muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4831, Karar No: 2019/1968, Tarih: 11.03.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/4831 E.  ,  2019/1968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Sanığın hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan beraatine ilişkin hüküm katılan PTT Başmüdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın olay tarihinde Bursa Posta Dağıtım Merkez Müdürlüğünde dağıtıcı personel olarak çalıştığı, kendisine tevdii edilen kayıtsız olmaları nedeniyle takibi mümkün olmayan kayıtsız olarak vasıflandırılan mektup ve sair gönderileri yerlerine teslim etmeyip bir çuval içerisinde hurdalığa bırakarak terk ettiği, Nisan 2012 tarihinden başlayan biriktirme ve terk olayının 29/03/2013 tarihinde yapılan ihbar üzerine ortaya çıktığı, söz konusu gönderilerin uzun bir süreç içerisinde yağmur ve sair hava şartları nedeniyle zarar gördüğünün tespit edildiği, sanığın iş yoğunluğu nedeniyle olayın meydana geldiği, sonradan dağıtmak üzere bulunduğu yere bıraktığı şeklindeki tevilli ikrar niteliğinde kabul edilen savunmasının bulunduğu olayda;

Sanığın şahsına yönelik menfaat temin etme niteliğinde bir eyleminin söz konusu olmadığı, ayrıca hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı hususunda tam bir kanaate varılmış olduğu gerekçesiyle verilen beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin sübuta, delillerin takdirine verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, vesaireye yönelik temyiz itirazının reddiyle hükmün ONANMASINA, 11/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24124, Karar No: 2023/9558, Tarih: 27.03.2023

**6. Ceza Dairesi         2021/24124 E.  ,  2023/9558 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 13.03.2018 tarihli ve 2018/19819 soruşturma sayılı iddianamesi ile; sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 149/1-a-c-h ve 53 üncü maddesini uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.05.2018 tarihli ve 2018/133 Esas, 2018/246 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatlerine karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 01.10.2018 tarihli ve 2018/1722 Esas, 2018/1688 sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Vekilinin Temyiz Sebepleri;

Sanıkların suçu işlediğine dair kuvvetli delil olduğundan sanıkların mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Vekilinin Temyiz Sebepleri;

Sanıkların suçu işlediğine dair kuvvetli delil olduğundan sanıkların mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Katılanın olay günü gece vakti kaldırım üzerinde yürürken sanıkların kendisine hitaben "hoop kardeş nasılsın" diyerek durdurdukları, sanık ...'ın katılanın boynuna sarılarak "kardeş beni tanıdın mı " dediği, katılanın "hayır tanımadım" demesi üzerine kendisine hitaben "çıkar lan kimliğine bakacağım sen polislerle iş birliği mi yapıyorsun " diyerek katılana bağırdığı, diğer sanığın da katılana hitaben "sen bizi tanıyorsun" dediği, katılanın onları tanımadığını ifade ettiği, ardından sanıkların parasını alabileceklerini düşünerek pantolon cebindeki cüzdanını çıkarıp montunun iç cebine koyduğu, bunun üzerine sanık ...'ın katılanın cüzdanını almak için hamle yaptığı, katılanın cüzdanını sıkı bir şekilde tutmaya çalıştığı, ancak sanık ...'ın katılanın cüzdanını zorla alıp kimliğini diğer sanığa verdiği, cebinde bulunan 90,00 TL parasını aldıkları, katılanın cüzdanını geri istemesi üzerine de her iki sanığın "seni gebertiriz konuşma" diyerek tehditte bulundukları, ayrıca sanık ...'ın yerden büyük bir taş parçası alarak katılana "bununla senin kafanı ezerim" diyerek tehditini sürdürdüğü, diğer sanık ...'nin ise katılana "s..git buradan senin a..na koyarım" diyerek katılanın montunu kafasına geçirip oradan katılanı kovaladıkları ve sanıkların katılana peşlerinden gitmemesini aksi halde kendisini öldüreceğini söyleyerek tehdit ettikleri, bir müddet sonra metruk bir binada sanıkların uyuşturucu kullandığını gören katılanın polise haber verdiğini, parasını ve cüzdanını tekrar istediğinde sanık ...'ın katılanın cüzdanını kendisine verdiği, cüzdanın içerisinde sadece 40,00 TL olduğu 50,00 TL parayı tekrar geri vermelerini istediğinde ise sanıkların bu parayı vermeyeceklerini ifade ederek katılanı ölümle tehdit ettikleri, katılanın parasını zorla aldıkları iddiasıyla nitelikli yağma suçundan cezalandırılmaları istemiyle mahkemeye kamu davası açılmıştır.

2. Sanık ... Savunmasında özetle, olay günü eroin içtiklerini, 10.00 TL parası olup yetmediğini, katılanın ortaklaşa alalım dediğini, beraber giderek aldıklarını, evinde katılanla kullanırken diğer sanığın geldiğini, krizde olduğunu söyleyerek istemesi üzerine beraber içebileceklerini söylediği, katılan ile sanık ...'un bana az veriyorsun kendin çok içiyorsun diyerek tartıştıklarını, onlar tartışınca önlerinden alıp kendisinin içtiğini, katılanın görüşürüz diyerek kalkıp gittiğini, katılanın 50.00 TL' mi aldı dediğini ancak o gün üstünden 30,00 TL çıktığını belirterek üzerine atılı suçlamayı kabul etmemiştir.

3. Sanık ... Savunmasında özetle, uyuşturucu maddeyi birlikte içtiktiklerini, arkadaşının gel beraber içelim dediğini, kendisinin para katmaması nedeniyle katılan ile tartıştıklarını belirterek üzerine atılı suçlamaları kabul etmemiştir.

4. Sanıkların baştan itibaren üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmemeleri ve birbirlerini doğrulayan savunmaları, katılanın "...beni zorla köyün içerisine kadar darp ettiler, ben de peşlerinden giderek cüzdanımı verin diye yalvardım. Tekme tokat vurmaya başladılar...gömlekli olan arkadaş (Sanık ...'u gösterdi) bana taş atmaya başladı. Çevredeki kişiler şikayet etmem gerektiğini söylediler... tokat yedim, tekme vurdular, en çok da gömlekli olan arkadaş (Sanık ...'u gösterdi) vurdu... Orada çok kişiyle karşılaştım, bunlar seni öldürürler dedi..." şeklinde, soruşturma aşamasında "...uzun boylu olan şahıs da gözüme yumruk attı..." şeklinde beyanda bulunmasına rağmen; bu derece darp edilen katılanın olaydan hemen sonra alınan doktor raporunda buna ilişkin bir bulgunun olmadığı görülmektedir.

5. Katılan beyanında çevrede kişiler olduğunu, çok kişiyle karşılaştığını belirten sanığın onlardan yardım istememesi ve böyle bir ortamda sanıkların bu eylemlerde bulunmalarının hayatın olağan akışına uygun düşmediği belirlenmiştir.

6. Katılan yargılama aşamasında cüzdanını ve paranın bir miktarını verdiklerini belirttiği, ancak akabinde cüzdanını fırlattıklarını, peşlerinden takip edince suyun içerisinden cüzdanını aldığını belirtmesi, soruşturma aşamasında ise yine mavi eşofmanlı olanın cüzdanını verdiğini belirterek çelişkili beyanda bulunduğu tespit edilmiştir.

7. Dosya kapsamında sanıkların üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair katılanın iddiası dışında mevcut delil ve tespitin bulunmaması, iddianın atfı cürümden öteye gitmediği belirlenmiştir.

8. Mahkeme, mevcut kuşkunun tam olarak oluşmadığı, sanıkların savunmasının aksinin tam olarak ispatlanamadığı, böyle bir durumun da sanıklar lehine yorumlanmasının gerektiği, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23.03.1987 gün ve 4/539-138 sayılı kararında da belirtildiği üzere savunmanın değil de aksinin ispatlanmasının genel ceza kuramı olması ve bir diğer evrensel ceza kuramı olan “şüpheden sanık yararlanır” ilkesinin tüm çağdaş ceza sistemlerinde benimsenmesine göre, yüklenen suçların sanıklar tarafından işlendiğine dair iddia dışında mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil olmadığından yüklenen suçların sanıklar tarafından işlendiğinin ayrı ayrı sabit olmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar vermiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen Olay ve Olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Dosya kapsamı incelendiğinde katılanın çelişki içeren iddiasını destekleyecek doktor raporu görgü tanığı ve yahut sanık aleyhine her hangi bir delil mevcut değildir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen Olay ve Olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Dosya kapsamı incelendiğinde katılanın çelişki içeren iddiasını destekleyecek doktor raporu görgü tanığı ve yahut sanık aleyhine her hangi bir delil mevcut değildir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında istikrarla vurgulandığı üzere; "Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkumiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi halinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkumiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkumiyeti; herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı ve hiçbir şüphe veya başka türlü oluşa imkân vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir."

Ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet kararının verilebilmesi için suç oluşturan fiilin sanık tarafından işlendiğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak, herkesi inandıracak şekilde kanıtlanması ve şüphenin masumiyet karinesinin gereği olarak sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği (Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 38/4. maddesi, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 6/2. maddesi, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 11. maddesi) de nazara alınarak, sanığın üzerine atılı eylemi gerçekleştirdiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunamadığından yerel mahkemece 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince sanığın beraatine dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 01.10.2018 tarihli ve 2018/1722 Esas, 2018/1688 Karar sayılı kararında katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ile resen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun 'un 288 ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

27.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25504, Karar No: 2013/17153, Tarih: 23.09.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/25504 E.  ,  2013/17153 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2010/394-2012/351

Dava, boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı iddiası ile kesilip, yersiz olarak ödendiği belirtilen ölüm aylıklarının davalıdan 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi gereğince tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, hak sahibi...... olarak davalıya bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığından bahisle gerçekleştirilen işlemle 01.05.2010 tarihi itibarıyla kesilerek, 26.10.2008–25.04.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıkların istirdadını istemiş; Mahkemece, boşandığı eşiyle birlikte yaşama olgusunun gerçekleşmediği gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı olarak açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Eldeki davada ise, her ne kadar mahkemece birlikte yaşama olgusu gerçekleşmediği,mernis adreslerinin de farklı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de; dosyadan mahkemece davalı ve eski eşinin ikamet kayıtlarındaki talep konusu dönemdeki hareketlerin tamamının istenmediği, 09.05.2011 tarihli ikamet ve mernis kayıtlarının karara esas alındığı, oysa kurumca yapılan araştırmada 09.12.2009 tarihli ...... kayıt örneklerinde davalı ile boşandığı eşinin ikamet kayıtlarının halen ...... Yukarı Mevkii NO:116 ...... olduğu, soruşturma raporuna ekli ifadelerde ...... imamının davalı ile eski eşinin boşandıktan sonra da birlikte yaşadıklarını doğruladığı, aynı şekilde ...... ihtiyar heyeti üyelerinden 1.aza ve 3.azalarının beyanlarında aynen “ben zaten davalı ile eski eşini evli biliyordum, ......de davalı ile eşi aynı evde birlikte yaşamaktadırlar.Çocukları da yanlarındadır.”şeklindeki beyanları ve yapılan kolluk araştırmasında da 04.07.2011 tarihli jandarma tutanağına göre de birlikte yaşama olgusunun gerçekleştiği yönünde tutanak tutulduğu dikkate alınmaması isabetsizdir.

Bu tür davalarda özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı ...... Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili ...... Müdürlüklerinden sağlanan ...... kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili ...... Müdürlüğü’nden adres hareketleri,talep konusu dönem itibarı ile karşılaştırma yapılarak davalı ve eşinin adres kayıtları, tarihleriyle birlikte istenilmeli, davalı ve eşinin ayrı yaşadıkları iddiası halinde ilgililerin ......... aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, bu kapsamda 2008 yılından bu yana yapılan seçimlerde oy kulanmışlar ise hangi adresleri bildirdikleri, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, özellikle inceleme konusu davaya ilişkin olarak davalı ve eşinin mernis kayıtları ve adres bildirimleri tarihleri itibari ile karşılaştırılarak davalının 26.10.2008–25.04.2010 tarihleri arasında hangi adresleri ikamet adresi olarak kayıt etirdiği araştırılmalı, yine davalı ve eşinin 2008 yılından bu yana yapılan yerel ve genel seçimlerde nerede oy kullanacaklarını bildirdikleri araştırılmalı, boşanan eşlerin adreslerinin kayıtlı oldukları Ak...... ......ü yukarı mevkiinde kapsamlı kolluk araştırması yapılmalı, talep konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/...... muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, 10.03.2010 tarihinde düzenlenen tutanak içerikleri dikkate alınmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8090, Karar No: 2022/1274, Tarih: 27.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/8090 E.  ,  2022/1274 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

No : 2019/3323-2021/1236

İlk Derece

Mahkemesi : Kocaeli 2. İş Mahkemesi

Dava, eşinden dolayı ölüm aylığı almakta olan davacının, aynı zamanda babasından dolayı da ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ile davalı Kurum’un 03/04/2019 tarih ve 92010366 sayılı davacıya babası üzerinden ölüm aylığı bağlanamayacağına ilişkin işleminin iptali ile, babası üzerinden ölüm ve yetim aylığına hak kazandığının tespiti ve aylığın bağlanmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

II- CEVAP

Davalı Kurum vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile davacının babasından dolayı ölüm aylığı bağlanması yönünde tahsis talep tarihinin 05.12.2017 tarihinden sonrası olması sebebiyle 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle talebinin reddedildiği, öncelikle davanın dava şartı yönünden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davacının davasının kabulü ile, "İzmit Sosyal Güvenlik Merkezinin 03/04/2019 tarih ve 92010366 sayılı işleminin iptali ile davacıya 0354972377 Bağkur numaralı babası Ali Şenyıldız üzerinden davacının eşinin ölüm tarihini (15/10/2014) takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespitine " dair karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı Kurum vekilleri tarafından anılan karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı Kurum vekilleri tarafından anılan karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi ile Kurum işleminin yerinde olduğu, öte yandan İlk Derece Mahkemesince davacının eşinin ölüm tarihi olan 15/10/2014 tarihini takip eden ay başından itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmekle, davacının dava dilekçesindeki talebinin dışına çıkılarak taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak hükmün kurulduğu belirtilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, usul ve yasaya aykırı olarak kurulan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, davacıya 15/10/2014 tarihinde vefat eden sigortalı eşi üzerinden 5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamında ölüm aylığı bağlandığı, 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı alan babasının 16/08/1997 tarihinde vefat ettiği, davacının babasından dolayı da ölüm aylığı bağlanması için 02/04/2019 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Kurum’un 03/04/2019 tarih ve 92010366 sayılı yazısı ile “davacının 15/10/2014 tarihinde vefat eden eşi ... üzerinden SSK kapsamında ölüm aylığı aldığının tespit edildiği, davacının ölen babasından ölüm aylığı talebinin 05/12/2017 tarihinden sonra olduğu ve 05/12/2017 tarihli 30261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğindeki düzenlemeler dikkate alınarak müteveffa babası üzerinden ölüm aylığı bağlanamayacağının” davacıya bildirildiği anlaşılmaktadır.