muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8209, Karar No: 2018/5843, Tarih: 26.06.2018

KARŞI OY

Sanık ... hakkında faturanın asıllarının veya onaylı örneklerinin dosyada bulunması gerektiğine dair çoğunluk bozma kararına ayrıntısı E:2018/3390,K:2018/4256 sayılı muhalefet şerhimizle açıkladığımız karşı oyda gösterildiği üzere;

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359 maddesindeki “ Kaçakçılık suçu”,5237 sayılı Türk Ceza Kanunda düzenlenen sahtecilik suçundan tamamen ayrı olarak özel düzenlenmiş “vergi kaçakçılığı” suç tipidir.2018/3390 esas sayılı kararda ayrıntılı açıkladığımız üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunundaki vergi kaçakçılığı suçu birden çok aşaması olan, çoğu zaman Resmi Kurumlar dan alınmış, 213 sayılı Vergi Usul Kanunda sayılan, fiziki ve şekil şartlarının tam olan belgelerin içeriğinin gerçeğini yansıtmadan yanıltıcı bilgilerle Kamunun aleyhine kendi menfaatlerine yönelik hileli davranışlarla vergi kaçakçılığı suçu gerçekleşmektedir. Suçun maddi konusu fatura değildir. Burada tanımlanan sahtecilikten anlaşılması gereken “içerik sahteciliği”dir. 2018/3390 esas sayılı kararda açıkladığımız üzere Vergi Usul Kanununa göre tutulan veya düzenlenen saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri sahte olarak düzenleme, kullanma, gizleme, değiştirme suçlarında; sanıklardan ele geçen faturanın gerçek bir ticari ilişkiye dayanmaması halinde bu kanuna göre içerik bakımından sahte belge olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda faturanın taraflar arasında daha önce herhangi bir satım, hizmet veya sözleşmelerinden doğan hukuki bir ilişkinin varlığı şarttır. Buna göre fatura ve diğer belgelerin içerik sahteciliğinin incelemesi için şekli ve fiziki bir inceleme yeterli değildir, belge içeriğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı Ceza hukuku yargılamasındaki delillendirme metodları ve Vergi Usul Kanunu çerçevesinde muhasebe bilgileri ile belge içeriğinin sahte olup olmadığı anlaşılabilir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359. maddesine göre suçun gerçekleşmesi için belge aslının veya onaylı suretinin dosya içinde olması veya olmaması suçun sübutu için tek başına etkili değildir. Belge aslının veya suretinin aranmasının önemli olmadığı böyle bir durumda da belge aslını veya suretini aramak belgeleri kaybeden, ibraz etmeyen veya gizleyen şahıslar açısından 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359/b maddesinde tanımlanan suçun hiç bir şekilde cezalandırılamıyacağı anlamına gelir ve bu maddeye göre cezalandırılması gereken sanıkları daha az cezası olan defter ve belgeyi ibraz etmeme suçuna yönlendirme sonucu doğuracaktır.

Bu sebeplerle sayın çoğunluğun 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359/b maddesinde düzenlenen “vergi kaçakçılığı “suçlarında 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 227.mad.3.f ile 230. maddelerinde öngörülen “faturanın şekil şartlarını” taşıyıp taşımadıklarının tesbiti için fatura asıllarının veya onaylı suretlerinin dosya içinde bulunmasının zorunlu olduğu görüşüne ve fatura bulunamadığı durumlarda sanığın üzerine atılı suçun oluşmadığı görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/13305, Karar No: 2016/3060, Tarih: 21.03.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/13305 E.  ,  2016/3060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/04/2015 tarih ve 2014/191-2015/94 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin 2005 yılından itibaren farklı tarihlerde davalı bankadan tüketici kredisi kullandığını ve davalı banka tarafından müvekkilinden komisyon bedeli ve dosya masrafı adı altında toplam 3.111,00 TL para tahsil edildiğini, bu kesintilerin iadesinin davalı bankadan talep edildiğini fakat bu talebin hukuka aykırı olarak reddedildiğini, sözleşmede bulunan dosya masrafına ilişkin maddenin haksız şart niteliğinde olduğunu ileri sürerek 3.111,00 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili banka ile davacı arasında düzenlenen kredi sözleşmelerinin tüketici kredisi olmayıp ticari nitelikte genel kredi sözleşmesi olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmelerinin cari hesap kredisi tipinde işletme kredisi niteliğinde ticari krediler olup genel kredi sözleşmesi şeklinde düzenlendiği, kredinin davacının sahibi olduğu işletmenin ihtiyaçları için kullanıldığı, bu nedenle davacının tüketici vasfını taşımadığı, taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmelerinde dava konusu edilen masrafların müşteri tarafından ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği, sözleşmelerin ve onların eki niteliğinde olup dosya masrafı bedelinin alınacağının açıkça yazılı olduğu geri ödeme planlarının davacı müşteri tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı ve eczanesinin ihtiyacı için ticari kredi kullanıp basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında bulunan davacının, kredi kullanırken alacağı krediden bankaca yapılacak kesinti miktarını bilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, genel kredi sözleşmesi nedeniyle davalı Banka tarafından komisyon ve dosya masrafı adı altında yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerinde davalı Banka tarafından dosya masrafı ve komisyon alınabileceğine dair hüküm bulunması ancak bu konuda bir oran veya miktar belirtilmemiş olması karşısında, emsal banka uygulamaları araştırılarak, davacıdan tahsil edilen dosya masrafı ve komisyon miktarının kalem kalem ne kadar olduğu, diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık alanında uzman bir bilirkişiden rapor alınıp, ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz inceleme ve araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/15681, Karar No: 2025/2486, Tarih: 03.03.2025

**6. Ceza Dairesi         2023/15681 E.  ,  2025/2486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/927 E. 2022/2640 K.

SUÇ : Silahla Yağma

HÜKÜM : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece

Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.01.2022 tarihli, 2021/320 (E), 2022/6 (K) sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 149/1-a maddesi uyarınca 11 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

B. İstinaf

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 26.10.2022 gün ve 2022/927 E. 2022/2640 K.

sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin ve o yer Cumhuriyet Savcısının istinaf başvurusunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-a. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi

Yağma suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığına, sanığın üzerinde suç unsuru ele geçirilemediğine ve suçu işlediğine yönelik somut delil bulunmadığına, sanığın mağdura ait eve mecburiyetten girdiğine, tanık beyanlarının duyuma dayalı olmadı nedeni ile itibar edilmemesi gerektiğine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1-Mağdur ...'in ... Sokak'ta ikamet ettiği, tanık ...'nın ise 5069. sokakta ikamet ettiğini beyan ettiği, tanık ...'nın kovuşturma aşamasında alınan beyanlarında olay günü balkonunda oturduğunu, sanığın ikametinin avlusundan atladığını gördüğü, bunun üzerine şüphelendiği ve mağdurun penceresinin açık olduğunu görmesi üzerine sanığın peşinden koştuğunu beyan etmesi karşısında, olay mahallinde keşif yapılarak, tanığın ikametinin, mağdurun ikametine uzaklığı ve konumu ile hırsızlık olarak başlayan eyleme ilişkin kesinti oluşup oluşmadığı hususları tespit edilerek ve sonucuna göre suç vasfının tayin edilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulmasında hukuka aykırılık bulunmuştur.

Kabule göre de;

2- Bozma işleminden önce kurulan hükme yönelik aleyhe temyiz bulunmadığından 5271 sayılı Yasa'nın 307/5. maddesi gereğince bu durumun kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeden sanık hakkında fazla cezaya hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmüştür.

III. KARAR

Kabule göre de;

2- Bozma işleminden önce kurulan hükme yönelik aleyhe temyiz bulunmadığından 5271 sayılı Yasa'nın 307/5. maddesi gereğince bu durumun kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeden sanık hakkında fazla cezaya hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmüştür.

III. KARAR

Açıklanan nedenler bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 26.10.2022 gün ve 2022/927 E. 2022/2640 K. sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, sanığın 5271 sayılı Yasa'nın 307/5 maddesi gereğince sonuç ceza miktarı açısından kazanılmış hakkının korunmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12467, Karar No: 2018/9593, Tarih: 17.05.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/12467 E.  ,  2018/9593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 10/05/2018 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, sözlü açıklamaları da dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 141 ve 142 parsel sayılı taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

1)Dava konusu taşınmazların ve içinde bulunduğu bölgenin ileride imar uygulamasına tabi tutulması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranının ve dava konusu taşınmazların çevresinde düzenleme görmüş parseller var ise bunlardan kesilen düzenleme ortaklık payı oranları ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler Belediye İmar Müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen metrekare birim

fiyatından % 40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle hesap yapan rapor doğrultusunda eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi,

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde olması gerektiği ve dava konusu taşınmazın bulunduğu ... ilçesi, ... mahallesinde benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğal olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu yönteme uyulmadan başka bir ilçede bulunan taşınmaz emsal alınmak suretiyle değer biçildiğinden yapılan karşılaştırma inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Dava konusu 141 parsel 7.160 m² olup 6.286,03 m²'lik bölümünün kamulaştırıldığı, dava konusu 142 parsel ise 12.110 m2 olup 5.309,83 m2’lik kısmının kamulaştırıldığı, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 141 parselin kamulaştırmadan arta kalan 873,97 m2’lik kısmında % 10 değer azalışı olacağı, 142 parselin kamulaştırmadan arta kalan 6.800,17 m2’lik kısmında ise değer kaybı olmayacağı belirtilmiştir.

Davalı vekilince; otoyolun mevcut zemin kotunun yaklaşık 12 metre yukarısından viyadükle geçecek şekilde projelendirildiğinin ileri sürülmesi karşısında, ilgili projenin getirtilmesi sağlanıp, bu proje eklenmek suretiyle otoyol kamulaştırması sebebiyle dava konusu taşınmazların kamulaştırmadan arta kalan kısımlarında imar durumunun ne şekilde etkileneceği ilgili Belediye Başkanlığından sorularak, alınacak cevaba göre 142 parselin kamulaştırmadan arta kalan kısmında değer kaybı olup olmayacağı ve 141 parselin arta kalan kısmı için hesaplanan % 10 değer azalış bedelinin yerinde olup olmadığı denetlenmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.630,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 1.630,00-TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 17/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/182, Karar No: 2020/510, Tarih: 07.07.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2019/182 E.  ,  2020/510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Karşıyaka 4. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili ve davalı işveren tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili ve davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 05.02.1996-01.03.1998 tarihleri arasında davalı işveren Bak Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. işyerinde silindir hazırlama operatörü olarak çalıştığını, işyerinin basım işyeri olduğunun mahkeme kararları ile kesinleştiğini ve davacının birçok kimyasala maruz kaldığını bu nedenle itibari hizmetten yararlandırılması gerektiğini, ancak davalılar tarafından hizmetlerinin 1A kodu üzerinden bildirildiğini, oysa çalışmalarının 3A kodu üzerinden bildirilmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkilinin yaptığı iş ve işyerinin özelliği göz önüne alınarak davalılara ait işyerinde geçen tarihleri arasında dönemler yönünden itibari hizmet süresinin tespitini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu işyerinin itibari hizmet kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

6. Davalı Bak Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği itibari hizmet yönünden beş yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının işyerindeki çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinde düzenlenen itibari hizmetten sayılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin itibari hizmet kapsamına alınabilecek işyerleri arasına girmediğini, müvekkil işyerinin basım işi değil, ambalaj ürünü üzerine baskı işi yapan işyeri olduğunu, davacının kimyasal gazlara maruz kalmadığını, davalı işyeri basım işyeri kabul edilse dahi davacı yönünden şartların oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı

7. Karşıyaka 4. İş Mahkemesinin 14.04.2016 tarihli ve 2015/91 E., 2016/142 K. sayılı kararı ile; 506 sayılı Kanun'a 2098 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi ile eklenen Ek 5/II. madde hükmüne göre, itibari hizmet süresinden yararlanabilmesi için birinci koşulun sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olması, ikinci koşulun ise maddede belirtilen yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin gerçekleşmesi olduğu, davacının itibari hizmet süresinden yararlanabilmesi için mevzuatta öngörülen her iki koşulun birlikte gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı

Özel Daire Bozma Kararı

8. Karşıyaka 4. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili ve davalı işveren tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

9. Yargıtay 21. Hukuk Dairesince 01.03.2018 tarihli ve 2016//10366 E., 2018/1973 K. sayılı karar ile;

"... Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının davasının kabulü ile 11507550868 TC.Kimlik nolu, 3501016264030 SS nolu davacı ...'in davalı Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10002 Sokak No:45 Çiğli-İZMİR adresinde bulunan 2 1812 01 01 0065960 035 26-41 sicil nolu davalı Bak Ambalaj San.ve Tic.A.Ş işyerinde 05/02/1996-01/03/1998 tarihleri arasında geçen ve 1 A olarak diğer davalı kuruma bildirilen toplam 735 günlük fiili çalışma süresinin 3A olarak değerlendirilerek, 735 günlük sürenin %25'inin itibari hizmet süresi olarak salt sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı işyerinde 05/02/1996-01/03/1998 tarihleri arasında silindir hazırlama operatörü olarak çalıştığı, işyerinin baskı işleri mahiyeti ile kanun kapsamında olduğu, kapasite raporlarında işyerinin üretim konusunun Poietilen, Polippropilen ve Kağıttan Baskılı ve Baskısız Ambalaj Malzemeleri olarak belirlendiği, mahkemece keşif yapıldığı, bilirkişi raporunda işyerinde 506 sayılı yasanın Ek 5. maddesinin II. bendinde yer alan basım işleri yapıldığı, solunum ve cilt yolu ile vücuda geçen gaz, toz veya diğer zehirli maddelerle çalışıldığı kanaatinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi, “506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I - a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren işyerleri 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri 90 gün

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren işyerleri 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri 90 gün

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalılarda, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "Basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3371 Esas, 2018/129 Karar sayılı 07.02.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.