muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/3846, Karar No: 2025/8194, Tarih: 14.05.2025

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan, ... Mağazacılık A.Ş., Başak Giyim Ltd. Şti., ... Mağazacılık A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; dosyanın incelenmesinde, Mahkemece 26.11.2008 tarihinde alınan bilirkişi raporunda, araç sürücüsü ...’in %65, davalı alt işveren ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin %10, asıl işveren diğer davalıların toplam %20 ve sigortalının %5 oranında kusurlu olduğunun belirtilmesi, ceza dava dosyasında alınan bilirkişi raporu ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporlarında ...’in 8/8 oranında kusurlu olduğunun belirtilmesi sonucu işbu dava dosyasında Mahkemece çelişki üzerine yeniden bilirkişi raporu aldırıldığı ve davalı işverenliklerin toplamda %30, araç sürücüsü ...’in %65 ve sigortalının %5 oranında kusurlu olduğunun belirtilmesi üzerine bu kusur oranları üzerinden hüküm verilmiş ise de Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/95 E. sayılı dosyasında eldeki davaya konu iş kazası nedeni ile sanık ... hakkında mahkumiyet kararı verildiği, ne var ki ilgili ceza dava dosyasının işbu dava dosyası içerisine ikmal edilmediği anlaşılmış olup, öncelikle söz konusu ceza dava dosyası ikmal edilmeli, ceza davasında kusurun varlığına ilişkin maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından, buna göre gerekirse İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak, varılacak sonuca göre hüküm kurulması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ...’ın, alışveriş merkezinin otopark alanında güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken, davalı ...’in yönetimindeki ... plaka sayılı tır ile E-5 karayolunda süratli bir şekilde seyir halinde iken ani frenin etkisi ile aracının yolun sağ tarafında bulanan alışveriş merkezinin park alanına girerek kendisine çarpması sonucu vefat ettiği, dosyada alınan ilk kusur raporunda müteveffanın %5 kusurlu olduğu, davalı ...'in %65 kusurlu olduğunun belirtildiği, Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/559 Esas 2010/82 Karar sayılı dosyasında davalı sürücü ...’in sanık sıfatıyla yargılandığı ve taksirle ölümü sebebiyet vermekten %100 kusurlu olarak 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 14.06.2012 tarihli 2012/14346 Esas 2012/15017 Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onandığı, ayrıca Pendik 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/051 Esas 2010/189 Karar sayılı dosyasında, dava konusu iş kazası nedeniyle davalı sürücü ... ve dava dışı sigorta şirketi aleyhine açılan maddi ve manevi tazminatı davasının, sürücünün tam kusuru nedeniyle kabulüne karar verildiği, Mahkemece bozma ilamından sonra alınan 14.03.2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalı ...'in %100 kusurlu olduğunun belirlendiği, SGK tarafından gelen müzekkere cevabına göre; mirasçılardan ...'ye 23.228,31 TL, ...'a 8.549,83 TL, ...'a 17.460,37 TL ve ...'ya 7.689,42 TL gelir bağlandığı, gelirlerin toplamının 56.927,93 TL olduğu, asıl dosyada Kurum zararı olarak 14.259,95 TL'nin tahsili, birleşen İstanbul Anadolu 18.İş Mahkemesinin 2020/168 Esas sayılı dosyasında Kurum zararı olarak 2.385,20 TL'nin tahsili ve birleşen İstanbul Anadolu 19.İş Mahkemesinin 2015/219 Esas sayılı dosyasında Kurum zararı olarak 36.502,61 TL'nin tahsili talep edilmekle, her üç dosyada talep edilen Kurum zararı toplamının 53.147,76 TL olduğu, talep edilen Kurum zararının toplam Kurum zararı olan 56.927,93 TL'den az olduğu, davalının %100 kusurlu olduğu olayda talep edilen zararın tamamından sorumlu olduğu anlaşıldığından asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş olup, başlangıçtaki gelir onay tarihinin esas alınması gerektiğinden asıl ve birleşen İstanbul Anadolu 19.İş Mahkemesinin 2015/219 Esas sayılı dosyasında başlangıçtaki gelir onay tarihi olan 19.07.2005 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiş olup, birleşen İstanbul Anadolu 18.İş Mahkemesinin 2020/168 Esas sayılı dosyasında taleple bağlı kalınarak 23.06.2009 tarihli gelir onay tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar vermek gerekmiş asıl davanın kabulüne, toplam 14.259,95 TL'nin gelirin onay tarihi olan 19.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2015/219 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne toplam 36.502,61 TL'nin 36.420,33 TL'sine gelirin onay tarihi olan 19.07

.06.2009 tarihli gelir onay tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar vermek gerekmiş asıl davanın kabulüne, toplam 14.259,95 TL'nin gelirin onay tarihi olan 19.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2015/219 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne toplam 36.502,61 TL'nin 36.420,33 TL'sine gelirin onay tarihi olan 19.07.2005 tarihinden, 82,28 TL tedavi masrafına ise ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin 2020/168 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne toplam 2.385,20 TL'nin gelirin onay tarihi olan 23.06.2009 (taleple bağlı kalınarak) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile ... mirasçıları tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararı kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... mirasçıları temyiz dilekçesinde verilen kararı kabul etmediklerini belirterek kesin bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428 ve 439. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi hükümleri

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin ve davalı ... mirasçıları yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24867, Karar No: 2017/7220, Tarih: 05.07.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/24867 E.  ,  2017/7220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalının sürücüsü olduğu kamyonetin müvekkilinin kullandığı motorsiklete tam kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkilinde sağ omuz çıkığı ve omuz travması oluştuğunu, uzun süre tedavisinin devam ettiğini, hastanede yatmak zorunda kaldığı dönem ve tüm tedavi süresi kapsamında 36,00 TL yol masrafı, 45,00 TL medikal harcaması ve 73,00 TL eczane giderini ödemek zorunda kaldığını, ayrıca ... Doğalgaz ...de çalışan davacının işe gidemediği süre boyunca hak ettiği 396,00 TL tutarındaki yemek fişini de alamadığını, elem çektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 550 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin kazada asli kusurlu olmadığını, davacının 45,00 TL medikal masrafı, 73,00 TL eczane gideri talep ettiğini ancak bu giderlerin ... tarafından karşılandığını, davacının işe gitmediği süre içinde 396,00 TL yemek fişi talebinin yerinde olmadığını, yemek fişinin kişinin işyerinde çalıştığı süre içinde kişiye ödenen ek sosyal bir yardım olduğunu, davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 499,00 TL maddi, 4.000 TL manevi tazminatın olay tarihi 14/02/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekili 550 TL maddi tazminat isteminde bulunmuş, mahkemece 499,00 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.

6100 Sayılı HMK'un geçici 3/2 maddesi delaletiyle mülga 1086 Sayılı HUMK'un 427. maddesinde öngörülen temyiz kesinlik sınırı 1.1.2014 tarihinden itibaren 1.890 TL'ye çıkarılmıştır.

Temyize konu maddi tazminat hakkındaki karar anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden davalı bakımından kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

Temyize konu maddi tazminat hakkındaki karar anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden davalı bakımından kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

2-Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, B.K.’nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda davacının iyileşme süresi üç hafta olup yaralanmasının maluliyet niteliğinde bulunmaması, tarafların kusur durumu, kaza tarihi gibi hususlar dikkate alındığında davacı için hükmedilen manevi tazminatın miktarı fazla olup hakkaniyet ve adalete uygun düşmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin maddi tazminat ile ilgili mahkeme hükmünün kesin olması nedeniyle REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile manevi tazminat ile ilgili mahkeme hükmünün davalı lehine BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 5.7.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1790, Karar No: 2025/3533, Tarih: 24.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1790 E.  ,  2025/3533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/107 E., 2024/69 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin eczacılık yaptığını, reçetelerde yer alan ilaçların tamamının veya bir kısmının hak sahiplerine teslim edilmediği ve reçete arkasında yer alan imzaların hak sahiplerine ait olmadığı gerekçesiyle davalı Kurum tarafından eczane protokolünün (6.3.3), (6.3.10) ve (6.3.19) maddeleri uyarınca para cezası, uyarı ve sözleşmenin 2 yıl süre ile feshine dair karar verildiğini ileri sürerek, 17,93 TL Kurum zararı ve 18.604,65 TL cezai şartın tahsili ve yazılı uyarı cezasının iptalini, sözleşmenin 2 yıl süre ile feshine dair kararının iptalini, muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının, müvekkili Kurum ile imzalamış olduğu protokol hükümlerine aykırı davrandığını, yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.03.2015 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile davacının, davalı Kuruma 17,93 TL Kurum zararı ve 18.604,65 TL cezai şarttan dolayı borçlu olmadığının ve davacı tarafından imzalanan Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin ... Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün davalı tarafından feshinin haksız olduğunun tespitine, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarihli ilamıyla; somut uyuşmazlıkta, Mahkemece, uyarı cezası hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmediği, fesih ile ilgili sadece tespit hükmü kurulduğu gerekçesiyle; kararın bozulmasına, bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 19.04.2018 tarihli kararıyla; davacıya ait eczanede tespit edilen ilaçların fiilen reçete sahiplerince alındığı, Kurumun bu nedenle herhangi bir zararının olmadığı, bu husustan dolayı davacının Kuruma herhangi bir borcunun bulunmadığı, yapılan fesih işleminin cezai şart uygulamasının ve uyarı cezasının haksız olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından davacıya tebliğ edilen 05.11.2013 tarihli ve 17,93 TL Kurum zararı, 18.604,65 TL cezai şartın tahsiline ilişkin ceza ile uyarı cezasının iptaline, sözleşmenin 2 yıl süre ile feshine ilişkin davalı Kurum tarafından verilen kararın iptaline karar verilmiş; karşı karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Dairenin 29.06.2020 tarihli ilamıyla; hükme esas almaya yeterli olmayan ve sadece hukukçu bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre karar verilmiş olmasının doğru görülmediği, Mahkemece, eczacı, SGK uzmanı ve hukukçudan oluşan 3 kişilik bir bilirkişi heyetinden tarafların iddia ve savunmalarının ve davalının bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirildiği denetime elverişli bir rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

4. Bozmaya uyan Mahkemenin 13.09.2022 tarihli kararıyla; davalı ... tarafından, 2009 yılı Protokolünün (6.3.3), (6.3.10), (6.3.19) ve (5.1) numaralı maddeleri doğrultusunda gerçekleştirilen işlemlerinin Protokole uygun olduğu, Protokolün (6.1) numaralı maddesine göre, davalı ... Kurumunun hiçbir gerekçe göstermeden davacı eczane ile imzalamış olduğu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih etme hak ve yetkisinin bulunduğu, davalı Kurumun dava konusu sözleşmeyi feshetme gerekçelerinin 2009 yılı Protokolüne uygun ve (6.3.19) maddesi gereğince iki yıl süreyle fesih işleminin doğru olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

5. Dairenin 21.12.2022 tarihli ilamıyla; davacının aşağıdaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, davacının eczanesinden Kuruma fatura ettiği bir kısım reçeteler nedeniyle taraflar arasındaki Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin ... Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2009 yılı Protokolünün (6.3.3), (6.3.10) ve (6.3.19) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmışsa da, bu maddelere ilişkin 01.10.2020 tarihinde yürürlüğe giren 2020 yılı Protokol hükümlerine göre davacı lehine değişiklik olduğu, hal böyle olunca 2020 yılı Protokolünün ilgili maddelerinin değerlendirilerek davacının talepleri hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, Mahkeme kararı bozulmuştur.

6. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi heyeti raporundaki değerlendirmelerin gerek Yargıtay Bozma ilamındaki hususları karşılar mahiyette olması, gerekse daha önce alınan bilirkişi raporları arasındaki mübayenet ve muarazanın giderilmesi mahiyetinde olduğu, denetime elverişli ve hüküm kurmaya uygun görülen 11.11.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu benimsendiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından davacıya tebliğ edilen 05.11.2013 tarihli ve 17,93 TL Kurum zararı, 18.604,65 TL cezai şartın tahsiline ilişkin ceza ile uyarı cezasının iptaline, sözleşmenin 2 yıl süre ile feshine ilişkin davalı Kurum tarafından verilen kararın iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; ahde vefa ilkesinin hem eczacı hem de Sosyal Güvenlik Kurumu için geçerli olduğunu, her iki tarafın da sözleşmeye ve ilgili diğer mevzuata uygun davranması gerektiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerinin Protokole ve ilgili mevzuata uygun olduğunu, Kurumun hiçbir gerekçe göstermeden davacı Eczane ile imzalamış olduğu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih etme hak ve yetkisine sahip bulunduğunu, 2009 yılı Protokolüne uygun ve (6.3.19) maddesi gereğince 2 (iki) yıl süreyle fesih işleminin doğru olduğunu, sözleşme hükümlerini uygulamış olan müvekkili kamu kurumu aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmenin feshi ve cezai şart işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, özellikle Mahkemece bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmasına, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18728, Karar No: 2013/28847, Tarih: 05.12.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/18728 E.  ,  2013/28847 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/82278

MAHKEMESİ : Ceyhan 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 08/01/2013

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

6352 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi gereğince; sanığa "6 aylık süre içinde doğan zararı giderdiği takdirde hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verileceği hususunda" bildirimde bulunulduğu belirlenerek yapılan incelemede ;

Fiilin suç oluşturmaması nedeniyle derhal beraat kararı verilmesi dışında delillerin takdir ve tayini gereken durumlarda sanığın sorgusu yapılıp savunması saptanmadan beraat kararı verilemeyeceği, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve dairemizin uyum gösteren kararlarının da bu yönde olduğu gözetilmeden 5271 Sayılı CMK'nın 193/2. maddesine yanlış anlam verilmek suretiyle sanığın sorgusu yapılmadan delil takdiri yoluna gidilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 05.12.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I OY

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 05.12.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I OY

Ceza yargılamasında asıl olan sanığın savunmasının alınması olup bu kuralın istisnaları 5275 sayılı CMK.nun 193/2 ve 195 nci maddelerinde düzenlenmiştir. CMK.nun 193/2. maddesindeki düzenleme" Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkumiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir" biçimindedir. Yasanın metni titizlikle ilcelendiğinde "sanık" tan sözedilmekte olup aynı yasanın tanımları düzenleyen 2. maddesinde sanık " Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişi" olarak tanımlanmıştır. Ortada açılmış bir ceza davası olacak, mahkeme delilleri toplayacak, mahkumiyet dışında bir karar vermesi kanısına varınca sanığın savunmasını almadan kararını verecektir. Anılan düzenleme 3842 sayılı CMK.nun da da bulunmasına rağmen 5271 sayılı CMK.nun genel sistematiği incelendiğinde Cumhuret Savcısına delil taktiri yetkisi verildiği (CMK. m. 170 ve 171), ceza davasının açılmasının mahkemece iddianamenin kabulü kararına bağlı olduğu (CMK. m. 174) görülmektedir. Yeni getirilen düzenlemelere göre önceki CMUK. döneminde olduğu gibi derhal beraat kararı verilebilecek hallerde ceza davası açılmasından sözedilemez. Zira iddianamenin iadesi bu sıkıntıları önlemek için getirilmiştir. Kişilerin "sanık" konumuna oturtulması ve sonrasında beraat kararı ile davanın sonuçlandırılması yeni CMK. nun genel felsefesi ve onun en önemli dayanağı olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile bağdaşmamaktadır. Sorgu bir delil toplama aracı değil savunma aracıdır. Ülkemizde ceza yargılamalarının temel sorunlarından biri, sanık sorgusunun yapılamaması nedeniyle yargılamaların uzamasıdır. Uzun yargılama AİHM. de Türkiye aleyhine sonuçlanan hak ihlalleri nedenlerinin başında gelmektedir. Sanığın, mahkumiyet kararı dışında hakkında verilecek bir karar için sorgusunun yapılması amacıyla özgürlüğü kısıtlayıcı "Zorla getirme", "yol tutuklamaları" sanıklara bir hakkı kullandırma yolunda çok daha ağır hak ihlallerine neden olacaktır/olmaktadır.

Yüksek Yargıtay önceki CMUK. döneminde verilmiş kararlarında ısrar etmemekte olup YCGK.nun 20.10.2009 gün ve 11-89/243 sayılı kararın gerekçesi de bunu göstermektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında sayın çoğunluğun buna ilişkin bozma düşüncesine katılmıyorum.