muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12730, Karar No: 2022/15469, Tarih: 06.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/12730 E.  ,  2022/15469 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No :

Dava, ... hastalığı olmadığının tespiti ile meslekte kazanma gücü kaybı bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan ...’ın davacı şirkete ait işyerinde 1991-2015 yılları arasında üretim operatörü olarak çalıştığını, 25/05/2015 tarihinde işten ayrıldığını, davalı işyerinden ayrıldıktan sonra sol elinde Karpal Tünel Sendromu tanısı konulan rahatsızlığın belirdiğini, ... SGK İl Müdürlüğü Sağlık Kurulu raporunda söz konusu rahatsızlığın ... hastalığı olduğu ve %14,6 oranında sürekli maluliyetine yol açtığına karar verildiğini, Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 2017/325 Es. sayılı dava dosyasında kurum zararlarının tahsili için rücu davası açıldığını, davalıdaki rahatsızlığın çalışma şartlarına bağlanarak ... hastalığı olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacı şirketin tüm işçilerine her türlü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini aldığını, söz konusu rahatsızlığın median sinirinin sıkışması ile ortaya çıktığını, pek çok farklı nedene bağlı olarak gelişebildiği gibi herhangi bir neden olmaksızın belirmesinin de çok sık rastlanan bir durum olduğunu ileri sürerek, davacıdaki rahatsızlığın mesleki olduğuna ve %14,6 oranda sürekli maluliyetine yol açtığına yönelik kararın iptaline karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurum sigortalısı ...'ın davacı iş yerinde çalışmaları sebebiyle ... hastalığına maruz kaldığını, ... SGK Bölge Sağlık Kurulu raporunda %14,6 oranında sürekli iş göremezlik durumuna girdiğini, yardıma muhtaç olmadığına karar verildiğini, ... ... Hastalıkları Hastanesinin 17/06/2016 tarihli raporunda rahatsızlığın mesleki olduğuna karar verildiğini, söz konusu rahatsızlığın sık tekrarlı işlerde çalışanlarda sık görülen bir rahatsızlık olduğunu, Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 2017/325 Es. sayılı dava dosyasında açılan davanın derdest olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davalının, davacı işyerinde 1991 yılı Mayıs ayından 25/05/2015 tarihine kadar yaklaşık 24 sene çalıştığını, en son operatör olarak lastik imalat işlerinde yarı mamül kısmında günde 8 saat haftada 6 gün aynı şekilde çalıştığını, yapılan işlerin el, bilek, kol, omuz ve bel gücüne dayalı olduğunu, yemek ve ara dinlenme süreleri boyunca sürekli ayakta çalışıldığını, yapılan işlerin sürekli tekrarlanan işler olduğunu, davacı işyerinin %100 oranında kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;

- Davanın, ...'da tespit edilen karpel tünel sendromu rahatsızlığının ... hastalığı olmadığının tespiti yönünden reddine,

- Davalı ...'ın karpel tünel sendromu nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının %0 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Tarafların istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı SGK vekili, mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, diğer davalı ... hakkında karpel tünel sendromu nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının %0 olduğunun Kurum tarafından dava sırasında tespit edildiğini, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili, verilen kararın taleple bağlılık ilkesine açıkça aykırı olduğunu, ATK 3. İhtisas Kurulu raporuna karşı yapılan itirazların dikkate alınmadığını, itirazların karşılanacak şekilde yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davalı ... vekili, verilen kararın taleple bağlılık ilkesine açıkça aykırı olduğunu, ATK 3. İhtisas Kurulu raporuna karşı yapılan itirazların dikkate alınmadığını, itirazların karşılanacak şekilde yeniden rapor alınması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol; 5510 sayılı Kanunun “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları'na dair 95. maddesinde (506 sayılı Kanunun 109. maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, Kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı, diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere... Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı Başkanlıklarınca ya da S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin 6754 sayılı Yasayla değişik 2659 sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanunu'nun 26. maddesi gereği... Kurumu Başkanlığı 2.Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

Dosya kapsamına göre, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Bölge Sağlık Kurulunun 24/03/2017 tarihli ve 0128 karar sayılı raporunda; kurum sigortalısı davalı ...'ın karpel tünel sendromu rahatsızlığının ... hastalığı olduğu, meslekte kazanma gücü kayıp oranının %14,6 olduğu ve kurul karar tarihinden itibaren 2 yıl sonra kontrol muayenesi gerektiğinin belirtildiği, işverenin itirazı üzerine Yüksek Sağlık Kurulunun 23/05/2018 karar tarihli ve 40/8621 karar sayılı raporu ile; kurum sigortalısının sol karpel tünel sendromu hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının düzeltme kaydıyla %0 olduğu, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığı, kontrol muayenesi gerekmediğinin belirlendiği, Adli Tıp 3. İhtisas Dairesinin 27/12/2019 tarihli ve 21624 karar sayılı raporu ile; tespit edilen her iki el bilek tuzaklanma sendromu hastalığının (karpel tünel sendromu) kişinin yaptığı işten kaynaklanan her iki elin tekrarlanan sebepten kullanımından kaynaklandığı, hastalığın 11.10.2008 tarih 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği Hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde mesleki olduğu, ancak maluliyet oranı tayini gerektirecek derecede fonksiyonel araz mevcut olmadığı, kişide tespit edilen ulnar tuzaklanma sendromunun (dirsek), kişinin yaptığı işten kaynaklandığı, mesleki olduğunun kabulü gerektiği, E cetveline (yaşına) göre %10.3 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının mütalaa edildiği anlaşılmaktadır.

Adli Tıp 3. İhtisas Dairesinin 27/12/2019 tarihli ve 21624 karar sayılı raporunda; her iki el bilek tuzaklanma sendromu hastalığının (karpel tünel sendromu) mesleki olduğu ancak maluliyet oranı tayini gerektirecek derecede fonksiyonel araz mevcut olmadığının belirtildiği, tespit edilen ulnar tuzaklanma sendromunun (dirsek), kişinin yaptığı işten kaynaklandığı, mesleki olduğunun kabulünün gerektiği, E cetveline (yaşına) göre %10.3 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının mütalaa edildiği belirtildiğinden, mahkemece, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. Üst Kurulundan çelişkiyi giderecek şekilde açıklayıcı rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Kabule göre de, Yüksek Sağlık Kurulunun 23/05/2018 karar tarihli kararı ile karpel tünel sendromu hastalığının mesleki olduğu ve maluliyet oranının düzeltme kaydıyla %0 olduğunun belirlenmesi karşısında, Kurumun yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağının göz önünde bulundurulmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yukarıda belirtilen hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda belirtilen hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14027, Karar No: 2008/10986, Tarih: 15.10.2008

**9. Ceza Dairesi         2008/14027 E.  ,  2008/10986 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza

Karar Tarihi

Taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan sanık ...'nun 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 89/1, 89/2-b, 62.maddeleri gereğince 2400 Yeni Türk Lirasi adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Ümraniye 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 13.3.2008 tarihli ve 2007/880 esas, 2008/192 sayılı kararı ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre, sanığın taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçu olarak belirlenen eylemi sebebiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 89/1, 89/2-b maddeleri gereğince tayin olunan 135 gün adli para cezasından, anılan Kanunun 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapıldığında 112 gün adli para cezası yerine, yazılı şekilde 122 gün para cezasına hükmedilerek sanığa fazla ceza verilmesinde, isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK.nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 18.6.2008 gün ve 34826 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay C.Başsavcılığının 16.7.2008 gün ve 138678 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Ümraniye 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 13.3.2008 tarih ve 2007/880-2008/192 sayılı kararının CMK.nun 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre uygulama yapılarak; 5237 sayılı TCK. nun 89/1, 2-b maddeleri gereğince tayin olunan 135 gün adli para cezasından aynı Kanunun 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak 112 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, adli para cezasının günlüğü aynı Kanunun 52/2 maddesi gereğince 20 YTL den 2.240 YTL adli para cezası olarak belirlenmesine, kararın diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infazın buna göre yapılmasına, dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14378, Karar No: 2022/2027, Tarih: 09.02.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/14378 E.  ,  2022/2027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

K A R A R

6100 sayılı HMK'nın 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Dosyanın incelemesinde; hükümden sonra davacı vekili Av. ... tarafından sunulan 01/12/2021 tarihli dilekçe ile davadan feragat edildiğini bildirdiğinden, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunup bulunmadığı da denetlenmek suretiyle davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesine) İŞLEMSİZ İADESİNE, temyiz dilekçesinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 09/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13037, Karar No: 2018/9330, Tarih: 26.11.2018

**5. Ceza Dairesi         2018/13037 E.  ,  2018/9330 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar ... ve ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesiyle İnegöl Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılı suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 10/07/2018 gün ve 2018/189 E. 2018/142 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 26/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/23386, Karar No: 2008/18077, Tarih: 23.10.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/23386 E.  ,  2008/18077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sultanbeyli İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/07/2008

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 23.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3766, Karar No: 2022/3722, Tarih: 21.06.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/3766 E.  ,  2022/3722 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : İstanbul 28. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.05.2018 tarih ve 2017/204 - 2018/91 sayılı kararı

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Kasten öldürmeye teşebbüs etme, Kasten yaralama, Kamu malına zarar verme, Mala zarar verme, Silahlı terör örgütüne üye olma, Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma

Bölge adliye mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Bir kısım sanıklar ile müdafilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, ilk derece mahkemesinde silahların eşitliği ile çelişmeli yargılama ilkeleri doğrultusunda savunmaya yeterli imkan sağlanıp bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, istinaf aşaması ve temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK'nın 299. maddesi gereğince takdiren REDDİNE,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

I-a) Katılanlar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ..., ... ve Emniyet Genel Müdürlüğünün sanıkların üzerine atılı tüm suçlar; katılan ... Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığının Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme; katılan ... Başkanlığının Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını

engellemeye teşebbüs etme suçları dışında kalan suçlar açısından suçtan doğrudan doğruya zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılma hakları bulunmadığından davaya katılmalarına ilişkin verilen karar da hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden;

b) Tüm sanıklar yönünden Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme; suçlarından kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümler CMK’nın 286/2-h maddesi uyarınca mahiyeti gereği; temyiz edilemez nitelikte olmasından;

Katılanlar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi vekillerinin temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

II- Katılanlar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ve ...'nın temyiz istemlerinin Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu ile sınırlı olduğu belirlenerek katılanlar vekilleri ile sanıklar ve müdafiilerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Katılanlar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi vekillerinin temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

II- Katılanlar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ve ...'nın temyiz istemlerinin Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu ile sınırlı olduğu belirlenerek katılanlar vekilleri ile sanıklar ve müdafiilerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

A-)HUKUKİ AÇIKLAMALAR:

Ayrıntıları Dairemizin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 esas 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde

askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.

TCK'nın 309. maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve