muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12787, Karar No: 2013/17369, Tarih: 03.10.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/12787 E.  ,  2013/17369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18/09/2012 tarih ve 2011/217-2012/394 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 10.08.2010 başlangıç tarihli Yaşam Riskleri (Hayat, Sağlık, Ferdi Kaza) sigortası akdedildiğini, müvekkilinin 14.09.2010 tarihinde tren çarpması sonucu yaralandığını ve sol bacağının diz kapağından koptuğunu, davalının usulüne uygun müracaata rağmen ödeme yapmadığını ileri sürerek, ıslah ile birlikte 72.500 USD.'nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Yaşam Riskleri Sigortası Özel Şartlarında tazminat hakkı doğuran hastalık ve yaşam risklerinin tek tek sayıldığını, bu risklerin dışında kalan durumlarda herhangi bir ödemenin yapılamayacağını, davacının sol bacağının diz altından kaybının yaşam riskleri sigortasınca teminat altına alınan 20 kritik hastalık ve yaşam riski gurubundan hiçbirinin tanımına girmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının talebinin ferdi kaza sigortası teminatı kapsamına girdiği, kaza nedeni ile davacının bacağının diz üzerinden kesildiği, ferdi kaza sigortası poliçe genel şartlarının 8. maddesinde bir bacağın dizden yukarısından tamamen kaybı halinde %50 oranında maluliyet sayılacağının belirtildiği, poliçede yaşam riski teminatının 145.000 USD olduğu, %50 oranında malul kalındığı dikkate alındığında davalının 72.500 USD ödenmesi gerektiği, davalı şirketin davacının talebini 22.10.2010 tarihinde reddettiğinden bu tarihten itibaren temerrüde düştüğü, davalı tarafça olayın belirsizliği yönünde savunmada bulunulmuş ise de, incelenen savcılık soruşturması dosyasındaki bilgi ve belgelere göre olayın kaza değil de intihara teşebbüs olduğu yönünde kesin bir delilin bulunamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 72.500 USD. toplam alacağın, 6.000 USD.'lik kısmına 22.10.2010 tarihinden itibaren, kalan 66.500 USD.'lik kısmına 02/08/2012 ıslah tarihinden itibaren, 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca, Devlet Bankalarının bir yıllık USD mevduatına uyguladığı en yüksek faiz oranlarında işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 5.510,60 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5336, Karar No: 2018/4051, Tarih: 11.04.2018

**17. Hukuk Dairesi         2017/5336 E.  ,  2018/4051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın davacı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sürücü tarafından 22.02.2011 tarihinde ... plakalı araca çarparak hasarına sebebiyet verdiği, üçüncü şahıs olan hak sahibine 29.03.2011 tarihinde 1.288.00 TL ödendiğini sigortalı ehliyetsiz olarak araç kullandığından sigorta tarafından ödenen fazlaya ilişkin olmak kaydıyla 1.288.00 TL'nin sigortalıdan yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece; davacının gider avansını yatırmadığından alacak talebine yönelik davalarının, 6100 sayılı HMK.nın 114/1-g maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

6100 HMK'nın 115/2. maddesinde “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 120. maddesinde “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava

sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

Mahkemece;Davacının gider avansını yatırmadığından 6100 sayılı HMK.nın 114/1-g maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamında; Davacı vekiline davalının adresini bildirmesi için muhtıra tebliğ edildiği ancak eksik gider avansının tamamlanması için süre verilmediği görülmüştür. Yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca; Mahkemece, davacı vekiline dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamak, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermek suretiyle kesin süre verilmesi ve kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da açıkça yazması gerekirken, kesin süre verilmeden doğrudan gider avansı eksik olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddi isabetli görülmemiş ve kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 11/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8039, Karar No: 2014/3236, Tarih: 11.02.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/8039 E.  ,  2014/3236 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2012/35298

Mahkemesi : İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 20.10.2011

Numarası : 2010/341-2011/590

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafi tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Belediye Başkanlığı bünyesinde kaynak atölyesi olarak kullanılan iş yerinde, kaynak ustası ve atölye sorumlusu olarak çalışan ölenin, ısınmak amacıyla bir çeşit soba haline getirilen, ortasından kesilmiş varilin içerisinde yanmakta olan ateşe tiner dökmesi üzerine çıkan alevle yanarak ölmesi şeklinde gelişen olayda, dosyadaki Buca Belediye Başkanlığının 29.12.2010 tarihli, sanık tarafından ibraz edilen ve Kaynaklar Belediye Başkanlığınca düzenlendiği anlaşılan 10.09.2000 tarihli yazı içeriklerinden sanığın, olay tarihinde belediye fen işleri müdürü olarak görev yapmadığı, söz konusu atölye ile ilgili bir görevlendirmesi ve sorumluluğunun da bulunmadığı, bu sebeple de, bilirkişilerce belediye fen işleri müdürünün yetkisinde olan görevlerin yerine getirilmemesinden kaynaklanan kusurlardan sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 11.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4364, Karar No: 2019/4324, Tarih: 12.06.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/4364 E.  ,  2019/4324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Buldan Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 09/03/2018 tarih ve 2018/5-2018/90 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalılar ve davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, davalıların çalışanı olduğu Özkurtlar Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişki sebebiyle alacağına istinaden bu firmanın yetkilisi olduğunu sandığı davalı ...’den 5.000,00 TL bedelli 29.12.2009 tanzim tarihli bono aldığını, yine ...... isimli kişinin bahsi geçen firmaya iş yapıp karşılığında aldığı 8.460,00 TL bedelli 29.09.2010 tanzim tarihli bononun ciro silsilesi ile kendisine geçtiğini, bonolar vade tarihinde ödenmeyince Özkurtlar Ltd. Şti.'ye karşı takip yaptıklarını, firma yetkilisi...'un imza itirazı üzerine imzanın kendisine ait olmadığının ortaya çıktığını, suç duyurusu üzerine Denizli 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/56 Esas sayılı dosyasında imzaların davalılara ait olduğu anlaşıldığından sahtecilikten davalılara ceza verildiğini, böylelikle davalıların borçlu şirketin sebepsiz zenginleşmesini sağlayarak kendilerine haksız menfaat sağladıklarını, davalıların kötü niyetli iradeleri neticesinde borçlu şirketten alacağını alamadığını, Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi gereğince zararının davalılarca giderilmesi gerektiğini belirterek 13.460,00 TL'nin 28.05.2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... duruşmada, dava dışı Özkurtlar Şirketinde daha önce işçi olarak çalıştığını, iş yeri sahibinin çekmecesinde önceden imzalanmış, boş senetler bulunduğunu, 5.000,00 TL bedelli bir bonoyu kendisine vererek davacıya vermesini söylediğini, bunun üzerine senedi davacıya verdiğini, kendisinin davacı ile bir alışverişi olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... da duruşmada, davacıyı tanımadığını, herhangi bir şekilde kendisine senet vermediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... da duruşmada, davacıyı tanımadığını, herhangi bir şekilde kendisine senet vermediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, alacağın dayanağı olan bonoların keşidecisinin Özkurtlar Tarım San. Tic. Ltd. Şirketi olarak göründüğü, dosya içeriğinden bonoların tanzim tarihi itibariyle Özkurtlar Tarım San. Tic. Ltd. Şirketi’nin imza yetkilisinin... olduğu, davalıların şirketi temsile yetkilerinin olmadığının anlaşıldığı, bu durumda temsil yetkisi olmadığı halde keşideci şirket adına senet imzalayan davalıların bonoyu düzenleyen şirket adına attıkları imzadan dolayı kişisel olarak sorumlu olacağı, davacı taraf her ne kadar alacağını sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırarak talep etmiş ise de hakimin Türk Hukukunu re'sen uygulacağı gerekçesi ile davanın kabulüne, 13.460,00 TL'nin 28/05/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar ve davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Davacı vekili kararı temyiz etmiş ise de davacı talebinin tamamen kabul edilmesi nedeniyle yapılan temyizde hukuki yarar bulunmadığından davacı vekilinin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2- Dava, temsil yetkisi bulunmadığı halde temsilci sıfatı ile keşide edilen bonolardan şahsi sorumluluk nedeniyle bono bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, bonoların tanzim tarihi itibariyle davalıların adına bono keşide ettikleri şirketi temsile yetkili olmadıkları gerekçesi ile davanın kabulüne toplam bono bedeli olan 13.460,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Ancak, davalı ...’in 5.000,00 TL bedelli, davalı ...’nın ise 8.460,00 TL bedelli bonoyu temsile yetkili olmadığı halde keşide ettiği yapılan imza incelemesi neticesinde anlaşılmıştır. Ayrıca uyuşmazlıkta müştereken ve müteselsilen sorumluluğa neden olacak bir durum da söz konusu değildir. Bu durumda davalıların temsile yetkili olmadıkları halde keşide ettikleri bonolardan ayrı ayrı sorumluluklarına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davalıların müteselsilen sorumluluklarına karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki (1) numralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalıların temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davalılar ve davacıya iadesine, 12/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5664, Karar No: 2019/6583, Tarih: 25.09.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/5664 E.  ,  2019/6583 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).

Bireysel başvuru yolu, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Anayasanın 148/4. maddesinde bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamayacağı belirtilmiş, 6216 sayılı Kanunun 45. maddesinde de aynı hüküm tekrar edilmiştir. Bu kapsamda temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler.

6216 sayılı Kanun'un 50/1. fıkrasında; bireysel başvuruların esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki yetki ve görevi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı). Bu kapsamda tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun'da, ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağına ilişkin belirleme yapma bakımından Anayasa Mahkemesine geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bunun tek sınırı 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonunda yer alan Anayasa Mahkemesinin idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremeyeceğine ilişkin düzenlemedir. Buna göre anılan sınır, Anayasa Mahkemesinin ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederken idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceğini ifade eder. Bireysel başvurunun niteliği dikkate alındığında bu sınırlama sadece idare değil yasama ve yargı organları yönünden de geçerlidir. Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederek kararı, gerekli işlemlerin tesis edilmesi için ilgili mercilere gönderir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi kural olarak ihlalin ve sonuçlarının nasıl ve hangi araçlarla ortadan kaldırılacağı hususunda ilgili mercilere takdir yetkisi bırakır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı).