muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16147, Karar No: 2017/7530, Tarih: 15.06.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/16147 E.  ,  2017/7530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 300.000,00 TL bedelle davalıya taşınmaz sattığını ve devri gerçekleştirdiğini, 151.500,00 TL'sini nakit olarak ödediğini, geri kalan 148.500,00 TL sini ise en geç 31.01.2014 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, belirtilen tarihte geriye kalan tutarın 145.757,98 TL'sinin ödediğini ancak 2.742,02 TL 'nin ödenmediğini, davalının ödeme yaptığı dekonta bina ve arazi vergisi + ruhsat harcı + cins değişikliği + noter masrafı düşüldükten sonra kalan ) şeklinde açıklama bulunduğunu, davalının eksik ödemesini bu harcamalara dayandırdığını, oysa harici sözleşmelerinde bu masrafların kendisine ait olacağı konusunda düzenleme ve yasal bir yükümlülük bulunmadığını, alacağın tahsili için başlatılan takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek icra takibine vaki itirazın iptali ile %20 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki harici sözleşmede yapıldığı bildirilen masrafların satıcı tarafından ödeneceğine dair bir yükümlülük bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki harici sözleşmede yapıldığı bildirilen masrafların satıcı tarafından ödeneceğine dair bir yükümlülük bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, harici sözleşmeye dayalı taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklanan bedelin eksik ödendiği iddiasına dayalı alacak istemenine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasındaki harici sözleşmede yapıldığı bildirilen masrafların satıcı tarafından ödeneceğine dair bir yükümlülük bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; tarafların tacir olup olmadıkları, uyuşmazlığın ticari işletmelerini ilgilendirip ilgilendirmediği ve Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan olup olmadığı konusunda bir belirleme ve araştırma yapılmadan davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılarak karar verilmiştir. Ayrıca dosya kapsamında dinlenen tanık beyanında davalının dava konusu yeri konut edinmek amacıyla ve konut kredisi kullanarak satın aldığını belirtmiştir.Bilindiği gibi dava tarihinde yürülükte bulunan 4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun'a göre taraflardan biri tüketici, diğeri satıcı, sağlayıcı, aradaki işlem de tüketici işlemi ise davaya bakma görevi Tüketici mahkemelerine aittir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. O halde mahkemece, tarafların sıfatı ve işin niteliği belirlenmeli, yapılacak bu belirlemeye göre davacı satıcı, sağlayıcı, davalıda tüketici ve aradaki işlem tüketici işlemi ise davaya bakma görevinin Tüketici mahkemesinde olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi, eğer taraflar tacir değil, işte ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa ve davada Ticaret kanununda sayılan mutlak ticari davalardan değilse davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesinde olduğu gözetilerek ara karar ile Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatı ile bakılmasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile öncelikle dava şartları arasında yer alan ve çözümlenmesi gereken görev husunda gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan davanın esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18223, Karar No: 2012/19983, Tarih: 27.09.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/18223 E.  ,  2012/19983 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan sanık ... hakkında yapılan duruşma sonunda; mahkumiyetine ilişkin Mustafakemalpaşa Asliye Mahkemesince verilen 23.02.2007 tarih 2006/685 esas 2007/140 karar sayılı hükmün sanık müdafiinin temyizi üzerine Dairemizin 19.04.2012 tarih ve 2011/16604-2012/9752 sayılı ilamı ile onama yönündeki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 12.06.2012 tarih ve 2007/120871 sayılı yazısı ile verilen kararın kaldırılarak düşürülmesi yönünde Yargıtay Birinci Başkanlığına itiraz talebinde bulunulması ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun da 10.07.2012 tarih 2012/1097-1649 sayılı kararı ile 6352 sayılı Yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazla ilgili yeniden değerlendirme yapılmak üzerine dosya 16.08.2012 gününde Daireye gönderilmekle okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.06.2012 tarih ve 2007/120871 sayılı itiraz istemi yerinde görülmüş olduğundan Dairemizin 19.04.2012 tarih ve 2011/16604-2012/9752 sayılı kararı kaldırılarak yeniden yapılan incelemede;

Dosyada mevcut 06.06.2012 tarihli nüfus kayıt örneğine göre sanığın hükümden sonra 13.07.2007 tarihinde öldüğünün anlaşılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle itiraz gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 5237 sayılı TCK’nın 64/1 maddesi gereği sanık hakkındaki kamu davasının DÜŞMESİNE, 27.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10990, Karar No: 2023/12629, Tarih: 25.12.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/10990 E.  ,  2023/12629 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ... ve diğer sanıklar hakkında yapılan yargılama sırasında; İnegöl 2. Ağır Ceza Mahkemesiyle Gaziantep 11. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz birleştirme uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre, Gaziantep 11. Ağır Ceza Mahkemesince kamu davasının karara bağlandığı anlaşılmakla, bu aşamada davaların birlikte yürütülmesine yasal olanak bulunmadığından İnegöl 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/353 Esas sayılı davası ile Gaziantep 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/252 Esas sayılı davasının BİRLEŞTİRİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

İnegöl 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.06.2023 tarih ve 2022/353 Esas, 2023/233 Karar sayılı BİRLEŞTİRME KARARININ oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Davaların ayrı ayrı YÜRÜTÜLMESİNE,

25.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15242, Karar No: 2015/2526, Tarih: 19.02.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/15242 E.  ,  2015/2526 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MERSİN 1. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/05/2014

NUMARASI : 2013/657-2014/340

Taraflar arasındaki nafaka davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dileçesinde, davalı kocanın alkol kullandığını, kumar oynadığını, eşine ve çocuklarına bakmadığını, müvekkilinin davalı aleyhine açtığı boşanma davasının reddedildiğini, tarafların halen ayrı yaşadıklarını belirterek; müvekkili ve müşterek çocuklar lehine aylık 300,00 er TL'den toplam 900,00 TL nafakanın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, evlilik birliğinin kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirmediğini, ayrı yaşamda haklı olmadığını, müvekkilinin davacıyla bir araya gelmeye hazır olduğunu ancak davacının uzlaşmaz tavırları nedeniyle tarafların bir araya gelemediklerini, müşterek çocukların da halen müvekkiliyle birlikte yaşadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; davacının ayrı yaşamda haklı olduğunu ispatlayamadığı, boşanma davasının reddinden sonra tarafların bir araya gelmediği, bir araya gelememenin davalı kocadan kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.

Dava, eş ve çocuklar için tedbir nafakası istemine ilişkindir.

Eş yönünden tedbir nafakasına hükmolunabilmesi için ayrı yaşamda haklılığın ispatlanması gerekir. Müşterek çocuklar yönünden ise ayrı yaşamda haklılık olgusu aranmaz, çocuk kimin yanındaysa, çocuğa kim bakıyorsa, karşı taraftan çocuk lehine tedbir nafakası isteyebilir. Zira; çocuklar yönünden ayrı yaşamda haklılık olgusu değil, çocuğun fiilen kimin yanında kaldığı önemlidir.

Somut olayda; tanık beyanlarından, tarafların 2009 doğumlu müşterek çocuğu Musa'nın davacı anne yanında kaldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece, 2009 doğumlu Musa lehine, tarafların tespit edilen sosyal ekonomik durumları, nafakanın niteliği, müşterek çocuğun yaşı ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hakkaniyete uygun bir miktar nafakaya hükmolunması gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Somut olayda; tanık beyanlarından, tarafların 2009 doğumlu müşterek çocuğu Musa'nın davacı anne yanında kaldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece, 2009 doğumlu Musa lehine, tarafların tespit edilen sosyal ekonomik durumları, nafakanın niteliği, müşterek çocuğun yaşı ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hakkaniyete uygun bir miktar nafakaya hükmolunması gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/7370, Karar No: 2025/8050, Tarih: 12.05.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/7370 E.  ,  2025/8050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2411 E., 2024/1962 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/1022 E., 2024/552 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide nivolumab etken maddeli Opdivo adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından sağlık uygulama tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar Faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta guruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.

4-Faz 3 çalışmaları tamamlandıktan sonra ürünün ilaç olarak kullanılabilmesi için onay alınması gereklidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA'ya başvurularak ruhsat alınmaktadır. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu yazı cevabından dava konusu ilaca ilişkin 19.04.2017 tarihinde ruhsat verildiği, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA onayının olduğu anlaşılmaktadır.

5-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış, aynı Kanun'un 72. maddesinde Kurumca ödenecek bedelleri belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkili olduğu, bu yetkinin sınırları (...sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle...) belirtilmiştir. Bu bağlamda, bu ruhsat başvurusu kabul edilen ilaçların ödeme kapsamına alınması için ilacın üretici firması, ilacı kullanan hasta vs. kişiler tarafından yapılan başvurular, davalı Kurum tarafından belirlenmek suretiyle SUT (Sağlık Uygulama Tebliğ) alınmaktadır.

6-Sağlık yardımına müstahak olan sigortalı hastaların kendileri ve bakmakla yükümlü olduğu hastaların modern tıbbın sağladığı ilaçlardan yararlanması gerekmekle birlikte bu talebin yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkeleri gözetilerek hiç bir sınırlama olmaksızın ilaç bedelinin ödenmesi, kamu kaynaklarının sınırlılığı gözetildiğinde asgari düzeyde sağlık hizmeti sunmakla yükümlü olan Kurumun tüm hastalara eşit olarak sunması gereken sağlık hizmetinin finansmanın sağlanması ve sağlık hizmetlerinin finansmanın sürdürülmesi olanağını ortadan kaldıracağı açıktır.