muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3791, Karar No: 2010/15056, Tarih: 22.09.2010

**2. Hukuk Dairesi         2010/3791 E.  ,  2010/15056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Manisa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :25.12.2009

Davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davacının akıl hastalığı (TMK.md.405) nedenine dayalı açtığı davaya yönelik temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı, akıl hastalığının yanında savurganlık hukuki nedenine de (TMK.md.406) dayanmıştır. Bu hususta davacıya delillerini bildirmek üzere süre verilerek bildirdiği takdirde delillerin toplanarak sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2.bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu yönlerin ise yukarıda 1.bentte gösterilen sebeplerle ONANMASINA oybirliğiyle karar verildi.22.09.2010 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/1067, Karar No: 2020/2980, Tarih: 02.07.2020

**14. Ceza Dairesi         2020/1067 E.  ,  2020/2980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mahkumiyet, temyiz isteminin reddi

İlk derece mahkemesince temyiz isteminin reddine dair verilen ek karar temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz isteminin reddine dair verilen ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanık müdafisinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle ek kararın ONANMASINA, 02.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12830, Karar No: 2013/12557, Tarih: 27.05.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/12830 E.  ,  2013/12557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, genel tatil, haftasonu tatili ücretleri ile ücret alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılara dava dilekçeleri tebliğ edilmiş cevap dilekçesi vermemişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı yönünden, gider avansının yatırılması için süre verildiği, yatırılmaması durumunda dava şartı noksanlığı sebebiyle davacının davasının usulden reddolunacağı hususunun ihtarına ilişkin muhtıranın gönderildiği, davacılar vekiline sözkonusu muhtıranın 21.12.2012 tarihinde tebliğ edildiği, verilen iki haftalık kesin süreye rağmen davacı için gider avansının yatırılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/g. maddesinde gider avansı, dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 120. maddesinde belirlenen gider avansı ile 324. maddesinde belirtilen delil ikamesi için avans ayrı maddelerde düzenlenerek farklı sonuçlara bağlanmıştır. Buna göre gider avansı, delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini kapsamaktadır. Öyleyse delil ikamesi avansı ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması, gider avansı ve delil avansı kalemlerine ilişkin miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesi, delillerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yer almaması gerekir.

Mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da ihtar edilmelidir. Ayrıca bu avans dışında delil ikamesine yönelik avans istenmekte ise 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesine göre değil, 324. maddesine göre işlem yapmalıdır.

Mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da ihtar edilmelidir. Ayrıca bu avans dışında delil ikamesine yönelik avans istenmekte ise 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesine göre değil, 324. maddesine göre işlem yapmalıdır.

Somut olayda, mahkeme gider avansı yönünden davacıya iki haftalık kesin süre vermiş ise de harç ve tebligat giderleri kalem kalem açıklanmamıştır. Zira 02.10.2012 tarihinde yürürlüğe giren Gider Avansı Tarifesinin 4. maddesinde gider avansının ve miktarlarının açıklandığı ancak 4. maddenin (d) bendinde diğer işler için 50,00 TL öngörüldüğü halde mahkemece tek tek açıklanmadan gerekçesi belirtilmeden tebliğ edilen muhtırada miktar dahi gösterilmeden gider avansına ilişkin usule aykırı olarak olarak ihtar verildiği, usule uygun olmayan ihtarın davacı taraf için sonuç doğurmayacağı dikkate alındığında, mahkemece yargılamaya devam edilmesi gerekirken usulden davanın reddine karar verilmesi bozma sebebidir.

SONUÇ: Hükmün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8656, Karar No: 2024/3969, Tarih: 09.09.2024

**12. Ceza Dairesi         2021/8656 E.  ,  2024/3969 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/315 E., 2019/248 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, yargılama nedeniyle 25.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden faizine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 300,00 TL maddi, 500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun eczacı olan davacının, 1 günlük gözaltı süresince işyerini kapattığına ya da sair surette zarar uğradığına dair gerek dava dilekçesinde gerekse istinaf talebinde sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığı, bu sebeple maddi tazminatın reddedilmesi gerekirken davacı lehine maddi tazminata hükmedildiği ve manevi tazminatın fazla olduğu, ancak temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmadığından esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkili hakkında gözaltı ve adli kontrol işlemi uygulandığını, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin davacıya verilmesi gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkili hakkında gözaltı ve adli kontrol işlemi uygulandığını, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin davacıya verilmesi gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/660 Esas, 2019/236 Karar sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 08.08.2016 - 09.08.2016 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 24.04.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, UYAP'tan bakıldığında davacının gözaltında kaldığı tarihlerin mahsubuna ilişkin herhangi bir kararın olmadığı, başkaca bir tazminat davasının olmadığı, davacının sosyal ve ekonomik durumunun tespit edildiği davacının eczacı olduğu ve aylık ortalama 10000 TL kazandığı, sosyal ve ekonomik durumu tespit tutanağına göre günlük kazancının ortalama 300,00 TL olduğu, davacının vekalet ücreti talebinin tazminat talebinin dayanağı olan dava dosyasında davacının üzerine atılı suçtan beraatine karar verilmiş olması nedeniyle, davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunduğu, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bahisle reddine, Davacının üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında geçirdiği süre gözetilmek suretiyle, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak davacı yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluştuğunun saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7596, Karar No: 2014/39467, Tarih: 22.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/7596 E.  ,  2014/39467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 6. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2011/858-2013/1083

DAVA :Davacı ve karşı davalı, ihbar tazminatı, cezai şart alacaklarının, davalı ve karşı davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı Karşı Davalı İstem ve Cevabının Özeti:

Davacılar-karşı davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 08.11.2008 tarihinde şirket nezdinde göreve başladığını, her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla 06.09.2010 tarihinde S.. F.. Ltd. Şti.'ne devri yapıldığını, davalının 01.03.2011 tarihinde hiçbir gerekçe göstermeden şirkette çalışan 9 kişi ile birlikte toplu olarak işyerinden ayrıldığını, davalı ve diğer 9 kişinin müvekkillerinin müşteri portföyünde bulunan kişilere şirketleri kötüleyerek iş talebinde bulunduklarını, sektör içinde ticari sırları beyan ettiklerini açıklayarak 1.000 TL ihbar tazminatı, 1.000 TL cezai şart toplamı 2.000 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Karşı Davacı Cevap ve İsteminin Özeti:

Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davalının İ.. Tic. Ltd. Şti.’nde çalışmaya başladığını, sigortasının asgari ücret üzerinden gösterilerek geç yapıldığını, şirket yönetimince S.. F.. adlı yeni bir şirket kurularak bu şirkete transfer edildiğini, iş akdini 24/II’ye göre haklı nedenle feshettiğini, işyerinden ayrılan arkadaşları ile yeni bir iş kurduğunu iddia ederek davanın reddini savunmuş, karşı dava olarak; kıdem tazminatı, ücret, fazla çalışma ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davacılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar yasal süresi içerisinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda davacı karşı davalı işveren, davalı karşı davacı işçinin sözleşmenin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemi sebebiyle cezai şart istemekte olup, rekabet yasağının iş sözleşmesinin bitiminden sonraki bir tarihte ihlal edilmesi iş mahkemelerini görevli olmaktan çıkarmaktadır.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda davacı karşı davalı işveren, davalı karşı davacı işçinin sözleşmenin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemi sebebiyle cezai şart istemekte olup, rekabet yasağının iş sözleşmesinin bitiminden sonraki bir tarihte ihlal edilmesi iş mahkemelerini görevli olmaktan çıkarmaktadır.

Ayrıca rekabet yasağının belirlenmesinde ticari sırrın ne olduğu uzman mahkemelerce değerlendirilmesi gereken ve piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur. Kaldı ki, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesiyle kanun koyucu çok açık bir şekilde 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 447 ve 448. Maddelerinden kaynaklanan davaların mutlak ticari davalardan olduğunu öngörmüştür. Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardandır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.02.2012 Tarih 2011/11-781 Esas- 2012/109 Karar sayılı ilamında da hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra gerçekleşen rekabet yasağına aykırılığı düzenleyen Mülga 818 sayılı Kanun’un 348. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken uyuşmazlıklara ilişkin davaların 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1-3. maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliği taşıdığı ve mutlak ticari davaların görülme yerinin ise, açık biçimde ticaret mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece davacı karşı davalının cezai şart isteminin ihbar tazminatından tefrik edilerek bu istem hakkında görevsizlik kararı verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; görev konusu kamu düzeni ile ilgili olup yargılamanın her safhasında resen nazara alınması gerektiğinden Mahkemece bu husus üzerinde durulmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

3- Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır. (Yargıtay 9.HD. 23.9.2008 gün 2007/27217 E, 2008/24515 K.).

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda davalı karşı davacı işçi vekili dava dilekçesinde müvekkili davacı işçinin ücretinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, iki parça halinde ödendiğini, aşamalardaki beyanlarında ise ücretin banka aracı kılınarak ödendiğini iddia etmiştir. Davacı karşı davalı işveren vekili ise davacının asgari ücret aldığını savunmuştur. İş akdinin incelenmesinden ücret seviyesinin asgari ücret olarak yazıldığı ve fakat bu sayfada işçinin imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ücret bordrosu icmallerinin incelenmesinden büyük kısmının imzalı olduğu ve her işçi için asgari ücret üzerinden tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. İTO’dan gelen emsal ücret araştırma cevabında ücret seviyesinin sözleşmede yazan miktar kadar olabileceği bildirilmiştir. Mahkeme tarafından başkaca emsal araştırması yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı karşı davacı işçiye G.. Bankası aracılığı ile ödemeler yapıldığı gözükmektedir. Bilirkişi her ne kadar bu ödemelerin ücret, maaş vb. gibi açıklamalarla ödenmediğini beyan etmiş ise de bir davalı karşı davacı işçinin hesap özetinde bu ödemenin “maaş” olarak ödendiğine dair açıklama olduğu, ayrıca ödemelerin birbirini takip eden ayların benzer günlerinde yapıldığı, ödemeleri yapan kişinin şirkette sorumlu olarak çalışanlar olduğu, bu ödemelerin işçilerin aylık ücret ödemesi olduğu anlaşılmaktadır. Emsal araştırması yetersiz olduğu gibi, banka hesap özetlerinin davacı işverenden sorulmaması hatalıdır. Davacı bunların ücret ödemesi olduğunu iddia etmektedir. Yetersiz emsal araştırması ile ve banka kayıtlarının değerlendirilmeksizin işçinin ücretlerinin işveren kuruluşu olan İTO’nun cevabi yazısına itibarla ve sadece bununla yetinilerek asgari ücret kabul edilmesi hatalıdır.

4- Taraflar arasında davacı işçinin hizmet süresinin tespiti konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davalı karşı davacı vekili müvekkili işçinin 2009 yılında çalışmaya başladığını iddia etmiştir. Davacı karşı davalı işveren vekili ise davalı karşı davacı işçinin 23.12.2009-1.3.2011 tarihleri arasında çalıştığını savunmuştur. Davacı karşı davalının savunduğu hizmet süresinin Kurum’a bildirilen süre olduğu anlaşılmaktadır.