muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/8712, Karar No: 2011/17114, Tarih: 11.10.2011

**7. Ceza Dairesi         2008/8712 E.  ,  2011/17114 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sürücü belgesiz araç kullanmak suçundan sanık ...`in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 36/3, 765 sayılı Türk ceza kanununun 119, 72, 647 sayılı Cezaların İnfazı hakkında Kanunun 4.maddeleri uyarınca 457.720.000 Türk lirası hafif para cezası ile cezalandırılmasına dair, Bahçe Sulh Ceza Mahkemesinin 01.10.2003 tarihli ve 2003/111 esas, 2003/117 sayılı kararının infazı sırasında, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5349 sayılı Kanunla değişik 7/1.maddesi uyarınca eylemin yaptırımın idari para cezasına dönüştürülmesi sebebiyle sanığın 600,00 Yeni Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, aynı Mahkemenin 25.07.2005 tarihli ve 2003/111-117 sayılı ek kararına yönelik itirazın kabulü ile ek kararın kaldırılmasına, hafif hapis cezasının Cumhuriyet Savcılığınca idari para cezasına dönüştürülerek infazının sağlanmasına dair Osmaniye 1. Ağır Ceza mahkemesinin 03.03.2008 tarihli ve 2008/49 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 10.04.2008 gün ve 21226 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 05.05.2008 gün ve KYB. 2008-089720 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Mezkür ihbarnamede;

Tüm dosya kapsamına göre, hükmün kesinleşmesinden sonra 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 7.maddesinin başlığı, 5349 sayılı Kanunla "Hafif hapis ve hafif para cezalarının idari para cezasına dönüştürülmesi" olarak değiştirilmiş olup, aynı maddenin 1.fıkrasında, "Kanunlarda, hafif hapis veya hafif para cezası olarak öngörülen yaptırımlar idari para cezasına dönüştürülmüştür" 4.fıkrasında ise "Bu madde hükmüne göre idari para cezasına karar vermeye Cumhuriyet Savcısı yetkilidir" hükmüne yer verilmiş ise de, cezanın infazı sırasında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7.maddesi ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98/1.maddesindeki "Mahkumiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa, cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülür yada sonradan yürürlüğe giren kanun, hükümlünün lehinde olursa, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için hükmü veren mahkemeden karar istenir" hükümleri ile benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 7.Ceza Dairesinin 11.07.2005 gün 2005/1828-12314 sayılı ilamında da belirtildiği üzere 18.05.2005 gün ve 25819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5349 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3.maddesi ile değişik 5252 sayılı Kanunun 7.maddesi uyarınca sanığın eylemine uygulanabilecek müeyyidenin idari para cezasına dönüştürülmesi ve 5326 sayılı Kabahatler kanununun 24.maddesi gereğince idari yaptırımın mahkeme tarafından uygulanacak olması karşısında itirazın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Osmaniye 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 03.03.2008 gün ve 2008/49 müteferrik Esas - Karar sayılı kararının CMK`nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, anılan kararın kaldırılmasına, 11.10.2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3967, Karar No: 2007/933, Tarih: 30.01.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/3967 E.  ,  2007/933 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... Vs. aralarındaki istihkak davası hakkında Salihli İcra Mahkemesinden verilen 14.02.2006 gün ve 342/35 sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununun 4949 sayılı Yasanın 101. maddesiyle değişik 363. maddesi hükmüne göre; Yasa'nın yürürlüğe girdiği 30.7.2003 tarihinden sonra icra mahkemelerince verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 2.000.000.000 TL.’yi geçmesi gerekir.

İİK'na 4949 sayılı Yasa'nın 102. maddesiyle eklenen Ek 1. madde uyarınca da; bu parasal sınır, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tesbit ve ilan edilen yeniden değerlendirme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların (on milyon TL.) 10.00 –YTL’yi aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

2005 yılında bu parasal sınır 2.850.00 YTL. olarak uygulanmıştır. Öte yandan 18.11.2005 gün ve 25997 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen Maliye Bakanlığı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, 2006 yılı için belirlenen yeniden değerlendirme oranı % 9,8 olarak öngörülmüştür. Buna göre, 2006 yılında icra mahkemelerince istihkak davaları sonucunda verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 3.120.00. YTL.’sini geçmesi gerekir.

Somut olayda, temyiz konusu dava değeri 350.00.-YTL’dir.

Bu durumda hüküm kesin nitelik taşıdığından temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıdaki nedenlerle. davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, İİK'nun 363, 365/3 Eki 1. maddeleri uyarınca 30.01.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2759, Karar No: 2019/3359, Tarih: 02.04.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/2759 E.  ,  2019/3359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Tavşanlı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 06.09.2011 tarih ve 2011/867 esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında “2010 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kamu davası açılmış ise de; ...’nün 10.03.2011 tarih, 2011/3 sayılı vergi inceleme raporu ile sanık hakkında vergi ziyaı cezası kesilmesine karar verildiği, sanık hakkında sahte fatura kullanma suçundan verilmiş bir mütalaa bulunmadığı görülmekle, öncelikle durma kararı verilip, 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaanın verilip verilmeyeceği Vergi Dairesi Başkanlığından sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı ...... sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2671, Karar No: 2015/12967, Tarih: 30.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/2671 E.  ,  2015/12967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/01/2013

NUMARASI : 2013/441-2013/441

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn: Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3647, Karar No: 2021/3591, Tarih: 18.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/3647 E.  ,  2021/3591 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

...

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Dava, 18.01.2015- 18.03.2017 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. nezdindeki çalışmaları sebebi ile anılan dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının, 5335 sayılı Yasanın 30. maddesi uyarınca davacıdan tahsiline ilişkin borç tahakkuku yönünden kuruma borçlu olmadığının tespiti istemidir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davacının talebini kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kısmen kabulüne, davacının 17.01.2018 tarihli ve 861477 sayılı borç bildirim belgesi sebebi ile 192,66 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın ortadan kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

B-BAM KARARI

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın ortadan kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)5335 sayılı Kanunun 30. maddesindeki, "...Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz. Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri; ... d)Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar,... Hakkında uygulanmaz. (Ek fıkra: 10/1/2013-6385/2 md.) İkinci fıkraya göre emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilenlerin sigortalılıklarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi kabul edilerek ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylıkları yeniden bağlanır."

5510 sayılı Kanunun 96. maddesi yersiz ödemelerin geri alınmasını ''Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a)Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b)Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır. Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan %25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır. Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.'' şeklinde düzenlemiştir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmede, davacının yaşlılık aylığı aldığı dönemde çalıştığı ... Ltd.Şti.'nin hisselerinin tamamının 27.12.2013 tarihli ticaret sicil gazetesi ilanına göre Aydın Belediye Başkanlığı'na devredildiği ancak işyeri mahiyet kodunun 15.06.2017 tarihinde "kamu" şeklinde değiştirildiği, mahiyet kodu değiştikten sonra davacıya 5510 sayılı Kanunun 96. maddesi (b) fıkrasına göre borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. İşyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında yer alıp almadığı belirlenirken, dava dışı şirket mahiyet kodunun "kamu" şeklinde düzeltilmesi işleminin yapıldığı tarihin değil adı geçen Belediye Başkanlığı'na devredildiği tarihinin esas alınması gerektiği, davacının çalışmaya başladığı tarihte işyerinin devredilmiş olduğu ve 2013 yılından itibaren fiilen 5335 sayılı Kanun kapsamında olduğunun anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8150, Karar No: 2019/3837, Tarih: 01.04.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/8150 E.  ,  2019/3837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 27.03.2019 Çarşamba günü davalı vekili Av. ... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının işleteni olduğu ve davacı şirket tarafından trafik sigortalı aracın sebep olduğu kazada ölen 3. kişinin hak sahiplerine 36.852,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatını 15.04.2013 tarihinde ödediklerini, kazada davalıya ait araç sürücüsünün %50 kusurlu bulunduğunu ve sürücünün kaza anında 1,42 promil alkollü olduğunu, sigortalı aracın alkollü sevki nedeniyle davalıya rücu haklarını kullanmak için başlattıkları takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının ödemesinin dayanağı olan kazanın münhasıran alkolden meydana gelmediğini, davalı sürücüsünün kazada %50 ve ölen yayanın %50 kusurlu bulunduğunu, bu sebeple de davacının rücu hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının iptaline ve takibin 38.923,79 TL. üzerinden devamına; 36.852,00 TL. asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ödenen tazminatın, rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Somut olayda ise; davacının sigortaladığı davalıya ait araç sürücüsünün, karşıdan karşıya geçiş yapmakta olan yayaya çarptığı, yayanın asli ve davalı sürücüsünün tali kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ile saptanmış; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücüsü ile davacının yakınlarına ödeme yaptığı yayanın % 50'şer kusurlu olduğu, gerek ceza davasında alınan heyet raporu, gerekse mahkemenin aldığı 03.09.2015 tarihli heyet raporu ile saptanmıştır. Kazaya karışan davalı sürücüsü ile ölen yayanın eşit kusurlu olduğu mahkemenin kabulünde olduğu gibi, davacı ... şirketinin bu kusur oranlarını kabul ederek % 50 davalı kusuruna denk gelen tazminatı ölen yayanın yakınlarına ödediği görülmektedir.

Mahkeme tarafından benimsenen 03.09.2015 tarihli bilirkişi (içinde nörolog da bulunan) heyeti raporunda, kazanın münhasıran alkolden meydana gelmediği net biçimde saptanmış olmasına rağmen; mahkemenin, sürücünün alkollü olmaması halinde kazanın meydana gelmeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle, münhasırlık konusundaki bilirkişi heyeti görüşünün yerinde bulunmadığı gerekçesiyle, davacının rücu hakkının bulunduğuna karar verilmiştir.

Araç sürücüsünün alkollü olmasının güvenli sürüş yeteneğine ve kazanın oluşumuna etkisinin tespiti, tıbbi ve teknik değerlendirmeler gerektiren bir konu olup yorum yoluyla belirleme yapılmasının mümkün olmadığı; 03.09.2015 tarihli uzman bilirkişi heyeti tarafından, kazanın münhasıran alkolden meydana gelmediğinin teknik ve tıbbi verilerle desteklenerek saptandığı ve destek yayanında kazada kusurunun bulunması da gözetilmek suretiyle, davaya konu kazanın münhasıran alkolden meydana gelmediği ve davacı sigortacının rücu şartlarının oluşmadığı kabul edilip davanın

reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2.037,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 01/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.