muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/25966, Karar No: 2016/24844, Tarih: 07.11.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/25966 E.  ,  2016/24844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret zammı farkı, ikramiye, sosyal yardım, bulaşıcı hastalıklar primi ile tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 07.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5021, Karar No: 2013/6970, Tarih: 23.12.2013

**15. Hukuk Dairesi         2013/5021 E.  ,  2013/6970 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Birleşen 2009/362 E. sayılı davada

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmış olup, kesin hesap alacağına ilişkindir. Asıl davada ... ......./A ve ......./B pozlarından ....158.372,00 TL, İ.66/A ve İ.66/B proje bedeli pozlarından 744.963,00 TL, ............... kazı pozlarından ....038.908,00 TL, İ.N.....B tuvenan (kum-çakıl) taşınması pozundan 190.460,00 TL, İ.27 özel katkı malzemesi pozundan 466.904,00 TL, İ.33 çelik boru hattı deneyi pozundan 184.494,00 TL, nakliyelerden yükleme ve boşaltma bedelinin kesilmesi nedeniyle ....844.211,00 TL olmak üzere KDV hariç toplam ....628.315,00 TL eksik ödeme yapıldığı ileri sürülerek ve fazla haklar saklı tutularak şimdilik 50.000,00 TL alacağın kesin hesap tasdik tarihinden (06.05.2009) itibaren temerrüt faiziyle birlikte tahsili istenmiş, ........2011 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ....713.293,88 TL arttırılarak ....763.293,88 TL'ye çıkarılmış; birleşen davada ise 07.09.2009 tarihinde ihtirazî kayıtla ödenen ....791.439,71 TL kesin hesap borcunun ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte istirdadı istenmiş; mahkemece alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporu benimsenerek davacının ....023/A ve ....023/B pozlarından ....158.372,00 TL, İ.66/A ve İ.66/B proje bedeli pozlarından 744.963,00 TL, İ.27 özel katkı malzemesi pozundan 466.904,00 TL, İ.33 döşenmiş çelik boru hattının deneyi pozundan 184.484,00 TL olmak üzere toplam ....554.733,59 TL alacaklı olduğu kabul edilmiş, bu miktarın ....763.293,88 TL'si asıl davada, ....791.439,71 TL'si de birleşen davada hüküm altına alınmış, verilen karar asıl ve birleşen davanın davalısı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

...- Davada İ.27 özel katkı maddesi pozundan 466.904,00 TL alacak talebinde bulunulmuş, bilirkişi raporu doğrultusunda talep aynen kabul edilmiştir. Davacı davalı idareye verdiği ....07.2004 tarihli dilekçesinde İ.27 özel katkı maddesi temini pozunun analizinde müteahhitlik kârı ve genel giderler bulunmadığını belirterek birim fiyatın %...

...- Davada İ.27 özel katkı maddesi pozundan 466.904,00 TL alacak talebinde bulunulmuş, bilirkişi raporu doğrultusunda talep aynen kabul edilmiştir. Davacı davalı idareye verdiği ....07.2004 tarihli dilekçesinde İ.27 özel katkı maddesi temini pozunun analizinde müteahhitlik kârı ve genel giderler bulunmadığını belirterek birim fiyatın %...

müteahhitlik kârı ve genel giderler eklenmek suretiyle yeniden hesaplanmasını istemiş, davalı idarenin ....09.2004 tarihli cevabi yazısıyla İ.27 pozunun birim fiyat tarifinde müteahhitlik kârı ve genel giderlerin yer aldığı, bu nedenle birim fiyata ayrıca müteahhitlik kârı ve genel giderler eklenemeyeceği belirtilerek talep uygun görülmemiştir. Dosya kapsamından; ara hakedişlerde ödemenin sözleşme eki 1995 yılı birim fiyat cetvelindeki birim fiyatlarla yapıldığı, davacının davalı idarece kabul edilmeyen itirazlarını kesin hakedişe itiraz dilekçesinde tekrarlayarak birim fiyatın düzeltilmesini ve bu suretle doğacak alacağın ödenmesini istediği anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi bu alacak kalemiyle ilgili uyuşmazlık İ.27 özel katkı malzemesi temini pozunun 1995 sözleşme yılı analizinde “müteahhitlik kârı ve genel giderler” karşılığı olarak bir bedelin yer almaması nedeniyle aynı pozun birim fiyatına “müteahhitlik kârı ve genel giderler” karşılığı olarak bir bedelin eklenmesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Sözleşme eki olan ... 1995 yılı Birim Fiyat Cetvelinde İ.27 Özel Katkı Maddesi Temini pozunun tarifinde “.... Bu birim fiyat aşağıdaki hususları ihtiva eder. Özel katkı maddesinin (icoment veya muadili) yurt dışından veya yurt içinden proje ve şartnamesine göre temini, kullanılacağı yere kadar nakli, her türlü yükleme, boşaltma, zayiat, muhafaza ve ithalat giderleri ile müteahhitlik kârı ve genel giderler dahil maktuen ... Kg fiyatı” denilmektedir. Maddedeki tarife göre müteahhit kârı ve genel giderlerin birim fiyata dahil olduğu çok açık olarak anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkların sözleşme ve eklerine göre çözülmesi zorunlu olduğundan davacının sözleşme eki olmayan analizlere dayanarak müteahhitlik kârı ve genel giderler eklenmek suretiyle birim fiyatın düzeltilmesini ve kesin hesapta düzeltilmiş birim fiyatların uygulanmasını talep etmesi sözleşme hükümlerine aykırıdır. ... 2006 yılı Birim Fiyat Cetveli sözleşme eki olmadığından davalı idarenin 2006 yılı birim fiyat cetvelinde İ.27 pozunun tarifinde değişiklik ve düzeltme yapması davacıya bir hak bahşetmez. Açıklanan nedenlerle mahkemece bu kalem isteminin reddi gerekirken hukuki olan konuda bilirkişi görüşüyle doğrudan bağlı kalınarak talebin kabulü doğru olmamıştır.

Diğer yandan davalı ... yargı harcından muaf olmadığı halde, mahkemece ...'den harç alınmamasına karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.

Diğer yandan davalı ... yargı harcından muaf olmadığı halde, mahkemece ...'den harç alınmamasına karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda .... bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, .... bent uyarınca kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, ........2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7984, Karar No: 2023/7565, Tarih: 27.09.2023

**7. Ceza Dairesi         2023/7984 E.  ,  2023/7565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/38 E., 2022/217 K.

SUÇ : 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.05.2015 tarihli ve 2012/1034 Esas, 2015/311 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'a muhalefet suçundan neticeten; 1 yıl 8 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezasına, hapis cezasının ertelenmesine, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.İşbu kararın sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 04.03.2020 tarihli ve 2020/118 Esas, 2020/2485 Karar sayılı ilâmıyla; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 43 üncü maddesinin uygulanma şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin bazı fıkralarının Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden hükmün yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu, infazı kısıtlayacak biçimde denetim süresinde suç işlenmesi hâlinde ertelenen cezanın tamamen infaz kurumundan çektirilmesine karar verilmesi nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

3.... 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/38 Esas, 2022/217 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan neticeten; 10 ... hapis cezasından çevrili 6.000,00 TL ve doğrudan verilen 20,00 TL adlî para cezasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

3.... 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/38 Esas, 2022/217 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan neticeten; 10 ... hapis cezasından çevrili 6.000,00 TL ve doğrudan verilen 20,00 TL adlî para cezasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri; sanığın suça ilişkin herhangi bir bağlantısının olmadığına, hafif ihmal sebebiyle sanığın görevinden ötürü yargılanması gerektiğine, davaya konu sigaraların kargo işlemlerinden sanığın haberdar olmadığına, yol üzerinden kargo personeline gönderici ve alıcı bilgileri verilerek paket teslim etmenin hayatın olağan akışına aykırı olmadığına, soruşturma aşamasında temyiz dışı sanığın paketi aldığı yerdeki kamera kayıtlarının istenmediğine, alıcı ve alıcının adres bilgilerine göre kimliğinin tespit edilmediğine, usulen kargo işlemlerinde göndericinin kimliğinin kontrolüne gerek bulunmadığına, olay saatinde kargo işlemlerini yapanın tanık ... olduğuna, sanığın sadece kargo sahiplerinin taleplerini aldığına ve fiziki olarak kargo paketini görmediğine, olay tarihinde kargo şubesindeki bilgisayarların ve kamera kayıtlarının incelenmesi gerekirken eksik soruşturma yapıldığına, suç konusu eşyanın hukuka aykırı arama sonucu ele geçirildiğine, olayı tespit eden görevlilerin tanıklıklarına başvurulmadığına ve kargo paketinin fotoğraflarının dosyaya eklenmediğine, sanığın suç konusu eyleminden menfaati bulunmadığına ve re'sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Kargo şubelerinin görevlilerce yapılan rutin kontrolleri esnasında, şubenin önünde bulunan kolinin yırtık olan kısmından kaçak sigaraların görülmesi üzerine 150 karton kaçak sigaranın ele geçirildiği, paketin gönderici ve alıcı isimlerinin aynı olduğu, ancak herhangi bir adres ve kimlik numarası içermediği, gönderici ve alıcı ismi yazılan şahsa ulaşılamadığı anlaşılmıştır.

2.Sanık ...'in kargo şubesi yetkilisi olduğu ve savunmasında, işçi olarak kargo şubesinde çalıştığını, şube müdürünün S.Y. olduğunu, şubedeki bilgisayarların kendi şifresiyle açıldığını, şube müdürü S.Y.'nin müdür yetkisini kendisinden almadığı için müdür olarak göründüğünü, karşı ödemeli ve aynı isimle daha önce kargo gönderilmesi nedeniyle olay günü kendi şifresiyle aynı yerde çalışan .... tarafından kargo giriş işlemi yapıldığını beyan ettiği görülmüştür.

3.Tanık ... duruşmada, telefonla kargo şubesinin arandığını, sanık ...'in şoförü adrese yönlendirip kargoyu almasını söylediğini ve ... tarafından kargo işlemlerinin yapıldığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

3.Tanık ... duruşmada, telefonla kargo şubesinin arandığını, sanık ...'in şoförü adrese yönlendirip kargoyu almasını söylediğini ve ... tarafından kargo işlemlerinin yapıldığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Sanığın yetkilisi olduğu kargo şubesinin önünde gönderilmeye hazır biçimde bulunan kolinin yırtık olan kısmından kaçak sigaraların görülmesi üzerine usulüne uygun olarak Dairemiz uygulamalarına göre ticari miktar ve mahiyette olan 150 karton kaçak sigaranın muhafaza altına alındığının belirlenmesi, suça konu kargo paketinin gönderici ve alıcı isimlerinin aynı olup herhangi bir adres içermediğinin tespit edilmesi, tanık ...'nin beyanına istinaden suça konu kolinin yerinden alınması için sanığın talimatının bulunduğu, işlemlerin sanık tarafından yerine getirildiği, kaçak sigaraların koli dışından görülebilir olduğu ve hiçbir adres yazılmadan hayali bir isim ile kargonun kabul edildiği nazara alınarak sanığın koli içinde kaçak sigara bulunduğunu bilmediğine dair savunmasına itibar etmenin mümkün olmaması karşısında sanığın eyleminin sübuta erdiği belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.5271 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin (j) bendinde yer alan suç üstü hâli ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan " Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri...eylemin veya durumun niteliğine göre; koruma altına alır, uzaklaştırır ya da yakalar ve gerekli kanuni işlemleri yapar." hükümleri gereği sanığın yetkilisi olduğu kargo şubesi önünde suç tutanağına göre yırtık olan kolinin dışından kaçak sigaraların görülmesi üzerine suçüstü hükümleri çerçevesinde suça müdahale edildiği, bu durumda herhangi bir arama kararına gerek olmadığı ve tutanak ile çelişen bir savunmada bulunulmadığı anlaşıldığından arama kararının mevcut olmadığına ve tutanak tanıklarının dinlenilmesi gerektiğine yönelen sanık müdafiinin temyiz sebepleri reddedilerek hükümde bu yönüyle hukuka aykırılığa rastlanmamıştır.

3.4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 3 üncü ve 4 üncü maddeleri ve Taşıma Yönetmeliği'nin 34 üncü maddesi gereği gönderici ve alıcısının açık kimlikleri ve adresleri bulunmadan kargo paketinin teslim alınamayacağı, açık kimlik bilgisi, telefon numarası ya da adresi bulunmayan alıcının kimliğini tespit etmenin imkânsız olduğu ve sanığın eylemini etkilemeyeceği anlaşıldığından bu hususlara yönelen temyiz sebepleri reddedilerek hükümde bu yönüyle isabetsizlik görülmemiştir.

3.4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 3 üncü ve 4 üncü maddeleri ve Taşıma Yönetmeliği'nin 34 üncü maddesi gereği gönderici ve alıcısının açık kimlikleri ve adresleri bulunmadan kargo paketinin teslim alınamayacağı, açık kimlik bilgisi, telefon numarası ya da adresi bulunmayan alıcının kimliğini tespit etmenin imkânsız olduğu ve sanığın eylemini etkilemeyeceği anlaşıldığından bu hususlara yönelen temyiz sebepleri reddedilerek hükümde bu yönüyle isabetsizlik görülmemiştir.

4.Gerekçenin (1) numaralı bendinde ayrıntılarıyla açıklandığı üzere sanığın eyleminin sübuta erdiği, beyanlara istinaden sanığın şifresiyle kargonun teslim alındığı belirlenmekle kargo şubesindeki bilgisayarda araştırma yapılmadığına, kamera kayıtlarının alınmadığına, bu itibarla eksik soruşturma yapıldığına ilişkin temyiz sebepleri reddedilerek hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık görülmemiştir.

5.Ele geçirilen 150 karton kaçak sigaranın ticari miktar ve mahiyette olduğu, bu hususta sanığın saikinin araştırılmasına gerek olmadığı nazara alınarak sanığın eyleminden dolayı menfaatinin bulunmadığına ya da bu konuda araştırma yapılmadığına dair temyiz sebebi reddedilerek hükümde bu yönüyle isabetsizliğe rastlanmamıştır.

6.Özel hukuk hükümlerine göre işletilen kargo şubesinin yetkilisi olan sanığın kamu görevlisi olmadığı anlaşıldığından sanığın görevi ihmal nedeniyle yargılamasının yapılması gerektiğine dair temyiz sebebi reddedilerek hükümde bu yönüyle isabetsizlik bulunmamıştır.

7.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların ... biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/38 Esas, 2022/217 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10054, Karar No: 2012/11697, Tarih: 12.10.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/10054 E.  ,  2012/11697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.10.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın ve birleşen davanın reddine dair verilen 13.03.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma talebinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar, maliki bulundukları 1293 parsel sayılı taşınmazlarının genel yola bağlantısı bulunmadığını ileri sürerek, davalılara ait 1291 ve 1292 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemişlerdir.

Davalılar ... ve ... davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davacılara ait 1293 parsel sayılı taşınmazın genel yola çıkışının bulunduğu, davacıların geçit ihtiyaçlarının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu siciline kaydı da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Somut olayda, dosyada bulunan 19.12.2011 tarihli bilirkişi rapor ve krokisinde davacıların taşınmazının sarı renkle gösterilen kısımdan ana yola çıkışının olduğu, geçit ihtiyacı bulunmadığı belirtilmiş ise de krokide sarı

renkle gösterilen bu yol paftasında mevcut olmayan fiili bir yol olup Hazine arazisinden geçmektedir. Dava tarihi itibariyle zeminde mevcut olup fiilen kullanılmakta olan bu yol ileride ortadan kaldırılabileceğinden davacılara ait 1293 parsel sayılı taşınmazın geçit ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Davacıların maliki olduğu 1293 parsel sayılı taşınmazın mutlak geçit ihtiyacı içinde olduğu sabittir. Bu durumda mahkemece yukarda belirtilen ilkeler gözetilerek alternatif araştırması yapılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik araştırma ve soruşturma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 12.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.