muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/29193, Karar No: 2013/2981, Tarih: 14.02.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/29193 E.  ,  2013/2981 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, Kamu Malına Zarar Verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Okul içerisinde bulunan kantinden hırsızlık yapan suça sürüklenen çocuğun eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 142/1-a maddesine uyan suçu oluşturduğu, kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm bölümünde, hırsızlık suçundan kurulan hükümde uygulama maddesi 142/1-b olarak yazılmış ise de, hükmün gerekçesinden uygulama maddesinin 142/1-a yerine sehven 142/1-b olarak yazıldığı anlaşılmakla, uygulama maddesinin mahallinde 142/1-a olarak düzeltilmesi mümkün yazım hatası olduğu kabul edilmiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hırsızlık ve kamu malına zarar verme ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında kamu malına zarar verme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Suç Tarihi itibariyle 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'ın eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK.nun 142/1-a, 143, 31/2, 152/1-a, 31/2. maddelerinde tanımlanan hırsızlık ve kamu malına zarar verme suçları için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Kanunun 66. maddesinin 1. fıkrasının d bendi ile 2. fıkrası ve 67. maddesinin 4. fıkrasında belirtilen 11 yıl 3 ay olan genel dava zamanaşımının, suçun işlendiği 23.12.2005 gününden inceleme tarihine kadar geçmemiş olduğu anlaşılmakla, tebliğnamedeki suça sürüklenen çocuklar

T.C.

YARGITAY

2. Ceza Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Y A R G I T A Y İ L A M I

-2-

... ve ... hakkında hırsızlık ve kamu malına zarar verme suçlarından açılan davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine ilişkin görüşe iştirak edilmemiş, okul içerisinde bulunan kantinden hırsızlık yapan suça sürüklenen çocukların eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 142/1-a maddesine uyan suçu oluşturduğu, kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm bölümünde, hırsızlık suçundan kurulan hükümde uygulama maddesi 142/1-b olarak yazılmış ise de, hükmün gerekçesinden uygulama maddesinin 142/1-a yerine sehven 142/1-b olarak yazıldığı anlaşılmakla, uygulama maddesinin mahallinde 142/1-a olarak düzeltilmesi mümkün yazım hatası olduğu kabul edilmiş, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... hakkında kamu malına zarar verme suçundan iddianame ile açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, ek savunma hakkı verilmek suretiyle kamu malına zarar verme suçundan mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle 5271 sayılı CMK.nun 225/1. maddesine aykırı davranılması,

1- Suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... hakkında kamu malına zarar verme suçundan iddianame ile açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, ek savunma hakkı verilmek suretiyle kamu malına zarar verme suçundan mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle 5271 sayılı CMK.nun 225/1. maddesine aykırı davranılması,

2- Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 5395 Sayılı Kanunun 35/1. maddesi uyarınca sosyal inceleme raporu aldırılmadan, aynı Kanunun 35/3. maddesine göre de sosyal inceleme yaptırılmamasının gerekçesi gösterilmeden yazılı biçimde eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

3- 5237 sayılı TCK.nun 50/3.maddesinde daha önce hapis cezası ile mahkum olmayan 18 yaşını doldurmamış çocuklar ..., ... ve ...'in mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezalarının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrileceği belirtilmiş, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106/4.maddesinde "Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Her ne kadar 5237 sayılı TCK.nun 50/6.maddesinde seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde tedbire çevrilen kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verileceği belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan düzenlemeler karşısında 5237 sayılı TCK.nun 50/6. Maddesinin çocuklar yönünden

T.C.

YARGITAY

2. Ceza Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Y A R G I T A Y İ L A M I

-2-

uygulanamayacağı, hükmolunan seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde diğer seçenek tedbirlerden birine veya adli para cezasına karar verilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla kısa süreli hapis cezasından çevrilen seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde hapis cezasının tamamen veya kısmen infaz edileceği ihtarı yapılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi ,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 14.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4990, Karar No: 2008/3861, Tarih: 03.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/4990 E.  ,  2008/3861 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 17/12/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 03.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1869, Karar No: 2013/6957, Tarih: 16.04.2013

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2013/1869 E.  ,  2013/6957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit (icra takibinden sonra) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davacının dava dışı ... İthalat İhr Dış Tic İnş Tur San Ltd Şti'nin eski ortağı olduğunu, ortaklık sürecinde davacının şirketin ödemelerine kefil olarak senetlere imza attığını, senetlerin tamamının ödendiğini, davalı tarafından yapılan icra takibine dayanak senedin de şirketin borçlarından dolayı tanzim edilerek lehtar ... Türkiye Şubesi'ne verildiğini, borcun ödenmesi üzerine ekli tutanak ile senedin teslim alındığını, şirketin kasasına konulduğunu, daha sonra davacının şirketteki hisselerini devrederek şirketle ilişiğini kestiğini, tüm şirket evrakları ile birlikte takibe konu senedi de şirkete bıraktığını, senedin şirketin yeni sahibi tarafından yeniden tahsil gayesi ile şirket alacaklılarından davalıya davacının rızası dışında verildiğini, davalı tarafından Nevşehir 2.İcra Müdürlüğü'nün 2008/3858 sayılı dosyasından takip yapıldığını, takibe ve ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine icra dairesinin yetkisiz olduğuna karar verildiğinden takibin Ankara 31.İcra Müdürlüğü'nün 2008/12992 sayılı dosyasıyla devam ettiğini, davacının tüm malvarlığının haczedilerek bir kısım tahsilatlar yapıldığını, bu aşamada senet borçlusu ...a gönderilen ödeme emrinin tebliğinden sonra borcun ... tarafından icra takibi başladıktan sonra ödendiğinin ortaya çıktığını, dolayısıyla davalı asil tarafından borç tahsil edilmesine rağmen vekil tarafından takibe devam edilerek mükerrer tahsilata gidildiğini, icra takibinin iptali için İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın adi senet altındaki imzanın inkar edilmemiş olması nedeniyle usulden red edildiğini belirterek davacının icra dosyasına konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, mükerrer tahsilatların istirdatına, uğranılan zarara karşılık şimdilik 10.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı asil, davanın süresinde açılmadığını, davacının ibra edilmediğini, borcun ödenmediğini, borcun tamamının ödenerek ...un ibra edildiği iddiasının doğru olmadığını, müteselsil borçlarda alacaklının borçlulardan biri ile ibra sözleşmesi yapması halinde diğer borçluların borcunun devam edeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı asil, davanın süresinde açılmadığını, davacının ibra edilmediğini, borcun ödenmediğini, borcun tamamının ödenerek ...un ibra edildiği iddiasının doğru olmadığını, müteselsil borçlarda alacaklının borçlulardan biri ile ibra sözleşmesi yapması halinde diğer borçluların borcunun devam edeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre; tarihsiz protokol ile takip ve dava konusu yapılan senetlerden dolayı senet son hamili davalı tarafından senet keşidecisi olan .....Ltd Şti ile senet kefili olan ...un ibra edildiği, davacının bu senetlerde avalist olduğu, asıl borçlunun ibra edilmesi halinde bu ibradan avalistin de yararlanacağı gerekçesiyle davanın menfi tespit istemi yönünden kabulüne, davacının icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davacının maddi tazminata yönelik talebinin zarar iddiasının ispat edilmemesi nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, 16.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11618, Karar No: 2019/12807, Tarih: 17.06.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/11618 E.  ,  2019/12807 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

HÜKÜM : a) Sanığın basit yaralama suçundan mahkumiyetine dair; Bilecik 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.11.2018 gün, 2018/314 Esas ve 2018/512 Karar sayılı kararı

b) İstinaf başvurusunun esastan reddine dair; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 13/12/2018 gün ve 2018/2972 Esas, 2018/2738 Karar sayılı kararı

c) Temyiz isteminin reddine dair; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 05.04.2019 günlü ek kararı

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi'nin 05.04.2019 günlü, 2018/2972 Esas ve 2018/2738 Karar sayılı ek kararının sanık müdafii tarafından CMK'nin 296/2. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

“İlk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adli para cezalarına ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığına” ilişkin 5271 sayılı CMK’nin 286/2-d maddesindeki düzenlenmenin Anayasa Mahkemesinin 27.12.2018 gün ve 2018/71 Esas, 2018/118 Karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği anlaşılmış ise de; iptal kararının mahkemenin asıl karar tarihi olan 13.12.2018 tarihinden sonra, 15.02.2019 tarihinde, yürürlüğe girmiş olması ve Anayasa Mahkemesi iptal kararının geriye yürümesinin mümkün olmadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanık hakkında basit yaralama suçundan, verilen kararın türü gözetildiğinde, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nin 286/2-d maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adli para cezalarına ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi'nin 05.04.2019 tarihli temyiz isteminin reddine dair ek kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, 5271 sayılı CMK’nin 302/1. maddesi gereğince, isteme uygun olarak ek karara yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince “dosyanın Bilecik 2. Asliye Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8435, Karar No: 2022/1584, Tarih: 07.03.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/8435 E.  ,  2022/1584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 11.03.2020 tarih ve 2017/337 E. - 2020/185 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi asıl ve birleşen davalarda davacı, asıl davada karşı davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 2010/02969 tescil numaralı elbise tasarımının sahibi olduğunu, müvekkilinin ürettiği ürünün piyasada tutulması üzerine davalı tarafından müvekkilinden izin almaksızın üretimi yaptığını belirlediklerini, İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2011/27 D.İş dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını ileri sürerek 10.000.-TL maddi ve 10.000.-TL manevi tazminat ile 10.000.-TL itibar tazminatının hüküm altına alınmasını, davalının tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil eden fiillerinin durdurulmasını, önlenmesini, tecavüz yoluyla üretilen ürünlere ve üretim araçlarına el konulmasını talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, müvekkilinin davacının tasarımını üretmediği gibi satışa da sunmadığını, davacının zararına ilişkin iddialarının da inandırıcılıktan uzak olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, karşı davasında; dava konusu tasarımın önceden ve halen üretilen bir çok modelin belli bölümlerinin bir araya getirilmesinden oluştuğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığını iddia ederek, karşı davalı adına tescilli 2010/02969 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 554 sayılı KHK’nın 43/2 uyarınca tasarımın dilekçede belirtilen bölümleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davalarda davacı; aynı tescilli tasarımın ihlali iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; karşı dava mesnedi Bagen 2009 İlkbahar-Yaz kataloğundaki 7058 kodlu elbisenin, karşı davada hükümsüzlüğü istenen 2010/02969 tasarım ile ayniyet derecesinde benzer, 7047 kodlu elbise tasarımının ise aynı olarak tespit edildiğinden karşı davanın kabulü gerektiği, bu durumda asıl ve birleşen davalara dayanak 2010/02969 numaralı tasarımın yenilik vasfının bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle karşı davanın kabulüyle 2010/02969 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, bu tasarıma dayalı olarak açılan asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ve birleşen davalarda davacı-karşı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı ve birleşen davalarda davacı-karşı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Asıl ve birleşen davalar tescilli tasarıma tecavüzün tespiti ve tazminat istemine ilişkin, karşı dava ise, tescilli tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemece, karşı davalının sunduğu Bagen Tekstile ait ‘’2009 İlkbahar-Yaz Kreasyonu’’ kataloğu dikkate alınarak, karşı davanın kabulü ile tescilli tasarımının hükümsüzlüğüne, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı bir katalog yardımıyla ispat edilmek isteniliyor ise, sunulan kataloğun mutlaka tasarım başvurusundan önceki tarihteki bir dönemi kapsaması, baskı tarihinin de mutlaka bu tarihten önce olması gerekir.

Somut olayda, Dairemizin bozma ilamından önce ve sonra alınan bilirkişi raporlarında, hükümsüzlük davasına dayanak kataloğun kamuya arz tarihinin tespitine ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı gibi mahkemenin gerekçeli kararında da bu hususa ilişkin değerlendirme bulunmamaktadır. Bu durumda, hükümsüzlük davasına dayanak kataloğun basım tarihine yönelik davacı-karşı davalının itirazlarına ve davalı-karşı davacının bu hususun ispatına dayanak delillerinin toplanıp değerlendirilerek neticesine göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi isabetli olmamış olup, bu nedenle kararın asıl ve birleşen davalarda davacı-karşı davada davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, asıl ile birleşen davalara yönelik davacı vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, ... vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile asıl ve birleşen davalarda verilen kararın ... yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalara yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacı ve birleşen davalarda davacı-karşı davalı ...'a iadesine, 07/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1092, Karar No: 2017/3423, Tarih: 16.10.2017

**15. Hukuk Dairesi         2017/1092 E.  ,  2017/3423 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava eser sözleşmesi kapsamında işin tam bitirilmiş olduğunun tespiti ile davalı kooperatif tarafından geçici kesin kabullerin yapılması ve kooperatife verilen teminat mektuplarının iadesi ve iptâli, birleşen dava ise sözleşme kapsamında bakiye iş bedelinin, hakedişten mükerrer yapılan kesintinin, davalı adına yapılan ödemelerin ve işlemiş faizlerinin davalı kooperatiften tahsili talebine ilişkin olup, mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Davacı asıl davada işin tam bitirilmiş olduğunun tespiti ile davalı kooperatif tarafından geçici kesin kabullerin yapılması ve kooperatife verilen teminat mektuplarının iadesi ve iptâline karar verilmesini talep etmiş olup, bu taleplere ilişkin olarak sadece maktu peşin harç alınmış ise de teminat mektuplarının toplam bedeli 175.162,00 TL olduğu, işin bitirilmiş olduğunun tespiti ile kesin ve geçici kabullerin yapılması işleri de para ile değerlendirilebilen işlerden olduğu halde asıl davada talep edilen istemlerle ilgili alınması gereken nispi harç yatırılmamıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesine göre yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevî ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır. Aynı Yasa'nın 28/1. maddesinin a bendinde karar ve ilâm harcının dörtte birinin peşin geri kalanın kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği hükmü yer almakta olup yine aynı Kanun'un 32. maddesinde yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı emredici hükmü konulmuştur. 30. maddede ise muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla

olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır. 6100 sayılı HMK'da yapılan yollama nedeniyle 409'uncu maddenin yerini HMK 150. madde almıştır. Harçlar Kanunu ile ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, emredici nitelikte bulunduğundan mahkemece ve Yargıtay'ca re'sen nazara alınır.

Nispî karar ve ilâm harcına tabî davalarda, dava değeri üzerinden peşin nispî ilâm harcının alınması zorunludur. Uyarıya rağmen yatırılmaması halinde Harçlar Kanunu'nun 32. maddesine göre müteakip işlemler yapılamayacağından dava dosyasının işlemden kaldırılması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun en son 04.12.2013 gün 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilâmı ve Dairemizin yerleşik uygulamaları bu yöndedir.

Bu durumda mahkemece asıl davaya ilişkin olarak davacıya, işin tam bitirilmiş olduğunun tespiti ile davalı kooperatif tarafından geçici kesin kabullerin yapılmasına ilişkin taleplerinin değeri açıklattırılıp iadesini istediği 2 adet teminat mektubu bedeli toplamı 175.162,00 TL'ye eklenerek bulunacak toplam değer üzerinden yatırılması gereken nispî ilâm harcını yatırmak üzere uygun süre verilip, yatırılması halinde bundan sonra yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması, yatırılmaması halinde ise harcı yatırılmayan kısımlar yönünden dosyanın işlemden kaldırılması gerekirken kamu düzeninden olan harç hususu gözden kaçırılarak eksik harç tamamlattırılmadan davanın sonuçlandırılması doğru olmamıştır.

2- Birleşen dava ile ilgili olarak davacı yüklenici şirket tarafından davalı iş sahibi kooperatifin maliki olduğu ... ili Merkez ilçesi ... mevkii 1368 ada 54,55,58 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde 15 blok 360 daire ve işyeri yapımına dair 11.04.2000 tarihli sözleşmenin imzalanmadığını, sözleşme ve sonrasında düzenlenen protokoller gereği, işi davalı kooperatifin talebi doğrultusunda 9 blok 216 daire ve zemin kattaki dükkanlardan oluşan kısmını tamamladığını ve kullanıma hazır hale getirdiğini ancak işin geçici ve kesin kabullerinin yapılmadığını hakedişlerinden mükerrer kesinti yapıldığını, bakiye iş bedelinin ödenmediğini davalı adına yapılan ödemelerin geri verilmediğini belirterek 927.916,00 TL asıl alacak ve dava tarihine kadar işlemiş faizi 1.376.479,00 TL olmak üzere toplam 2.304.395,00 TL'nin tahsilini talep etmiş, davalı koooperatif ise yüklenici ile yapılan sözleşme, mutabakat zaptı ve sonrasında düzenlenen protokoller gereği edimini yerine getirdiğini ancak yüklenicinin yaptığı işte eksik ve ayıplar bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece alınan asıl ve ek raporlar dikkate alınarak tarafların ticari defter kayıtlarına göre yüklenicinin iş sahibi kooperatiften alacağının bulunmadığını, fazla tahsilatının bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 11.04.2000 tarihli sözleşmeden sonra 09.03.2005 tarihli mutabakat zaptı ile taraflar o tarih itibariyle yüklenicinin kalan net alacağını belirlemişlerdir. Ayrıca bu tutanakta yüklenicinin 3 kalem halinde 364.000,00 TL bedelli işleri de yapacağı kararlaştırılmış ve bu tarihli mutabakat zaptı ile önceki mutabakat zabıtları iptâl edilmiş ve