muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5367, Karar No: 2013/22563, Tarih: 10.12.2013

Davalı vekili, davacının müvekkili nezdinde çek hesabı bulunduğunu, bu yönde yazılı ve sözlü talimat verilmediğini, iddiaların yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın kural olarak hesapta para bulunması halinde çekin ibrazında ödeme yapmak zorunda olduğu, ancak uyuşmazlık konusu çeke ilişkin davacı dışında bir kişinin ödeme havale talimatının bulunduğu, çek hesap sahibi davacı adına hesaba giren kayıtsız ve şartsız bir para ve hesapta para varsa ibraz edilen herhangi bir çekin ödenmesi gerektiğinden söz edilemeyeceği, bu çeke ilişkin keşideci ve hesap sahibi üçüncü bir kişi tarafından havale talimatı verildiği, bu sebeple talimatın talimat verilen çeke ilişkin uygulanmasının zorunlu olduğu, bankanın çek numarasındaki farklılığı görerek farklı çeke ilişkin ödeme yapması konusunda teyit alması gerektiği, bu teyidin alındığının yazılı kanıtla ispatlanmadığı ve üçüncü bir şahıs olan Anı Tur. Ltd. Şti. isme ve çek numarasını açıkça bildirerek verdiği havale talimatının başka bir çek numarasına ödeyerek bu çeki ödeme sonrası iade almadığı, uyuşmazlık konusu çekin havale talimatına rağmen işlemsiz kaldığı, hamilin icra takibi başlattığı, davacının çeki havale yoluyla ödediğini düşünerek takibe itiraz ettiği, çek bedelini inkar tazminatı ve diğer giderlerle birlikte ödemek zorunda kaldığı, davalının havale talimatına uygun davranmayarak başka bir çeke ödeme yaptığı, toplam ödemeye ilişkin olarak hiç olmazsa çek bedelli dışında kalan fazla ödenen miktar kadar oluşan zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, havale yoluyla ödenen çekin, havale talimatına aykırı davranılması nedeniyle ikinci defa ödenmek zorunda kalındığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, havale yoluyla ödenen çekin, havale talimatına aykırı davranılması nedeniyle ikinci defa ödenmek zorunda kalındığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalı banka nezdindeki hesabından düzenlenen çekleri keşide ederek dava dışı firmaya verdiğini, bu çekler arasında aynı tarihli ve aynı bedelli 52598 ve 52599 numaralı çeklerin de olduğunu, 52598 numaralı çeki 02.12.2004 tarihinde internet bankacılığı kullanılarak banka havalesi yoluyla ödediğini, davalının havale talimatına aykırı olarak, ... numaralı çeke dayalı ödeme yaptığını, oysa bu çeki kendisinin bankaya teslim ettiğini, 52598 numaralı çekle ilgili olarak dava dışı hamilinin icra takibi yaptığını, anılan çek bedelini yeniden ödemek zorunda kaldığını, böylelikle davalının zarara neden olduğunu ileri sürmüştür. Dava konusu 52598 numaralı çekin 26.11.2004 tarihinde keşide edildiği, keşidecisinin davacı, lehtarının dava dışı firma bulunduğu, 25.000 TL bedelli olduğu, lehdarı tarafından ciro edildiği, son olarak çekte dava dışı ... isminin yer aldığı, süresinde ibraz edilmediği, davacının kendisinin teslim ettiğini iddia ettiği 52599 numaralı çekin de aynı tarih ve miktarlı bulunduğu, ciro itibariyle diğer çekin geçirdiği aşamaları içerdiği, üzerinde 'ödendi' ibaresine yer verildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacının dayandığı 02.12.2004 tarihli havale talimatında gönderenin, davacının dahil bulunduğu guruba ait olduğu ileri sürülen Anı Tur. Seyh. Ltd. Şti. göründüğü, havale alıcısının ... olduğu, '52598 numaralı çeke karşı ödeme' açıklamasına yer verildiği, aynı gün havale alıcısına ödemenin yapıldığı hususları da dosya kapsamıyla sabittir. Davalı vekili, aşamalarda dava dışı havale alıcısının ödemenin yapılacağı gün miktarı ve tarihi aynı olan 52598 numaralı çeki değil, 52599 numaralı çeki ibraz ettiğini, keşideci hesabının bulunduğu şubeden teyit istendiğini, teyide istinaden 52599 numaralı çekin iade alınarak ödeme yapıldığını, çekin de keşideci şubesine gönderildiğini savunmuş, ödemeyi yapan şube ile çekin keşide edildiği şube arasındaki keşidecinin icazet verdiğini içeren yazışmaları ibraz etmiştir.

Öte yandan, dava konusu çek ile 52599 numaralı çekin hamili bulunduğunu ileri süren dava dışı ...'ın davacı aleyhine Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/225 esasına kayıtlı itirazın iptali davasında davacının, davalı sıfatıyla önce 52598 numaralı çekteki imzayı inkar ettiği, daha sonra savunmasını ıslah ederek, ödeme yaptığını, bu çeke ilişkin havale çıkardığını açıkladığı, anılan dava sonucunda davacının (itirazın iptali davasının davalısının), işbu davada dayandığı havale talimatını iddiasında belirttiği şekilde aslında 52598 numaralı çeke dayalı olarak verdiği, hem 52598 hem de 52599 sayılı çeklerde imzası bulunan, havale alıcısı olarak gösterilen ve aynı zamanda çeklerin hamili kabul edilen ...'ın çalışanı olduğu anlaşılan ...'nın, havale ödemesi sırasında 52598 numaralı çeki değil, 52599 numaralı çeki getirdiği, teyit üzerine bu çekin şubece alınması sonrasında ödeme yapıldığı, 52598 numaralı çekle ilgili bir ödeme yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, anılan bu karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Bu durum karşısında, davalı bankanın savunmaları, bu savunmayı destekleyen ve işbu dava için kuvvetli bir kanıt kabul edilmesi gereken davacının davalı olarak yer aldığı itirazın iptali davası içeriğinden, davacının keşide ettiği 52598 ve 52599 numaralı çeklerin aynı hamile ait bulunduğu, bedelsiz olmadıkları, 52599 numaralı çekin bedelinin davacı tarafından havale yoluyla ödendiği, dava dışı hamil tarafından bankaya iadesinin yapıldığı, davacı tarafından işlemsiz şekilde davalı bankaya iade edilmediği, her iki çekin de karşılığının olduğu, 52599 numaralı çekin havale, 52598 numaralı çekin ise davalı yoluyla hamile ödendiği, mükerrer ödemenin kanıtlanmadığı dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/246, Karar No: 2012/7219, Tarih: 07.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/246 E.  ,  2012/7219 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/06/2010 tarih ve 2009/129-2010/315 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ticari ilişki sonucu davalı bankanın İnegöl Şubesinden verilen keşidecisi Yaşar Türker olan 3 adet toplam 6.675,00 TL miktarlı çeki aldığını, müvekkilinin üç çeki de bankaya ibrazında kasden veya ihmal sonucu çeklerin arkasına bankaca ibraz tarihlerinin şerh edilmediğini, bu nedenle yaptıkları kambiyo senetlerine mahsus icra takiplerinin iptal edildiğini, bankanın kusurlu davranışı nedeniyle İnegöl Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/474 Esas sayılı dosyası ile banka aleyhine açtıkları davanın hukuki yolların tüketilmediği gerekçesiyle reddedildiğini, bunun üzerine çek keşidecisi ve cirantalar aleyhine İnegöl 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtıklarını, hukuki sürecin tüketildiğini ancak tahsilat yapılamadığını ileri sürerek 6.675,00 TL çek ana parası, 425,00 TL yoksun kalınan kar ve her çek için keşide tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi, % 5 çek tazminatı, 0.03 çek komisyonunun davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin çekler ile ilgili herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı her ne kadar ticari ilişki nedeniyle müvekkiline verilen 3 adet çekin bankaca ibraz tarihlerinin yazılmadığını ve bu nedenle alacağına kavuşamadığını ileri sürerek banka aleyhine tazminat davası açmış ise de, davalının davaya konu çeklerin ibraz tarihlerini yazmamasının, davacının alacağına kavuşamama sebebini oluşturmadığı ve illiyet bağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 07/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1106, Karar No: 2014/5941, Tarih: 25.09.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/1106 E.  ,  2014/5941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03/06/2013

NUMARASI : 2008/197-2013/341

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, müvekkili arsa maliki ile davalı arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yapılan 4 bloktan müvekkiline 10 adet daire verildiğini, müvekkilinin 2007 yılında kendisine verilen dairede oturmaya ve kiraya vermeye başladığını, binanın bodrumunda bulunan 10 adet kömürlük kapılarının yapılmadığını, kömürlüğün bazı kısımlarının kaba sıva ile bırakıldığını, bazılarının ise sıvasız olduğunu, bahçede bulunan su saatlerinin muhafazasının yapılmadığını, asansör boşluğu üstünde izolasyon önlemi alınmadığı için su sızdığını, ahşap çatı ile apartman merdiven üst sahanlığı arasındaki iki kapının yapılmadığını, daire kapılarında ve bodrum girişlerindeki elektrik tesisatının açıkta bırakıldığını, çatıda bulunan havalandırma plastik borusunun kısa bırakılması nedeniyle tuvalet ve banyolardan pis kokunun geldiğini, bu eksikliklerin davalıya bildirilmesine rağmen giderilmediğini, inşaat sırasında bazı dairelerin tavan sıvalarının düştüğünü, davalının bunları onardığını, kiraya verildikten sonra da bu sıvaların çatladığını, yağmur yağdığında pencere ve kapılardan yağmurun içeriye girdiğini, 01.07.2007 tarihinde 2. kat 6 nolu dairedeki tavanın çökmesi üzerine kiracısının eşyalarının zarar gördüğünü, müvekkilinin bu zararları karşılamak üzere 570,00 TL harcama yaptığını, 03.03.2008 yılında ise başka bir dairenin sıvasının düştüğünü, yaşanan sorunlar nedeniyle kiracıların evi boşalttıklarını, kiracı bulamadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 570,00 TL 6 nolu dairede düşen sıva bedelinin tahsiline, dava dilekçesinde belirtilen eksikliklerin ve ayıplı imal edilen sıva ve pencere işlerindeki ayıpların giderilmesini talep ve dava etmiş, dava değerini 10.000,00 TL olarak göstermiştir.

Asıl davada davalı vekili, kömürlük kapılarının davacının merkezi sistem ısıtmaya dahil olması nedeniyle iptal edildiğini, müvekkilinin, bu bölümleri ihtiyari olarak ayırdığını, merkezi sistem ısıtmalı bloklarda kömürlük yapma zorunluluğunun bulunmadığını, sözleşmede bodrumda ince sıva taahhüdünün olmadığını, müvekkilinin kendisine ait olan diğer blokları da bu şekilde yaptığını, bahçedeki su saatlerinin muhafazasının yapılmasına dair sözleşmede hüküm bulunmadığını, çatılarda izolasyonun mevcut olduğu, projedeki bina çatısı kapalı çatı olup bırakılan boşluğa kapı yapma zorunluluğu olmadığını, merdiven sahanlığında elektrik dağıtım kutularındaki kapaklarının kapalı olmaması durumunda TEDAŞ'ın onay vermeyeceğini ve elektriğinin açılamayacağını, bu yöndeki iddiaların yerinde olmadığını, elektrik açıldığına göre davacıya teslim edildikten sonra bu sorunların oluştuğunu, tüm banyolara S boru konulduğundan dairelerde pis kokunun olmasının mümkün olmadığını, işçilik hatalarının müvekkilince giderildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, dış cephe sıva ve boya imalat hatalarının giderilmesi için 8.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında 01.02.2000 tarihinde düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözlemesi yapıldığı, davacının dairelerinin 2007 yılında teslim edildiği, davaya konu edilen şikayetlerin bir bölümünün dış cephe sıvası imalatından kaynaklandığı, dış sıva, dış ve iç boyanın hasarlı bölümlerde yeniden yapılması, asansör motorunun muhafazasının korunması, çatıya çıkış demir kasa ve kapıların yapılması, elektrik sayaçlarına gelen kabloların muhafazasının yapılması, su sayaçlarına saçtan muhafaza yapılması işlerinin toplam maliyetinin 2008 yılı itibariyle toplam 9.100,00 TL olduğu, odunlukların yapılması maddesinde kapı ve pencere yapılmasına dair bir işaret bulunmadığı, keşif tarihi olan 2012 yılı itibariyle hatalı ve noksan işler bedeli toplamının 26.893,32 TL olduğu, yüklenicinin meydana getireceği eserin, sözleşme ve projesine uygun olması gerektiği, eser bu nitelikleri taşımıyorsa, yüklenicinin ayıba karşı tekeffül borcu doğacağı, davalının davaya konu hatalı imalatları ve eksiklikleri bildiği halde dava tarihine kadar gidermediğinin açık olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL ayıplı ve eksik iş bedeli ile 663,90 TL değişik iş dosya yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesine dayalı eksik ve ayıplı işler bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesine dayalı eksik ve ayıplı işler bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, hüküm kısmında asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verildiği halde, sadece asıl davanın harçlandırılmış değeri olan 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, birleşen davaya konu miktar yönünden herhangi bir hüküm kurulmamıştır. Bu hüküm, davacı tarafça temyiz edilmediğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Yüklenicinin, iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda; iş sahibi, açık ayıplarda dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK 'nın 359, gizli ayıplarda ise 362. maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, aynı Kanun'un 360. maddesinde tanınan hakları kullanabilir. Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir. Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede farkedilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder. Eğer, meydana getirilen eserin, teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile varolan bozukluğu görülmemişse, ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir. Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede (BK m.359); gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir (BK m. 362/III). Ayıp bildirimi süresinde yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır. Eksik işler bedeli ise ihbar koşuluna ve ihbar süresine bağlı olmaksızın teslim tarihinden itibaren kural olarak beş yıllık zamanaşımı süresinde (BK m. 126/son ) talep edilebilir. Eğer eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir. (YHGK'nın 02.02.1979 gün 1977/11-393 E. 1979/80 K. sayılı ve Dairemizin 16.01.2013 tarih ve 2012/5835 E., 2013/129 K. sayılı ilamında bu ilke ve esaslar ayrıntıları ile açıklanmıştır.)

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak, dava konusu edilen işlerin eksik mi yoksa ayıplı iş mi olduğu, ayıplı iş ise, ayıbın gizli ya da açık ayıp olup olmadığı hususlarında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak, dava konusu edilen işlerin eksik mi yoksa ayıplı iş mi olduğu, ayıplı iş ise, ayıbın gizli ya da açık ayıp olup olmadığı hususlarında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Öte yandan, asıl davada talep konusu edilen eksik ve ayıplı işler bakımından tespit tarihi olan 2008 yılı, birleşen davada talep konusu edilen eksik ve ayıplı işler bakımından tespit tarihi olan 2009 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre talepte bunulmasına rağmen, her iki davada da dava tarihinden sonrasına ait keşif tarihi olan 2012 yılı fiyatlarına göre değerlendirme yapılması, doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, uzman bilirkişi refakatinde mahallinde keşif ve inceleme yapılarak, öncelikle, tazminat konusu yapılan kalemler tek tek değerlendirilip, bunların ayıplı iş mi, yoksa eksik iş mi, ayıplı işlerin ise gizli ayıp mı yoksa açık ayıp mı olduğu belirlendikten sonra, açık ayıplarla ilgili teslimden sonra yükleniciye BK'nın 359. (TBK'nın 474.) maddesinde öngörüldüğü şekilde süresinde ihbarda bulunulup bulunulmadığı, gizli ayıplarla ilgili olarak da ayıbın ortaya ne zaman çıktığı, ayıplardan yüklenicinin BK'nın 362. (TBK'nın 477) maddesine uygun olarak haberdar edilip edilmediği ve davalının dava tarihinden sonra 27.10.2008 tarihinde 2. kat 6 nolu daire ile tespite konu bir başka dairedeki sıva işlerinin kendisi tarafından yapıldığı yönündeki savunması üzerinde durularak, yukarıda anılan tespit tarihleri itibariyle eksik ve ayıplı işlerin bedelleri ile ilgili rapor alınıp, davacının temyiz talebinde bulunmaması nedeniyle oluşan usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 25.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8009, Karar No: 2014/34667, Tarih: 01.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/8009 E.  ,  2014/34667 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/44951

MAHKEMESİ : Artvin Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/09/2010

NUMARASI : 2010/1 (E) ve 2010/73 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;