muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3939, Karar No: 2011/4464, Tarih: 10.05.2011

2-506 Sayılı Yasanın 3917 sayılı Yasa ile değişik 80. maddesi uygulama zamanında durum;

506 sayılı Kanunun 80. maddesinde, 3917 sayılı Kanun ile yapılan ve 8.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren; “Kurumun, süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.” hükmü uyarınca, Kurum alacakları yönünden 6183 sayılı Kanunun zamanaşımına ilişkin 102. ve devamı maddeleri geçerli olmuştur.

Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması öngörüldüğünden, anılan Yasanın 102.maddesi uyarınca, sözü edilen alacaklar 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olmuştur.Anılan hüküm, “tahsil zamanaşımı” başlığı altında “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait özel yasalarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur” şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla 506 sayılı Yasanın 80. maddesinde, 5198 sayılı Yasayla yapılan değişiklikten önce, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacakları, 6183 sayılı Yasanın 102.maddesi uyarınca, dönemin başladığı takvim yılını takip eden, takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde zamanaşımına uğramaktaydı.(Bakınız. Aşağıda HGK. 20.09.2006, 2006/546-565).

3-5198 sayılı Yasanın 11. maddesi ile 506 sayılı Yasanın 80.maddesinde 06.07.2004 tarihinde yapılan değişiklikle, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Yasanın 102.maddesinin de uygulanmayacağı öngörülmüştür. Dolayısıyla Kurumun sigorta primlerinden doğan alacakları, eskiden olduğu gibi Borçlar Yasasının 125. maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olacaktır. Zamanaşımı başlangıcı da Borçlar Kanunun 128. maddesi uyarınca alacağın muaccel olduğu, yani ödeme tarihinin son günü olacaktır.Örnek olarak, 2004 yılı 8. ay primi 30.09.2004 tarihine kadar ödeneceğinden, zamanaşımı süresi 01.10.2004 tarihinden başlayacak ve 01.10.2014 tarihinde sona erecektir.

HGK.'nun 20.09.2006 gün ve 2006/546-565 sayılı Kararına göre;

"Burada önemli yön; yargılama sırasında meydana gelen bu yasa değişikliğinin söz konusu uyuşmazlıkta gözetilip gözetilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Kanunlarda aksine bir düzenleme yer almaması halinde zamanaşımı başlangıcı yönünden “zamanaşımının alacağın muaccel olduğu tarihte başlayacağı...” na ilişkin Borçlar Kanununun 128. maddesi hükmü dikkate alınmalıdır.

Muacceliyet anının belirlenmesi, zamanaşımının başlangıcının ve buna bağlı olarak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak yasa hükmünün saptanmasında önem taşımaktadır.

Kanunlarda aksine bir düzenleme yer almaması halinde zamanaşımı başlangıcı yönünden “zamanaşımının alacağın muaccel olduğu tarihte başlayacağı...” na ilişkin Borçlar Kanununun 128. maddesi hükmü dikkate alınmalıdır.

Muacceliyet anının belirlenmesi, zamanaşımının başlangıcının ve buna bağlı olarak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak yasa hükmünün saptanmasında önem taşımaktadır.

Bir tanım vermek gerekirse muacceliyet, bir borç ilişkisinde, alacaklının edimi isteyebileceği ve borçlunun da bu isteme uyarak, edimi ifa etmekle yükümlü olduğu anı belirler. Bir başka deyişle, söz konusu anda borç, ifa kabiliyeti kazanır ve alacaklı yine o anda edimi kabul etmekle yükümlü olur. Bir alacağın ya da borcun muaccel olması, ilke olarak edimin ifası için öngörülmüş bulunan vadenin dolmasıyla gerçekleşir. Borcun ifası için öngörülen vade kanundan, işin özelliklerinden yada dürüstlük kuralından çıkarılamıyorsa, bu durumda, BK m. 74 hükmü gereğince, borcun "hemen ifa ve derhal icrası talep edilebilir" hükmü uygulama bulacaktır.

506 sayılı Kanunun 80. maddesi, prim borcunun en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödeneceğini, 6183 sayılı Kanunun 102. maddesi, “amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı” hükme bağlanmıştır.

506 sayılı Kanunun 80.maddesi ile prim borcunun vadesinin belirlenmiş olması karşısında, kurum alacağının anılan tarihte muacceliyet kesbedeceği belirgindir.

Yargılamaya konu prim alacağının Kasım 1997 devresine tahakkuk ettirilmiş ve gecikme zammının bu tarih itibariyle başlatılmış olması karşısında, anılan devrede yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunun 80. maddesi uyarınca, kurum alacaklarının tahsilinde gözetilecek zamanaşımı süresi 6183 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca belirlenmelidir.

5198 sayılı Kanunun 11. maddesi ile anılan Yasanın 80. maddesine getirilen düzenlemenin, yürürlük tarihi olan 06.07.2004 tarihinden sonra muaccel olan alacaklara uygulanması gerekmektedir.

Yerel mahkemece, bu yön gözetilerek verilen direnme kararında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir."

5198 sayılı Kanunun 11. maddesi ile anılan Yasanın 80. maddesine getirilen düzenlemenin, yürürlük tarihi olan 06.07.2004 tarihinden sonra muaccel olan alacaklara uygulanması gerekmektedir.

Yerel mahkemece, bu yön gözetilerek verilen direnme kararında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir."

Öteyandan, Yargıtay 10 Hukuk Dairesinin 14.02.2008 gün ve 2007/25251-208/1851 K. sayılı Kararına göre de; " İnceleme konusu davada ; takibe ve dolayısıyla davaya konu olan prim borçları , 2000 yılının 3.ayı ile 12.ayları(12.ay dahil) arası döneme ilişkin olup , söz konusu bu borcun 31.01.2001 tarihi itibarıyla tamamen muaccel hale geldiği ve zamanaşımının da borcun muacceliyet tarihi itibarıyla değerlendirilmesi gerekeceği dikkate alındığında , bu durumda yukarıdaki açıklamalar da gözetilerek söz konusu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı yasanın 80.maddesi ve 6183 sayılı yasanın 102.maddeleri uyarınca zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu gözetilerek yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken , yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir,

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır."

4-Son olarak, 5510 sayılı Kanunun 93. maddesinde, yine 6183 sayılı Yasadaki zamanaşımı süresinden vazgeçilmiş ve zamanaşımı süresi ile ilgili olarak özel bir düzenleme getirilmiştir. Madde hükmüne göre, “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıllık zamanaşımına tâbidir.” Madde metni muacceliyet tarihinin belirlenmesinde, dolayısıyla zamanaşımı süresinin başlangıcının tesbitinde, Borçlar Yasasının uygulanmasına son vermiştir. Yasanın yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonraki primler için zamanaşımı başlangıcı ödeme dönemini takip eden yılbaşından itibaren başlayacaktır. Genel olan bu tanımlama dışında istisnai olarak "Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise, mahkeme kararının kesinleşme tarihinden" itibaren, zamanaşımının on yıl olarak uygulanacağı hükmü getirilmiştir. Ayrıca, 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi sigortalıların zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz. Hükmü getirilerek primleri zamanaşımı nedeniyle sigortalılardan tahsil edilemeyen sigortalıların prim ödemeksizin yaşlılık aylığı bağlatması engellenmiştir.

SONUÇ;

Hukuk devletinde, müktesep hakların korunması ile birlikte hukuk güvenliği de temel bir ilkedir. Öğretide de hukuk güvenliği temel bir ilke olarak kabul edilmiştir.Esasen, mevcut yasal düzenlemelere göre hareket eden kişilerin, bu yasal düzenlemeler nedeniyle tabi oldukları hukuki durumlarının yeni yasal düzenlemelerle değiştirilmemesi esastır. Anayasa Mahkemesinin, 30.11.2007, E.2006/61, K.2007/91, RG.23.02.2008, S.26796; ve 17.01.2008, E.2007/21,

SONUÇ;

Hukuk devletinde, müktesep hakların korunması ile birlikte hukuk güvenliği de temel bir ilkedir. Öğretide de hukuk güvenliği temel bir ilke olarak kabul edilmiştir.Esasen, mevcut yasal düzenlemelere göre hareket eden kişilerin, bu yasal düzenlemeler nedeniyle tabi oldukları hukuki durumlarının yeni yasal düzenlemelerle değiştirilmemesi esastır. Anayasa Mahkemesinin, 30.11.2007, E.2006/61, K.2007/91, RG.23.02.2008, S.26796; ve 17.01.2008, E.2007/21,

K.2008/40. sayılı kararlarına göre de, "hukuk güvenliği" hukuk devletinin temel unsurlarından biridir.

Örnek vermek gerekirse, İşveren 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi hizmeti bulunan sigortalısını SSK na bildirmemişse, o dönemde 6183 sayılı Yasa uygulanacaktır., 01.01.1995 tarihinden itibaren 5 yıl sonra, 01.01.2000 tarihinde zamanaşımı süresi dolmuş olacağından zamanaşımı savunmasından yararlanır. Primleri ödemek zorunda değildir. Sigortalının, 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra açacağı bir hizmet tesbiti davasında da, işverenin işe giriş bildirgesi vermesi nedeniyle hakdüşürücü süre geçmemiş olur ve hizmet tesbitine karar verilirse, hüküm de örneğin 01.01.2012 tarihinde kesinleşirse, zamanaşımı süresi eski mevzuata göre dolmuş olan işveren, yeniden 10 yıllık bir zamanaşımı süresine tabi mi olacaktır.? Burada kazanılmış hak ilkesi uyarınca yeni bir zamanaımı süresi asla başlayamaz.

Prim borçlarının tahsilinde, zaman zaman 818 sayılı Borçlar Yasası veya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Yasa hükümleri uygulanmıştır. Her iki yasa hükümleri dikkate alındığında, sigortalının açacağı hizmet tesbiti davası, işverenin prim borcu nedeniyle işlemeye başlayan zamanaşımı süresini kesmez. Başka bir anlatımla, açılmış bir hizmet tesbiti davası da bu nedenle zamanaşımı süresinin işlemesine engel olmaz. Örneğimize dönersek, 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında bildirilmeyen hizmeti bulanan sigortalı 01.01.1995 tarihinde hizmet tesbiti davası açsa dahi bu sigortalının hizmetine ilişkin pirimlerin zamanaşımı süresi 01.01.2000 tarihinde dolmuş olacaktır. Hizmet tesbiti davasının 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra kesinleştiği varsayılırsa, yine kazanılmış hak ilkesi ihlal edilecektir. Eski mevzuata göre başlayan ve işleyen zamanaşımı süresi hizmet tesbiti davası ile kesilmediğine göre, bu davanın sonuçlanması, işverenin yeni mevzuatla getirilen yeni bir zamanaşımı süresine yeniden tabi tutulması hak ve nesafet kurallarına göre izah edilemez.

Somut olayda da, prim borcu 01.08.2001- 30.01.2002 dönemine aittir. Borcun doğduğu tarih itibarıyla 5 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir ve süre 01.01.2003 tarihinde işlemeye başlamış, zamanaşımı süresi 31.12.2007 tarihinde dolmuştur.Ödeme emri ise 13.02.2009 tarihinde zamanaşımı süresi geçtikten sonra tebliğ edilmiştir. Her olay, meydana geldiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmelidir. Eski mevzuata göre başlayan zamanaşımı süresi devam ettiği sırada, yeni bir yasal düzenleme gerekçe gösterilerek, zamanaşımı süresinin "borcun muaccel olduğu tarih" yerine, hizmet tesbiti kararının kesinleştiği tarihten başlatılması, Yasa hükmünün, aksine bir düzenleme bulunmadığı halde geriye yürütülmesi, müktesep hakların ortadan kaldırılması, hakkaniyete ve hukuk güvenliğine aykırı olduğundan, hükmün onanması gerektiği düşüncesiyle Sayın çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2011/15896, Karar No: 2012/2703, Tarih: 23.02.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/15896 E.  ,  2012/2703 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince ve süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili müvekkilinin 27.11.2000 tarihinde davalılardan ... ... 4 GN kodlu boyayı aldığını ve katalogdaki taahhütlere güvenerek dava dışı ... Turz. İnş. Tic. AŞ.’ne ait ... ... Otel’in halı kaplama işini üstlendiklerini ve 33.916 m. halı kaplayıp teslim ettiklerini ne var ki, adı geçen şirketin renk solması nedeniyle halıların değiştirilmesini talep ettiğini ve bu iş için yeni sözleşme yapıldığını, yaptırılan testlerde katalogdaki renk haslığı değerlerinin altında sonuçlar alındığını ileri sürerek uğradıkları 253.751,85 TL zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, aracı durumdaki davalı ... Özel Kimyevi Ürünler Ltd. Şti. hakkında açılan davanın sıfat yokluğundan reddinin gerektiğini, sözleşmenin davacı ile diğer davalı ... ... ... Inc. arasında akdedildiğini; davacının müvekkilinden 20 yıla yakın zamandır boya aldığını, alınan boyanın standart üretim boya olduğunu, davacı için özel üretilmediğini, kalite düşüklüğü iddiasının yersiz olduğunu; davacının boyayı başka malzemelerle karıştırdığını, karışıma giren maddelerin de haslığı etkileyebileceğini, süresi içinde muayene yapmadığını; kullanılan boya miktarının haslığı değiştirebileceğini; teknik broşürde saf boya değerlerinin verildiğini ve katalog uyarınca müşterinin kendi testlerini de yapması gerektiğini; sonradan yaptırılan testlerin malzeme belirlemesi olmaksızın rapora döküldüğünü ve davacının zararının varlığını kanıtlayacak belge sunamadığını bildirerek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan raporlara göre taraflar arasında ... ... 4 GN kodlu boyanın satımı için sözleşme yapıldığı, halının ışık haslığının 5’ten az olmaması gerektiği, davalı yanca hazırlanan katalogda bu değerin 5 seviyesinde olduğu taahhüt edildiği ancak başka kimyasallarla kullanılması halinde bunun azalabileceğinin belirtilmediği, davalının ayıptan doğan sorumluluğundan tek yanlı beyanı ile kurtulamayacağını, kendisine gönderilen numuneyi de test ederek hatayı kabullendiği ve başka boya önerdiği; öte yandan davacının da muayene yapmamakla müterafık kusurlu olduğu ve bunun davacı için % 35, davalı için % 65 olarak takdir edildiği gerekçesiyle 198.915,09 TL.nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmiş hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dairemizin 04/02/2010 tarih 2009/5636 E. 2010/987 Karar sayılı kararı ile Türk Ticaret Kanunu’nun 20/II nci maddesine göre her tacirin ticari faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi davranmak zorunda olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 25 inci maddesine göre davacı yanca gerekli muayenenin yapılmaması ve davalıya duyulan güvenden söz edilmesinin yasanın açık düzenlemelerine aykırı olduğu gerekçeleriyle mahkemece davalının bilirkişi raporuna yaptığı ayrıntılı itiraz ve davalı yanca yapılan bilgilendirme üzerinde de durulmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği halde eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemesi nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, taraf vekillerinin karar düzeltme istemleri Dairemizin 12/10/2010 tarih 2010/5866 E. 2010/11179 K. Sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan raporlara göre 29/04/1999 tarihli elektronik mesaj içeriğinin ... hakkında bilgi olduğu, mesajın ekinde ... halı baskısı ile ilgili teknik hususlar başlığını taşıyan bir belgenin olduğu, adı geçen mesajın ve teknik bilgilerin davacı tarafa ulaştırıldığının belirgin olmadığı gibi, adı geçen mesajın ne şekilde uyarıcı bir nitelik taşıdığının da anlaşılamadığı, davalının TTK'nın 25. maddesine göre davacı yanca gerekli muayenenin yapılmadığı savunmasının hakkaniyetle ve MK md. 2 ile bağdaşmadığı, davalılar vekilinin bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilerek uzman raporlarının alındığı, taraflar arasında ... ... 4 GN kodlu boyanın satımı için sözleşme yapıldığı, halının ışık haslığının 5’ten az olmaması gerektiği, davalı yanca hazırlanan katalogda bu değerin 5 seviyesinde olduğunun taahhüt edildiği, ancak başka kimyasallarla kullanılması halinde bunun azalabileceğinin belirtilmediği, davalının ayıptan doğan sorumluluğundan tek yanlı beyanı ile kurtulamayacağı, kendisine gönderilen numuneyi de test ederek hatayı kabullendiği ve başka boya önerdiği, öte yandan davacının da muayene yapmamakla müterafik kusurlu olduğu ve bunun davacı için % 35, davalı için % 65 olarak takdir edildiği gerekçesiyle 198.915,09 TL'nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, mahkemenin 18/02/2009 tarih 2005/865 E. 2009/22 K. Sayılı kararında direnilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Hukuk Genel Kurulu'nun 05/10/2011 tarih 2011/19-450 E. 2011/589 K. Sayılı kararı ile ortada varlığından söz edilebilecek bir direnme hükmü bulunmayıp, yerel mahkemece bozma kararından esinlenerek oluşturulmuş yeni bir hüküm bulunduğu gerekçesiyle dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

1-Davacı vekilinin 06/06/2011 tarihli temyize cevap dilekçesinde, müvekkilleri yönünden temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesi talep edilmiş ise de anılan dilekçenin temyiz defterine kaydına rastlanmadığı gibi temyiz harcı da yatırılmadığından davacı vekilinin müvekkilleri yönünden temyiz itirazlarının incelenmesi yönündeki bu dilekçesinin içeriğindeki istemin reddi gerekmiştir.

2-Türk Ticaret Kanunu’nun 20/II nci maddesine göre her tacir ticari faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi davranmak zorundadır. Dosyanın incelenmesinde tarafların uzun yıllardır boya alım satımı konusunda sözleşmeler yaptıkları ancak ... ... 4 GN kodlu boya maddesinin alımını ilk kez gerçekleştirdikleri anlaşılmaktadır. Bir tacirin sözleşme ilişkisine girdiği tarafa güven duyması ve bu duyguyla hareket etmesi yasalarla kendisine yüklenen bir takım yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Dairemizin önceki bozma kararında davalı tarafça davacıya bir e-posta mesajı gönderilerek bu mesaj ekinde "boya seçimi yapılırken halının nihai kullanım yeri ve nihai müşterinin bekleyişlerinin dikkate alınması" gibi tavsiyelerde bulunulduğu hususuna değinilmiş ve mahkemece bozmadan sonra verilen kararın gerekçesinde anılan e-posta mesajının davacı tarafa ulaşıp ulaşmadığının belirgin olmadığı belitilmiş ise de sözü edilen mesaj ve ekindeki bilgilerin davacı tarafın 30/03/2006 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunulması karşısında davacıya ulaştığının belirgin olmadığı yönündeki mahkeme gerekçesinde isabet görülmemiştir.

Davacının davalıdan satın aldığı boyaları dava dışı ...-... mevkiindeki "... Hotel" için üretilen halılarda kullandığı ve üretilen halıları otele teslim ettiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Yukarıda söz edilen e-posta mesajı ekindeki "... Halı Baskısı İle İlgili Teknik Hususlar" başlıklı bilgilendirme belgesinin 4. maddesinde boyalar ile ilgili tavsiyelerde bulunulurken boya seçiminin halının cinsine ve kullanıldığı yere bağlı olduğu belirtildikten sonra hangi koşullarda hangi boya cinsinin kullanılmasının uygun olduğu da ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Bu durumda davacı üreticinin üretilecek halıların kullanılacağı yeri ve halının cinsini dikkate alarak bu tavsiyeler doğrultusunda davranması basiretli bir iş adamından beklenmesi gereken bir davranışken davacının bu tavsiyelere uymaması basiretli davranmadığının göstergesidir. Bu haliyle TTK 20/2. madde hükmünün olayımız açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Öte yandan davacının belirtilen tavsiyeler karşısında seçtiği boyalar üzerinde inceleme yaparak açık ayıp halinde TTK'nun 25/3 maddesinde öngörülen 2 günlük süre içinde ya da gözle görülür açık ayıp tespit edilememesi durumunda ise 8 günlük muayene süresi içerisinde gerekli muayene yaptırılarak malın ayıplı olduğunun saptanması durumunda ihbarda bulunulması veya en azından numune halılar üretilip kullanılacak yerde denenmesi ve bu deneme sonucunda ayıp durumunun ortaya çıkması halinde derhal ayıp ihbarında bulunulması TTK.nun 25. maddesi hükmü gereğidir.

Uyuşmazlık ticari satışlarda satıcının ayıba karşı tekeffülü hükümlerinden kaynaklanmakta olup, somut olayda BK.nun 99 ve TMK 2. madde hükümlerinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece önceki bozma kararımızda belirtildiği gibi davalının bilirkişi raporuna yönelik ayrıntılı itirazları ve yukarıda açıklanan e-posta mesajı ekindeki bilgilendirme belgesi üzerinde durulup belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyize cevap dilekçesinde davacı vekilinin ortaya koyduğu temyiz itirazlarının incelenmesi yönündeki istemin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 23.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3546, Karar No: 2015/2870, Tarih: 05.05.2015

**1. Ceza Dairesi         2014/3546 E.  ,  2015/2870 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2013/234326

MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Ağır ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 25/04/2013, 2012/225 (E) ve 2013/126 (K)

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın mağdur kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin meşru savunmaya, suç vasfına, vesaireye; yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; deniz kenarında kurulan çadırlarda kalmakta olan taraflardan sanık İsmail ve arkadaşlarının gece 04.00 sıralarında alkol alırken yüksek sesle ve küfürlü konuşmaları nedeniyle mağdur ve arkadaşları tarafından uyarıldıklarında sanığın, elinde bıçak olduğu halde mağdura küfür etttiği, uyarılara rağmen elindeki bıçağı bırakmadığı ve mağdura kafa atmak için hamle yapmasından sonra, kendisine tokat atan mağdurun karın bölgesine bıçakla vurmak sureti ile ileum ve ileum mezosunda kesiye, yaşamsal tehlike geçirmesine neden olacak şekilde yaraladığı, ikinci darbenin mağdurun elini karnına tutması nedeni ile ön kol bölgesine isabet ettiği, sanığın bıçağı savurmaya devam ettiği, ancak eli tutularak bıçağın alınması üzerine eylemini tamamlayamadığı anlaşılan olayda;

a) 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK.nun 35 maddesi ile yapılan uygulama sırasında, zarar ve tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak alt ve üst sınırlar arasında makul bir ceza verilmesi yerine 10 yıl hapis cezasına hükmedilmesi,

b) Sanığın, çevreyi rahatsız etmesi nedeniyle kendisini uyaran mağdura küfür edip kafa atmaya çalışması üzerine mağdurun etki-tepki dengesi içerisinde tokat atmasının sanık lehine dengeyi bozmayacağı, buna bağlı olarak haksız tahrik hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmamasına karşın, TCK.nun 29. maddesinin tatbiki suretiyle eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup,sanık müdafii ile o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 05/05/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.