muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1068, Karar No: 2012/1220, Tarih: 19.12.2012

Anılan bu yasal düzenlemeye göre; dava konusu somut olaya bakıldığında, ihbar olunan hâkimin kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar vermiş olduğunu, sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar vermiş olduğunu, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm vermiş olduğunu, duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm vermiş olduğunu, duruşma tutanakları ile hüküm veya kararları değiştirmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözü hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi göstermiş ve buna dayanılarak hüküm vermiş olduğunu, hakkın yerine getirilmesinden kaçınmış olduğunu, kasıtlı hareketle veya ağır ihmal sonucu, yasaya ve adalete aykırı karar verdiğini veya memuriyet görevini savsadığını kabule yeterli delil bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Hâkimin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile bunların gerçekleştirilmesine yönelik teminatlar hâkimlerin keyfî davranabilecekleri, istedikleri şekilde karar verebilecekleri ve bu kararlardan da sorumlu olmayacakları anlamına gelmemekle birlikte, somut olayda, yukarıda detaylıca açıklandığı üzere HMK'nun 46. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisi mevcut olmadığı halde, hâkim hakkında tazminat davası açılmış olması nedeniyle, işbu davanın esastan reddiyle, HMK.nun 49. maddesi hükmü uyarınca davacı şikayetçi aleyhine takdiren 2.500,00 TL disiplin para cezasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve kurulun takdirine göre;

1.Davanın reddine,

2.HMK'nun 49. maddesi uyarınca davacının takdiren 2.500,00 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına,

3.492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 21,15 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 55,00 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 33,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5.HMK'nun 333. maddesi gereği, hükmün kesinleşmesinden sonra, davacı tarafından yatırılan 453,00 TL gider avansından kullanılmayan kısım kalması halinde iadesine karar verilerek, tebliğ gideri avanstan karşılanmak suretiyle davacıya tebliğine,

6.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı yararına hesaplanan 2.400,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,”dair oybirliği ile verilen 13.04.2012 gün ve 2011/1-1 sayılı kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine kararın süresinde temyiz edildiğinin anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

HUKUK GENEL KURULU KARARI

6.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı yararına hesaplanan 2.400,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,”dair oybirliği ile verilen 13.04.2012 gün ve 2011/1-1 sayılı kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine kararın süresinde temyiz edildiğinin anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile 12. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilamı harcı peşin alındığından başka harç alınmasına mahal olmadığına, 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12. Maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’na eklenen 93/A-5 fıkrası ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/17039, Karar No: 2014/25619, Tarih: 11.11.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/17039 E.  ,  2014/25619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.02.2014 günü temyiz eden davalı ... vekili Av.... ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden aleyhine temyiz olunan davacı vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı idareler vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve Dairemizin geri çevirme kararı üzerine gelen dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Davalı idareler tarafından kamulaştırmasız el atılan ve mahkemece bedeline hükmedilen kısımların, 5018 sayılı Yasa'nın 45.maddesi uyarınca, ... yerine davalı idareler adına tesciline karar verilmesi,

Doğru değil ise de,bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinden (A harfi ile gösterilen kısımların İçişleri Bakanlığı adına, B harfi ile gösterilen kısmın ... adına tapuya kayıt ve tesciline,) kelimelerinin çıkartılarak, yerine (bu kısımların davacı adına olan tapu kaydının iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline,) ibaresinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz eden davalı ... yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.100,00 TL vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 11.11.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6811, Karar No: 2010/10067, Tarih: 29.09.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/6811 E.  ,  2010/10067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bursa 4.İcra Mahkemesi

KARAR TARİHİ :14.04.2010

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

İncelenmesine gerek görülen Bursa 4. İcra Mahkemesinin 2008/586 esas sayılı ilamının kesinleşme şerhi ile birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.09.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/18101, Karar No: 2010/13911, Tarih: 09.12.2010

**8. Ceza Dairesi         2008/18101 E.  ,  2010/13911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- 11.12.2004 tarihinde tutulan tutanağa göre ... oğlu 1987 dl. ...'ın yakalanarak ifadesinin alındığı, yargılama aşamasında Diyarbakır 2. Çocuk Mahkemesince talimatla alınan savunmasında, üzerine atılı suçu kabul etmediği ve olay tarihinde ...'da öğrenci olduğunu, İstanbul'a hiç gitmediğini beyan etmesi karşısında, sanığın suç tarihinde okula devam edip etmediği tesbit edilerek, olay sonrası yakalanan şahsın emniyette alınan parmak izi ile sanığın parmak izi karşılaştırılarak, tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip gerçek failin kimliğinin tespitinden sonra hüküm kurulması yerine yazılı şekilde eksik inceleme ile beraat kararı verilmesi,

2- Emanette kayıtlı suça konu tabanca ve eklentilerinin müsaderesi konusunda olumlu olumsuz bir karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeblerden dolayı (BOZULMASINA), 9.12.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14261, Karar No: 2012/16483, Tarih: 03.10.2012

**11. Ceza Dairesi         2009/14261 E.  ,  2012/16483 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura düzenlemek

HÜKÜM : 213 sayılı Yasanın 359/a-2, 62, 50, 52. maddelerine göre 12.000 YTL adli para cezası, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına

Gerekçeli karar başlığındaki suç tarihinin en son düzenlenen fatura tarihi olan 18.12.2005 olarak düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafii ile katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1-Birden fazla sahte fatura düzenlenmesi nedeniyle eylemin teselsül ettiğinin gözetilmemesi, yasaya aykırı,

2-Sanık müdafiinin 27.06.2008 tarihli celsede ve temyiz dilekçesinde müvekkilinin vergi dairesi ile anlaştığı ve vergi borçlarını taksitlendirerek ödemeye devam ettiğini belirtmesi ve buna ilişkin vergi dairesi alındılarını sunması karşısında; adli sicil kaydına göre sabıkasız olan sanık hakkında anılan eylemi nedeniyle oluşan vergi kaybını ödeyip ödemediği vergi dairesinden sorulup sonucuna göre, 5271 sayılı CMK'nun 231/6. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 03.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/14349, Karar No: 2007/1617, Tarih: 22.02.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/14349 E.  ,  2007/1617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 14.9.2001 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan duruşma sonunda; davalı... hakkındaki davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine dair verilen 14.6.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747.maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Davacı, 735 parsel sayılı taşınmazına davalı ...'e ait 736 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemiş, davalılar davanın reddini dilemişler, mahkemece kısmen tescil harici bırakılan yerden ve kısmen...'a ait 1052 parselden (bilirkişi raporunda A, B,C, D harfleri ile gösterilen yer) geçit hakkı kurulmuş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken, aleyhine geçit kurulan taşınmazın kullanım bütünlüğü bozulmamalıdır. Taşınmazın kullanım bütünlüğünün bozulmasının zorunlu olduğu hallerde bu husus gerekçelendirilerek geçit hakkı tesisi edilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tesbiti yapılmalıdır.

Somut olayda, davacıya ait 735 parsel sayılı taşınmazın mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu ve genel yola bağlanması gereksinimi bulunduğu sabittir. Bu olgu mahkemenin de kabulündedir.

Ancak ne var ki; dava konusu uyuşmazlıkta 735 parsel yararına kurulan geçit alanının bir bölümü (A, B, C) kadastro sırasında tapulama dışı bırakılmıştır. Başka bir anlatımla, kurulan geçit yerinin A,B,C harflari ile gösterilen bölümlerinin tapuda kaydı bulunmamaktadır. Zorunlu geçit hakkı, eşyaya bağlı irtifak hakkı biçiminde tesis edileceğinden ve tapu kaydının özel sütununda taşınmaza bağlı irtifakları olarak kaydı gerekeceğinden, geçit hakkı tesisi için kural olarak hem geçit isteyen taşınmazı, hemde aleyhine geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı olması gerekir. Bu nedenle tapuda kayıtlı olmayan taşınmazdan geçit hakkı tesisi olanaklı değildir.

Hal böyle olunca; krokide A, B, C, D harfleri ile gösterilen güzergahın geçit yeri olarak belirlenmesi yukarıda açıklanan ilkelere uygun düşmemektedir. Açıklanan ilkeler ve taraf yararları gözetildiğinde, paftasına göre uygun geçit yeri davacı parselini kuzeyden genel yola bağlayacak 1082 ve 1081 parsellerde aranmalıdır. Bu parsellerden kurulacak geçit hakkının davacıya fazla masraf getirmesi de bu seçeneğin gözardı edilmesini gerektirmez.

Bütün bu nedenlerle davacının geçit ihtiyacı, mahallinde yeniden yapılacak keşifte fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözönünde bulundurularak ve 1082 ve 1081 parsellerin ortak sınırından da geçit verilip verilmeyeceği üzerinde durularak 1082 ve 1081 parsellerden karşılanmalıdır.

Açıklanan tüm bu hususlar göz ardı edilerek yanlış değerlendirme ile hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ. Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.2.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19140, Karar No: 2014/34684, Tarih: 01.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/19140 E.  ,  2014/34684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak,

taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak,

taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.