muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12622, Karar No: 2023/4085, Tarih: 08.06.2023

**9. Ceza Dairesi         2022/12622 E.  ,  2023/4085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1035 E., 2022/973 K.

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî ret, kısmî onama

Her ne kadar Tebliğnamede sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan görüş bildirilmiş ise de bu hükümle ilgili kanun yoluna başvurulmadığı gözetilerek, incelemenin çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu ile sınırlı yapılmasına karar verilmiştir.

Sanık hakkında bozma üzerine verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği

temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.01.2019 tarihli ve 2018/146 Esas, 2019/17 Karar sayılı kararı ile sanığın çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 103 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi, 103 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 22 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir

2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 21.06.2019 tarihli ve 2019/1401 Esas, 2019/1405 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafii ile o yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi kararının sanık müdafii, katılan Bakanlık vekili ile katılan ... tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesinin 24.12.2020 tarihli ve 2020/824 Esas, 2020/6285 Karar sayılı oy çokluğuyla verilen kararı ile özetle, Bölge Adliye Mahkemesince katılan Bakanlık vekilinin istinaf talebiyle ilgili herhangi bir karar verilmemesi nedeniyle bozulmasına ve dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

4. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 08.06.2022 tarihli ve 2021/1035 Esas, 2022/973 Karar sayılı oy çokluğuyla verilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmünün 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kaldırılarak sanığın aynı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

4. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 08.06.2022 tarihli ve 2021/1035 Esas, 2022/973 Karar sayılı oy çokluğuyla verilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmünün 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kaldırılarak sanığın aynı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim edilen 21.09.2022 tarihli ve 9-2022/108694 sayılı onama görüşlü Tebliğnamesi ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz İstemi

Olayın oluş tarzı, hemen akabinde alınan adli rapor, yetkili merciye intikal şekli, taraflar arasında husumet bulunmaması nedeniyle beraat kararı verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.

B. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İstemi

Tanık beyanları, adli tıp raporu, mağdurun olayı annesine izah şekli nazara alındığında sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olduğuna, üst sınırdan indirim uygulanmadan cezalandırılması gerektiğine ve bu nedenlerle hükmün bozulması gerektiğine ilişkindir.

C.Katılan Mağdur Vekilinin Temyiz İstemi

Taraflar arasında husumet bulunmaması, mağdurda akut fiili livata belirtileri olduğuna dair rapor içeriğinin katılan anne beyanını doğrulaması, mağdurun kendisini yeterince ifade edememesinin mağdur aleyhine delil teşkil edilemeyeceği hususları gözetilerek sanığın eyleminin sabit olduğuna ve üst sınırdan indirim uygulanmaksızın cezalandırılması amacıyla kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanık savunmalarından, katılan iddialarından, tanık anlatımlarından, rapor içeriğinden, uzmanlık raporundan ve tüm dosyadaki belgelerden anlaşılacağı üzere katılan ...'in 31.08.2011 doğumlu oğlu olan mağdur ...'i olay tarihinde ablası olan Antika'ya bakması için bıraktığı, onun da mağduru kayınvalidesi olan tanık...'ye bıraktığı, ...'nin oğlu olan sanık ...'in yeğeni olan mağdur ...'i suçun işlendiği evlerinde ayrı bir odaya götürerek cinsel organını mağdurun anüsüne sokmak suretiyle nitelikli cinsel istismarda bulunduğu kabul edilmiş,

2. Sanık her ne kadar bazı nedenler ileri sürerek suçlamayı inkar etmekte ise de mağdurun soruşturma aşamasındaki katılan anne ...'ye olayı izahı, katılanın iddiası, iddiaları doğrulayan Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk İzlem Merkezinin 19.02.2018 tarih ve 96/2018 sayılı uzmanlık raporu nazara alındığında sanığın inkara dayalı savunması samimi görülmeyerek çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

2. Sanık her ne kadar bazı nedenler ileri sürerek suçlamayı inkar etmekte ise de mağdurun soruşturma aşamasındaki katılan anne ...'ye olayı izahı, katılanın iddiası, iddiaları doğrulayan Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk İzlem Merkezinin 19.02.2018 tarih ve 96/2018 sayılı uzmanlık raporu nazara alındığında sanığın inkara dayalı savunması samimi görülmeyerek çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Sanığın aşamalarda alınan beyanlarında atılı suçlamayı kabul etmemesi, katılan mağdur ...'in aşamalarda, kendisinde bulunan hiperaktivite nedeniyle, sağlıklı bir şekilde beyanlarının tespit edilememesi, alınan beyanların atılı eylemi sanığın işlediği hususunda somut bir olgu içermemesi, katılan mağduru cinsel istismara maruz kaldığı hususunda her ne kadar adli rapor bulunsa da; bu raporun yalnız katılan mağdurun cinsel istismara maruz kaldığını göstermesi buna karşılık eylemi sanığın gerçekleştirdiği hususunda bir delil teşkil etmemesi karşısında sanığın atılı eylemi gerçekleştirip gerçekleştirmediği hususunda sanık lehine çok kuvvetli şüphenin bulunması ve şüpheden sanık yararlanır şeklindeki evrensel hukuk kuralı da gözetilerek atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, somut inandırıcı ve kesin delil bulunmayan sanığın beraatine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Olayın intikal şekli ve süresi, hafif derecede zeka geriliği ve konuşma güçlüğü bulunan mağdurun çocuk izlem merkezinde alınan beyanında ayrıntılı anlatımda bulunamamış olmasına rağmen ''Bülent pipimi açtı'' şeklindeki ifadesi, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 19.02.2018 tarihli sağlık kurulu raporunda mağdurda tespit edilen bulguların akut fiili livata ile uyumlu olduğunun belirtilmesi, olayın oluşumuna dair katılan anne ...'nin aşamalardaki istikrarlı anlatımları, savunma ile tüm dosya içeriği nazara alındığında; olay günü sanığın on iki yaşından küçük mağdura cinsel organını anüs bölgesine sokmak suretiyle çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu işlediğinin anlaşılması karşısında, müsnet suçtan mahkûmiyeti yerine dosya kapsamına uygun düşmeyen yazılı gerekçeyle beraatine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Bozma sebebine uygun olarak Tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 08.06.2022 tarihli ve 2021/1035 Esas, 2022/973 Karar sayılı kararına yönelik Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılan mağdur vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 08.06.2022 tarihli ve 2021/1035 Esas, 2022/973 Karar sayılı kararına yönelik Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılan mağdur vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takdiren Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1913, Karar No: 2021/15086, Tarih: 14.12.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/1913 E.  ,  2021/15086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nce kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair verilen karar, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; çayır niteliğindeki ... İli, ... İlçesi, A. ... Mahallesi, 696 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin ve ecrimisilin davacı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davacıların payı oranında hesaplanan bedel üzerinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 14/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

ŞGŞ
Yargıtay — Esas No: 2011/814, Karar No: 2012/132, Tarih: 07.03.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2011/21-814 E.  ,  2012/132 K.**

* TESPİT DAVASI

* YAŞLILIK AYLIĞINA HAK KAZANMA

* FİİLİ HİZMET SÜRESİ

* YAŞ ŞARTI

* HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ

* SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 60

* SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 85

* SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Geçici Madde 81

* SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN(MÜLGA) (2829) Madde 1

* SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN(MÜLGA) (2829) Madde 3

* SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN(MÜLGA) (2829) Madde 4

* SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN(MÜLGA) (2829) Madde 7

* SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN(MÜLGA) (2829) Madde 8

* TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU (5434) Madde 30

* TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU (5434) Madde 39

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “Tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 2. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 23.06.2009 gün ve 2008/95 Esas, 2009/355 Karar sayılı kararın incelenmesi davalı Kurum vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 14.06.2010 gün ve 2009/10396 Esas, 2010/6715 Karar sayılı ilamı ile;

(…1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine.

-Davacı 09.08.1985-09.09.1991 tarihleri arasında 1479 Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve hizmetleri birleştirilerek 01.07.2009 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığını hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkemece istemin kabulüne karar vermiştir.

Davacının 09.08.1985-09.09.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin karar doğrudur. Ancak yaşlılık aylığı yönünden kurulan hüküm doğru görülmemiştir.

-Davacı 09.08.1985-09.09.1991 tarihleri arasında 1479 Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve hizmetleri birleştirilerek 01.07.2009 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığını hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkemece istemin kabulüne karar vermiştir.

Davacının 09.08.1985-09.09.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin karar doğrudur. Ancak yaşlılık aylığı yönünden kurulan hüküm doğru görülmemiştir.

Dosya içeriğinden, davacının sigortalılığının 14.04.1974 tarihinde başladığı, 14.04.1974 -15.10.1998 tarihleri arasında aralıklı olarak toplam 1091 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının bulunduğu ancak 01.08.1990-11.12.1990 tarihleri arasındaki 116 günlük sigortalılığın 1479 Bağ-Kur sigortalılığı ile çakışması ve önceden başlayan sigortalılığının Bağ-Kur sigortalılığı olup, asıl sigortalılık olması nedeniyle iptali ile 14.04.1974-15.10.1998 tarihleri arasındaki zorunlu 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının 975 gün olduğu, 01.04.2006-15.08.2007 tarihleri arasında da 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalı olarak 495 gün prim ödemesinde bulunduğu, 1479 sayılı Yasa'ya tabi Bağ-Kur sigortalılığının 09.08.1985-04.08.1994 tarihleri arasında gerçekleşerek 3235 gününün mevcut olduğu, 05.11.1976-05.07.1978 tarihleri arasındaki 1 yıl 8 aylık askerlik süresinin 7 aylık kısmını borçlanarak 15.08.2007 tarihinde ödediği, 15.08.2007 tarihinde Kanundan 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması için talepte bulunduğu 08.06.2009 tarihinde de  Bağ-Kur prim borcunu yerine getirdiği anlaşılmaktadır.

Davacının yukarıda da belirtildiği üzere Bağ-Kur sigortalılık süresi ile çakışan 01.08.1990-11.12.1990 tarihleri arasındaki 116 günlük 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresinin iptali ile 1974-2007 yılları arasındaki fasılalı zorunlu sigortalılığının 975 gün, isteğe bağlı sigortalılığının da 495 gün olması ile toplam 1470 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının bulunduğu, 09.08.1985-04.08.1994 tarihleri arasındaki 1479 Bağ-Kur sigortalılığının 3235 gün olduğu, 05.11.1976-05.06.1977 tarihleri arasındaki 210 günlük askerlik borçlanması ile toplam 4915 gününün mevcut olduğu, ilk giriş tarihi olan 14.04.1974 tarihinden Bağ-Kur prim borcunun ödendiği dolayısıyla 2829 sayılı Yasa gereğince hizmetlerinin birleştirilmesine hak kazandığı 08.06.2009 tarihine kadar 35 yıl sigortalılığının bulunduğu, 20.03.1956 doğum tarihli davacının 08.06.2009 tarihi itibariyle 53 yaşında olduğu bu duruma göre 506 sayılı Yasa'nın geçici 81. maddesindeki aylık koşullarının oluşmadığı, 23.05.2002 tarihi itibariyle 28 yıl sigortalılığı bulunan davacı hakkında geçici 81. maddenin A bendinin uygulanması ile 506 sayılı Yasa'nın 60/A bendinin (a) ve (b) alt bentlerindeki 55 yaş koşulunun, (c) alt  bendinde de 5000 gün koşulunun oluşmadığı, öte yandan 2829 sayılı Hizmetlerinin Birleştirilmesi Hakkındaki Kanun'un 8. Maddesinin de dikkate alınmadığı, maddede; birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden ilgililere son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan Kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca kendi mevzuatına göre aylık bağlanacağının öngörüldüğü, fiili hizmet süresinin esas alınması gerektiğinden isteğe bağlı sigortalılık süresinin son yedi yıllık fiili hizmet süresinde nazara alınamayacağı, davacının son yedi yıllık hizmet süresi içinde 01.04.2006-15.08.2007 tarihleri arasında 495 günlük 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalılık süresinin bulunduğu, bu durumda yukarıda açıklandığı şekilde aylık koşulları oluşmayan davacı hakkında hizmet birleştirilmesi yoluyla, isteğe bağlı sigortalılık süresinin dışlanması ile 506 sayılı Yasa hükümlerince yaşlılık aylığı bağlanmasının da mümkün bulunmadığı ortadadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde bulundurulmaksızın yaşlılık aylığı istemi hakkında kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, yaşlılık aylığına hak kazanıldığının ve aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, yaşlılık aylığına hak kazanıldığının ve aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 09.08.1985- 09.09.1991 tarihleri arasında müvekkilinin 1479 sayılı Kanuna tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğunu işaretle diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi hizmetlerinin birleştirilerek 01.07.2009 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kurum vekili davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı Kurum vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde belirtilen gerekçelerle hüküm bozulmuştur.

Yerel Mahkemece,  ilk kararda direnilmiş, direnme hükmü davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 2829 sayılı Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un 8. maddesinde yer verilen sigortalının son yedi yıllık süresi içinde fazla olan hizmet süresinin hesabında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabi isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin “fiili hizmet süresi” kavramı içinde değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı, diğer bir ifade ile son yedi yıllık sürenin hesabında “sigortalılık süresi” olarak dikkate alınıp alınamayacağı ile davacının yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü, davada uygulanacak 2829 Sayılı Yasa'nın 8. maddesinin yorum yoluyla gerçek amacının tespitinde yatmaktadır.

Anılan maddede “birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere, son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir" hükmüne yer verilmiştir.

Özel Dairece; uyuşmazlığın çözümüne esas alınan bu madde yorumlanırken söz ve deyimlerin lâfzî anlamına sıkı sıkıya bağlı kalınarak yasa maddesi yorumlanıp sonuca kavuşturulmuştur. Ne var ki, çoğu defa tek başına metinden hareket ederek yorum yoluna başvurmak sağlıklı sonuca kavuşmayı önleyebilir. Yasanın amacı sözle (lafızla) çelişiyorsa, söze değil öze önem verilmek gerekir. Yorumda asıl olan, adalete uygun sonuca kavuşmak olmalıdır.

22.02.1997 gün ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere bir Kanun hükmünün, yasaya konuluş amacına aykırı sonuç doğuracak şekilde yorumlanması hukuk ilkelerine ve yasanın hem sözü ve hem de özü ile uygulanmasını öngören TMK’nun 1. maddesine uygun olmaz.

22.02.1997 gün ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere bir Kanun hükmünün, yasaya konuluş amacına aykırı sonuç doğuracak şekilde yorumlanması hukuk ilkelerine ve yasanın hem sözü ve hem de özü ile uygulanmasını öngören TMK’nun 1. maddesine uygun olmaz.

Gerçekten de; somut olayda izlenildiği gibi, Sosyal Güvenlik Kurumları arasında norm ve standart birliği bulunmamaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumları arasında, yalnızca aylıkların seviyesi bakımından değil, koruma kapsamına alınan tehlikeler ve hak kazanma şartları bakımından da farklılıklar olduğu belirgindir.

Önemli olan, hangi kurum olursa olsun, aynı külfete katlanan insanların aynı haklara sahip olmasının sağlanması olmalıdır. Esasen; Sosyal Güvenlik Kurumları'nın görevi Sosyal Sigorta Kanunları çerçevesinde kapsama aldıkları kişileri koruma garantisini sağlamaktır. Sigorta hukukunda amaç, yüksek standartta sosyal güvenlik sağlayan bir sistemin oluşturulmasıdır.

Yine, sosyal sigortalar külfet-nimet dengesi üzerine kurulan kurumlardır. O nedenle, külfetin (çalışıp primleri ödemek) karşılığının alınmaması sosyal güvenlik sisteminin amacıyla bağdaşmaz ve böyle bir uygulamada kabul edilemez. Buna, aksi bir yorum, sisteme duyulan güveni ortadan kaldırır. En önemlisi, yükümlülüklerini zamanında yerine getirenlerin bir anlamda cezalandırılması olur ki, bu sosyal adalet duygusunu zedeler.

Öte yandan bozma kararındaki şekliyle yasa yorumlandığında; primlerini ödeyen sigortalı katlandığı külfetin karşılığını alamayacaktır. Bu durum külfet-nimet dengesini bozacağından, üstün görülemez. Oysa, yasanın aradığı koşulları yerine getiren özellikle istenilen hizmet sürelerini dolduran ve primlerini düzenli bir şekilde ödeyen sigortalının buna uygun hakkını alması da zorunludur.

Esasen; 2829 Sayılı Yasanın amacı hiçbir kurumdaki hizmeti aylık bağlanmasına yeterli olmayan sigortalı ve hak sahiplerine aylık bağlanmasını sağlamak ve değişik kurumlardaki hizmetler birleştirilerek ziyan olmasını önlemektir.

Kanunun genel gerekçesinde belirtildiği üzere; Bu kanunun çeşitli sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi işlerde çalışanları, bu işlerde geçen sürelerinin ziyan olmadan birleştirilmesi ve bir düzene bağlanması amacı ile sigortalılar lehine getirildiği, bununla birlikte sigortalının daha avantajlı bir kuruma geçerek kötü niyetli bir şekilde buradan daha iyi şartlarla emekli olmaya yönelik işlemlerini ise belirli kurallara bağlama amacının da gözetildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle 2829 sayılı Kanunun 8. maddesinin uygulama şeklinin ve kapsamının belirlenmesinde yapılacak yorumun, Kanunun amacına uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü yönünden isteğe bağlı sigortalılığın amacının da açıklığa kavuşturulmasında zorunluluk bulunmaktadır.