muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/10161, Karar No: 2013/25970, Tarih: 27.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/10161 E.  ,  2013/25970 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2006/44-2012/653

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 30.05.2003-15.08.2005 tarihleri arasında her iki davalı işyerinde asgari ücretin üç katı üzerinden hizmet akdiyle çalıştığının tespiti ile, 2005 yılı Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında 30 ar gün ve 2005 yılı Ağustos ayında 15 gün çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece, davacının, davalı ... nezdinde, yer altı maden işlerinde, aylık asgari ücret karşılığında, hizmet akdi ile; Nisan 2005 döneminde bildirilen günler haricinde 5 gün, Mayıs 2005 döneminde bildirilen günler haricinde 5 gün, Haziran 2005 döneminde bildirilen günler haricinde 5 gün, Temmuz 2005 döneminde bildirilen günler haricinde 29 gün daha çalıştığının tespitine, Davacının diğer dönemlere ve Genç Madencilik Petrol ve Gıda Ürünleri Limited Şirketi'ne ilişkin davasının reddine karar verilmiştir.

Dosyanın tetkikinde; davacıya ait 09.04.2004 tarihli kuruma intikal eden işe giriş bildirgesinde, işyeri ünvanının 1027345 sicil nolu “Salih Koşar Taşoronu, Genç Madencilik” olduğunun belirtildiği, 2004 yılı Nisan-2005 yılı Temmuz ayları arasına

Dosyanın tetkikinde; davacıya ait 09.04.2004 tarihli kuruma intikal eden işe giriş bildirgesinde, işyeri ünvanının 1027345 sicil nolu “Salih Koşar Taşoronu, Genç Madencilik” olduğunun belirtildiği, 2004 yılı Nisan-2005 yılı Temmuz ayları arasına

ait ücret bordrolarında 1027345 sicil nolu işyerinin Genç Madencilik Petrol ve Gıda Ürün. Paz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti olduğu ve davacının 10.04.2004-01.07.2005 tarihleri arasında 1027345 sicil nolu işyerinden 2005 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarında 25 gün, Temmuz ayında 1 gün, diğer aylarda ise tam bildiriminin bulunduğu, davalı Kurumca 1027345 sicil nolu işyerine ait ihtilaflı döneme ilişkin gönderilen aylık prim ve hizmet belgelerinde ise işyeri ünvanının ... olduğu ve 2004/7. dönem dışında davacıya ait bildirim bulunmadığı görülmüştür. Maden İşleri Genel Müdürlüğünce, Tekirdağ İli Malkara İlçesi dahilinde ... uhdesinde AR:81669 – sicil 58437 sayılı sahaya 21.11.2005 tarihinden geçerli Maden Kömürü işletme ruhsatı verildiği, ruhsat hukukunun devam ettiğinin belirlendiği, Ruhsat hukuku 3213 sayılı maden Kanununun 5. maddesine istinaden 14.06.2005 tarihinde Salih Koşar’dan ...’a devir edildiği, Genç Madencilik Petrol ve Gıda Ürün. Paz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ...’ın sahasında çalışan rödövanscı şirket olduğunun tespit edildiği bildirilmekle birlikte tüm dosya kapsamından davacının ihtilaflı dönemde hangi şirkette çalıştığının net olarak tespit edilemediği anlaşılmıştır.

Şu halde mahkemece, asıl işveren ve alt işveren ilişkisi ile birlikte davalı kurum dışındaki davalılar arasındaki rödovans sözleşmesi de gözetilerek davacının hangi işveren yanında çalıştığı hususunda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 27.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/12101, Karar No: 2021/4633, Tarih: 01.04.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/12101 E.  ,  2021/4633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkının tespiti ve bu hakkın davacı adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkının tespiti ve bu hakkın davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki İzmir İli, Aliağa İlçesi, ... Köyü 72 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve aynı Kanunun 11/son maddesi uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınmak suretiyle irtifak hakkı bedelinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

1- 3 üncü ve 4 üncü bentlerinde yazılı (karar kesinleştiğinde) kelimelerinin çıkartılarak yerlerine (derhal) yazılmasına,

2- 4 üncü bendinde yazılı (kamulaştırma bedelinin yatırıldığı tarih olan 07/08/2020) kelimelerinin çıkartılmasına yerine (Dairemiz karar tarihine kadar) yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 01/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25013, Karar No: 2016/25103, Tarih: 08.11.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/25013 E.  ,  2016/25103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret zam farkı, sosyal yardım, ikramiye, bayram yardımı ile bulaşıcı hastalıklar primi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 08.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11900, Karar No: 2015/14490, Tarih: 21.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/11900 E.  ,  2015/14490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 17/04/2014

NUMARASI : 2013/693-2014/137

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17100, Karar No: 2014/24774, Tarih: 20.11.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/17100 E.  ,  2014/24774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kırşehir 1. Asliye Hukuk ( İŞ) Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2010/273-2013/714

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davacı vekilince duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı O.. A.. için 77.708,00 TL maddi, davacı E.. A.. için 76.874,00 TL maddi tazminatların 1000'er TL'sinin dava tarihi, bakiye kısımlarının ıslah tarihi olan 03/10/2013'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacı Ş.. A..'un cenaze ve defin giderleri talebinin kısmen kabulü ile, 70,00 TL cenaze ve defin giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı O.. A.. ve davacı E.. A.. için 25.000,00'er TL, davacı Ş.. A.. için 5.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/06/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

1- Davacılar vekillerinin temyiz itirazları incelendiğinde:

İş kazası nedeniyle tazminat alacağı haksız fiile dayalı olup, faiz başlangıcı tazminatı doğuran zararlandırıcı olay tarihidir.

Somut olayda, dava konusu iş kazasının 17.06.2009 tarihinde meydana geldiği, kaza sonucunda sigortalının 22.06.2009 tarihinde öldüğü, dava dilekçesi ile belirtilen tazminatlara kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, 03.10.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemlerinin artırıldığı ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesinin açıkça talep edilmiş olmasına göre maddi tazminat isteminin tamamına ölüm tarihinden itibaren faize karar verilmesi gerekirken dava dilekçesi ile talep edilen kısmına dava tarihinden, ıslah edilen kısım yönünden ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

2- Davalı temyizine gelince;

2- Davalı temyizine gelince;

Tazminatın saptanmasında; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarının, işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı, hesap raporunun Yargıtay denetimine elverişli olması gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle sigortalının maddi tazminatının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Öte yandan, gerçek ücretin ise; işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş ücret olmadığı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

Somut olayda, davacı işçinin olay tarihi itibarıyla soğuk demirci olduğu, K.. Ticaret ve Sanayi Odası tarafından bildirilen emsal ücrete göre asgari ücretin 2.85 katı esas alınarak düzenlenen 16.05.2013 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporuna karar verildiği, yapılan işin niteliğine göre Ticaret ve Sanayi Odasının emsal ücret belirleyecek konumda olmadığı açıktır.

Yapılacak iş, ilgili meslek odasından bilinen devrede sigortalının alabileceği ücretleri sormak, benzer işyerlerinde çalışan ve emsal işi yapanların ücretlerini araştırmak suretiyle işçinin gerçek ücretini belirlemek, gerçek ücretle işçinin tazminatını yeniden hesaplatmak, davacı çocuklara kurum tarafından bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerlerinin rücu edilebilir bölümlerini hesaplanan bu zarardan indirmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Davacılardan Ş.. A..'un isminin gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi, davacı O.. A..n'a vesayeten F.. A.., davacı E.. A..'a velayeten E.. E..'ın davacı olduklarının da gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi HMK’nun 297/1,b maddesine aykırı ise de bu yanlışlığın HMK’nun 304. Maddesi gereğince mahallen düzeltilmesi mümkün bulunmakla ayrıca bozma nedeni olarak değerlendirilmemiştir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının taraflara iadesine, 20.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5955, Karar No: 2021/5715, Tarih: 17.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/5955 E.  ,  2021/5715 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin temyiz dilekçesinin içeriğine göre hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin temyiz edildiği belirlenerek yapılan incelemede;

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

1- Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazının incelenmesine gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Müştekinin, ikametinde gerçekleşen hırsızlık olayı nedeniyle ikametin kapısı ve eşyalarda oluşan zarar ile ilgili olarak, hüküm duruşmasındaki beyanında, ikametinde oluşan zararın sanığın babası tarafından giderileceğini, uzlaştıklarını ve bu nedenle şikayetçi olmadığını ifade ettiğinin anlaşılması karşısında; zararın giderilip giderilmediği müştekiden sorularak sonucuna göre sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/2. maddesindeki etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 17/03/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6890, Karar No: 2014/12102, Tarih: 31.10.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/6890 E.  ,  2014/12102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2013/254-2013/724

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.04.2013 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu 2120, 2121, 2122 parsel sayılı taşınmazları lehine davalıya ait 2119 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yola kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktirinde genellikle bunlardan ilkine "mutlak geçit ihtiyacı" veya "geçit yoksunluğu", ikincisine de nispi geçit ihtiyacı" ya da "geçit yetersizliği" denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2. maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın arşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Somut olaya gelince; dosya içindeki bilgi ve belgeler ile hükme esas alınan 09.12.2013 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokinin incelenmesinden davacıya ait 361 (eski 2122) parsel sayılı taşınmazın güneydoğusundaki kadastrol yola cepheli olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere geçit hakkı ile genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazların genel yolla bağlantısının sağlanması gerekir. Davaya konu olayda, teknik bilirkişi güneydeki kadastrol yol ile davacı taşınmazı arasında 6 metre kot farkı bulunduğunu bildirmiş ise de davacı taşınmazından iş makinalarıyla makul süre çalışma ve masraf yapılmak suretiyle yola çıkma olanağı bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

Öte yandan geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekirken davalıdan tahsiline karar verilmesi de isabetli olmamıştır.

Bu durumda mahkemce, mahallinde teknik bilirkişiler aracılığı ile yeniden keşif yapılarak bilirkişilere davacıya ait taşınmazda iş makinalarıyla makul süre çalışma ve masraf yapılmak suretiyle taşınmazın güneydoğusundaki yola çıkış olanağının bulunup bulunmadığı hususu açıklattırılmalı, gerekirse fotoğrafları da çektirilmek suretiyle keşfi izlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler araştırılmadan ve davacıya ait parselin mutlak geçit ihtiyacı içinde olup olmadığı kesin olarak saptanmadan, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 31.10.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.