muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/12929, Karar No: 2020/1583, Tarih: 20.01.2020

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31/05/2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08/06/2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05/07/2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05/07/2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05/07/2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31/05/2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05/07/2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08.06.2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

Bu itibarla, yargılama sırasında öncelikle suça konu atığın cinsi ve alıcı ortam olan toprağa bırakıldığı tarihe göre tabi olduğu yönetmelik belirlenerek, ilgili yönetmeliğin hangi maddesinde veya ekinde bahsedilen atık kapsamına girdiği kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, ayrıca bütün bu hususlar Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde kararda açıkça gösterilmelidir.

III - Yargılamaya Konu Olay

Sanık ...’in taşıma işi için anlaşma yaptığı fabrikaya ait moloz atıkları yanında tehlikeli katı atıkları da kontrolünde olan traktöre yükleyip vahşi çöp depolama alanına doğru nakletmesi eylemi ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 20/j, ek 1. maddesi ile anılan yönetmeliklere aykırı davranılarak alıcı ortam olan toprağın, dolayısıyla çevrenin kasten kirletildiği sonucuna ulaşıldığından sanık ... hakkında mahkumiyet kararı verilmesi ve sanık ... hakkında kurulan hüküm açısından, sanık ...’in olay günü sanık ...’nın talimatıyla atılı suçu söz konusu alana döktüğüne dair tüm dosya kapsamında delil elde edilemediğinden beraat kararı verilmesi hukuka uygun bulunmuştur.

IV – Sonuç ve Karar

IV – Sonuç ve Karar

1. Sanık ...’e yükletilen çevrenin kasten kirletilmesi eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

2. Sanık ... hakkında kurulan beraat hükmünün de usul ve yasaya uygun olduğu,

Anlaşıldığından, sanık ... ve katılan Denizli ...’nün ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 20/01/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2722, Karar No: 2025/3329, Tarih: 16.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2722 E.  ,  2025/3329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1839 E., 2024/453 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2013/303 E., 2022/271 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacı ...'in okulunun program yapması nedeni ile öğretmenlerinin gözetiminde 20.10.2012 tarihinde Büyükşehir Belediyesine ait Gençlik Kampına izcilik kampı yapmak üzere götürüldüğünü, çadırların yapılması sırasında davacı ...'in gençlik kampı içerisinden geçen elektirik tellerinden elektirik çarpması sonucu hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, bu yaralanmanın davacının öğretmenlerinin dikkatsiz ve özensiz olarak elektirik tellerinin altına çadır kurdurmaları, Büyükşehir Belediyesine ait kamp görevlilerinin ise gerekli önlemleri almayarak tel altına çadır kurdurmaları neticesinde gerçekleştiğini, davalı şirketin ise bakım sorumluluğu olmasına rağmen çok alçak seviyeden tellerin geçirilmesi, tellerin aşağıya sarkmasından dolayı kusurlu olduğunu, davacının bu olay nedeni ile ciddi şekilde yaralandığını, vücudunda ikinci derecede yanıklar oluştuğunu, tedavi sürecinde toplam on üç kez ameliyat olduğunu, halen fizik tedavisinin devam ettiğini, kazadan dolayı tedavi sürecinde hem davacı ...'in hem de anne ve babası olan diğer davacılar ... ve ...'in maddi ve manevi olarak kazanın etkisinden kurtulamadıklarını, davacı ...'in uzun yıllar sürecek sakatlığı bulunduğunu ve iş kaybı zararı oluştuğunu ileri sürerek; davacılardan ... için 5.000,00 TL iş gücü kaybı ve maddi tazminatın, 300.000,00 TL manevi tazminatın ve 1.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan masrafların; ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 50.000,00 TL manevi tazminatın; ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işyeyecek yasal faiziyle davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davalıya husumet yönetilmeyeceğini, yöneltilen kusur ve sorumluluk iddiasını kabul etmediklerini, olayın meydana geldiği bölgede davalı şirketin elektrik tesisatının bulunduğunun doğru olduğunu, olayın meydana geldiği mahalde mevcut ... ve ... hat ve dağıtım trafolarının ... Büyükşehir Belediyesine ait olduğunu, dolayısıyla davalı şirkete ait olmayan bir hattan kaynaklanan bu olay nedeniyle kusur ve sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalının hattan sorumlu olmamasına rağmen hattın bakımını yaptığını, olayın davacının kendi kusuruyla meydana geldiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; çadır yeri olarak görünmeyen yere çadır kurulumu ve çadır kurdurmanın bir yönetmeliğe dayanıp dayanmadığı hususları ile davacının mütefarik kusuru bakımından idari yargılamada değerlendirilmeler yapılarak Milli Eğitim Bakanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının kusurlu bulundukları nazara alınarak; kazanın meydana geldiği hat ve dağıtım trafolarının ... Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, yetki ve sorumluluk alanı dışında meydana gelen dava konusu olayda direklerin davalı şirket tarafından değiştirilmediği, olayda davalının kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvuru dilekçesinin, süre yönünden reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı 07.09.2022 tarihinde harçları yatırarak istinaf yoluna başvurduklarını, istinaf başvurusunun süresinde olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, elektrik çarpması nedeniyle uğranılan bedensel zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiş ise de; gerekçeli kararın davacı vekiline 12.07.2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, istinaf başvurusu süresinin son gününün 26.07.2022 tarihi olduğu, bu tarihin adli tatil içinde kaldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 104. maddesi gereği, istinaf süresinin son gününün 08.09.2022 tarihine denk gelmesi nedeniyle davacılar vekilinin 07.09.2022 tarihli istinaf başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmakla; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile başvurunun incelenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması kararın usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca BOZULMASINA, istinaf incelemesinin yapılması için dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

16.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/666, Karar No: 2019/1751, Tarih: 20.03.2019

**1. Ceza Dairesi         2019/666 E.  ,  2019/1751 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SS.ÇOCUK : ...

KATILANLAR : 1...., 2.Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

SUÇ : Çocuğu öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : TCK.nin 82/1-e, 35, 29, 62. maddeleri uyarınca; 7 yıl 11 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, suça sürüklenen çocuk ...'ın mağdur çocuk 'a yönelik eyleminin sübutu kabul, haksız tahrike ve takdire ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma ilamına uyularak verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan suça sürüklenen çocuk müdafiinin suç vasfına, öldürme kastı bulunmadığına, eylemin taksirle işlendiğine, katılanlar vekilinin haksız tahrik bulunmadığına, katılan Bakanlık vekilinin takdiri indirim nedeni bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

1 -Suça sürüklenen çocuk hakkında Van 1. Çocuk Mahkemesinin 25/10/2013 tarihli duruşmadaki gözlemi ile Erciş Devlet Hastanesinin 28/11/2013 tarihli ve Yüzüncü Yıl Üniversitesinin 06/05/2015 tarihli Sağlık kurulu raporlarının içeriğine göre, suça sürüklenen çocuğun doğum tarihi konusunda tereddüt oluştuğundan, suç tarihi itibariyle gerçek yaşının tespiti için, Erciş Devlet Hastanesinde ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi Hastanesinde çekilmiş olan film ve grafilerin temin edilip, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna gönderilmesi, raporlar arasındaki çelişkiyi de giderecek şekilde, suç tarihi itibariyle yaşının tespitine ilişkin rapor alınması, kendisinin ve kardeşlerinin okula başlama kayıtlarının getirtilmesi, gerçek yaşı ile nüfus kaydının uyumsuz olması durumunda, nüfus temsilcisinin de katıldığı duruşmada yaş tashihi konusunda bir karar verilmesinden sonra davanın esası hakkında hüküm kurulması yerine, 01/07/1997 doğumlu olup suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun yaşı tashih edilmeden TCK'nin 31/3. maddesinin uygulanması suretiyle CMK'nin 218 ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesine aykırı davranılması,

2-Kabule göre de; mağduru av tüfeği ile ateş ederek yaraladıktan sonra olay yeri yakınlarından temin ettikleri araçla tanık Doğukan ile birlikte mağduru hastaneye götüren suça sürüklenen çocuk hakkında, gönüllü vazgeçme nedeniyle TCK'nin 36. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışmasız bırakılması,

Bozmayı gerektirmiş olup sanık müdafii, katılanlar vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 20/03/2019 günü, oy birliğiyle karar verildi.