muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12620, Karar No: 2012/9002, Tarih: 24.05.2012

3- 5198 sayılı Yasa’nın 11. maddesi ile 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesinde 06.07.2004 tarihinde yapılan değişiklikle, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Yasa’nın 102. maddesinin de uygulanmayacağı öngörülmüştür. Dolayısıyla Kurumun sigorta primlerinden doğan alacakları, eskiden olduğu gibi Borçlar Yasası’nın 125. maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olacaktır. Zamanaşımı başlangıcı da Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi uyarınca ala­cağın muaccel olduğu, yani ödeme tarihinin son günü olacaktır. Örnek olarak, 2004 yılı 8. ay primi 30.09.2004 tarihine kadar ödeneceğinden, zamanaşımı süresi 01.10.2004 tarihinden başlayacak ve 01.10.2014 tarihinde sona erecektir.

HGK’nın 20.09.2006 gün ve 2006/546-565 sayılı Kararına göre;

“Burada önemli yön; yargılama sırasında meydana gelen bu yasa değişikliğinin söz konusu uyuşmazlıkta gözetilip gözetilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Kanunlarda aksine bir düzenleme yer almaması halinde zamanaşımı başlangıcı yönünden “zamanaşımının alacağın muaccel olduğu tarihte başlayacağı...”na ilişkin Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi hükmü dikkate alınmalıdır.

Muacceliyet anının belirlenmesi, zamanaşımının başlangıcının ve buna bağlı olarak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak yasa hükmünün saptanmasında önem taşı­maktadır.

Bir tanım vermek gerekirse muacceliyet, bir borç ilişkisinde, alacaklının edimi isteyebileceği ve borçlunun da bu isteme uyarak, edimi ifa etmekle yükümlü olduğu anı belirler. Bir başka deyişle, söz konusu anda borç, ifa kabiliyeti kazanır ve alacaklı yine o anda edimi kabul etmekle yükümlü olur. Bir alacağın ya da borcun muaccel olması, ilke olarak edimin ifası için öngörülmüş bulunan vadenin dolmasıyla gerçekleşir. Borcun ifası için öngörülen vade kanundan, işin özelliklerinden ya da dürüstlük kuralından çıkarılamıyorsa, bu durumda, BK m. 74 hükmü gereğince, borcun “hemen ifa ve derhal icrası talep edilebilir” hükmü uygulama bulacaktır.

506 sayılı Kanun’un 80. maddesi, prim borcunun en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödeneceğini, 6183 sayılı Kanun’un 102. maddesi, “amme alacağı, va­desinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı” hükme bağlanmıştır.

506 sayılı Kanun’un 80. maddesi ile prim borcunun vadesinin belirlenmiş olması karşısında, Kurum alacağının anılan tarihte muacceliyet kesbedeceği belirgindir.

Yargılamaya konu prim alacağının Kasım 1997 devresine tahakkuk ettirilmiş ve gecikme zammının bu tarih itibariyle başlatılmış olması karşısında, anılan devrede yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun’un 80. maddesi uyarınca, Kurum alacaklarının tahsilinde gözetilecek zamanaşımı süresi 6183 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca belirlenmelidir.

5198 sayılı Kanun’un 11. maddesi ile anılan Yasa’nın 80. maddesine getirilen düzenlemenin, yürürlük tarihi olan 06.07.2004 tarihinden sonra muaccel olan ala­caklara uygulanması gerekmektedir.

5198 sayılı Kanun’un 11. maddesi ile anılan Yasa’nın 80. maddesine getirilen düzenlemenin, yürürlük tarihi olan 06.07.2004 tarihinden sonra muaccel olan ala­caklara uygulanması gerekmektedir.

Yerel mahkemece, bu yön gözetilerek verilen direnme kararında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması ge­rekir.”

Öte yandan, Yargıtay Onuncu Hukuk Dairesi’nin 14.02.2008 gün ve 2007/25251-2008/1851 K. sayılı Kararına göre de; “İnceleme konusu davada; takibe ve dolayısıyla davaya konu olan prim borçları, 2000 yılının 3. ayı ile 12. ayları (12. ay dahil) arası döneme ilişkin olup, söz konusu bu borcun 31.01.2001 tarihi itibarıyla tamamen muaccel hale geldiği ve zamanaşımının da borcun muacceliyet tarihi itibarıyla değerlendirilmesi gerekeceği dikkate alındığında, bu durumda yukarıdaki açıklamalar da gözetilerek söz konusu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa’nın 80. maddesi ve 6183 sayılı Yasa’nın 102. maddeleri uyarınca zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu gözetilerek yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.”

4- Son olarak, 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesinde, yine 6183 sayılı Yasa’daki zamanaşımı süresinden vazgeçilmiş ve zamanaşımı süresi ile ilgili olarak özel bir düzenleme getirilmiştir. Madde hükmüne göre, “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir.” Madde metni muacceliyet tarihinin belirlenmesinde, dolayısıyla zamanaşımı süresinin başlangıcının tespitinde, Borçlar Yasası’nın uygulanmasına son vermiştir. Yasanın yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonraki primler için zaman­aşımı başlangıcı ödeme dönemini takip eden yılbaşından itibaren başlayacaktır. Genel olan bu tanımlama dışında istisnai olarak “Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise, mahkeme kararının kesinleşme tarihinden” itibaren, zamanaşımının on yıl olarak uygulanacağı hükmü getirilmiştir. Ayrıca, 5510 sayılı Ya­sa’nın 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalıların zamanaşımı ne­deniyle prim ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz, hükmü getirilerek primleri zamanaşımı nedeniyle sigortalılardan tahsil edilemeyen sigortalıların prim ödemeksizin yaşlılık aylığı bağlatması engellenmiştir.

SONUÇ: Hukuk devletinde, müktesep hakların korunması ile birlikte hukuk güvenliği de temel bir ilkedir. Öğretide de hukuk güvenliği temel bir ilke olarak kabul edilmiştir. Esasen, mevcut yasal düzenlemelere göre hareket eden kişilerin, bu yasal düzenlemeler nedeniyle tabi oldukları hukuki durumlarının yeni yasal düzenlemelerle değiştirilmemesi esastır. Anayasa Mahkemesi’nin, 30.11.2007, E.2006/61, K.2007/91, RG 23.02.2008, S.26796; ve 17.01.2008, E.2007/21, K.2008/40 sayılı kararlarına göre de, “hukuk güvenliği” hukuk devletinin temel unsurlarından biridir.

Örnek vermek gerekirse, işveren 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi hizmeti bulunan sigortalısını SSK’ya bildirmemişse, o dönemde 6183 sayılı Yasa uygulanacaktır. 01.01.1995 tarihinden itibaren 5 yıl sonra, 01.01.2000 ta­rihinde zamanaşımı süresi dolmuş olacağından zamanaşımı savunmasından yararlanır. Primleri ödemek zorunda değildir. Sigortalının, 5510 sayılı Yasa’nın yürürlük tarihinden sonra açacağı bir hizmet tespiti davasında da, işverenin işe giriş bildirgesi vermesi nedeniyle hak düşürücü süre geçmemiş olur ve hizmet tespitine karar verilirse, hüküm de örneğin 01.01.2012 tarihinde kesinleşirse, zamanaşımı süresi eski mevzuata göre dolmuş olan işveren, yeniden 10 yıllık bir zamanaşımı süresine tabi mi olacaktır? Burada kazanılmış hak ilkesi uyarınca yeni bir zamanaşımı süresi asla başlayamaz.

Prim borçlarının tahsilinde, zaman zaman 818 sayılı Borçlar Yasası veya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Yasa hükümleri uygulanmıştır. Her iki yasa hükümleri dikkate alındığında, sigortalının açacağı hizmet tespiti davası, işverenin prim borcu nedeniyle işlemeye başlayan zamanaşımı süresini kesmez. Başka bir anlatımla, açılmış bir hizmet tespiti davası da bu nedenle zamanaşımı süresinin işlemesine engel olmaz. Örneğimize dönersek, 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında bildirilmeyen hizmeti bulanan sigortalı 01.01.1995 tarihinde hizmet tespiti davası açsa dahi bu sigortalının hizmetine ilişkin primlerin zamanaşımı süresi 01.01.2000 tarihinde dolmuş olacaktır. Hizmet tespiti davasının 5510 sayılı Yasa’nın yürürlük tarihinden sonra kesinleştiği varsayılırsa, yine kazanılmış hak ilkesi ihlal edilecektir. Eski mevzuata göre başlayan ve işleyen zamanaşımı süresi hizmet tespiti davası ile kesilmediğine göre, bu davanın sonuçlanması, işverenin yeni mevzuatla getirilen yeni bir zamanaşımı süresine yeniden tabi tutulması hak ve nesafet kurallarına göre izah edilemez.

Somut olayda da, prim borcunun bir kesimi 2001 yılı 6. ayına aittir. Borcun doğduğu tarih itibarıyla 5 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir ve süre 01.01.2002 ta­rihinde işlemeye başlamış, zamanaşımı süresi 31.12.2006 tarihinde dolmuştur. Her olay, meydana geldiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmelidir. Eski mevzuata göre başlayan zamanaşımı süresi devam ettiği sırada, yeni bir yasal düzenleme gerekçe gösterilerek, zamanaşımı süresinin “borcun muaccel olduğu tarih” yerine, hizmet tespiti kararının kesinleştiği tarihten başlatılması, Yasa hükmünün, aksine bir düzenleme bulunmadığı halde geriye yürütülmesi, müktesep hakların or­tadan kaldırılması, hakkaniyete ve hukuk güvenliğine aykırı olduğundan, hükmün onanması gerektiği düşüncesiyle Sayın çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.

MuhalifBaşkan                 MuhalifÜye

MesutBALCI                                              Halil YILMAZ
Yargıtay — Esas No: 2015/10666, Karar No: 2016/4694, Tarih: 27.04.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/10666 E.  ,  2016/4694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .......FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/07/2015

NUMARASI : 2014/149-2015/69

Taraflar arasında görülen davada ...........Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06.07.2015 tarih ve 2014/149-2015/69 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ........ tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Türkiye'de 1923 yılından itibaren akaryakıt ürünleri, kimyasallar, gaz ve elektrik üretimi sektöründe faaliyette bulunduğunu, shell istasyonlarının sarı kırmızı renklerle özleştiğini, bu renklere ilişkin ve istasyon görünümlü 172805, 182654, 172441, 171959, 171862, 172644, 172353 nolu şekil markalarının ....... nezdinde tescilli olduğunu, bu markaların 04, 35 ve 37. sınıftaki mal ve hizmetleri kapsadığını, davalı tarafın müvekkili şirketin haberdar olduğu 2008/31605 ve 2008/31608 nolu şekil markalarının başvurularının itiraz sebebiyle reddedildiğini, ayrıca taraflar arasında ....... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2008/89 Esas sayılı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle açılan davada haksız rekabetin kabul edildiğini, davalının 2011/43888 nolu markayı adına tescil ettirdiğini, davalı markası ile müvekkilinin markaları arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, müvekkiline ait sarı kırmızı renkli akaryakıt istasyonlarını ve müvekkilinin "......." markasını akla getirdiğini, davalının müvekkilinin reklam gücünden ve itibarından yararlanma, haksız kazanç sağlama ve markadan kaynaklı itibarının zedelediğini, müvekkili markasının tanınmış markası olması sebebiyle davalının bundan faydalandığını, bu nedenle davalı adına tescilli "......." markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sözcük unsuruna daha çok önem veren renk ve şekil gibi tali unsurlara dayanarak markayı somutlaştırma alışkanlığı olmayan müvekkilinin iltibas yada haksız rekabet yaratmadığını, müvekkili markasının 04, 35, 39. sınıflarda tescilli iken davacı markalarının 04 ve 37. sınıflarda tescilli olduğunu, markalar arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, sarı kırmızı renkler nedeniyle çağrıştırma meydana gelse de "........" ve "........" markaları arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, karıştırılma riskinin olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca; somut olayda, davacı ve davalı markaları karşılaştırıldığında davacının markasında ön plana çıkan husus sarı ve kırmızı renkleridir, davalı markasında da, baskın karakter olarak sarı kırmızı renklerine ağırlık verildiği, her iki markaya bakan tüketicinin algısına göre renklerin ve sıralanış şeklinin önem arzettiği, davacının markasındaki geçen kelimelerin ayırt ediciliği düşük olduğundan davacı ve davalı markaları ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, davacı tarafın markalarının 04. sınıfta yer alan emtialarda davalı taraftan önce tescil edildiği, her iki markanın kullanıldığı sınıflar arasında yapılan incelemede amaçlarının benzer olduğu, kullanıcılarının aynı olduğu, satış noktalarının aynı olması ve aynı raflarda sergilenme ihtimali bulunması göz önüne alındığında, aynı tüketici kitlesine hitap ettikleri bu nedenle çağrıştırma ve bağlantı kurma suretiyle tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimalinin olduğu, davacının markası ayırt edicilik özelliği, tanıtım faaliyetleri, markanın bilinirlik düzeyi, kullanıldığı süre, tescillerinin kapsadığı coğrafi alan, markanın parasal değeri, firmanın büyüklüğü, çalışan sayısı, cirosu değerlendirildiğinde, davalının marka tescilinin yapıldığı tarih itibariyle tanınmış marka niteliğinde bulunduğu, davalının tescili haksız bir yarar sağlamak veya markanın itibarına zarar verme yada markanın ayırt edici karakterini zedeleme ihtimalinin olduğu, davacı markasının yüksek tanınmış seviyesi dikkate alındığında "shell" markasında ve istasyonlarında kullanılan sarı kırmızı şekil markasının varlığından davalının haberi olmamasının mümkün olmadığı, bu nedenle davalının tescili kötü niyetli kabul edileceği gerekçesiyle davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 27.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15297, Karar No: 2017/3192, Tarih: 28.03.2017

**13. Ceza Dairesi         2015/15297 E.  ,  2017/3192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Ceza verilmesine yer olmadığına

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç tarihleri 08.03.2012 ve bu tarihten yaklaşık 2-3 hafta öncesi olduğu halde, hüküm fıkrasında 5271 sayılı CMK'nın 232/2-c maddesine aykırı olarak 07.03.2012 olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Suça sürüklenen çocukların 18 yaşını doldurmamaları nedeniyle kapalı yapılması gereken 17.05.2013 ve 08.11.2013 tarihli duruşmaların, açık yapılması suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 185. maddesine aykırı davranılması, giderilme olanağı bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-UYAP'tan alınan nüfus kaydına göre, suça sürüklenen çocuk ...'un 11.09.2014 tarihinde öldüğünün anlaşılmış olması karşısında, CMK'nın 223/8 ve 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddeleri uyarınca kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinde zorunlululuk bulunması,

2-Suça sürüklenen çocuklar ... ile ...'nun aynı okuldan 2-3 hafta ara ile hırsızlık yaptıklarının anlaşılmasına göre, TCK'nın 43/1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanması ile tek bir hırsızlık suçundan, dolayısıyla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 5/1-a maddesinde yer alan danışmanlık tedbirinin suça sürüklenen çocuklar hakkında bir kez uygulanması yerine, yazılı şekilde iki kez uygulanmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ..., ... ile ... müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 28.03.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/7743, Karar No: 2006/588, Tarih: 08.02.2006

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2005/7743 E.  ,  2006/588 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat ... ile davalı ... .... Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı ile davalı asil dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edildikten sonra gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava iş bedelinin ödenmeyen kısmının tahsili için başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durması nedeniyle itirazın iptali icra takibinin devamı istemiyle açılmış, mahkemece verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenicinin tüm, davalı iş sahibinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki 15.10.2002 tarihli sözleşme ekindeki listede davalıya ait daireye davacı yüklenici tarafından çelik kapı yapılması da kararlaştırılmış, çelik kapının bedeli 650 milyon TL. olarak kabul edilmiştir. Davalı iş sahibi çelik kapının takılmadığını savunmuş, davacı yüklenici vekili ise bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde çelik kapının iş sahibinin isteği doğrultusunda takılmadığını iddia etmiştir. Davacı taraf bu iddiasını kanıtlayacak bir delil dosyaya sunmadığından ve çelik kapının takılmadığı hususunda da uyuşmazlık bulunmadığından, davacının iş bedeli nedeniyle alacağı hesaplanırken 650 milyon TL çelik kapı bedelinin düşülmemesi doğru olmamıştır.

3-Taraflar arasındaki sözleşmede mutfakta kullanılabilecek ankastra aksesuar ve aplik tutarlarının bedele dahil olmadığı, bunların bedellerinin yüklenici tarafından ayrıca talep edileceği belirtilmiştir. Mutfakta kullanılan ankastra aksesuar ve apliklerin ... Ltd.Şti.nden 7.680.000.000 TL.ye alındığı dosyadaki davalı tarafa ait 17 numaralı delil olan belge fotokopisinden anlaşılmaktadır. Bu bedel yargılama sırasında tanık olarak dinlenen ... Ltd.Şti. temsilcisi ... tarafından da doğrulanmıştır. Davacı yüklenici bu eşyalar konusunda davalı iş sahibine kestiği faturada mutfak için satın alınan makinelerin ve davlumbazın bedelini 7.991.550.000 TL göstermiştir. Davacının iş bedeli nedeniyle olan alacağı hesaplanırken davacı tarafından davalıya kesilen faturadaki 7.991.550.000 TL dikkate alınmıştır. Yukarıda açıklandığı şekilde bu konuda ... Ltd.Şti.’ne davacının ödediği bedel 7.680.000.000 TL olduğu halde, bu bedel yerine daha fazla olan ve yasal dayanağı bulunmayan faturadaki 7.991.550.000 TL.nin hesaba dahil edilmesi ve davalıdan aradaki fark kadar 311.550.000 TL. fazla tahsile karar verilmesi de hatalı olmuştur. Mahkemece yapılacak iş; yukarıda iki kalem halinde belirtilen toplam 961.550.000 TL.nin de karar altına alınan iş bedelinden düşülerek, kalan miktar yönünden davanın kabul edilmesinden ibarettir. Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davacı yüklenicinin tüm, davalı iş sahibinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2.ve 3.bentler uyarınca kararın davalı yararına BOZULMASINA, davalı duruşmada vekille temsil olunmadığından davalı yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 8.2.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2256, Karar No: 2013/9871, Tarih: 16.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/2256 E.  ,  2013/9871 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kurum işleminin iptaliyle, kesilen yetim aylığının yeniden bağlanmasına, davalı kuruma borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli

aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.