muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/14922, Karar No: 2014/9300, Tarih: 14.05.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/14922 E.  ,  2014/9300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/04/2013 tarih ve 2011/1314-2013/374 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili firmanın personel taşıma işi yaptığını, davalı firmanın üstlendiği taşıma işini müvekkilinin taşeron olarak yaptığını, 2.655,00 TL değerinde 121453 seri numaralı 30/04/2010 düzenleme tarihli irsaliyeli fatura ile 2.430 TL bedelli fatura alacağına karşılık kısmi ödeme yapıldığından 800 TL bakiye alacak talebiyle davalı firma hakkında ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5935 esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu iddia ederek davalının itirazının iptaline ve davalı aleyhine %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirkete ait aracın, müvekkili şirketin servis işlerini yapmakta olduğu ...isimli şirkete müvekkili şirket adına hizmet verdiğini, taraflar arasındaki anlaşma uyarınca müvekkili şirketin servis işlerinden kaynaklanan alacağın tahsili için davacı şirket sahibi olan ...' a akaryakıt fişi verdiğini ve ödemelerin bu şekilde yapıldığını, ekte sundukları akaryakıt fişlerinden akaryakıtı teslim alan ...'ın yada şoförünün imzalarının görüleceğini bu nedenle davacının belirttiği gibi hak ve alacağın mevcut olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, taraflar arasında bir ticari ilişki olduğu, bu ilişkiye dayanan davacı tarafından 3 fatura düzenlendiği, davacının ticari defterlerinde cari hesap bakiyesinin 8.472,40 TL olduğu, davalı tarafından sunulan imzaları olan pompa fişleri ile alınan akaryakıt alımlarının kabul edilmesi ve tahsilat makbuzunun mahsubu ile bakiyenin 2.274,33 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5935 Esas sayılı takip dosyası üzerindeki itirazının 2.274,33 TL'lik kısım yönünden iptali ile takibin bu kısım üzerinden devamına,asıl alacağa takip tarihinden itibaren asıl alacak tahsil edilinceye kadar ticari temerrüt faizi işletilmesine, davalı borçlunun itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu kanaatine varılması ve borcun likit oluşu nazara alınarak davanın kabul edilen asıl alacak miktarı olan 2.274,33 TL üzerinden %40 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 106,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 14/05/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/27370, Karar No: 2013/8062, Tarih: 15.04.2013

**2. Ceza Dairesi         2011/27370 E.  ,  2013/8062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında TCK.nun125/1-3-a maddesi uyarınca alt sınırdan belirlendiği bildirilen cezanın 365 gün yerine 360 gün karşılığı adli para olarak belirlenip artırım ve indirimlerin bu miktar üzerinden yapılarak 354 yerine 350 gün adli para cezası olarak eksik belirlenmesi ve adli para cezasının da bu miktar esas alınarak hesaplanması nedeniyle sonuç olarak 7080 TL yerine 7000 TL olarak eksik adli para cezasına hükmolunması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 15/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9525, Karar No: 2017/16108, Tarih: 15.06.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/9525 E.  ,  2017/16108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ile davalı ... vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... ilçesi ... Mahallesi 1981 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak, üzerindeki yapı ve ağaçlara maktuen değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Kamulaştırmadan arta kalan 870,48 m2'lik kısmın yüzölçümü, geometrik durumu ve bilirkişi raporundaki özelliğine göre bu bölümde değer kaybı olacağı gözetilmeden sadece kamulaştırma bedeline hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 15/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15619, Karar No: 2012/10146, Tarih: 16.04.2012

**12. Ceza Dairesi         2012/15619 E.  ,  2012/10146 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : Beraat

Taksirle yaralama suçundan sanıkların beraatlarına ilişkin hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurun kafasını çarptığı masanın yaralanmayı önceleyecek şekilde sünger veya diğer bir yumuşak malzeme ile kaplı olmadığının, yaralanma biçim ve derecesinden belli olmasına göre; el değiştirdiği bildirilen kreşte bizatihi keşif yapılmasına imkan ve gerek bulunmadığı tespit edilip, 3 yaş altı çocukları da kreşlerine kabul ettikleri anlaşılan sanıkların meydana gelen yaralanmalarda sorumluluklarının tespiti için okul öncesi çocuk bakımı ve eğitimi konusunda uzman bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor alınarak, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve tespiti gerekirken eksik inceleme ile sanıkların beraatına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme uygun olarak BOZULMASINA, 16/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4643, Karar No: 2023/5775, Tarih: 03.05.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/4643 E.  ,  2023/5775 K.**

**"İçtihat Metni"**

İdari para cezasına itiraz üzerine yapılan inceleme sırasında; Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğiyle İnegöl Sulh Ceza Hakimliği arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, talebin niteliğine ve İnegöl Sulh Ceza Hakimliği kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Kayseri 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.04.2022 tarih ve 2022/3343 Değişik İş sayılı YETKİSİZLİK kararının oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Dava dosyasının mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6116, Karar No: 2019/16350, Tarih: 23.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/6116 E.  ,  2019/16350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 23/09/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22992, Karar No: 2016/7252, Tarih: 22.03.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/22992 E.  ,  2016/7252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Müştekinin 12.09.2013 tarihinde yüzüne karşı tefhim edilen hükmü, müşteki vekilinin 1412 sayılı CMUK'un 310. maddesinde belirlenen bir haftalık yasal temyiz süresi geçirildikten sonra, 20.09.2013 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, müşteki vekilinin temyiz talebinin 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince REDDİNE, 22.03.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2122, Karar No: 2025/3164, Tarih: 07.05.2025

**11. Hukuk Dairesi         2025/2122 E.  ,  2025/3164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/245 Esas, 2024/290 Karar

HÜKÜM : Direnme

İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2014/02587/1 sayılı tasarım tescil başvurusuna davalı Şirketin itirazının kabulüyle 2013/0769/1 sayılı tasarım ile benzerlik taşıdığı kabul edilen müvekkili başvurusunun reddedildiğini, bu karara karşı yaptıkları itirazın ise 2015-T-183 sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddine karar verildiğini, oysa, davalı Şirkete ait tasarımların müvekkiline ait tasarımların yeniliğini ve ayırt ediciliğini ortadan kaldırmadığını, tasarımın reddine gerekçe olarak gösterilen profilin benzerlik taşımadığını, her iki ürünün de dikdörtgenler prizması şeklinde olmasının benzerlik olarak kabul edilemeyeceğini, müvekkili ürününün havalandırma bölümünün farklı tasarlandığını, soğutucular arasında kanopi farkının bulunduğunu, müvekkiline ait kapının kanopiyi tamamen kapattığını, tasarımın bu haliyle ayırt edici ... geldiğini, müvekkiline ait tasarımın iptaline neden olan davalı adına tescilli 2013/07649 numaralı tasarıma ilişkin davanın beklenilmesi gerektiğini, davalıya ait 2013/07649 numaralı tasarımın tescil başvurusu gerçekleşmeden önce 16.09.2013- 20.09.2013 tarihleri arasında Almanya’da gerçekleşen Drinktec 2013 fuarı sırasında müvekkili tarafından tasarımların kamuya arz edildiğini ileri sürerek YİDK’in 2015/T-183 sayılı kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Klima San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili adına tescilli tasarımın davacının başvurusuna konu 2014/02587 sayılı tasarımın yeniliğini ortadan kaldırdığını, Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2015/30 E. sayılı davada konu edilen 2013/07649 sayılı tasarımın müvekkilinin 2002 yılından bu yana yapmış olduğu soğutucu modellerinin dizaynlarında uzun bir geliştirme süreci sonucu ortaya çıkarıldığını, davacının Drinktec 2013 fuarında sergilediği ürün ile müvekkilinin 2013/07649 sayılı tasarımı arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tasarım ile itiraza ve iptale dayanak diğer davalının 2013/07649/1 sayılı tasarım arasındaki kanopi yüksekliği farkının belirgin farklılık niteliği taşımadığını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tasarım ile itiraza ve iptale dayanak diğer davalının 2013/07649/1 sayılı tasarım arasındaki kanopi yüksekliği farkının belirgin farklılık niteliği taşımadığını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince Dairemiz bozma ilamına direnilmek suretiyle tasarımlarda mutlak yenilik incelemesinin kamu düzenine ilişkin olduğu, Mahkemelerin hem mesnet olarak gösterilen tasarımlar hem de re'sen başkaca tasarımlar üzerinde de inceleme yapabileceği, mutlak yenilik incelemesi yapılırken mahkemelerin dava konusu edilen YİDK kararında dayanılan ya da YİDK kararında benzer görülen ya da görülmeyen tasarımlarla bağlı olmadığı, bu kapsamda yapılan değerlendirmede davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususlarında tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi kurulu raporuna göre dava konusu ürünlerde küçük farklılıklar olmakla birlikte davacı ürünü karşısında özellikle 2013/07649/1 numaralı tasarım ile 2014/00829/1 numaralı tasarımlar üzerinden değerlendirildiğinde söz konusu benzerliklerin yanılgıya sebep olacak düzeyde olduğu ve dolayısıyla da davacıya ait iki adet tescilli tasarım ile davalıya ait tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle benzer tasarımlar oldukları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, TÜRKPATENT YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/5 hükmü gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede; yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararında bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

V.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 ve 373/5 hükümleri uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 07.05.2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11741, Karar No: 2008/13570, Tarih: 13.11.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/11741 E.  ,  2008/13570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.01.2006 gününde verilen dilekçe ile irtifak hakkına elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne gider olmadığından duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı, ... İletişim A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı 154 KV ... Enerji Nakil Hattının geçtiği güzergahta 15-16 nolu direkleri arasında davalılar tarafından yapılan binanın Elektrik Kuvvetli ... Tesisleri Yönetmeliğine göre tehlike arz ettiğini belirterek Türk Medeni Kanununun 727.maddesi uyarınca irtifak hakkına elatmanın önlenmesi ve davaya konu binanın can ve mal emniyeti için tehlike oluşturduğunu belirterek ihlale konu kısımlarının yıkılması isteğinde bulunmuştur.

Davalı, dava konusu yapının belediyeden verilen ruhsata uygun olarak inşa edildiğini, davacı kurum lehine tesis edilmiş bir irtifak hakkı bulunmadığı gibi kamulaştırma işlemi de yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş hükmü davalı ... Ulu temyiz etmiştir.

Davacının isteminin Türk Medeni Kanununun 727.maddesinde öngörülen yasal koşullara uygun olarak tesis edilmiş bir hakka dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Türk Medeni Kanununun “taşınmaz mülkiyetinin içeriği” başlığını taşıyan ve mülkiyetin kapsamını belirleyen 718.maddesi; “Arazi üzerindeki

mülkiyet kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki ... ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer” hükmünü taşımaktadır. Arazideki yapılar kavramı ise Türk Medeni Kanununun 722 ila 728 maddelerinde düzenlenmiş olup Türk Medeni Kanununun 727. maddesinde de mecralara yer verilmiştir. Bu madde; “su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları, işletmenin bulunduğu taşınmazın dışında olsalar bile aksine bir düzenleme olmadıkça işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayılır.

Komşuluk hukukunun gerektiği haller dışında bir taşınmazın böyle bir mecra ile aynı hak olarak yüklenmesi, ancak bir irtifak hakkı kurulması suretiyle olabilir.

İrtifak hakkı, mecra dışardan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle dışarından görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar” şeklindedir.

Komşuluk hukukunun gerektiği haller dışında bir taşınmazın böyle bir mecra ile aynı hak olarak yüklenmesi, ancak bir irtifak hakkı kurulması suretiyle olabilir.

İrtifak hakkı, mecra dışardan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle dışarından görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar” şeklindedir.

Türk Medeni Kanununun 779.maddesinde; taşınmaz lehine irtifak hakkı, "bir taşınmaz üzerinde diğer taşınmaz lehine konulmuş bir yük" olarak tanımlanmış, 780. maddesinde ise; “irtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır. İrtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine uygun hükümler uygulanır.

İrtifak hakkının zamanaşımı yolu ile kazanılması ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda çözümlenmesi gereken sorun; mecraların açıkta tesis edilmiş olması halinde, mecra irtifakı sözleşmesi yapılmamış olmasına rağmen irtifak hakkının doğup doğmayacağı ve dolayısıyla eylemli duruma hukuken geçerlik tanınıp tanınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirmek isteyen kişi, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu isteğini iki yoldan sağlama olanağına sahiptir. Bunlardan birincisi, Türk Medeni Kanununun 727. maddesi hükmünden yararlanmak suretiyle o taşınmaz maliki ile anlaşarak “rızai mecra irtifakı tesis edebilme” yoludur Diğeri ise, anlaşma olanağının sağlanamaması halinde, Türk Medeni Kanununun 744. maddesinde düzenlenen "zorunlu mecra irtifakı tesisi" için dava yoluna başvurabilmesi halidir. Görülüyor ki bu tür irtifak hakkının kurulmasını sağlayan neden sadece anlaşma değildir. Bir mahkeme kararıyla da irtifak hakkı kurulabilir. Öte yandan, yukarıda sözü edilen Özel Hukuk kurallarından başka, kamu hukukuna ilişkin tasarruf ve kurallar da mecra geçirilmesine esas teşkil edebilir.

Türk Medeni Kanununun 727. maddesi de 726. madde gibi, "yapıların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mütemmim cüz'ü olduğu" yolundaki aynı Yasanın 684. ve 718. maddeleri ile konulmuş bulunan genel kuralın bir istisnasıdır ve mecraların geçtiği taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı kurulma yoluyla bu mecraların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mülkiyetine girmemesi sağlanmıştır.

Türk Medeni Kanununun 727. maddesi de 726. madde gibi, "yapıların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mütemmim cüz'ü olduğu" yolundaki aynı Yasanın 684. ve 718. maddeleri ile konulmuş bulunan genel kuralın bir istisnasıdır ve mecraların geçtiği taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı kurulma yoluyla bu mecraların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mülkiyetine girmemesi sağlanmıştır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirilmesine imkan veren bu maddenin öngördüğü hak sahibine, o taşınmazdan yararlanma yetkisi sağlaması ve böylece malikin yararlanma yetkisini mecra geçiren kişi lehine sınırlaması bakımından irtifak hakları arasında yer almaktadır. Yararlanma biçimi, hak sahibinin o taşınmazdan mecra geçirmesi ve bu nedenle bazı faaliyetlerde bulunabilmesine yönelik olduğundan, mecra geçirecek kişi ile taşınmaz arasında doğrudan doğruya bir ilişki kurulmasını zorunlu kılar. Bir başka anlatımla, mecra irtifakının tesisi, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında da olduğu gibi, tescile esas teşkil edecek bir "temliki işleme", yani "iktisap sebebine" ihtiyaç gösterir. İktisap sebebini teşkil eden hukuki işlem çoğunlukla bir irtifak sözleşmesi görünümünü taşır. Mecra irtifakı sözleşmesiyle, tarafların mecra hakkının tesisi hususundaki karşılıklı, birbirine uygun iradelerinin yer aldığı borçlandırıcı işlem kastolunmaktadır. Bu işlem, mecra hakkının belli bir muhteva ile kurulmasına ilişkin bulunmaktadır. (H.Cumhur ...-Türk Hukukunda Mecra İrtifakları - ... 1978 - Sayfa 41).

Bir başka anlatımla, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın sahibi, bu sözleşmeyle, irtifak hakkı sahibine "arazisi üzerinde ana ... için gereken mecraları yapması veya evvelce meydana getirilmiş mecralar varsa onları yerinde alıkoyması ve bunları korumak amacıyla arazisine girmesi konularında izin vermektedir." (... ... - Ayni Haklar - ... 1976 - Sayfa 656 vd.).

Ancak, mecra irtifakının geçerli olarak doğabilmesi için (diğer unsurların varlığı yanında) mecra irtifakı sözleşmesinin yasada öngörülen şekilde yapılmış olması zorunludur (TMK. m.781). (2644 sayılı Kanun m. 26; Tapu Sicil Nizamnamesi m. 19, 10.6.1931 günlü ve 2/40 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı). Bununla beraber, mecra irtifakı, Türk Medeni Kanununun 780. maddesinin ilk cümlesindeki buyurucu hüküm uyarınca tapu siciline kaydedilmedikçe (tescil olunmadıkça), sadece sözleşme yapılmış olması olgusu, irtifakın hükümlerinin yerine getirilmesi için bir talep hakkı vermeyecektir. Ne var ki, taşınmazlar üzerinde ayni bir hak iktisabının tapu kütüğüne yapılacak tescile bağlı olduğu yolundaki genel kuralın (MK. 705),