muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/20763, Karar No: 2015/26789, Tarih: 30.09.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/20763 E.  ,  2015/26789 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama suçundan şüpheli ... hakkında...Cumhuriyet

Başsavcılığınca düzenlenen 17/09/2014 tarihli ve 2014/10432 soruşturma, 2014/6581 esas, 2014/4483 sayılı iddianame üzerine, sanık müdafıilerin şüphelinin avukat olması ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 58-59. maddeleri gereğince .. Bakanlığından izin alınması gerektiğinden bahisle durma kararı verilmesi talebinin reddine dair .... Asliye Ceza Mahkemesinin 27/11/2014 tarihli ve 1 celse numaralı ara kararına yönelik itirazın kabulüne ara kararın kaldırılmasına ilişkin .... Ağır Ceza Mahkemesinin 27/01/2015 tarihli ve 2015/187 değişik iş sayılı kararına karşı ... Bakanlığı'nın 18.05.2015 tarih ve 2015/10364–32502 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 04.06.2015 tarih ve 2015/186631 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 267/1. maddesinde "Hakim kararları ile kanunun gösterdiği hallerde, mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir." hükmünün yer aldığı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesinde "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenleme bulunduğu nazara alındığında, yargılamanın durdurulması talebinin reddine dair karara karşı itiraz yolunun düzenlenmediği, mahkemenin ara kararına karşı esas kararla birlikte yasa yoluna başvurulabileceği cihetle, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; .... Ağır Ceza Mahkemesinin 27/01/2015 tarihli ve 2015/187 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 30.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4477, Karar No: 2013/11120, Tarih: 29.05.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/4477 E.  ,  2013/11120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/09/2012 tarih ve 2011/35-2012/330 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların her istendiği an geri ödeneceği ve yatırılan paralar karşılığı yüksek faiz verileceği garantisiyle binlerce kişiden para topladıklarını, bu kapsamda müvekkilinden de hisse senedi devir ve kabul sözleşmesi başlıklı belge karşılığında para alındığını, ancak müvekkilince istenmesine rağmen alınan paranın geri ödenmediğini, davalıların eylemlerinin hukuki dayanağının bulunmadığını, TTK, Bankalar Kanunu ve SPK hükümlerinin ihlal edildiğini, anılan kanunlar uyarınca müvekkilinin şirket ortağı yapılmadığını, şirket yönetim kurulu üyelerinin yürütülen bu faaliyetler nedeniyle defalarca yargılandıklarını ve mahkum edildiklerini, yapılan bu yargılamalar neticesinde şirket defterlerinde bulunan kayıtların gerçeği yansıtmadığının tespit edildiğini, TTK'nun 336. maddesi uyarınca davalı ...'ın da ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine, 223.300 EURO alacağın faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının müvekkili Yimpaş ... İht.Mad.Paz. ve Tic. A.Ş.'nin ortağı olduğunu, bu ortaklığın mevzuata uygun geçerli bir ortaklık niteliğinde bulunduğunu, müvekkili şirketlerin Sermaye Piyasası Kurulu kaydında olan, bu kurul ve diğer ilgili tüm resmi makamlar ile özel denetçiler tarafından faaliyetleri denetlenen çok ortaklı halka açık anonim şirket olduklarını, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri gereğince anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerini, müvekkili şirketlerin tasfiye halinde olmadıklarını, zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirketlere ortak olduğunun bilirkişi kurulu raporu ile sübut bulduğu, davacının şirket ortaklığını, hisse devri almak yoluyla kazandığı, 6762 Sayılı TTK'nun 405/2 maddesinin "pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına mütaallik hakları mahfuzdur" şeklinde düzenlendiği, bu hüküm uyarınca sermaye şirketlerinde, sermaye olarak şirkete verilenin geri istenemeyeceği, davalı şirketlerin tasfiye halinde bulunmadıkları, Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketler ve pay sahiplerine ilişkin hükümleri karşısında davacının talebinin yerinde olmadığı, ayrıca anonim şirket yönetim kurulu başkanı olan davalı ...'ın şahsi sorumluluğunu gerektirir bir durumun da ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tesbiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdadına ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf, davalıların yüksek faiz verileceği ve her istenildiği an geri ödeneceği garantisiyle kendisinden para alındığını, mevzuata uygun bir biçimde davalı şirkete ortak olunmadığını, geçerli bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığını ileri sürdüğüne göre evvelemirde davacının davalı şirkete gerçekten ortak olup olmadığının tesbiti gerekmektedir. Mahkemece, bu hususun tesbiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek bilirkişilere davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını inceleme yetkisi verilmiş ise de bilirkişi kurulu raporlarında, davalı şirkete ait pay defterleri, mali tabloları ve genel kurul tutanaklarının incelemeye sunulduğunu beyanla davacının ortaklar pay defterinde kaydı bulunduğundan bahisle pay senedi devralmak suretiyle ortak olduğunu bildirmişlerdir. Oysa, davalı şirketin resmi kayıtlardan ayrı olarak ikincil kayıtlar tuttuğunun belirtildiği SPK raporlarının mevcut olduğu Dairemizden geçen emsal dosyalardan bilinmekte olup bilirkişi incelemesine sunulan pay defterindeki kayıtların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı belli değildir. Davacının dayandığı Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesine göre davacı söz konusu hisseleri Yimpaş Holding AŞ'den devralmış olup bilirkişi kurulu bu yönden bir inceleme yapmamış, davacının devir aldığı bu payların davalı şirketin sermayesi içinde temsil edilip edilmediği, hisse devreden bu şirketin devir tarihi itibariyle hisselerini devrettiği şirketin ortağı olup olmadığı üzerinde durulmamıştır.

Bu durumda, öncelikle davacının sahih bir şekilde davalı şirkete ortak olup olmadığının belirlenmesi gerektiğinden mahkemece bilirkişi kuruluna davalının tüm ticari defter ve kayıtları ve ayrıca hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketin yapmış olduğu genel kurullara ait tutanaklar ve hazirun cetvelleri incelettirilmek suretiyle davacıya verilen hisse senedinin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde temsil edilip edilmediği, davacının hisse devir aldığı şirketin devir tarihi itibariyle davalı şirkette ortak olup olmadığı, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacının ortaklığının sahih olmadığı, pay defterindeki kaydın diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde bu aşamadan sonra davacının zararından davalıların haksız fiil hükümleri uyarınca sorumluluklarının bulunup bulunmadığı üzerinde durularak her bir davalının hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9558, Karar No: 2017/1416, Tarih: 27.02.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/9558 E.  ,  2017/1416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321. maddesinin 2. fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1-Davalı... Grup Tarım Hayvancılık İnşaat Emlak San. Tic. Ltd. Şti.'ye yöntemince gerekçeli karar tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla ( 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesinde yer alan 1086 sayılı Yasa'nın temyize ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğine ilişkin düzenleme ) gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra,

2-Temyiz eden taraflarca sunulan temyiz dilekçelerinin, yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla, HUMK'nun 433. maddesi gereğince taraflara karşılıklı olarak tebliğ edilerek, tebligat parçaları eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4758, Karar No: 2011/426, Tarih: 04.02.2011

**1. Ceza Dairesi         2008/4758 E.  ,  2011/426 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/2007/256915

Mahkemesi:Eyüp(Kapanan)2.Ağır Ceza Mahkemesi

Tarih Esas Karar No:20/06/2007-393/68

Suç:Kasten Yaralamak

M.. Y.. ile Ş.. Y..'ı kasten yaralamaktan sanık K.. Y..'ın yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne ilişkin EYÜP (Kapanan) İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 20/06/2007 gün ve 393/68 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle; incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Sanık hakkında mağdur Mahfuz'u kasten yaralama suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin niteliği ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin meşru savunmaya yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

Ancak;

Sanığın öldürmeye elverişli bıçakla mağdura birden fazla vurup, sol aksiler çizginin 12.kot kavsini kestiği yerde 8 cm.lik, sol dirsek üstünde 5 cm.lik, sağ kol orta 1/3 medialde 10 cm.lik kesi, sol göğüs kafesinde toraks ve batına nafiz, hemitoraks, interkostal arter, dalak ve sağ kolda brakial arter, unlar ve median sinir kesisine sebebiyet verecek şekilde yaraladığı, sol göğüs ve sağ kolda meydana gelen yaralanmaların ayrı ayrı mağdurun yaşımını tehlikeye soktuğu gibi dalak yaralanması sonucu dalağın alınıp, bu durumun uzuv tatili niteliğinde olduğu nazara alındığında, kullanılan vasıtanın elverişliliği, yara yerleri ve nitelikleri, hedef alınan vücut bölgeleri nazara alındığında, sanığın kastının eyleme bağlı olarak açığa çıktığı anlaşılmakla, öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması yerine, suç niteliğinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesi uyarınca sanık lehine kazanılmış hakkın saklı tutulmasına,

2) Sanık hakkında mağdur Şirin'i kasten yaralama suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun'un 562.maddesi uyarınca değiştirilen 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında, ceza miktarının üst sınırının 2 yıla çıkartılması, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suçlarla ilgili sınırlandırmanın da kaldırılması nedeniyle yerel mahkemece yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 04/02/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13242, Karar No: 2013/12575, Tarih: 16.12.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/13242 E.  ,  2013/12575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... çalışma alanında bulunan 116 ada 53 parsel sayılı 5186,38 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemenin 4.8.2011 tarihli kararı ile, davanın HUMK'nın 414 ve 3402 sayılı Yasa'nın 36/1. maddesi uyarınca reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine mahkeme kararı, Dairemizin 5.3.2012 tarih, 2011/7401-2012/2076 sayılı kararı ile "davalı Hazinenin dayanağı olan 18.11.1969 tarihli tapu kaydının, 1387 tevzi parseline ilişkin (155 nolu tevzi parseli) belirtmelik tutanağı ile varsa dağıtım cetvelinin ve komşu taşınmazlara ait ... tutanakları ile varsa dayanakları olan kayıtların getirtilmemesi, davacının dava dilekçesinde tanık beyanlarına dayanmış olması nedeniyle tanıkların isim ve adreslerini bildirir liste istenmemesi, satış senedinin temin edilerek dosyaya konulmaması, komşu taşınmazlara ait ... tutanakları ve varsa dayanakları olan kayıtların onaylı örnekleri de getirtilmemesi, mahkemenin keşfe ilişkin ara kararında tanıklardan ve tanıklık ücretlerinden bahsedilmemesi, yerel bilirkişi ücretlerinin tam olarak hesaplanmaması, tanık ve yerel bilirkişilerin keşif günü hazır edilmeleri için gerekli olan tebligat masrafları da belirtilmemesi ile masrafların karşılanması için herhangi bir kesin süre de öngörülmemesi" gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyalarak yapılan yargılama sonucunda verilen kesin süre içerisinde keşif giderlerinin yatırılmaması nedeniyle davanın reddine, çekişmeli 116 ada 53 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava verilen kesin süre içerisinde keşif giderinin yatırılmaması nedeniyle, 3402 sayılı ... Kanunu'nun 36/1. maddesine göre reddedilmiş olduğuna göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 24.30 TL temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, 16.12.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3367, Karar No: 2020/5201, Tarih: 03.11.2020

**2. Hukuk Dairesi         2020/3367 E.  ,  2020/5201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davalı, temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanım yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Davalının adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından, davalının adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2- Davalının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının davalıya yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.03.11.2020 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/8634, Karar No: 2014/14239, Tarih: 12.12.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/8634 E.  ,  2014/14239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/12/2012

NUMARASI : 2010/868-2012/1345

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.05.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.12.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu ..parsel sayılı taşınmazı lehine, davalılara ait .. parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kabulü ile .. parsel sayılı taşınmaz lehine .. parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar M.. K.., H.. K.., R.. K.. ve N.. K.. temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Somut olaya gelince; davacıya ait .. parsel sayılı taşınmazın genel yola cephesinin bulunmaması nedeni ile mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu sabittir. Davacıya ait .. parsel sayılı taşınmazın batısında bulunan .. parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü, aleyhine geçit kurulan davalılara ait ..parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünden daha büyük olduğundan .. parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit kurulması fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine uygun değildir.

Bu durumda mahkemece, fen bilirkişi raporunun eki krokide ..numaralı güzergah olarak ve yeşil renkle gösterilen .. parsel sayılı taşınmaz üzerinden davacı taşınmazı yararına geçit hakkı kurulmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 12.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.