muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4311, Karar No: 2023/374, Tarih: 19.01.2023

.08.2011 tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre içerisinde tahakkuk eden ücret alacağının talep edilebileceği, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık sürenin başlangıcının ise 26.08.2006 olduğu, bu tarih ile azil tarihi olan 04.06.2007 tarihine kadar ki 9 ay 9 günlük 55.800,00 USD temsilcilik ücretinin talep edilebileceği, diğer kısmın zamanaşımına uğradığına karar verildiğini, iş sözleşmesinin fesih tarihi olan 07.09.2007 tarihinden itibaren zamanaşımı süresinin işleyebileceği halde dava konusu edilen temsilcilik ücreti talebinin bakiye kısım bakımından zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işbu dava konusu edilen alacakların tahsili yönünde daha önce dava açılmış olmakla zamanaşımı süresinin kesildiğini, yine ceza dava dosyasında alacakları olduğunun def’i olarak ileri sürüldüğünü, ülke temsilciliği görevinin iptal edildiği veya davacının yerine başka birinin ülke temsilcisi yapıldığına dair davalı yan tarafından bu hususu destekler bir yazılı delil sunulmamış olmasına, sözü edilen projelerle ilgili tüm hak ediş ve toplantı tutanaklarında davalı şirketi temsilen davacının imzasını içerdiği haliyle ülke temsilcisi olarak yapılan atamanın yine aynı yöndeki bir işlemle iptal edilebileceği açık bulunmasına göre kar payı alacağı talebinin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, davalı tarafın cevap ve düplik dilekçelerinde, davacının ülke temsilciliği unvan ve görevinin 1 yıl sürdüğü ve 1 yıl sonra sona erdiği şeklinde bir savunması da bulunmamakta olup bu yönde savunma olsa dahi yukarıda belirtilen ceza dava dosyalarındaki davalı şirket yetkilisi ile davalı vekilinin onlarca dilekçe ve ifade tutanaklarında bu yöndeki kesin ikrarları gereğince 2004-2007 döneminde davacının, davalı şirketin ülke temsilcisi olduğu konusunda duraksama veya ihtilaf bulunmadığı halde, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 26.08.2006-04.06.2007 tarihleri dışındaki temsilcilik ücreti talebinin zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu olayda, taraflar arasındaki adi ortaklık (Cezayirde kurulu Sarl TP Aska şirketi) fesih ve tasfiye edilmediği gibi halen de davacı bu şirketin ortağı olmasına göre zamanaşımı süresinin henüz başlamadığını, 28.05.2004 tarihli sözleşmenin 1 inci maddesindeki dava dışı Sarl Travaux Aska Ltd. Şti.'nin kar payının davalı şirketten talep edilemeyeceği, 28.05.2004 tarihli sözleşmenin 1 inci maddesinin son cümlesi gereğince dava dışı SARL için davalı şirketçe yatırılan 52.000,00 USD şirket sermayesinin protokolün 4 üncü ve 2 nci maddelerine göre davacıya yapılacak ödemelerden mahsup edileceği düzenlendiğinden bu miktarın temsilcilik ücretinden mahsubuna karar verilerek kararda çelişki oluşturulduğunu, davaya konu edilen otoyol ve liman inşaat işinin yüklenicisi olması nedeniyle bu işlere ilişkin tüm hak ediş belgeleri ile hak edişe istinaden Cezayir kurumlarınca yapılan ödemelere dair tüm belge ve bilgilerin davalı şirket uhdesinde olduğunu, 21.10

.000,00 USD şirket sermayesinin protokolün 4 üncü ve 2 nci maddelerine göre davacıya yapılacak ödemelerden mahsup edileceği düzenlendiğinden bu miktarın temsilcilik ücretinden mahsubuna karar verilerek kararda çelişki oluşturulduğunu, davaya konu edilen otoyol ve liman inşaat işinin yüklenicisi olması nedeniyle bu işlere ilişkin tüm hak ediş belgeleri ile hak edişe istinaden Cezayir kurumlarınca yapılan ödemelere dair tüm belge ve bilgilerin davalı şirket uhdesinde olduğunu, 21.10.2014 tarihli ve 1 numaralı ara karar ile davalı tarafa otoyol ve liman inşaat işiyle ilgili defter ve kayıtları ibraz etmek üzere 1 aylık kesin süre verildiği halde, davalı tarafın ara kararı yerine getirmediğinin bilirkişi incelemesiyle ortaya çıktığını, bu durumda taraflarınca sunulan belgelere göre karar verilmesi gerektiğini, banka kayıtlarının istenilmemiş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın tümden kabulü yerine, tümden reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararı ile davanın kısmen reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında akdedilen 28.05.2004 tarihli protokolün 1, 2 ve 4 üncü maddeleri gereğince alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

818 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesi ile 125, 126, 127 ve 128 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; taraflar arasında akdedilen 28.05.2004 tarihli "Protokol" başlıklı sözleşmenin 1 inci maddesi; "Cezayir'de kurulan Sarl Travaux Publics AS-KA (SARL) Şirketinin hisseleri; % 51'i AS-KA İnşaat A.Ş. (AS-KA), % 49'u ... (...) olacak şekilde değiştirilecektir. SARL'ın faaliyetleri ASKA ile sınırlı olmayıp SARL; her türlü danışmanlık, müşavirlik, inşaat, kısaca şirket sözleşmesinde belirtilen her türlü işleri yapmakta serbesttir. SARL'ın faaliyetleri nedeniyle yapılacak her türlü masraflar ve bu şirkete ait zararlar ...'a ait olup kar oluşması halinde, doğan net karın %40'ı AS-KA'ya, % 40'ı ...'a, %20'si ise Mr. Aggoune'a ait olacaktır. SARL için AS-KA'ca yatırılan 52.000,00 USD (elliikibin USD) şirket sermayesi, bu şirketin faaliyetleri için kullanılacak olup Protokol'ün (4) ve (2) maddelerine göre ...'a yapılacak ödemelerden düşülecektir. " düzenlemesini içermektedir. Anılan bu hüküm, dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesi uyarınca davalı şirket bakımından başkasının fiilini taahhüt niteliğindedir. Buna göre davacının Protokol'ün 1 inci maddesinden kaynaklanan kâr payı alacağını davalı şirketten isteyebileceği gözetilip söz konusu alacak kalemi ve miktarı yönünden inceleme ve değerlendirme yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davacının dava dilekçesinin talep kısmının 1 numaralı bendindeki net kâr payı alacağının reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2.Taraflar arasında akdedilen 28.05.2004 tarihli "Protokol" başlıklı sözleşmenin 2 nci maddesi; "SARL yetkilisi ..., AS-KA Cezayir'in Temsilciliği görevini de yürütecek olup AS-KA Cezayir'in "El Affroun-Hoceinia Otoyolunun km 41+750 - 67+000 arası yapımı" (PROJE) işi ile ilgili iş bitimi sonucunda doğacak olan net kâr'ının %15'i (yüzdeonbeşi) ...'a ödenecektir. Bu miktarın 1/2'si geçici kabul, 1/2'si ise kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasından sonra ödenecektir. AS-KA, bu PROJE dışında, Cezayir'de başka iş ve işleri müstakilen veya herhangi bir firmayla ortak olarak alması halinde, bu işlerden doğan ve AS-KA hissesine düşen net kâr yine ...'A bu maddede belirtilen şekil, zaman ve oranda ödenecektir. AS-KA'nın "management fee" aldığı Cezayir'deki işlerde ise ...'a ödenecek bu miktar AS-KA'nın net kâr'ının %5'i (yüzde beş)'i olacaktır." düzenlemesini içermektedir. Davacı, Protokol'ün bu hükmü uyarınca dava dilekçesinin 2 numaralı bendinde otoyol işi, 3 numaralı bendinde ise liman işi için kâr payı alacağı isteminde bulunmuş, İlk Derece Mahkemesince, bu işlerin teslim tarihinin davacının davalı şirket tarafından azledilmesinden sonra olduğu, sözleşmenin 2 nci maddesinde davacının bu bedeli iş bitimi sonucunda hak edeceğinin belirtildiği, davacının bu işlerin tamamlanmasından önce azledilmiş olduğu gerekçesiyle istem reddedilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de İlk Derece Mahkemesinin bu alacak kalemleri bakımından red kararı isabetli bulunmuştur. Davacının azlinin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı, dosyaya sunulan deliller ve taraflar arasında iş mahkemelerinde görülen dava dosyalarında verilen kararlar çerçevesinde irdelenip alacak istemlerine konu işlerin niteliği, başlama ve bitirme tarihleri hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Taraflar arasında akdedilen 28.05.2004 tarihli "Protokol" başlıklı sözleşmenin 4 üncü maddesi; "AS-KA, Cezayir'deki temsilcilik görevi nedeniyle, ... ve çalıştıracağı kişiler ile büro giderleri için aylık toplam 6.000 USD (altıbin USD) ödeyecektir. Bu miktarın 3.000 USD (üçbin USD)'lik kısmı Cezayir Dinarı olarak ödenecektir. Bu ödeme, bir yıl süre ile devam edecek, taraflarca yapılacak durum değerlendirmesi ve sağlanacak mutabakat neticesinde bu süre uzatılabilecektir." düzenlemesini içermektedir. Davacı, Protokol'ün bu hükmü uyarınca dava dilekçesinin 4 numaralı bendinde ödenmeyen bakiye için şimdilik 100.000,00 TL alacak isteminde bulunmuş, davacının bu alacak istemi, zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince red edilmiş, davacının istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacının davalı şirketi temsil yetkisinin protokolün 4 üncü maddesi gereğince taraflar arasında sağlanan zımni mutabakat neticesinde uzatıldığı ve azledildiği 04.06.2007 tarihine kadar temsilcilik görevinin devam ettiği, davacının dava tarihi olan 26.08.2011 tarihinden geriye doğru 5 yıllık sürenin başlangıcı olan 26.08.2006 tarihinden azil tarihi olan 04.06.2007 tarihine kadar ki 9 ay 9 günlük süre için 55.800,00 USD temsilcilik ücreti talep etme hakkının mevcut bulunduğu, protokolün 1 inci maddesinin son cümlesinde, SARL için davalı şirketçe yatırılan 52.000,00 USD şirket sermayesinin protokolün 4 üncü ve 2 nci maddelerine göre davacıya yapılacak ödemelerden mahsup edileceğinin düzenlendiği, davalı yanca 01.11.2016 tarihli dilekçede mahsup talebinde bulunulduğu, buna göre davacının davalıdan bakiye 3.800,00 USD karşılığı dava tarihindeki kur üzerinden 6.664,44 TL temsilcilik ücreti alacağı bulunduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak bu alacak kalemi bakımından davanın 6.664,44 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı, dava dilekçesinin 4 numaralı bendi ile talep ettiği alacaklarını, Protokol'ün 4 üncü maddesine dayandırmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Kanun'un 126 ncı maddesinde aksine bir düzenleme bulunmadığından Protokol çerçevesinde istenilen bu alacaklar bakımından zamanaşımı süresi aynı Kanun'un 125 inci maddesi uyarınca 10 yıldır. 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açıldığı gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesince zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilen kısım bakımından da inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davacı Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde taraflara iadesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davacı Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde taraflara iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

1. Dava, şirket yöneticiliğinden ve ortaklık sözleşmesi alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. Davacı; davalı şirketin Cezayir’deki otoyol işinde 19.09.2002 tarihli iş akdiyle proje müdürü ve grupman direktörü olarak çalışmaya başladığını, ayrıca noterde düzenlenen vekâletnameyle geniş yetkili ticari vekili olarak ihaleye katılma, alınan ihale yönünden şirket adına sözleşme yapma gibi yetkiler verildiğini, bu bağlamda alınan otoyol işine ait sözleşmenin şirket adına kendisi tarafından imzalandığını, bir başka firmayla grupman oluşturduğunu, davalı şirketin 29.04.2005 tarihli OÜGKT ile 10 pay ile şirket ortağı olduğunu ve 29.04.2005 tarihinden itibaren ve bir yıl süreyle davalı şirketin YKÜ’liğine seçildiğini, davalı şirketin kendisinin aracılık yaptığı işlerde çok başarılı olduğunu, başarılarının davalı tarafından takdiri kapsamında davalı şirketin 20.04.2004 tarihli YK kararıyla Cezayir Bölge Müdürü ve ülke temsilcisi olarak atandığını, ancak 28.05.2004 tarihli PROTOKOL ile taahhüt edilen;

a. Cezayir’de kurulan Sarl Travauks ASKA Ltd’nin (Cezayir Aska) yıllık kârının %40’ının kendisine ait olacağının kararlaştırılmasına, şirketin 10 milyon USD işlem hacmine ve 2008 itibariyle 180.775.208 Cezayir Dinarı (CD) net kâra ulaşmasına rağmen kâr payı alacağının hiç ödenmediğini, Cezayir Mahkemesinde açtığı dava sonucunda resmi pay senetlerine göre %5 pay sahibi olması nedeniyle bu oran üzerinden kendisine 8.021.391 CD kâr payı ödenmesine karar verildiğini, bu mahsup edildiğinde, geride Protokol uyarınca ödenmesi gereken 64.288.692 CD karşılığı 1.366.134 TL talep ettiklerini,

b. Ayrıca Cezayir Aska’da 2008-2011 yıllarında elde edilen kâr için şimdilik 100.000 TL kâr payı talep ettiklerini,

c. Kendisinin davalı şirkette 3,5 yıl hem Proje Direktörü ve hem de Grupman Direktörü olduğu, otoyol (El Affroun-Houcenia) ve liman (Chercell) işinden elde edeceği kâr için davalı şirketin kârının %15’nin (1/2 si geçici kabulde, ½’si kesin kabulden sonra) kendisine ödenmesi gerektiğini, bunlardan geçici kabule tekabül eden ½’si yönünden borcun vadesi geldiği halde ödenmediğini, işler bitmeden davalı tarafından haksız olarak işten çıkartıldığını, bu kalem alacaklar yönünden şimdilik otoyol için 2.533.845 TL, liman için 609.987 TL talep ettiklerini,

d. 28.04.2005 tarihli Protokol’ün 4. maddesinde, davacının aylık 6.000 USD bedel ücret ile temsilci tayin edildiğini ve bu görevin işten çıkartıldığı 04.06.2007 tarihine kadar bu işe devam ettiğini, bu ücretinin de ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 100.000 TL talep ettikleri beyanında bulunmuştur.

3. İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiş, davacının istinaf istemi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından oyçokluğuyla, temsilcilik ücreti yönünden davanın kısmen kabulüne ve 6.664,44 TL alacağın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istem yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesi tarafından Cezayir Aska Ltd. yönünden Protokol ile %40 kâr payı alacağı taahhüt edilmiş ise de, şirketin kâr payının ödenme şeklinin TTK’nın 608. maddesinde düzenlendiği gerek bu madde gerekse uyarınca şirket ana sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin TTK 589. maddesi dikkate alınmadan ve yapılan Protokoldeki taahhüdün geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, Cezayir’de kurulu şirketin kâr payı alacağının ödenmesi hususunda MÖHUK’un 9. maddesinde yetkili hukuk, şirketin idare merkezi hukuku (Cezayir) olduğu halde Türk hukukuna göre karar verilmesi isabetli olmadığından bozma sebebi sayılmalıdır.

5. Bu noktada davalı ASKA (Türkiye) AŞ’nin Protokol uyarınca, TBK’da düzenlenmeyen yani atipik bir sözleşme olan “garanti sözleşmesi” ile, davacıya, dava dışı Cezayir ASKA Ltd.’nin %40 kâr payının ödenmesi garanti edilmiştir. Söz konusu istemle ilgili olarak Daire tarafından bozma kararı tarafımca da isabetli bulunmakla birlikte, Sözleşmenin niteliğinin TBK’nın 128 (BK 110) deki üçüncü kişinin fiilini taahhüt değil, garanti sözleşmesi olduğu düşüncesiyle Daire çoğunluk görüşüne gerekçe yönünden katılmıyorum. Zira üçüncü kişi Cezayir ASKA Ltd.’nin davacıya resmi ortaklık payı karşılığı %5 kâr payı ödeme yükümlülüğü varken, davalı bundan çok daha fazlasını davacıya garanti etmiştir. Her ne kadar hisse oranının davacının anılan şirketteki pay oranının %49’a, kâr payı oranının da %40’a çıkarılmasına ilişkin tasarruf işlemi geçersiz ise de taahhüt işlemi geçerli olduğundan davalı şirketin, Cezayir’de dava yoluyla elde ettiği %5’lik kâr payı dışında kalan %35’lik kâr payı yönünden davanın kabulünün gerektiğini düşünüyorum.

6. TBK’nın 175/1. maddesindeki (BK 154) “Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, koşul gerçekleşmiş sayılır” hükmü karşısında, Mahkemece, davalının uzun yıllar Proje Koordinatörlüğü ve Grupman Direktörlüğünü yaptığı otoyol ve baraj inşaatlarında geçici kabule kısa bir süre kala iş aktinin işveren tarafından haksız olarak feshedilmesi nedeniyle, davalının “geçici kabulün yapılmasından sonra kârın %7,5’unun davacıya verilmesi” koşulunu dürüstlük kuralına aykırı şekelde engelleyip engellemediği hususu tartışılmaksızın bu istem yönünden Mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından Daire çoğunluğunun 3 no’lu bozma bendindeki bozma sebebine ilave gerekçeyle katılıyorum.

7. Davacının aylık 6.000 USD üzerinden temsilcilik ücreti alacağı yönünden İDM TBK'nın 149. Maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin ise, dava tarihi olan 26.08.2011 tarihinden önceki yani 26.08.2006 tarihinden ücret alacaklarının zamanaşımına uğradığı, bu durumda anılan tarihten iş ilişkisinin son bulduğu 04.06.2007 tarihine kadar 9 aylık 55.800 USD ücret alacağının zamanaşımına uğramadığına ilişkin görüşünü isabetli buluyorum. Ancak, Protokol’un 1.maddesi uyarınca davacının ortaklık payı %5’ten, %49’a çıkarılırken davacının yatırması gereken 52.000 USD’nin davalı tarafından yatırılıp davacının kâr payı alacağından mahsup edileceğine ilişkin hükme istinaden bu miktar davacı alacağından davalının yatıracağı bedel mahsup edildiğinde (55.800 – 52.000=) davacının geride 3.800 USD (6.664 TL) alacağının kaldığı gerekçesiyle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı şirket, davacının Cezayir ASKA Sarl Ltd. deki hissesini resmi kayıtlara göre %49’a yükseltmediğine ve 52.000 USD bedelin davalı tarafından Cezayir Aska şirketine sermaye olarak aktarıldığı iddia ve ispat edilemediğine göre, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hisse bedeli karşılığı bu miktarın davacının ücret alacağından mahsup edilmesini ve davacı vekilinin bu yöne ilişkin 7 no’lu temyiz istemi hakkında Dairece olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesini isabetli bulmuyorum.

8. Öte yandan, Daire çoğunluğunca, davacının ücret alacağına ilişkin talebinin TBK’nın 146 (BK 126) maddesi uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğuna ilişkin gerekçelerine de katılmıyorum. Zira davacı, davalı şirketin Cezayir’deki temsilcilik ücreti alacağını istemektedir. TBK’nın 147 (BK 126) maddesi uyarınca, şirket temsilcisi (bir dönem YKÜ ve ortağı) ile şirket arasındaki ilişki “vekalet” ilişkisidir. Bir an için bu ilişkinin öğretideki bir kısım yazarlara atfen ister “hizmet ilişkisi” olduğu, isterse davacının iddiasına göre “adi ortaklık ilişkisi” olduğu kabul edilsin Kanun’un 147. maddesinde her üç hukuki sebep için de 5 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Öte yandan zamanaşımı süresinin “10 yıl” olduğuna ilişkin davacının her hangi bir temyizi de bulunmadığı halde zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğuna ilişkin Daire çoğunluk görüşünü isabetli bulmuyorum.
Yargıtay — Esas No: 2008/785, Karar No: 2008/755, Tarih: 24.12.2008

**Hukuk Genel Kurulu         2008/11-785 E.  ,  2008/755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bartın 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/05/2008

Taraflar arasındaki "kira bedelinin indirilmesi " davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bartın 1.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 7.9.2005 gün ve 2005/270-349 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 22.02.2008 gün ve 2008/888-2034 sayılı ilamı ile; (...Davacı vekili, ihale yolu ile işletmeciliğini aldığı İnkumu' ndaki orman içi dinlenme tesislerinde 07.04.2004 tarihinde heyelan meydana gelmesi nedeniyle 2004 yılı kira bedelinden (19.233.437.500)TL+KDV' nin indirilerek sözleşmenin uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava, 2004 yılı kirasının heyelan nedeniyle indirilmesine ilişkin olup, taraflar arasında çekişmesiz olduğu üzere 07.04.2004 tarihinde heyelan meydana gelmiş ve davacının talebi üzerine kullanımın ehemmiyetli surette azaldığı kabul edilerek davalı tarafça 2004 yılı kirası bir miktar indirilmiş ve davacı, idare indirimini yeterli bulmayarak 2004 yılı kirasından (19.233.437.500.-TL+KDV'nin) indirilmesi için işbu davayı açmıştır. HUMK.'nun 76 nci maddesi hükmüne göre olayları izah davacıya, hukuki tavsif mahkemeye aittir. Her ne kadar dava dilekçesinde uyarlamadan söz edilmiş ise de davanın açılış tarihi nazara alındığında davacının talebinin geleceğe yönelik bir uyarlama olmadığı ve sadece BK.'nun 250 nci maddesine dayalı bir dava olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece davacı tarafça açılan davanın kira parasının 2004 yılı için indirimi amacıyla BK.' nun 250 nci maddesine dayalı bir dava olduğu ve davacının böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu nazara alınarak uyuşmazlığın esasına girilmek gerekirken, anılan husus nazara alınmadan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden, davacı tarafın karar düzeltme itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin Dairemiz onama ilamının ortadan kaldırılarak, yerel mahkeme kararının davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; taraflar arasındaki sözleşmeye konu kiralananın sözleşmedeki amaca uygun şekilde kullanılması olanağının, sonradan meydana gelen heyelan nedeniyle önemli ölçüdre azaldığı iddiasına dayalı, kira bedelinin indirilmesi istemine ilişkindir.