muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/21750, Karar No: 2019/19786, Tarih: 23.10.2019

Dosya kapsamına bakıldığında, davacının 23.12.2013- 08.01.2014 tarihleri arasında yıllık izin kullandığı sabittir. Davalı, davacının izin bitim tarihi olan 08.01.2014 ve devamı günlerde işe gelmediğini ileri sürmüş, devamsızlığa dair 15.01.2014 tarihli "işe devamsızlık tutanağı" ile de bu durumu tutanağa bağlamıştır. Ancak dosyada her devamsızlık gününe ait ayrı ayrı devamsızlık tutanakları olmadığı gibi, davacının devamsızlık yapması sebebi ile savunmasının istendiğine dair savunma istem yazısı da ibraz edilmemiştir. Diğer yandan, davacı 09.01.2014 tarihinde işe gittiğini ancak müdür konumundaki ... tarafından işine son verildiğinin kendisine bildirildiğini dava dilekçesinde belirtmiş, davalı tanığı olarak ifadesine başvurulan ...' in ifadesinden de, davacının yıllık izin dönüşü iş sözleşmesinin devam edip etmeyeceği yönünde davacıyla görüşüleceğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davalının 15.01.2014 tarihine kadar davacının devamsızlık yaptığı savunmasına karşı, davanın 14.01.2014 tarihinde açıldığı, davacının devamsızlığının davalı tarafça ispatlanamadığı, davalı tanığı ...'in beyanı da dikkate alınarak iş sözleşmesinin işverence haklı nedenle feshedilmediği anlaşılmakla, kıdem ile ihbar tazminatlarının kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddi yönünde hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 23.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13010, Karar No: 2014/19228, Tarih: 08.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/13010 E.  ,  2014/19228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İNEGÖL 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/04/2014

NUMARASI : 2012/354-2014/283

Taraflar arasında görülen davada İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/04/2014 tarih ve 2012/354-2014/283 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile Alanyurt Belediye Başkanlığı arasında 17.12.2004 tarihli Alanyurt-İnegöl arası özel otobüs çalıştırma konulu sözleşme imzalandığını Alanyurt Belediyesi tarafından İnegöl 3. Noterliği aracılığıyla gönderilen 25.12.2007 tarihli ihtarname ile teknik şatnamenin 3. maddesi uyarınca müvekkil şirket tarafından 7 aylık kira bedelinin ödenmediği gerekçesiyle tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini, fesih bildiriminin sözleşmeye aykırı olması nedeniyle bildirimin iptali istemiyle müvekkilince İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/110 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, bu davada verilen ihtiyati tedbir kararı ile fesih ihtarnamesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verildiğini, Alanyurt Belediyesi'nin kapatılarak davalı İnegöl Belediyesi'ne devredildiğini, davalı belediye tarafından İnegöl Noterliği aracılığıyla 28.4.2009 tarihli ihtarname gönderilerek 17.12.2004 tarihli sözleşme gereğince ödenmesi gerekli 133.195,08 TL'nin 30 gün içerisinde ödenmesinin aksi halde ihalenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, bu ihtar uyarınca davalının daha önce Alanyurt Belediyesi ile yapılan sözleşmenin yürürlükte olduğunu kabul ettiğini, müvekkilince ihtarnamede belirtilen ödemenin yapılmasına ve sözleşme gereğinin ifası için gerekli otobüslerin temin edilmesine karşın davalı belediye tarafından sözleşmenin feshedildiği gerekçesiyle toplu taşıma ruhsatının iptal edilerek taşımada kullandığı araçların bağlanıldığını ileri sürerek 17.12.2004 tarihli sözleşmenin davalı belediye tarafından haksız feshedilmesi nedeniyle 16.000,00 TL'nin sözleşmenin haksız feshedildiği 25.12.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak sözleşmenin daha öncesinde gönderilen ihtarname ile feshedildiğini, sonrasında kira alacağının tahsili için gönderilen ihtarnamede geçen matbu sözlerin feshedildiği bildirilen sözleşmenin yürürlükte olduğu anlamına gelmeyeceğini, daha önce yapılan fesih ihtarının haklı nedenlere dayandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak sözleşmenin daha öncesinde gönderilen ihtarname ile feshedildiğini, sonrasında kira alacağının tahsili için gönderilen ihtarnamede geçen matbu sözlerin feshedildiği bildirilen sözleşmenin yürürlükte olduğu anlamına gelmeyeceğini, daha önce yapılan fesih ihtarının haklı nedenlere dayandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında Bursa 5. Noterliği'nce düzenlenen 17.12.2004 tarihli sözleşme ile Alanyurt-İnegöl arasında yolcu taşıma sözleşmesinin imzalandığı, davacın sözleşmeye aykırı olarak 2007 yılı Ağustos ayından 2007 yılı Aralık ayına kadar olan dönem içerisinde sözleşmede belirlenen kira bedeli ve KDV tutarını ödemediği bu nedenle davalıya gönderilen ihtarla sözleşmenin haklı sebebe binaen feshedildiği, davacının sözleşmeden kaynaklı borçlarını 2 yıl gecikmeli olarak ifasının doğmuş ve muaccel hale gelmiş borcun edası niteliğinde olduğu, sözleşmenin haklı sebeplere binaen feshi nedeniyle davacının tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen 17.12.2004 tarihli sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasıyla tazminat istemine ilşkindir,

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen 17.12.2004 tarihli sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasıyla tazminat istemine ilşkindir,

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında akdedilen 17.12.2004 tarihli sözleşmenin feshine dair gönderilen 25.12.2007 tarihli ihtarname sonrasında, fesih bildiriminin iptaline ilişkin dava açıldığını, bu davada yapılan yargılama neticesinde 26.2.2009 tarihli karar ile ilk etapta fesih bildiriminin iptaline karar verildiğini, bu karar sonrasında sözleşmenin diğer tarafı olan Alanyurt Belediyesi'nin halefi konumundaki davalı tarafından 28.4.2009 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, bahsi geçen ihtarnamede sözleşmeden kaynaklı borçların 30 gün içinde ödenmesini, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, müvekkilinin bu ihtar uyarınca sözleşmenin yürürlükte olduğu inancıyla hareket edip sözleşmeden kaynaklı borçlarını ödeyerek sözleşmenin ifası için masraflar yaptığını, ancak davalının sözleşmenin feshedildiğini beyan etmesi nedeniyle yapmış olduğu masraflar nedeniyle zarara uğradığını da ileri sürmüştür. Mahkeme dosyasında yer alan 28.4.2009 tarihli ihtarname metninde "...sözleşmenin feshi ile işletme ruhsatının iptal edileceği ihtar olunur" hükmü yer almaktadır. İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/110 esas sayılı dava dosyasında 26.4.2008 tarihli tensip ara kararı uyarınca 25.12.2007 tarihli ihtarnamenin uygulanmasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verildiği, davalı tarafından bu dosyada verilen ilk kararın temyizi safahatında 28.4.2009 tarihli ihtarnamenin gönderildiği gözetilerek; bu ihtarnamenin, davalının, taraflar arasında akdedilen 17.12.2004 tarihli sözleşmenin yürürlükte bulunduğunu kabul ettiği anlamına gelip gelmediği hususu değerlendirilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 08.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/611, Karar No: 2018/3451, Tarih: 27.09.2018

**15. Hukuk Dairesi         2018/611 E.  ,  2018/3451 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-karşı davalı vekili gelmedi. Davalı-karşı davacılar vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı-karşı davacılar avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan nama ifaya izin ve yetki verilmesi, olmadığı takdirde tazminat; karşı dava ise sözleşmenin feshi, tapudaki şerhin terkini, maddi-manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda asıl davanın reddine, karşı davanın sözleşmenin feshi, terkin ile ıslah dilekçesi de gözetilerek maddi tazminat talebinin kabulü ile manevi tazminat talebinin reddine dair verilen karar, davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı-karşı davalı yüklenici, davalı-karşı davacı ise arsa sahibidir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacı-karşı davalı yüklenicinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahiplerine ait taşınmaz üzerine ticari iş merkezi yapmayı üstlenmesine karşın arsaların yapılan imar çalışması sonucu yola terkin edilmesi ile davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin güvenini kaybettiği, sözleşmenin feshinde kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre davacı-karşı davalı yüklenicinin asıl davaya yönelik tüm, karşı davaya yönelik ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı-karşı davalı yüklenici, ... 6. Noterliği’nce 10.05.2007 tarih ve 15259 yevmiye numaralı düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davalı-karşı davacılara ait olan ... ilçesi ...mahallesinde kain tapunun 1 ada 52 ve 53 numaralı parsellerinde kayıtlı taşınmazların tevhiden oluşacak net m2 üzerinden asgari %25 oturum, H: 15.50 olacak şekilde imar plan tadilatı yapılarak ticaret merkezi yapılmasını üstlendiğini, yapılacak iş karşılığında davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin %52 hisseyi davacı-karşı davalı yükleniciye devretme yükümlülüğü altına girdiklerini, davacı-karşı davalı yüklenicinin sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri ifa etmeye çalışmasına rağmen davalı-karşı davacı arsa sahipleri tarafından vekâletten azledildiğini, bu nedenle resmi makamlarda işlemlere devam edemediğini, sözleşmenin ifası için nama ifaya izin ve yetki verilmesini, olmadığı takdirde tazminat talebinde

bulunmuş; davalı-karşı davacı arsa sahipleri ise davacı-karşı davalı yüklenicinin imar planı tadilatında haklı menfaatlerini gözetmediğini, farklı taşınmazlarla sözleşmeye konu taşınmazların yapılan tevhidi sonucu sözleşmeye konu taşınmazların yola terkin edildiğini, ticaret merkezinin ise diğer parsellerde bulunan taşınmazlar üzerine yapılmasının kararlaştırıldığını, bu nedenle yapılan imar planı tadilatı için idare mahkemesinde dava açtıklarını, davanın kabulüne karar verildiğini belirterek asıl davanın reddini savunmuş, karşı davalarında ise sözleşmenin feshi, tapu kaydına işlenen şerhin terkini, sözleşme uyarınca yapılması gereken ticaret merkezinin yapılmaması nedeniyle kiraya verilerek ve satılması engellenerek uğradıklarının zararın tazmini ile manevi tazminat talebinde bulunulmuş, mahkemece yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak asıl davanın reddine, karşı davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.Davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin karşı davalarında maddi tazminat talebinde bulundukları, miktarını 50.000,00 TL olarak gösterdikleri, bilirkişi raporu sonucunda ıslahla taleplerini 372.266,61 TL’ye çıkardıkları anlaşılmış ise de; davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin dava dilekçelerinin açıklama kısmının 3.3. numaralı bendinde “inşaatın yapılmaması nedeniyle kiraya verilerek ya da satılması engellenerek” maddi zarara uğradıklarını belirterek zarar istemde bulundukları anlaşılmış olup, istenen bu zarar kalemlerin müspet zarar niteliğinde olduğu ve sözleşmenin feshi halinde talep edilemeyeceği gözetilmeden bu alacak bakımından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin imar tadilatı sebebiyle belediyeye ödediklerini belirttikleri 8.266,61 TL masraf kalemini cevap dilekçelerinde açıklamış olmalarına rağmen, karşı dava dilekçelerinin içeriğinde bu kaleme dair istemde bulunmadıkları ve yapılan bu kalem masrafın arsa sahiplerinin lehine olduğu anlaşıldığından bu istek kaleminin de HMK 26. maddede düzenlenen taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde mahkemece kabulü doğru olmamıştır. Belirtilen tüm bu nedenlerle mahkemece karşı davada istenen ve ıslahla artırılan maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalı yüklenicinin asıl davaya ilişkin tüm, karşı davaya ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile kararın davacı-karşı davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden davacı-karşı davalı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-karşı davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 27.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6669, Karar No: 2018/3455, Tarih: 26.04.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/6669 E.  ,  2018/3455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 25/02/2015 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın davalılardan ...'in dava sıraında vefat ettiğinden bahisle taraf ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine, davalı ...Ş. yönünden kısmen kabulüne dair verilen 04/02/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar ... ile ... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılar ... ve ...nin tüm temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın davalı ... yönünden taraf ehliyeti yokluğundan, davalı ... yönünden husumetten reddine; davalı ...yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ... davalılar ... ve ... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin ... Bakanı ve Adalet ve ... Partisi milletvekili olduğunu, 04/02/2015 tarihli ... Gazetesi'nin 10. sayfasında müvekkili hakkında “Yemin” başlığıyla haber yayınlandığını, bu haber nedeni ile kişilik haklarının ihlal edildiğini beyan ederek uğranılan manevi zararının müştereken ve müteselsilen davalılardan tazminini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacı hakkında yapılan haberlerin eleştiri sınırlarının dışına çıktığı, davacının kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığı gerekçesiyle istemin davalı ...yönünden kısmen kabulüne; diğer davalılar yönünden ise husumetten reddine karar verilmiştir.

5187 sayılı Basın Kanunu'nun 13. maddesinde süreli ve süresiz yayınlarda hukuki sorumlular düzenlenmiştir. Buna göre süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi, yayın sahibi tüzel kişi şirketse, anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde en üst yönetici, şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davalı ... gazetenin imtiyaz sahibi olup, 5187 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre hukuken sorumluluğu bulunmaktadır.

Mahkemece, davalı ... yönünden işin esasının incelenerek 5187 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gerekirken, bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, davalı ... yönünden işin esasının incelenerek 5187 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gerekirken, bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle davacı yararına BOZULMASINA, davalılar ... ve ...nin tüm temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine ve davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 26/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/24824, Karar No: 2017/8977, Tarih: 18.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/24824 E.  ,  2017/8977 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi olup, davalının rücu alacağından sorumluluğu, ancak maddede öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde mümkündür. 5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır.

İnceleme konusu davada; davacı Kurum tarafından, yakalandığı meslek hastalığı sebebiyle malul kalan sigortalıya ödenen ilk peşin sermaye değerli gelirin, geçici iş göremezlik ödeneğinin tahsilinin talep edildiği, tazminat dosyasında alınan kusur bilirkişi raporunda davalı işverenin % 70 oranında kusurlu olduğu, % 30 oranında da kaçınılmazlık olduğunun belirtildiği, mahkemece bu kusur raporu esas alınarak kurum zararının % 70'i oranında davanın kabulü yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

5510 sayılı yasanın 21. maddesini açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır.

5510 sayılı yasanın 21. maddesini açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının meslek hastalığı tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek % 10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak % 5 oranı uygulanmalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda tazminat dosyası celp edilerek tazminat davası kesinleşmemiş ise dosyada yeniden konusunda uzman bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmalı, belirtilen ilkeler çerçevesinde uzman bilirkişi tarafından yöntemince rapor düzenlenerek sigortalı için gerçek zararı hesaplanmalı, bu miktar gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile karşılaştırılıp düşük olan tutara hükmedilerek davalının sorumluluğu belirlenmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.