muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5224, Karar No: 2019/9981, Tarih: 06.11.2019

**8. Hukuk Dairesi         2019/5224 E.  ,  2019/9981 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı alacaklı 12.03.2012 başlangıç tarihli yazılı kira akdine dayanarak 18.06.2014 tarihinde haciz ve tahliye talepli olarak başlattığı icra takibi ile 2012 yılı Mart ayından 2014 yılı Haziran ayına kadarki (2014 yılı Mart ayı hariç) kira alacağı 5.658,00 TL’nin faiziyle tahsilini talep etmiş, ödeme emri davalı borçluya 26.06.2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 01.07.2014 tarihli itiraz dilekçesinde, her ne kadar 12.03.2012 tarihinden itibaren kira alacağı talebinde bulunulmuş ise de takip alacaklısının kiralanana 14.06.2012 tarihinde malik olduğunun anlaşıldığını, takip alacaklısının taşınmaz maliki olmadığı döneme ait kira talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, takip alacaklısının kiralananı satın aldığına dair bildirimde bulunmadığını, kiralananın satın alındığından habersiz olan müvekkili şirketin 12.12.2012 tarihine kadar kira bedellerini eski malike ödediğini, müvekkilinin eski malike yapmış olduğu ödemeler geçerli olduğundan 12.03.2012 – 12.12.2012 tarihleri arasındaki kira bedellerinin müvekkili şirketten talep edilemeyeceğini, 2013 yılı kira bedelinin 203,68 TL, 2014 yılı kira bedelinin 228,94 TL olması gerektiğini, bu nedenle 2013 ve 2014 yılları kira bedellerine kısmi itirazda bulunduğunu, sonuç olarak 12.12.2012 – 12.06.2014 tarihleri arasındaki 3.730,98 TL kira bedeli ile 311,76 TL işlemiş kanuni faiz olmak üzere toplam 4.042,74 TL’nin müvekkili şirketçe icra dosyasına ödeneceğini, bunun haricinde kalan kira bedeline, faize ve ferilerine itiraz ettiklerini bildirerek kısmi itirazda bulunmuş sözleşmede belirtilen 200 TL kira bedeline itiraz etmemiştir. Ödeme emrine davalı borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine, davacı alacaklı İcra Mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması ve tahliye isteminde bulunmuştur.

Mahkemece verilen ilk kararda, tevdi mahalline ilişkin başvurular dikkate alındığında, taşınmazın 14.06.2012 tarihinde davacı tarafça satın alındığının haricen öğrenildiği, taşınmazı satın alan malik tarafından ihtarname gönderilmediğinden önceki malike kira sözleşmesi uyarınca üçer aylık peşin ödeme şeklinde yapılan ödemelerin geçerli olduğu, kira bedelinden doğan vergi ve kesintilerin kiracı tarafından ayrıca ödeneceği hükmü yer almadığı müddetçe genel hükümler çerçevesinde sözleşmedeki kiranın brüt kira olarak kabulünün gerektiği, kiracının %20 vergi stopajını kesip ödemekle sorumlu olduğu miktarı vergi dairesine yatırmak mecburiyetinde olduğu, bilirkişinin ÜFE oranlarına göre yaptığı hesaplamaya göre 14.06.2012 – 18.06.2014 tarihleri arasında alacaklının 3.647,92 TL asıl alacak, 316,35 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.964,27 TL alacağına karşılık davalının 02/07/2014 tarihinde takip dosyasına 4.042,74 TL yatırdığı, 78,47 TL fazla yatırdığı, davalının itirazının yerinde olduğu, temerrüdün gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen ilk kararın davacı tarafça temyizi üzerine 6. Hukuk Dairesinin 14.10.2015 tarihli ve 2015/8380 Esas, 2015/8458 Karar sayılı ilamı ile; “Takibe ve davaya dayanak 12.03.2012 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesinin 10.maddesinde stopaj vergisinin kiralayana ait olduğu hüküm altına alınmıştır. Mahkemece bu özel hüküm göz önüne alınmak suretiyle yeniden bilirkişi raporu aldırılıp sonucuna göre itirazın kaldırılması ve tahliye istemi hakkında karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrasında, bilirkişiden bozma doğrultusunda kira sözleşmesinin 10.maddesinde stopaj vergisinin kiralayana ait olduğu hükmü göz önüne alınmak sureti ile rapor aldırıldığı, rapora göre kira sözleşmesinde kira miktarının 200 TL olarak belirlendiği, kira bedelinden doğan vergi ve kesintilerin kiracı tarafından ayrıca ödeneceği hükmü yer almadığı müddetçe genel hükümler çerçevesinde sözleşmedeki kiranın brüt kira olarak kabulünün gerektiği, kiracının %20 vergi stopajını kesip ödemekle sorumlu olduğu miktarı vergi dairesine yatırmak mecburiyetinde olduğu, bu miktarın yatırılmamasından kiracının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın davacı tarafça temyizi üzerine Dairemizin 30.04.2018 tarihli ve 2017/5628 Esas, 2018/11844 Karar sayılı ilamı ile; “...kira sözleşmesinin 10.maddesinde stopaj vergisinin kiralayana ait olduğunun hüküm altına alındığı, bu özel hüküm göz önüne alınmak suretiyle yeniden bilirkişi raporu aldırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. Dayanak kira sözleşmesinin açık hükmü gereği kiracı, kiralayana karşı sözleşmede belirlenen kira bedelinden sorumludur. Diğer bir değişle brüt kira bedelinin kiraya verene ödenmesi gerekir. Bu durumda yerel mahkemece bozma ilamına farklı anlam yüklenerek yeniden net kira bedelleri üzerinden hesaplama yapan bilirkişi raporu doğrultusunda ret kararı verilmesi doğru değildir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, tevdi mahalline ilişkin başvurular dikkate alındığında, taşınmazın 14.06.2012 tarihinde davacı tarafça satın alındığının haricen öğrenildiği, taşınmazı satın alan malik tarafından ihtarname gönderilmediğinden önceki malike kira sözleşmesi uyarınca üçer aylık peşin ödeme şeklinde yapılan ödemelerin geçerli olduğu, bozma ilamında belirtilen şekilde brüt kira bedelinin kiraya verene ödenmesi gerektiğinden ve 12/03/2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin 10.maddesinde stopaj vergisinin kiralayana ait olduğu hükmü göz önüne alınmak sureti ile alınan rapora göre, kira sözleşmesinde kira miktarının 200 TL olarak belirlendiği, %20 vergi stopajını kiralayan tarafından karşılanması gerektiği hususu dikkate alındığında, sözleşmede kararlaştırılan kiranın net olduğu, 14/06/2012 döneminden 18.06.2014 takip tarihine kadar 4.559,92 TL kira asıl alacak + 390,04 işlemiş faizi olmak üzere 4.949,96 TL toplam alacağın bulunduğu, davalının 02.07.2014 tarihinde 4.042.74 TL icra dosyasına yatırdığı, takibin infaz edilmediği anlaşıldığından, itirazın kaldırılması talebinin kısmen kabulü ile, davalının 4.559,92 TL kira alacağı, 390,04 TL işlemiş faizine yaptığı itirazın kaldırılmasına, temerrüdün gerçekleştiği anlaşıldığından davalının taşınmazdan tahliyesine karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 12.03.2012 başlangıç tarihli, 5 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık yoktur. Kira sözleşmesi ile aylık kira bedelinin 200,00 TL olduğu, üçer aylık devreler halinde ödeneceği ve bir yıllık kullanım süresi bittikten sonra kiralamaya devam edilmesi halinde kira bedeline yapılacak artışların ÜFE oranı dahilinde yapılacağı kararlaştırılmıştır. Davacı alacaklı 18.06.2014 tarihinde başlattığı icra takibi ile aylık 200,00 TL’den 12.03.2012 – 12.03.2013 dönemi kira alacağı 2.400,00 TL, aylık 212,00 TL’den 12.03.2013 – 12.03.2014 dönemi kira alacağı 2.544,00 TL ve aylık 238,00 TL’den 2014 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran ayları kira alacağı 714,00 TL olmak üzere toplam 5.658,00 TL kira alacağının faiziyle tahsilini talep etmiştir. Davalı borçlu yasal sürede yaptığı itirazında, 12.12.2012 – 12.06.2014 tarihleri arasındaki 3.730,98 TL kira bedeli ile 311,76 TL işlemiş kanuni faiz olmak üzere toplam 4.042,74 TL’nin müvekkili şirketçe icra dosyasına ödeneceğini, bunun haricinde kalan kira bedeline, faize ve ferilerine itiraz ettiklerini bildirerek kısmi itirazda bulunmuştur. Bunun üzerine davalı borçlu tarafından icra dosyasına, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 günlük yasal süre içerisinde olacak şekilde 02.07.2014 tarihinde 4.042,74 TL yatırılmıştır. Mahkemece icra takibinde itiraza uğrayan kısım yönünden değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, icra takibinde talep edilen aylar kira bedellerinin tamamına itiraz edilmiş gibi yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Öte yandan, TBK'nin 310. maddesi hükmüne göre kiralananın mülkiyetinin kiralayan malik tarafından üçüncü kişiye devri ile birlikte, kiralayan ve kiracı arasındaki kira sözleşmesi tüm hak ve borçları ile birlikte yasa gereği kendiliğinden yeni malike geçer. Kiracı, devir öncesi mevcut muaccel ödenmemiş kira bedeli borçlarından dolayı kiralananı devreden kiralayana karşı, devir tarihinden sonra ise yeni malike karşı sorumludur. Kiralananı satın alan davacı TBK'nin 310. maddesi gereğince önceki malik kiralayanın haklarına halef olmuş ise de bunun için öncelikle kiralananı satın aldığı ve kira paralarının bundan sonra kendisine ödenmesi yönünde kiracıya bildirimde bulunması gerekir. Yeni malik tarafından kiracıya ihtar gönderilmesinden önce kiracının kira paralarını önceki malike ödemesi halinde, önceki malike yapılan ödeme miktarınca kiracı sorumluluktan kurtulacaktır. Olayımızda; kira sözleşmesine konu taşınmaz davacı alacaklı tarafından 14.06.2012 tarihi itibariyle edinilmiştir. Kiralananı satın alan davacı TBK'nin 310. maddesi gereğince önceki malik kiralayanın haklarına halef olmuş ise de bunun için öncelikle kiralananı satın aldığı ve kira paralarının bundan sonra kendisine ödenmesine yönelik ihtar göndermesi gerekir. Davacı tarafından davalıya iktisaptan sonra kira bedellerinin kendisine ödenmesi hususunda ihtar gönderilmediğinden davalı tarafından önceki malike yapılan ödemeler geçerlidir. Davalı borçlu eski malike 12.09.2012 tarihinde 479,01 TL, 12.06.2012 tarihinde 479,01 TL olmak üzere yaptığı 958,02 TL ödeme miktarınca borcundan kurtulur.

Bu durumda, Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak, davacının taşınmazı satın aldığı 14.06.2012 tarihinden 12.12.2012 tarihine kadar, aylık 200 TL'den isteyebileceği kira alacağından bu dönem için yaptığı 958,02 TL ödemenin mahsubundan sonra kalan alacak ve faizi yönünden itirazın kaldırılmasına, tahliye istemi yönünden ise, bildirimde bulunulmadan takip yapıldığından dolayı temerrüt gerçekleşmediğinden tahliye talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK'un 428.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, taraflarca İİK'nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 06.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21533, Karar No: 2015/43, Tarih: 12.01.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/21533 E.  ,  2015/43 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mirasbırakanı ..........'nın maliki olduğu 148 ada 8, 159 ada 4, 159 ada 5 ve 159 ada 6 parsel sayılı taşınmazlarda murisin adının sehven ....., soyadının ..........ve baba adının da ............olarak yazılmış olduğunu ileri sürerek tapu malikinin isminin nüfus kayıtlarına uygun olarak “...... kızı ......... ..........” olarak düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, yeni Tapu Sicil Tüzüğünün Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği 17.08.2013 tarihinde sonra açılacak tapu kaydında düzeltim davalarında öncesinde aynı talep için tapu müdürlüklerine başvuru şartı getirildiği ve eldeki davada anılan başvuru yapılmadan dava açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ..........................'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkindir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava ön şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş; davalı Tapu Müdürlüğü lehine de 300,00 TL dilekçe yazım ücretine hükmedilmiş; hüküm, davacı tarafından vekalet ücretine hasren temyiz edilmiştir.

Bilindiği üzere, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade edeceği vurgulanmıştır.

Her ne kadar, 10.04.2014 tarihli ön inceleme tensip tutanağında ve gerekçeli kararda davalının cevap dilekçesi vermiş olduğu zapta geçmiş olsa da dosyada böyle bir dilekçeye rastlanılmadığından 10.11.2014 tarihli geri çevirme kararı ile bu çelişkinin giderilmesi istenmiş, 01.12.2014 tarihli tutanak başlıklı belgede davalı vekilince verilmiş herhangi bir cevap dilekçesinin bulunmadığı, mahkeme kararına ve ön inceleme tensip zaptına sehven davalı vekilince cevap dilekçesi verildiğinin yazılmış olduğu belirtilmiştir. Böylece, davalı Tapu Müdürlüğü vekilinin eldeki dava bakımından vekalet ücretini hak edecek herhangi bir emek ve mesaisi bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca, davalı Tapu Müdürlüğü yararına dilekçe yazım ücreti hükmedilmesi doğru değildir.

Hâl böyle olunca, davalı Tapu Müdürlüğü yararına dilekçe yazım ücreti hükmedilmesi doğru değildir.

Ne var ki; anılan bu husus yargılamanın tekrarını gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının 5. maddesinde yeralan “Davalı kurum kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan dilekçe yazım ücreti olan 300,00TL'nin davacıdan alınarak davalı kuruma ödenmesine” ibaresinin hükümden çıkarılmasına, davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nin geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 12.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7613, Karar No: 2015/741, Tarih: 15.01.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/7613 E.  ,  2015/741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, mahrum kalınan ücret alacağı, 4 aylık eşit davranmama borcuna aykırılıktan kaynaklanan tazminat alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin hamileliği sebebi ile işverence fesih edildiğini ileri sürerek, İş Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince eşit davranma borcuna aykırılıktan doğan tazminat ile yoksun bırakılan haklara karşılık şimdilik 4.000 TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdinin hamilelik nedeni ile değil, İş Kanunu'nun 17. Maddesi uyarınca performans düşüklüğü sebebi ile feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin hamilelik sebebi ile haksız olarak feshedildiği, eşit davranma borcuna aykırılık tazminatı ile davacının mahrum kaldığı alacaklarını ödemesi gerektiği, gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1. Uyuşmazlık işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları ile mahrum kalınan kar alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda T.C. Anayasasının 10 uncu ve 55 inci maddelerinde ifade edilmiş, 10 uncu maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55 inci maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Ekonomik Topluluğu Andlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Ekonomik Topluluğu Andlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

İstihdam ve Meslek Konularında Kadın ve Erkeğe Eşit Muamele ve Fırsat Eşitliği İlkesinin Uygulanmasına Dair 5 Temmuz 2006 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2006/54/EC Sayılı Direktifinin “Analık (Doğum) İzninden Dönüş” başlıklı 15 inci maddesinde, “doğum iznindeki bir kadının, doğum izninin bitiminden sonra işine veya eşdeğer bir pozisyona kendisi için daha dezavantajlı olmayan koşul ve şartlarda geri dönmeye ve çalışma koşullarında yokluğu sırasında yararlanmış olacağı her türlü iyileştirmeden yararlanmaya hakkı vardır” şeklinde kurala yer verilerek, doğum iznini kullanan kadın işçi yönünden işverenin eşit davranma borcuna vurgu yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5 inci maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir. Dairemiz kararlarında “ esaslı nedenler olmadıkça” ve “biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça” bu yükümlülüğün bulunmadığı vurgulanmıştır (Yargıtay 9.HD. 25.7.2008 gün 2008/ 27310 E, 2008/ 22095 K.).

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez( Yargıtay 9.HD. 2.12.2009 gün, 2009/33837 E, 2009/ 32939 K).

4857 sayılı Yasanın 5 inci maddesinin ilk fıkrasında, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yasağı getirilmiştir. Belirtilen bu hususların tamamının mutlak ayrım yasağı kapsamında ele alınması gerekir. Eşit davranma ilkesinin uygulanabilmesi için aynı işyerinin işçileri olma, işyerinde topluluk bulunması, kolektif uygulamanın varlığı, zamanda birlik ve iş sözleşmesiyle çalışmak koşulları gerekmektedir.

Yasanın 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında tam süreli - kısmî süreli işçi ile belirli süreli - belirsiz süreli işçi arasında farklı işlem yapma yasağı öngörülmüş, üçüncü fıkrada ise cinsiyet ve gebelik sebebiyle ayrım yasağı düzenlenmiş ve bu durumda olan işçiler bakımından iş sözleşmesinin sona ermesinde de işverenin eşit davranma borcu vurgulanmıştır. Bununla birlikte, işverenin işin niteliği ile biyolojik nedenlerle faklı davranabileceği bahsi geçen hükümde açıklanmıştır.

Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Bundan başka 4857 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen sendikal nedenlere dayalı ayrım yasağı da mutlak ayrım yasağı kapsamında değerlendirilmelidir. Yasanın 5 inci maddesiyle 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan haller sınırlayıcı olarak düzenlenmiş değildir. İşçinin işyerinde olumsuzluklara yol açmayan cinsel tercihi sebebiyle ayrım yasağı da buna eklenebilir. Yine siyasî sebepler ve dünya görüşü gibi unsurları esas alan bir ayrımcılık da korunmamalıdır.

İşverenin eşit davranma borcuna aykırı davranmasının yaptırımı değinilen Yasanın 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenmiştir. Anılan hükme göre işçinin dört aya kadar ücreti tutarında bir ücretten başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep imkânı bulunmaktadır. Söz konusu fıkra metni emredici nitelikte olduğundan, anılan hükme aykırı olan sözleşme kuralları geçersizdir. Geçersizlik nedeniyle ortaya çıkan kural boşluğu eşit davranma ilkesinin gereklerine uygun olarak doldurulmalıdır.

Eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır.

Somut olay yönünden, eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır. Gerek davacı tanığının beyanına göre, gerekse başka delil ile davalı işyerinde hamile kalan işçinin iş sözleşmesinin sırf bu nedenle feshedildiği ve ayrımcılık yapıldığı davacı tarafça ispatlanamadığından şartları oluşmayan talebin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

2- Belirsiz süreli iş sözleşmesi ile işyerinde çalışan davacının fesih tarihi olan 09.09.2011 tarihinden sonraki dönem için, hamilelik sebebi ile doğumdan 8 hafta önce doğum iznine başlanacağı öngörülen 04.01.2012 tarihine kadar, işçinin çalışmadığı aylara ait ücretin belirlenerek, mahrum kalınan kar olarak hüküm altına alınması da hatalıdır.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.