muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/684, Karar No: 2023/3605, Tarih: 04.07.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin boşanmak istemediğini, yalnızca davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilerek müvekkilinin kusurlu olduğu şeklindeki değerlendirmenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl kusurun davacı kadında olduğunu, davacı kadının sürekli, aşırı maddî beklentiler içerisinde olduğunu, tarafların arasında çıkan anlaşmazlıkların temelini davacı tarafın maddî beklentilerinin oluşturduğunu, davacı kadının birlik görevlerini yerine getirmediğini, evi ikiye ayırdığını, müvekkilini evden tecrit ettiğini, müvekkilinin ailesine soğuk davrandığını, müvekkilinin duygu ve düşüncelerini önemsemediğini, davacı kadının ağır kusurlu olduğunu bu nedenle tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkilinin ortak çocukların yüklü miktardaki eğitim giderlerini karşıladığını, bunun yanında her ay fahiş miktarda nafaka ödediğini, davacının tek başına aldığı bir karar ile ortak çocuğun, müvekkilinin ekonomik gücünün çok üzerinde bir okula kaydettirildiğini, velâyet hususunda ortak çocuğun da dinlenmesi gerektiğini, velâyetin anne ve baba ile birlikte kullanılması, aksi durumda ortak çocuğun hangi eğitim kurumuna devam edeceğinin, taraflarca birlikte belirlenmesi gerektiğini belirterek hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükmün usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının hatalı olduğu belirtilerek, istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle hükmün tamamı yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı kadının boşanma davasının kabulü koşullarının oluşup, oluşmadığı, taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, davacı kadın yararına tedbir ve yoksulluk nafakası ile maddî ve manevî tazminat verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı ve miktarları ile ortak çocuğu velâyeti ile ortak çocuk için hükmedilen tedbir ve iştirak nafakasının miktarı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 169 uncu maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 175 inci maddesi, 182 inci maddesi, 327 nci maddesi, 328 nci maddesi, 330 uncu maddesi ve 331 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu, 370 inci ve 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50 nci ve 51 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19690, Karar No: 2015/11001, Tarih: 21.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/19690 E.  ,  2015/11001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 28/02/2013

NUMARASI : 2011/729-2013/97

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı T.. M.. vekili ile davalı ....y(eski adı ....) Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, TMO'ya ait Mersin liman silosunda aşırı yağışa bağlı olarak çatıdan sızan sular nedeniyle makinalar, duvarlar ve tavanların zarar gördüğünü, davacıya hasarın giderilmesi için başvurulduğunu, davalının inşaat işlerinde meydana gelen hasar olarak aldıkları eksper raporu doğrultusunda 2.014,63 TL ödeme yaptığını ancak zararın toplam 52.924,57 TL olduğunu, ödeme düşüldükten sonra bakiye 52.909,94 TL zararlarının bulunduğunu belirterek, bu bedelin davalı sigorta şirketine ihbar tarihinden itibaren işleyecek %60,86 oaranında gecikme faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesii talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zararın davalı sigortalının sorumluluğundaki çatı izolasyonu ayıbından kaynaklandığını, aşırı yağan yağmurdan kaynaklanmadığını, yağan yağmur nedeniyle oluşan zarar bedelinin 2.014,63 TL olup bu bedelin davacıya ödendiğini, sorumluklarının kalmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

11.03.2009 gün, 2008/11 esas 2009/132 karar sayılı davanın kabulüne dair önceki hükmün davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.12.2011 gün 2011/13655 esas, 2011/16337 karar sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulmasından sonra mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hasarın çatı izalasyonu ayıbından kaynaklandığı, davacının sigorta poliçesi kapsamında inşaat hasarları olarak talep edebileceği rakamın 4.602,34 TL olduğu, davadan önce yapılan ödeme düşüldüğünde 2.047,57 TL bakiye alacağı kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 2.047,57 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işle-

yecek %60,86 oaranında aktif faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Gerekçeli karar davalı sigorta şirketi davayı katılma yolu ile temyiz etmiştir.Davacı vekilinin temyiz dilekçesi davalı sigorta şirketi vekiline 11.07.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı sigorta şirketi vekili kararı katılma yolu ile 27.09.2013 tarihinde temyiz etmiştir.Katılma yolu ile temyiz süresinde olmadığından davalı sigorta şirketi vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

1-Gerekçeli karar davalı sigorta şirketi davayı katılma yolu ile temyiz etmiştir.Davacı vekilinin temyiz dilekçesi davalı sigorta şirketi vekiline 11.07.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı sigorta şirketi vekili kararı katılma yolu ile 27.09.2013 tarihinde temyiz etmiştir.Katılma yolu ile temyiz süresinde olmadığından davalı sigorta şirketi vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3,40 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, aşağıda dökümü yazılı 115,57 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 21.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11669, Karar No: 2019/3052, Tarih: 31.01.2019

**7. Ceza Dairesi         2015/11669 E.  ,  2019/3052 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1. CMK'nun 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesine engel hali bulunmayan sanığın mahkemece alınan savunmasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasını talep ettiği, mahkemece sanığa Gümrük İdaresi tarafından bildirilen kaçak eşyanın vergiler toplamı ile eşyanın muhafaza, yükleme, boşaltma ve diğer masraflar adı altında toplamda 223,71 TL’nin kamu zararı olarak bildirildiğinin anlaşılması karşısında, sanıkta ele geçen eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplam tutarı 115,61 TL'nin kamu zararı olduğunun sanığa bildirilmesi ve sonucuna göre, gerektiğinde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/9. madde fıkrası da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, zararın giderilmediğinden bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

2. Dava konusu eşyanın 5607 sayılı Kanunun 13. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı TCK'nun 54/4. maddesi uyarınca müsaderesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden doğrudan 5237 sayılı TCK'nun 54/1. maddesi gereğince müsaderesine karar verilmesi,

3. Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibariyle suçtan zarar görmeyen Gümrük İdaresi vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 31.01.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4622, Karar No: 2018/6201, Tarih: 23.10.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/4622 E.  ,  2018/6201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümlerin suça sürüklenen çocuk ... müdafi tarafından duruşmalı temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğnameyle Daireye gönderilmekle, belirlenen tarihte suça sürüklenen çocuk ... müdafiin 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi gereğince yerinde görülen talebine istinaden duruşmalı yapılan incelemede gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuklar haklarında mahkemece kurulan ilk hükümlerin temyiz incelemesinde bozulmasının ardından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 29.01.2015 tarihli duruşma tutanağında üye hakimin ıslak imzası olmadığı gibi Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla yapılan kontrole göre anılan duruşma tutanağının elektronik imza ile de imzalanmadığının anlaşılması karşısında, anılan imza eksikliğinin usulüne uygun şekilde giderilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 219/1. maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafilerin temyiz itirazları ile suça sürüklenen çocuk ... müdafiin duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunmaları bu itibarla yerinde görüldüğünden, esası incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/18439, Karar No: 2021/4368, Tarih: 22.03.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/18439 E.  ,  2021/4368 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın, suça konu vidayı koğuşa gelen teknisyenlerden aldığını belirtmesine karşın, ceza infaz kurumundaki teknisyenlerin idari soruşturma kapsamında alınan ifadelerinde bu hususu kabul etmemeleri karşısında; uygulama yeri olmayan TCK.nın 297/4. maddesinin tertibi suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanığın tekerrüre esas adli sicil kaydı nedeniyle TCK'nın 58. maddesinin uygulaması sırasında tekerrüre esas alınan ilamın belirtilmemesi hususu infaz aşamasında değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükmün ONANMASINA, 22.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11905, Karar No: 2012/1709, Tarih: 16.02.2012

**17. Hukuk Dairesi         2011/11905 E.  ,  2012/1709 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ...,... Kutu Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti., ... ve Vergi İdaresi ile davalılar ..., ... Motor Elektrik ve Maden ...Tic. A.Ş, ... Ambalaj Basım San. Tic. A.Ş. ve Asya Finans A.Ş. aralarındaki dava hakkında Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 09.06.2010 gün ve 2006/302 - 2010/355 sayılı hüküm dairemizin 12.07.2011 gün ve 2010/10174 – 2011/7391 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olup, bu kez davacılar ... Oluklu Mukavva Kutu Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R –

Yargıtay ilamı karar düzeltme isteyen davacılar ... Oluklu Mukavva Kutu Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili avukat ...’ya 23.08.2011 günü tebliğ edilmiş karar düzeltme dilekçesi ise 08.09.2011 tarihinde mahkemeye verilmiştir.Bu durumda 15 günlük yasal süre geçtikten sonra verilen Karar Düzeltme dilekçesinin (isteminin) REDDİNE ve peşin alınan tashihi karar harcının temyiz eden davacılara geri verilmesine 16.2.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6143, Karar No: 2019/16448, Tarih: 23.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/6143 E.  ,  2019/16448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 23/09/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10093, Karar No: 2015/5218, Tarih: 03.06.2015

**20. Hukuk Dairesi         2014/10093 E.  ,  2015/5218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ..... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kullanım kadastrosu sırasında .... köyü çalışma alanında bulunan 124 ada 559 parsel sayılı 3445.16 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmış ve .... ve ... ile ... tarafından kullanıldığı şerhi verilerek tarla niteliği ile ..... adına tespit edilmiştir.

Davacı .... vekili, adlarına kullanım şerhi verilen .... ve ... ile ...'e husumet yönelterek, çekişmeli parselin Kadastro Kanununun Ek 4. maddesine göre yapılan tesbitinin iptali ve taşınmazın mera olarak sınırlandırılması istemiyle; davacılar ....., .... ve .... ise, çekişmeli taşınmazın .... Köyü merası olduğu ve adlarına kullanım şerhi verilen kişiler tarafından kullanılmadığı iddiasıyla ...... Kadastro Mahkemesinde dava açmışlar, yargılama sırasında davalar birleştirilmiştir.

..... vekilinin 26.11.2011 tarihli tarafta iradî değişiklik talepli dilekçesi üzerine mahkemece, 15.05.2012 günlü oturumda, HMK m. 124 hükmü uyarınca devam eden yargılama safahatında (adı geçen Bakanlık yerine) ..... .....sinin davacı olarak kabul edilmesine karar verilmiş ve bu tarihten itibaren davada, davacı olarak ..... yer almıştır.

...... Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davaların reddi ile çekişmeli taşınmazın kullanım kadastrosu sırasında lehlerine kullanıcı şerhi verilen .... ve ... ile ...'in kullanımında olduğu şerhi verilerek ..... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, davacı ..... vekili tarafından temyiz edilmekle, hüküm, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 04/04/2013 tarih ve 2013/2068-3137 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Davacı ..... ile davacılar ...., .... ve .... tarafından çekişmeli taşınmaz hakkında açılan dava, kullanım kadastrosuna itiraz prosedürüne göre açılmış ise de taşınmazın aynına ilişkin olup mera iddiası ileri sürüldüğüne göre çözüm yeri Asliye Hukuk mahkemesidir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esası hakkında hüküm oluşturmasının isabetsiz olduğu"na değinilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Davacı ..... ile davacılar ...., .... ve .... tarafından çekişmeli taşınmaz hakkında açılan dava, kullanım kadastrosuna itiraz prosedürüne göre açılmış ise de taşınmazın aynına ilişkin olup mera iddiası ileri sürüldüğüne göre çözüm yeri Asliye Hukuk mahkemesidir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esası hakkında hüküm oluşturmasının isabetsiz olduğu"na değinilmiştir.

...... Kadastro Mahkemesince, bozma kararına uyulduktan sonra görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararı taraflarca temyiz edilmediğinden 22/10/2013 tarihinde kesinleşmiş; davacılardan ..... vekili tarafından Kadastro Mahkemesine sunulan 14/01/2014 tarihli dilekçe ile dava dosyasının yetkili ve görevli ...... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi istenmiş ve dava dosyası ...... Asliye Hukuk Mahkemesine aktarılmış; ...... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince de, davacı tarafın, HMK'nın 20/1. maddesinde öngörülen iki haftalık süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmediği ve bu nedenle mahkemede usûlüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı gerekçesiyle, davanın usûlden reddine karar verilmiş, hüküm davacı ..... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup (HMK m. 1) dava şartı olarak da kabul edildiğinden (HMK m.114/1-c) mahkemelerce re’sen nazara alınır (HMK m. 115).

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (HMK m.115/1). Bu düzenlemelere göre, mahkeme, görevli olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da (mahkemenin görevli olmadığı yönündeki) dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, gerek re’sen yapacağı inceleme sonucunda gerek tarafların (mahkemenin görevli olmadığı yönündeki) dava şartı noksanlığını ileri sürmesi üzerine, görevsiz olduğu kanaatine varırsa, görevsizlik kararı verir (HMK m.1; m.114/1-c; m. 115/1; m. 20). Mahkeme, görevsizlik kararında görevli mahkemeyi bildirmeli ve dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermeli ve bununla yetinmelidir.

Görevsizlik kararını veren mahkeme, dava dosyasını re’sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir (HMK m. 20/1, c.1); aksi takdirde, dava açılmamış sayılır (HMK m. 20/1, c.2).

Görevsizlik kararını veren mahkeme, dava dosyasını re’sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir (HMK m. 20/1, c.1); aksi takdirde, dava açılmamış sayılır (HMK m. 20/1, c.2).

Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurma süresi iki haftadır (HMK m. 20/1, c.1). Bu iki haftalık süre hak düşürücü nitelikte olup, mahkeme tarafından re’sen gözetilmesi gerekir. İki haftalık hak düşürücü süre; bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa, 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı “Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 30. maddesiyle eklenen geçici 3. madde uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin, Resmî Gazetede ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454. maddeleri uygulanacağından, bu dönemde, görevsizlik kararı, temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay tarafından onanmak suretiyle kesinleşmiş ise, iki haftalık başvurma süresi, Yargıtayın onama kararının taraflara tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Taraflar iki haftalık başvurma süresi işlemeye başlamadan, yani görevsizlik kararı kesinleşmeden önce görevsizlik kararını vermiş olan görevsiz mahkemeye başvurabilir ve bu başvurma da geçerlidir. Ancak, görevsiz mahkeme, görevsizlik kararı kesinleşmedikçe dava dosyasını görevli mahkemeye gönderemez.

6100 sayılı HMK’nın getirdiği sistemde, görevsizlik kararı üzerine, yalnızca “davacı” değil, davalı da davanın, görevli mahkemede görülmesi için başvuruda bulunabilecektir (HMK m.20/1, c.1).

Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir (HMK m. 20/1, c.1).

Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurulduğunda, mahkemece ilk önce, başvurunun iki haftalık süre içinde yapılıp yapılmadığı incelenir; mahkeme, iki haftalık süre içinde başvurulmadığını (süre geçirildikten sonra başvurulduğunu) tespit ederse, başkaca bir işlem yapmadan re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar verir (HMK m. 20/1, c.2). İki haftalık süre içinde görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurulduğunda, dava dosyası, bu mahkemece, görevli mahkemeye gönderilir.