muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/913, Karar No: 2019/1874, Tarih: 18.03.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/913 E.  ,  2019/1874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kayyım tayin edilmesine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Sulh Hukuk ve ... 3. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kayyım tayin edilmesi istemine ilişkindir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünün 23/01/2018 tarihli yazı cevabında küçüğe vasi olabilecek kişinin küçüğün dedesi olan ...'ün küçük ile birlikte "..." adresinde ikamet ettiğinin bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince ise; küçüğün ... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından tutulan tutanak üzerine dosyada yetkisizlik kararı verildiği, tutanakta küçüğün dedesi ..." adresinde ikamet ettiği anacak açık adresinin bildirilmediği, mahkememizce uyap sistemi üzerinden temin edilen nüfus kaydında kayyım adayı olarak bildirilen dede Mehmet Güngör'ün ikamet adresinin "....../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 426. maddesinde "Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa..." hükmü; 431. maddesinde ise "Vasinin atanması usûlüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır." hükmü getirilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 411. maddesine göre de, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir."

Dosya kapsamında kolluk araştırmaları sonucunda; küçüğün dedesi olan ...'ün küçük ile birlikte "...adresinde ikamet ettiğinin bildirildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 18/03/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/22082, Karar No: 2011/6044, Tarih: 05.04.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/22082 E.  ,  2011/6044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden kapama zeytinlik niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6448, Karar No: 2014/11314, Tarih: 17.10.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/6448 E.  ,  2014/11314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/01/2014

NUMARASI : 2013/339-2014/10

Davacı tarafından, davalı aleyhine 28.03.2013 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 20.01.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, davalının ortak sınıra çok yakın mesafede olan ağaçlarının yapraklarının taşınmazına döküldüğünü, taşınmazına zarar verdiği gibi kendisini de rahatsız ettiğini ileri sürerek davalının ağaçlarının dallarının kesilmesini istemiştir.

Davalı, dalların bir kısmını kestiğini, kesilmeyen kısımları da keseceğini beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir.

TMK m. 683'teki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nın "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Davaya konu olayda uygulama imkanı bulunan TMK’nın 740. maddesi, başkasının mülküne geçip zarar veren dal ve köklerin, zarar gören mülk sahibi tarafından kesilebileceği hükmünü içermektedir. Malikin kendi taşınmazı üzerine diktiği ağaçların dalları ve kökleri komşunun taşınmazına geçip zarar verdiği takdirde, ikaz üzerine münasip bir müddet içerisinde bu dal ve köklerin kesilmesi gerekir. Malik tarafından kesilmediği takdirde, komşunun bu dal ve kökleri kesip zaptetmek hakkı doğar. Ancak tüm ağaçların kesilmesine ilişkin hüküm kurulmamalıdır.

Davalının kendi taşınmazı içerisine diktiği ağaçların gölge yapmak suretiyle davacının taşınmazı üzerindeki bitkilere, katlanma sınırını aşacak şekilde zarar verdiği yapılan keşif ve uzman bilirkişi raporu ile belirlendiği takdirde, bu zarar ağaç dallarının budanması veya seyreltilmesi ile giderilebiliyorsa bu önlemlere, buna rağmen davacının zararı önlenemiyorsa ağaçların kökten kesilmesine veya sökülmesine karar verilmelidir.

Davalının kendi taşınmazı içerisine diktiği ağaçların gölge yapmak suretiyle davacının taşınmazı üzerindeki bitkilere, katlanma sınırını aşacak şekilde zarar verdiği yapılan keşif ve uzman bilirkişi raporu ile belirlendiği takdirde, bu zarar ağaç dallarının budanması veya seyreltilmesi ile giderilebiliyorsa bu önlemlere, buna rağmen davacının zararı önlenemiyorsa ağaçların kökten kesilmesine veya sökülmesine karar verilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince; 09.12.2013 tarihli bilirkişi raporunda davalının diktiği ağaçlar nedeniyle davacının zarar gördüğü tespit edilmiş, iki bina arasındaki kavak ağacının yerden 2,5 m yükseklikten kesilmesinin, yenidünya ağacının ise iki parsel arasındaki duvarı geçen dallarının ortak duvardan davacı taşınmazına taşan kısımlarının budanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Bu durumda, komşuluk hukukuna aykırılığın bilirkişi raporunda gösterilen şekilde ağaçların budanması suretiyle giderilmesi ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde çözüme kavuşturulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 17.10.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6267, Karar No: 2020/2275, Tarih: 12.05.2020

**14. Ceza Dairesi         2019/6267 E.  ,  2020/2275 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Cinsel saldırı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair Ankara Batı 6. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 10.03.2017 gün ve 2015/485 Esas, 2017/246 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak

müsnet suçtan mahkumiyetine

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümden sonra 10.05.2018 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 28.09.2017 gün ve 2017/1295 Esas, 2017/1755 Karar sayılı vaki istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak sanığın cinsel saldırı suçundan mahkumiyetine dair kurulan hükmün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. maddeleri gereğince BOZULMASINA, dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmesine, 12.05.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/658, Karar No: 2018/1091, Tarih: 16.05.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/658 E.  ,  2018/1091 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “itirazın iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 22.11.2012 gün ve 2010/4 E., 2012/693 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 24.10.2013 gün ve 2013/13917 E., 2013/26074 K. sayılı kararı ile;

“...Davacı, davalı lehine hazine taşınmazı üzerinde tesis edilen tahsis işleminden doğan kullanım bedelinin bildirim ve taahhütnameye rağmen ödenmemesi üzerine tahsili için başlattıkları takibe haksız şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava, sözleşmeye dayalı alacağın tahsili için yürütülen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili son celse takibe konu alacak hakkında 6111 sayılı Kanunun uygulandığını ve borcun yapılandırıldığını, idare ile yapılacak yazışmalar sonrası davadan vazgeçme yönünde irade açıklamasında bulunmak üzere tarafına süre verilmesini istemiş, mahkemece bu beyana dayanak olan 2.11.2011 tarihli Milli Emlak Müdürlüğü yazısı dikkate alınarak taraflar arasındaki borç ilişkisi hususunda yapılandırmaya gidilerek anlaşma sağlandığı, bu halde davacının davayı sürdürmekte hukuki yararının bulunmadığı, hukuki yararın dava şartı olduğu ve bu nedenle davanın reddi gerektiği sonucuna varılmış, davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Hukuki yarar, davanın açılması anında var olması gereken şartlardan olup, yapılan bilirkişi incelemesi ile davalının takip tarihi itibari ile borcunun bulunduğu mütalaa edildiği gibi, hükme dayanak resmi yazıda da dava devam ederken yapılandırma taksitlerinin tümüyle ödenmediğinin anlaşılması karşısında davacının yürüttüğü takibe vaki itirazın iptalini istemekte hukuki yararının bulunduğu gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulmasını gerektirir...”

gerekçesi ile hüküm bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava itirazın iptal istemine ilişkindir.

Davacı Hazine vekili (05.01.2010 tarihli dava dilekçesi ile) davalının taraflar arasındaki resmî taahhütnameden doğan borcunu ihtara rağmen ödemediğini, başlatılan takipte de haksız şekilde borca kısmen itiraz ettiğini ileri sürerek, 283,88 TL asıl alacak ve 946.728,35 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava itirazın iptal istemine ilişkindir.

Davacı Hazine vekili (05.01.2010 tarihli dava dilekçesi ile) davalının taraflar arasındaki resmî taahhütnameden doğan borcunu ihtara rağmen ödemediğini, başlatılan takipte de haksız şekilde borca kısmen itiraz ettiğini ileri sürerek, 283,88 TL asıl alacak ve 946.728,35 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... (Sidem A.Ş.) vekili dava konusu takibin Hazineye ait taşınmazda müvekkili lehine tesis edilen üst hakkından kaynaklandığını, davacının müvekkili lehine tesis edilen ek alan tahsisine ilişkin karara istinaden ek alacak talebinde bulunduğunu ancak ek alan tahsisine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı kararının 24.11.2007 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, iptal edilen ve bu nedenle müvekkili tarafından da kullanılmayan ek alan için ilave yatak bedeli talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin tahsisin iptal edilmemesi için 15.08.2005’ten 26.02.2010 tarihine kadar 997.873,60 TL olmak üzere toplam borcun üzerinde ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin 6111 sayılı Kanun ile yapılandırma işlemine tabi tutulduğu, davacı vekilince dosyaya sunulan 02.10.2012 tarihli (Milli Emlak Müdürlüğü) yazısından da taraflar arasında çekişmeli alacağın yapılandırmaya gidilerek anlaşma sağlandığından davacının davasını sürdürmekte hukuki yararının bulunmadığı değerlendirilerek dava şartı yokluğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları üzerine hüküm Özel Dairece yukarıda karar başlığında yazılı gerekçelerle bozulmuştur.

Bozma kararına karşı yerel mahkeme ilk karar gerekçelerine ek olarak hukuki yararın davanın her aşamasında mevcut olması gereken bir dava şartı olduğu, aksi hâlde davanın taraflar arasındaki yapılandırma süreci sonuna kadar gereksiz yere devam etmek durumunda kalacağı açıklanarak direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: somut olayda icra takibine konu alacağın itirazın iptali davası açıldıktan sonra 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak taksitler hâlinde alacaklıya ödenmeye başlanmış olması nedeniyle davanın sürdürülmesinde hukuki yararın bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: somut olayda icra takibine konu alacağın itirazın iptali davası açıldıktan sonra 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak taksitler hâlinde alacaklıya ödenmeye başlanmış olması nedeniyle davanın sürdürülmesinde hukuki yararın bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmelerde işin esasının incelenmesinden önce mahkemece kurulan ilk hükümde davanın reddi ile birlikte “47.451,85 TL” vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine” karar verilmiş iken, direnme kararında vekâlet ücretine ilişkin herhangi bir hüküm kurulmayarak direnme kararının ilk karardan farklı olmasının usul bozması nedeni yapılıp yapılamayacağı hususu ön sorun olarak tartışılmış ve vekâlet ücretine ilişkin kısmın davalı tarafından temyiz edilmediği, bu nedenle Hukuk Genel Kurulu önüne getirilmiş bir hukuka aykırılık iddiası ve dolayısıyla ön sorunun bulunmadığı oy birliği ile kabul edilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta öncelikle hukuki yarar kavramı ve bu kavramın itirazın iptali davalarındaki yansıması üzerinde durulması gerekir.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır.

Öte yandan bu yararın "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması da gerekir (Hanağası, E.: Davada Menfaat, Ankara 2009, s.135).

Hukuki yarar dava şartlarından olup (HMK m.114), davacının dava açmakta hukuken korunmaya değer bir yararının bulunması gerekir. Bu şart, dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri olup, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan olumlu dava şartları arasında sayılmaktadır. Bu nedenle menfaate, davanın dinlenebilmesi (mesmu olması, kabule şayan olması) şartı da denilmektedir (Hanağası, s.19-21).

Bir davada, menfaat (hukuki yarar) ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olacağı her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu ilkeden hareketle bir davada hukuki menfaatin bulunup bulunmadığı mahkemece, tarafların dava dosyasına sunduğu deliller, olay veya olgular çerçevesinde yargılamanın her aşamasında ve kendiliğinden gözetilmelidir. Böylelikle kişilerin haksız davalar açmak suretiyle dava hakkını kötüye kullanmasına karşı bir güvence de sağlanmış olmaktadır (Pekcanıtez, H.: Medeni Usul Hukuku, C.II, 15. b., İstanbul 2017, s.946-949).

Bu aşamada "itirazın iptali davası" ve “hukuki yarar” kavramının itirazın iptali davasındaki yansıması da irdelenmelidir.

Bu aşamada "itirazın iptali davası" ve “hukuki yarar” kavramının itirazın iptali davasındaki yansıması da irdelenmelidir.

Öncelikle belirtilmelidir ki itirazın iptali davaları yapılan takibe vaki itiraz üzerine duran takibin yeniden canlanmasını, devam etmesini sağlamak amacıyla açılan davalardır.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67’nci maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66’ncı maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada belirlenecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığıdır.

Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi hâlinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü hâlinde borçlu da alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Bu dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbidir (İİK m.67/1). Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. İtirazın iptali davası, takip hukukuna özgü tahsil davasıdır, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınması zorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olup olmamasına bakılmaksızın, bütün itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden mahkemenin, borcun sonradan ödendiği itirazını araştırarak, ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi durumunda, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır (HGK’nın 07.03.2018 gün, 2017/23-2538 E., 2018/440 K. sayılı kararı).

Hemen belirtilmelidir ki henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede borçlunun, itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu itirazından sonra fakat aleyhine henüz itirazın iptali davasının açılmadığı dönemde (bir ihtirazî kayıt, çekince ileri sürmeksizin) takip konusu borcu tamamen öderse alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı da bulunmayacaktır. Zira itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre, gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı kuşkusuzdur (HGK’nın 04.07.2007 gün ve 2007/13-453 E., 2007/453 K.; 09.02.2011 gün ve 2011/13-29 E., 2011/56 K. sayılı kararları).

Ne var ki eldeki davada davanın açılmasından önce borcun ödenmesi söz konusu olmayıp itirazın iptali davası açıldıktan sonra takip konusu alacak 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun çerçevesinde yapılandırılmış ve borç davalı tarafından ödenmeye başlanmıştır.

Söz konusu Kanun’un 1’inci maddesinde hangi kamu alacaklarının yapılandırılacağı tanımlanmış olup 3’üncü maddesinde ise bu Kanun’un yayımlandığı tarih (13.02.2011) itibarıyla kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan kamu alacaklarının ne şekilde yapılandırılacağı düzenlenmiştir.

Bu madde hükmüne göre “…ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda; vergilerin/gümrük vergilerinin % 50'si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin % 50'si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.”