muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2600, Karar No: 2018/681, Tarih: 20.02.2018

Ancak;

Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanıkların olayın meydana gelmesinden önce birlikte alkol aldıkları, maktul ile yüksek sesle konuşmaktan dolayı aralarında tartışma çıktığı, maktulün elinde bıçakla sanıkların yanına indiği, burada aralarında çıkan tartışmada sanık ...’nin maktule kemer salladığı, suça sürüklenen çocuk ...’ın ele geçirilemeyen bıçağı sanığa salladığı ancak isabet ettiremediği, sanık ...’ın maktule taş attığı, bunun üzerine bıçak isabeti almayan maktulün sanıklardan kaçtığı, kaçan maktulün peşinden sanıklar ..., ..., ... ve ...’in ellerinde bıçaklarla onu kovalamaya başladıkları, maktulün bıçaklanma anının kimse tarafından görülmediği, sanıklar ... ve ...’un maktul yere düştükten sonra tekmeledikleri, maktulün 2 bıçak darbesiyle hayatını kaybettiği olayda;

a) Sanıklar ..., ..., ..., ... haklarında maktule karşı kasten öldürmeye yardım etme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Her ne kadar maktule isabet eden bıçak darbelerinin sanıklardan hangisi tarafından oluşturulduğu belli olmasa da, sanıkların olayın başından beri fikir ve eylem birliği içerisinde oldukları, birlikte ellerindeki bıçaklarla maktulün peşinden koştukları, olayın öncesi, sonrası ve olay esnasında suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kurmak suretiyle TCK 37 maddesi anlamında birlikte hareket ettikleri sabit olmasına rağmen, sanıklar hakkında yazılı şekilde yardım etme suçundan hüküm kurulması,

24.11.2015 günlü Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümleri yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Sanıklar ... ve ...’un 18 yaşını tamamlamadan işledikleri suçlara ilişkin ilamların tekerrrüre esas alınması,

b)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında maktule karşı kasten öldürmeye yardım etme suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk ...’ın olayın başında maktule bıçak salladığı ancak isabet ettiremediği, maktul kaçtıktan sonra maktulün peşinden koşmadığı,suça sürüklenen çocuğun eyleminin sadece maktule bıçak sallamaktan ibaret oluşu göz önüne alındığında ssç hakkında basit silahlı yaralamaya teşebbüs suçundan uygulama yapılması gerekirken suç vasfında yanılgıya düşülerek kasten öldürmeye yardım etme suçundan hüküm kurulması,

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında yasaya aykırı olarak TCK'nun 53. maddesinin uygulanması,

c) Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Uyap İşletim sisteminden alınan 19.02.2018 tarihli nüfus kayıt örneğinden, sanık ...’nun 11.05.2016 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu,

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında yasaya aykırı olarak TCK'nun 53. maddesinin uygulanması,

c) Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Uyap İşletim sisteminden alınan 19.02.2018 tarihli nüfus kayıt örneğinden, sanık ...’nun 11.05.2016 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu,

Hususları bozmayı gerektirmiş olup, Cumhuriyet savcısının, sanıklar müdafilerinin ve katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olup, hükmün tebliğnamedeki düşünceye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 20/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2764, Karar No: 2016/7269, Tarih: 20.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/2764 E.  ,  2016/7269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, ... ilinde deniz ticaret mahkemeleri kurulduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise uyuşmazlığın kaçak ve ruhsatsız olarak kum boşalttığı tespit edilen davalılardan, ruhsatsız ve kaçak olarak kum boşaltmaları nedeniyle yıllık ruhsat harcının 4 katı tutarının tahsili isteminden kaynaklandığı, TTK'nın 4. kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin 816/1262 arasında düzenlenen maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da Ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Aynı Kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir

Somut olayda, davacının davalıların tahliye edilen kum emtiasının kaçak ve ruhsatsız olarak boşaltıldığının tespiti üzerine, yıllık ruhsat harcının 4 katı ile malzeme ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunduğu anlaşılmakla Borçlar Hukuku hükümlerinin uygulanması gerelen uyuşmazlığın genel hükümlere göre Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 20.06.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6115, Karar No: 2019/5450, Tarih: 19.06.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/6115 E.  ,  2019/5450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenlediği iddia ve kabul edilen kamu davasında; sanığın suçlamaları kabul etmeyerek suça konu şirkete bekçi olarak girdiğini, kendisini şirketin müdürü ve ortağı yaparak bir yere oturttuklarını, maaşlı olarak işe alındığını düşündüğünü, okuma yazması olmadığını, sahte faturaları kimin düzenlediğini bilmediğini beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından; sanığın ortağı ve müdürü olduğu şirkete ait muhasebe işlerini yapan ve vergi tekniği raporunda adı geçen ...’ün 5271 sayılı CMK'nin 48. maddesine göre kendisi aleyhine tanıklıktan çekinme hakkı hatırlatılmak suretiyle tanık sıfatıyla dinlenmesi, suç konusu faturaları kullanan mükellefler veya şirketler tespit edilerek, haklarında sahte fatura kullanma suçundan vergi incelemesi yapılıp yapılmadığı, ilgili şirket yetkilileri veya mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığı araştırılıp, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, suç konusu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip, dosya arasına konulması, sanık adına atılı imzaların bulunduğu işe başlama bildirimi, şube iş yeri açma bildirimi, yoklama fişleri, matbaa basım bilgi formları ve diğer belge asılları ile suç konusu faturalar sanığa ve tanığa gösterilerek söz konusu belgelerdeki ve faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, kabul etmedikleri takdirde yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti yönünden uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması, suç konusu faturaları kullanan şirket yetkilileri veya mükellefler tanık olarak dinlenilerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların verilip alınmasına sanığın iştirakinin olup olmadığının sorulması; toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/837, Karar No: 2022/803, Tarih: 08.02.2022

**7. Hukuk Dairesi         2021/837 E.  ,  2022/803 K.**

**"İçtihat Metni"**

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

...

...

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.02.2018 tarihinde verilen dilekçeyle satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 28.05.2019 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, bir kısım davalıların talebinin kabulüne dair verilen kararın Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 08.02.2022 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan bir kısım davalılar vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; davalıların murisi ... ile ... arasında resmi şekilde düzenlenen 05/06/1970 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile satışı vaadedilen Samandıra Mahallesindeki taşınmazlara ilişkin hak ve alacakların davacı tarafından ...'dan temlik alındığını, 1993 yılından bu yana taşınmazların davacının zilyetliğinde olup emlak vergisinin de davacı tarafından ödendiğini, dava konusu edilen taşınmazların davalıların murisleri adına olan kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve arkadaşları vekili, İstanbul Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/332 Esas sayılı dosyasında davaya konu satış vaadi sözleşmesinin iptali için açtıkları davanın derdest olduğunu, sözleşmenin sahte olması ihtimalinin bulunduğunu, davaya konu taşınmazların fiilen teslim edilmediğini, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu bildirmiş, davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ..., ..., ..., ..., ... davayı kabul ettiklerini bildirmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının taşınmazda zilyetliği bulunmadığı ve davaya konu taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin 05/06/1970 tarihinde yapıldığı, dava konusu taşınmazların sözleşmenin yapıldığı tarihte niteliklerinin imar parseli olmadıkları, çalılık ve tarladan ibaret oldukları, 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesinin son fıkrası hükmü gereğince ifa olanağı söz konusu olmayan taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden dolayı tapu iptali ve tescil kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili ve bir kısım davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili ve bir kısım davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesi dava konusu taşınmazın satış vaadi tarihinde imar ıslah çalışmasına konu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ise de dosyadaki kayıt ve belgelerden dava tarihi itibariyle taşınmazın imar uygulamasına tabi tutulduğu, 3194 sayılı Yasa'nın 18/son anlamında bir ifa engeli kalmadığı, belirtildikten sonra davacının davasını açarken dayandığı 17/06/2011 tarihli adi yazılı sözleşmenin bu niteliklerde bulunmadığı gözetilerek bu gerekçeyle davanın reddi sonuç itibariyle doğru görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, ancak bir kısım davalılar vekillerinin avukatlık ücretine ilişkin istinaf itirazlarının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, duruşmalı olarak davacı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle, şahsi hak kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. Bilindiği üzere hak, genel olarak kişilere hukuk tarafından tanınmış yetki olarak tanımlanabilir. Mutlak haklar ait oldukları şeyler üzerinde mevcut ve tekel halinde olan yetkilerdir. Nispi (şahsi) haklar ise, sahibine bir borç ilişkisi dolayısı ile bir şeyin verilmesi, yapılması, yapılmaması gibi belli bir edimin yerine getirilmesini isteme yetkisi verir. Mutlak hakların maddi mallara ilişkin olanlarına ayni hak denir. Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebildiği halde şahsi haklar sadece borç ilişkisinin borçlusuna (tarafına) karşı ileri sürülebilir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 29. maddesinde “Bir sözleşmenin ileride kurulmasına ilişkin sözleşmeler geçerlidir” hükmü yer almakla kaynağını bu düzenlemeden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Borçlar Kanununun 237. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 706. ve Noterlik Kanununun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde Türk Medeni Kanununun 716. maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir.

Alacağın temliki müessesesi ise Borçlar Kanununun 183 ila 194. maddelerinde düzenlenmiştir. Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Ayrıca alacağın temlikini düzenleyen 183. maddede alacağın kaynağına yönelik bir sınırlama da getirilmemiştir. Borçlar Kanununun 184. maddesi hükmüne göre temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasında yazılı olarak yapılabilir. Bir başka ifade ile yasa koyucu 184. maddede açıkça yazılı şekil şartı getirmiş, resmi şekil şartı aramamıştır. Ne var ki, alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına da engel değildir.

Somut olaya gelince;davalıların murisi ... 05.06.1970 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile ...,...,... hudutları dahilinde vaki ve kain aslen Belçika vatandaşı... namındaki şahsa ait iken diğer şahıslarla birlikte satın aldığı 2/155 hissesini dava dışı ...'ya satmayı vaadetmiştir. Dava dışı ... ise resmi şekilde yapılan satış vaadi sözleşmesinden doğan şahsi hakkını TBK’nın 183. maddesinde yer alan alacağın temliki hükümleri gereği adi yazılı satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan hak ve alacakların devri sözleşmesiyle 17.06.2011 tarihinde davacıya devretmiştir. Re'sen düzenlenen satış vaadi sözleşmesinden doğan şahsi hakkın satış vaadinde bulunanın rızası aranmaksızın üçüncü kişiye temlik edilebilecek olup, yazılı biçimde yapıldığından TBK'nın 184. maddesi gereğince temlik sözleşmesi geçerlidir.

Bu nedenle mahkemece yapılması gereken 05.06.1970 tarihli satış vaadi sözleşmesine konu edilen Belçika vatandaşı ...'e ait olup davacıların murisi tarafından satışı vaad edilen taşınmazların dava konusu olup olmadığı tespit edilmelidir. Bilirkişi raporundan dava konusu taşınmazların tamamının 1138 parsel sayılı taşınmazdan geldiği belirtildiğinden, 1138 parsel sayılı taşınmazın ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri getirtilerek satış vaadi borçlusu davalıların murisi ...'in dava konusu taşınmazda hak sahibi olup olmadığı tespit edilmelidir. Ayrıca 3402 sayılı Kadastro Kanunun 12/3 maddesi uyarınca kadastro tutanaklarında belirtilen haklara sınırlandırma ve tespitlere, tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki nedenlere dayanılarak itiraz olunamaz hükmü uyarınca davacının talebinin 10 yıllık hak düşürücü süre içinde yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi ve davalının zamanaşımı itirazına ilişkin savunması da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçe ile yazılı şekilde davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ve HMK 371. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, HMK 373/2. maddesi gereğince dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 3.815,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 08.02.2022 tarihinde oybirliğiyle olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5553, Karar No: 2025/4553, Tarih: 18.02.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/5553 E.  ,  2025/4553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/116 E., 2017/110 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 13. Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/322 E., 2017/595 K.

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK'nın 299/1, 43/1, 62, 51/1-3, 53. maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesince verilen merilen mahkumiyet karına ilişkin hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14/12/2017 tarihli ve 2017/116 Esas, 2017/110 sayılı Kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

24.10.2019 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 286/3. maddesi ve aynı Kanun'un geçici 5/f maddesine göre, 5271 sayılı Kanun'un 286/3. maddesinde yapılan düzenlemenin, 7188 sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talep edilmesi koşuluyla anılan maddede belirtilen suçlarla ilgili olarak bölge adliye mahkemelerince verilmiş kesin nitelikteki kararlar hakkında uygulanacağının belirtilmesi karşısında, temyiz edilebilir hale gelen hükmün, sanık müdafii tarafından CMK'nın 291 inci maddesinde öngörülen 15 günlük süre içinde ancak gerekçesiz temyiz dilekçesi ile temyiz edilmiş olmasına göre; temyiz dilekçesinin temyiz sebebini içermediği belirlendiğinden sanık müdafiinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bursa 13. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6773, Karar No: 2015/9132, Tarih: 11.05.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/6773 E.  ,  2015/9132 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, davacının ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davaya konu olayda, davacının eşine, kesinleşen karar ile 01.10.2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanuna tabi yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının, 2004/12. ay ile 2006/11. aylar arasındaki döneme ilişkin sigortalı eşine ait çalışmaların yaşlılık aylığı tahsisi için Kuruma bildirilmiş olup gerçekte var olmadığını, yaşlılık aylığı tahsisinde de gözetilmediğini, bu nedenle anılan çalışmalara dayalı olarak Kuruma prim borcu bulunmadığını iddia ederek, ödeme emrinin iptali istemi ile dava açtığı anlaşılmaktadır.

İhtilaf konusu dönemdeki çalışmaların davacı tarafından Kuruma bildirildiği, işe giriş bildirgesi ve dönem bordrolarının davacı tarafından tanzim edilmiş olup anılan belgelerin aksine yazılı delil bulunmadığı gibi, Kurumca yapılan bir tespitin de olmadığı, ayrıca, hiç kimsenin kendi kusurundan da yararlanamayacağı ilkesi gereği, 2010/52403 sayılı takibe konu olan prim borçlarından davacının sorumlu olduğu kabul edilerek, sigortalının 01.10.2002 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almakta olduğu ve bu halde, davacının sosyal güvenlik destek primi kapsamında prim ödeme yükümlüsü olduğu gözetilerek, bu çerçevede Kurumdan davacının ödemekle yükümlü olduğu sosyal güvenlik destek primi tutarı belirlenerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

İdari para cezaları yönünden ise, davanın yasal dayanağını teşkil eden ve 20.05.2007 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5655 sayılı Yasanın 2. Maddesi ile değişik 506 Sayılı Kanunun 140. Maddesinde, idari para cezasını gerektiren haller, cezayı uygulayacak makam, cezaya itiraz ve itirazı inceleyecek merci ile itiraz üzerine verilen karara karşı hangi mahkemede dava açılabileceği özel

İdari para cezaları yönünden ise, davanın yasal dayanağını teşkil eden ve 20.05.2007 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5655 sayılı Yasanın 2. Maddesi ile değişik 506 Sayılı Kanunun 140. Maddesinde, idari para cezasını gerektiren haller, cezayı uygulayacak makam, cezaya itiraz ve itirazı inceleyecek merci ile itiraz üzerine verilen karara karşı hangi mahkemede dava açılabileceği özel

bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre, cezayı gerektiren haller oluştuğunda Kurumca verilecek idari para cezasına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtirazı reddedilenler, ret kararının kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. İdari para cezasına karşı süresi içinde Kuruma itiraz edilmemesi veya itirazın reddine karar verilmesi halinde yine süresi içinde İdare Mahkemesinde dava açılmaması ya da İdare Mahkemesince itirazın reddine karar verilmesi hallerinde idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Kesinleşen idari para cezasına karşı İş Mahkemesinde menfi tespit ve itiraz davası açılamaz. Burada söz konusu olan idari para cezasının kendisinin iptali olup, tahsili nedeniyle tanzim edilen ödeme emrinin iptali ya da borçlu olmadığının tespiti talepleri iş mahkemesinin görev alanındadır. Bu nedenle 506 sayılı Kanun’un 140. maddesi uyarınca başlatılmış prosedürün bulunup bulunmadığı araştırılmalı, varlığı saptandığında idari para cezasının kesinleşmesi olgusu bekletici sorun yapılarak, elde edilecek sonuca göre davacının idari para cezasından sorumlu olup olmayacağı saptanmalı ve buna göre idari para cezalarının tahsili için düzenlenen 2010/52405 sayılı ödeme emri yönünden bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.