muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/8686, Karar No: 2023/10559, Tarih: 31.10.2023

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararda özetle; davacının sürekli iş göremezlik oranının tespiti amacıyla SGK İl Müdürlüğüne başvuru yapması için 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafından yapılan başvuru neticesinde SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen rapora göre davacının %18 oranında meslekte kazanma gücü kayıp oranının bulunduğu, bu orana karşı davacının itiraz etmesi neticesinde düzenlenen SSYSK Raporuna göre davacının %26,2 oranında meslekte kazanma gücü kayıp oranının bulunduğu, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, karar tarihinden itibaren 2 yıl sonra kontrol muayenesi gerektiğine karar verildiği, SGK İl Müdürlüğüne yazılan SSYSK'nun 24/07/2019 Tarih ve 2019-12879 Sayılı Raporunda yer alan kontrol muayenesi kaydının devam edip etmediği, kontrol muayenesinin gerçekleştiği takdirde nihai kararın gönderilmesinin istenilmesi amacıyla yazılan müzekkere cevabına göre sigortalı tarafından sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması amacıyla Kuruma müracaat edilmediği, bu durumun sigortalı vekiline bildirilmesine rağmen talepte bulunulmadığı, gelir bağlanmadığı için kontrol muayenesinin de yapılmadığı, bunun üzerine davacı vekiline SGK'na sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması amacıyla 2 haftalık kesin süre verildiği, ancak davacı vekili tarafından verilen yazılı beyan dilekçesi ile sürekli iş göremezlik geliri talebinin bulunmadığı bu nedenle başvuru yapmadığı sadece manevi tazminat talebinin bulunduğunu beyan ettiği, her ne kadar Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davacının sürekli iş göremezlik oranının tespiti amacıyla gerekli ara kararlar kurulmuş ise de davacının sürekli iş göremezlik geliri talebinin bulunmaması ve başvuru yapmak istememesi ve SGK'un da bu nedenle kontrol muayenesi yapılamayacağı cevabı nedeniyle davacı hakkında SSYSK Raporu uyarınca davacının %26,2 oranında meslekte kazanma gücü kayıp oranının bulunduğu, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, karar tarihinden itibaren 2 yıl sonra kontrol muayenesi gerektiğine şeklinde tespitin geçerliliğini koruduğu kanaatine varılmıştır. Davacı hakkında SGK tarafından düzenlenen teftiş raporuna göre meydana gelen trafik kazasında araç sürücüsü ...'in %100 oranında asli kusurlu bulunduğunun tespit edildiği, bunun üzerine meydana gelen trafik iş kazasında tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi amacıyla dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği ardından düzenlenen bilirkişi heyeti raporuna göre meydana gelen trafik iş kazasında davalı şirketin %20 oranında dava dışı servis şoförü ...'in ise %80 oranında, davacının ise yolcu olarak bulunduğu kazada kusursuz olduğu kanaatine yer verildiğinin anlaşıldığı, işbu dosyamızda alınan bilirkişi kurulu raporunun aynı trafik iş kazası hakkında Mahkememizin bağlantılı dosyalarından 2019/238 Esas sayılı dosyalarında alınan 04.07.2019 ve 06.03

...'in ise %80 oranında, davacının ise yolcu olarak bulunduğu kazada kusursuz olduğu kanaatine yer verildiğinin anlaşıldığı, işbu dosyamızda alınan bilirkişi kurulu raporunun aynı trafik iş kazası hakkında Mahkememizin bağlantılı dosyalarından 2019/238 Esas sayılı dosyalarında alınan 04.07.2019 ve 06.03.2021 Tarihli Bilirkişi Raporları ile örtüştüğü anlaşılmış olup davalı şirketin %20 oranında, dava dışı servis şoförünün ise %80 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranının son olarak %26,2 oranında tayin edildiği ve karar tarihinden itibaren 2 yıl sonra kontrol muayenesi kaydı konulmasına karşın, sürekli iş göremezlik geliri talebinin bulunmaması ve bu nedenle başvuru yapmayacağını beyan etmesi nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının nihai olarak tespit edilemediği, bunun yanında meydana gelen trafik iş kazası nedeniyle davacının uğradığı elem ve ıstırabın yanında yüksek derecede meslekte kazanma gücü kayıp oranının bulunduğu, işbu dosya açısından yargılamanın uzamasının davacının uğradığı mağduriyeti arttıracak olması ve nihayetinde davacının meydana gelen kazada kusursuz olması nedeniyle ülkenin sosyal ve ekonomik durumu, davacının ekonomik durumu göz önüne alınarak" gerekçeleriyle "davacı lehine 50.000 TL tutarında manevi tazminat alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsal kararlara göre manevi tazminatın az olduğunu ayrıca: Davalının tamamen kusuru, müvekkilin kusursuz oluşu ile müvekkilin genç yaşı ve oluşan sürekli iş göremezlik oranı, caydırıcılık unsuru ve davalının yüksek ekonomik varlığı dikkate alındığında manevi tazminata az hükmedilmesi nedeniyle ve davalı lehine hükmedilen karşı vekalet ücreti ile yargılama giderleri yönünden müvekkilimiz lehine bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kusur bilirkişi raporunun hüküm kurumaya elverişi olmadığını, sürekli iş göremezlik oranının Adli Tıp Kurumundan alınacak raporlarla tespiti gerektiğini, iş kazası olmayan iş bu olay için iş kazası tespiti davası açılması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesi" açısından 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, "Usuli Kazanılmış Hak Açısından" 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, "sürekli iş göremezlik oranının tespiti" açısından 5510 sayılı Kanunun 18,19, 95.maddeleri ile Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 28.06.1976 gün, 1976/6-4 sayılı Kararıdır.

3. Değerlendirme

1.Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı).

2.Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

3.5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

4. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

5. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

5. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

6.Somut olayda mahkemenin bir önceki kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yukarıda işaret olunduğu üzere özellikle olayın iş kazası olarak tespiti giderek sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile kusur oranlarının belirlenmesi yönünden bozulduğu, mahkemece iş bu bozma kararına uymakla taraflar lehine iş bu bozma kararında işaret edilen hususlar yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğu açıktır.

7. Nitekim bozma kararından sonra yapılan yargılama neticesinde mahkeme gerekçeli kararında da açıkça işaret olunduğu üzere dava konusu 11.11.2011 tarihli trafik kazasının SGK tarafından iş kazası olarak kabul edildiği, sürekli iş göremezlik oranının da SGK ... Sağlık Kurununun 10.12.2018 tarihli raporuna göre %18 olarak belirlendiği, davacı tarafından itiraz edilmesi üzerine Yüksek Sağlık Kurulunun 24.07.2019 tarihli raporuna %26,2 olarak belirlendiği ve 2 yıl sonrası için kontrol muayenesi öngörüldüğü, davacı vekilinin 04.09.2010 tarihli beyanı ile sürekli iş göremezlik geliri talep edilmediğinden kontrol muayenesi kapsamında tahsis talebinin bulunulmadığı belirtilmesine karşın yargılamanın devamında davacı vekilinin 26.01.2022 tarihli dilekçesiyle müvekkilinin kontrol muayenesine gittiğini beyan ettiği açıktır.

8. Her ne kadar Dairemizin emsal nitelikteki 18.01.2022 tarih ve 2021/8618 E- 2022/601 K sayılı kararında da işaret olunduğu gibi "manevi tazminat miktarlarının matematiksel bir oranla" belirlenmesi mümkün olmayı hakim tarafından manevi zararın tazminiyle uyumlu bir miktar tazminata hükmedileceği açık olmakla beraber uyulan bozma kararı doğrultusunda ve davacı vekilinin beyanları çerçevesinde davacının kontrol muayenesine gittiğinin beyan edilmiş olması karşısında; davacının kontrol kaydının ikmal edilip edilmediğinin araştırılması, ikmal edilecek bu kontrol kaydı üzerine Kurum kararları arasında çelişkinin mevcudiyeti halinde Adli Tıp 3.İhtisas Kurulundan ve taraf itirazlarının mevcudiyeti ile gereği halinde Adli Tıp 2. Üst Kurulundan rapor alınıp sonucuna göre sürekli iş göremezlik oranının kesinleştirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

9. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, özellikle yazılı şekilde davacının sürekli iş göremezlik oranınında kontrol muayenesi kaydı konulmasına karşın, sürekli iş göremezlik geliri talebinin bulunmaması ve bu nedenle başvuru yapmayacağını beyan etmesi nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının nihai olarak tespit edilemediğine işaret edilmekle beraber davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve Kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

9. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, özellikle yazılı şekilde davacının sürekli iş göremezlik oranınında kontrol muayenesi kaydı konulmasına karşın, sürekli iş göremezlik geliri talebinin bulunmaması ve bu nedenle başvuru yapmayacağını beyan etmesi nedeniyle meslekte kazanma gücü kayıp oranının nihai olarak tespit edilemediğine işaret edilmekle beraber davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve Kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

10. O halde, temyiz eden davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilmeli ve bozma sebebine göre bu aşamada davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin ise sair temyiz itirazları incelenmeksizin Mahkemece verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmeksizin temyiz olunan, Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Taraflarca yatırılan temyiz harçlarının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16809, Karar No: 2015/6788, Tarih: 07.05.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/16809 E.  ,  2015/6788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalılar vek. Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı ve tefhim ettiği kısa kararda, “davanın kısmen kabulü ile 198.915,09 TL’nin davalılardan dava tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline” denildiği halde, gerekçeli kararda, “davanın kısmen kabulü ile 198.915,09 TL’nin davalılardan dava tarihinden itibaren avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline” denilmiştir.

Böylece tefhim edilen kısa karar ile gerekçeli karar arasında davalıların sorumluluğunun niteliği bakımından çelişki yaratılmıştır. Bu hal, HMK’nın 298/2 maddesine aykırılık oluşturduğundan 10/04/1992 gün 1991/7 Esas, 1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı uyarınca bir hüküm kurulmak üzere hükmün bozulması gerektiği gibi kısa karar tefhim edildikten sonra davadan elini çeken mahkemece dosyanın davacı vekilinin talebi üzerine yeniden ele alınarak kararda değişiklik yapılması da usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalılar yararına takdir edilen 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 07.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11681, Karar No: 2025/2302, Tarih: 26.02.2025

**5. Ceza Dairesi         2024/11681 E.  ,  2025/2302 K.**

**"İçtihat Metni"**

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebine ilişkin yapılan inceleme sırasında; Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesiyle İnegöl 1. Ağır Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile Daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, talebin niteliğine ve Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen İnegöl 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.06.2024 tarihli ve 2024/166 Esas, 2024/298 sayılı YETKİSİZLİK Kararının oy birliğiyle KALDIRILMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10714, Karar No: 2021/4683, Tarih: 08.06.2021

**12. Ceza Dairesi         2020/10714 E.  ,  2021/4683 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 5271 sayılı CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca hükmün açıklanması ile, 2863 sayılı Kanunun 74/1-2. cümle, TCK’nın 62, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan yapılan yargılama sonunda, anılan Kanunun 74/1-2. cümle, TCK’nın 62, 53. maddeleri gereğince 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereğince sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, aynı maddenin 8. fıkrası gereğince 5 yıllık denetim süresine tabi tutulmasına dair Çatalca Asliye Ceza Mahkemesinin 05/11/2013 tarihli ve 2010/60 Esas, 2013/939 Karar sayılı kararının 21/04/2014 tarihinde kesinleşmesine müteakip, sanığın denetim süresi içinde 30/09/2014 tarihinde mühür bozma suçunu işlediği sabit kabul edilerek Küçükçekmece 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/11/2015 tarihli ilamı ile kesin nitelikte mahkumiyetine hükmedildiği ve ihbar üzerine dosya yeniden ele alınarak önceki hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/11. maddesi gereğince açıklanmasına dair Çatalca Asliye Ceza Mahkemesinin 17/03/2016 tarihli ve 2015/833 Esas, 2016/248 Karar sayılı kararını kapsayan dosya incelendi:

Olay tarihinde sanık ...’ın, haklarında aynı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen diğer sanıklarla birlikte, 2863 sayılı Kanun kapsamında kalmadığı tespit edilen Örencik Köyü, Tepeören mevkiinde kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları sırada suçüstü yakalandığı, sanığın aşamalardaki savunmalarında atılı suçu işlediğini ikrar ettiği anlaşılmakla,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, kararın haksız olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA; 08/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9342, Karar No: 2022/12298, Tarih: 24.11.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/9342 E.  ,  2022/12298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi/borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede; İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usûl ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlu aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin % 10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda şikayetin ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

1- Şikayetçi/borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 17/05/2022 tarih ve 2022/42 E. - 2022/1395 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),