muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/16781, Karar No: 2023/4213, Tarih: 13.06.2023

7. İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.09.2022 tarihli ve 2022/174 Esas, 2022/305 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuklar hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan mağdur vekili

Süre tutum dilekçesi sunulmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Olay günü okulda suça sürüklenen çocukların katılan mağdurun tuvaletten çıkmasına izin vermedikleri, suça sürüklenen çocuklardan ...'ın kapıda beklediği, ...'ın ise katılan mağduru tuvalet yapılan bölmeye götürdüğü ve kapıyı kilitlediği, katılan mağdurun vücudunun çeşitli yerlerine elleri ile vurarak cinsel organını katılan mağdurun kalçasına soktuğu, suça sürüklenen çocukların bu suretle üzerilerine atılı suçları işledikleri iddiasıyla kamu davası açılan olayda;

2. Olayın intikal şekli ve zamanı, suça sürüklenen çocukların aşamalardaki istikrarlı ve uyumlu savunmaları, mağdurun aşamalardaki çelişkili beyanları, olay yeri olduğu iddia edilen okul tuvaletinin göz önünde koridorun ortasında bulunup, mevcut haliyle öğretmen ile öğrencilerin ortak kullanımında olan ve müdür odası, çay ocağı ile nöbetçi öğrenci masasının bir kaç metre uzağında, kapısı açık bir tuvalet olduğunun dosyada yer alan fotoğraflardan anlaşılması, katılan mağdur hakkında düzenlenen anal muayene raporları arasında çelişkiler bulunması, katılan mağdur beyanlarıyla örtüşmeyen tanık ifadeleri, savunma ve tüm dosya içeriğine göre; suça sürüklenen çocukların üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair cezalandırılmalarına yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından Mahkemece haklarında beraat hükümleri kurulmuştur.

3. Dosya kapsamında bulunan deliller;

Suça sürüklenen çocukların savunmaları, katılan mağdur beyanları, katılanların ifadeleri, tanık anlatımları, doktor raporları, Beykoz Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğünce düzenlenen 05.01.2011 tarihli rapor, Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 30.12.2011 tarihli raporu ve kolluk kuvvetlerince tutulan araştırma tutanaklarından ibarettir.

IV. GEREKÇE

Mahkemenin gerekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

IV. GEREKÇE

Mahkemenin gerekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.09.2022 tarihli ve 2022/174 Esas, 2022/305 Karar sayılı kararında katılan mağdur vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan mağdur vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/12274, Karar No: 2005/988, Tarih: 10.02.2005

5. Hukuk Dairesi 2004/12274 E., 2005/988 K.

**5. Hukuk Dairesi 2004/12274 E., 2005/988 K.**

**- EMSAL TAŞINMAZ

- KAMULAŞTIRMASI ELATMA**- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 10 ]

- 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 11 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki kamulaştırması el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor değer biçme yöntemi bakımından yasa hükümlerine uygundur.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi doğrudur. Ancak;

Bilirkişi raporunda emsal olarak alınan taşınmazların satışları tapuda yapılan satış karşılığı bedeller değildir.

Emsal alınan 6013 Ada 1 parselin bedeli kamulaştırma sonrası açılan kamulaştırma bedelinin artırılması davası sonucunda belirlenen bedeldir. Diğer emsalin bedeli ise açılan tapu iptali ve tescil davası sırasında belirlenen bedeldir.

Bu nedenle bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazların yukarıda açıklanan şekilde belirlenen bedellerin emsal alınamayacağı gözetilerek taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınarak lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi İçin bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden eksik inceleme ile emsal olamayacak taşınmaz bedellerine göre değer biçilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), peşin alman temyiz harçlarının istenildiğinde ödeyenlere geri verilmesine, 10.2.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2909, Karar No: 2019/6258, Tarih: 10.10.2019

**16. Hukuk Dairesi         2019/2909 E.  ,  2019/6258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ve bozulmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi Hazine tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Karar düzeltme istemine konu Çatalca 1. Kadastro Mahkemesi’nin 26.05.1992 tarih ve 1985/5 Esas, 1992/65 Karar sayılı dava dosyası suretinin bulunup bulunmadığı Hazineden sorularak, varsa dosyaya ilişkin tüm belgelerin (keşif tutanağı, bilirkişi raporları, tutanak suretleri, duruşma tutanakları) getirtilerek dosya içine konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7211, Karar No: 2019/2690, Tarih: 11.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/7211 E.  ,  2019/2690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davaya konu olay tarihi itibariyle trafik sigortası olmayan aracın davacı yaşı küçük ...'e çarpmasıyla oluşan kazada davacının ağır biçimde yaralanıp malul kaldığını, davalının zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL. sürekli işgücü kaybı tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 29.01.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle, taleplerini 44.118,69 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, kaza tarihinde geçerli limitler dahilinde ve sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, kusur ve maluliyet ile zarar konusunda uzman kurullardan rapor alınması gerektiğini, araç maliki ve sürücüsüne davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 44.118,69 TL. işgöremezlik tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; oluşa ve dosya kapsamına uygun biçimde kusur oranlarını belirleyen, uzman bilirkişi raporunun benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına; davacı çocuğun kazadaki yaralanmasından kaynaklanan kalıcı maluliyeti bulunup bulunmadığı hususunu, kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun biçimde ve kazadaki yaralanma ile illiyet bağı içinde bulunan durumları irdelemek suretiyle değerlendiren uzman bilirkişi heyeti raporundaki maluliyet oranının benimsenmesinde bir usulsüzlük görülmemesine; hesap bilirkişisi tarafından geçici işgöremezlik tazminatı da dahil olacak biçimde hesap yapılmış olmakla birlikte, davacılar vekili tarafından ıslah yapılırken bu bedelin düşüldüğü ve hüküm altına alınan tazminatın sadece sürekli işgücü kaybı zararına ilişkin olduğu dikkate alındığında, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının yerinde bulunmamasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ...'in, kaza sonucu çalışma gücünde oluşan azalma nedeniyle uğradığı zarar, geleceğe ilişkin olduğundan, davacının muhtemel yaşam süresinin usul ve uygulamaya uygun olarak belirlenmesi önem kazanmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan 28.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda, davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre tespiti suretiyle hesaplama yapıldığı görülmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 esas,1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et– Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacının muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi gerekirken, anılan biçimdeki tespite göre hesap yapan bilirkişi raporu, hükme esas almaya elverişli değildir.

Yine, anılan bilirkişi raporunda, davacının işlemiş döneme ilişkin tazminatının hesaplanmasında herhangi bir iskontoya tabi tutulmayan geliri üzerinden doğru biçimde hesaplama yapılmış olmasına rağmen; işleyecek (bilinmeyen) dönem tazminatının hesabında, hesaba esas gelirin belirlenmesi bakımından gelirin her yıl %10 oranında artırılması ve %10 oranında iskonto edilmesi suretiyle hesaplama yapılması gerekirken, yerleşik uygulamalara aykırı şekilde, artırım ve iskonto oranının % 5 olarak kabulü de hatalı hesaplama niteliği taşımaktadır.

Bu durumda mahkemece; davacı ...'in muhtemel bakiye yaşam süresinin PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesabının yukarıda ifade edilen biçimde yapılması suretiyle, davacının talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Davalı vekili, davaya konu kazayı yapan aracın malik ve sürücüsüne davanın ihbarını talep etmiş olmasına rağmen, bu talep hakkında herhangi bir karar verilmemiş, davalıya ilgili kişilere davayı ihbar etme imkanı tanınmamıştır.

Davalının dava sonunda ödeme yapması halinde, ... Yönetmeliği'nin 16/1-a ve c maddeleri gereği, araç sürücüsü ve malikine rücu hakkının bulunduğu gözetilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK'nun 61 vd. maddelerindeki usule uygun ihbar dilekçesinin davalı tarafından sunulması halinde, davanın ihbarı yönünde işlem tesis edilmesi gerekirken, bu işlem yapılmadan yargılamaya devam edilmesi de doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 11/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/819, Karar No: 2011/1825, Tarih: 24.03.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/819 E.  ,  2011/1825 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, itirazın iptâli, icra takibinin devamı, icra inkâr tazminatı istemleriyle açılmış, mahkemece itirazın iptâline, icra takibinin devamına, icra-inkâr tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacı yüklenici şirket tarafından son olarak 20.10.2003 tarihli ihtarname gönderilip iş bedeli alacaklarının 5 gün içerisinde ödenmesinin, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmiş olmasına, ihtarname tarihinden itibaren davanın açıldığı tarihe kadar BK’nın 126/IV. maddesinde belirtilen 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediğinin anlaşılmasına göre davalı iş sahibinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici şirket davalı iş sahibine gönderdiği Beyoğlu 4. Noterliği’nin 20.10.2003 tarihli ihtarnamesinde 930.696,65 TL iş bedelinin 5 gün içinde ödenmesini istemiştir. Bu ihtarnamenin davalı iş sahibine 24.10.2003 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. İhtarnamede belirtilen 5 günlük ödeme süresi de eklendiğinde, davalı iş sahibinin 30.10.2003 tarihinde temerrüde düştüğü sonucuna varılmaktadır. Davalı iş sahibinin temerrüde düştüğü 30.10.2003 tarihinden itibaren, iş bedellerinin ödendiği tarihlere kadar, değişen oranlar da dikkate alınarak hesaplanacak reeskont faizlerinin toplamı üzerinden ve alacak faiz olduğundan BK’nın 104/son maddesi uyarınca ayrıca faiz yürütülmeksizin karar oluşturulması gerekirken, Dairemizin önceki dosyadaki düzelterek onama ilâmındaki temerrüt hususu dikkate alınmadan, hakedişlerin onaylanmasından itibaren 1 ay içerisinde ödenmemeleri temerrüt kabul edilerek, önceki dosyadaki bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm oluşturulması doğru olmamıştır.

3-Davacı yüklenici şirket vekili, icra takibinde kesilen nakdi teminatın ödenmeyen kısmını da icra takibine konu yapmıştır. Önceki dosyanın bilirkişi raporunda hesaplanan 236.630,73 TL’de icra takibine konu yapılmıştır. Davacı yüklenici şirket tarafından davalı iş sahibine gönderilen 20.10.2003 tarihli ihtarnamede sadece ödenmeyen iş bedelinin tahsili istenmiş, kesilen teminatlar konusunda bir isteme yer verilmemiştir. Bu durumda davalı iş sahibi hakedişlerden kesilen nakdi teminatlar yönünden icra takibinin başlatılmasıyla temerrüde düştüğünden, davacı yüklenici şirketin hakedişlerinden kesilip iade edilmeyen nakdi teminat miktarı hesaplattırılıp, bu miktar için icra takip tarihinden itibaren değişen oranlar da dikkate alınarak reeskont faizi uygulamak suretiyle, icra takibinin devamına karar verilmesi gerekirken, daha önce sonuçlanan dosyadaki bilirkişi raporu dikkate alınıp içerisinde işlemiş faiz de bulunan miktarın tamamı üzerinden itirazın iptâline ve icra takibinin devamına karar verilmesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; konunun uzmanı bilirkişilerden yeniden rapor alınarak, iş bedeli yönünden temerrüdün oluştuğu 30.10.2003 tarihi ile ödemelerin yapıldığı tarihler arasındaki dönem için değişen oranlarda dikkate alınarak reeskont faizine göre hesaplanacak faiz miktarı üzerinden ve BK’nın 104/son maddesine aykırılık oluşturulmaması için faiz yürütülmeksizin icra takibinin devamına karar verilmesinden, ayrıca davacı yüklenici şirket hakedişlerinden kesilen nakdi teminatlardan iade edilmeyen miktar hesaplattırılarak, bu miktara icra takip tarihinden itibaren değişen oranlar da dikkate alınarak reeskont faizi uygulanmak suretiyle icra takibinin devamına karar verilmesinden, önceki dosyada her iki kalem için karar altına alınan 200,00’er TL düşülmek suretiyle sonucuna göre değerlendirme yapılıp hüküm kurulmasından ibarettir.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı iş sahibinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3. bentler uyarınca kararın davalı iş sahibi yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 24.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5567, Karar No: 2021/11158, Tarih: 29.09.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/5567 E.  ,  2021/11158 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

No : 2020/816-2021/718

İlk Derece

Mahkemesi : Turhal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, davalı işveren yanında geçen çalışmaları yönünden itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince İlk Derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince bozmaya uyularak davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının davalı iş yerinde 08.12.1997 - 20.08.2004 tarihleri arasında kazan dairesinde, 20.08.2004 - 02.07.2007 tarihleri arasında tarım makineleri bölümünde müteferrik işçi, 26.07.2007 den itibaren ise operatör ve tamirci olarak yine tarım makineleri bölümünde çalıştığı, eldeki dava ile bu çalışmalarının 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin IV. Bendi kapsamında çalışmalar olduğundan itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğinin tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın Dairemizce “...davacının, iş yerinde çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli; iş yerinde itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirimi yapılan sigortalılar bulunup bulunmadığı araştırılarak, varlığı halinde, çalışma ortamı yönünden beyanlarına başvurulması gereği üzerinde durularak, iş yerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda anılan yasada sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönleri incelenip davacının çalışmasının iş yerinin hangi bölümlerinde geçtiği, yapılan işin niteliği, özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kalındığı hususunda uzman bilirkişilerden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV. bendinin (1., 2., 3. ve 4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir...” gerekçesi ile bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacının iş yerinde kazan dairesinde geçen çalışmaları hakkında verilen kabul kararı yerinde ise de, 20.8.2004 tarihinden sonra tarım makinaları bölümünde geçen hizmetlerin itibari hizmet süresi kapsamında geçtiğine dair verilen kabul kararı eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Bozma sonrası davacı vekili beyanında, davacının 20.8.2004 tarihinden itibaren şeker fabrikasının tarım makineleri bölümünde tarım makinelerinin ve pancar boşaltma makinelerinin bakım-onarım ustası olarak çalıştığını ve yüksek ses ve gürültüye maruz kalarak kaynak, oksijen taşlama ve pres gibi işler yaptığını beyan etmiştir.

Türkiye Şeker Fabrikalarının Tarım Makinaları Kısmı personelinin yaptığı işlerin bildirildiği yazıda, bu bölüm personelinin şirket demirbaşında kayıtlı pancar yüklü araçları boşaltarak pancarların istiflenmesine yarayan seyyar pancar boşaltma makinalarının kullanılması, söz konusu makinelerin ayarları, bakım-onarım, tamirat ve revizyonlarının yapılması, seyyar pancar boşaltma makinelerinin demontaj ve montajlarının yapılması, şeker pancarı ekiminde kullanılan mekanik hassas ekim makinelerinin bakım, onarım ve tamirat işlerinin yapılması, ihtiyaç halinde atölye içerisinde muhtelif delme, kesme, taşlama ile gerektiğinde makine başında da olmak üzere kaynak işlerinin yapılması ve işlerinin atölye, pancar ekim alanları ve pancar alım merkezlerinde yürüttükleri belirtilmiştir.

Dosya içerisine keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda ise tarım makineleri bölümü ile ilgili olarak, keşif sırasında tarım makineleri bölümünde bulunmayan ancak tanık beyanlarına göre daha önce bulunduğu beyan edilen “kaynak makineleri, oksijen tüpü ve bunun gibi cihazlarla kaynak yapıldığı” tespitinden başka bir tespit bulunmamaktadır.

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı kanunun Ek 5’inci maddesinin IV bendinde, fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında çalışanlardan, çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde, patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışanlara çalışılan her tam yıl için 90 gün itibari hizmet süresi verileceği düzenlenmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı kanunun Ek 5’inci maddesinin IV bendinde, fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında çalışanlardan, çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde, patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışanlara çalışılan her tam yıl için 90 gün itibari hizmet süresi verileceği düzenlenmiştir.

Mahkemesince, davacının tarım makineleri bölümünde geçen çalışmalarının, davalı işveren tarafından belirtilen çalışmalardan hangisi veya hangileri kapsamında geçtiği ve IV.bent kapsamında sayılan hangi zararlı etkene ne kadar süre maruz kaldığı hususları tespit edilerek somutlaştırılmalı ve davacı yönünden bireyselleştirilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor doğrultusunda varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yetersiz ve genel tespitler içeren rapora göre karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/2 maddesi gereği yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davalı işverene iadesine, 29/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.