muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/7909, Karar No: 2019/4384, Tarih: 05.03.2019

05/07/2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05/07/2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31/05/2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05/07/2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05/07/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05/07/2008 ile 08/06/2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08/06/2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08/06/2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

b) Su Kirliliği;

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay

Olay günü ihbar eden kuruma bağlı ekiplerce yapılan denetim sırasında sanığın işlettiği organize sanayi bölgesindeki ... Tic. ve San. A.Ş.'ye ait işletmeden kaynaklanan atık suların, arıtma tesisinin kurulum aşamasında olması nedeniyle herhangi bir arıtma işlemine tabi tutulmadan işletme arkasındaki alana boru vasıtasıyla deşarj edildiğinin tespit edildiği, sanığın bu suretle çevreyi kasten kirlettiği iddia edilmiştir.

Sanık ... savunmasında özetle: “Her ne kadar hakkında Hayrabolu Cumhuriyet Savcılığınca çevreyi kasten kirletmek suçundan kamu davası açılmış isede biz çevreyi kirleten bir takım eşyaları çevreden toplatarak geri dönüşümünü sağlayan fabrikanın işletmecileriyiz bu bakımdan biz çevre dostuyuz, ayrıca biz bu iddialarla ilgili 5 sayfadan ibaret yazılı savunmamı ve vekindeki belgeleri ibraz ediyorum, yazılı savunmamda iddialarla ilgili çok geniş değerlendirmeler bulunmaktadır, suçlamaları kabul etmiyorum beraatime karar verilmesini talep ediyorum.” şeklinde savunmada bulunmuştur.

Katılan kurum temsilcisi ... ifadesinde: “Olay tarihinde söz konusu firmaya tespite gittiğimizde arıtma tesisinin kurulum aşamasında olduğu ve ilgili işletmeden çıkan atık suların arıtma işlemine tabi tutulmadan alıcı ortama verildiğini tespit ettik ve buna ilişkin tutanağımızı tuttuk. Bu denetim esnasında arıtma tesisinin çalışmaması nedeniyle fabrikanın atıklarının çıkmış olduğu noktadan numune alıp Bakanlığımızda akredite edilmiş laboratuvara gönderdik ve burdan gelen sonuca göre idari yaptırım kararı uygulanmıştır. Şikayetçiyiz, davaya katılmak istiyoruz.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sanığın ... Tic. San. A.Ş.'nin işleticisi ve şirket yetkilisi olduğu, işletmeden kaynaklanan atık suların, arıtma tesisinin kurulum aşamasında olması nedeniyle herhangi bir arıtma işlemine tabi tutulmadan işletme arkasındaki alana boru vasıtasıyla deşarj edildiğinin T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tekirdağ İl Müdürlüğü görevlilerince yapılan denetim sırasında 10/10/2012 tarihli tutanağı ile tespit edildiği, aynı tutanakta işletmenin kurulu ve faaliyette olduğu, işletmede pet-plastik geri dönüşüm işlemlerinin yapıldığı çevre izni ve lisansının bulunmadığının belirtildiği, yine ... Tic. Ltd. Şti.'nin 18/10/2012 tarihli YB201-377 sayılı raporu ile denetim sırasında deşarj noktasından alınan numune üzerinde yapılan incelemede KOİ parametresinin limit değerleri sağlamadığının belirtildiği, ayrıca 09/10/2012 tarihli tespit tutanağında sulu kırma yöntemi ile işletmede faaliyet gösterildiği, devam eden çalışmalar nedeniyle çıkan suyun direk dereye deşarj edildiği işletmede kullanılan suyun DSİ Bölge Müdürlüğü'nden alınacak izin belgesi bulunmadan açılan kuyudan sağlandığının tespit edildiğinin belirtildiği, suç tarihinden sonra 04/12/2012 tarihli T.C. Tekirdağ Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 455 sayılı yazısı ile anılan şirkete geçici faaliyet belgesinin verilmesinin uygun bulunduğunun belirtildiği, talimat yolu ile İstanbul 16. Sulh Ceza Mahkemesince aldırılan 30/05/2012 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "İşletmeden kaynaklanan atık suların arıtma işlemine tabi tutulmadığı işletmenin arkasındaki alana boru ile deşarj edildiği, ... yetkilileri tarafından atık su numunesinin 'SKKY' numune alma ve analiz metodlarına uygun olarak alındığı, analiz sonucunda KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı) ve AKM (Askıda Katı Madde Miktarı) değerlerinden yüksek çıktığı, yüksek KOİ içeren işletme atık sularının toplu ölümlere ve farklı türlerin üremesine, suyun oksijen seviyesinin düşmesine, içerebileceği toksik kimyasallar nedeniyle besin zincirinin kırılmasına neden olabileceği atık suyun oldukça tehlike arz edebileceği" kanaatinin bildirildiği, yapılan keşif sonucunda çevre mühendisi ve kimya mühendisi tarafından ortak düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; atık suların alıcı ortama direk deşarj edildiği anlık numune alınmasının mevzuaata uygun olduğu ve yüksek KOİ değerine sahip olmadığı ancak sınır değerden fazla olduğu numune sonuçlarına göre çevre ve canlılar üzerinde kalıcı bir etki yaratmayacağı"nın belirtildiği, ilgili şirket hakkında eylem nedeniyle verilen idari para cezasına yönelik yapılan itiraz üzerine Tekirdağ İdare Mahkemesi'nin 2014/596 esas sayılı dosyası üzerinden yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Sanığın, arıtma yükümlülüğüne uymadan endüstriyel nitelikli atıksuları doğrudan alıcı ortam olan dereye ve toprağa deşarj ederek, 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 20/j, ek 1. maddesi ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin 4/j, 16/a-b maddelerindeki kirletme yasağına aykırı davranarak TCK’nın 181/1. maddesinde tanımlanan suçu işlediği, dolayısıyla çevrenin kasten kirletildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak;

TCK’nın 61. maddesindeki ölçütler ve aynı Kanunun 3. maddesindeki “fiilin ağırlığı ile orantılı ceza verilmesi ilkesi” çerçevesinde somut olay açıkça irdelenerek, temel cezanın saptanması gerektiği gözetilmeden, dosya içeriğiyle uyumlu olmayan "suçun işleniş şekli" gibi maddedeki ibarenin tekrarlanması suretiyle, temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak ve hakkaniyet ölçülerine uyulmayarak fazla ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.

Ayrıca, TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun, uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının ortadan kalkması, bozmayı gerektirmiştir.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/03/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6065, Karar No: 2020/86, Tarih: 14.01.2020

**10. Hukuk Dairesi         2017/6065 E.  ,  2020/86 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Rücuan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; İlk Derece Mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.01.2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Av. ... ile davacı Kurum adına Av. ... geldiler. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM:

Davacı Kurum vekili, özetle; kurum sigortalısı ...'in davalı işverene ait işyerinde çalışırken geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde vefat ettiğini, sigortalının hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir, cenaze yardımı ve tedavi gideri ödendiğini, kurum zararının 45.553,00 TL'lik kısmının tahsili için için ....Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2012/46 Esas sırasına kayıtlı tazminat davası açtıklarını, açılan davanın kabulüne karar verilerek Yargıtay 10.Hukuk Dairesi Başkanlığınca onandığını ve kesinleştiğini, şimdilik 200.000,00 TL Kurum alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı vekili, özetle; ayrıca kazanın oluşumunda müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını, kazanın oluşumundan işçinin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, Yargıtay 10 Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 02.07.2013 tarihli 2012/13386 Esas, 2013/14976 Karar sayılı onamasından geçmiş olan ....Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) 2012/46 Esas, 2012/196 Karar sayılı dosyasını incelemiş ve huzurdaki dava, önceden kesinleşen rücuan tazminat davasının bakiye kısmına yönelik olması, eldeki davada ileri sürülen kusura yönelik tüm itirazların defaeten farklı zamanlarda ve temyiz incelemesinde ileri sürülmüş olması Yargıtay'ca tüm bu itirazlar değerlendirilerek yerel mahkeme kararını onamış olduğundan ...'nin mükerrer yeniden kusur incelemesi yapılması talebi dikkate alınmamıştır.

10/02/2017 havale tarihli ıslah dilekçesi ile toplam kurum zararı (Fatma Met yönünden 199.965,16TL, ... yönünden 23.470,27 TL, ... yönünden 8.844,59 TL PSDG ödemesi, 112.772,20 TL tedavi gideri ve 308,00 TL cenaze masrafı) 345.460,22 TL'den Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/46 Esas sayılı dosyasından hüküm altına alınan 45.353,00 TL'sinin hüküm altına alındığını, dava açarken fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla 200.000,00 TL talep ettiklerini, geriye kalan kısmın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 03/03/2017 tarihli duruşmada alınan beyanında her ne kadar 10/02/2017 havale tarihli dilekçesi ile ... yönünden 8.844,59 TL PSDG ödemesi belirtmiş ise de maddi hata yaptıklarını, bu rakamın bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 8.944,59 TL olduğunu, kaldı ki dilekçesindeki toplam rakamın da 345.460,22 TL olduğunu belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve mevcut delil durumu, dosyamız içerisinde bulunan ve Yargıtayca onanarak kesinleşen .....Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/46 Esas sayılı dosyası ve aldırılan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde davacı Kurum tarafından açılan davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı tarafından, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, mahkemece kabul edilen kusur oranına itiraz ederek istinaf talebinde bulunduğu görülmüştür.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, davanın yasal dayanakları 5510 sayılı Yasanın 12., 21/1 ve 76/4. maddeleri olup, somut olayın incelenmesinden; davalı tarafın kendilerinin kusurunun bulunmadığından bahisle istinaf başvurusunda bulunduğu görülmekle birlikte iş bu yargılama konusunun ek dava niteliğinde olduğu taraflar arasında Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/46 esas ve 2012/196 karar sayılı ilamında kusur durumunun tartışıldığı ve davalının %100 kusurlu kabul edilmesine ilişkin ilamın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2012/13386 esas ve 2013/14976 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği görülmekle davalının kusuruna ilişkin itirazının kabul görmeyeceği açıktır. Zira kusur durumu kesinleşmiş ilam ile belirlenmiştir.

Bu kapsamda belirlenen kusur oranı ve Kurum zararı ile sorumluları hakkında varılan sonuç yönünden mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, mahkemenin kusura ilişkin değerlendirmelerinin yanılgılya dayalı olduğu ve kararın bu nedenlerle hatalı olduğunu belirterek ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, mahkemenin kusura ilişkin değerlendirmelerinin yanılgılya dayalı olduğu ve kararın bu nedenlerle hatalı olduğunu belirterek ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ:

Dava, 29.07.2010 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirler ve sigortalının vefatından önce Kurumca yapılan tedavi gideri ile cenaze masrafı nedeniyle oluşan kurum zararının davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddeleridir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21.maddesinde ise, İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45–46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54–55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.