muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/380, Karar No: 2023/3513, Tarih: 21.06.2023

Uyuşmazlık; karşı boşanma davasında evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanmaya hükmedilmesi, kusur belirlemesi, kadının manevî tazminat talebinin reddinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 166 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 174 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi, 371 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-karşı davacı kadın vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7448, Karar No: 2020/4837, Tarih: 09.06.2020

**5. Hukuk Dairesi         2019/7448 E.  ,  2020/4837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleştirilen dava ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3. maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleştirilen dava ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; kısmen badem kısmen fıstık bahçesi niteliğindeki Batman İli, Gercüş İlçesi, Yemişli Köyü 106 ada 32 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile el atma tarihi olan 2013 tarihinden itibaren hesaplanan ecrimisil bedeli üzerinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nun 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 09/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6174, Karar No: 2015/3334, Tarih: 15.06.2015

**15. Hukuk Dairesi         2014/6174 E.  ,  2015/3334 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul/Anadolu 1. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :24.06.2014

Numarası :2011/715-2014/224

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, iş bedelinin tahsili istemiyle açılmış, mahkemece davacının ıslah talebi de nazara alınarak, davanın kabulü ile 134.733,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline dair verilen karar davalı iş sahibi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalı Kartal Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından davacı yükleniciye yazılan 06.07.2010 tarihli yazı ile Belediyenin ihtiyacı olan 24 kalem paket biyolojik arıtma tesisi alımı ve montajı işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihale edileceği bildirilerek bu işin yaklaşık maliyetinin hesaplanması için KDV hariç birim fiyatlarının teklif olarak bildirilmesi istenmiş, davacı yüklenici aynı tarihli yaklaşık maliyet tablosunda işin toplam 34.768,20 TL bedelle yapılabileceğini bildirmiş, her bir kalem işin birim fiyatlarından oluşan teklif fiyatı davalı iş sahibi tarafından benimsendiğinden yüklenici işe başlayarak bir kısım işleri ikmâl etmiştir.

Yüklenici tarafından yaklaşık maliyeti belirlenen işler dışında davalının talebi ile sosyal tesiste bulunan yüzme havuzu (büyük ve çocuk yüzme havuzu) söküm ve tadilât işleri ile yaklaşık maliyet bildirimi istenen paket biyolojik arıtma tesisi alımı ve montajı işinden başka işler de yapılmıştır. Davacı yüklenici tarafından yaklaşık maliyeti bildirilen işler yönünden iş bedelinin yapıldığı yılın fiyatlarını yansıtan teklif fiyatlarına göre hesaplanması zorunludur. Sözleşme kapsamı dışında ve davalı idarenin talebi ile yapılan işler bedelinin ise vekâletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan 15.04.2013 günlü bilirkişi raporunda yaklaşık maliyete esas birim fiyatları bildirilen işler ile sözleşme dışı yapılan işlerin ayrımı yapılmadan tüm işlerin keşif tarihi itibariyle (04.01.2013) piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi ve mahkemece bu rapora dayanarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Mahkemece hükme esas alınan 15.04.2013 günlü bilirkişi raporunda yaklaşık maliyete esas birim fiyatları bildirilen işler ile sözleşme dışı yapılan işlerin ayrımı yapılmadan tüm işlerin keşif tarihi itibariyle (04.01.2013) piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi ve mahkemece bu rapora dayanarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş paket biyolojik arıtma tesisi alımı ve montajı işinde yaklaşık maliyete esas olmak üzere bildirilen birim fiyatları, bunun dışında sözleşme harici yapılan işler yönünden ise BK 410 ve devamı maddeleri uyarınca işin yapıldığı yıl olan 2011 yılı mahalli piyasa rayiçleri esas alınmak suretiyle iş bedelinin bilirkişilerden alınacak ek raporla belirlenmesi ve sonucuna göre hüküm kurulmasından ibarettir.

Davacı, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin dava ve talep haklarını saklı tutarak 50.000,00 TL'nin tahsilini istemiş, daha sonra bilirkişi raporu ile belirlenen miktar üzerinden harcı tamamlayarak müddeabihi 134.733,00 TL'ye arttırmıştır. Dava tarihinden önce davalı usülen temerrüde düşürülmediğinden asıl davada talep edilen 50.000,00 TL'ye dava tarihinden, müddeabihin artırılan kısmına ise harçlandırma tarihi olan 18.06.2014 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken hüküm altına alınan alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmüş olması da kabul şekli açısından bozma nedeni sayılmıştır.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 15.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11997, Karar No: 2013/19079, Tarih: 16.12.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/11997 E.  ,  2013/19079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ve müşterekleri ile ... ve ... ... dahili davalılar ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescili davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 20.10.2009 gün ve 278/225 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 110 ada 52 parsel üzerindeki 1/2 payın miras bırakan ...’ye ait olduğunu, taşınmaz üzerinde 1/2 diğer pay sahibi İsmail oğlu Hacı Ahmet’in kim olduğunun bilinmediğini, taşınmazın 1955 yılında satın alındığını, dava tarihine kadar tamamının miras bırakan ile vekil edenleri tarafından kullanıldığını açıklayarak 743 sayılı TKM.nin 639/2. (4721 sayılı TMK.713/2) maddesi uyarınca, taşınmazın 1/2 payının iptaliyle vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, kazanma koşullarının gerçekleşmediğini, davalı ... vekili, pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Davaya dâhil edilen ... ile ..., davayı kabul ettiklerini, taşınmazın davacılara ait olduğunu bildirmiş, bir kısım dâhili davalılar, parselin tamamını davacıların kullandığını, öncesinin Hacı Ahmet Değirmencizade’ye ait olduğunu ileri sürmüşler, bir kısım davalıların açık adresi tespit edilemediğinden ilanen tebligat yoluna gidilmiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, TMK.nun 713/2.maddesi uyarınca 110 ada 52 parsel üzerindeki İsmail oğlu Hacı Ahmet adına kayıtlı 1/2 payın iptaliyle mirasçılık belgesindeki payları oranında davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 110 ada 52 parsel üzerindeki 1/2 pay, 20.12.1968 tarihinde kadastro yoluyla İsmail oğlu Hacı Ahmet adına tespit ve tescil edilmiş, kayıt maliki Hacı Ahmet 1936 yılında ölmüştür.

Dava dilekçesindeki açıklamalar ile yargılama sırasındaki beyanlara göre dava; TMK.nun 713/2.maddesi uyarınca; tapu kaydından malikin kim olduğunun anlaşılamaması nedenine dayalı pay iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar talep ve dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Dava dilekçesindeki açıklamalar ile yargılama sırasındaki beyanlara göre dava; TMK.nun 713/2.maddesi uyarınca; tapu kaydından malikin kim olduğunun anlaşılamaması nedenine dayalı pay iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar talep ve dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Davacılar vekili dava dilekçesinde, açıkça tapuda kayıt maliki Hacı Ahmet isimli kişinin kim olduğunun bilinemediğini, satın alındığı 1955 yılından, dava tarihine kadar nizasız olarak, koşullarına uygun tasarruf edildiğini açıklayarak istekte bulunmuştur. Dava dilekçesinde, TMK.nun 713/2 maddesinde yazılı “…tapu kaydından malikin kim olduğunun anlaşılamaması…” nedenine dayanılmış ise de aynı madde yazılı “ölüm” nedenine açıkça dayanılmamıştır. Mahkemece, davacı tarafa yukarıdaki maddede yazılı nedenlerinden hangisine dayandığı sorulmamış, 6100 sayılı HMK'nun 31 (1086 sayılı HUMK'nun 75/2) maddesi uyarınca dava nedeni açıklaması için süre ve imkan tanınmamıştır.

Bilindiği üzere ve kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nun 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir. Anılan maddede, “aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir” hükmüne yer verilmiştir. Kanun maddesinde yazılı her iki neden ispat koşulları nedeniyle ayrı davaların konusudur. Kanunun açık hükmü dikkate alındığında tapu sicilinden malikin kim olduğunun anlaşılamaması hali; taşınmaz malın sahibinin kim olduğunun bilinmesine yarayacak, kimliğini ortaya koyacak gerekli bilgi ve belgelerin tapu sicilinden (kütüğünden) çıkarılmasının imkânsız olmasıdır. (Yargıtay HGK.nun 10.4.1991 tarih 1991/8-51 Esas, 194 Karar ve 15.04.2011 tarih 2011/8-111 Esas, 2011/180 Karar sayılı ilamları). Genel olarak, gerekli dikkati gösteren herkesin kayıtlarda malikin kim olduğunu anlayamayacağı hallerde tapu sicilinde yazılı olan malikin bilinmediğinin kabulü gerekir. Ayrıca, tapu kütüğünde malik sütununun boş bırakılması, silinmesi ve yeniden yazılmaması, soyut ve nam-ı mevhum adına (mevcut olmayan hayali kişi) yazılması, hiç yaşamamış ve kaydının herhangi bir yerde bulunmamış olması, malik adının müphem, yetersiz ve soyut gösterilmiş olması gibi durumlarda malikin kim olduğunun anlaşılamadığı kabul edilir.

Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gibi taleple bağlılık ilkesi de ihlal edilmiştir. Şöyle ki; “taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan HMK.nun 26. (HUMK.nun m. 74) maddesine göre “hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” HUMK.nun 74,75 ve 76. maddeleri uyarınca (6100 sayılı HMK.nun 26, 33 m.) hakim, tarafların hukuki tavsifi ile bağlı olmayıp, Türk Kanunlarını re'sen uygulamakla yükümlüdür. Hâkimin tarafların bildirdikleri vakıalar ile bağlı olması bu kurala aykırı değildir. Çünkü tarafların bildirdikleri vakıalara uygulanacak hukuk kaidesini bulmak ve uygulamak tamamen Hâkimin işidir. Taraflar ileri sürdükleri vakıaların mahiyeti hakkında yapmış oldukları hukuki tavsif ve sebepler hâkime yardımcı olursa da bunlarla asla bağlı değildir. (Bkz. Prof Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü Üçüncü Baskı Sayfa 348; Prof. Dr. Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku Cilt: 1, Sayfa 200). Dava dilekçesinin tavsifi Hâkime ait olup, tarafların iddia ve savunmaları doğru algılanmalıdır.

Davada TMK'nun 713/2.maddesinde yazılı ölüm sebebine de dayanıldığı anlaşıldığına göre, somut olayda çözümlenmesi gereken öncelikli sorun; eldeki temyiz incelemesinin yapıldığı aşamada yerel mahkemenin kararına dayanak oluşturan hükmün TMK.nun 713/2. fıkrasındaki; “…ölmüş…” sözcüğünün Anayasa Mahkemesince iptaline ilişkin kararı ve bu karar yayımlanana kadar hükmün yürürlüğünün durdurulması kararının eldeki davaya etkisinin ne olacağı hususudur.

Davaya dayanak oluşturan TMK.nun 713/2. fıkrasında yer alan “…ölmüş…” sözcüğünün, “Anayasa Mahkemesinin 17.3.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline, bu sözcüğün uygulanmasından doğacak sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi ve iptal kararının sonuçsuz kalmaması için kararın Resmi Gazetede yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına 17.3.2011 tarihinde karar verilmiştir.”

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Özelliği ve Geriye Yürümezliğinin İrdelenmesi;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153/2. fıkrasında; Anayasa Mahkemesinin, bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceğini vurguladıktan sonra aynı maddenin 5. fıkrasında da “iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği” açıklanmıştır.

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Özelliği ve Geriye Yürümezliğinin İrdelenmesi;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153/2. fıkrasında; Anayasa Mahkemesinin, bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceğini vurguladıktan sonra aynı maddenin 5. fıkrasında da “iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği” açıklanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararları, İdari Yargıda verilen iptal kararlarından farklı bir özelliğe sahiptir. İdari Yargıda asıl olan iptal kararlarının geriye yürümesi yani iptal edilen idari işlemin doğduğu andan itibaren yok sayılması esas alınmasına karşın, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümemesi asıldır. Bu bakımdan İdari Yargıdaki iptal kararları beyan edici, açıklayıcı nitelikte olduğu halde Türk Anayasa Yargısındaki iptal kararları genelde kurucu (inşai-yenilik doğurucu) niteliktedir.

Türk Anayasa sisteminde benimsenen iptal kararının geriye yürümezliği kuralının getiriliş amacı, kazanılmış hakları ve hukuksal güvenliği ortadan kaldırıcı ya da toplumun ... anlayışını zedeleyici sonuçlar doğurmasından kaygı duyulmasını önlemek, Devlete olan güven duygularını sarsmamak, Devlet yaşamında hukuk kargaşasına neden olmamak, hukuk güvenliğini ve istikrarını sağlamak olarak özetlenebilir.

Bu bakımdan iptal kararlarının geriye yürümezliği ilkesi, kabul edilen önemli bir ilkedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi; 12.12.1989 gün ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararında, “Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar ki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.” denilmek suretiyle konunun önemi vurgulanmıştır.

Esasen bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde, tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların (kazanılmış hakların) korunması Hukuk Devletinin bir gereğidir. O nedenle hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bulunan kazanılmış haklara Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün geriye yürüyemeyeceğinin (ceza mahkûmiyetlerinde durum farklıdır) kabulü kaçınılmazdır.

Bu durumda kazanılmış haklar kavramı Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir.

Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar, Anayasanın 2. maddesinde ifadesini bulan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir Hukuk Devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve bu nedenle kabul edilemez.

Bu durumda kazanılmış haklar kavramı Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir.

Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar, Anayasanın 2. maddesinde ifadesini bulan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir Hukuk Devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve bu nedenle kabul edilemez.

Anayasa Mahkemesinin 19.12.1989 gün ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar sayılı kararında aynen; “bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların korunması Hukuk Devletinin gereği olduğunu” vurgulamaktadır.

Bu karara paralel olarak Danıştay’da; 16.12.1966 tarih ve 1963/386 Esas, 1966/1642 Karar sayılı kararında; “iptal kararları geriye yürümez” kuralının kazanılmış hakları saklı tutmak, hukuk kararlılığı ve dolayısıyla kamu düzenini korumak amacıyla getirildiği görüşü benimsenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararları, kural olarak Resmi Gazetede yayımlandıkları tarihten itibaren ve geleceğe dönük olarak hukuki sonuçlar doğurmaktadırlar. Bu nedenledir ki, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce iptal edilen yasa kuralına dayanılarak verilen ve kesinleşmiş mahkeme kararının Anayasa Mahkemesi kararından etkilenemeyeceği açıktır. Yani Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının, iptal edilen yasa kuralına dayanılarak daha önce verilip kesinleşmiş olan hükme etkili olması olanaklı değildir.

Saptanan bu olgular karşısında Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının ya da kanunların geriye yürümezliği ilkesinin istisnalarını kamu düzeni, genel ahlak kuralları ile kazanılmış hak ilkesi oluşturmaktadır. Kazanılmış (müktesep) hakkın söz konusu olduğu durumlarda Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının uygulanamayacağı kabul edilmektedir.

Eldeki dosyada söz konusu olan somut olaya gelince: TMK.nun 713/2. fıkrasında açıklanan üç ayrı hukuki sebepten biri olan “…ölmüş…” sözcüğünün Anayasa Mahkemesince iptalinden sonra elde bulunan veya açılacak olan davalara etkisinin ne olacağı üzerinde durulması gerekmektedir. TMK.nun 713/1. fıkrasında; “tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.” denilmiştir.

Aynı maddenin 2. fıkrasında ise; “aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir” amir hükmüne yer verilmiştir.