muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/6921, Karar No: 2023/8073, Tarih: 13.09.2023

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

Somut olayda, yukarıdaki açıklamalar kapsamında, dosyada toplanan deliller, tanık beyanları, işçilik alacakları dosyasından dinlenen tanıkların beyanları bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının ayda 18 gün üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmesi gerekirken işçilik alacaklarına ilişkin dosyadan dinlenen tanık beyanları dikkate alınmaksızın hüküm tesisi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11601, Karar No: 2009/15494, Tarih: 22.10.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/11601 E.  ,  2009/15494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) ... Köyünde 4342 Sayılı Yasa gereğince yapılan mera tesbit ve tahdit çalışmalarına ilişkin tüm belgelerin (işe başlama, çalışma, askı ilan tutanağı, MS 18 ila 37 numaralı noktalara ilişkin krokiler, bu noktalara ilişkin olarak Orman Yönetimi tarafından itiraz edilmiş ise, itiraz üzerine verilen komisyon kararı, bu kararın Orman Yönetimine tebliğ edildiğine ilişkin belge, komisyon kararlarının askı ilan tarihlerini gösteren ilan tutanağı) İl ... Müdürlüğünden istenmesi,

2) İlgili kadastro müdürlüğünden yörede genel kadastro çalışmalarının yapılıp yapılmadığı sorularak, yapılmış ise buna ilişkin askı ilan tarihlerinin bildirilmesi ile mera krokisinde MS 18 ila MS 37 nolu noktalar arasında gösterilen dava konusu taşınmazla ilgili olarak kadastro çalışmasında ne gibi bir işlem yapıldığı, kadastro tesbit tutanağı düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ve kesinleşmiş tapu kayıt örneği ile kadastro tesbit tutanağı örneğinin gönderilmesi, davalı ise dava dosyasının istenmesi ve alınacak cevabi yazının dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 22/10/2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/23046, Karar No: 2022/801, Tarih: 07.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/23046 E.  ,  2022/801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18.05.2017 gün ve 2016/335 Esas, 2017/183 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümden sonra 03.12.2018 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesinin 26.12.2017 gün ve 2017/2807 Esas, 2017/2882 Karar sayılı vaki istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. maddeleri gereğince BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesine gönderilmesine, 07.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12288, Karar No: 2014/5533, Tarih: 24.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/12288 E.  ,  2014/5533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/09/2013

NUMARASI : 2013/202-2013/731

DAVA :Davacı vekili, davacının ödenmeyen fazla mesai, tatil çalışmaları karşılığı ücret, yol ve yemek bedeli alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirketin alt işverenlere verdiği hizmette arıza teknisyeni olarak işe başladığını, dava dışı şirketler ile davalı arasında asıl-alt işveren ilişkisinin varlığı bulunduğunu, işyerinde vardiyalı sistem olmasına rağmen her gün 16 saat çalıştırıldığını, Cumartesi günleri yarım gün çalışması gerekirken bu günde de aynı şekilde çalıştığını, bu çalışmalarından dolayı fazla mesai ücreti ödenmediğini, davacının bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştırıldığını, ücretinin ödenmediğini, davacının hafta tatil günlerinde de çalışma sisteminin aynı şekilde olduğunu, davacının işe alınırken yol ve yemek yardımı yapılacağının söylendiğini, davalı Kurumun da ihaleli çalışan işçilere nakdi olarak bu yardımları yaptığını kabul ettiğini belirterek, davacının ödenmeyen fazla mesai, tatil çalışmaları karşılığı ücret, yol ve yemek bedeli alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, işyerinde vardiya usulü çalışma bulunduğundan davacının fazla mesaisinin sözkonusu olmadığını, vardiya dönüşlerinde dinlenme verildiğinden hafta tatili talebinin yerinde olmadığını, davacının alt işverenlerin sunduğu servis imkanından faydalandığını, davacının ücretlerini alırken ihtirazı kayıt koymadığını, bu sebeple taleplerinin yerinde olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davalı vekili husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, işyerinde vardiya usulü çalışma bulunduğundan davacının fazla mesaisinin sözkonusu olmadığını, vardiya dönüşlerinde dinlenme verildiğinden hafta tatili talebinin yerinde olmadığını, davacının alt işverenlerin sunduğu servis imkanından faydalandığını, davacının ücretlerini alırken ihtirazı kayıt koymadığını, bu sebeple taleplerinin yerinde olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna ve davacı tarafından gösterilen, ancak davalıya karşı aynı nitelikte dava açan tanıkların beyanına itibar edilerek, davalının arıza, onarım ve bakım işini bir kısım şirketlere ihale ile verdiği, davalının asıl işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, davacının bu işte arıza teknisyeni elemanı olarak çalıştığı, günde 3 saat haftada 18 saat olmak üzere fazla çalışma yaptığı, ayda 2 defa hafta tatilinde çalıştığı, dini bayramların ilk günü hariç tün bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, davalı işverenin bu çalışmalarının karşılığını ödediğini kantılayamadığı, davacının talep edilen bu alacaklara hak kazandığı, davacının yol ücreti ve yemek ücreti talebinde bulunduğu, davalı tarafın bu ücretlerin ödendiğini savunduğu, ancak bordrolarda yol ve yemek ücreti adı altında bir ödeme kaleminin bulunmadığı gerekçesi ile hesaplanan fazla mesai ücretinden % 40, tatil çalışmaları karşılığı ücretten % 30 oranında indirim yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. İş hukukunda çalışma olgusunu, bu kapsamda fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, karşılığı ücretin ödendiğini de işveren kanıtlamalıdır.

Fazla ve tatillerde çalışma her türlü delille kanıtlanabilir. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ayrıca bu tür çalışmada işverenin resmi kurum olması halinde kurumun işin düzenlemesine yönelik uygulaması da araştırılmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun da kural olarak haftalık çalışma esası benimsenmiştir. Kanunun 41. Maddesine göre “Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır.

Diğer taraftan 6100 HMK.’un tanıkla ilgili hükümleri incelendiğinde, 240/1 maddesinde “Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir”, 250. Maddesinde ise “Tanığın davada yararı bulunmak gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, bunu iki taraftan biri iddia ve ispat edebilir” kurallarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan 6100 HMK.’un tanıkla ilgili hükümleri incelendiğinde, 240/1 maddesinde “Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir”, 250. Maddesinde ise “Tanığın davada yararı bulunmak gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, bunu iki taraftan biri iddia ve ispat edebilir” kurallarına yer verilmiştir.

Dosya içeriğine göre davacı tarafından dinlenen tanıklar, davalı işveren aleyhine aynı isteklerle dava açan, davalı ile uyuşmazlık içinde olan ve dolayısı ile davada yararı bulunan kişilerdir. Bu kişilerin tanıklıklarına Dairemiz uygulaması uyarınca itibar edilemez. Kaldı ki anılan normatif hükümler karşısında da tanıklıkları sonuca etkili değildir. Bu nedenle davacının bu konuda var ise bildirdiği diğer delilleri toplanmalı, dayanmış ise işin düzenlenmesine ilişkin kayıtları gerekirse bilirkişi marifeti ile işyerinde kesif yapılarak incelenmeli, rapor alınmalı ve sonucuna göre fazla mesai ve tatil çalışmaları varsa hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ve davada yararı bulunan ve işveren ile ihtilaf halinde olan tanıkların soyut beyanına dayanarak anılan alacakların kabulü hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2470, Karar No: 2018/548, Tarih: 17.01.2018

**7. Ceza Dairesi         2016/2470 E.  ,  2018/548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Petrol kaçakçılığı

HÜKÜM : Sanıklar ..., ... hakkında beraat; sanık ... hakkında hükümlülük, müsadere, tasfiye, aracın iadesi

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Katılan EPDK vekilinin sanıklar ... ve ... hakkında 5015 sayılı Yasaya muhalefetten verilen beraat kararlarının temyizi üzerine yapılan incelemede;

Sanık ... hakkında, 5015 sayılı Yasaya muhalefet ve haksız rekabet suçlarından dolayı ayrı ayrı kamu davası açıldığı; Haksız rekabetten açılan kamu davasının 5015 sayılı Yasaya muhalefet suçundan açılan dava ile birleştirilmesine karar verildiği halde, yargılama sonucunda herhangi bir karar verilmediği görülmekle beraber zamanaşımı süresi içerisinde açılan haksız rekabet davası hakkında mahallinde her zaman karar verilebileceği mümkün görülmekle,

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre katılan kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

II-Sanık ... müdafiinin temyizi üzerine yapılan incelemede;

Davaya konu kaçak LPG hakkında 04/07/2009 tarihinde tasfiye kararı verildiğinin anlaşılması karşısında, LPG tasfiye edilmemiş ise 5015 sayılı Yasanın ek 5/1-son maddesinin yollamasıyla 5237 sayılı TCK.nun 54/4. maddesi uyarınca müsaderesine karar verilmesi, tasfiye edilmiş ise; tasfiye bedelinin hazine adına irad kaydına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

35 P 2009 plakalı araç ile ilgili müsadere maddesinin 5015 sayılı Yasanın Ek 5/1-son delaletiyle TCK.nun 54/1. maddesi yerine, hükümde 5015 sayılı Yasanın ek 5/1 maddesi olarak gösterilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasının müsadereye ilişkin kısmında yer alan "5015 sayılı Yasanın ek 5/1. maddesi gereğince ZORALIMINA" ibaresi çıkarılarak, yerine "Dava konusu kaçak olduğu anlaşılan LPG nin tasfiye edilmemiş ise 5015 sayılı Yasanın ek 5/1-son maddesinin yollamasıyla 5237 sayılı TCK.nun 54/4. maddesi uyarınca müsaderesine, tasfiye edilmiş ise tasfiye bedelinin Hazine adına irad kaydına," ifadesinin eklenmesi yine 35 P 2009 plakalı araç ile ilgili müsadereye ilişkin kısımda "5015 sayılı Yasa ek 5/1" ibaresinin çıkartılması, bunun yerine "5015 sayılı Yasanın ek 5/1-son delaletiyle TCK.nun 54/1. maddesi" ibaresinin yazılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1233, Karar No: 2012/2133, Tarih: 26.03.2012

**1. Ceza Dairesi         2010/1233 E.  ,  2012/2133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : TCK.nun 81/1,29/1,62/1 maddeleri uyarınca 15 sene hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ün kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, tahrike ve takdire ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin niteliği ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin haksız tahrikte indirim oranına vesaireye, katılan vekilinin kararın usule ve yasaya aykırı olduğuna yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanığın suçta kullandığı adli emanetin 2009/4739 sırasında kayıtlı ... Paslanmaz Bursa ibareli 6136 sayılı Yasa kapsamına girmeyen bıçağın maktule ait olduğu anlaşılmakla, bıçağın maktulün mirasçılarına iadesine yerine müsaderesine kararı verilmesi yasaya aykırı olduğundan, hüküm fıkrasının müsadereye ilişkin (6) nolu bendinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine "Adli emanetin 2009/4739 sırasında kayıtlı olup 6136 sayılı Kanun kapsamına girmeyen ve maktule ait olduğu anlaşılan iki bıçağın maktulün mirasçılarına iadesine" ibaresinin eklenmesine karar verilmek suretiyle CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak DÜZELTİLEN, resen de temyize tabi hükmün kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 26/03/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/840, Karar No: 2020/262, Tarih: 27.01.2020

**21. Hukuk Dairesi         2019/840 E.  ,  2020/262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasındaki tespit davası nedeniyle bölge adliye mahkemesince verilen hükmün davalı kurum vekilince duruşmasız, davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, temyiz konusu hükme ilişkin dava, HMK’nun 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

A)Davacı istemi;

Davacı, davalı işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Yasanın Ek 5/II maddesi kapsamında olduğundan bahisle itibari hizmet süresinin tespiti ile sigortalılık süresine eklenmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı ... Başkanlığı vekili, itibari hizmet süresinden istifade edilebilmesi için sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışması ve 506 sayılı Kanunun Ek 5.madde II. bendinin (a-f) alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin gerçekleşmiş olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Ambalaj ve Baskı San. ve Tic. A.Ş. vekili, şirketin 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin II. bendinde yer alan “basım ve gazetecilik işyerleri” niteliğinde olmadığını, işyerinde çalışma koşullarını ağırlaştıracak ve itibari hizmet süresinden yararlanılması sonucunu doğuracak koşulların bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ;

Mahkemece, işyerinde yapılan fleksibıl ambalaj üretiminin dava konusu dönem yönünden geçerli olan 506 sayılı Kanunun Ek 5. Maddesi uyarınca basım işi kapsamında olduğu, ayrıca aynı maddenin II. bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı olumsuz çalışma koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ;

Mahkemece, işyerinde yapılan fleksibıl ambalaj üretiminin dava konusu dönem yönünden geçerli olan 506 sayılı Kanunun Ek 5. Maddesi uyarınca basım işi kapsamında olduğu, ayrıca aynı maddenin II. bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı olumsuz çalışma koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Bölge Adliye Mahkemesince,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.03.2018 tarihli, 2015/21-3882 E., 2018/462 K. Sayılı kararına göre ‘matbaanın bu kadar geniş bir alanda kullanılmasına rağmen 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Ek 5’inci maddesinde düzenlenen basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet gösteren iş yeri kabul edilmesinin hak ve eşitliğe uygun kabul edilemeyeceği’ , davalı işyerinin üretime yönelik bölümlerinin ek 5/II-a,b maddesinde belirtilen ortama sahip işyeri olduğu, davacının fiili çalışmasını üretim bölümünde geçirmiş olması sebebiyle, 506 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu dönemde çalıştığı süre için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarının bulunduğu belirtilerek ilk derece mahkemesinin kararı bu yönüyle hukuka uygun bulunmuş;ancak, itibari hizmet süresinin hesabında 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasına göre, hesaplanan sürede küsuratın tam sayıya tamamlanamayacağı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davacının hak kazandığı itibari hizmet süresi yeniden hesaplanmak suretiyle davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

E) Temyiz ;

..., işyerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığını,506 sayılı Yasanın Ek 5 maddesinde belirtilen basım işyeri koşulunun oluşmadığını belirterek temyiz etmiştir.

Davalı .... Ambalaj ve Baskı San ve Tic.AŞ vekili ,işyerinde esnek ambalaj üretimi yapıldığını,basım ve gazetecilik işyeri olarak nitelendirilemeyeceğini ,II. bendin a-f alt bentlerinde yazılı olumsuz koşulların da gerçekleşmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;

Dava,itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının tespiti istenen dönemde davalı işyerinin üretim bölümünde baskı operatörü olarak çalıştığı,mahkemece keşif yapıldığı,bilirkişi raporunda işyerinde gıda, kozmetik, çikolata, evcil hayvan maması vs. gibi ürünlerin ambalaj ve baskısı, esnek ambalaj üretimi yapıldığı, baskı, laminasyon ve dilme makinelerinin aynı hol içinde bulunması nedeniyle kullanılan kimyasalların tüm ortama yayıldığı,havalandırma sisteminin yeterli olmadığı tespitlerine yer verildiği,tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.

İtibari hizmet, gerçekte çalışılmayan ve prim ödemesi olmayan sürelerin kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle sigortalılık süresine eklenmesine, böylece,ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bir kısım sigortalıların daha erken yaşlılık aylığından yararlanmalarına imkan sağlamaktadır.

506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı 11.08.1977 günlü 2098 sayılı yasa ile girmiştir.

İtibari hizmet, gerçekte çalışılmayan ve prim ödemesi olmayan sürelerin kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle sigortalılık süresine eklenmesine, böylece,ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bir kısım sigortalıların daha erken yaşlılık aylığından yararlanmalarına imkan sağlamaktadır.

506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı 11.08.1977 günlü 2098 sayılı yasa ile girmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi II bendinde 20/06/1987 tarihli 3395 sayılı Kanununun 13. maddesiyle yapılan değişikle itibari hizmetten yararlananların kapsamı genişletilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan Ek 5 madde II numaralı bendinde , “Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılardan,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerlerinde” hizmeti geçenlerin sigortalılık süresine ,bu sürelerin her tam yılı için 90 gün ekleneceği belirtilmiştir.

Sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalıların da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayılı ve sınırlı bir biçimde belirtildiğinden bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun ,yasada sayılan sigortalılar ve işyeri kapsamına girmediği sürece itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir.

İtibari hizmetten yararlananların emsallerine göre ayrıcalıklı şekilde erken emekli olabilme avantajı nedeniyle ,uygulamada ,yasanın kapsamının genişletilmesi amacıyla ve düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurular olmuştur.