muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/22973, Karar No: 2006/23092, Tarih: 07.12.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/22973 E.  ,  2006/23092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zeytinburnu 2. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2006

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine,  07.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10835, Karar No: 2023/3675, Tarih: 19.06.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/10835 E.  ,  2023/3675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR SAYISI : 2020/2297 E., 2021/423 K.

SUÇ : Hırsızlık

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 08.09.2021 tarihli ve 2020/2297 Esas, 2021/423 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair 08.09.2021 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, aynı Kanun'un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304. maddesi uyarınca Antalya 28. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4915, Karar No: 2011/11079, Tarih: 17.10.2011

**8. Ceza Dairesi         2009/4915 E.  ,  2011/11079 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLARIN;

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, kasten yaralama ve kavgada korkutmak amacıyla silah boşaltma

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık ...’nin, 5.3.2007 tarihinde tebliğ edilen hükmü CMUK.nun 310. maddesinde belirlenen bir haftalık süre geçtikten sonra 19.3.2007 tarihinde temyiz ettiğinin anlaşıldığı cihetle yerel mahkeme tarafından aynı kanunun 315. maddesi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, sanığın temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararın istem gibi oybirliğiyle (ONANMASINA),

2- Sanık ...’ın temyizine gelince;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7, 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri karşısında; sanığa yüklenen suçların yasa maddelerinde öngörülen cezalarının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımının suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle sair yönler incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), ancak; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta anılan yasanın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan sanık hakkında açılan kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK.nun 102/4, 104/2 ve CMK.nun 223. maddeleri gözetilerek (DÜŞÜRÜLMESİNE), 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6885, Karar No: 2020/352, Tarih: 14.01.2020

**14. Ceza Dairesi         2018/6885 E.  ,  2020/352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde cinsel saldırı

HÜKÜM : Cinsel saldırı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mahkemece kurulan ilk hükmün temyiz incelemesinde bozulmasının ardından sanığı yargılamada temsil eden vekaletnameli müdafinin, 21.03.2018 olarak belirlenen duruşma gününün kendisine bildirilmesini müteakip dosyaya sunduğu 21.03.2018 tarihli mazeret dilekçesinde aynı gün ve saatte Ankara 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/286 Esas sayılı dosyasındaki karar duruşmasına katılacağını beyanla mesleki mazeret bildirmesi üzerine mahkemece anılan mazeretle ilgili değerlendirme yapılarak kabulü veya reddi yönünde karar verildikten sonra yargılamaya devam edilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir karar verilmeksizin aynı celse mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, esası incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1393, Karar No: 2019/76, Tarih: 05.02.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1393 E.  ,  2019/76 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 30.04.2013 tarihli ve 2011/370 E., 2013/257 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 05.05.2014 tarihli ve 2013/11451 E., 2014/7051 K. sayılı kararı ile,

"...Dava haksız şikayet ve hakaret nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının kendisi hakkında BİMER ve kamu görevlileri etik kuruluna şikayetleri nedeniyle hakkında rapor hazırlanmasına neden olduğunu ve yerel ve ulusal yayın organlarına verdiği beyanlarda geçen “...ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim...” şeklindeki ibarelerle yolsuzluk yaptığı,suç işlediği imasında bulunduğunu, tüm bunların kişilik haklarına saldırı mahiyetinde olduğunu belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış,olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 s.lı BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.

Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda; davalının şikayetleri nedeniyle kamu görevlileri etik kurulu tarafından rapor düzenlendiği ve davacının bir kısım davranışlarının kamu görevlileri etik kurallarına aykırı olduğunun raporda belirtildiği, yine İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu raporunda da bir kısım eylemler nedeniyle davacı hakkında soruşturma izni verilmesi yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Şu halde, dosyası içeriğindeki bilgiler nazara alındığında, şikayet için yeterli emare olması nedeniyle davalının yasal şikayet hakkını kullandığı; yine, davalının basın organlarına verdiği beyanatlarda geçen “...ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim...” ifadesinin de davacıya yönelik eleştiri niteliğinde olduğu, davacıyı aşağılama ve küçültme kastıyla söylenmediği, eleştiri sınırlarının aşılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının kişilik haklarına yönelik bir saldırı söz konusu değildir. Mahkemece açıklanan olgular gözetilerek istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, haksız şikâyet ve hakaret nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, haksız şikâyet ve hakaret nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin Karaman Belediye Başkanı olduğunu, davalının kamu yararı ve kurum menfaatleri gözetilerek belediye başkan yardımcılığı görevinden alındığını, sonrasında davalının müvekkilini şikâyet ederek hakkında Kamu Görevlileri Etik Kurulu Başkanlığı nezdinde araştırma yapılmasına, asılsız iddialarla ilgili rapor hazırlanmasına ve kamuoyuna duyurulmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin yolsuzluk yapmış damgası yemesine ve masumiyet karinesinin ihlal edilmesine neden olduğunu, tüm bunların yanında davalının kendisinin sebep olduğu ulusal ve yerel basında çıkan haberlerle ilgili yorum yaparak müvekkili hakkında “ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim” şeklinde sözler söylediğini, bu suretle müvekkilinin suç işlediğini, müvekkilini tutuklattıracağını ve cezaevine göndereceğini ima ederek kişilik haklarına saldırıda bulunduğunu, bu ifadelerin bazı gazetelerde ve internet haber sitelerinde yer aldığını, davalının eylemleri ile müvekkilinin kişilik haklarının zedelenmesine, siyasi itibarı ve politik geleceğinin yıpranmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek 10.000,00TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacı ile ilgili kamuoyuna mal olmuş iddialar ve söylentiler üzerine müvekkilinin bu iddiaları ve bizzat tanık olduğu olayları ilgili mercilere intikal ettirdiğini, şikâyetin anayasal bir hak olduğunu, şikâyet dilekçesinde sadece iddiaların ortaya konulduğunu, davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulmadığını, müvekkilinin bu şikâyeti Etik Kurulu raporu açıklanıncaya kadar kimseye açıklayıp ifşa etmediğini, şikâyet konusu olayların çoğunun belge ve bilgiye dayandığını ve büyük bölümünün kabul gördüğünü, davacı hakkında düzenlenen raporlarda pek çok usulsüz işlem ve eylemin delillerle açıklanıp saptandığını, Etik Kurulu raporunun basına yansımasından sonra bir gazetecinin müvekkili ile görüşerek bu hususları sorduğunu, davacının müvekkili hakkındaki "görevden usulsüz işlemleri nedeni ile aldım, dava açtı kaybettiler, yakında içeriyi boylayacaklar" gibi asılsız sözlerinin gazeteci tarafından aktarılması üzerine müvekkilinin de bunların asılsız sözler olduğunu beyan edip devamında "ahdettim, asıl ben onun koluna bilezik taktırtacağım" dediğini, müvekkilinin bu sözü mecazi anlamda kullandığını ve davacının yasa dışı işlem ve eylemlerinin hesabını kanun önünde vereceğini kast ederek davacının ceza alması isteğini dile getirdiğini, haksız ve kanunsuz bir işlem ile sebepsiz yere görevden alınan müvekkilinin bundan rahatsızlığını ve şikâyetini ifade ettiğini, sözlerinin hakaret anlamına gelmeyeceğini, müvekkilinin açıklamasının resmi rapor ve soruşturma evrakı sonuçlarına dayandığını, davacı ile ilgili basında çıkan açıklama ve haberlerin kaynağının müvekkili olmadığını, müvekkilinin sözlerinden önce davacının Etik Kurulu kararının açıklanması üzerine basına verdiği beyanatta "bu iddialar asılsız, sırf görevden aldığım Belediye Başkan Yardımcılarının iftiraları" diyerek müvekkilini suçladığını, bunun üzerine müvekkilinin de işin takipçisi olacağını ve sonunda davacının ceza alacağını izah etmek için bu açıklamayı yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin davacının kişilik haklarına yönelik haksız bir saldırısının söz konusu olmadığını, davacı hakkındaki haber ve iddiaların kaynağının ve dayanağının müvekkili değil, basın ve resmi kurumlar olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davacının Karaman Belediye Başkanlığı görevini hâlen icra ettiği, davalının belediye başkan yardımcılığı görevinden alınmasından sonra basın yolu ile "ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim" şeklinde demeçler verdiği, davalının eylemlerinin hak arama özgürlüğü sınırlarını aşar nitelikte olduğu, davacının kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.000,00TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece; ilkesel ve evrensel düzlemde herhangi bir olumsuzluk içermeyen söz kalıplarının, yerelleşen bağlamlarda bu anlamları taşıyabildiği, hem davacı hem de davalının küçük ölçekli bir il olan Karaman’da yaşadıkları, aynı belediye de görev yaptıkları, kola bilezik takmak sözlerinin, muhatabını kadınlaştırmak, edilgenleştirmek, sövgü sözcüklerinin nesnesi hâline getirmek anlamlarını taşıdığı, davalının bir dönem yakın mesai arkadaşlığı yaptığı davacıyı eleştirmek amacıyla bu sözleri söylemediği, davacının küçük düşürülmesini, itibarsızlaştırılmasını amaçladığı, aynı belediye başkanlığında, hatta aynı siyasi parti mensubu olarak, başkan - başkan yardımcısı şeklinde yakın mesai ve ilişki içerisinde bulunan davalının, Belediye Başkanı için söylediği "Ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim." şeklindeki sözlerin, bu ilişki bağlamında eleştiriye dönük olduğunu kabul etmenin yerel ve toplumsal gerçekliğe de uygun düşmediği gerekçesiyle ve önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda davalının şikâyet hakkını yasal sınırlar içerisinde kullanıp kullanmadığı ve davalının basına yaptığı açıklamada davacı hakkında söylediği “Ben ahdettim onun koluna bilezik taktırmadan göndermeyeceğim” şeklindeki sözlerinin Belediye Başkanı olan davacının katlanması gereken eleştiri sınırlarını aşıp aşmadığı, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre davalının manevi tazminatla sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile korunan kişilik haklarına yapılan saldırı nedeniyle 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58.) maddesine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile korunan kişilik haklarına yapılan saldırı nedeniyle 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58.) maddesine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

Hukuk Genel Kurulunun 09.04.1982 tarihli ve 1981/4-56 E., 1982/348 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere kişilik hakları, kişinin kendi hür ve bağımsız varlığının bütünlüğünü sağlayan, herkese karşı ileri sürülebilen ve kaynağını Anayasa’dan alan, yani Anayasa’nın teminatı altında bulunan mutlak bir haktır. Ne var ki, bunun yanında yine kaynağını Anayasa'dan alan başka hak ve özgürlükler de vardır. Anayasa'nın 36. maddesinde “Hak arama hürriyeti” olarak tanımlanan ve “yargı mercileri önünde hak arama, ihbar ve şikayet ve dava açma” özgürlüklerini de kapsayan haklar buna örnek olarak gösterilebilir. Hiç kuşku etmemek gerekir ki, sözü edilen bütün bu hak ve özgürlükler asla sınırsız değildir. Diğer bir anlatımla toplumda sulh ve huzurun gerçekleşmesi, adil bir dengenin kurulabilmesi için, bu anayasal hakların gösterdikleri özellikler itibariyle başkalarının hak ve çıkarlarıyla olan ilişkilerine göre daraltılması ve genişletilmesi gerekir. Bu da, bütün haklarda olduğu gibi kişiliğin korunmasının sınırsız olmadığını gösterir. BK'nın 49. maddesinde açıkça ifade edilmemiş olmakla birlikte, hukuka aykırılık burada da sorumluluğun vazgeçilmez bir öğesidir.

Hukuka aykırılık bir değer yargısıdır. Eylemin hukuka aykırılığı, davranış kurallarının çiğnenmesi ile ortaya çıkar. Burada değer yargısının belirlenebilmesinin ölçüsü olarak, hukuk kuralı gözönünde tutulur (Kaneti, S., Haksız Fiilde Hukuka Aykırılık Unsuru, İstanbul 2007, s. 34, 92-93).

Kişilik haklarının ihlali kural olarak hukuka aykırı sayılır. Ne var ki, tecavüz edenin, zarar görenin kişilik haklarına müdahalede bulunmak hususunda bir hakkı mevcut olduğu takdirde, ihlâlin hukuka aykırılığı ortadan kalkacaktır. İşte bu şekilde hak ve çıkarların karşı karşıya gelmesi, yani hukuki çıkarların (yararların) çatışması hâlinde çatışan çıkarlar arasındaki sınırın TMK'nın 1. maddesindeki ana kural uyarınca hâkim tarafından büyük bir özenle çizilmesi gerekir (Kaneti, s. 231, 263).

Kişilik haklarının ihlali kural olarak hukuka aykırı sayılır. Ne var ki, tecavüz edenin, zarar görenin kişilik haklarına müdahalede bulunmak hususunda bir hakkı mevcut olduğu takdirde, ihlâlin hukuka aykırılığı ortadan kalkacaktır. İşte bu şekilde hak ve çıkarların karşı karşıya gelmesi, yani hukuki çıkarların (yararların) çatışması hâlinde çatışan çıkarlar arasındaki sınırın TMK'nın 1. maddesindeki ana kural uyarınca hâkim tarafından büyük bir özenle çizilmesi gerekir (Kaneti, s. 231, 263).

Hâkim, çatışan çıkarlar arasındaki bu sınırı MK’nın anılan maddesi uyarınca hukuk yaratarak belirlerken, adalete uygun bir sonuca varması için öğretide ve uygulamada kabul edilmiş ve genelleşmiş olan kıstaslardan da yararlanmalıdır. Kabul olunan bu genel kıstaslara göre, kişilik haklarına vaki saldırının hukuka uygun sayılması için (özellikle hak arama özgürlüğü söz konusu olan hâllerde); herşeyden önce kişinin hukukça korunan bir üstün hak ve çıkarının bulunması gerekir. Bir başka söyleyişle, kişilik haklarının ihlali görünümünü taşıyan açıklamalar, başkalarının ya da kamunun üstün çıkarlarını korumak amacıyla yapılmışsa, doğru amaca yönelik olduklarından hukuka aykırı sayılamaz. Bu açıdan zabıtaya ya da suçları kovuşturmaya yetkili makamlara yapılan ceza şikâyetleri, ihbarlar, kişisel ceza davaları, yetkili merciler nezdinde yapılan icra kovuşturmaları, açılan hukuk davaları kural olarak hukuka aykırı değildir. Zira hukukça korunan haklı bir çıkarın elde edilmesi için hareket edildiği sırada bir başkasının kişilik hakkı saldırıya uğramış ise, artık kişilik hakkı üzerindeki hukuki himaye, başkalarının hak ve özgürlüğü yararına ortadan kalkmalıdır. Hiç kuşku yok ki, hukuken korunan varlıklar olarak haysiyet, şeref ve hak arama özgürlüğü soyut kavramlar olarak ele alındığında birinin diğerine üstünlüğü yoktur. Ancak, somut olaydaki nisbi kıymeti nazara alındığında sırf bu tecavüz bakımından kişinin davranış özgürlüğü, saldırıya uğrayan kişilik hakkından üstün olabilir (Tandoğan, H.; Şahsiyetin Akit Dışı İhlallere Karşı Korunması, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt XX, 1963, Sayı: 4, Sayfa:1-36).

Ancak bu sonuca ulaşabilmek, böyle bir değer yargısına varabilmek ve dolayısıyla tecavüzün hukuka uygun olduğunu kabul edebilmek için hukukça korunan üstün hak ve çıkarın varolması asla yeterli değildir; aynı zamanda bu hak ve çıkarın kötüye kullanılmamış olması da gerekir.

Bu genel açıklamalardan sonra belirtilmelidir ki, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sı ve yasalarda kişinin hak arama özgürlüğü ile kişilik değerleri güvence altına alınmıştır.