbesiyle görev yapan sanığın, Tugay komutanının odasında sıkıyönetim bildirisinin okunduğu ilk toplantıya katılmadığı, komutanın odasında başka kimse yokken kendisine verilen emirlerin gereğini "terör olarak değerlendirdiği için" yaptığı, ikinci toplantıda ise olayın teröre ilişkin olmayıp darbe teşebbüsüne ilişkin olduğunu anladığı ve bu andan sonraki eylemlerinin darbe girişimine karşı eylemler olduğu, diğer bir deyişle ikinci toplantıdan önce gerçekleşen, atılı suçun işlenilmesine elverişli eylemlerinde suçun manevi unsuru olan kastın bulunmadığı" kabul edilmesine karşın; sanığın gönüllü vazgeçtiği ana kadarki eylemlerinin ne suretle atılı suçun manevi unsuru olan kastın varlığını ve buna bağlı olarak atılı suçun unsurlarını oluşturduğu tartışılmadan, gönüllü vazgeçmeye kadar ki eylemlerinin "darbe teşebbüsüne karar verip icrai hareketlerde bulunan kişilerin eylemlerini kolaylaştırıcı destekleyici yani bu kişilerin eylemlerine yardım etme mahiyetinde kaldığı" kabul edilmek suretiyle gerekçede çelişkiye neden olunması,

Kanuna aykırı, sanıklar ... ve ..., sanıklar müdafileri, o yer Cumhuriyet savcısı, katılanlar TBMM Başkanlığı ve T.C ... vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükümlerin CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıklar ... ve ...'ın tutuklulukta geçirdikleri süre, atılı suç için kanun maddelerinde öngörülen ceza miktarı, mevcut delil durumu ve bozma nedenleri gözetilerek tahliye taleplerinin reddi ile tutukluluk hallerinin devamına, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12620, Karar No: 2021/10775, Tarih: 24.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/12620 E.  ,  2021/10775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Dolandırıcılık, iftira

Sanık müdafisinin, UYAP üzerinden karar oturumundan önce dosya numarasını da belirttiği İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki duruşması nedeniyle geçerli mesleki mazeret bildirdiği halde, Mahkemece mazeretinin reddine karar verilerek yargılamaya devamla hükümler kurulmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Yasaya aykırı, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeksizin hükümlerin BOZULMASINA, 24.11.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4125, Karar No: 2021/4285, Tarih: 25.05.2021

**11. Ceza Dairesi         2020/4125 E.  ,  2021/4285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından verilen beraat kararını temyiz eden katılan vekilinin temyiz talebi ile ilgili olarak, tebliğnamede yalnızca 2002 takvim yılına ilişkin görüş bulunduğu, diğer takvim yıllarına ilişkin görüş bulunmadığı anlaşıldığından, bu husus yönünden ek tebliğname düzenlenmesi konusunda gereğinin takdirinden sonra iadesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.05.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5488, Karar No: 2021/402, Tarih: 01.02.2021

**17. Hukuk Dairesi         2019/5488 E.  ,  2021/402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait aracın trafik sigortacısı olduklarını, aracın karıştığı kazada ölen 3.kişinin yakınları tarafından açılan davada verilen hükmün icraya konulması üzerine, 23.05.2012 tarihinde 130.790,00 TL tazminat ödediklerini, kazada sigortalı sürücüsünün tam kusurlu olduğunu ve kazadan sonra kaza yerini terk ederek sürücü belgesi ile alkol kontrolünün yapılmasını önlediğini, bu durum nedeniyle davalı sigortalılarına rücu haklarının bulunduğunu belirterek, ödenen bedelin rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının rücu edebileceği haller sınırlı sayıda olduğundan, rücu hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davaya konu edilen kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana geldiğinin ispatlanamadığı; araç sürücüsünün olay yerini terk etmesinin haklı nedene dayandığı ve davacının sigortalısı olan davalıya rücu şartlarının gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine; davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasında ölen 3.kişinin hak sahiplerine tazminat ödeyen davacının ödediği bedelin, kendi sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalıya ait araç sürücüsünün alkol ve ehliyet kontrolünü bertaraf edebilmek için kaza yerinden kaçtığını; sürücünün, olay yerini terk etmesinin haklı nedeni bulunmadığı gibi, kaza anında alkollü olma ihtimali bulunduğunu ve bu hususun tespitini önlemek için kaza yerini terk ettiğini iddia ederek, sigortalısı olan davalıya rücu etmek istemektedir.

Mahkemece, kazanın münhasıran alkolden meydana geldiği ve davacının davalıya rücu hakkının bulunduğu kabul edilerek, davanın kabulüne dair verilen hüküm, kazanın münhasıran alkolden meydana gelip gelmediği konusunda yapılan araştırma ve alınan raporun yetersiz olduğu gerekçesiyle, Dairemizce bozulmuştur. Önceki bozma ilamımızda, münhasırlık incelemesinin nasıl yapılması gerektiği ve bu incelemeye ilişkin kriterler detayları ile vurgulanmıştır.