muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8245, Karar No: 2018/1151, Tarih: 19.02.2018

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişme konusu ve baz istasyonu olarak adlandırılan tesislerden kaynaklanan zarar bulunup bulunmadığı ve varsa bu zararın hangi durumlarda söz konusu olabileceği ile zararın giderilmesi konusunda ne gibi önlem yada önlemlerin alınması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun emsal dosyalarla ilgili olarak verdiği kararlardan 30.05.2012 tarih ve 2012/4-147 Esas, 2012/327 Karar sayılı ilamında; "...öncelikle belirtmek gerekir ki Anayasa'nın 17.maddesinde “Yaşama hakkı”, 22. maddesinde “Haberleşme Hürriyeti”, 35.maddesinde “Mülkiyet Hakkı” düzenlenmiştir. Yine Anayasa'nın; Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması başlıklı 56. maddesinde, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu, çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemenin Devletin ve vatandaşın ödevi olduğu hükmüne yer verilmiştir. İnsan Hakları Evrensel beyannamesinin 25 maddesi de aynı yöndedir. Anayasa tarafından korumaya alınan “yaşama hakkı”, “haberleşme hürriyeti” ve “mülkiyet hakkı” gibi temel haklar arasında bir çatışma meydana gelmesi halinde bu durumun, yargılama makamları tarafından hassasiyetle değerlendirilmesi ve çatışan yararlar arasında öncelik düşüncesine dayalı bir denge kurulması gerekir. Dava konusu tesisin cep telefonlarının kullanımı için zorunlu olduğu ve bu tesisin geniş bir kitleyi ilgilendirmesi nedeniyle kamuya hizmet vermeyi amaçladığı tartışmasız ise de insan yaşamında tehlike yaratma ihtimalinin bulunması halinde insan yaşamına, sağlığına üstünlük tanınması gerekir. Başka bir deyişle; “Yaşama Hakkı” en kutsal ve birincil hak olup tehdit altında olma şüphesi dahi diğer Anayasal haklardan önce gözetilmesi gereğini doğurur. Aksi halde yaşam hakkının tehlikede olduğu bir yerde diğer tüm temel hak ve hürriyetlerin hiçbir değeri kalmayacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun 737 vd. maddesinde ise komşuluk hukuku düzenlenmiş bu maddede herkese taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınma yükümlülüğü getirilmiştir. Baz istasyonu yönetmeliğe uygun olarak çalıştırılsa dahi zararın veya zarar ihtimalinin bulunması halinde yönetmeliğe uygun olduğundan söz edilerek zarar verenin sorumluluktan kurtulması, kullanıma devam edilmesi sonucunu doğurmaz. Yönetmeliğe uygun değilse, zaten hukuka aykırılık gerçekleşmiş olacaktır. Hukuk kurallarındaki norm düzenlemesi itibariyle yönetmelik ve yönetmeliğe uygun bir işlem yapılsa bile buna karşın çevreye verilen zarardan eylemi gerçekleştirenin sorumlu olmayacağı sonucu doğmaz. Ayrıca yargıç uyuşmazlığın çözümünde yönetmeliğe değil, yasaya, genel hukuk kurallarına ve bu bağlamda sorumluluk ilkelerine göre karar vermek zorundadır. Bu bakımdan yönetmeliğe göre verilen sertifikayı bağlayıcı olarak kabul etmek mümkün değildir..." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Öte yandan, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2011 yılına kadar olan içtihatlarında aynı görüşler vurgulanıp, ayrıca "...baz istasyonlarının cep telefonlarının kullanımı için zorunlu olduğu ve sağlamış olduğu iletişim hizmeti nedeniyle de geniş halk kitlelerine büyük yarar sağladığı tartışmasızdır. Ancak, bu yararın sağlanması nedeniyle kişilerin sağlığına zarar verilmesi hoş görülemez. Zira, anılan tesislerin radyasyon yaydığı bilinen bir gerçekliktir. Bu bakımdan, bu tesisten üçüncü kişilerle birlikte davacı da yararlanmış olsa, sağlanan yararla verilen zararın dengelenmesi genel bir hukuk kuralıdır. Yarar, haberleşmeyi amaçlamaktadır. Zararın ise, insan sağlığı ve yaşamı ile ilgili olduğu gözetildiğinde, ikinci değere önem verilmesi gerekmektedir. Bu tesislerin vermiş olduğu zararlardan tesisleri kuran ve işletenler sorumludur. Bu sorumluluk ise, kusura dayanmayan bir tehlike sorumluluğudur. Baz istasyonlarının ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak kurulması, sertifika verilerek faaliyete geçirilmesi hallerinde dahi, zarar verdikleri takdirde zarara neden olanlar sorumluluktan kurtulamaz. Bu özelliği itibariyle tesisi kuranların ve işletenlerin yüksek özen yükümlülüğü bulunmaktadır. Aksi halde, en küçük bir özensizliğin maddi değerlerle ölçülemeyecek kadar ağır sonuçlar doğurması kaçınılmazdır. Bunun için zarar görenin zararını değil, tesis ve işletme sahibinin, tesisin işletilmesinden dolayı kişilere, bu bağlamda çevreye bir zarar vermediği ve herhangi bir olumsuz sonuç yaratmadığının kanıtlanması gerekir. Bu sonuç, genel sorumluluk kurallarının aksine olarak, işletmenin ağır tehlike doğuracak özelliğinden kaynaklanmaktadır...Öte yandan; hiçbir hizmet, insan yaşamı kadar öncelik ve hayati önem taşımaz. Diğer bir anlatımla, yararlı bir hizmetin karşılığı olarak insanın ölümü uygun bir sonuç olarak kabul edilemez. İnsan sağlığını tehlikeye atan bir hizmetin, kişi yaşamının önüne geçmesi ve ona üstünlük tanınması doğru bir yaklaşım olarak düşünülemez. Bu nedenle; tek başına ölçüm sonuçlarının düşük olması, baz istasyonunun zarar doğurmayacağı anlamına gelmeyeceğinden, ölçüm değerlerinin yanı sıra diğer koşulların bu bağlamda, tesisin kurulduğu yerin yerleşim yerlerine, okula, çocuk parkına ve davacıların evine olan yakınlığı ile davacıların ailesi ile birlikte evlerinde uzun süreli oturduklarının da göz önünde tutulması gerektiği de gözetilerek, dava konusu baz istasyonunun işletilmesinin çevre sakinlerine, dolayısıyla davacılara zarar verip vermediğinin araştırılması gerekir..." biçiminde baz istasyonu tesis eden ve işletenin sorumluluğunun kapsamı açıklanmıştır.

Somut olayda; davacının kayden 2651 ada 8 parsel 3. kat 9 bağımsız bölüm nolu çatı aralıklı meskenin maliki olduğu, mahkemece yapılan birinci keşif sonucu alınan fen bilirkişi raporunda "davacının binasına bitişik komşu 2651 ada 21 sayılı parseldeki binanın çatısına kurulan kulenin kargir baca şeklinde olup, davacının teras katı ile aynı seviyede bulunduğu ve kule ile davacının açık balkon duvarı arasında 5,60 metrelik bir mesafenin olduğunun" belirtildiği; Bilgi Tek. ve İletişim Kurumu uzmanı ve ... Tıp Akademisi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Doç.Dr. sıfatını haiz bilirkişilerin ortak raporunda ise "davalılara ait baz istasyonlarının bulunduğu ve sistemlerin faal olduğu, baz istasyonu antenlerinin 13-15 metre yüksekliklerinde çatı üzerine monte edildiği, bazı baz istasyonlarına giydirme yapıldığı ve baz istasyonları ile davacı konutun üst balkon ve yaşam alanlarının aynı seviyede olduğu, davacı konutunda ortam için ölçülen en yüksek elektrik alan ortalama değerinin limit değere oldukça yakın olmasına rağmen yönetmelik ile belirlenen limit değerin altında ölçüm tespit edildiği ancak ansal olarak zaman zaman (ortalama 9.85 V/m iken ansal olarak ön teras balkon köşesinden 15 V/m ölçüldüğünden) daha yüksek değerlere ulaşabileceği, baz istasyonlarının bazılarının baca içerisine gizlenmiş olması nedeniyle sektör antenlerin bakış yönleri tespit edilememişse de davacı balkonunun en yakın antene mesafesinin 6m. olmasının, balkonların bir veya birkaç baz istasyonunun güvenlik mesafesi içerisinde olabileceğini düşündürdüğü; sonuç olarak, davacı konutundan ölçülen en yüksek ortalama elektrik alan şiddeti değerinin yönetmelikte belirtilen üst limitlerin altında olmasına rağmen, üst balkonlarının komşu apartman çatısına kurulmuş davalı şirketlere ait 3 adet baz istasyonu ile aynı seviyede olması, balkondan en yakın baz istasyonuna uzaklığın 6 m. gibi güvenlik mesafeleri içerisinde kalabilecek kadar yakın olması nedeniyle, baz istasyonlarının bu lokalizasyondan kaldırılmasının uygun olacağı" şeklinde görüş bildirdikleri; mahkemece aynı bilirkişilerle yerinde ikinci uygulama neticesinde fen bilirkişinin "davacı binasına, ekli planda gösterilen Vodofone gözleme bacalarından 1 nolunun 6.50m, 2 nolunun 15.00m, 3 nolu Avea gözleme bacasının 14,00m. mesafede olduğunu, 4 ve 5 nolu gözleme bacasının söküldüğünü, davalı ... Hiz. A.Ş. tarafından düzenlenen planda çatı üzerindeki tesislerin görüldüğünü, anılan davalı vekilinin baz istasyonunun kaldırıldığını beyan ettiğini, davalılara ait tesislerin davacı binasına uzaklıklarının asıl raporunda açıklandığını" bildirdiği, diğer bilirkişilerin ise "daha önce kurulu olan ... İletişim Hiz. A.Ş.'ne ait baz istasyonunun söküldüğü, bina ön cephesine doğru olan ve baca şeklindeki 2 adet sistemin davalı ... ... A.Ş.'ne, binanın arka cephesine doğru ve direk üzerine kurulmuş olan sistemin ise ... İletişim Hiz. A.Ş

... İletişim Hiz. A.Ş.'ne ait baz istasyonunun söküldüğü, bina ön cephesine doğru olan ve baca şeklindeki 2 adet sistemin davalı ... ... A.Ş.'ne, binanın arka cephesine doğru ve direk üzerine kurulmuş olan sistemin ise ... İletişim Hiz. A.Ş.'ne ait olduğu, bu baz istasyonlarının faal olup, davacı konutunun üst balkon ve yaşam alanlarıyla aynı seviyede bulunduğu, antenlerin bulunduğu yer ve baktığı yönler dikkate alındığında sistemin güvenlik mesafesine uygun olarak kurulduğu ve davacı tarafın yaşam alanının güvenlik mesafesi içinde kalmadığı" biçiminde rapor sundukları anlaşılmaktadır.

O halde; dava konusu baz istasyonlarının davacının meskenine çok yakın (yaklaşık 6,00m) mesafede ve davacı konutunun üst balkon ve yaşam alanlarıyla aynı seviyede bulundukları, yapılan ölçümde elektrik alan ortalama değerinin limit değerlere çok yakın ve anlık olarak da ortalama limit değerin üzerlerine çıktığının belirlendiği, içerisinde Nükleer Tıp Uzmanı bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetinin "üst balkonlarının komşu apartman çatısına kurulmuş davalı şirketlere ait 3 adet baz istasyonu ile aynı seviyede olması, balkondan en yakın baz istasyonuna uzaklığın 6m. gibi güvenlik mesafeleri içerisinde kalabilecek kadar yakın olması nedeniyle, baz istasyonlarının bu lokalizasyondan kaldırılmasının uygun olacağı" yönünde sundukları rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, çekişmeye konu anılan tesislerin yaydığı radyasyon, referans değerlerin altında olsa bile, meskun alanlarda uzun süreli radyasyona maruz kalacak insanların sağlığının olumsuz yönde etkileneceği, bu bağlamda dava konusu baz istasyonlarının konumu, davacının yaşam alanıyla yakınlığı, zaman zaman limit değerlerin üzerinde çalıştıklarının tespit edilmesi karşısında davacının zarar gördüğü açıktır. Başka bir ifadeyle, davacının konutu uzun süreli oturulup vakit geçirilen bir mekan olup, baz istasyonlarının yaydığı radyasyon referans değerlerinin altında olsa bile, bu radyasyona uzun süre maruz kalması durumunda ileriki yıllarda sağlığının olumsuz yönde etkilenme olasılığı vardır. Bu riskin varlığı durumunda dahi böyle bir duruma müsaade edilemez. Özellikle son zamanlarda ülke genelinde ortaya çıkan ve medyada zaman zaman yer alan olumsuz vakıaların çoğaldığı da gözetildiğinde, dava konusu baz istasyonlarının davacının oturmakta olduğu binada ve çevre binalarda yaşayanlar için sağlık bakımından uzun süreç içeresinde çok ciddi hastalıklara yakalanabilecekleri konusunda büyük endişeye neden olduğu ve bunun da psikolojik yapılarında tedirginlik ve ümitsizlik yaratarak, kişilerin çalışmalarını ve sağlık değerlerini olumsuz yönde etkilediği; davacının, yaklaşık 6 metre mesafede ve yaşam alanı içerisinde kalan ve tıbben zarar vermediği kanıtlanmayan tesislere katlanma yükümlülüğünün bulunmadığı, anılan tesislerin sökülüp götürülerek daha uygun alanlarda tesis edilebilecekleri dikkate alındığında çekişmeli tesislerin davacının sağlığına ve dolayısıyla yaşam hakkına zarar verdiği sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca; davalı ... Hiz. A.Ş.ne ait baz istasyonlarının yargılama sırasında kaldırılması nedeniyle adı geçen davalı bakımından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden ise, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulmasının doğru olmadığı ve bu nedenle hükmün bozulması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun onama kararına iştirak edemiyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/8930, Karar No: 2015/6282, Tarih: 11.05.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/8930 E.  ,  2015/6282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (suça sürüklenen çocuklar ... ve ... için üçer kez; sanıklar ...,...ile ... için birer kez); basit cinsel saldırı (sanık ...), reşit olmayanla cinsel ilişki (sanıklar ...ve ...), fuhuş (sanık ...)

HÜKÜM : Sanıklar ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'in atılı suçlardan beraatlerine; sanıklar ... ve ...haklarındaki kamu davalarının şikâyet yokluğu nedeniyle düşmesine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

21.05.2010 tarihli celsede onbeş yaşını doldurmayan mağdurenin sanıklardan şikâyetçi olmadığını beyan etmesi karşısında, yaşı nedeniyle baro tarafından tayin edilen vekilin 5271 sayılı CMK'nın 237 ve devamı maddelerine göre, hükümleri temyiz etme hakkı bulunmadığından, vâki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1 maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİYLE, incelemenin katılan SHÇEK vekilinin temyiziyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat ve düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan SHÇEK vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4514, Karar No: 2021/5774, Tarih: 22.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/4514 E.  ,  2021/5774 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, emekli sandığı sigortalısı eşinden dolayı hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı alırken, Bağ-Kur sigortalısı babasından dolayı ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, emekli sandığı sigortalısı eşinden dolayı hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı alırken, Bağkur sigortalısı babasından dolayı ölüm aylığı bağlanmasını talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı kurum, davacının talebini kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Özetle; ilk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün hukuka ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden hak sahibi sıfatıyla ölüm aylığı alırken, Bağkur sigortalısı babası üzerinden aldığı aylığın kesilmesine yönelik kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

01.11.2015 tarihinde vefat eden emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine dul aylığı bağlanan davacının, hak sahibi kız çocuğu sıfatı ile de 27.01.1989 tarihinde ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması talebi ile kuruma yaptığı başvurunun reddedilmesinden sonra iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

01.11.2015 tarihinde vefat eden emekli sandığı sigortalısı eşi üzerinden 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine dul aylığı bağlanan davacının, hak sahibi kız çocuğu sıfatı ile de 27.01.1989 tarihinde ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması talebi ile kuruma yaptığı başvurunun reddedilmesinden sonra iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin geçiş hükümlerini düzenleyen 5510 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesidir. Anılan düzenlemede; ''Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir.

1479 sayılı Kanunun “Eş ve çocuklara, ana ve babaya tahsis yapılması” başlığını taşıyan 45. maddesinin 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanunla değişik 2. fıkrasının (c) bendinde, sigortalının; 18 yaşını (veya ortaöğretim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğretim yapması halinde 25 yaşını) doldurmamış veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malûl bulunan çocukları ile geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak koşulu ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarına aylık bağlanacağı belirtilmiş, daha sonra 04.10.2000 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bentteki “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” koşulu, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilip 1479 sayılı Kanunun “Ölüm aylığının kesilmesi” başlıklı 46. maddesinin 2. fıkrasına, “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi eklenmiş, ancak, söz konusu KHK, Anayasa Mahkemesi’nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 gün 61/34 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

İptale konu düzenleme daha sonra bu kez kanun koyucu tarafından 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve anılan (c) bendini değiştiren 4956 sayılı Kanunun 23. maddesiyle benimsenerek, sigortalının evli olmayan/boşanan/dul kalan kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” şartı, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilmiş, aynı zamanda 46. maddenin 2. fıkrasına da “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi yeniden eklenmiştir.

5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34. maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54. maddede ise, bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan yasal düzenlemeler kapsamında dava irdelendiğinde; bu tür ölüm sigortasından aylık tahsislerinde, ayrık durumlar dışında genel kural olarak hakkı doğuran olay tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuatın uygulanması gerekmekte olup, buna göre sigortalı eşin yaşamını yitirdiği 01.11.2015 tarihi itibarıyla davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 34. ve 54. maddeleri olup, 54. maddenin 5. bendine göre hak sahibinin tercihine göre ana/baba veya eşe ait dosyaların birinden aylık bağlanacağı açıkça düzenlenmiş bulunmakla, anılan maddeler irdelenmeden yanılgılı değerlendirme sonucu, davada uygulanması mümkün olmayan 1479 sayılı Kanun hükümleri dayanak alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'in muhalefetine karşı; Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ın oyları ve oyçokluğuyla 22.04.2021 gününde karar verildi.

KARŞI OY

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'in muhalefetine karşı; Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ın oyları ve oyçokluğuyla 22.04.2021 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, davacının eşinin ölümü nedeniyle 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası uyarınca aldığı ölüm aylığı yanında, 1479 sayılı Yasaya tabi olan babasının ölümü nedeniyle ayrıca ölüm aylığı alıp alamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan yasal mevzuat aşağıda özetlendiği şekildedir;

1- 01.10.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde "geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak kaydı ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmü yer almaktadır.

2-04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı KHK ile 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde değişiklik yapılarak "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir. Aynı KHK ile 46/2 maddesi değiştirilerek, " Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir. hükmü getirilmiştir.

3-04.10.2000 tarihli KHK Anayasa mahkemesinin 26.10.2000 gün ve 61/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

4-4956 sayılı Yasa, 08.08.2001 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş ve bu kez 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesi "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 46/2 maddesine, "Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir." hükmü getirilmiştir.