muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1938, Karar No: 2019/2649, Tarih: 11.04.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/1938 E.  ,  2019/2649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ-

DAVA TÜRÜ : ... TESPİTİNE İTİRAZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Dava konusu 533, 536 ve 557 parsel sayılı taşınmazların tespit malikleri... oğlu...evlatları ..... ve ...’ün güncel nüfus kayıtları ile ölü olanların verasete esas nüfus kayıtlarının getirtilerek, dosyanın tekrar geri çevrilmesine mahal vermemek ve dosyayı sürüncemede bırakmamak amacıyla temyiz incelemesine gönderilmeden evvel mahkemesince güncel nüfus kayıtlarından adı geçenlere yapılan tebligatlar tekrar gözden geçirilerek, eksiklik bulunduğu takdirde bu kişilere tebligat yapılarak temyiz süresinin beklenmesi,

2- Tarafların müşterek murisleri ... oğlu ...Ağa, ... oğlu ..., ... oğlu ... ile adı geçenlerin babaları ..., ... ve ...’nin verasete esas nüfus kayıtlarının,

3- Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas K.sani 1339 tarih 158, Şubat 340 tarih 163 ve 161, 18.03.1946 tarih 131 ve 134, 25.05.1945 tarih 236, 04.06.1966 tarih 11, 14.04.1967 tarih 84, T.evvel 339 tarih 12 ve 13, 01.07.1946 tarih 9, 30.11.1948 tarih 245, 31.03.1951 tarih 218, 07.05.1951 tarih 33, 24.10.1947 tarih 165, 23.11.1953 tarih 18, 18.12.1951 tarih 120, 01.06.1962 tarih 4 sıra, 14.10.1957 tarih 90, 26.06.1957 tarih 79, 25.01.1960 tarih 68, 13.03.1964 tarih 50, 05.10.1956 tarih 11, 15.12.1951 tarih 112, 25.11.1957 tarih 212, 12.10.1968 tarih 65, 19.04.1949 tarih 163,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas Mart 325 tarih 354, 355 ve 356 T.sani 339 tarih 159, Şubat 340 tarih 164 ve 165, T.evvel 339 tarih 15, 01.03.1946 tarih 132, 28.05.1945 tarih 234, 01.07.1946 tarih 10, 30.11.1948 tarih 247, 31.03.1951 tarih 217, 07.05.1951 tarih 32, 23.11.1953 tarih 17, 15.12.1951 tarih 122, 01.06.1962 tarih, 3, 14.10.1957 tarih 81, 25.01.1960 tarih 70, 08.08.1959 tarih 81, 13.03.1964 tarih 49, 15.12.1951 tarih 114, 19.04.1943 tarih 165, 27.04.1966 tarih 68, 12.10.1968 tarih 64, 18.07.1960 tarih 44, 13.02.1961 tarih 96,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas T.sani 939 tarih 8, 01.03.1946 tarih 135, 01.07.1946 tarih 12, 24.10.1947 tarih 167, 31.03.1951 tarih 222, 07.05.1951 tarih 34, 02.01.1953 tarih 43, 01.12.1954 tarih 15, 08.08.1959 tarih 78, 15.12.1951 tarih 118, 28.06.1957 tarih 83, 14.10.1957 tarih 92, 25.01.1960 tarih 66, 05.10.1956 tarih 13, 18.07.1960 tarih 43, 13.02.1961 tarih 93, 21.10.1968 tarih 73, 27.04.1966 tarih 69, 12.10.1968 tarih 67, 31.12.1969 tarih 219, 14.06.1961 tarih 72, 01.06.1962 tarih 5 ve 08.04.1970 tarih 35,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas 1289 yoklama 27 ve 679, K.evvel 302 tarih 513 ve 681, 31.12.1960 tarih 213 ve 214, 14.06.1961 tarih 67 ve 68, 16.11.1962 tarih 206 ve 207, 18.11.1961 tarih 203,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas 1289 yoklama 27 ve 679, K.evvel 302 tarih 513 ve 681, 31.12.1960 tarih 213 ve 214, 14.06.1961 tarih 67 ve 68, 16.11.1962 tarih 206 ve 207, 18.11.1961 tarih 203,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas 01.07.1946 tarih 8, 18.02.1954 tarih 150, 05.10.1956 tarih 10, 08.08.1959 tarih 77, 18.07.1960 tarih 42, 13.02.1961 tarih 92, 01.06.1962 tarih 6 ve 12.10.1968 tarih 66,

Dava konusu bir kısım taşınmazların tespitlerine esas 02.03.1946 tarih 126, 17.05.1971 tarih 56 ve 57, 01.07.1946 tarih 6, 24.10.1947 tarih 163, 07.05.1971 tarih 56,

Ordu Tapulama Mahkemesi'nin 1971/77 Esas, 1972/397 Karar sayılı dava dosyasında dava konusu olan taşınmazlara uygulanan T.sani 1339 tarih 163, K.sani 1337 tarih 104, 30.11.1948 tarih 251, 28.05.1945 tarih 232, 13.03.1964 tarih 47, 23.11.1953 tarih 15, T.evvel 1927 tarih 61 ve 62, K.sani 1928 tarih 51, 18.05.1948 tarih 184, 17.12.1951 tarih 125, 28.06.1957 tarih 78, 25.01.1960 tarih 72, 02.03.1946 tarih 124, 01.07.1946 tarih 2, 31.03.1951 tarih 223, 01.06.1961 tarih 8, 15.12.1955 tarih 115, 30.12.1966 tarih 183, 27.12.1944 tarih 190, 21.12.1967 tarih 8 ve 24.04.1966 tarih 70 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavüllerini gösterir şekilde ayrıntılı kayıtlar (eksiksiz ve tedavülleri birbiriyle bağlantılı olacak ve bilgisayar ya da daktilo ile yazılı şekilde)

4- Yukarda sözü edilen tapu kayıt maliklerinin verasete esas nüfus kayıtlarının, getirtilerek dosya içine konulması, geri çevirme kararı gereğinin bir daha geri çevirmeye meydan vermeyecek şekilde titizlikle yerine getirilerek, eksikliğin ikmal edildiğinin yetkili hakim tarafından denetlenmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.04.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Ö/K
Yargıtay — Esas No: 2013/14209, Karar No: 2014/236, Tarih: 13.01.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/14209 E.  ,  2014/236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Büyükçekmece 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :26.02.2013

NUMARASI :Esas no: 2012/1016 Karar no:2013/150

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece, çocuğun babaannesi olan davacıya kişisel ilişki hakkı tanınmış, kişisel ilişkinin kararda gösterilen sürelerde, çocuğun ikametinde ziyaret suretiyle kurulmasına karar verilmiştir. Gerekçe olarak “çocuğun ikametinde kişisel ilişkiye” "küçüğün huzurunun korunabilmesi ve kaygı duymaması bakımından kendini güvende hissetmesi, bunu da çocuğun bulunduğu ev ortamının sağlayacağı” gösterilmiştir.

Küçük 02.03.1998 doğumlu olup, halen on altı yaşındadır. Kişisel ilişkinin çocuğun ikametinde ziyaret suretiyle tesisi, bu ilişkinin başkalarının gözetimi altında kurulması anlamına gelir. Çocuğun menfaati gerektirmediği sürece gözetim altında kişisel ilişki, bundan beklenen amaca aykırıdır. Gözetim altında kişisel ilişkiyi çocuğun menfaatinin gerektirdiğine ilişkin bir delil ve olgu bulunmamaktadır. Mahkemece bu hususta gösterilen gerekçeyi haklı kılacak çocuğun beyanı dışında somut bir delil ve olgu bulunmamaktadır. Kişisel ilişkinin başkalarının gözetimi olmaksızın serbest ve başkalarının etkisinden uzak ve rahat bir ortamda kurulması bundan beklenen amaca uygun düşer. Bu husus nazara alınarak hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.13.01.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2011/8619, Karar No: 2011/5137, Tarih: 31.03.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/8619 E.  ,  2011/5137 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/10/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 4949 Sayılı Kanunla değiştirilen 363/1.maddesinin son cümlesindeki kesinlik sınırının aynı kanunun ek 1.maddesinin 1.fıkrası uyarınca 01.01.2010 tarihinden itibaren artırılan miktarı dikkate alındığında uyuşmazlık konusu değerin 4.110 TL.yi geçmediği anlaşıldığından mahkeme kararının temyiz kabiliyeti yoktur.

Temyiz dilekçesinin (REDDİNE), 31.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6428, Karar No: 2007/4923, Tarih: 22.03.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/6428 E.  ,  2007/4923 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki istihkak davası hakkında Polatlı İcra Mahkemesinden verilen 19.10.2006 gün ve 220-172 sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununun 4949 sayılı Yasanın 101. maddesiyle değişik 363. maddesi hükmüne göre; Yasa'nın yürürlüğe girdiği 30.7.2003 tarihinden sonra icra mahkemelerince verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 2.000.000.000 TL.’yi geçmesi gerekir.

İİK'na 4949 sayılı Yasa'nın 102. maddesiyle eklenen Ek 1. madde uyarınca da; bu parasal sınır, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tesbit ve ilan edilen yeniden değerlendirme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların (on milyon TL.) 10.00 –YTL’yi aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

2005 yılında bu parasal sınır 2.850.00 YTL. olarak uygulanmıştır. Öte yandan 18.11.2005 gün ve 25997 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen Maliye Bakanlığı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, 2006 yılı için belirlenen yeniden değerlendirme oranı % 9,8 olarak öngörülmüştür. Buna göre, 2006 yılında icra mahkemelerince istihkak davaları sonucunda verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 3.120.00. YTL.’sini geçmesi gerekir.

Somut olayda, temyiz konusu dava değeri 1.050.- YTL’dir.

Bu durumda hüküm kesin nitelik taşıdığından temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıdaki nedenlerle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, İİK'nun 363, 365/3 Eki 1. maddeleri uyarınca 22.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25421, Karar No: 2017/807, Tarih: 30.01.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/25421 E.  ,  2017/807 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Görevsizlik

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yerel Mahkemece yargılamaya konu eylemin idari yaptırım gerektirdiği, bu suretle görevsizlik kararı verildiği, CMK’nın 5/2.maddesinde adli yargı içerisindeki mahkemeler tarafından verilen görevsizlik kararlarının itiraza tabi olduğunun belirtildiği, aynı Kanunun 223/10.maddesi uyarınca adli yargı dışındaki bir merciiye yönelik verilen görevsizlik kararlarının hüküm niteliğinde sayıldığı, açıklanan gerekçelerle incelemye konu kararın temyize tabi olduğu değerlendirilmekle, tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1-) Toprak kirliliği

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.

Alıcı ortam olan toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirliliğin giderilmesi, arıtma çamurlarının ve kompostun toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde ortaya koymak amacıyla önce 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddesine istinaden 31.05.2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. 08.06.2010 tarihinde ise aynı amaçlar için bu kez 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 1/a maddesine dayanılarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kabul edilerek uygulamaya konulmuş ve 2005 tarihli Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

2005 tarihli Yönetmeliğin 7/a, 2010 tarihli Yönetmeliğin ise 6/b maddesiyle, genel ilke olarak her türlü atık ve artığın, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standart ve yöntemlere aykırı olarak ve toprağa zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması gibi faaliyetlerde bulunmak yasaklanmıştır.

Her iki Yönetmelik de, “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddelerinde atık tanımı yapmak suretiyle, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların neler olduğunu belirlemiştir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, bu iki Yönetmeliğin, atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

A) 2005 tarihli Yönetmelik, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 3., Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4., Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddelerinde atık olarak tanımlanmış unsurları toprak kirliliğine neden olacak atıklar olarak kabul etmiştir.

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

B) 2010 tarihli Yönetmelik ise “Tanımlar” kenar başlıklı 4. maddenin;

a) 4/(b) bendindeki düzenleme ile 05.07.2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan sınıflardaki maddeleri,

b) 4/(n) bendindeki düzenleme ile kendi ekindeki Ek-1 listesinde yer verilen maddeleri,

c) 4/(z/ğğ) bendindeki düzenleme ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek IV listesinde (A) ve (M) ile işaretlenmiş atıklarla, Ek-III/B’de yer alan eşik konsantrasyonu üzerinde değere sahip olan atıkları,

d) 4/(z/hh) bendindeki düzenleme ile Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 3. maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına giren tüm maddeleri,

Toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali olan atık olarak kabul etmiş, (u) bendindeki düzenleme ile de kendi eklerinden olan Ek-2 Tablo 2’de yer alan faaliyetleri potansiyel kirletici faaliyetler olarak belirlemiştir.

2005 tarihli Yönetmeliğin 4. maddesinde stabilize arıtma çamurunun; “Fermente edilebilirliğini ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilmiş arıtma çamurları” olduğu ifade edilmiş, 10 ilâ 13. maddelerinde bunların toprakta kullanım koşulları belirlenmiştir. Yine 4. maddedeki tanımlamaya göre “ham çamur”; “evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden ve evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atıksuları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları, fosseptik tanklarından ve evsel ya da kentsel atıksuları arıtmak için kullanılan diğer tesislerden gelen arıtma çamurları ve bunların dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurları” olup, bunların toprakta kullanımı da 12. maddedeki düzenleme ile yasaklanmıştır.

Doğrudan toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine hizmet eden bu yönetmeliklerin yanısıra, “atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik esasları” belirleyen 2008 tarihli Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile “Her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması vb faaliyetleri düzenleyen” 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin de toprak kirliliğine ilişkin yasaklamalarına değinmek gerekir.

05.07.2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05.07.2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31.05.2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05.07.2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,