muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/3223, Karar No: 2012/7429, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/3223 E.  ,  2012/7429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete trafik sigortalı davalı adına kayıtlı aracın dava dışı alkollü sürücü yönetiminde iken karıştığı kazada 3.kişiye ait aracın hasarlandığını, 5054 TL hasar bedelinin zarar gören aracın kasko sigortası şirketine ödendiğini, olayda davalı aracının sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu, olayın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğini belirterek 2918 sayılı KTK.nun 95 ve ... genel şartlarının 4.maddesi gereğince 5054 TL.nın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı sigortalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı duruşmalara katılmadığı gibi yazılı olarakta davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece sabit görülmeyen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ... sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. 2918 Sayılı KTK.nun 48.maddesinde alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK.nun

1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; davalıya ait aracın sürücüsü ... 27.11.2008 tarihinde saat 22.45'te meydana gelen kazadan sonra saat 22.58'de yapılan ölçüme göre 1,52 promil alkollü olarak araç kullanırken aracının ön kısımları ile aynı istikamete seyreden dava dışı ... ... yönetimindeki aracın sağ ön köşe kısmına çarptıktan sonra kontrolünü kaybederek metrobüs bariyerine çarpıp takla atarak orta şeritte yan şekilde durmuş, çarptığı araçta metrobüs bariyerine çarparak durmuş yine aynı istikamete seyreden dava dışı ... ... yönetimindeki araçta ön kısımları ile dava dışı ...'ya ait aracın sol yan kısımlarına çarpmıştır. Kaza tesbit tutanağında davalı aracının sürücüsünün şeride tecavüz etmekten kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kaza tutanağına göre kaza gece saatinde açık havada, yüzeyi kuru asfalt yolda meydana gelmiştir. Yukarıda açıklanan ilkelere göre sürücünün alkollü olması yalnız başına hasarın teminat dışında kalmasını gerektirmez. Oluşan hasarın salt alkolün etkisi altında oluşup oluşmadığının saptanması gerekir.

Davacı taraf kazada hasarlanan dava dışı ... ... yönetimindeki araçta meydana gelen 5054 TL hasar bedelini, aracın kasko sigorta şirketine ödedikten sonra sigortalısı (kendi akidi) hakkında olayın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğini bu halin teminat kapsamında bulunmadığını belirterek işbu rücu davasını açmıştır. Hükme esas alınan nörolog ve trafik kusur hasar uzmanı bilirkişi kurulu raporunda sürücü...'nın şerit izleme ve değiştirme kuralları ile manevraları düzenleyen genel şartları dikkate almaksızın 3 şeritli yolun en sağındaki

şeridi kullanmakta iken orta şeritte seyreden araçların güvenle geçişini etkili ve yeterli derecede kontrol etmeden aniden orta şeride yönelerek şerit değiştirme eylemine başladığı, asgari uyanıklık ve özen göstermediği diğer trafik kurallarına üstünlüğü kabul edilen önemli emredici birden çok trafik kuralarını ihlal ettiği ve tehlike yaratan ilk kusurlu davranışta bulunduğu bu sebeplerle dava konusu kazanın ve hasarın meydana gelmesinde %100 oranında tamamen kusurlu olduğu belirtildikten sonra sürücü...'nın hızının koşullara uygun olmadığı öte yandan adı geçen sürücünün aldığı alkolün etkisiyle dikkat ve reflekslerinde azalma olacağı düşünülmüş ise de; kazanın hazırlanması ve sonuçlanmasında salt alkolün etkisinin olduğunu söylemenin olası görülmediği, kaza yeri, yol geometrisi ve yapısı bakımından tüm sürücülerde hız yapma etkisi gösterebilecek durumda olduğu, kazadaki oluş ve sürücüdeki alkol düzeyi birlikte dikkate alındığında alkolün etkisinin yanında, sürücünün dikkatsizliği, tedbirsizliğinin de kazanın oluşmasında ve sonuçlanmasında etkili olduğu görüşünün benimsendiği, kazanın meydana gelmesinde salt alkol etkisi koşullarının oluşmadığı bildirilmiştir. Ne varki zaten sürücülerin dikkatsizliği ve tedbirsizliğinin tüm kazaların meydana gelmesinde başlıca sebep olduğu gözden kaçırıldığı gibi davalı aracının sürücüsü dışında kimseye kusur verilmediği, yol, hava, trafik durumunun kazanın oluşumunda etkili olduğu da belirtilmemiştir.

Davacı vekilinin itirazı üzerine Adli Tıp Kurumu'ndan aldırılan 3.1.2011 tarihli raporda ise özetle sürücüde saptanan 1,52 promil alkolün bireysel farklılıkları dahi ortadan kaldırabilecek kadar yüksek seviyede olduğu, bu nedenle sürücünün trafikte kusurlu davranışının bekleneceği, ancak sadece kişinin alkol düzeyinin değerlendirilmesi ile alkolün kazadaki etkisinin belirlenemeyeceği, kazanın oluşumuna sebep olabilecek yol, araç, iklim durumu, vs. gibi diğer koşulların kazadaki rolünü değerlendirmenin adli tıbbi bir konu olmadığı bildirilmiştir.

Bir başka anlatımla Adli Tıp Kurumu kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği hususunun değerlendirilmesi yönünün kendilerinin uzmanlık alanına girmediğini belirterek bu konuda görüş bildirmemiştir. Buna rağmen mahkemece raporların birbirini teyit ettiği, davacının kazanın salt alkolün etkisi altında meydana geldiğini ispatlayamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulamaz.

Bir başka anlatımla Adli Tıp Kurumu kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği hususunun değerlendirilmesi yönünün kendilerinin uzmanlık alanına girmediğini belirterek bu konuda görüş bildirmemiştir. Buna rağmen mahkemece raporların birbirini teyit ettiği, davacının kazanın salt alkolün etkisi altında meydana geldiğini ispatlayamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece, ... veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek aralarında nöroloji ve trafik kusur uzmanlarının bulunduğu bilirkişi kurulundan olayın oluş şekli, yol, hava ve diğer dava dışı sürücülerin durumları, kaza tesbit tutanağı tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilip önceki bilirkişi raporları da irdelenerek kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin başka unsurlarında etkili olup olmadığının tesbiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ... AŞ. vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... AŞ.'ye geri verilmesine 7.6.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14425, Karar No: 2011/7128, Tarih: 13.06.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/14425 E.  ,  2011/7128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Menemen Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/06/2009 tarih ve 2008/468-2009/504 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, S.S. Tariş İncir T.S.K. Birliği - İncir İşletmesine ait Aydın Germencik tesisinde bulunan mahsulün müvekkili şirket nezinde Yangın Kombine Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının sigortalı adına kayıtlı taşınmaza "İncir İşleme ve Depolama Tesisi İnşaat" işini ihale ile alarak yaptığını, 11-12 Kasım 2007 tarihinde meydana gelen yağışlarda sigortalının "İncir İşleme ve Depolama Tesisinin" çeşitli bölümleri ve mamül bölümündeki işlenmiş ve kutulanmış ihraç ürünü bazı ambalajlı incirler ile ambalaj malzemelerinin, davalının kusurlu inşaatı nedeniyle, çatı oluklarından ve bağlantı yerlerinden inen yağmur sularından zarar gördüğünü, sigortalıya 22.04.2008 tarihinde 7.997,00 TL ödendiğini ve TTK 1301. maddesine göre sigortalıya kanuni halef olunduğunu ileri sürerek 7.997,00 TL'nin 22.04.2008 tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iddiaların doğru olmadığını, müvekkilinin Germencik İncir İşleme ve Depolama tesisinde kurulu bir inşaat yapmadığını, müvekkilinin, üstlenmiş olduğu Germencik İncir İşleme ve Depolama Tesisleri inşaatındaki gerek sözleşme kapsamındaki gerekse ilave işlerin tamamını taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameye uygun olarak hatasız ve eksiksiz yaptığını ve teslim ettiğini, kusurlu bir inşaat olmadığı gibi çatı oluklarından ve bağlantı yerlerinden kaynaklanan zararların da söz konusu olmadığını, davacının sigortalı Tariş'in halefi olarak dava açmasının yasaya aykırı olduğunu zira "rizikonun gerçekleşmiş olması nedeniyle sigorta ettiren, üçüncü şahıs veya şahıslara karşı tazminat hakkına sahip olmalıdır" şartının gerçekleşmediğini, rücuen talep edilen miktarın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, İncir İşleme ve Depolama Tesisi olarak kullanılan inşaatın davalı tarafça yapıldığı ve S.S. Tariş İncir T.S.K. Birliği tarafından geçici kabul tutanağıyla teslim alındığı, BK gereğince yapı sahibinin yapılan inşaat nedeniyle sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu nedenle de davalı açısından kusur araştırması yaptırılmasına gerek olmadığı, çatı olukları ve bağlantı yerlerinden inen yağmur suları neticesi zarar gören ürün nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin ödemeyi gerçekleştiren sigorta şirketi tarafından rücuen talep edilmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 7.652,00 TL'nin 22.04.2008 tarihinden ititbaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, gerektirici sebeplere, cevap dilekçesi ve yargılama safhasında zamanaşımı definin ileri sürülmemesine ve mahkemece BK. 140. maddesi gereği re'sen dikkate alınamamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dava, yangın kombine sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalıya ödenen tazminatın TTK'nun 1301. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalıya, davacı ... şirketinin sigortalısına ait binanın müteahhiti sıfatıyla husumet yöneltilmiştir. Bu durumda mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde BK. 355 vd. maddeleri değerlendirilerek davalının sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği halde, uyuşmazlığın niteliğinde hataya düşülerek BK. 58. maddesine göre karar verilmesi doğru olmadığı gibi, sigortalıya ait incir deposu inşaatında davalının kusurlu işlemi nedeniyle çatı olukları ve bağlantı yerlerinden inen yağmur sularının hasara neden olduğu iddia edildiğine göre davalının savunması nazara alınarak ve gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak aralarında inşaat mühendisi bilirkişinin bulunduğu bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınarak davalının sorumluluğunun belirlenip neticesine göre karar verilmesi gerekirken, ziraat mühendisi bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda hüküm kurulması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12645, Karar No: 2022/6410, Tarih: 26.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12645 E.  ,  2022/6410 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı iddiasına dayanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyulmasından sonra davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamından Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 22/01/2015 tarih, 2014/15855 Esas, 2015/975 Karar sayılı bozma kararından sonraki 4. celsede davalı işverenin açtığı meslek hastalığı tespit dava dosyasının beklenilmesine karar verildiği, 5. celsede davacı vekilinin mazereti nedeniyle duruşmaya katılamayacağına yönelik talebinin kabul edilerek yeni duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verildiği, takip eden 6. celsede davacı vekilinin mazeret bildirdiği, mazeretin yine kabul edildiği ve yeni duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verildiği, 7. celsede mahkemenin “Davacı tarafça herhangi bir mazeret bildirmeksizin duruşmanın takip edilmemesi nedeniyle HMK'nın 150/1 maddesi gereğince yenileninceye kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına” karar verildiği, davacı vekilinin 24/07/2019 tarihinde UYAP üzerinden yenileme dilekçesi verdiği, dilekçede aynen “Mahkemenizin yukarıda belirtilen esasına kayıtla görülmekte olan alacak davası, elde olmayan nedenlerle, hazır bulunamadığımız 18.06.2019 günlü duruşmada, HMK m. 150 uyarınca işlemden kaldırılmıştır. Davayı takip edeceğimizden, dosyanın ele alınarak duruşma açılmasına ve buna göre taraflara tebliğine karar verilmesini arz ve talep ederim.” denildiği, mahkeme kaleminde bu dilekçenin çıktısı alınarak üzerine “Başvuru harcı ve avans yatırması için avukata haber verildi. Yatırıldığında işlem yapılacak. 27/07/2019” şeklinde bir şerh düşüldüğü, ancak eksik yenileme harcının yatırılması için davacı tarafa ayrı bir muhtıra da çıkarılmadığı, mahkemenin 25/09/2019 tarihli kararı ile “dava; taraflarca duruşmalarının takibi gereken Tazminat (Meslek Hastalığından Kaynaklanan) davasıdır. HMK.'nın 150/1. maddesi gereğince 18/06/2019 tarihli duruşmada; davacı tarafça herhangi bir mazeret bildirmeksizin davanın takip edilmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 24/07/2019 tarihinde Uyap sistemi üzerinden yenileme dilekçesi sunduğu ancak işlemden kaldırma tarihi ile yenileme talebi arasında bir ayı aşkın süre geçmesine rağmen yenileme harcını yatırmadığı ve ilk işlemden kaldırma tarihinden itibaren de üç ayı aşkın zaman geçmesine rağmen herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumlar karşısında HMK.'nın 150/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.” gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden davacı tarafın herhangi bir mazeret bildirmeksizin duruşmayı takip etmediğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılması hatalı olduğundan devam eden aşamada davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26/04/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17137, Karar No: 2013/19601, Tarih: 19.12.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/17137 E.  ,  2013/19601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : 1- Sanık ... hakkında; beraat,

2- Sanık ... hakkında; 2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçundan 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 765 sayılı Yasanın 80, 59/2. maddelerince 17 ay 15 gün hapis cezası, erteleme

Temyiz dilekçesinin kapsamına göre katılan vekilinin temyiz itirazlarının tüm hükümlere yönelik olduğu kabul edilerek yapılan incelemede gereği görüşüldü;

Sanık ... hakkında 2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan açılan kamu davası hakkında mahallinde hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

I- Sanık ... hakkında 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan hükme yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı mahkemece dosya içeriğine uygun olarak kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin, yeterli araştırma yapılmadığına ilişen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanıklar ... ve ... hakkında "2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak", sanık ... hakkında "2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçlarından kurulan hükümlere yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. madde hükümleri karşısında; sanıklara yüklenen “2004 takvim yılında sahte fatura kullanmak” ve sanık ...'a yüklenen “2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanıklar lehine olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle sahte fatura düzenlemek suçu yönünden 31.12.2004, sahte fatura kullanmak suçu yönünden ise, 21.01.2005 tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

III- Sanık ... hakkında 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında 213 sayılı Yasanın 359/b-1 maddesine aykırılık suçundan kurulan hükme yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarına gelince;