muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2560, Karar No: 2023/4244, Tarih: 13.04.2023

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karan ile tanık beyanlan, işe giriş bildirgeleri, imza incelemeleri, puantaj kayıtları dikkate alınarak; davacının davalı işveren Bozkurt Zirai ürünler Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ne ait 1210811.35 sicil sayılı işyerinde 10.09.2005-24.06.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 1645 gün çalıştığı, 607 günlük çalışmasının kuruma bildirildiği, 1038 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, kararın eksik araştırma ile verildiğini beyanla davanın reddini ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 154 günlük yurtdışı borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti, yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki kurum işleminin iptali talebidir.

2. İlgili Hukuk

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma karan ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykın bir şekilde, ikinci bir bozma karan verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Karan, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı karan)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma karannın kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir Bozma karanna uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yaranna usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Önceki bozma ilamında; "... Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; davacının Türkiye'de 09.01.1984- 24.05.1985 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında geçen sigortalı çalışmaları karşılığı 355 gün, askerlik borçlanması nedeniyle 05.06.1985-05.12.1986 tarihleri arasında 541 gün; kurum tarafından ihtilafsız olarak kabul edilen yurtdışında geçen çalışmaların borçlanılması neticesinde "çalışma ve işsizlik süreleri"ne ilişkin 31.12.1997-04.09.2003 tarihleri arasında 2045 gün ve 09.02.2004-02.09.2008 tarihleri arasında geçen 1643 gün olmak üzere toplam 3688 gün; yine kurumca kabul edilen 01.01.1992-20.05.1993 tarihleri arasında geçen 500 günü bulunduğu; bu 500 günlük dönem yönünden kurum tarafından prim borcu hesaplanırken davacının sehven ödediği 154 günün prim karşılığının düşülmesi karşılığında hizmet cetveline yansıtıldığı, bu haliyle davacının toplam 5.084 prim gün sayısı bulunduğu, Mahkemece, 154 günün mükerrer olarak prim gün sayısına eklenmesi suretiyle 5.238 prim gün sayısına ulaşıldığı anlaşılmakla; 154 günlük prim yönünden yeniden değerlendirme yapılarak ve şartları oluştuysa süre verilerek davacının prim ödemesinin sağlanması ve sonucuna göre talep edildiği üzere davacının, yaşlılık aylığı ya da şartlan oluşmadığı takdirde 5510 sayılı kanunun 28. md. yer alan özür ve sakatlıktan dolayı aylığa hak kazanıp kazanmadığı değerlendirilerek talepleri yönünden bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

Bozma ilamında, 154 günün mükerrer olarak prim gün sayısına eklenmesi suretiyle 5.238 prim gün sayısına ulaşıldığı tespiti yapılmış olup Mahkeme tarafından uyulan bozma ilamı gereğinin yerine getirilmediği, aylık bağlanması için gereken 154 güne ilişkin prim borcunun tamamlatıl m ası gerektiği belirtildiği halde tamamlatılmadığı anlaşılmakla; davacıya süre verilerek davacının eksik ödenen prim ödemesinin sağlanması ve sonucuna göre bozma ilamında belirtildiği üzere aylık koşulları yönünden bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,13.04.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12409, Karar No: 2019/1988, Tarih: 20.03.2019

**20. Hukuk Dairesi         2016/12409 E.  ,  2019/1988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1- Dava konusu taşınmaza komşu 113 ada 1, 201 ada 20, 21 ve 22 sayılı parsel numaralı taşınmazların kadastro tespit tutanağı sureti ile dayandığı tapu kayıtları, davalı ise dava dosyalarının, tespit kesinleşmiş ise tapu kayıtlarının getirtilmesi,

2-En eski tarihli ve tespit tarihinden 20 yıl önce çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, bu belgeler dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, bu tarihlerde dava konusu taşınmazda imar-ihya ve zilyetliğin devam edip etmediği belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası, hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumu, toprak yapısı, bitki örtüsü, varsa üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, sayısı, kapalılık durumu, çevresi incelenmeli, hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterir biçimde keşfe katılan orman bilirkişisinden ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir ek rapor alınması,

3- 3402 sayılı Kanunun 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin 03/07/2005 gün ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Kanunu ile değiştirilen 2. fıkrası hükümlerine göre yapılacağı düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu ve kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak, gerektiğinde tespit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyalarının getirtilmesi, alınacak bütün cevabi yazıların bu dosya arasına konulması,

Ayrıca dava dosyasının da 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

Ayrıca dava dosyasının da 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 20/03/2019 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9785, Karar No: 2019/4446, Tarih: 06.05.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/9785 E.  ,  2019/4446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanık hakkında düzenlenen vergi suçu ve vergi tekniği raporlarında, Ümraniye 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/661 Değ.iş nolu kararı ile yapılan aramada suça konu faturaların elde edildiği belirtilmiş ise de, dosyada arama kararı ve arama tutanağının aslı veya onaylı örneklerinin bulunmadığından Yargıtay denetimine esas olmak üzere dosyaya getirtilmesinden sonra iadesinin temini için, dava dosyasının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/22198, Karar No: 2022/24110, Tarih: 30.11.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/22198 E.  ,  2022/24110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, tehdit

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanığın hakaret eylemini aleni bir yer olan sokakta gerçekleştirmesine karşın, sanık hakkında TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanmaması,

2- Hükmün gerekçe bölümünde, sanığın birden fazla kişiye karşı tek eylem kapsamında hakaret ve tehdit suçlarını işlediğinin kabul edilmesi karşısında, hüküm fıkrasında sanığın eylemlerini birden fazla kişiye karşı, birden fazla gerçekleştirdiğinin belirtilmesi suretiyle çelişkiye neden olunması,

2- 02/12/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma hükümlerinin yeniden düzenlenmesi, sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alınması, hakaret suçunun ise, suç tarihi itibarıyla 5271 sayılı CMK’nın 253/3-son cümlesi uyarınca tehditle birlikte işlenmesi nedeniyle uzlaşma kapsamında bulunmadığının anlaşılması ve yeni düzenleme karşısında, hakaret ile tehdit suçları yönünden uzlaştırma önerisinde bulunulmasının gerektiği anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilip, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye farklı nedenle uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken aleyhe temyiz olmadığından, 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 30/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6171, Karar No: 2019/11340, Tarih: 11.11.2019

**15. Ceza Dairesi         2019/6171 E.  ,  2019/11340 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan şüpheli ... hakkında yürütülen soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla dosyanın Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 19/02/2019 tarihli ve 2018/9462 soruşturma, 2019/82 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/03/2019 tarihli ve 2019/6361 soruşturma, 2019/592 sayılı yetkisizlik kararı üzerine, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olarak belirlenmesine dair mercii Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 02/04/2019 tarihli ve 2019/450 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 05/07/2019 gün ve 94660652-105-16-7440-2019 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17/07/2019 gün ve 2019/74122 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 25/06/2018 tarihli ve 2018/3419 esas, 2018/4618 karar sayılı ilâmında "....Dairemizin 06.04.2015 tarih ve 2015/4473-23011 sayılı ilâmı ve daha birçok kararında da belirtildiği üzere, dolandırıcılık suçunun, iradesi fesada uğratılan kişinin yatırmış olduğu paranın fail tarafından çekildiği anda tamamlanacak olması nedeniyle suç yerinin de menfaatin temin edileceği yer olacağından hareketle...." şeklinde belirtildiği üzere, somut soruşturma dosyasına konu olayda, müştekinin "İnegöl Sahibinden" isimli sosyal medya hesabı üzerinden beğendiği tablet bilgisayarı almak için yaptığı görüşme sonucu gönderdiği paranın Ankara ilinde bulunan Akbanka ait ... Taksi Durağı ATM'sinden çekildiğinin tespit edilmesi karşısında, haksız menfaatin temin edildiği yerin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Şüpheli tarafından paranın çekildiği yerin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmadığından, kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülmekle, Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 02/04/2019 tarihli ve 2019/450 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 11/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16782, Karar No: 2013/20522, Tarih: 12.11.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/16782 E.  ,  2013/20522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, almakta olduğu yetim aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline, birikmiş aylıkların yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının almakta olduğu yetim aylığının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı, muvazaalı olarak boşandığı gerekçesi ile kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ve ödenmeyen aylıkların ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, ... 4. ASHM'nin 18.11.1999 tarihinde kesinleşen kararı ile boşandığı, davalı Kurum kontrol memurunun 28.09.2010 tarihinde Liman mahallesinde yaptığı tespit sonucu düzenlenen raporda; davacının oturduğu apartmanın altındaki kuaförün, eczacının ve komşularının davacının eşi ile birlikte 2,5 yıldır oturduğunu beyan ettiklerinin bildirildiği, ancak söz konusu kişilerin isimlerini vermek istemedikleri belirtilerek ... ve imzalı beyanlarının alınmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Somut olayda; mahkemece kontrol memuru raporunda belirtilen eczacı kuaför ve komşular ile tespit edilen adreslerdeki mahalle muhtarları dinlenilmeden, davacı ile boşandığı eşinin boşanmadan sonra birlikte yaşayıp yaşamadıkları açık bir şekilde ortaya konulmadan, eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle, kontrol memuru tarafından tespitin yapıldığı adreste bulunan kuaför, eczacı ve komşuların isimlerini saptayarak bu kişileri dinlemek, kontrol memurunca düzenlenen 28.09.2010 tarihli tespit tutanağı ile çelişen beyanlar bulunduğunda bu çelişkiyi kontrol memurundan sormak, davacının ve boşandığı eşinin, boşanmadan önceki ve sonraki adres değişikliklerini tarihleri ile birlikte nüfus müdürlüğünden istemek, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adreslerini de dikkate alarak, bu adreslerde zabıta marifetiyle davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadıkları ve geçimlerini nasıl sağladıkları hususlarında usulünce araştırma yaptırmak, söz konusu adreslerdeki muhtar ve komşuları re'sen dinleyerek bilgilerine başvurmak, davacı ve boşandığı eşinin tespit edilen adreslerdeki su, ..., telefon aboneliklerinin hangi tarihte ve kimin adına tesis edildiğini saptamak, ilgililerin seçmen bilgi kayıtlarını getirtmek, ayrıca davacının boşandığı eşinin 04.02.2011 tarihinde Özbekistan uyruklu olan kadın ile yaptığı evliliğin, kanuna karşı hile maksadı ile yapılıp yapılmadığı hususunu da dinlenilen tanıklardan sorarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.