muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/5132, Karar No: 2014/7974, Tarih: 07.04.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/5132 E.  ,  2014/7974 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur (HMK md. 445). Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 07.04.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2008/2035, Karar No: 2008/4581, Tarih: 09.04.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/2035 E.  ,  2008/4581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/11/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki olduğu 9 parça taşınmazı davalının 1996 yılından beri herhangi bir sözleşme veya protokol olmaksızın haksız kullandığını ileri sürerek, elatmanın önlenmesi ve yasal faiziyle birlikte 13.300.-YTL ecrimisilin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, fuzuli işgalci olmadığını, davacı Belediye ile aralarında yapılan 1990 ve 1991 tarihli kira sözleşmesi ve protokol gereği taşınmazları kullandığını,32090 ada 1 parseldeki deponun 2000 yılında kaldırıldığını belirterek davanın reddini savunmuş,ayrıca zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, davalının fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmazlara elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre, çekişme konusu 31999 Ada 2 Parsel,32090 Ada 1 parsel,30198 Ada 5 parsel sayılı taşınmazların kayden davacı belediyeye ait olduğu, davalının, bu yerlerde kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı, taşınmazların, davalı savunmasına göre, 1.4.1991 tarihli protokol gereğince 18.12.1989 ve 18.12.1990 tarihlerini kapsayan ve düzenleme tarihi olmayan, yazılı kira sözleşmesine dayanarak buraları kullandığı anlaşılmaktadır

Davacının davaya konu ettiği 30510 ada 3,4,5,7 ve 8 nolu parsellerin davalıya 1.4.1991 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1 yıl süreyle tahsis edildiğine dair davalı Belko Ltd.Şti ile Keçiören Belediye Başkanı .arasında düzenlenmiş bulunan 1.4.1991 tarihli “protokol” ile Yükseltepe Mahallesi 36.cı sokaktaki arsanın bir yıllığına yine . . imzası ile kiralandığı tarihsiz “Kira Sözleşmesi” den anlaşılmaktadır.

Davalı bu protokole ve kira sözleşmesine göre kiracı olduğunu savunmuş, mahkeme de davalının kiracı olduğunu kabul ederek davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, gerek olay tarihinde yürürlükte bulunan 1580 Sayılı Belediye Yasasının70 ve 83.cü maddelerine ve gerekse 5393 sayılı belediye yasasının 34 maddesine göre Belediyeye ait taşınmazların 3 yıla kadar kiraya verilebilmesi için Belediye encümeni, daha fazla süreli olanlarda belediye meclisi yetkilidir

Nizalı taşınmazlar, olayımızda sadece Belediye başkanının davalı ile düzenlemiş bulunduğu adi sözleşmelere göre davalının kullanımına bırakılmış olup ,aradaki ilişkinin davacı belediyeyi hukuken bağlayan bir kira sözleşmesi niteliğinde olmadığı açıktır.

Nizalı taşınmazlar, olayımızda sadece Belediye başkanının davalı ile düzenlemiş bulunduğu adi sözleşmelere göre davalının kullanımına bırakılmış olup ,aradaki ilişkinin davacı belediyeyi hukuken bağlayan bir kira sözleşmesi niteliğinde olmadığı açıktır.

Hal böyle olunca, davacı belediyenin elatmanın önlenmesi davasının kabulüne ve ecrimisil yönünden yapılacak incelemeye göre de belirlenecek haksız işgal tazminatı niteliğindeki ecrimisilin karar altına alınması gerekirken aksi gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Davacının temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 9.4.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32241, Karar No: 2018/21544, Tarih: 27.11.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/32241 E.  ,  2018/21544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1997 yılında ...'ndeki sınavı kazanarak şoför olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin ...bünyesinde çalışırken kayıtlarının 2001 yılında ... A.Ş.'den...A.Ş.'ye geçirildiğini, tüm işçilerin...işçisi olarak gösterildiğini, müvekkilinin...çalışanı olarak gözükmesine rağmen ...kadrosunda çalışan şoförlerden hiçbir farkı olmadığını, izinlerin, ihtarların, emir ve talimatların, eğitim ve disiplin işlemlerinin ...tarafından verildiğini ileri sürerek; ücret farkı,sosyal yardım farkları, ikramiye farkları, dini ve milli bayram mesai farkı,Ramazan kumanyası farkı, mesai farkı ve yemek ücretleri farkı alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle;...ile...'nin iki farklı kurum olduğunu, bu durumun mahkeme kararı ile de sabit olduğunu, ...'ın ... Büyükşehir Belediyesi'nin bir iştiraki olduğunu,...'nin kadro sıkıntısı nedeni ile bir kısım şoför ve bakımcıların 01.04.2001 ve 20.04.2001 tarihli sözleşmelere istinaden...bünyesinden...'ye hizmet vermeye başladığını, ...'ın bu hizmeti 26.05.2005 tarihine kadar ...ile imzaladığı protokollerle sunduğunu, davacının baştan beri ...Genel Müdürlüğü'nün işçisi sayılması durumunda davaya konu taleplerin muhatabının ...Genel Müdürlüğü olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davaya konu herhangi bir muvazaalı işlem bulunmadığını, 5393 sayılı Belediye Kanununun 67. maddesinin, makine techizat bakım

onarım, toplu ... ve taşıma hizmetlerinin üçüncü şahıslara gördürebilmesine imkan tanıdığını, davacının fark alacak talep hakkının olmadığını, geçmişe yönelik ikinci bir TİS'den yararlanma talebinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

onarım, toplu ... ve taşıma hizmetlerinin üçüncü şahıslara gördürebilmesine imkan tanıdığını, davacının fark alacak talep hakkının olmadığını, geçmişe yönelik ikinci bir TİS'den yararlanma talebinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; ... kayıtları,toplanan delillerin değerlendirilmesinde; ... 11. İş Mahkemesinin 2008/70 Esas, 2013/684 Karar sayılı dosyasında aynı nitelikte dava açıldığı, bu davada da her iki davalı arasında muvazaa bulunduğunu belirterek bunun tespitinin istendiği, mahkemenin taraflar arasında muvazaa bulunmadığını, davalı .... Genel Müdürlüğünün diğer davalı şirket ile hizmet alımı ihalesine dayanarak hizmet alımı yapmasının nedeninin, davacı tarafından da kabul edildiği üzere merkezi yönetimin yasal kurallara dayanarak kadrolu personel alımındaki kısıtlamalar olduğu, ... halkına toplu taşıma hizmeti verme sorumluluğu bulunan davalı .... Genel Müdürlüğünün, artan personel ihtiyaacını karşılamak için hizmet alımı ihalesi yaparak bu yöntemle sorunu çözmeye çalışmasında yasaya aykırı bir yön mevcut olmadığının belirtildiği, verilen red kararının Yargıtay denetiminden geçerek onandığı, onama kararı ile birlikte davalı taraflar arasında muvazaalı iş ilişkisinin bulunmadığı kesinleşmiş olup, mahkememizce de ... 11. İş Mahkemesinin 2008/70 Esas, 2013/684 Karar sayılı kararındaki gerekçeler yerinde görülmüş bu gerekçeler ve Yargıtay onaması da dikkate alınarak davalı taraflar arasında muvazaa bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki ilişkinin geçerli bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı ... işçisi sayılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Aynı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrasında ise, “Bu Kanunun 2. maddesinin 6.fıkrasına göre iş alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde iş müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.” düzenlemesi yer almıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 26. maddesinde ise, “Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ... hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir, ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50'sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 08.09.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 28. maddesinde, “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir, büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyeleri hakkında da uygulanır.” hükmü getirilerek söz konusu kanunda kural bulunmayan hallerde uygulanacak kanunlara ilişkin atıf kuralına yer verilmiştir.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesinde, Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile toplu ... ve taşıma hizmetlerinin süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesinde, Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile toplu ... ve taşıma hizmetlerinin süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

İETT, ... Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı genel müdürlük şeklinde örgütlenen bir kamu tüzelkişisi olup 3645 sayılı ... Elektrik, Tramvay Ve Tünel İdareleri Teşkilat Ve Tesisatının ... Belediyesine Devrine Dair Kanun ile kurulmuştur. Yine aynı Kanun ile söz konusu idarelerin görevleri...’ye devredilmiştir....İst. Konut İmar Planı ... Turizm San. ve Tic. A.Ş. ise Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesine göre kurulmuş olan ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olup sermayesinin %99 ... Büyükşehir Belediyesi’ne kalan %1’i ise ... Büyükşehir Belediyesinin diğer iştiraklerine aittir.

Davalıların yapıları ortaya konulduktan sonra davalılar arasındaki şoför ve bakım personeli hizmet alımı sözleşmeleriyle hukuken geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kurulup kurulmadığının, kurulmuş ise söz konusu ilişkinin muvazaalı olup olmadığının tespit edilmesi gereklidir.

Dosya kapsamına göre, davalı ...’nin merkezi yönetimin sınırlı kadro uygulaması sebebiyle şoför ve yardımcı personel ihtiyacını önce ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ... ... A.Ş.’den sonra yine Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan...İst. Konut İmar Planı ... Turizm San. ve Tic. A.Ş.’den hizmet alım yoluyla sağladığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. .... Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde toplu taşıma işini yapmakta olup şoför ve bakım işçisi ihtiyacını...İst. Konut İmar Planı ... Turizm San. ve Tic. A.Ş. ile aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca bu şirket üzerinden gidermektedir. Öte yandan işçilerin işe alınmalarında, işin yapılmasında ve işin yönetiminde ...söz sahibi olup işveren yetkileri ...tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca ...işçileri ile...İst. Konut İmar Planı ... Turizm San. ve Tic. A.Ş. işçilerinin aynı organizasyon kapsamında aynı işi, ...tarafından sağlanan malzeme ve araçlarla yaptıkları anlaşılmaktadır.

Alt işveren, bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkda, davalılar arasında işçi temine yönelik bir ilişki söz konusu olup geçerli bir alt işverenlik ilişkisi mevcut değildir. Diğer taraftan Belediye Kanunu’nun 67. maddesi anlamında toplu taşıma işinin alt işverene verilmesi de söz konusu değildir. Çünkü alt işverenin de işveren sıfatını taşıması ve kendi organizasyonunun bulunması gereklidir. Oysa işin yapılması için gerekli bütün donanım ve organizasyon diğer davalı ...’ye aittir. Yine 4857 sayılı İş Kanunu’na 5538 sayılı Kanunla eklenen fıkralar muvazaayı dışlayıp geçersiz bir alt işverenlik ilişkisini geçerli kabul etmeyi sağlayacak içeriğe de sahip değildir. Bu düzenlemelerde hukuka uygun bir alt işverenlik ilişkisinin kamu kurumları açısından bazı sonuçları özel olarak düzenlenmiştir.

Ayrıca davalılar arasında hukuka uygun bir alt işverenlik ilişkisi olmadığına dair iki adet iş müfettişi raporu mevcut olup, bu raporlara karşı yapılan itirazlar mahkemeler tarafından kesin olarak reddedilmiştir (... 1. İş Mahkemesi, 2010/1115 esas, 2012/695 karar ve ... 9. İş Mahkemesi, 2010/1086 esas, 2011/425 karar sayılı kararlar). Bu şekilde iş müfettişi raporundaki belirlemeler ile söz konusu dava dosyaları kuvvetli delil niteliği taşımaktadır.

Sonuç olarak, davalılar arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunmaması kayden ve...işçisi olarak gözüken davacının, başından itibaren .... işçisi olması karşısında muvazaanın olmadığına dair yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Dairemizin 25.02.2014 tarih ve 2012/38150 Esas 2014/5814 Karar sayılı bozma, 09.11.2015 tarih ve 2015/29133 Esas 2015/31688 Karar sayılı onama ilamları ile davalılar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaalı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece davacının başından beri...'nin işçisi olduğu kabul edilerek, davacının davalı ....’nin taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinden yararlanması için gerekli diğer şartların mevcut olup olmadığı ile talep ettiği alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ayrıca değerlendirildikten sonra sonucuna göre davacının talepleri hakkında karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13136, Karar No: 2022/3551, Tarih: 15.06.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/13136 E.  ,  2022/3551 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve 2018/183 - 2018/395 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 221/4-1.cümlesi ve CMK'nın 223/4-a maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Temyiz edenler : Sanık ve müdafii

Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre yapılan temyiz incelemesi sonunda dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları Dairemizin 20.12.2017 tarih ve 2017/1862 esas 2017/5796 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere;

Örgütün kurucusu, yöneticileri ve örgüt hiyerarşisinde üçüncü veya daha yukarı katmanlarda yer alan mensuplarının zaman sınırlaması olmaksızın örgütün nihai amacından haberdar oldukları yönünde kuşku bulunmamakta ise de, bir ve ikinci katmanlarda yer alanlar açısından; Devletin her kurumuna sızan mensupları vasıtasıyla kişi ve kurumlara yönelik, örgütün gerçek yüzünü ortaya koyan operasyonlara başlandığı, bu yapının kamuoyu ve medya tarafından tartışılır hale geldiği, üst düzey hükümet yetkilileri ve kamu görevlileri tarafından yapılan

açıklamalarda “paralel yapı” veya “terör örgütü” olduğuna ilişkin tespitler ve uyarıların yapıldığı, Milli Güvenlik Kurulu tarafından da aynı değerlendirmelerin paylaşıldığı süreçten önce icra edilen faaliyetlerin, nitelik, içerik ve mahiyeti itibariyle silahlı terör örgütünün amacına hizmet ettiği sanık tarafından bilindiği somut delil ve olgularla ortaya konulmasının zorunlu olduğu, işlenen bir suçta gerçekleşebilecek unsur yanılgısının kastı ortadan kaldıracağı, FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, amaca ulaşmak için her yolu mübah gören fakat sözde meşruiyetini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya özen gösterdiği somut bir gerçektir.

5237 sayılı Ceza Kanunun Genel Hükümler kısmının 30. maddesinde yer verilen hata (yanılma); genel olarak kişinin tasavvuru (zihninden geçirdirkleri) ile gerçeğin birbirine uymaması anlamına gelen bir kavramdır. Hata kural olarak iradenin oluşum sürecine etki eder ve gerçeğin yanlış biçimde tasavvuru veya bilinmemesi nedeniyle irade bozulmuş olarak doğar. Failin tasavvurunun konusu dış dünyaya ait bir şeye ilişkin olabileceği gibi, normatif dünyaya (kurallar alanına) dair de olabilir. Dış dünyayla ilgili bir şey, olduğundan farklı bir biçimde algılanması halinde unsur yanılgısından (tipiklik hatası), normatif dünyaya ait gerçekliğin farklı biçimde değerlendirilmesi halinde ise yasak hatasından bahsedilir. Unsur hatası bir algılama hatası olduğu halde, yasak hatası bir değerlendirme hatasıdır.

Failin, suçun yasal tanımında yer alan unsurların somut olayda gerçekleştiğini bilmemesi unsur yanılgısıdır. Unsur yanılgısında, fail somut olayda ne yaptığının bilincinde değildir. Failin iradesi suçun yasal tanımında yer alan unsurların gerçekleştirilmesine yönelik değildir. Bu nedenle failin kasten hareket ettiği söylenemez. Failin yanılgısı taksire dayanıyorsa, bu suç taksirle işlenebiliyorsa sorumlu tutulabilir. Buna karşılık haksızlık yanılgısında fail somut olayda ne yaptığının bilincindedir. Fakat davranışını yasaklayan normun varlığında veya yorumunda yahut hukuken tanınmayan bir hukuka uygunluk nedeninin varlığında veya hukuki sınırında hataya düşmekte, böylece davranışının meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmektedir. Yasak yanılgısı, fiilin hukuka aykırılığı hakkındaki yanılgıdır.

Failin ceza sorumluluğuna gidilebilmesi için kusurlu olması şarttır. Kusur, kınanabilirliktir. Kusurun ifade ettiği değersizlik yargısı ile fail hukuka uygun davranmadığı, haklı olan lehine karar verebilme ve hukuka uygun davranma imkanını sahip olmasına rağmen haksız olan davranışı tercih etmesi nedeni ile kınanmaktadır. Kusur yargısının temeli insanın özgür iradesidir. İnsan, özgür iradeye sahip bir varlık olması nedeniyle haklı olan davranış ile haksızlık arasında bir tercih yapma ve haklı olan davranış lehine karar verebilme, davranışlarını hukuk düzeninin gereklerine göre yönlendirebilme, hukuk düzeninin yasakladığı davranışlardan sakınma yeteneğine sahiptir. Kusur yargısının temelini oluşturan insanın irade özgürlüğü ise, haksızlık