muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9349, Karar No: 2021/17095, Tarih: 30.12.2021

6. Belirtmek gerekir ki yararlanıcının herhangi bir maddi katkısı bulunmayan sosyal yardımlar ile hizmetler ve yararlanıcının maddi katkısı bulunan sosyal sigortalar olarak ikiye ayrılan sosyal güvenlik, özünde hukuki koşulları gerçekleştiğinde bu araçlardan gelecek parasal karşılığı/ödenceyi talep hakkı olarak tanımlanabilir. Sosyal güvenlik ödenceleri parasal bir karşılığa tekabül ettiği için, anayasal mülkiyet hakkının temel ölçütü olan ekonomik bir değer teşkil etmektedir. Bu yönüyle, sosyal güvenlik hakkı değil ama içinde bulunulan sosyal güvenlik pozisyonundan kaynaklanan maddi talepler mülkiyet hakkı kapsamında korunmaktadır. Parayla ölçülebilen neredeyse her değeri kapsayan ve dolayısıyla devasa bir uygulanabilirlik spektrumu bulunan anayasal mülkiyet hakkının koruduğu değerler arasında kişilerin sosyal güvenlik hukukundaki (mevcut ya da beklenen) statüleri de yer almaktadır. Hukuki koşulları gerçekleştiğinde, sosyal yardımlar ile hizmetler ve sosyal sigortalar kapsamında hak edilen ödemeleri talep hakkı doğar. AYM ve AİHM anayasal mülkiyet hakkı kapsamında bu talep hakkını korumaktadır. (Mülkiyet Hakkı. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-6. s: 42-43-85, Yasemin Mutlu Başvurusu, No. 2013/1426, 25/3/2014, para. 38; Emel Kavas Başvurusu, No.2013/8032, 09.09.2015, para. 29; Ferda Yeşiltepe Başvurusu, Genel Kurul, No. 2014/7621, 25/7/2017, para. 46.).

Miras, miras bırakanın ölümü anında kendiliğinden mirasçılara geçer. Mirasçılar ve tereke, ölüm anına göre belirlenir(4721 sayılı TMK. Mad. 575). Kısaca miras hakkı, murisin ölümü ile doğar. Bu nedenle mirasçının bu hakkı kullanması, ölüm ile gerçekleşir. Babadan dolayı yetim aylığı, babanın ölümü ile doğar, ancak bağlanmanın hukuki koşulları sonradan gerçekleşebilir. Bu hukuki koşullardan biri ise hak sahibi kızın ... olması, evli ise boşanması veya eşinin ölmesidir.

7. Davanın yasal dayanağını oluşturan yasal mevzuata gelince;

4956 sayılı Yasa, 08.08.2001 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş ve bu kez 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesi "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 46/2 maddesine, "Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir." hükmü getirilmiştir. 4956 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen Ek madde 3'e göre 2926 sayılı Yasa kapsamında olanlar bakımından 1479 sayılı Yasa hükümleri uygulanacaktır.

Kurumun bu yasal değişiklikler sırasında kız çocukları bakımından uygulamasına gelince; davalı Kurum, 4956 sayılı Yasa ile 08.08.2003 tarihinde yapılan değişiklikten sonra, 45/2. madde hükmünde yer alan " bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine " aylık bağlanır" hükmünü dikkate alarak, 08.08. 2003 tarihinden sonra hak sahipleri yararına getirilen yasal düzenleme uyarınca bu tarihten önce ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına da ölüm aylığı bağlamıştır. Kurum, farklı sigortalılık kanunlarına göre bağlanan aylıklar söz konusu olduğundan 1479 sayılı Yasanın 46/2 maddesini hiçbir zaman uygulamamıştır. Zira, 1479 Yasanın 46/2. maddesi aynı yasa kapsamında hem ana veya baba ile kocadan hak edilen aylıklardan fazla olanın bağlanacağını ifade etmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu 2011/58 sayılı genelgesinin 90. sayfasında yer alan örnek:3 te, "5434 sayılı Yasaya göre eşten ve 1479 sayılı Yasaya göre babadan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesinden aynı anda ölüm aylığı alınabileceğini, Aynı genelgenin 99. sayfasında, "eşten 506, anneden 5434 ve babadan 1479 sayılı yasalar kapsamında her üç aylığın tam olarak bağlanabileceğini örnek göstermiştir.

Davalı Kurum, yeni bir yasal düzenleme olmadığı halde 2013/26 sayılı Genelgesiyle farklı uygulamaya başlamış, 1479 sayılı Yasa ile ilgili olarak, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemleri içerisinde ölen sigortalılar yönünden, sigortalının geçimini sağlayacak bir geliri bulunmama koşulu varsa aylık bağlanacağını kabul etmiştir. Genelge, 04.10.2000-07.08.2001 ve 08.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen sigortalılar bakımından da, "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağını düzenlemiştir.

Davalı Kurum, 04.10.2000-01.08.2001 ve 07.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına aylık bağlamış ve daha önce bağlanan aylıklara, ölen eşlerinden dolayı 5434 veya 506 sayılı Yasalardan bağlanan ölüm aylığının engel olmadığını kabul etmiştir. Kız çocuklarına dönemlerde ölen ana veya babalarından dolayı 1479 sayılı Yasa kapsamında bağlanan aylıklar için iptal işlemi yapılmamıştır.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Son olarak, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" ile, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001- 01.08.2003 dönemlerinde ölenlerin kız çocuklarına gelir testi yapılmadan, kendi sigortalılıkları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan gelir ve aylık almamaları halinde ölüm aylıklarının bağlanmasına Yönetim Kurulunca karar verildiğini bildirmiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2016 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Davanın reddine karar veren mahkemeler, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararlarına dayalı olarak 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 46/2 maddesine göre hem kocadan hem ana veya babadan aylığı hak kazanılması durumunda fazla ödeneceği gerekçesine dayanmaktadır. Bu değerlendirme, Sosyal güvenlik hukukunun genel yapısının gözden kaçırmaktadır. 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı ayrı ayrı tüzel kişiliğe sahip ayrı ayrı yasalara göre sosyal güvence sağlayan Kurumlardır. Her bir Yasa kendi sigortalıları açısından hüküm ifade eder. Açıkça atıf yapılmadıkça diğer yasa hükümleri dikkate alınamaz. Zira 45/3. maddedeki "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağı ifadesi bu niteliktedir. Bu ifade dahi kız çocuklarının, diğer sosyal güvenlik kurumlarından kendi çalışmaları dışında (kocalarından- çocuklarından) aylık almalarını 1479 sayılı Yasaya tabi ana veya babadan ölüm aylığı bağlanmasına engel olarak kabul etmemektir. Özetle, 1479 sayılı Yasanın 46/2. maddesi hükmü sadece 1479 sayılı Yasaya göre hem kocadan hem ana veya babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde uygulanabilir.

Öte yandan, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümlerini düzenleyen 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 2. bendine göre, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı kanunlara göre bağlanan veya hak kazanan; aylık, gelir ve diğer ödenekler ile 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre ödenmekte olan ek ödemenin verilmesine devam edilir. Bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

8. Sigortalılık hakkı veya sigortalılıktan kaynaklanan yaşlılık aylığı hakkı veya ölüm aylığı hakkı, asla tamamen hak düşürücü süreye tabi olmadığı gibi zamanaşımına da uğramaz. 1479 sayılı Yasanın 43. maddesine göre ölüm aylıklarının beş yıl geçtikten sonra talep edilmesi halinde talep tarihinden itibaren ölüm aylığının bağlanması gerekmektedir. T.C. Anayasasının 10. maddesine göre "Herkes ...kanun önünde eşittir. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar". 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 45/c maddesinde yer alan, " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır" hükmü yasanın yürürlük tarihinden önce ölen sigortalıların kız çocukları için de uygulanmalıdır. Çeşitli yasal değişiklikler nedeniyle hak sahipleri açısından ölüm tarihlerine göre dört ayrı dönemin ikisi yönünden aylık bağlanması diğer iki dönem yönünden aylık bağlanmaması gerektiği yönündeki yorum açıkça T.C. Anayasasında yer alan eşitlik kuralına aykırı olduğu gibi genel hukuk ilkelerine de aykırıdır.

9. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu benzer dosyalarda 5510 öncesi ölan baba ile 5510 sonrası ölen eş ayrı statüde sigorta kanunu kapsamlarında ise (baba 1479, eş 506 sayılı kanun kapsamında) çift maaş alacaklarına karar vermiştir(2021/10-228 E, 2021/10-146 E, 2021/10-165 E, 2021/10-408 E, 2021/459 E).

9. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu benzer dosyalarda 5510 öncesi ölan baba ile 5510 sonrası ölen eş ayrı statüde sigorta kanunu kapsamlarında ise (baba 1479, eş 506 sayılı kanun kapsamında) çift maaş alacaklarına karar vermiştir(2021/10-228 E, 2021/10-146 E, 2021/10-165 E, 2021/10-408 E, 2021/459 E).

10. Hak sahibi kız olarak davacıya yetim aylığı, 2002 yılında ölen ve Bağkur sigortalısı olan babasından dolayı eşinin 2018 yılından ölmesi üzerine bağlanmıştır. Eşi ise 506 sayılı ve 5510 sayılı kanunun 4/a kapsamında sigortalı iken ölmüştür. 5510 sayılı Kanunun 54. Maddesinin somut olayda uygulanması için hak sahibi sıfatı ile ölüm aylığı talep edebilecek her iki sigortalının ölüm tarihlerinin de 01.10.2008 tarihinden sonra olması gerekir. Hak sahibi sıfatı ile davacı kadının babası 01.10.2008 den önce ölmüştür. Farklı statüye tabi eş ise 2018 yılında ölmüştür. 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesine göre, ölüm aylıklarının bağlanmasında vs.. yürürlükten kalkan 1479, 506, 2926, 2925 sayılı Yasa hükümleri uygulanacağından, 5510 sayılı Yasanın 54. maddesinin de somut uyuşmazlıkta uygulama yeri yoktur. Önceye etki yasağı ve geçici madde uyarınca davacı kadının babasından dolayı yetim aylığı kesilmeyeceğinden, çoğunluğun aksi yöndeki onama gerekçesine katılınmamıştır.

...
Yargıtay — Esas No: 2023/3413, Karar No: 2024/9356, Tarih: 05.12.2024

**8. Ceza Dairesi         2023/3413 E.  ,  2024/9356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/74 E. 2021/310 K.

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, mala zarar verme

KARARLAR : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 23.01.2020 tarihli iddianamesi ile hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve mala zarar verme suçlarından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri, 151 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.07.2021 tarihli kararı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri, 62 nci maddesi uyarınca 4 yıl 2 ay hapis; mala zarar verme suçundan 151 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin hükümlerin, istinaf edilmeksizin 08.09.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 26.07.2023 tarihli ve 2023/6993 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90942 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90942 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Her ne kadar anılan Mahkemece sanığın cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin hüküm kısmının karardan çıkartılarak cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair 24/03/2022 tarihli ve hükmün tekerrüre ilişkin kısmının kaldırılmasına ilişkin 17/01/2023 tarihli ek kararlar verilmiş ise de, 01/07/2021 tarihli kararın kanun yararına bozulması halinde anılan ek kararların yok hükmünde olacağı düşünülerek yapılan incelemede;

“Her ne kadar anılan Mahkemece sanığın cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin hüküm kısmının karardan çıkartılarak cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair 24/03/2022 tarihli ve hükmün tekerrüre ilişkin kısmının kaldırılmasına ilişkin 17/01/2023 tarihli ek kararlar verilmiş ise de, 01/07/2021 tarihli kararın kanun yararına bozulması halinde anılan ek kararların yok hükmünde olacağı düşünülerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, sanığın mahkumiyetine karar verilmekle birlikte hakkında ikinci kez mükerrir olduğundan bahisle tekerrür hükümleri uygulanmış ise de, ikinci kez mükerrirliğe esas alınan İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/02/2018 tarihli ve 2016/166 esas, 2018/78 sayılı kararının, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 19/10/2020 tarihli ve 2020/20838 esas, 2020/13924 karar sayılı ilâmı ile kanun yararına bozulmasına karar verildiği, bu haliyle sanık hakkında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı, ancak sanığın adli sicil kaydında yer alan ve 06/09/2016 tarihinde kesinleşen İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09/05/2016 tarihli ve 2015/613 esas, 2016/331 sayılı kararının tekerrüre esas teşkil ettiği ve sanık hakkında birinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiği, dolayısıyla ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5237 sayılı Kanun'un "Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular" başlıklı 58 inci maddesinin birinci fıkrasının, inceleme konusu ile ilgili birinci cümlesi;

"(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır."

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 1412 sayılı Kanun'un "Temyizi kabil olan ve olmayan hükümler" başlıklı 305 inci maddesi;

"Ceza Mahkemelerinden verilen hükümler temyiz olunabilir. Ancak, onbeş sene ve ondan yukarı hürriyeti bağlayıcı cezalara ait hükümleri hiç bir harç ve masrafa tabi olmaksızın Yargıtayca re'sen tetkik olunur.

1. (Değişik bent: 18/11/1992 - 3842/28 md.) (İptal bent: Anayasa Mah.nin 23/072009 tarihli ve E. 2006/65, K. 2009/114 sayılı Kararı ile.)

2. (Değişik bent: 18/11/1992 - 3842/28 md.) Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,

3. Bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler, Temyiz olunamaz.

Bu suretle verilen hükümler tekerrüre esas olmaz."

1. (Değişik bent: 18/11/1992 - 3842/28 md.) (İptal bent: Anayasa Mah.nin 23/072009 tarihli ve E. 2006/65, K. 2009/114 sayılı Kararı ile.)

2. (Değişik bent: 18/11/1992 - 3842/28 md.) Yukarı sınırı onmilyar lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,

3. Bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler, Temyiz olunamaz.

Bu suretle verilen hükümler tekerrüre esas olmaz."

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında kurulan mahkumiyet hükmünde ikinci kez mükerrir olduğundan bahisle tekerrüre esas alınan İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 15.02.2018 tarihli ve 2016/166 Esas, 2018/78 Karar sayılı kararının Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 19.10.2020 tarihli ve 2020/20838 Esas, 2020/13924 Karar sayılı kararı ile hükümde birinci kez mükerrir olduğundan bahisle tekerrüre esas alınan İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.10.2014 tarihli ve 2014/43 Esas, 2014/447 Karar sayılı kararına konu hırsızlık suçunun işlendiği 14.09.2013 tarihinde hükümlünün 18 yaşından küçük olduğu, bu ilamın tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, her ne kadar kanun yararına bozma isteminde İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.05.2016 tarihli ve 2015/613 Esas, 2016/331 Karar sayılı kararı ile kasten yaralama suçundan doğrudan verilen 4.040,00 TL adli para cezasının tekerrüre esas olduğu belirtilmiş ise de, 1412 sayılı Kanun'un 305 inci maddesinin Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihine kadar geçerlilik arz ettiği, söz konusu hükmün kesin nitelikte adli para cezasına ilişkin olduğu, bu nedenle bu ilamın da tekerrüre esas alınamayacağı, hükümlünün tekerrüre esas başkaca adli sicil kaydının bulunmadığı anlaşılmakla, hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesindeki tekerrür hükümlerinin uygulanma koşullarının oluşmadığı gözetilmeden, hükmedilen cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İnegöl 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.07.2021 tarihli ve 2020/74 Esas, 2021/310 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden;

“Hükümlerden tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin paragrafların tamamen çıkartılmasına, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine, kararın diğer kısımların aynen bırakılmasına,”

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9780, Karar No: 2013/13641, Tarih: 27.06.2013

**11. Hukuk Dairesi         2011/9780 E.  ,  2013/13641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24.02.2011 tarih ve 2007/350-2011/65 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25.06.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kuruma bağlı Hurda İşletmesi Müdürlüğü'nün yaptığı ihale sonucu hurda malzemesi nakliye işini üstlendiğini, 27.3.2007 tarihinde malzeme yüklü aracın yolda trafik ekiplerince trafikten men edilip parka çekildiğini, 02.04.2007 tarihinde kurum tarafından aracın gelmediğinin bildirilmesi üzerine durumdan haberdar olunduğunu, yükün başka araca yüklenip kurum talimatı beklenirken, davalı tarafından yükle ilgili kayıp muamelesinin yapılıp, şartnamenin 8.1 ve 8.2. maddeleri uyarınca para cezası tahakkuk ettirilerek alacaklarından mahsup edildiğini, şartnamede teslimat için süre öngörülmediğini, davalının talimatı ile yükün başka araca alınmasına rağmen cezanın uygulanmasının doğru olmadığını, ayrıca nakliye bedeli, otel masrafı ve otopark ücreti olmak üzere 5.477 TL, hurdanın Ankara’ya taşınması ve depo kirası için ödenen 1.073.80 TL olmak üzere toplam 22.384.05 TL maddi zarara uğranıldığını ileri sürerek 22.384.05 TL’nin faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, aracın yolda arızalandığının davacı tarafından yazılı olarak bildirilmesi üzerine, şartname uyarınca 7 günde teslim edilmeyen yük nedeniyle cezai işlem uygulandığını, davacının şartname hükümlerini bildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının şartname gereğince 7 gün içinde taşımayı gerçekleştirmediği, taşımaya uygun araçla taşımayı yapmadığı, bu şekilde taşıma sözleşmesine aykırı davrandığı, ancak davalının da yetkilisini göndererek onun nezaretinde yükün ikinci araca yüklenmesini sağladığı ve tutanak tuttuğu, sonra aracın hareket etmesini engellediği, bundan sonra davalının cezai işlem uygulamasının yerinde olmadığı, ancak yapılan masraflar yönünden davacı taşıyıcının taşımaya elverişli araçla yola çıktığı, ortaya çıkan engeli zamanında davalıya bildirmediği, bu nedenle yaptığı masrafları isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 15.233.25 TL’nin 25.04.2007 tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.