muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/27817, Karar No: 2021/1262, Tarih: 09.02.2021

**19. Ceza Dairesi         2019/27817 E.  ,  2021/1262 K.**

**"İçtihat Metni"**

3213 sayılı Maden Kanunu’nun 12/4. maddesine muhalefet eyleminden dolayı Atalar İnş. Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün 10/05/2013 tarihli ve 12391 sayılı kararı ile uygulanan 102.856,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun reddine dair Güroymak Sulh Ceza Hakimliğinin 22/06/2015 tarihli ve 2015/39 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 26/03/2019 gün ve 94660652-105-13-109-2017-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/04/2019 gün ve KYB-2019/34796 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre,

1- 18/02/2015 tarihli 29271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6592 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile 3213 sayılı Kanun'un 12/4. maddesinde değişiklik yapıldığı ve idari para cezasının Devlet hakkının (10 katı yerine) 5 katı üzerinden uygulanacağının hükme bağlandığı ve lehe hüküm getiren anılan Kanun'un, Güroymak Sulh Ceza Hakimliğinin 22/06/2015 tarihli ve 2015/39 değişik iş sayılı kararı verildiği tarihte yürürlükte olduğunun gözetilmeyerek lehe değerlendirme yapılmadan karar verilmesinde,

2- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Soruşturma zamanaşımı” kenar başlıklı 20. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idari para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır.” şeklindeki düzenleme karşısında, Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 08/10/2015 tarihli ve 2015/8532 esas, 2015/5258 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, zamanaşımı süresi kabahat tarihinde başlayıp idari para cezasına yönelik başvuru sonuçlanıncaya kadar cereyan edeceği cihetle, somut olayda idarî para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihin 2008 yılı olduğu ve sulh ceza hakimliğinin itiraz üzerine karar verdiği 22/06/2015 tarihi itibarı ile zamanaşımı süresinin dolduğu gözetilerek, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde

İsabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma isteminin (1) numaralı maddesi yönünden;

İsabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma isteminin (1) numaralı maddesi yönünden;

5326 sayılı Kabahatler Kanununun 20/3. maddesi gereğince nispi idari para cezası gerektiren kabahatler açısından soruşturma zamanaşımının 8 yıl olduğu, 3213 sayılı Maden Kanununun 14. maddesine göre, devlet hakkının, çıkarılan madenin ocakbaşı fiyatı üzerinden hesaplanacağı ve her yıl haziran ayının son günü mesai bitimine kadar yatırılacağı, aynı Kanunun 12. maddesi uyarınca da yaptığı üretim ve sevkiyatı bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak devlet hakkının on katı (6592 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yapılan değişiklik sonrası beş katı) tutarında idarî para cezası verileceğinin öngörüldüğü, bu itibarla kabahatliye yüklenen fiilin nispi idari para cezası gerektiren bir kabahat olduğu ve yukarıda değinilen 5326 sayılı Kanunun 20/3. maddesi uyarınca sekiz yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu cihetle, kabahatlinin uygulanan idari para cezasına karşı yaptığı başvurunun reddine dair Güroymak Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/39 değişik iş sayılı kararının ise 22/06/2015 tarihinde verildiği, dolayısıyla, 2007 yılında ürettiği 39.560 ton bazalt madenini bildirmeyerek takip eden haziran ayı sonuna kadar devlet katkısını ödemeyen kabahatlinin fiili için öngörülen zamanaşımının 22/06/2015 tarihi itibariyle dolmadığı anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE,

Kanun yararına bozma isteminin (2) numaralı maddesi yönünden;

6592 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile 3213 sayılı Kanun'un 12/4. maddesinde değişiklik yapıldığı ve idari para cezasının Devlet hakkının (on katı yerine) beş katı üzerinden uygulanacağının hükme bağlandığı ve lehe hüküm getiren anılan Kanunun, Kanun Yararına Bozma talebine konu Güroymak Sulh Ceza Hakimliğinin 22/06/2015 tarihli ve 2015/39 değişik iş sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte olduğu anlaşıldığından,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Güroymak Sulh Ceza Hakimliğinin 22/06/2015 tarihli ve 2015/39 değişik iş sayılı kararının CMK’nun 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, kabahatliye, 3213 sayılı Kanunun 12/4. maddesi uyarınca uygulanan idari para cezasının, 6592 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile değişik 3213 sayılı Kanun'un 12/4. maddesi gereğince, bildirilmeyen miktar için hesaplanacak devlet hakkının beş katı olan 51.428,00 TL’ye indirilmesine, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, karardaki diğer hususların aynen saklı tutulmasına, 09/02/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6118, Karar No: 2010/12429, Tarih: 05.11.2010

**11. Ceza Dairesi         2010/6118 E.  ,  2010/12429 K.**

**"İçtihat Metni"**

doğumlu, Malatya İli, Tekirdağ adresinde oturur, evli, üç çocuklu, Tekirdağ hakimi olarak görev yapar.

2) ... ve olma,doğumlu, Hatay İli, İskenderun İlçesi, nüfusuna kayıtlı, Kahramanmaraş adresinde oturur, evli, iki çocuklu, Kahramanmaraş hakimi olarak görev yapar.

3) ..., ve n olma doğumlu, Tunceli İli, evli, iki çocuklu, Muğla hakimi olarak görev yapar.

4) ... ve den olma, doğumlu, Adıyaman İli, Çukurova Adana adresinde oturur, evli, iki çocuklu, Adana hakimi olarak görev yapar.

Suç :Resmi evrakta sahtecilik

02.06.2004-29.04.2002-22.04.2002

Karar Tarihi :05.11.2010

Yukarıda açık kimlikleri ve suçları yazılı sanıklar haklarında Elazığ 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 08.02.2010 gün ve 2008/335-407 sayılı ek görevsizlik kararı ile Dairemize açılan kamu davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Yargıtay Onbirinci Ceza Dairesince gereği görüşüldü:

Elazığ 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.02.2010 gün, 2008/335-407 karar sayılı ek görevsizlik kararı ile; Alacakaya hakimi olarak görev yapan sanıkların İlçede bulunan Kralkızı barajının yapımı sırasında kamulaştırılan, kamulaştırmasız el atılan ve tapusuz tescil, tapu iptali ve tescil, tespit ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarına konu olan gayrimenkullerle ilgili olarak açılan davalarda yapılan tespit ve keşiflerde; ikinci ve üçüncü sınıf susuz tarım arazilerinin birinci sınıf kapalı sulu ve susuz bağ, baraj gölü altında kalan arazinin su altında kalmadığı veya su altında kalmayan arazinin su altında kaldığı, boş ve verimsiz arazilerin bağ ve meyve bahçesi olduğu veya ziraat yapılan arazi olduğu şeklinde gerçeğe aykırı keşif tutanakları düzenledikleri ve almış oldukları bilirkişi raporlarının gerçeğe aykırı olduğundan eylemlerinin sahte resmi evrak düzenleme suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, zincirleme olarak sahte resmi evrak düzenlemek suçunu işledikleri belirtilerek eylemlerine uyan 765 sayılı TCK.'nın 339/1, 80, 31. maddeleri gereğince cezalandırılmaları istemiyle Dairemize kamu davası açılmıştır.

ESAS HAKKINDAKİ GÖRÜŞ:

Cumhuriyet savcısı esas hakkındaki görüşünde; sanıkların atılı suçu işlediklerine dair iddia dışında somut delil bulunmadığından beraatlerine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:

ESAS HAKKINDAKİ GÖRÜŞ:

Cumhuriyet savcısı esas hakkındaki görüşünde; sanıkların atılı suçu işlediklerine dair iddia dışında somut delil bulunmadığından beraatlerine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:

Sanık ... Savunmasında; Alacakaya İlçesinde Temmuz 2000 ile Temmuz 2002 yılları arasında hakimlik yaptığını, yüklü bir iş altında çalıştığını, bu arada Kralkızı Barajı'nın kamulaştırmasız el atma, tapusuz tescil, tapu iptali, tespit ve tazminat davaları ile ilgili açılmış pek çok davaya da baktığını, bu dosyalarla ilgili keşiflerde gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve bilirkişilerin gerçeğe aykırı rapor hazırlamalarına sebebiyet verdiği iddialarını kabul etmediğini, baraj gövdelerinin mevsimsel yağış durumlarına göre değişkenlik gösterdiğini, keşiflerde DSİ'nin kodları esas alınarak bilirkişiler tarafından arazilerin su altında kalıp kalmayacağı hususunda görüşleri sorulup gerekli ölçümler yapıldıktan sonra karar verildiğini, keşiflerin tamamının mahkeme heyeti olarak bizzat arazilerin başına gidilerek gerçekleştirildiğini, tümünde DSİ vekili, karşı taraf vekili, mahkeme personeli ve bilirkişilerin de bizzat hazır bulunduklarını, keşfini yaptıkları parseli kadastro fen memurunun, tapulama paftasını mahalline uygulayarak belirleyip gösterdiğini, bu şekilde tarafıma gösterilen arazi üzerinde gözlemlerimi yaptığını ancak mesleğin ilk yılları olması nedeniyle, tecrübesizliğinden bazı dosyalarda yaptığı gözlemleri tutanaklara yazdırmayı unuttuğunu, bilirkişilerin uzmanlık alanına giren bir hususta hakim olarak görüş bildirmesinin mümkün olmadığını, atılı suçu kabul etmediğini beyan etmiştir.

Sanık ... savunmasında; Alacakaya İlçesinde 2005 yılı Nisan ayı ile 2006 yılı Haziran ayı arasında hakim olarak görev yaptığını, Kralkızı Barajı'nın yapımı sırasında kamulaştırılan, kamulaştırmasız el atılan ve tapusuz tescil, tapu iptali, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarına ilişkin pek çok davaya baktığını, yapılan keşiflerde gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve bilirkişilerin gerçeğe aykırı rapor hazırlamalarına sebebiyet verdiği iddialarını kabul etmediğini, keşiflere teknik ve mahalli bilirkişiler ile birlikte gittiklerini, keşif yapılacak parseli tapu fen memuru tapulama paftasını mahalline uygulayarak gösterdikten sonra keşifleri yaptığını, arazinin toprak yapısı konusunda uzman olmadığını, ziraat bilirkişisi ne söylediyse tutanaklara onu yansıttığını, her parsele gidip görerek, arazi su altında kalmış ise kayıkla gezerek keşif yaptığını, Yüksek mahkemenin bir çok içtihadında benzer davalarda taşınmazın fiilen su altında kalmasını değil baraj rezervuar alanı içerisinde veya baraj gölü su kodu alanı içerisinde kalmasının davanın görülmesi için yeterli olduğunu, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarının kabul edilmesini dolayısıyla el atmanın varlığını kabul ettiğini, ayrıca dava konusu taşınmazların tamamı baraj gölü su kodu alanı içerisinde kalan taşınmazlar olduğunu, bu nedenle üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini belirtmiştir.

Sanık ... savunmasında; Alacakaya İlçesinde 1997 yılı Aralık ayı ile 2000 yılı Temmuz ayı arasında çalıştığını, Kralkızı barajı yapımı sırasında kamulaştırılan gayrimenkullerin bir kısmının 1997-1998 yılları içinde tespitlerini yaptığını, tespitlerin mahalli bilirkişiler, kadastro fen elemanları, tanıklar ve ziraat bilirkişileri ile birlikte, taşınmazlara ait varsa çap ile tapu kayıtları uygulanarak ve bunlara bağlı yer göstermeler doğrultusunda yapıldığını, taşınmazların mevcut durumları neyse o şekilde keşif zaptı düzenlendiğini, bilirkişi raporları ibraz edildiğinde bizzat yerinde saptanan duruma uygun olup olmadığının her dosyada kontrol edildiğini, su altında bulanan yerler su üstünde veya dışında gibi keşif yapılmadığı gibi taşınmaz üzerinde bulunan bağ, meyve bahçesi ve ziraat arazilerinin mevcut durumlarının ziraat bilirkişilerine tespit ettirildiğini, 1998 yılında yapılan bu tespit raporlarına itiraz etme olanağı varken DSİ’nin bu yola hiç başvurmadığını, hakkında isnat olunan suçları kabul etmediğini belirterek beraatine karar verilmesini talep etmiştir.

Sanık ... Savunmasında; Alacakaya İlçesinde 1998 yılı Ocak ayından 2000 yılı Temmuz ayına kadar görev yaptığını, Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılan tespit davalarından keşfi gerektirenler için teknik ve yerel bilirkişiler oluşturarak bizzat mahalline gidip tapu fen memuru bilirkişinin gösterdiği araziler üzerinde keşiflerini icra ettiğini, gösterilen arazide gözlem olarak ne tespit etti ise hepsini tutanaklara yazdığını, hakkındaki iddiaların varsayımsal delillere dayandığını, 6-7 yıl sonra DSİ verileri esas alınarak arazi kodlarına göre arazilerin su altında kaldığı veya su altında kalmadığının iddia olunduğunu, hakkındaki suçlamaların dayanaksız olduğunu, her hangi bir suç işlemediğini belirtmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Çağdaş ceza yargılamasının amacı maddi gerçeğe ulaşmaktır. Keza ceza yargılamasının evrensel ilkelerinden biri de kuşkunun bulunduğu yerde sanığa ceza verilemeyeceğine ilişkindir. Bu ilkeler ışığında dosyamıza baktığımızda sanıklar hakkında Kralkızı barajının yapımı sırasında kamulaştırılan, kamulaştırmasız el atılan ve tapusuz tescil, tapu iptali ve tescil, tespit ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarına konu olan gayrimenkullerle ilgili olarak açılan davalarda yapılan tespit ve keşiflerde; ikinci ve üçüncü sınıf susuz tarım arazilerinin birinci sınıf kapalı sulu ve susuz bağ, baraj gölü altında kalan arazinin su altında kalmadığı veya su altında kalmayan arazinin su altında kaldığı, boş ve verimsiz arazilerin bağ ve meyve bahçesi olduğu veya ziraat yapılan arazi olduğu şeklinde gerçeğe aykırı keşif tutanakları düzenledikleri ve almış oldukları bilirkişi raporlarının gerçeğe aykırı olduğundan bahisle sahte resmi evrak düzenleme suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmıştır. Sanıklar ise tüm aşamalarda tutarlı bir biçimde yüklenen suçları işlemediklerini savunmaktadırlar. Suça konu keşiflerin yapıldığı tarihler ile Maden Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan keşif tarihleri arasındaki uzun zaman farkı, mevsim koşulları sonucu baraj su seviyesinde meydana gelen değişiklikler, yıllardır su altında kalan arazinin su tutulmaya başlamadan önceki niteliğini tespit etmedeki güçlükler karşısında sanıklar hakkındaki iddialar her türlü kuşkudan uzak olarak sübuta ermemektedir. Bir başka anlatımla sanıkların atılı suçları işlemedikleri yolundaki savunmalarının aksi kanıtlanmamaktadır. Tüm bu nedenlerle yüklenen suçun sanıklar tarafından işlenildiğinin sabit olmaması nedeniyle beraatlerine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Ayrıntıları yukarıda gösterildiği üzere,

Her ne kadar sanıklar hakkında resmi evrakta sahtecilik suçundan kamu davası açılmış ise de yüklenen suçun sanıklar tarafından işlenildiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı BERAETLERİNE,

Yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Ayrıntıları yukarıda gösterildiği üzere,

Her ne kadar sanıklar hakkında resmi evrakta sahtecilik suçundan kamu davası açılmış ise de yüklenen suçun sanıklar tarafından işlenildiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı BERAETLERİNE,

Yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına,

Dair, sanıkların yokluğunda, Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Aydın Boşgelmez'in huzurunda isteme uygun ve hükmün tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde mahkememize sunulacak dilekçe ya da zabıt katibine müracaatla düzenlettirilecek tutanak ile Yargıtay Ceza Genel Kurulunda temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05.11.2010
Yargıtay — Esas No: 2015/15839, Karar No: 2015/13146, Tarih: 24.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/15839 E.  ,  2015/13146 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ... Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... 3. Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dosya kapsamından, ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince, 16.09.2015 tarihli ek karar ile kısıtlının ... ... ... Bakımevinde yatarak tedavi gördüğü gerekçesiyle, ... Sulh Hukuk Mahkemesince ise, bakımevine konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı ve kısıtlının yerleşim yeri adresinin ".../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de; mahkemece kısıtlının ikamet adresinin tespiti için kolluk gücü ile araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kısıtlının ikamet adresinin tespiti için kolluk gücü ile ile araştırma yapılması,kısıtlının bakımevinde hangi sürelerde kaldığı, bakımevine konulmadan önceki son ikamet adresinin neresi olduğu hususlarının araştırılması, kısıtlının açık adresinin belirlenmesi, daha sonra merci tayini incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 24/12/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11522, Karar No: 2020/141, Tarih: 13.01.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/11522 E.  ,  2020/141 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.