muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2915, Karar No: 2024/3726, Tarih: 22.05.2024

3.Davalı-davacı vekilinin 27.05.2019 tarihinde İstanbul 6. Aile Mahkemesinin 2019-376 esasla birleşen dava da vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; tarafların boşanma kararının 02.12.2013 tarihinde kesinleştiğini, tarafların iki ortak çocukları olup büyük çocukları ...'ın velâyeti, iştirak nafakası, çocuğun masrafları ve eğitim çocukla tesis edilecek kişisel ilişki boşanma protokolü çerçevesinde belirlendiğini, protokolün 6. Maddesinde ortak çocuk ... Ekinci için 4 nolu bendde belirtilen sağlık ve eğitim masrafları dışında aylık toplam 5.000,00 TL iştirak nafakasının baba tarafından ödeneceğine karar verildiğini, ancak davalının boşanma protokolü hükümlerine harfiyen uyacağına taahhüt etmesine rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkliinin çocuklar ile görüşmesini kötü niyetle engellemeye çalıştığını, müvekkilinin nafakaları ödemesine rağmen, ortak çocukların masraflarını karşılamasına rağmen mükerrer icra takipleri başlatarak müvekkilinin mükererr ödemeler yapmasına sebebiyet verdiğini belirterek davanın kabulü ile Beykoz Aile Mahkemesi'nin 2012/322 Esas ve 2013/277 Karar sayılı kararı ile onaylanan boşanma protokolünün 6. maddesinde yer alan ve ortak çocuk ... lehine hükmedilen 5.000,00 TL tutarındaki iştirak nafakasının kaldırılmasına, bu taleplerinden vazgeçmiş sayılmamak kayıt ve şartı ile bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde iştirak nafakasının makul bir hadde indirilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davada, tarafların Beykoz Aile Mahkemesi 02.12.2013 kesinleşme tarihli 2012/322-277 Esas-Karar sayılı karar ile ortak çocuklardan ... için aylık 5.000,00 TL iştirak nafakası bağlandığı, önceki nafaka taktirinin üzerinden 8 yılı aşkın bir zaman geçtiği, bu süreç içerisinde çocuğun ihtiyacının da doğal olarak arttığı, en azından, ödenmekte olan nafakanın enflasyon nedeniyle değerinin düştüğü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği, ortak çocuğun yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları, nafakanın bağlandığı tarih ile artırım davasının açıldığı tarih arasında geçen süre, ÜFE oranı ve hakkaniyet ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle kadının asıl davasının kısmen kabulü ile, Beykoz Aile Mahkemesinin 02.12.2013 kesinleşme tarihli ve 2012/322-277 E.K sayılı kararı ile ortak çocuk ... için bağlanan aylık 5.000,00 TL iştirak nafakasının dava tarihinden itibaren aylık 10.000,00 TL'ye çıkartılmasına, iş bu nafakanın her yıl TÜİK tarafından belirlenen ÜFE oranında artırılmasına, ortak çocuk Üstün Ata yararına da aylık 7.500,00 TL iştirak nafakası takdir ve tayinine, iş bu nafakanın her yıl TÜİK tarafından belirlenen ÜFE oranında artırılmasına, erkeğin birleşen nafakanın kaldırılması davası yönünden davanın reddine ve birleşen protokolün uyarlanması davası yönünden; taraflar arasındaki anlaşmalı boşanma davasında bir kısım mali yükümlülükler düzenlendiği, kararın kesinleştiği, tarafların boşanma davası öncesinde olduğu gibi çalışmaya devam ettiği, kadın ve erkeğin ekonomik durumunda ise olağanüstü bir değişiklik meydana gelmediği, tarafların iddialarının öngörülemeyen olaylar veya olağanüstü değişiklikler olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilerek boşanma protokolünün tarafların talepleri doğrultusunda yeniden uyarlanması talebinin sözleşmeye bağlılık, iyi niyet ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı-davalı kadın vekili, hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, nafaka miktarları ile karşı tarafın nafaka yükümlülüklerine ilişkin güvencenin sağlanması talebi yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı-davacı erkek vekili; hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, red edilen kendi davaları ile kadının kabul edilen davası yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Davacı-davalı kadın vekili, hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, nafaka miktarları ile karşı tarafın nafaka yükümlülüklerine ilişkin güvencenin sağlanması talebi yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı-davacı erkek vekili; hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, red edilen kendi davaları ile kadının kabul edilen davası yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre usul ve kanuna uygun olması gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ( 6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince tarafların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-davacı erkek vekili, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek özetle nafakanın artırılması-azaltılması davasına ilişkin olarak, artış oranıyla birlikte hesaplanan rakamın makul ve adil bir rakam olmadığını, günün koşullarına aykırı olduğunu, ülkemizde yaşanan ekonomik olgular düşünüldüğünde fahiş ve haksız olduğunu, bu ilam sonucu ortaya çıkan tabloyu ödeme gücü bulunmadığını, kadının hakkını kötüye kullanma amacına ulaştığını, bir de çocukların eğitim ve sağlık bedellerini de karşıladığını, çocukların ... Kolejinde okuduğunu, 2023-2024 eğitim yılı için her bir çocuk için sadece okul bedeli yıllık 350.000,00 TL olacağını, ülkesel ekonomik sıkıntılarında bulunduğunu, protokolün uyarlanması davası yönünden bakıldığında kadının protokol yükümlülüklerinin, bilhassa protokolün 5. maddesindeki eğitim konusundaki ihlallerinin görmezden gelindiğini, babanın çocuğunun okuluyla irtibata geçmesini, okuldan bilgi almasını dahi zorlaştırmakta olduğunu, babanın eğitim hayatında söz sahibi olmasının engellendiğini, yerel mahkeme aşamasında dinlenen samimi tanık beyanları ile, davacının yükümlülüklerini ihlal ettiği hususu sabit olduğunu, mahkemece bu yönden hiçbir değerlendirme yapılmadığını, her iki tarafın da ekonomik ve sosyal durumu hakkında yeterli araştırma yapılmadığını, anne bakımından gelir durumunun yeterince araştırılmadığını, nafaka artışlarının hatalı belirlendiğini beyanla kadının davasının kabulü, ile erkeğin birleşen davalarının reddi yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan edimler arasında büyük farklılıklar olması, bu durumun erkek açısından aşırı ifa güçlüğüne neden olması ve davalı tarafça protokol hükümlerinin dürüstlük kurallarına aykırı olarak kullanılması iddiasıyla anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan bazı hükümlerin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık protokol hükümlerinin davacıyı katlanılmaz duruma düşürüp düşürmediği, dürüstlük kuralı gereği uyarlama gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı ve 194 üncü maddeleri, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun'un 2 nci ve 6 ncı maddeleri ve 166 ncı maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-davacı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20244, Karar No: 2014/32685, Tarih: 23.10.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/20244 E.  ,  2014/32685 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... Sandığı Gen. Müd. aralarındaki dava hakkında ... 22.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 30/04/2013 gün ve 2003/589-195 sayılı hükmün Dairemizin 12.02.2014 tarih ve 2013/18735-2014/3587 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı, eczanesinin davalı kurumca yapılan 17.09.2001 tarihli fesih işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunun ... 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/466 esas,2011/96 karar sayılı kararı ile tespit edildiğini, ayrıca ... 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2002/55 esas sayılı dosyasında dolandırıcılık ve sahtekarlık suçlamalarından da beraat ettiğini, eczanenin fesihli kaldığı 17.09.2001 tarihinden tedbir yolu ile yeniden uygulanmaya başladığı 5.11.2002 tarihine kadar uğradığı gelir kaybı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi tazminat ile 1.000 TL manevi tazminatın davalı kurumdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 1.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin reddine dair verilen kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 12.02.2014 gün, 2013/18735 Esas, 2014/3587 Karar sayılı ilamı ile özetle “Her ne kadar, "sözleşmenin feshine ilişkin" muarazanın önlenmesi konusunda açılan dava, davacı yararına sonuçlanıp, kesinleşmişse de, davacı eczacının, "sahte reçete tanzimi ve kullanılması eylemi ile ilgili sahte reçeteleri kuruma fatura ettiği sabit olup, davacının daha önce sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali için açtığı dava davacının davalı kuruma fatura ettiği reçetelerin sahteliğini bilemeyeceği gerekçesi ile kabul edilmiştir. Davalı kurumun, sözleşmenin feshini düzenleyen yukarıda belirtilen hükme aykırı davranıldığı gerekçesi ile 2014/20244-32685

Sözleşmeyi feshetmesinde, tazminat ödemesini gerektiren kusurlu bir davranışı bulunmamaktadır. Fesih hakkının kötüye kullanıldığından da söz edilemez. Davacı eczacı bu hükmü kabul ederek sözleşmeyi imzaladığına göre, kar mahrumiyeti iddiasında bulunarak tazminat isteyemez. Bu durumda mahkemece davacının gelir ve ücret kaybı ile ilgili talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.” gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş; bu kez davacı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

1-Temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında usulün 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme taleplerinin reddi gerekir.

1-Temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında usulün 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme taleplerinin reddi gerekir.

2-Davacı eldeki dava ile; davalı ile sözleşmesinin haksız yere feshedildiğini ileri sürerek, yasaklı bulunduğu dönemde satamadığı ilaçlar nedeniyle uğramış olduğu kar kaybı ve zararın tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davacı ile davalı kurum arasında sözleşme düzenlendiği, sözleşme gereğince davacı eczacının davalı kuruma bağlı hastalara ait reçetelerdeki ilaçları temin ederek bedelini davalıdan tahsil ettiği, davalı tarafından anılan sözleşmenin 16.10.2001 tarihinde 2001 yılı protokolünün III.1.maddesinin (k) bendi uyarınca "sahte reçete tanzimi ve kullanılması" gerekçesi ile 7 yıl süre ile feshedildiği, fesih işleminin iptali için açılan ... 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/466 esas, 2011/96 karar sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verildiği, sözleşmenin feshinin iptaline ilişkin kararın Yargıtay denetiminden geçerek 13.06.2012 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın konusunun ise davalı kurum tarafından sözleşmenin feshi nedeni ile ortaya çıkan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, sözleşmenin 17.09.2001 tarihinde feshedilmiş olup, tedbir yolu ile yeniden uygulanmaya başladığı 5.11.2002 tarihine kadar davacının talep edebileceği döneme ilişkin tazminat alacağı bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenerek taleple bağlı kalınarak maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar, "sözleşmenin feshine ilişkin" muarazanın önlenmesi konusunda açılan dava, davacı yararına sonuçlanıp, kesinleşmişse de; fesih işlemine neden olarak gösterilen hususun, "sahte reçete tanzimi ve kullanılması"ndan kaynaklandığı, davacının sigortalı ... hakkında düzenlenen ve sağlık kurumunun protokol kayıtlarında bulunmayan, davacının çırağı ... tarafından protokol kısmı doldurulmuş reçeteyi davalı kuruma fatura ettiği de sabittir. O halde davalı kurumun sözleşmeyi feshetmesinde, tazminat ödemesini gerektiren kusurlu bir davranışı bulunmamaktadır. Fesih hakkının kötüye 2014/20244-32685

kullanıldığından da söz edilemez. Davacı bu hükmü kabul ederek sözleşmeyi imzaladığına göre, davacı sözleşmenin uygulanmasında gerekli özen ve hassasiyeti göstermekle yükümlüdür. Hal böyle olunca davacı, fesih süresince kurum sigortalılarına ilaç satışı yapamadığı gerekçesi ile zarara uğradığı iddiasında bulunarak tazminat isteyemez. Bu durumda mahkemece davacının gelir ve ücret kaybı ile ilgili talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.Ne var ki, mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulması gerekirken zühulen değişik gerekçe ile bozulduğu yeniden yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığından Dairemizin 12.02.2014 gün, 2013/18735 Esas, 2014/3587 Karar sayılı bozma kararı kaldırılmalı, mahkeme kararı yukarıda açıklanan gerekçe ile bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının sair karar düzeltme talebinin reddine, 2.bentte açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 12.02.2014 gün, 2013/18735 Esas, 2014/3587 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçe ile BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 23.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17677, Karar No: 2017/1206, Tarih: 09.02.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/17677 E.  ,  2017/1206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 19.09.2012 günü meydana gelen ve müvekkil şirkete ZMMS ile sigortalı olan davacının sigortalısı olduğu araç sürücünün tali kusurlu olarak sebebiyet verdiği kazada sigortalı araç içinde yolcu olarak bulunan ...'in vefat ettğini, kaza nedeniyle yapılan alkol testinde sigortalı araç sürücüsü...'ın alkollü olduğunun tespit edildiğini, müvekkil şirketin ölen yolcunun mirasçılarına 23.11.2012 tarihinde toplam 69.989,64 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödediğini belirterek, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları 4/d maddesi uyarınca, ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetki itirazında bulunmuş ve kazaya karışan aracı kazadan önce kazayı yapan kişiye sattığını, işleten sıfatı olmadığından müvekkilin sorumlululuğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile kazanın münhasıran alkolün etkisinde meydana geldiği, davacının ZMSS uyarınca davalı sigortalısına ödediği tazminatını talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı sigortanın ödediği 69.989,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının 23.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

../...

-2-

2014/17677

2017/1206

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabülü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün

../...

-3-

2014/17677

2017/1206

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün

../...

-3-

2014/17677

2017/1206

etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda, Mahkemece; aralarında Nöroloji uzmanınında bulunuduğu bilirkişi heyetince düzenlenen 24.03.2014 tarihli rapora göre karar verilmiştir. Her ne kadar adı geçen raporda, her iki araç sürüsünün de 0,50 promilin üzerinde alkolü olup, kanlarındaki yüksek düzeydeki alkol oranının her iki araç sürücüsü yönünden de güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracağının belirtilmiş olmasına göre Mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; sigortalı araç sürücü... (1,06 promil) ve karşı araç sürüsü ... (1,35 promil) alkollü olması yalnız başına kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğini göstermez. Kaldı ki somut olayda karşı aracın alkollü sürücüsü ...kazanın meydana gelmesinde kavşakta geçiş önceliğine uymadığından her halükarda (tam yada asli) kusurlu olup bu halde kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğinden söz edilemez. Hal böyle olunca somut olayda münhasırlık bulunmadığından davanın reddi gerekiken yazılı şekilde kabulü doğru görülmemiş ve hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 09/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8253, Karar No: 2012/18892, Tarih: 19.06.2012

**7. Ceza Dairesi         2011/8253 E.  ,  2012/18892 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunun onaysız fotokopi olduğu ve olaya ilişkin önceye ait diğer bilgilerinde dosyada bulunmadığı görülmüş olup, sanık hakkında kitabın birinci basımı nedeniyle açılan ve karara bağlanan 2006/431 Esas ve 2007/234 Karar sayılı dosya aslının eklenerek iadesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19/06/2012 günü oybirliğiyle karar verildi.