muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/12680, Karar No: 2011/9020, Tarih: 30.12.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/12680 E.  ,  2011/9020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karaman İş Mahkemesi

TARİHİ : 06/04/2009

Davacı vekili, işe iade davasının kesinleşmesinin ardından işverene süresinde başvurulduğu halde işçinin işe başlatılmadığını, açılan işe iade davasının sonuçlandığını, Yargıtay kararının taraflara tebliği üzerine işverene işe iade başvurusu yapıldığını, işverenin ihtarnamesi ile davacı işçiyi işe başlatmayacağını bildirdiğini, bunun üzerine davacının likit olan dört aylık brüt ve dört aylık giydirilmiş brüt ücretinin tahsil edilmesi amacıyla icra takibi yaptıklarını, borçlu işvereninin ne şekilde hesap edildiği belli olmayan 12.326,96 TL ödeyerek borcun geri kalan kısmına itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, davacının giydirilmiş brüt ücretinin son ücret bordrolarından da görüleceği üzere yaklaşık 2.500,00 TL olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, borçlu davalının alacağın % 40’ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacı taleplerinden birinin davacıya yapılan ödemelerden vergi kesintisi yapılması ile ilgili olduğunu, verginin haksız olup olmadığı konusundaki iddiaların vergi mahkemelerince değerlendirilmesinin gerektiğini, bu nedenle mahkemenin görevsizlik kararı vermesinin gerektiğini, davacının işe iade davası sonrasında işe iade başvurusunda bulunduğunu, bu başvurunun şirket tarafından reddedildiğini ve davacının hesap numarasını bildirmesi halinde ilamdan kaynaklanan alacağın derhal ödeneceğinin bildirildiğini, ancak davacının hesap numarası bildirmek yerine icra takibi yaptığını, bunun üzerine davacının ilamdan kaynaklanan alacağının ve ferilerinin hesaplanarak icra dairesine  cebri icra tehdidi altında ödendiğini, ilamda belirtilen alacağı aşan miktara ise itiraz edildiğini, davacıya işe iade kararına binaen hak ettiği ücret ve tazminatların tam ve eksiksiz olarak ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin ödendiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesinin 5. fıkrasına göre, işçi kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. Aksi halde işverence yapılan fesih geçeri bir feshin sonuçlarını doğurur.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır. Fesih tarihindeki ücrete göre işe başlatmama tazminatı ödenmelidir.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır. Fesih tarihindeki ücrete göre işe başlatmama tazminatı ödenmelidir.

Boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar  ücret  ve diğer haklar için  ise feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır. Geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra  boşta geçen  en çok dört aylık sürede işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer haklar belirlenmelidir.

Boşta geçen sürenin en çok dört aylık kısmı içinde gerçekleşen diğer haklar kavramına, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis hizmeti gibi  para ile ölçülebilen haklar dahil edilmelidir. Söz konusu hesaplamaların işçinin belirtilen dönemde işyerinde çalışıyormuş gibi yapılması ve para ile ölçülebilen tüm değerlerin  dikkate alınması gerekir.

Boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar ile işe başlatmama tazminatı bürüt olarak hüküm altına alınmalı ve kesintiler infaz sırasında gözetilmelidir. 16.06.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5904 sayılı yasa ile

193 sayılı gelir vergisi kanununda değişiklik yapılmış ve işe başlatmama tazminatı gelir vergisi istisnaları arasında gösterilmiştir. Buna göre işe başlatmama tazminatından gelir vergisi kesilmemeli, sadece damga vergisi kesilmesiyle yetinilmelidir. Aynı yasa ile 193 sayılı gelir vergisi kanununa eklenen geçici 77 maddede  ise, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlerle ilgili olarak 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca işverenlerce işçiye ödenen işe başlatmama tazminatları, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. Anılan dönemlere ilişkin işe başlatmama tazminatı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan mükelleflerin; tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemleri yapılır” şeklinde kurala yer verilerek daha önce kesilen gelir vergisi ile ilgili iade esasları belirlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre daha önce kesilen gelir vergisi tutarları vergi yükümlüsüne iade edilmelidir. Vergi yükümlüsü işçi olup, işçinin fazla ödenen vergiyi ilgili vergi dairesinden talep etme hakkı vardır. Yasada,  vergi sorumlusu olan işverene iadeye dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir.  İşçi haksız yere  kesilen gelir vergisini ilgili vergi dairesinden talep edebileceğine göre, işverenin aynı tutardan sorumluluğuna dair  karar verilmesi mükerrer sorumluluğuna yol açacaktır. Bu nedenle işverence işe başlatmama tazminatından esilerek vergi dairesine yatırılan gelir vergisi yönünden işverenin sorumlu tutulması doğru  olmaz.

İşe iade davası ile tespit edilen en çok 4 aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için de 4857 sayılı Kanun'un  34. maddesinde sözü edilen özel faiz türü uygulanmalıdır. Ancak işe başlatmama tazminatı niteliği itibarıyla tazminat  olmakla uygulanması gereken faiz yasal faiz  olmalıdır.

Somut olayda, karara dayanak olan bilirkişi raporu denetlenebilir nitelikte değildir. Bilirkişi raporundaki hesaplamalarda yer alan 1.152 TL’nın net mi bürüt mü olduğu ve hangi belgeye  dayandığı  anlaşılamamaktadır.  Bu  anlamda  davacı  vekilinin  rapora  itirazları  da değerlendirilmemiştir. Mahkemece bu raporlara itibar edilmeyerek resen hesaplama yapılmıştır. Ancak mahkemece yapılan hesaplama esnasında kabul edilen giydirilmiş ücret ile davacının işe iade dava dosyası içinde bulunan 2006/Aralık ayı ücret bordrosu ile işten ayrılma bildirgesinde yazan miktar karşılaştırıldığında farklılık göstermektedir. Bu durumda öncelikle davalı işverenin davacının işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden yaparak  SSK ve vergi dairesine ödediği miktarlara ilişkin belgeler dosyaya getirtilmelidir. Bu belgeler ile davacının 2006/Aralık ayı ücret bordrosu, işten ayrılma bildirgesi, işveren tarafından ibraz edilen  2007/Ocak-Şubat-Mart-Nisan ücret bordroları, işyerinde uygulanan I. ve II. dönem toplu iş sözleşmeleri yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda birlikte değerlendirmeye tabi tutulmak suretiyle bilirkişiden denetime elverişli rapor alınmak suretiyle bir sonuca gidilmelidir.

Öte yandan, yasa hükmüne göre, işçiye sağlanan yol yardımı ve yemek yardımının boşta geçen süre ücreti alacağına esas ücrete giydirilmeksizin, yasaya aykırı gerekçeyle mahkemece re’sen hesaplama yapılması da hatalıdır. Belirtilen hususlar dikkate alınarak düzenlenecek bilirkişi raporunun ardından bir karar verilmesi gerekir. Yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/956, Karar No: 2014/5094, Tarih: 10.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/956 E.  ,  2014/5094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi.10.03.2014(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2012/6190, Karar No: 2013/799, Tarih: 13.02.2013

**23. Hukuk Dairesi         2012/6190 E.  ,  2013/799 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davacı arsa sahibi ile yüklenicilerden davalı ... arasında .../06/2010 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin konusunun yüklenici tarafından belirlenecek kooperatif vasıtasıyla inşaat yapılması olup, davacıya teslimi gereken 110 m²'lik iki adet dairenin halen teslim edilmediğini, 31/.../2008 tarihinde teslim edilmesi gereken 170 m² ve 110 m²'lik dairelerin ise 01/08/2009 tarihinde teslim edildiğini, ancak iskân ruhsatının alınmadığını, o nedenle gecikme tazminatı ile cezai şartın talep edilebileceğini, teslimi gereken 170 m²'lik dairenin doğu-güney cepheli daire olması gerekirken farklı yöndeki dairenin teslim edildiğini, teslim edilen arsada bulunan evin yıkılması nedeniyle her ay ödenmesi kararlaştırılan aylık 150,00 TL’nin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ....500,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, taşınmazın teslimindeki gecikmelerin davalılardan kaynaklanmadığını, arsa sahiplerinin edimlerini yerine getirmediğini, ihtara rağmen arsa sahiplerinin arsa devrini yapmadığını, yıkılan ev ile ilgili kira parasının ödendiğini, iki dairenin teslim edildiğini, davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen ....03.2012 tarihli bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmeye göre teslimin iskan ruhsatı alınması koşuluna bağlandığı, iskan ruhsatı alınmadığından dava konusu dairelerin tesliminden bahsedilemeyeceği, bu nedenle dava tarihine kadar teslim edilemeyen iki adet daire yönünden gecikme süresinin ... ay ... gün, diğer iki daire için ise ... ay ... gün olduğu gerekçesiyle, eski ev için ödenecek aylık kira bedeli talebi hakkında feragat nedeni ile HMK 312. md gereğince hüküm kurulmasına yer olmadığına, talep miktarı da gözetilerek ....500,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...-Taraflar arasında ....06.2007 tarihinde adî yazılı şekilde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile davacı arsa sahibinin 21084 ada ... parsel sayılı taşınmazdaki 905/1858 hissesine karşılık taşınmaz üzerine yüklenici ... tarafından belirlenecek kooperatif vasıtasıyla inşaat yapılması hususunda anlaşma sağlanmış, bilahare bu kooperatifin davalılardan SS. Çelebi Konut Yapı Kooperatifi olarak belirlendiği, adı geçen kooperatife tapu devirlerinin yapıldığı ve inşaat ruhsatının da alınarak inşaatlara başlandığı dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatif, tapuyu devralıp inşaat ruhsatını alarak inşaata başlamakla ve dava sırasındaki tüm savunmalarında ....06.2007 tarihli sözleşmeyi aynen benimseyerek kendisine

husumet düşmediği yönünde itiraz ileri sürmemiş olmakla, davada husumeti benimsediğinin kabulü gerekmektedir.

Davada, davacı arsa sahibi, sözleşmede belirtilen cepheden daire verilmeyip farklı cepheden daire verilmesi nedeniyle uğranılan zarar, cezai şart ve ....06.2007 tarihli taahhütname gereği alacaklı olduğunu ileri sürdüğü kira bedelinin tahsilini talep etmiş ise de, her bir istek kalemi yönünden hangi miktarda talepte bulunduğu açıklanmadığı gibi, bu husus mahkemece de davacı yana açıklattırılmamıştır. Öncelikle bu konunun tamamlanmasında zorunluluk vardır. Zira, ....06.2007 tarihli taahhütname gereği ödenmesi kararlaştırılan kira bedeline ilişkin talepten yargılama sırasında vazgeçildiği için bu kalemle ilgili olarak talep edilen miktar için tahsil hükmü kurulması mümkün değildir.

Davacı, teslimi gereken 170 ve 110 m² lik ilk ... adet daire için sözleşmeye göre teslimi gereken 31.....2008 tarihinden fiilen teslim alındığı 01.08.2009 tarihi arasındaki dönem için gecikme tazminatı talebinde bulunduğu halde, mahkemece fiili teslim tarihi ve talebin aşılarak dava tarihine kadar yapılan hesaba itibar edilerek karar verilmesi doğru değildir. Bunun yanında, 01.01.2009 -01.08.2009 dönemine ilişkin gecikme tazminatı için aylık 312,50 TL üzerinden hesap yapan 07.03.2011 tarihli .... bilirkişi raporu davacı tarafından bu yönü ile bir itiraza uğramadığı halde, daha sonra alınan hükme dayanak yapılan ....03.2012 havale tarihli .... bilirkişi raporunda 323.50 TL üzerinden yapılan hesaba değer verilerek karar verilmesi de yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan, sözleşmenin .... maddesine dayalı olarak istenen cezai şart, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 158. maddesine göre, seçimlik cezai şart mahiyetindedir. Esasen ifa talep edildiği takdirde seçimlik cezai şart istenmesi mümkün değilse de, sözleşmede, düzenleyici olan bu hükmün aksine cezai şart dışında ayrıca zararların istenebileceği yazılı olmakla davacı yanın bu cezai şartı da talep edebileceğinin kabulü gerekir. Ne var ki, halen ifa devam etmekte olup teslim süresinin aşılması halinde kararlaştırılmış herhangi bir cezai şart (ifaya ekli) hükmü bulunmamaktadır. Bu itibarla, cezai şart isteminin reddi yerine kabulü doğru olmadığı gibi, sözleşmedeki cezai şart, edimlerin yerine getirilmemesi şartına bağlı seçimlik ceza mahiyetinde olduğu halde, aktin belirlenen tarihte veya yerde ... edilmemesi halinde sözkonusu olabilecek ifaya ekli ceza gibi düşünülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Ayrıca hükme esas alınan .... bilirkişi raporunda davacının farklı cepheden daire aldığı tespit edilmiş ve mahkemece bu rapora dayanılarak tazminata hükmedilmiş ise de, bilirkişi raporu denetlenebilir olmayıp, fark bedelinin ne şekilde hesaplandığı izah edilmediği gibi, yapılan hesabın hangi tarih esas alınarak yapıldığı da açıklanmadığından, eksik incelemeye dayalı bu rapor esas alınarak hükme varılması da hatalı olmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (...) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19392, Karar No: 2024/3568, Tarih: 19.03.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/19392 E.  ,  2024/3568 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/513 E., 2016/112 K.

SUÇ : Çevrenin taksirle kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemenin kararı ile sanık hakkında çevrenin taksirle kirletilmesi suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 182 inci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci, 50 nci ve 52 nci maddeleri uyarınca 9.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteminin özetle; sanık hakkında çevrenin taksirle kirletilmesi suçundan hüküm kurulduğundan Aliağa Asliye Ceza Mahkemesi'nin görevsizlik kararının dayanaksız kaldığı,sahil güvenlik komutanlığı kara ekibinin herhangi bir çevre kirliliği tespit edemediği, numune ve herhangi bir tahlilin alınmadığı, eksik soruşturma ve yetersiz delil ile hüküm kurulduğu, dosyaya sunulan 2013,2014 ve 2015 deniz suyu ölçüm ve analiz raporları ile deniz suyunda canlı yaşamını etkileyecek kirlenme görülmediğinin anlaşılacağı, somut olayın gerçekleştiği tarihteki Survey tutanakları ile depolama yapılıp Geri Dönüşüm Derneği'ne teslim edilen miktarların birbirini doğruladığı, olay yerinde başka firmalara ait 3 geminin daha bulunduğu sadece sanığın şirketine ait gemilerin kirliliğe neden olduğuna dair iddianın hakkaniyete aykırı olduğu, suçlamayı kabul etmemekle birlikte şirket faaliyeti çerçevesinde ancak taksirle meydana gelmiş olabilecek eylem nedeni ile müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin hatalı olarak uygulanmadığı, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uymadığı, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği bu nedenlerle hükmün bozulmasına yönelik olduğu belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın yetkilisi olduğu şirkete ait gemi söküm tesislerinde, sökümü devam eden "DP POLAR" ve "TIMARU STAR" adlı gemilerden kaynaklı denizde yağ ve yakıt kirliliği oluştuğunun tespit edildiğinden bahisle sanığın cezalandırılması talebi ile açılan kamu davasında Yerel Mahkemece; sanığın savunması, olay tespit tutanağı, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilerek sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın yetkilisi olduğu şirkete ait gemi söküm tesislerinde, sökümü devam eden "DP POLAR" ve "TIMARU STAR" adlı gemilerden kaynaklı denizde yağ ve yakıt kirliliği oluştuğunun tespit edildiğinden bahisle sanığın cezalandırılması talebi ile açılan kamu davasında Yerel Mahkemece; sanığın savunması, olay tespit tutanağı, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilerek sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Mahkemece dosyanın üst dereceli bir mahkemenin görev alanına girdiği kanaatinde olunması halinde her zaman görevsizlik kararı vererek dosyayı üst dereceli mahkemeye gönderebileceği ancak duruşma başladıktan sonra dosyanın alt dereceli mahkemenin görev alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilemeyeceği gözetildiğinde; Aliağa Asliye Ceza Mahkemesi'nin 12.06.2015 tarih 2014/1000 esas 2015/542 karar sayılı kararı ile eylemin çevrenin kasten kirletilmesi suçu (5237 sayılı Kanun'un 181 inci maddesinin dördüncü fırkası kapsamında) kapsamında kalma ihtimali bulunduğundan bahisle görevsizlik kararı vermesini müteakip Karşıyaka 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nce duruşma açılarak delillerin takdir ve tayini neticesinde eylemin taksirle işlendiğinin kabul edilerek hüküm kurulmasında görev yönünden hukuka aykırılık bulunmamış, mahkemenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair kanaat ve gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilmekle yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.