muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4413, Karar No: 2017/1292, Tarih: 23.03.2017

kullanılıp kullanılmadığı hususları ile bunlara ilişkin belgelerin dava dışı ... İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü ile Adana Orman İşletme Bölge Müdürlüğü'nden ayrı ayrı sorulup; belge, tutanak, harita, proje, yazışma suretleri getirtilmelidir. Verilecek cevaplara göre dayanak sözleşme gereği işin yapıldığına dair bu kurumlarda bilgi belge, tutanak, kayıt, harita ve proje bulunmaması halinde, davacı işi yapıp teslim ettiğini kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilmesi, yapıldığının bildirilmesi halinde celp edilecek tutanak belge ve diğer kayıtlara göre vekilin vekâlet süresi sona ermiş olmakla birlikte davalı iş sahibince yetkisiz vekilin yaptığı işlemleri ve sözleşmeyi benimsediği ve icazet verdiği kabul edilerek, konusunda uzman teknik bilirkişi marifetiyle gerekirse mahallinde keşif de yapılarak sözleşme gereği davacının yapıp teslim ederek hak ettiği iş bedeli gerekçeli ve denetime elverişli rapor ile hesaplattırılıp, sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece bu husus üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile davanın reddi doğru olmamıştır.

Yerel mahkeme kararınının bu gerekçe ile bozulması gerekirken sözleşmeden önceki bir iç yazışmadan hareketle benimsendiği kabul edilerek bozulduğu bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından karar düzeltme talebinin kabulü uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile Dairemizin 17.05.2016 gün 2015/3977 Esas 2016/2820 Karar sayılı bozma ilâmının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün yazılı değişik gerekçeyle BOZULMASINA, ödediği karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen davalıya geri verilmesine, 23.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9202, Karar No: 2022/12048, Tarih: 12.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/9202 E.  ,  2022/12048 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 55. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... Tersane Komutanlığı 91. Metal Kaplama Fabrikasında Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalıştırılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında bir işte çalışmasına rağmen söz konusu madde hükmüne aykırı olarak günde 8,5 saat çalıştırıldığını, toplu ... sözleşmesinin 52 nci maddesinde öngörülen kısa çalışma priminin ödenmediğini, daha evvel aynı hususta ... 20. ... Mahkemesinde seri nitelikte açılan davalar sonucunda ilgili işyerinin Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalıştırılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında olduğunun belirlendiğini ileri sürerek, fazla çalışma ve kısa çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı def'ini ileri sürmüş ve davacının işyerinde (A) grubu idareci olarak çalışması, Sağlık Kuralları Bakımından Günde 7,5 Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelikte belirtilen işleri fiilen yapmayan ve ilgili işlerin zararlı etkilerine maruz kalmayan çalışanlardan olması nedeni ile Yönetmelik kapsamında kabul edilmeyeceğini, davacının taleplerinin tamamen haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının günde 7,5 saat çalışması gereken işlerde çalıştığı gerekçesiyle bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre ıslaha karşı zamanaşımı itirazı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının günde 7,5 saat çalışması gereken işlerde çalıştığı gerekçesiyle bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre ıslaha karşı zamanaşımı itirazı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının idareci olup Yönetmelikte belirtilen işleri fiilen yapmayan ve Yönetmelik'te belirtilen işlerin zararlı etkilerine maruz kalmayan yönetim, denetim, koordine, kontrol ve benzeri işleri yürüten fabrika şefi, kısım şeflerinin 7,5 saat çalışma kapsamına alınmasının söz konusu Yönetmelik'e ve ilgili kanuna uygun olmaması nedeniyle 8,5 saat çalışma kapsamına alındığını, öte yandan davacının haftalık 45 saati aşan çalışması bulunmadığından fazla çalışma yapmadığını, davacının (A) grubu idareci olması nedeniyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40 ıncı maddesi kapsamında kısa çalışma primi alma hakkına sahip olmadığını, faiz türü ve başlangıcının hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararında, hüküm altına alınan fazla çalışma ücret alacağı yönünden toplu ... sözleşmesinde öngörülen ödeme tarihlerinden itibaren ve kısa çalışma prim alacakları yönünden dava ve ıslan tarihinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizi uygulandığı, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 53 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenlemeye göre; toplu ... sözleşmesine dayanan ... davalarında, toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarından ödeme günü açıkça kararlaştırılmış olanlar bakımından belirlenen ödeme tarihi, ödeme günü tespit edilmemiş olanlar yönünden ise işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizine karar verilmesi gerektiği, 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre; en yüksek işletme kredisi faizinin uygulanabilmesi için işçilik alacağının toplu ... sözleşmesinden doğmuş olmasının gerektiği, yasal bir hakkın toplu ... sözleşmesinde tekrar edilmiş olmasının bu konuda yeterli olmadığı, buna göre ilgili toplu ... sözleşmesinin 51/b maddesinde ödeme günü açıkça kararlaştırıldığından fazla çalışma ücret alacağı yönünden faiz başlangıç tarihlerinin, toplu ... sözleşmesinde öngörülen ödeme tarihi olarak belirlenmesinde isabetsizlik olmasa da hüküm altına alınan fazla çalışma ücret alacağına en yüksek işletme kredisi faizi uygulanmasının isabetsiz olduğu, dava ve ıslah tarihinden itibaren en yüksek işletme kredisi oranını geçmeyecek şekilde en yüksek banka mevduat faizi uygulanması gerektiği kanaatiyle davalının istinaf başvurusunun uygulanan faiz yönünden kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş gerekçeden farklı olarak kısa çalışma primi alacağına dava ve ıslah tarihinden itibaren en yüksek işletme kredisi oranını geçmeyecek şekilde en yüksek banka mevduat faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; her iki alacak yönünden de en yüksek işletme kredi faizi uygulanması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının çelişkili olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Yönetmelik kapsamına giren işlerde çalışma iddiası ve buna göre kısa çalışma primi ile fazla çalışma ücretinin ispatı, arabuluculuk son tutanak tarihini aşan talepler bakımından dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği, hesaplama unsurları, kısa çalışma prim alacağına uygulanan faiz türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Yönetmelik kapsamına giren işlerde çalışma iddiası ve buna göre kısa çalışma primi ile fazla çalışma ücretinin ispatı, arabuluculuk son tutanak tarihini aşan talepler bakımından dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği, hesaplama unsurları, kısa çalışma prim alacağına uygulanan faiz türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalıştırılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik hükümleri.

2.7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" kenar başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca; "Kanuna, bireysel veya toplu ... sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Maddenin ikinci fıkrasında ise "... Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi yer almaktadır.

3. 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 117 nci maddesi şöyledir:

"Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bugünün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır."

4. 6356 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ... vekillerinin aşağıda yer alan (2) ve (3) numaralı paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 6356 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ... vekillerinin aşağıda yer alan (2) ve (3) numaralı paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından fazla çalışma ücreti ve toplu ... sözleşmesi hükmü gereği kısa çalışma primi alacağının tahsili için arabulucuya başvurulmuş, anlaşamama nedeniyle son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda hesaplamalar dava tarihi esas alınarak yapılmıştır. Arabuluculuk faaliyeti ise tarafların anlaşamadığına ilişkin düzenlenen son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirilmiştir. Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan, son tutanak tarihi 17.10.2018 ile dava tarihi 02.11.2018 tarihleri arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği dikkate alındığında, Mahkemece, bu döneme ilişkin talebin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3. Hüküm altına alınan alacakların her ikisi için de en yüksek işletme kredisi faizi uygulanması gerekir. Bölge Adliye Mahkemesince faiz yönünden hatalı belirleme ile gerekçe hüküm çelişkisi yaratılarak hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

4. Kısa çalışma prim alacağı yönünden toplu ... sözleşmesinde bir ödeme günü belirlenmiş değildir. Dairemizin yerleşik uygulaması uyarınca, işçi muaccel alacaklarını tek tek belirtmek kaydıyla ihtarname ile işvereni temerrüde düşürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarının belirtilmesi gerekmez. Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak bu bağlamda değerlendirildiğinde dava konusu alacakların dava tarihinden önce arabuluculuk aracılığıyla talep edilmesi karşısında davalı işverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davalı işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı durumlarda da geçerlidir. Dolayısıyla Mahkemece kısa çalışma primi alacağına ilişkin arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava ve ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi hükmü davalının istinaf etmesi nedeniyle bozma gerekçesi yapılmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3042, Karar No: 2025/2227, Tarih: 12.02.2025

**4. Hukuk Dairesi         2022/3042 E.  ,  2025/2227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1293 E., 2021/2130 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Uzunköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/333 E- 2019/32 K

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından, davalı ... aleyhine açılan alacak davası neticesinde davalı ...'dan alacaklı olduğunun kesinleştiğini, davalı borçlu aleyhine icra takibine geçildiğini, icra emrinin tebliğinden 3 gün sonra adına kayıtlı gayrımenkulleri kızı olan diğer davalıya devrettiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.01.2019 gün, 2019/333 E- 2019/32 K sayılı ilamı; taşınmazların tapuda gösterilen satış bedeli ile rayiç bedelleri arasında fahiş fark olduğu, davalıların anne-kız olmaları nedeni ile aralarındaki tasarrufun İİK'nun 278/3-1 maddesine göre bağış niteliğinde olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davalıların iyiniyet kurallarına aykırı olarak alacaklıdan mal kaçırma gayesi ile hareket ettikleri kanaatine varılmakla, davanın kabulü ile, Tekirdağ ili ... ilçesi ... Mahallesinde kain 128/6, 128/7 ve 128/8 parsel ile İstiklal Mahallesinde kain 623/3 parselde 2/32 arsa paylı A Blok 1. kat 4 nolu bağımsız bölümlere ilişkin 17.03.2016 tarihli 2253 yevmiye nolu tasarrufların iptaline, davacıya Uzunköprü İcra Müdürlüğünün 2015/3116 Esas sayılı takip dosyasındaki alacaklarına yetecek kadar kadar cebri icra yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 30.12.2021 gün, 2019/1293 E.- 2021/2130 K. sayılı kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin yetkili olmadığını, dava şartlarının oluşmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2004 sayılı Kanun'un 277 ve devamı maddelerine göre açılmış, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin yetkili olmadığını, dava şartlarının oluşmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2004 sayılı Kanun'un 277 ve devamı maddelerine göre açılmış, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, her ne kadar dava konusu gayrımenkulün tapuda gösterilen değeri ile tasarruf tarihindeki gerçek değeri arasında misli aşan fark bulunsa da İİK madde 278/2 e göre aranan hacizden doğru geriye 2 yıllık sürenin geçirildiğinin anlaşılması sebebi ile davanın bedel farkı bulunduğu gerekçesi ile kabulüne karar verilmesi doğru değil ise de; davalı ... Ülger'in davalı borçlunun kızı olarak davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişi olmasına, dava konusu tasarrufların İİK madde 280/1 gereğince iptale tabi bulunmasına göre davalılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8862, Karar No: 2021/15014, Tarih: 13.12.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/8862 E.  ,  2021/15014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 31/b maddesi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce istinaf isteminin davalı yönünden esastan reddine, davacı yönünden kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 31/b maddesi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nce davalı idare vekili yönünden esastan reddine, davacı vekili yönünden ise kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre, davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile gerekçeli kararın vekalet ücretine ilişkin bendi yönünden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17484, Karar No: 2021/7941, Tarih: 08.03.2021

**4. Ceza Dairesi         2020/17484 E.  ,  2021/7941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanun'un 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.