muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/374, Karar No: 2007/937, Tarih: 15.02.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/374 E.  ,  2007/937 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava, eser sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemiyle açılmıştır.

Davalı akdi ilişkiyi inkâr etmiş, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemenin davanın reddine dair kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı önce akdi ilişkiyi inkâr etmiş, daha sonra ... 2.Sulh Mahkemesinde yaptırdığı tesbite dayanmıştır. Taraflar arasında imalâtın 1996-1997 yıllarında yapıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık imalât bedelinin hesabındadır. Davacı 23.07.2003 tarihinde yaptırdığı tesbitte 2003 yılı fiyatlarıyla saptanan bedelin ödenmesini istemektedir. Oysa imalât 1996-1997 yıllarında gerçekleştiğinden bu tarihlere göre hesaplanması gerekir (BK.366.madde). Davacı yeniden keşif yaptırmayarak iddiasını kanıtlayamamış kabul edilse de davalı tesbitine göre 1996-1997 yılları ortalama fiyatlarıyla 7.259.268.770 TL imalât bedeli bulunmuştur. Davalı bu tesbite dayandığına göre bulunan miktardan varsa usulen kanıtlanan ödemelerin mahsubuyla kalan üzerinden hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 15.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11009, Karar No: 2019/2512, Tarih: 12.03.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/11009 E.  ,  2019/2512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sanık hakkında, 2010 ve 2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından; 23.10.2013 tarih, 2013/A-3122/55 sayılı vergi tekniği raporunun 6. sayfasında, mükellef hakkında 2010 takvim yılına ilişkin, vergi müfettiş yardımcısı ... tarafından yazılan raporda, KDV hariç 490.894 liralık sahte fatura kullandığının tespit edildiği belirtildiğinden, mükerrer yargılamanın önlenmesi bakımından, 11.09.2012 tarih ve 2012-A-2953/12 sayılı vergi inceleme raporu getirtilerek, sanık hakkında daha önce aynı vergi mükellefiyeti nedeniyle 2010 takim yılında sahte fatura kullanma suçundan işlem yapılıp yapılmadığının araştırılması; suç konusu faturaları düzenleyen şirketler ve mükellefler hakkında hazırlanmış vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairelerinden getirtilmesi, söz konusu şirketlerin yetkilileri ve mükellefler hakkında sahte fatura düzenleme suçundan dava açılmış olup olmadığının belirlenmesi, açılmış ise, dava dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosya içine alınması; faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için; mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim tesellüm belgelerinin, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeteneği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin, faturaları düzenleyenlere ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi, suç konusu faturaları düzenleyen şirket ve mükellefler ile sanığa ait ticari defter ve belgeler üzerinde, sanığın temyiz dilekçesi ekinde sunduğu, ödemeye ilişkin çekler ve banka dekontları da göz önünde bulundurulup, çek ve banka dekontlarının doğruluğunun bankalar nezdinde araştırılıp, ödemelerin alıcılar hesabına geçip geçmediği, sahte fatura kullanımını gizlemek için ödemelerin fiktif olarak yapılıp yapılmadığı da değerlendirilerek karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- Kabule göre de;

a) 2011 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükümde, aynı takvim yılı içinde birden fazla sahte fatura kullanma eyleminin zincirleme suç oluşturduğunun ve sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 43. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle eksik ceza tayini,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/25835, Karar No: 2017/15085, Tarih: 09.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/25835 E.  ,  2017/15085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Davacı vekili, .. ... ... ve 13 arkadaşının Valiliğe başvuruda bulunarak Öğrenci Gençlik sendikasının kurulduğunu bildirerek, sendika kurucularının işçi-memur ve kamu veya özel işverenlerinden olmaması nedeni ile öncelikle iç hukuk düzenlemesinin incelenmesi gerektiğini, işçiler ve işverenler tarafından meydana getirilen oluşumlar, sendika kuruluşları olarak tanımlandığı, işçi statüsü dışında kalanlar ise 4688 sayılı kamu görevlileri sendikaları yasasının kapsamında değerlendirildiği, çalışma yaşamında işçi ve işveren ilişkilerinin 4857 sayılı İş Yasası 4688 sayılı kamu görevlileri sendikalar yasası ve 2822 sayılı toplu iş sözleşmesi grev ve lokavt yasalarında düzenlendiği işçilerin memurları ile kamu ve özel sektör iş verenlerini kapsarken sadece sendika kurma hakkının işçilere, memurlara ve iş verenlere bu haktan yararlanabilme temel koşulunu getirdiğini, 2821 sayılı sendikalar yasasının 1 inci maddesindeki tanımda yer alan çalışma ilişkileri ifadesinde sıradan bir tanım olmadığını, çalışma ilişkileri ilgilendirmeyen sendikaların faaliyette bulunamayacaklarının göstergesi olduğunu, başta anayasa o imale üzere 2821- 2822 ve 4688 sayılı yasaların tümü çalışan kesimleri kapsayan onların örgütlenme ve toplu pazarlık haklarını düzenleyen metinler olduğunu, davalı sendika yöneticilerinin tümünün öğrenci olduğunu, çalışan ve çalıştıran konumda olmamaları yani Sermaye ilişkisi içinde olmayan grupların sendika kurma faaliyetinin hiç düzenlenmediğini, mevzuatta gerek işçi gerekse işveren sendikalarının iş kolu esasına göre bir iş kolunda ve Türkiye çapında faaliyette bulunma amacını taşımalarının zorunlu tutulduğunu, meslek ve iş yeri esasına göre sendika kurulmasının da yasaklandığı ve tüm ilgili yasaların bir işte çalışmayan Emek -Sermaye ilişkisi içinde olmayan kişi ve grupların faaliyet göstermelerine izin vermediğini, bu doğrultuda 2821 sayılı sendikalar kanununun 6 ve 54 maddeleri gereğince sendikanın faaliyetlerine son verilerek kapatılmasının isteme zorunluluğunun doğduğunu bildirerek 2821 sayılı yasanın 6 ve 54 maddeleri gereğince" sendika faaliyetlerinin durdurularak kapatılması kararının verilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararı temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay Hukuk ve Ceza Dairelerinin görevleri 18.06.2014 tarihli 6545 Sayılı Kanun'un 31. maddesiyle değiştirilen 2797 Sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi gereğince Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 20.01.2017 tarih ve 1 sayılı kararı ile belirlenmiştir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararı temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay Hukuk ve Ceza Dairelerinin görevleri 18.06.2014 tarihli 6545 Sayılı Kanun'un 31. maddesiyle değiştirilen 2797 Sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi gereğince Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 20.01.2017 tarih ve 1 sayılı kararı ile belirlenmiştir.

İnceleme konusu karar, Öğrenci Gençlik Sendikasının tüzel kişilik kazanıp – kazanmadığı, sendikanın faaliyetine son verilerek kapatılması istemine ilişkin olup, yukarıda sözü edilen Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun iş bölümü kararına göre, belirgin biçimde Dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve temyiz incelemesi Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin görevine girmektedir.

SONUÇ:

Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz incelemesi Dairemizin görevine girmeyip Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin görevine girdiğinden, dava dosyasının 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 6723 sayılı Kanun ile değişik 60/3. maddesi gereğince Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 09.10.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12105, Karar No: 2024/1211, Tarih: 12.02.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/12105 E.  ,  2024/1211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/907 E., 2023/271 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, kaçak sigaraların müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği, kararın usul ve kanuna aykırı olduğuna, re'sen dikkate alınacak nedenlerle hükmün bozulmasına ilişkindir.

II. GEREKÇE

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce sanık adına tescilli 27.03.2013 tarih ve 13343100EX051607 sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyanın 23 kalemde toplam 59.110,00 Dolar kıymetinde beyan edildiği, eşyanın gümrük görevlilerince yapılan fiziki muayenesi sonucunda, beyan edilen 23 kalem eşyadan 14 kaleminin beyanname ve faturada beyan edilmesine rağmen, eşyaların yüklenmiş olduğu MEDU200283-3 nolu konteyner içerisinde bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

14 kalem eşyanın beyanname ve faturada beyan edilmesine rağmen tespit sonucunda hiçbirine rastlanmadığı ve toplam 38.392,87 Dolar kıymetinde eşyaların bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık aşamalarda üzerine atılı suçlamayı kabul etmemiştir.

Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporunda, sanığın Gümrük İdaresince tescil onaylı mezkur ihracat beyannamesi muhteviyatı eşyadan 14 kalem eşyayı ihraç etmediği halde ihraç edilmiş gibi göstermeye teşebbüs ettiği bildirilmiştir.

Sanık hakkında kurulan hükümde temel cezanın isabetli şekilde 6111 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin ondördüncü fıkrası uyarınca belirlendiği cihetle, 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrası ile 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşıldığından, bu husus sonuca etkili hukuka aykırılık olarak görülmeyerek; Tebliğnamenin (1) numaralı bendinde belirtilen görüşe iştirak olunmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların ... biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Mahkeme kararında, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, uygulama madde ve fıkrasının yazılmasına rağmen, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 51 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi ile ele geçen eşya bulunmadığı ve dava konusu da tekstil ürünü olduğu halde, hükümde kaçak sigaraların müsaderesine karar verilerek yazılı şekilde hüküm tesisi dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün (g) bendindeki "TCK 51/7 maddesi uyarınca sanığa ihtarat yapılmasına (yapılamadı)" ifadesinin hükümden çıkartılarak yerine ''5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince hapis cezası ertelenen sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verileceğinin sanığa ihtarına,'' ifadesinin eklenmesi ile hükmün müsadereye ilişkin (4) numaralı fıkrasının hükümden çıkartılması suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18227, Karar No: 2013/1499, Tarih: 29.01.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/18227 E.  ,  2013/1499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması,malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Somut olayda; Sanıklardan ...'in katılana ait teneke fabrikasında gece bekçesi olarak çalıştığı, sanık ...'un iştiraki ile bu fabrikada teneke kutu üretiminde kullanılan hurda bakır telleri gece vakti müteaddit kereler katılanın fabrikasından aldıkları iddia edilen olayda;yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması gerekçesiyle mahkemce verilen beraat kararında bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 29.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20489, Karar No: 2014/35433, Tarih: 08.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2011/20489 E.  ,  2014/35433 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2009/227692

MAHKEMESİ : Ankara(Kapatılan) Batı 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 25/12/2008

NUMARASI : 2008/974 (E) ve 2008/1281 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak,

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak,

taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1) Toprak Kirliliği

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

1) Toprak Kirliliği

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31.05.2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08.06.2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,