muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18038, Karar No: 2014/16747, Tarih: 24.11.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/18038 E.  ,  2014/16747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2013

NUMARASI : 2013/125-2013/592

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi davacılar vekili ile davalı Y.. B.. vekili tarafından, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacılar vekili Av.H.N. D. ile davalı Y.. B.. vekili Av.A.Z. ve aleyhine temyiz olunan davalı B.. B.. vekili Av.F. K.geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra, dosya eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilmiş, bu kez iade edilmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacıların, dava konusu taşınmazın imar planında yol ve park olarak ayrıldığını, zeminde kısmen el atıldığını belirterek, taşınmazın tamamının bedelini talep ettiği anlaşıldığına göre; dava konusu taşınmazın imar planında kısmen park alanı, kısmen de ilçe belediyesi sorumluluğundaki ana arter niteliğinde olmayan yol olarak ayrıldığı, toplam 342,24 m² olan taşınmazın zeminde (A) harfi ile gösterilen 91,15 m²'sine asfalt yol, (B) harfi ile gösterilen 26,15 m²'sine yaya kaldırımı ve (D) harfi ile gösterilen 69,32 m²'sine asfalt yol yapılmak suretiyle toplam 186,62 m²'sine davalı Y.. B.. tarafından fiilen el atıldığı, buna göre fiilen el atılmayan ve krokide (C) harfi ile gösterilen 155,62 m²'lik kısmın aynı belediyenin sorumluluk alanında bulunan imar planında park alanında kaldığı, fiilen el atılan kısımlarla proje bütünlüğü bulunduğu gözetilerek, dava konusu taşınmazın krokide (C) harfi ile gösterilen kısmının da bedeline hükmedilmesi gerekirken sadece fiilen el atılan kısmın bedeline hükmedilmesi,

2-2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince arsalarda değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

2-2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince arsalarda değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gerekir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve değerlendirme gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyat Endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatı bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası da gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari 2012 yılı itibariyle belirlenen m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle imar parseli olduğu, bilirkişi kurulunca somut emsal alınan Güllük Mahallesi .. ada .. parsel sayılı taşınmazın ise satış tarihi itibariyle kadastro parseli olduğu anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmaz ile yukarıda açıklanan özellikler itibarıyla benzer özellikler taşımayan ve emsal olacak nitelikte bulunmayan 1024 ada 27 parselin satışının somut emsal alınarak dava konusu taşınmazın belirlenen m² değerine % 32,90 oranında düzenleme ortaklık payı karşılığı miktar ilave edilerek değer belirlenmiştir. Bursa gibi büyük şehirlerde özellikleri itibariyle dava konusu taşınmaza daha uygun emsal taşınmaz satışlarının bulunması mümkün olduğuna göre, nitelikleri itibariyle uygun bir emsal satış ile karşılaştırma yapılarak taşınmaz bedelinin belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu biçimde değer tespiti doğru değildir.

Mahkemece, tarafların vereceği ya da resen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunların imar parseli olup olmadığı sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece tüm bu hususlara riayet edilmeksizin düzenlenen rapor doğrultusunda hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı yararına takdir edilen 1.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 24.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11290, Karar No: 2018/2768, Tarih: 28.02.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/11290 E.  ,  2018/2768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı erkek tarafından, her iki dava yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı-karşı davacı erkek dava dilekçesinde sadakatsizlik ve güven sarsıcı davranış vakıalarına dayanmış, bu vakıaların delili olarak da ceza dosyalarını göstermiştir. Mahkemece delil olarak gösterilen ceza dosyaları getirtilip, incelenmeden hüküm kurulmuştur. Davalı-karşı davacı erkeğin dayandığı ve getirtilmesini istediği tüm ceza dosyaları getirtilerek, diğer delillerle birlikte değerlendirilip gerçekleşecek sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma nedenine göre yeniden hüküm kurulacak hale gelen kadının davası yönünden yapılan temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 28.02.2018(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/11592, Karar No: 2015/578, Tarih: 13.01.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/11592 E.  ,  2015/578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARAKOÇAN ASLİYE HUKUK(TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/12/2012

NUMARASI : 2012/1139-2012/772

Taraflar arasında görülen Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasının yapılan yargılaması sonunda yerel mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davalı elektrik faturaları yoluyla dağıtım şirketi tarafından kendisinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin iadesi için Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurmuş, hakem heyetide tüketicinin talebini kabul ederek, 68,00 TL'nin iadesine karar vermiş, davacıda bu kararın iptali için Tüketici Mahkemesine başvurmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, esas kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle temyiz inceleme isteğinin reddine karar verilmiş, davacıda süresinde ek kararı temyiz etmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; kayıp-kaçak ve diğer bedellerin başvuru tarihinden sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ileriye yönelik ve art etkisinin uygulaması bulunduğu, bu yöndeki talebin de devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu, uyuşmazlığı tek abone yargı yoluna taşımış olmasına rağmen ortada bütün aboneleri ilgilendiren bir uyuşmazlığın bulunduğu, Dairece de benimsenen Hukuk Genel Kurulu’nun aynı doğrultudaki uygulaması da gözetildiğinde yerel mahkemece verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir. Hâl böyle olunca, mahkemece; temyiz isteminin yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi isabetsiz olup, davacı tarafın bu yöne ilişen temyiz itirazının kabulü ile temyiz isteminin reddine ilişkin mahkemece verilen ek kararın KALDIRILMASINA,

Temyiz isteminin esastan incelenmesi sonunda;

Özellikle Hukuk Genel Kurulunun, kayıp-kaçak bedelinin abonelerden alınamayacağı yönündeki kararına ve Dairenin kayıp-kaçak bedeli ve dava konusu edilen diğer bedellerinde abonelerden alınamayacağı yönünde istikrar kazanmış uygulamasına, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 2.50 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 13.01.2015 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4363, Karar No: 2016/9384, Tarih: 07.06.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/4363 E.  ,  2016/9384 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi sıfatıyla davalıya ödenen ölüm aylığının, 5510 Sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi sonucu yapılan yersiz ödemelerin, yasal faiziyle birlikte tahsili, istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında 10.06.1985 tarihinde boşanma kararı verilen davalıya, babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, davacı Kurumca kesilerek, 01.11.2008 ile 31.01.2013 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıkların yasal faizleriyle birlikte tahsili amacıyla açılan iş bu davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Davacı Kurum vekilinin, 01.11.2008 ile 31.01.2013 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıklar toplamı 37.856,75-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile tahsili amacıyla iş bu davayı açtığı, dava açılmadan önce davalı tarafça, tahakkuk ettirilen borcun 33.039,05-TL sinin kuruma ödendiği, mahkemece hüküm kurulurken, yapılan ödemeler asıl alacaktan mahsup edilerek, bakiye 4.741,62-TL yersiz ödenen aylığın, her bir aylığın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, ancak asıl alacak kalemi olan 37.856,75-TL'nin yasal faizine yönelik bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemenin, davalı tarafından ödenen 33.039,05-TL'nin, asıl alacak 37.856,37-TL'den mahsup edilerek, bakiye 4.741,62-TL yersiz ödenen aylığın

tahsiline yönelik hükmünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak davacı kurumca asıl alacağa işlemiş faizlerinde tahsilinin dava konusu yapıldığı nazara alındığında, mahkemece yasal faizlerin tahsiline yönelik bir hüküm kurulmaması usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hükmün ikinci fıkrasın “4.741,62-TL yersiz ödenen” kısmından sonrası silinerek yerine “aylık ile asıl alacağa her bir aylığın ödeme tarihinden itibaren tahsilat tarihine kadar işlemiş yasal faizinin, davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5349, Karar No: 2019/17582, Tarih: 08.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/5349 E.  ,  2019/17582 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 08/10/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8529, Karar No: 2010/17343, Tarih: 16.12.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/8529 E.  ,  2010/17343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı abonenin su kullanım bedellerini ödemediğini, tahsili için yapılan takibe de haksız itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, duruşmaya gelmemiş, cevap da vermemiştir.

Mahkemece, 3.611 TL üzerinden itirazın iptali ile % 40 tazminata karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı abonenin ödemediği su tüketim bedellerinin tahsili için yapılan takibe haksız itirazın iptali isteği ile eldeki davayı açmıştır. Davalı, aleyhine yapılan icra takibine itirazında, borcunun bulunmadığını, aboneliğin kendisine ait olmadığını bildirmiştir. 15.3.1996 tarihli abone sözleşmesinde davalı adının yazılı olduğu ve imzanın bulunduğu, davacı idareye abonelik başvurusunun ise kiracı ... İlbaş tarafından yapıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davalı temyiz itirazında da sözleşmedeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmüştür. Mahkemece, davalının icra takibine itirazında da ileri sürdüğü halde, imza itirazı konusunda bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Açıklanan nedenle davalı açıkça sözleşmedeki imzayı inkar ettiğine göre, imza incelemesi konusunda HUMK.nun 308 ve devamı maddeleri gereğince yöntemine uygun bir araştırmanın yapılması gerekir. Davalının tetkike medar imzaları toplanarak, duruşmada davalı istiktap edilerek örnek imzaları ile eldeki imzaları, sözleşme aslı

2010/8529-17343

ile birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece yanlış değerlendirme ile, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA,

peşin alınan 48.75 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 16.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6701, Karar No: 2019/12005, Tarih: 19.12.2019

**12. Ceza Dairesi         2018/6701 E.  ,  2019/12005 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : Beraat

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın Antalya Aksu ilçesi Kundu mevkiinde bulunan 100 dönümlük tapulu araziyi babası adına işleterek çiftçilik yaptığı, arazinin ortasında bulunan ve sanık tarafından 2012 yılında sulama amaçlı olarak açılan, uzunluğu 15 metre, genişliği 8 metre ve derinliği yaklaşık 2 metre civarında olan çukurun yağmur suları ile dolmak suretiyle gölet haline geldiği ve göletin ana yoldan 400-500 metre uzaklıkta, ormanlık alanda bulunduğu, arazinin ve göletin etrafının çevrili olmadığının tüm dosya kapsamından anlaşıldığı, gölete yüzmek için giden 12 ve 15 yaşındaki iki kardeşin boğularak öldüğü olayda; soruşturma aşamasında alınan 07.07.2014 tarihli bilirkişi raporu ile “...göletin herkesin ulaşabileceği bir yerde olmaması ve doğal bir gölet olması nedeni ile şüphelinin alabileceği bir tedbir olmadığından, kusursuz olduğu....” yönünde düzenlenen bilirkişi raporunun dosya ile uyumlu olduğu, sanığın olayın meydana gelmesinde kusursuz kabul edilerek beraat kararı verilmesinde bir isabetsizlik olmaması nedeniyle,

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen yüklenen suç açısından failin taksirinin bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin olay yerinde keşif yapılmadığına, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 19.12.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/11560, Karar No: 2019/2900, Tarih: 19.03.2019

**8. Hukuk Dairesi         2018/11560 E.  ,  2019/2900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Vesayet

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dava dilekçesinde; davacının babası ...'in yaşı sebebi ile kendini idame ettiremediği, maddi sıkıntısı olmamasına rağmen yaşı ve savurganlığı sebebi ile bir çok taşınmazı satma girişimi içinde bulunduğu ileri sürülerek kısıtlanması istenmiş; mahkemece, kısıtlanması istenilen ... hakkında akıl sağlığı yönünden alınan sağlık kurulu raporu doğrultunda davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

04.06.1958 ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 405, 406 ve 408. maddeleri kapsamında kalan, akıl sağlığı, malvarlığını kötü yönetme ve yaşlılık sebeplerine dayalı kısıtlanma kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Vesayet, velâyet altında bulunmayan küçüklerin ve istisnaî olarak velâyet altına alınmamış bazı erginlerin korunması amacıyla kabul edilen bir hukukî kurumdur.

Kısıtlanmayı gerektiren haller kanunda tahdidi olarak sayılmış olup ergin bir kişi hakkında kısıtlama kararı verilerek, kendisine vasi atanabilmesi için, Türk Medenî Kanunu'nun 405-408. maddelerinde öngörülen kısıtlama sebeplerinden birinin varlığı gerekir.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle, ergin bir kişi, işlerini göremediği veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gerektiği ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye soktuğu takdirde, kısıtlanır (TMK.mad.405/I).

Türk Medenî Kanunu'nun 406. maddesinde savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her erginin kısıtlanacağı hükme bağlanmıştır.

Ergin bir kişi, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olursa kısıtlanır (TMK mad.407).

Ergin bir kisi, yaşlılığı, sakatlığı, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat ederek, kısıtlanmasını isteyebilir (TMK. md.408).

Ergin bir kişi, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olursa kısıtlanır (TMK mad.407).

Ergin bir kisi, yaşlılığı, sakatlığı, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat ederek, kısıtlanmasını isteyebilir (TMK. md.408).

Kısıtlama kararı verilmesi usulü, Türk Medenî Kanunu'nun 409. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre, savurganlık, alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı ve kötü yönetimi veya isteğe bağlı kısıtlama hâllerinde, kısıtlanması istenilenin dinlenmesi zorunludur. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, bir kişinin akıl hastalığı ve akıl zayıflığı sebepleriyle kısıtlanması için, resmî sağlık kurulu raporu alınmış olmalıdır. Hâkim, bu sebeplerle kısıtlama kararı vermeden önce, kısıtlanması istenen kisiyi dinleyebilir.

1.TMK'nin 405. ve 408. maddeleri yönünden yapılan inceleme; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dava dilekçesindeki anlatım ile akıl sağlığı, yaşlılık ve hastalığın yanında TMK 406. madde kapsamında savurganlık ve malvarlığını kötü yönetme sebebi ile ailesini darlık ve yoksulluğa düşürme tehlikesinden bahsedilerek kısıtlama kararı verilmesi istenmiştir.

Vesayete ilişkin davalar kamu düzenini ilgilendirmesi sebebiyle re'sen araştırmayı gerektirdiğinden; mahkemece, dava dilekçesinde davacının bildirdiği hususlar araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda mahkemece, sağlık kurulu raporu alınarak ilgilinin akli durumu değerlendirilmiş ve rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş ise de; Türk Medeni Kanunu'nun 406. maddesi yönünden herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.