muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/153, Karar No: 2022/641, Tarih: 18.10.2022

. Vergi usul kanunundaki özel düzenleme olmasaydı, vergi mükellefi olmayan ya da vergi mükellefi olsa dahi belgeyi kullananla iştirak iradesi içerisinde hareket ettiği ispatlanamayan kişinin sırf sahte belge düzenlemekten ibaret eyleminden dolayı vergi kaçakçılığı suçundan sorumlu tutulması mümkün olamazdı. Kanun koyucu tarafından, komisyon karşılığı sahte belgeyi düzenleyen kişi ile başkası tarafından düzenlenen sahte belgeyi vergisel bir işlemde kullanan kişinin eylemleri aynı kefeye konularak belgeyi düzenleyenin vergi mükellefi olup olmadığına ya da vergi mükellefi ile iştirak iradesi içerisinde hareket edip etmediğine bakılmaksızın aynı maddede müeyyide altına alınan seçimlik hareketler olarak öngörülürken, sahte belgeyi düzenleyerek başkasına veren kişi aynı zamanda başkası tarafından düzenlenen sahte belgeyi vergisel işlemde kullanması halinde iki ayrı suçun oluşacağından bahisle iki ayrı suçtan mahkumiyet kararı verilmesi, tercihini seçimlik hareketlerden yana kullanan ve her iki seçimlik hareketi de aynı fıkrada müeyyide altına alan kanun koyucunun iradesine aykırı olacağı gibi seçimlik hareketlere yer verilen benzer suçlarla ilgili olarak gerek Yargıtay Ceza Genel Kurulunun gerekse özel dairelerin yerleşik uygulamaya dönüşen içtihatlarına aykırı olacağı kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkacaktır. Gerek Yargıtay Yüksek 11. Ceza Dairesinin, gerekse Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun somut olayımızla ilgili olarak istikrar adına yerleşik uygulamaya dönüştürdüğü içtihatlarının, iki ayrı eylemi bağımsız suç olarak düzenleme imkanı varken, aynı maddede seçimlik hareket olarak müeyyide altına alan kanun koyucunun, son derece önemli bir ayrıntıyı önemsememesi ya da görmezlikten gelmesi anlamına gelir ki; böyle bir kabulün bütün çağdaş anayasalarda olduğu gibi bizim Anayasamızda da temel bulan 'Kanun koyucu abesle iştigal etmez' kuralına da aykırı olacağı açıktır.

Yine Yargıtay Yüksek 11. Ceza Dairesinin, düzenlenen sahte belge ile vergisel bir işlemde kullanılan belgenin aynı belgeler olması halinde tek suçun oluşacağının kabul edildiği şeklindeki görüşünden yola çıkılarak düzenlenen belgelerle kullanılan belgelerin farklı olması halinde iki ayrı suçun oluşacağı şeklindeki sonuca ulaşılması, gerek Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun, gerekse Yargıtay 11. Ceza Dairesinin vergi kaçakçılığı suçları ile ilgili benimsediği gerekçelerle çelişeceği gibi benzer düzenlemelere yer veren suçlarla ilgili yerleşik uygulamaya dönüşen içtihatlarda genel kabul gören gerekçelere de aykırı olacağı açıktır. Zira yukarıdaki içtihatlarda özetlendiği üzere, vergi kaçakçılığı suçlarında suçun konusunun vergisel işlemin gerçeklik olgusu olduğu, sahteciliğin amaç değil ... suç olduğu, dolayısıyla sahtecilik suçlarında olduğu gibi sahte belgelerin bütün unsurları içermesinin zorunlu olmadığı gibi iğfal yeteneğinin dahi aranmasının zorunlu olmamasına karşın, Türk Ceza Kanununda düzenlenen sahtecilik suçlarında şekil şartları ile iğfal yeteneğinin zorunlu olduğu hususunda gerek uygulamada gerekse teoride herhangi bir duraksama bulunmamaktadır. Kaldı ki, şekil şartları ile sıkı sıkıya bağlı olan Türk Ceza Kanunundaki sahtecilik suçları açısından başkası tarafından düzenlenen sahte belgeyi bilerek kullanmakla birlikte ayrıca kendisi tarafından düzenlenen sahte belgeyi de yine aynı ya da farklı zaman dilimi içerisinde düzenleyen ya da kullanan kişilerin düzenlediği ya da bilerek kullandıkları belgelerin niteliği (Resmi ya da Özel Evrak) farklı olsa ve farklı kişiler suçtan zarar görse dahi yargılamaya konu edilen olayın özelliğine göre tek suç ya da zincirleme suç hükümlerinden sorumlu tutulacağına dair çok sayıda içtihadın bulunduğu bilinmektedir. (Örnek-Yargıtay Yüksek 15. C.D 2020/4628 K-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 22.04.2014 tarih, 2013/11-397; 2014/202 E. K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, 765 sayılı TCK ile 5237 sayılı TCK'nın 'Kamu güvenine karşı suçlar' bölümünde düzenlenen ve belgenin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi ile kamu güveninin sarsıldığı kabul edilerek suç sayılıp yaptırıma bağlanan 'resmi belgede sahtecilik ve özel belgede sahtecilik' suçlarının hukuki konusunun kamu güveni olduğu, suçun işlenmesi ile kamu güveninin sarsılması dışında, bir veya birden fazla kişi de haksızlığa uğrayıp, suçtan zarar görmesi halinde dahi suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamının, diğer bir ifadeyle kamunun olduğuna dair kabulünün etkilenmeyeceği, sanığın, aynı suç işleme kararıyla ve aynı anda düzenlenen belgelerle ilgili olarak tek bir suçtan hüküm kurulması gerekeceği, buna karşın, aynı suç işleme kararıyla fakat değişik zamanlarda düzenlenen belgelerle ilgili olarak yine tek bir suçtan hüküm kurulup, aynı Kanun'un 43. maddesi gereğince zincirleme suç hükümleri gereğince cezanın arttırılması gerektiği…)

. maddesi gereğince zincirleme suç hükümleri gereğince cezanın arttırılması gerektiği…). Bir taraftan vergi kaçakçılığı suçlarında, sahte belgenin zorunlu şekil şartları ile iğfal yeteneğinin aranmasının zorunlu olmadığı kabul edilerek gerçeklik olgusuna vurgu yapılırken, diğer taraftan iğfal yeteneğine ve zorunlu şekil şartlarına sıkı sıkıya bağlı kalınan Türk Ceza Kanununda düzenlenen sahtecilik suçlarından çok daha fazla önem atfetmek suretiyle sırf düzenlenen belge ile kullanılan belgenin farklı olduğundan bahisle iki ayrı suçun oluşacağı kabul edilerek kanaatimizce çelişkiye düşüldüğü tartışmayı gerektirmeyecek kadar açıktır. Zira, Türk Ceza Kanununda, resmi evrakta sahtecilik suçu ile özel evrakta sahtecilik suçlarının tamamen bağımsız maddelerde müeyyide altına alınması ve suçtan zarar görenlerinde farklı olmasına karşın, sırf anılan suçta korunmak istenen hukuki yararın kamu güveni ve buna bağlı olarak suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireyler olmasından yola çıkılarak, farklı nitelikteki belgelerin farklı maddelerde müeyyide altına alınması dahi yukarıda özetlenen Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2020/4628 K. sayılı içtihadında olduğu gibi tek suç yada koşulların oluşması halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmezken, vergi kaybını önlemeyi hedefleyen ve sahte belgelerin şekil şartları ile iğfal yeteneğinden daha ziyade vergisel faaliyetin gerçeklik olgusuna vurgu yapan vergi usul kanununda aynı maddede seçimlik hareketler ile müeyyide altına alınan eylemde örtülü ya da açık nihai hedefin vergi kaybı yada tehlikesi olduğu dikkate alınmaksızın sırf düzenlenen belgeler ile kullanılan belgelerin farklı olduğundan bahisle müstakil suçların oluşacağına karar verilerek korunmak istenen hukuki yararın Devletin vergilendirme hak ve yetkisi olduğu ve her iki eylemdeki nihai hedefin açık ya da örtülü bir şekilde vergi kaybına ya da tehlikesine yöneldiği kanaatimizce yeterince değerlendirilmemiştir.Vergi incelemelerinin birkaç yılı içerecek şekilde birlikte yapıldığı dikkate alındığında; her bir seçimlik hareketin ayrı bir suçu oluşturduğunun kabul edilmesi sonucunda ortaya çıkacak çok ağır cezaların TCK’nın 3. maddesindeki orantılılık ve hakkaniyet ilkeleri ile bağdaşmayacağı açıktır. Ayrıca; hukuk normlarının yorumlanması sırasında benzer olaylardaki içtihatlar dikkate alınarak pozitif temeli bulunmayan ancak eşyanın tabiatından kaynaklanan yorum ilkelerine uyulması gerekmektedir. Prof. Dr. ... Gözler’in deyimiyle; hukuk, ancak Öklid’in teoremleri misali, doğruluğu apaçık olan ilkelerin geliştirildiği ve bu ilkelerin bütün hukukçular tarafından benimsenip standart olarak uygulandığı gün 'bilim' olma sıfatını hak edecektir. İşte ancak o gün, hukuk problemleri bütün hukukçular tarafından aynı şekilde çözümlenecektir. Böyle bir sistemde mahkeme kararları da önceden doğru olarak tahmin edilebilecektir. İşte ancak böyle bir sistemde, hukuk güvenliği ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesi gerçekleşmiş olacaktır

. İşte ancak o gün, hukuk problemleri bütün hukukçular tarafından aynı şekilde çözümlenecektir. Böyle bir sistemde mahkeme kararları da önceden doğru olarak tahmin edilebilecektir. İşte ancak böyle bir sistemde, hukuk güvenliği ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesi gerçekleşmiş olacaktır.Sonuç itibarıyla, yukarıda özetlenen içtihatlarda; VUK'daki sahte belge düzenleme ve kullanma suçları ile korunan yararın devletin vergilendirme hak ve yetkisi olduğu vurgulanarak evrakta sahteciliğin bir ... olduğunun kabul edilmiş olması, VUK'nın 359. maddesinin b fıkrasındaki düzenleme ile vergi kaybının önüne geçilmesinin amaçlanmış olması nedeniyle belgenin şeklinin anılan fıkra kapsamında öneminin bulunmaması, çünkü bu maddedeki suçun konusunun vergiye konu faaliyet olması nedeniyle vergiye konu olayın gerçeği yansıtıp yansıtmadığının suçun oluşumuna etkili olacağı hususunda gerek öğretide gerekse uygulamada herhangi bir duraksamanın bulunmaması, seçimlik hareketleri aynı madde ile müeyyide altına alan suçlara örnek olarak gösterilen mala zarar verme ve paralarda sahtecilik suçları açısından, seçimlik hareketlerden ister birisinin isterse tamamının ihlal edilmesi halinde tek suçun oluşacağı hususundaki içtihatların zaman içerisinde istikrar kazanarak yerleşik uygulamaya dönüşmüş olması karşısında; vergi kaybının önlenmesi amacıyla, vergi kaybının gerçekleşmesini dahi unsur olarak aramadığı için vergi kaçakçılığı suçunu tehlike suçu olarak öngören kanun koyucunun, gerek sahte belge düzenleyerek menfaat karşılığı vergisel işlemde kullanılması koşuluyla başkasına verilmesi eylemi ile başkası tarafından düzenlenen sahte belgeyi vergisel bir işlemde kullanma eylemini aynı maddeyi ihlal eden seçimlik hareketler olarak öngörmesi nedeniyle eylemlerin kül halinde zincirleme şekilde tek vergi kaçakçılığı suçunu oluşturduğu kabul edilerek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kısmen değişik gerekçeyle kabul edilmesi gerekirken, yasal değişiklikten dolayı zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte aynı zamanda sahte belge düzenlemek ve sahte belge kullanmak eylemlerinin iki ayrı suçun oluşturacağını kabul eden sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir." görüşüyle,Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer gerekçelerle,

Karşı oy kullanmışlardır.Öte yandan ulaşılan sonuç karşısında, 15.04.2022 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4. maddesinin son fıkrası ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine eklenen; 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinde düzenlenen suçların, birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararı altında işlenmesi durumunda TCK'nın 43. maddesinin uygulanacağına dair hükmün, bu aşamada değerlendirilemeyeceği, bu hususun takdiri Yerel Mahkemeye ait olmak üzere yapılacak uyarlama yargılaması kapsamında değerlendirilebileceği mümkün görülmüştür.SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; 1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 18.10.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12620, Karar No: 2012/9002, Tarih: 24.05.2012

**21. Hukuk Dairesi         2010/12620 E.  ,  2012/9002 K.**

* BORÇLU OLMADIĞININ TESPITI

* ÖDEME EMRININ IPTALI

* TAHSIL ZAMANAŞIMI

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 93

**"İçtihat Metni"**

ÖZET: SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN, SÜRESİ İÇERİSİNDE ÖDENMEYEN PRİM VE DİĞER ALACAKLARININ TAHSİL ZAMANAŞIMI, ALA­CAĞIN DOĞDUĞU TARİHTE YÜRÜRLÜKTE OLAN KURALLARA GÖRE BELİRLENİR.

SOMUT OLAYDA, İŞ MAHKEMESİNİN HİZMET TESPİTİNE İLİŞKİN KARARININ KESİNLEŞTİĞİ 10.11.2008 TARİHİNDE YÜRÜRLÜKTE BULUNAN 5510 SAYILI YASA’NIN 93/2. MADDESİNE GÖRE BELİRLENECEK TAHSİL ZAMANAŞIMI DOLMADIĞINDAN DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLMELİDİR.

Davacı, davalı kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin zaman­aşımına uğraması nedeniyle borçlu olmadığının tespitiyle ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, prim ve işsizlik sigortası priminin tahsiline yönelik 11.12.2009 tarihli ödeme emrinin, tahsil zamanaşımı hukuksal nedenine dayalı olarak iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 11.12.2009 tarih ve 285249 sayılı ödeme emrinin zamanaşımı nedeni ile iptaline karar verilmiştir.

Kurumun süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsil zamanaşımı, alacağın doğduğu tarihte yürürlükte bulunan kurallara göre be­lirlenir.

2- Dava, prim ve işsizlik sigortası priminin tahsiline yönelik 11.12.2009 tarihli ödeme emrinin, tahsil zamanaşımı hukuksal nedenine dayalı olarak iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 11.12.2009 tarih ve 285249 sayılı ödeme emrinin zamanaşımı nedeni ile iptaline karar verilmiştir.

Kurumun süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsil zamanaşımı, alacağın doğduğu tarihte yürürlükte bulunan kurallara göre be­lirlenir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesinde 3917 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik uyarınca, Kurumun süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gereği öngörülmüş; 3917 sayılı Kanun’la yapılan bu değişiklik aynı Kanun’un 8. maddesi hükmüne göre 08.12.1993 tarihinde yü­rürlüğe girmiş; daha sonra, 24.06.2004 tarih ve 5198 sayılı Kanun’la aynı maddede yapılan değişiklik sonucunda Kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun’un 102. maddesinin de uygulanma olanağı bulunmadığı düzenlemesi getirilmiş ve düzenleme 06.07.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu durumda, zamanaşımı süresi bakımından 3917 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 08.12.1993 tarihinden önceki dönemle, 5198 sayılı Kanun’un yürürlüğü sonrasına ilişkin prim ve gecikme zamları yönünden Sosyal Güvenlik Kuru­mu’nun alacak hakkı, Borçlar Kanunu’nun 125. maddesinde öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Giderek, zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ilişkin Borçlar Kanunu’nun 132. ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir. 08.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren 3917 sayılı Kanun’un getirdiği düzenlemenin geçerli olduğu döneme ilişkin prim ve gecikme zammı alacakları yönünden ise, 6183 sayılı Kanun’un zamanaşımına ilişkin 102. ve ardından gelen maddeleri geçerlidir. Bu yönde 102. madde hükmüne göre zamanaşımı süresi 5 yıl olup, za­manaşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını ta­kip eden yılbaşıdır.

6183 sayılı Kanun’un 103. maddesinde zamanaşımını kesen haller sa­yılmış olup kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar.

6183 sayılı Kanun’un 103. maddesinde zamanaşımını kesen haller sa­yılmış olup kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, İzmir Beşinci İş Mahkemesi’nin 18.10.2007 tarih ve 2005/525 Esas, 2007/703 Karar sayılı kararı davacıya ait bina inşaatında işçi olarak çalışan Erhan isimli işçisinin 20.08.1999-21.06.2001 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tes­pitine karar verildiği, bu kararın Dairemizin 10.11.2008 tarihli kararı ile ke­sinleştiği, Kurumun kesinleşen mahkeme kararı üzerine 1999/8-2001/6 döne­mine ait prim ve işsizlik sigortası priminin tahsiline yönelik takip başlattığı, 11.12.2009 tarih ve 2285249 sayılı ödeme emrinin davacıya 17.12.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın süresinde 24.12.2009 tarihinde açıldığı, 06.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanun’la 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesinde değişiklik yapılarak 5 yıl olan tahsil zamanaşımının 10 yıl olarak uygulanmaya başladığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, tahsil zamanaşımı süresi ve hangi tarihten itibaren işle­meye başlayacağı, 5510 sayılı Yasa’nın 93. maddesinde yer alan ve mahkeme kararı sonucunda doğan Kurumun prim ve diğer alacaklarında zamanaşımının kararın kesinleşme tarihinden itibaren işlemeye başlayacağına yönelik kuralın somut olaya uygulanıp uygulanmayacağı noktalarında toplanmaktadır.

5754 sayılı Yasa’nın 56. maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasa’nın 93/2. maddesine göre “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına ta­bidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları so­ruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuru­luşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uygulanır. Bu alacaklar için 89. madde gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı, 88. maddede belirtilen ödeme süresinin son gününü takip eden günden itibaren uygulanır.”

Somut olayda, Kurum alacağının doğduğu İzmir Beşinci İş Mahke­mesi’nin 18.10.2007 tarih ve 2005/525 Esas, 2007/703 Karar sayılı hizmet tespitine dair kararın kesinleştiği 10.11.2008 tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Yasa’nın 93/2. maddesine göre zamanaşımı süresi, kararın ke­sinleşmesinden itibaren başlayacağından, 23.12.2009 dava tarihinde tahsil zamanaşımı dolmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mah­kemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S o n u ç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), 24.05.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, prim borcunun zamanaşımı süresinin hangi mevzuata göre be­lirleneceği noktasında toplanmaktadır.

Çoğunluk görüşü, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa’nın 93/2. maddesinde yer alan, “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tabidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise, mahkeme kararının kesinleşme tarihinden... itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uy­gulanır.” hükmünün, Yasanın yürürlük tarihinden önceki hizmetlere ilişkin olarak açılan tespit davaları dolayısıyla verilen ve kesinleşen kararlar nedeniyle uygulanacağı yö­nündedir.

Karşı oy görüşümüz; 5510 sayılı Yasa’nın 93/2. maddesinin zamanaşımına ilişkin hükmünün, Yasanın yürürlük tarihinden önceki hizmetlerin tespitine ilişkin davalar nedeniyle, kesinleşen tespit kararlarının primlerinin tahsili aşamasında uygulanama­yacağı, 5510 sayılı Yasa’nın yürürlük tarihinden sonraki hizmetlerin tespitine ilişkin açılan davalarla ilgili olarak kesinleşmiş kararlara uygulanabileceği, 5510 sayılı Yasa’nın yürürlük tarihinden önce gerçekleşen hizmetlerin tespitine ilişkin kararlar nedeniyle, 5510 sayılı Yasa’dan önceki mevzuatın uygulanması gerekeceği yönündedir.

Uyuşmazlık konusu incelendiğinde;

1- 506 sayılı Yasa’nın 3917 sayılı Yasa ile değiştirilmeden önceki halinde durum;

Öncelikle, zamanaşımı süresinin ne zaman başlayacağı konusu üzerinde durmak gerekir. SGK primleri her ay için izleyen ayın sonuna kadar ödenebilir. Prim borcunun muaccel olduğu tarih her ay için izleyen ayın sonudur. 506 sayılı Yasa’nın 80. mad­desinin 3917 sayılı Yasa’yla yapılan değişiklikten önceki haline göre, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun prim alacakları ile ilgili olarak 818 sayılı Borçlar Yasası hükümlerinin uy­gulanması söz konusuydu.

Öncelikle, zamanaşımı süresinin ne zaman başlayacağı konusu üzerinde durmak gerekir. SGK primleri her ay için izleyen ayın sonuna kadar ödenebilir. Prim borcunun muaccel olduğu tarih her ay için izleyen ayın sonudur. 506 sayılı Yasa’nın 80. mad­desinin 3917 sayılı Yasa’yla yapılan değişiklikten önceki haline göre, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun prim alacakları ile ilgili olarak 818 sayılı Borçlar Yasası hükümlerinin uy­gulanması söz konusuydu.

Borçlar Yasası’nın 125. maddesine göre, prim alacaklarının tahsilinde zaman­aşımı süresi, 10 yıl olarak uygulanmaktaydı. Prim zamanaşımı, Borçlar Yasası’nın 128. maddesine göre, borcun muaccel olduğu tarihte başlar. Borcun muaccel olduğu tarih ise, 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesine göre ay be ay ödenmesi gereken prim alacakları yönünden, ertesi ayın sonuna kadar ödenmesi gerektiğinden, en son ödeme tarihi olan “izleyen ayın son günüdür. Bu dönemde zamanaşımının kesilmesi ve durdurulması, bu konuda bir özellik göstermez. Borçlar Yasası’nın 132. ve ardından gelen maddeleri burada da aynen geçerlidir (Bakınız, Mustafa Çenberci - Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, Olgaç Matbaası 1977, sh. 641). Bu dönemde, SSK prim alacakları İcra İflas Yasası hükümlerine göre tahsil edilmekteydi.

Bu dönem ile ilgili olarak Yargıtay uygulaması bu doğrultuda olmuştur.

2- 506 sayılı Yasa’nın 3917 sayılı Yasa ile değişik 80. maddesi uygulama za­manında durum;

506 sayılı Kanun’un 80. maddesinde, 3917 sayılı Kanun ile yapılan ve 08.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren; “Kurumun, süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.” hükmü uyarınca, Kurum alacakları yönünden 6183 sayılı Ka­nun’un zamanaşımına ilişkin 102. ve devamı maddeleri geçerli olmuştur.

Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması öngörüldüğünden, anılan Yasa’nın 102. maddesi uyarınca, sözü edilen alacaklar 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olmuştur. Anılan hüküm, “tahsil zamanaşımı” başlığı altında “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait özel yasalarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükel­lefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur” şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesinde, 5198 sayılı Yasa’yla yapılan değişiklikten önce, Ku­rumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacakları, 6183 sayılı Yasa’nın 102. maddesi uyarınca, dönemin başladığı takvim yılını takip eden, takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde zamanaşımına uğramaktaydı (Bakınız, aşağıda HGK 20.09.2006, 2006/546-565).