muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/16597, Karar No: 2014/2008, Tarih: 27.01.2014

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonunda bozma üzerine verilen kararın onanmasına karar verilmiştir.

Aşağıda açıklanan sebeplerle Y. 22. HD. sinin bozma kararının usule aykırı olması ve buna bağlı olarak Dairemizin onama kararının yerinde olmadığı gerekçesi ile onama kararına usul açısından katılmamaktayım.

Dosyada öncelikli sorun Mahkemece bozma kararına uyulması sonucu usulü kazanılmış hak oluşup, oluşmadığıdır.

Usulü kazanılmış hak ilkesi usül yasalarında düzenlenmemekle birlikte, hukukta istikrarı sağlamak amacıyla Yargıtay kararları ile ortaya konulmuş ve içtihadı birleştirme kararları ile bağlayıcı biçimde hukuk düzenine girmiştir.

Usulü kazanılmış hak ilkesi gereğince bozma kararına uyulmakla bozma kararı hem mahkeme, hem de davanın taraflarını bağlayıcı hale gelir. Bu husus tarafımızca da kabul edilmektedir.

Ancak somut olayda usuli kazanılmış haktan söz edilemez. Çünkü bozma kararları her mahkeme kararı gibi ( yasa gereği bağlayıcı olan, ör. Görev-yetki gibi haller hariç ) sadece davanın tarafları açısından sonuç doğurur.

Davanın tarafı olmayan bir gerçek yada tüzel kişi açısından ne Mahkeme kararı, ne de Yargıtay ilamı bağlayıcı olmayıp, sonuç doğurmaz.

Kaldı ki Y. 22 HD. sinin bozma kararı usule ilişkin olup, hakkında dava açılmayan alt işverenin davaya dahil edilmesine yöneliktir.

Usül yasalarında davanın nasıl açılacağı açık bir şekilde düzenlenmiş, uygulamada kural olarak dahili dava şeklinde adlandırılan müesseseye yer verilmemiştir.

Uygulamada zorunlu dava arkadaşlığı ve davanın kamusal niteliği varsa aleyhine dava açılmayan gerçek yada tüzel kişilerin davaya dahil edilmesi kabul edilmektedir.

Yargıtay’ ın bütün Dairelerinde ve HGK. uygulamasında alacak davalarında dahili dava yöntemi kabul edilmemektedir. Ayrıca “ kimse dava açmaya zorlanamaz “ görüşü Yargıtay uygulamasına yerleşmiştir.

Bu düşüncelerle, Yargıtay 22. HD. sinin “hakkında dava açılmayan alt işverenin davaya dahil edilmesine “ şeklindeki bozma kararının davada taraf olmayan alt işveren şirket aleyhine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı, alt işverenin aleyhine usulüne uygun açılmış bir dava olmadığından alt işveren şirket aleyhine karar verilemeyeceği düşüncesi ile Dairemizin onama kararına katılmamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2011/18947, Karar No: 2012/10432, Tarih: 07.05.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/18947 E.  ,  2012/10432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında zamanaşımı süresi içinde işyeri dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme suçlarından işlem yapılması olanaklı görülmüş, Ereğli Cumhuriyet Başsavcılığı adli emanetinin 2007/95 sırasında kayıtlı 1 adet demir profil hakkında mahallinde her zaman karar verilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir.

A-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde,

Sanığın önceden kasıtlı suçtan hükümlülüğü bulunması nedeniyle 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede;

Sanığın diğer sanık ... ile birlikte yakınana ait inşaat halindeki binada kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşyaları kilidi kırmak suretiyle almaları eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılması, sanıkların içeri girerek bir kısım eşyaları torbaya doldurduktan ayrıca olay yerinde bulunan tornavida, pense, elektrik bandını üzerlerine aldıktan sonra götürürlerken tanık ...'ün kendilerini görmesi ve ihbarda bulunması üzerine sanıkların aranırken olay yerinden 250 metre uzaklıkta yakalandığı, buna göre her ne kadar sanıklar tanık tarafından görülünce ellerindeki çuvalları olay yerinde bırakıp kaçtılar ise de bir kısım eşyaları üzerinde götürdükleri ve bu götürme sırasında da kesintisiz takip olmadığının anlaşılması karşısında eylem tamamlanmış olmasına rağmen kalkışma aşamasında kaldığının kabulü ile aynı yasanın 35. maddesi gereği cezadan indirim yapılması ve sanığın adli sicil kaydında tekerrüre esas ilamı bulunduğu halde anılan yasanın 58.maddesinden uygulama yapılmaması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

B-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

B-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 231.maddesi uyarınca ve bu maddenin 6.fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2-Sanığın diğer sanık ... ile birlikte yakınana ait inşaat halindeki binada kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşyaları kilidi kırmak suretiyle almaları eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılması,

3-Sanıkların içeri girerek bir kısım eşyaları torbaya doldurduktan ayrıca olay yerinde bulunan tornavida, pense, elektrik bandını üzerlerine aldıktan sonra götürürlerken tanık ...'ün kendilerini görmesi ve ihbarda bulunması üzerine sanıkların aranırken olay yerinden 250 metre uzaklıkta yakalandığı, buna göre her ne kadar sanıklar tanık tarafından görülünce ellerindeki çuvalları olay yerinde bırakıp kaçtılar ise de bir kısım eşyaları üzerinde götürdükleri ve bu götürme sırasında da kesintisiz takip olmadığının anlaşılması karşısında eylem tamamlanmış olmasına rağmen kalkışma aşamasında kaldığının kabulü ile 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesi gereği cezadan indirim yapılması,

4-18 yaşından küçük olan sanık hakkında hükmedilen seçenek yaptırımın yerine getirilmemesi halinde, kısa süreli hapis cezasının aynen infazına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanığın ceza süresi yönünden kazanılmış hakkının gözetilmesine, 07.05.2012 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10176, Karar No: 2022/5476, Tarih: 12.04.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/10176 E.  ,  2022/5476 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulaması yönünden, 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararın ve 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 10. maddesinin infaz aşamasında gözetilmesi olanaklı kabul edilmiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye, hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın müştekiye ait kilitli aracın kapı kilidini kırarak aracın içerisinden CD çalar, cep telefonu, far motoru ve far ampulünü çalmasından ibaret eyleminin TCK'nın 142/1-b maddesinde düzenlenen nitelikli hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 142/1-e maddesiyle uygulama yapılması,

2-Müştekinin kolluk aşamasındaki beyanına göre aracını saat 23.30 sıralarında park ettiğini ertesi gün saat: 08.00 sıralarında aracını kontrol ettiğinde hırsızlık suçunu fark ettiğini belirttiği, sanığın 16.05.2013 tarihli oturumda suçunu tevilli olarak ikrar ettiği ancak suç saati ile ilgili beyanda bulunmadığının anlaşılması karşısında; eylemin gece ya da gündüz vaktine rastlayan zaman dilimlerinden hangisinde işlendiği duraksamaya yer vermeyecek şekilde gerekirse sanığa sorulup tespit edildikten sonra, sonucuna göre hırsızlık suçundan dolayı TCK'nın 143. maddesinin uygulanıp uygulanamayacağının belirlenmesi gerekirken, eylemin gece işlendiğine dair bilgiye nasıl ulaşıldığı karar yerinde denetime olanak sağlayacak şekilde açıklanmadan, nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükümde TCK'nın 143. uyarınca artırım yapılması,

3-Müştekiye ait aracın içerisinden CD çalar, cep telefonu, far motoru ve far ampulünü çalındıktan sonra müştekinin çevresindeki tamircilere bilgi vermesi üzerine tanık ...’ın sanıkların kendisine tamir için bıraktıkları aracın içerisinde müştekiye ait cep telefonu, far motoru ve far ampulünü görüp haber vermesi üzerine sanığın rızai iadesi olmadan ele geçirildiği, CD çaların ise iade edilmediği olayda, sanığın etkin pişmanlık iradesi ile hareket etmediğinin kabulü gerekirken, “etkin pişmanlık” müessesesine yanlış anlam verilerek 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesi ile indirim yapılmak suretiyle noksan ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'in temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca sonuç ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının korunmasına, 12.04.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/43750, Karar No: 2014/38682, Tarih: 04.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/43750 E.  ,  2014/38682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR

Davacının eczane çalışanı olduğu iddia edilmiş, mahkemece, eczane çalışanı olmadığı kabul edilmiş olup, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığı, bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşıldığından kararın temyizen incelenmesi görevi 01.02.2014 tarihinden itibaren Yargıtay 3. ve 4.Hukuk Dairelerine verilmiştir.

SONUÇ: Dairemizin görevsizliğine aynı konuda 3. ve 4. Hukuk Dairelerince de görevsizlik kararı verildiğinden görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Başkanlar Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığa GÖNDERİLMESİNE, 4.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1497, Karar No: 2010/5086, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/1497 E.  ,  2010/5086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile Seyhan İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle Çukurova adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz Seyhan Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı Çukurova ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere Seyhan Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle Seyhan Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde Seyhan Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda Seyhan Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği Çukurova Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli Çukurova Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin Seyhan Belediyesince yerine getirileceği yönünde Çukurova Belediyesi ile Seyhan Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar Çukurova Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi Seyhan Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın Seyhan Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, her ihale sözleşmesi kendi dönemi ve şartlarında değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu nedenle önceki ihale sözleşmelerinin kanuna uygun kurulmamış olması veya muvazaalı olması, sonrakilerin de aynı şekilde kanuna uygun kurulmadığını ya da muvazaaya dayandığını göstermez. Daha sonra yapılan sözleşmenin ayrıca kanuna uygunluk ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Somut olay bakımından daha önceki ihalelerde araç ve gereçler belediyeye ait iken dava konusu ihale sözleşmesine ait şartnamede iş için gerekli araç ve gereçlerin yükleniciye ait olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle davalı ... tarafından yapılan önceki sözleşmelerin kanuna uygun olmadığına ya da muvazaalı olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının bu dava yönünden bağlayıcılığından söz edilemez. Kaldı ki, dava konusu ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanmadığı Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 gün ve 2008/704–730 Dairemizin 2008/28734-–2009/14096 sayılı kararları ile belirlenmiş bulunmaktadır. Öte yandan, belediyelerin asli işi olan temizlik, çöplerin toplanması ve nakline ilişkin hizmetlerin 5393 sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca başkasından satın alınması mümkündür. Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunun 2.maddesine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Kanuna uygun olarak kurulduğu anlaşılan asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı da uyuşmazlık konusudur. Hizmet alım sözleşmesinde, İdari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin eleman seçiminde ve değişikliğinde idarenin uygun görüşünü alacağı, görev yerlerinin yüklenicinin bilgisi olmadan değiştirilmemesi, yıllık izin kullanma sürelerinin belirlenmesi konusunda idarenin bilgisi ve isteği doğrultusunda hareket edilmesi gibi düzenlemeler yer almakta ise de asıl işverenin denetim yetkisi, işyeri güvenliği ve işçilik alacaklarına karşı müteselsil sorumluluğu nedeniyle bu tür düzenlemelere yer verilmesi olağan karşılanmalıdır. Bu nedenle sözü edilen hükümler alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığını göstermez. Keza, alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin ara vermeden yine alt işverene bağlı olarak çalışmış olması da alt işverenlik uygulamasının muvazaalı olduğunu kabule yeterli değildir. Mevcut olgulara göre geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işverenlik sözleşmesi bulunmaktadır. Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak davacının davalı belediyeye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.