muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2461, Karar No: 2023/3325, Tarih: 13.06.2023

6. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davacı ... Hazinesi ile davalı ... Belediyesinin 3553 sayılı Kanun’un 1 inci maddesinde belirtilen kurumlardan olup, davanın ise taşınmazın aynına ilişkin olmayıp sebepsiz zenginleşmeye dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşıldığından, taraflar arasındaki uyuşmazlığın anılan Kanun’un 4 üncü maddesi gereğince “Hakem” sıfatıyla çözümlenmesi gerekir.

7. Kaldı ki anılan davada Mahkemece, eldeki dava ile birleştirme kararı verilmeden önce 2006/99 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama sonunda, 11.10.2017 tarih ve 2017/53 sayılı Karar ile davanın reddine dair verilen kararın, davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 15.10.2020 tarih ve 2019/398 Esas, 2020/1462 Karar sayılı ilâmıyla özetle “mahkemece, davanın niteliği ve tarafların sıfatı ile 3553 sayılı Kanun’un 1 ve 4 üncü maddeleri göz önüne alınarak, taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşme nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin iş bu davanın, hakem sıfatıyla görülmesi ve davanın görüldüğü yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından, 3553 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tahkim usulüne göre çözümlenerek, 6100 sayılı HMK’nın 297 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince de gerekçeli karar başlığında hükmün hangi sıfatla verildiğinin belirtilmesi gerekirken, davanın genel hükümlere göre incelenip sonuca bağlanmasının usul ve yasaya aykırı olduğu” gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına ve dosyanın Daire kararına uygun şekilde işlem yapılarak yeniden karar verilmek üzere mahalli mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; buna rağmen Mahkemece, kaldırma kararı sonrası 2020/130 Esas numarasına kaydedilen dosya üzerinden verilen 21.12.2020 tarih ve 2020/157 Karar sayılı iş bu dosya, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçe gösterilerek, Mahkemenin 2018/5 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmiştir.

8. Bu durumda Mahkemece, öncelikle sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı tazminat istemine ilişkin bu davanın, eldeki tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davadan tefrik edilmesi; daha sonra 3553 sayılı Kanun’un 1 ve 4 üncü maddeleri uyarınca davanın hakem sıfatıyla görülerek taraflar arasındaki uyuşmazlığın 3553 sayılı Kanun hükümleri gereği tahkim usulüne göre çözümlenmesi; 6100 sayılı HMK’nın 297 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince de gerekçeli karar başlığında hükmün hangi sıfatla verildiğinin açıkça belirtilmesi gerekirken, Mahkemenin tapu iptali ve tescili istemine ilişkin 2018/5 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilerek genel hükümlere göre incelenip yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden, birleştirilen 2020/130 Esas ve 2020/157 Karar sayılı dava yönünden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Birleştirilen 2020/130 Esas 2020/157 Karar sayılı dava yönünden taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Yargıtay duruşma vekâlet ücreti 8.400,00 TL’nin davacıdan alınarak davalıya; 8.400,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

13.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7170, Karar No: 2008/7347, Tarih: 15.12.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/7170 E.  ,  2008/7347 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 24.12.2004 tarihli makine imalâtı ve satışı sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davacı iş sahibi, davalı şirket sözleşmede yüklenici, diğer davalı ... ise şirket temsilcisi olarak sözleşmeyi imzalamışlardır. Davacı iş sahibi, sözleşme konusu imalâtın yapılmadığını ileri sürerek ödediği bedelin istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili cevabında, sözleşmeyi imzalayan ...’in şirketi temsil ve ilzama yetkisi bulunmadığını savunarak davanın reddini savunmuş, diğer davalı ... ise dava dışı ... isimli kişi ile davalı şirkete ait makineyi taklit ederek davacıya teslim ettiğini savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece davalı şirket hakkında açılan davanın reddine, 4.000,00 YTL’nin davalı ...’ten tahsiline dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının davalı şirkete yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacının davalı ... hakkındaki temyiz itirazlarına gelince; yanlar arasındaki sözleşmeye göre davacıya ait olan ve değeri 11.500,00 YTL olarak kabul edilen araç trafikte davalı ...’e devir ve teslim edilmiştir. Yapılacak işin bedeli ise 9.000,00 YTL olarak kabul edilmiştir. Davalı ..., işin bedelinden daha fazla değerdeki aracı devir aldığı halde fazla alınan miktar için davacıya sözleşme uyarınca malzeme teslim ettiğini savunmamış, bu konuda bir delil de ibraz etmemiştir. Böylece davalı ...’in makine bedeline karşılık 2.500,00 YTL’yi sebepsiz olarak aldığı kabul edilmelidir. Mahkemece hükmü esas alınan bilirkişi raporunda ise makinedeki ayıpların giderilmesi için 3.500,00 YTL’lik harcama gerektiği belirtildiğine göre bu iki kalem alacağın toplamı olan 6.000,00 YTL’nin davalı ...’ten tahsiline karar verilmelidir. Bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ:Yukarıda (1.) bendde yazılı nedenlerle davacının, davalı .... San.Tic.Ltd.Şti.’ye yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent uyarınca kararın davalı ... aleyhine ve davacı yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 15.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/175, Karar No: 2008/2647, Tarih: 18.02.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/175 E.  ,  2008/2647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Reyhanlı İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/09/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 18.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1969, Karar No: 2021/3446, Tarih: 06.04.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/1969 E.  ,  2021/3446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

A- 2008 takvim yılı sahte fatura düzenleme suçundan kurulan hükme yönelik temyiz taleplerinin incelenmesi:

Sanığa yüklenen suçun Kanun'daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2008 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz talepleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

B- 2009 ve 2010 takvim yılları sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesi:

Sanık hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davasında;

Maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturaların asıllarının, bu faturaları kullanan mükelleflerden veya bu mükelleflerin ve sanığın bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorulmak suretiyle getirtilmesi,

2-Faturalar sanığa gösterilerek, yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının ve bilgisi dahilinde düzenlenip düzenlenmediğinin sorulması, kendisine ait olmadığını ve bilgisi dışında düzenlendiğini söylemesi halinde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

3- Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak, tanık sıfatıyla dinlenmeleri; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

4- Şirket işleriyle fiilen ilgilendiği iddia edilen ... hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyanın getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya konulmasından sonra, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme neticesinde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 06.04.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24233, Karar No: 2016/5553, Tarih: 12.04.2016

**10. Hukuk Dairesi         2014/24233 E.  ,  2016/5553 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 25.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli işe göremez hale gelen sigortalıya bağlanan gelirler ve yapılan masraflar nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı kurum ile davalılardan ... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalıların Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Diğer taraftan, tarafları ve konusu farklı olan sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Eldeki dava bakımından, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde davalıların kusur durumlarını irdeleyen olayın meydana geldiği iş kolunda uzman bilirkişilerden alınmış bir kusur raporu ile davalıların kusurlarına göre müteselsil sorumluluğa dayalı açılmış bu davada müteselsilen sorumlu oldukları tutarların belirlenmesi gerekirken kusur raporu alınmaksızın, kesinleşip kesinleşmediği belli olnmayan tazminat davasında alınan kusur raporu ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Diğer taraftan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, hukuk hâkiminin, ceza hâkiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, Sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 gün 2011/19–639 Esas, 2012/30 Kararı; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.02.2009 gün ve 2009/4–13 Esas, 2009/12 Karar; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.04.2010 gün ve 2010/2–76 Esas, 2010/77 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere düşme, takipsizlik, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar kesinleşmiş mahkûmiyet kararları olarak kabul edilemeyecektir.

Mahkemece, sigortalının güvenlik görevlisi olduğu PTT banka gelen para nakil aracının silahla soyulması olayı ile ilgili olarak açılan ceza davasının olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmakta olup, olayla ilgili ceza davalarının varlığı ve faili meçhul şahısların bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması, ceza davasının bulunmaması veyahut faili meçhul dosyalar arasına alınması halinde ise, bu şahısların da kusuru yönünden irdeleme yapılmalı soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat

hükümleri ayrıntılarıyla irdelenerek ve davalının sorumluluğu bakımından hakkaniyet indirimi gerekip gerekmediği hususunda yapılacak değerlendirme ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-25.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle açılan rücuan tazminat davasının yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi olup, anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, ... ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, tazminat davasının kesinleşip kesinleşmediği ile kesinleşmiş ise güçlü delil olacağı ve ceza davasındaki maddi olguların bağlayıcı olduğu dikkate alınarak, açıklanan ilkelere göre olayı tamamiyle ele alarak oluşa uygun ve denetlenebilir şekilde aldırılacak kusur raporu sonrasında gerçek zarar tavan hesabına dair açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı kurum ile davalılardan ... avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan PTT Genel Müdürlüğüne iadesine, 12.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9573, Karar No: 2012/11331, Tarih: 14.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/9573 E.  ,  2012/11331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ölüm aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, ölüm aylığının yeniden bağlanmasına ve yapılan ödemelerden dolayı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.