muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/18852, Karar No: 2011/19444, Tarih: 23.11.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/18852 E.  ,  2011/19444 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kayseri 3. Aile Mahkemesi

TARİHİ :15.6.2010
Yargıtay — Esas No: 2014/21566, Karar No: 2015/14560, Tarih: 21.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/21566 E.  ,  2015/14560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karşıyaka 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 04/07/2014

NUMARASI : 2014/231-2014/213

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn: Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 21/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25299, Karar No: 2016/19555, Tarih: 08.11.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/25299 E.  ,  2016/19555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, davalıların 2014/1 değişik iş nolu dosyada yapılan keşif sırasında belirlendiği gibi şirketin faaliyetini kendi adlarına yapmak ve kazancı kendilerine malederek, işlevsiz bırakmaları nedeniyle resen tasfiye kararıyla tasfiyesine karar verilen ..... Şti.'nin müvekkillerine olan borçlarından müvekkillerine karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, görevsizlik kararı verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacılar vekili; müvekkillerinin davalıların kurucu ortak ve müdürü oldukları, kişisel yükümlülüklerden kurtulmak amacıyla ... Ticaret Sicilinde 389319-336901 sicil no kayıtlı olarak kurulup işlevsiz bırakılarak ..... Sicil Müdürlüğünce 07/06/2013 tarihi itibariyle resen tasfiye edilen ..... Şti.'nin faaliyet konusunu şirket adına yapmayıp sırf müvekkilleri ve diğer şirket alacaklarının alacaklarını ödemeden kaçınmak için şirketin faaliyet konusunu aynı imalathanede kendi adlarına resmi kurumlara bildirmeden, gayri resmi yaptıklarının 2014/1 değişik iş sayılı tespit dosyası ile tespit edildiğini, müvekkillerinin iş yerinin şirkete dönüştürüldükten sonra hak ettikleri ücret, tazminat ve alacaklarının ödenmemiş olması nedeniyle açılan davalarda tespit edilen alacakların davalılardan gerçek kişi işveren ... ile davalıların kurucu ortak ve müdürleri oldukları .... Şti'nden tazminine karar verildiğini, kararın Yargıtayca onanması üzerine Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğünün 2013/4072 esas ve 2013/ 4073 esas sayılı takip dosyalarında yapılan haciz işlemlerinde şirket yönünden bir menkul ya da gayrimenkul mala rastlanılmadığını, gerçek kişi işveren ...'ın araç ve taşınmazının kayıtlarına haciz şerhi konulduğunu, ... tarafından tespit edilen sorumluluk miktarları yönünden kısmen ödeme yapıldığını, şirketin sorumlu olduğu miktarlar yönünden ise ödeme yapılmadığını, icra dosyalarındaki haciz işlemlerine itirazda bulunulduğunu ve takip dosyaları ile tahsili istenen alacakların tahsili işlemlerinin engellenmiş olduğunu ileri sürerek, davalıların 2014/1 değişik iş nolu dosyada yapılan keşif sırasında belirlendiği gibi şirketin faaliyetini kendi adlarına yapmak ve kazancı kendilerine malederek, işlevsiz bırakmaları nedeniyle resen tasfiye kararıyla tasfiyesine karar verilen .... Şti.'nin müvekkillerine olan borçlarından müvekkillerine karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili; davanın ticaret mahkemesinde açılması gerektiğini, görev itirazında bulunduklarını, Mahkemenin 2012/39 esas ve 2012/38 esas sayılı işçilik alacaklarına yönelik dosyalarının kesin hüküm niteliği taşıdığını, davacıların dava açmakla hukuki yararlarının bulunmadığını, davacının taleplerinin açık olmadığını, açıklanması gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece iş mahkemesinin görevli olabilmesi için tarafların işçi ve işveren olması ve ayrıca uyuşmazlığın iş sözleşmesinden veya iş kanunundan kaynaklanmasının gerektiği, somut olayda davacılar ile davalılar arasındaki ihtilafın işçi işveren ilişkisinden kaynaklanmadığı gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacılar davalıların ortak ve müdürü oldukları .... Şti.' nin işçisi olarak çalışmışlardır. Davacıların iddiası, davalıların anılan işyerini devir ile işlettiklerine yönelik olup, talepleri de hizmet ilişkisinden kaynaklanan kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarına yöneliktir. Bu nedenle davacılar ile davalılar arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan bu davaya bakma görevi iş mahkemesine aittir. Yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 08/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11235, Karar No: 2023/5296, Tarih: 09.10.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/11235 E.  ,  2023/5296 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR SAYISI : 2021/270 E., 2021/3414 K.

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 29.11.2021 tarihli ve 2021/270 Esas, 2021/3414 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hükmolunan cezaların miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair 29.11.2021 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz istemlerinin, aynı Kanun'un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Küçükçekmece 1. Çocuk Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3401, Karar No: 2021/4468, Tarih: 13.09.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/3401 E.  ,  2021/4468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 17/04/2019 tarih ve 2019/İHK-3520 sayılı kararın , süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili;davalı ... nezdinde ... poliçesi ile sigortalı bulunan davacının desteği ... ...‘nun sevk ve idaresindeki motosiklet ile dava dışı ... ...’in sevk ve idaresindeki aracın çarpışması neticesinde 10/06/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının oğlu olan ... ...’nun vefat etmesi nedeniyle,müvekkilinin destekten yoksun kaldığını,sigorta şirketine tazminat ödenmesi için yapmış oldukları başvurunun sonuçsuz kaldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 3.000,00 TL cenaze ve defin giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,talebini bilirkişi raporu doğrultusunda yükseltmiştir.

Karşı taraf(davalı) vekili;cevap vermemiştir..

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılama sonucunda;davacı desteği kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden, konuya ilişkin 2017-17/1315 E, 2017/1239 K sayılı HGK kararı da dikkate alındığında, başvurunun reddine,karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyetince ;davacı vekilinin yapmış olduğu itirazların kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına,başvurunun kabulü ile 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 2.142,00 TL cenaze ve defin gideri olmak üzere toplam 9.142,00 TL tazminatın 26/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalı ... Sigorta A.Ş.’den alınarak davacıya verilmesine, cenaze ve defin giderine dair fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, itiraz hakem heyeti kararı davacı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

İtiraz Hakem Heyetince bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği,ancak, taraf vekillerince rapora karşı beyanda bulunulmadığı gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

İtiraz Hakem Heyetince bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği,ancak, taraf vekillerince rapora karşı beyanda bulunulmadığı gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Davacı vekili, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ve belirsiz alacak davası olarak 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 3.000,00 TL cenaze ve defin gideri talebinde bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetince 08/04/2019 tarihli bilirkişi raporu alınmış,bilirkişi raporu 08/04/2019 tarihinde taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili süresi içerisinde verdiği 11/04/2019 tarihli harçlandırılmış dilekçesi ile bilirkişi raporuna itirazlarını bildirmiş ve ıslaha ilişkin haklarını saklı tutarak HMK 107. maddesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebini bilirkişi raporu doğrultusunda artırmış,harç makbuzunu dilekçesi ekinde sunmuştur.

Davacı vekilinin talep artırım dilekçesinin ve harç makbuzunun Sigorta Tahkim Komisyonuna teslim edildiğine dair kaşeli evrakın dosya içerisinde bulunduğu anlaşıldığından İtiraz Hakem Heyetince davacının talep artırım dilekçesi dikkate alınmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-08/04/2019 tarihli aktüerya raporunda davacının kaza tarihindeki yaşı dikkate alınarak davacının bakiye ömür süresinin 8 yıl olduğu kabul edilmek suretiyle, hesaplama yapıldığı görülmektedir. Dairemiz'in yerleşmiş içtihatları gereği; bakiye ömür belirlenirken,artık somut gerçeklik varken varsayıma göre hesap yapılması uygun olmadığından destek gören davacı babanın rapor tarihindeki yaşına göre,bakiye ömrünün belirlenmesi gerekmektedir. O halde, davacının rapor tarihindeki yaşı gözetilerek, bakiye ömrünün belirlenmesi gerekirken, kaza tarihindeki yaşı esas alınmak suretiyle bu belirlemenin yapılması da doğru değildir.

4-Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Destek ... ...’nun avukat olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. 08/04/2019 tarihli aktüerya raporunda; desteğin aylık gelirinin ortalanma asgari ücretin 2 katına göre hesaplama yapıldığı, davacı vekilinin desteğin gelirinin belirlenmesi noktasında bilirkişi raporuna itiraz ettiği görülmektedir.

Davaya konu kazada ölen desteğin geliri bakımından ... ya da vergi dairesi gibi resmi kurumlardan araştırma yapılmadığı hususları gözetildiğinde; desteğin geliri için yapılan araştırma yetersizdir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Davaya konu kazada ölen desteğin geliri bakımından ... ya da vergi dairesi gibi resmi kurumlardan araştırma yapılmadığı hususları gözetildiğinde; desteğin geliri için yapılan araştırma yetersizdir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

O halde, desteğin 2007 yılından beri avukatlık yaptığı dikkate alınarak,desteğin varsa kaza tarihinden önceki ... hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştığı işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışması söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi,bu suretle temin edilen resmi belgelerdeki net kazançları dikkate alınarak tazminat hesabına esas gelirin net biçimde belirlenmesi, anılan yollarla gelirin saptanamadığı durumda ise, müteveffanın çalıştığı yer, mesleki tecrübesi vs. belirtilmek suretiyle gelirinin ne kadar olabileceğinin ilgili meslek odalarından sorularak belirlenebilecek gelir üzerinden tazminatın hesaplanması için aralarında hesap uzmanı, aktüer-hukukçu bilirkişilerin de yer aldığı bilirkişi heyetinden, desteğin ortalama elde edebileceği net gelirinin tespiti ve buna göre tazminatın belirlenmesine ilişkin olarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 13/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5104, Karar No: 2013/10935, Tarih: 27.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/5104 E.  ,  2013/10935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kuruma borçlu olmadığının tespitine, emekli maaşının ödenmesine, banka hesabından haksız olarak alınan meblağın istirdatı ile ödenmesine ve sağlık sigortasının kesilme kararının kaldırılarak devamına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin ... Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt

örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, davacının ve boşandığı eşinin ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacı ve boşandığı eşinin komşuları tespit edilip tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacının boşandığı eşinin kira sözleşmesinin her zaman oluşturulabilecek bir belge olması göz önünde bulundurularak ev sahibinin de tanık olarak bilgi ve görgüsüne başvurulmalı ve “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.