muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1333, Karar No: 2024/7815, Tarih: 18.09.2024

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanan tazminat alacağı ile ilgili icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”, aynı Kanun'un 85 inci maddesinin son fıkrasında ise, “(Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakta olup uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.

Bölge Adlliye Mahkemesince, işleten olan davalı ... de tazminattan sorumlu olduğu halde yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümününde açılanan sebeple; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6662, Karar No: 2018/1370, Tarih: 19.02.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/6662 E.  ,  2018/1370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... için:

2006 takvim yılında sahte belge düzenleme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 2007 takvim yılında sahte belge düzenleme suçundan beraat,

Sanık ... için:

2007 takvim yılında sahte belge düzenleme suçundan beraat.

1-Sanıklardan ... hakkında “2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 231. maddesine göre verilen "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ilişkin karara karşı aynı Kanun'un 231/12 maddesine göre itiraz yolu açık olup temyiz olanağı bulunmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yapılan itirazın, Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 12/02/2014 tarih ve 2014/248 değişik iş numaralı kararı ile reddedilerek kesinleştiği anlaşılmakla; dosyanın bu yönden incelenmeksizin mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,

2-Sanıklardan ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan verilen beraat hükmüne yönelik sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanık müdafiinin, sanık hakkındaki beraat hükmünün gerekçesine yönelik bir temyiz talebinin bulunmaması nedeniyle temyizde hukuki yararı olmadığından, vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

3-Sanıklardan ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” ve sanıklardan ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

3-Sanıklardan ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” ve sanıklardan ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Sanıklar hakkında 2007 takvim yılında sahte fatura düzenlemek ya da kullanmak suçlarından 213 sayılı Yasanın 367. maddesine göre usulüne uygun verilmiş bir mütalaa bulunmadığı anlaşılmış ise de, zamanaşımının olumsuz bir muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olduğu cihetle; Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen sahte fatura düzenlemek ve kullanmak suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, süreyi kesen son işlem olan sanıkların sorgularının yapıldığı 03.12.2009 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Kanun'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 19.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19518, Karar No: 2023/8833, Tarih: 12.07.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/19518 E.  ,  2023/8833 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/768 E. 2021/243 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasındaki rücuen tahsil talebine dayalı itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket nezdinde kredi konut sigorta poliçesi ile sigortalı ... ... ...'ın maliki olduğu dairede 17.03.2012 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde hasar oluştuğunu, söz konusu hasar nedeniyle sigortalıya 11.04.2012 tarihinde 12.796,00 TL tazminat ödendiğini, 04.04.2012 tarihli ekspertiz raporunda yangının çıkış noktasında herhangi bir elektrik tesisatının bulunmadığı, ev içerisinde kimsenin olmadığı, yangını gören komşular tarafından verilen bilgiye göre yangının oturma odasındaki sobanın etrafında başladığının tespit edildiğini, davalıya ait dairenin soba baca deliğinden düşen kıvılcımların bacanın altında bulunan oturma grubunu tutuşturması sonucunda çıktığının belirtildiğini, sigortalıya ait dairenin alt katında oturan davalının oluşan zararın giderilmesinden sorumlu olduğunu, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalı aleyhine Gaziosmanpaşa 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/1633 ... dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; yangının meydana gelmesi olayında kendisinin bir ilgisi olmadığını, yangının çıkış nedeninin kendi dairesinden kaynaklanmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...gerek itfaiye raporundan gerekse tanık anlatımlarından yangın çıkan dairenin alt katında bulunan ve davalıya ait olan dairede sobanın yanmadığı, bu nedenle de yangın olayı sonucu oluşan zarar ile davalının taşınmazındaki baca arasında uygun illiyet bağı kurulamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun karara esas alınmasının doğru olmadığını, Mahkemece maddi vakıa ve delillerin hatalı değerlendirildiğini, tespit edilen hususlara göre yangının kendiliğinden meydana geldiği sonucuna ulaşıldığını, bunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, dosyaya mübrez belgelerden yangının başlangıç noktasının yangın mahallinde bulunan iki çekyatın birleşme noktası olduğu ve bu noktanın üst tarafında baca bulunduğu ve davalının maliki bulunduğu dairede ısınmak için soba kullandığının tespit edildiğini, olay nedeni ile sigortalının davalı ... şirketine yapmış olduğu hasar ihbarında da bacanın altındaki oturma grubunun ve bacanın yanındaki tavan kısmının tamamen yandığının tespit edildiğini, dosyanın tamamından meydana gelen yangının davalı tarafından kullanılan sobanın bacasından düşen kıvılcımlar nedeniyle meydana geldiğinin açık olduğunu, bilirkişi raporu ile ekspertiz raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için konusunda uzman bilirkişi heyetinden denetime elverişli rapor alınması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacı ... şirketi tarafından sigortalısının evinde yangın nedeni ile meydana gelen zararın konut sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi nedeni ile haksız fiil sorumlusundan rücuen tahsili talebine ilişkin olarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 ... İcra ve İflas Kanunu 67 inci maddesi, 6102 ... Türk Ticaret Kanunu 1472/1 inci maddesi, 6098 ... Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; dosya kapsamında mevcut yangın raporu ve ekspertiz raporu ile Kimya Mühendisi bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde dava konusu yangının çıkış nedenine işaret edecek hiç bir yangın kaynağına rastlanmadığı, meydana gelen hasar ile davalının soba bacası arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı ve yangının meydana geliş nedeninin tespit edilemediğinin anlaşılmasına göre; karar, usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

12.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15554, Karar No: 2012/24962, Tarih: 07.12.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/15554 E.  ,  2012/24962 K.**

**"İçtihat Metni"**

1-... 2-... 3-... 4-... 5-... (Kendisine Asaleten, ..., ... ve ...'e Velayeten) adlarına Av. ... ile 1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. ... 2- ... 3- ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. aralarındaki dava hakkında Bursa 5 İş Mahkemesinden verilen 22.03.2012 günlü ve 881/234 sayılı hükmün, davalılardan Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Bursa Ticaret Sicil Memurluğu yazısında davalı şirketin en son tescilli adresi "... Mah. ... Cd.... Sk. No:25 K:2 Yıldırım-Bursa" olduğunun bildirilmesine rağmen, gıyabi hükmün davacı tarafça bildirilen adrese tebliğat kanunu 35. maddesine göre tebliğ yapıldığı dolayısıyla gıyabi kararın usulünce tebliğ edilmediği ayrıca, ölen ...'a ait veraset ilamının da dosyada bulunmadığı anlaşılmakla; gecikmeye ve yeni bir geri çevirmeye mahal verilmeksizin, davalı şirketin Ticaret Sicilinde kayıtlı en son adresine usulüne uygun tebliğinin sağlanarak ve...'ın veraset ilamı eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının bu noksanlık giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 07.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15455, Karar No: 2018/1654, Tarih: 13.02.2018

**5. Hukuk Dairesi         2016/15455 E.  ,  2018/1654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 13/02/2018 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, sözlü açıklamaları da dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

1-Dava konusu taşınmaza aynı kamulaştırma kapsamında kalan yakın 2417 ada 17 parsel sayılı taşınmaza aynı değerlendirme tarihinde 165 TL değer biçen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/89-386 E sayılı dosyası Dairemiz denetiminden geçtiği gözetildiğinde dava konusu taşınmazı daha değersiz kabul eden bilirkişi kurulu raporu inandırıcı ve yeterli görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik ./..

yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak ve 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/89-386 E sayılı dosyasında birlikte değerlendirilerek alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması,

2-Dairemizin 16.02.2015 tarihli bozma ilamında, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısımdan arta kalan fen bilirkişi rapor ve krokisinde C harfi ile gösterilen 1723,2 m² kısımda değer azalışı olmayacağından bahisle bozulduğu ve mahkeme bozma ilamına uyulduğu halde davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak ihlal edilmek suretiyle, değer kaybı olduğunun kabulü ile fazla bedele hükmedilmesi,

3-Bozma ile hüküm ortadan kalktığı, bu nedenle faize ilişkin olarak yeniden hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Bozma ile hüküm ortadan kalktığı, bu nedenle faize ilişkin olarak yeniden hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.630,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 1.630,00-TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 13/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12520, Karar No: 2011/1149, Tarih: 14.02.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/12520 E.  ,  2011/1149 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi. Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait, müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın, alkollü olarak kullanımı sırasında karıştığı kaza sonucu hasarlanan karşı araç malikine 4.570.80 TL tazminat ödendiğini belirterek, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.d. maddesi uyarınca, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, kusur yönünden ceza yargılaması sonucunun beklenmesi gerektiğini, yasal faiz istenebileceğini bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 4.570.80 TL’nın, 10.12.2007 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, trafik sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK.'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK.'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilâmları)

Somut olayda; kaza, ışık kontrolsüz kavşakta meydana gelmiş, kaza tespit tutanağında, kavşaklarda geçiş önceliğine uymayan davalı sürücü asli kusurlu, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan diğer araç sürücüsü de tali kusurlu olarak belirlenmiştir. Ceza mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda, sanık sürücü ... asli kusurlu, diğer sanık sürücü ... Keserbaş ise tali kusurlu bulunarak, her iki sanığın cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Hükme esas alının bilirkişi kurulu raporunda da, davalı sürücüye 6/8 oranında, diğer sürücüye 2/8 oranında kusur verilerek, alkolün etkisiyle kazanın meydana geldiği bildirilmiştir.

Hükme esas alının bilirkişi kurulu raporunda da, davalı sürücüye 6/8 oranında, diğer sürücüye 2/8 oranında kusur verilerek, alkolün etkisiyle kazanın meydana geldiği bildirilmiştir.

Bu durumda mahkemece, kazanın oluşumunda her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğu, münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediği, davacının davalı sigortalısından rücu hakkının bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 14.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.