muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4472, Karar No: 2017/6158, Tarih: 12.09.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/4472 E.  ,  2017/6158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, hem eşinden hem de babasından dolayı ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitiyle kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanmasına biriken aylıklardan şimdilik 1.500 TL 'nin faiziyle birlikte tahsiline , Kuruma borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı kız çocuğu, 27.03.1997 tarihinde vefat eden eşinden dolayı 5434 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı aldığını, 1479 sayılı Yasa (5510-4/b) kapsamında çalışmaları bulunan babasının da 15.03.1991 tarihinde ölümü nedeniyle ölüm aylığı bağlandığını, daha sonra Kurum işlemi ile babasından dolayı bağlanan ölüm aylığının kesildiğini, mevzuata göre Kurum işleminin hatalı olduğunu ileri sürerek kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak yasal faizi ile ödenmesini, borçlu olmadığının tesbitini ve kendisinden tahsil edilen ölüm aylıklarının yasal faizi ile iadesini talep etmiştir.

Davalı Kurum davacının babasının ölüm tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesine göre " geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak koşulu gerçekleşmediğinden ölüm aylığının bağlanmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.

Yerel mahkeme davanın reddine karar vermiştir.

Uyuşmazlık, davacının eşinin ölümü nedeniyle 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası uyarınca aldığı ölüm aylığı yanında, 1479 sayılı Yasaya tabi olan anne veya babasının ölümü nedeniyle ayrıca ölüm aylığı alıp alamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan yasal mevzuat aşağıda özetlendiği şekildedir;

1-01.10.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde " geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak kaydı ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmü yer almaktadır.

2-04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı KHK ile 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde değişiklik yapılarak " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir. Aynı KHK ile 46/2 maddesi değiştirilerek, " Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir. hükmü getirilmiştir.

3-04.10.2000 tarihli KHK Anayasa mahkemesinin 26.10.2000 gün ve 61/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

3-04.10.2000 tarihli KHK Anayasa mahkemesinin 26.10.2000 gün ve 61/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

4-4956 sayılı Yasa, 08.08.2001 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş ve bu kez 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesi "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 46/2 maddesine, "Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir." hükmü getirilmiştir.

Kurumun bu yasal değişiklikler sırasında kız çocukları bakımından uygulamasına gelince; davalı Kurum, 4956 sayılı Yasa ile 08.08.2003 tarihinde yapılan değişiklikten sonra, 45/2. madde hükmünde yer alan " bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine " aylık bağlanır" hükmünü dikkate alarak, 08.08. 2003 tarihinden sonra hak sahipleri yararına getirilen yasal düzenleme uyarınca bu tarihten önce ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına da ölüm aylığı bağlamıştır. Kurum, farklı sigortalılık kanunlarına göre bağlanan aylıklar söz konusu olduğundan 1479 sayılı Yasanın 46/2 maddesini hiçbir zaman uygulamamıştır. Zira, 1479 Yasanın 46/2. maddesi aynı yasa kapsamında hem ana veya baba ile kocadan hak edilen aylıklardan fazla olanın bağlanacağını ifade etmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu 2011/58 sayılı genelgesinin 90. sayfasında yer alan örnek:3 te, "5434 sayılı Yasaya göre eşten ve 1479 sayılı Yasaya göre babadan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesinden aynı anda ölüm aylığı alınabileceğini, Aynı genelgenin 99. sayfasında, "eşten 506, anneden 5434, ve babadan 1479 sayılı yasalar kapsamında her üç aylığın tam olarak bağlanabileceğini örnek göstermiştir.

Davalı Kurum, yeni bir yasal düzenleme olmadığı halde 2013/ 26 sayılı Genelgesiyle farklı uygulamaya başlamış, 1479 sayılı Yasa ile ilgili olarak, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemleri içerisinde ölen sigortalılar yönünden, sigortalının geçimini sağlayacak bir geliri bulunmama koşulu varsa aylık bağlanacağını kabul etmiştir. Genelge, 04.10.2000-07.08.2001 ve 08.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen sigortalılar bakımından da, "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağını düzenlemiştir.

Davalı Kurum, 04.10.2000-01.08.2001 ve 07.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına aylık bağlamış ve daha önce bağlanan aylıklara, ölen eşlerinden dolayı 5434 veya 506 sayılı Yasalardan bağlanan ölüm aylığının engel olmadığını kabul etmiştir. Kız çocuklarına dönemlerde ölen ana veya babalarından dolayı 1479 sayılı Yasa kapsımında bağlanan aylıklar için iptal işlemi yapılmamıştır.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Son olarak, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" ile, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemlerinde ölenlerin kız çocuklarına gelir testi yapılmadan, kendi sigortalılıkları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan gelir ve aylık almamaları halinde ölüm aylıklarının bağlanmasına Yönetim Kurulunca karar verildiğini bildirmiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2017 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2017 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Davanın reddine karar veren mahkemeler, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararlarına dayalı olarak 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 46/2 maddesine göre hem kocadan hem ana veya babadan aylığı hak kazanılması durumunda fazla ödeneceği gerekçesine dayanmaktadır. Bu değerlendirme, Sosyal güvenlik hukukunun genel yapısını gözden kaçırmaktadır. 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı ayrı ayrı tüzel kişiliğe sahip ayrı ayrı yasalara göre sosyal güvence sağlayan Kurumlardır. Her bir Yasa kendi sigortalıları açısından hüküm ifade eder. Açıkça atıf yapılmadıkça diğer yasa hükümleri dikkate alınamaz. Zira 45/3. maddedeki "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağı ifadesi bu niteliktedir. Bu ifade dahi kız çocuklarının, diğer sosyal güvenlik kurumlarından kendi çalışmaları dışında (kocalarından- çocuklarından) aylık almalarını 1479 sayılı Yasaya tabi ana veya babadan ölüm aylığı bağlanmasına engel olarak kabul etmemektir. Özetle, 1479 sayılı Yasanın 46/2. maddesi hükmü sadece 1479 sayılı Yasaya göre hem kocadan hem ana veya babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde uygulanabilir. Öteyandan, 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesine göre, ölüm aylıklarının bağlanmasında vs..yürürlükten kalkan 1479, 506, 2926, 2925 sayılı Yasa hükümleri uygulanacağından, 5510 sayılı Yasanın 54. maddesinin de somut uyuşmazlıkta uygulama yeri yoktur.

Sigortalılık hakkı veya sigortalılıktan kaynaklanan yaşlılık aylığı hakkı veya ölüm aylığı hakkı, asla tamamen hakdüşürücü süreye tabi olmadığı gibi zamanaşımına da uğramaz. 1479 sayılı Yasanın 43. maddesine göre ölüm aylıklarının beş yıl geçtikten sonra talep edilmesi halinde talep tarihinden itibaren ölüm aylığının bağlanması gerekmektedir. T.C. Anayasasının 10. maddesine göre "Herkes ...kanun önünde eşittir. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar" 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 45/c maddesinde yer alan, " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır" hükmü yasanın yürürlük tarihinden ölen sigortalıların kız çocukları için de uygulanmalıdır. Çeşitli yasal değişiklikler nedeniyle hak sahipleri açısından ölüm tarihlerine göre dört ayrı dönemin ikisi yönünden aylık bağlanması diğer iki dönem yönünden aylık bağlanmaması gerektiği yönündeki yorum açıkça T.C. Anayasasında yer alan eşitlik kuralına aykırı olduğu gibi genel hukuk ilkelerine de aykırıdır.

Somut olayda, davacı sigortalı olmayıp kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık da almadığından, davacıya annesinin 1479 sayılı Kanun' a tabi hizmetleri üzerinden aylık bağlanması gerektiği göz ardı edilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davanın kabulüne karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

12.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9635, Karar No: 2021/1296, Tarih: 11.02.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/9635 E.  ,  2021/1296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere, mahkemenin gerekçesine göre bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas - 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)3 numaralı bendinde geçen (karar kesinleştiğinde) ve (kararın kesinleşmesini müteakip) ibarelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine ayrı ayrı (derhal) kelimesinin yazılmasına,

b)6 numaralı bendinde geçen (son karar tarihi olan 26.06.2020) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine ( Dairemiz karar ) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 11/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7308, Karar No: 2014/301, Tarih: 14.01.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/7308 E.  ,  2014/301 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/85218

MAHKEMESİ : Didim(Yenihisar) 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2012

NUMARASI : 2011/371 (E) ve 2012/42 (K)

SUÇ : Hırsızlık, Mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk Özgür'ün, suça konu cep telefonunu, A.. Ö.. ile birlikte satmaya çalışırken yakalandıklarını fakat atılı hırsızlık ve mala zarar verme suçlarını işlemediğini savunması, suça sürüklenen çocuk A.. Ö..'in ise atılı suçları Ö.. E..'nin gerçekleştirdiğini anlatması, tarafsız tanık O.. K..'ın, yakınana ait çalınan oto teybini Ö.. E.. ile A.. Ö..'in satmak için kendisine getirdiklerini ve Özgür'ün bu oto teybini çaldıklarını kendisine anlattığını beyan etmesi ve tanık E.. D..'ın, suça konu cep telefonunun Ö.. E..'nin getirdiğini ve A.. Ö.. ile birlikte satmaya çalışırlarken yakalandıklarını anlatması karşısında; suça sürüklenen çocuk Ö.. E..'nin yakınana karşı hırsızlık ve mala zarar verme suçlarını işlediği sabit olduğu halde, yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 14.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1252, Karar No: 2016/5475, Tarih: 21.04.2016

**8. Ceza Dairesi         2016/1252 E.  ,  2016/5475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

S. SÜRÜKLENEN ÇOCUK : .....

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin 05.11.2015 tarihli mazeret beyanı dilekçesinde duruşmanın bir başka güne ertelenmesi yönünde talebinin bulunmadığı, temyiz dilekçesinde de savunma haklarının kısıtlandığına dair bir itirazı bulunmadığından ve edindiği kanaate göre dosya içeriğine uygun şekilde, takdirde zaafiyete düşmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar veren mahkemenin takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamede yer alan bozma düşüncelerine iştirak edilmemiştir.

Bozmaya uyularak; yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre suça sürüklenen çocuk müdafiinin, bir nedene dayanmayan temyiz itirazları yerinde görül- mediğinden reddiyle hükmün (ONANMASINA), 21.04.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Düşüncesi

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı, verilen ilk hükmün suça sürüklenen çocuk lehine bozulmasından sonra yapılan yargılamada, bozmaya karşı

diyeceklerinin sorulması için sanık ve müdafiinin duruşmadan usulüne uygun olarak haberdar edilmesinin gerekip gerekmediği ve suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından verilen 04.11.2015 tarihli (05.11.2015 havale tarihli) dilekçe ile, ekli duruşma tutanaklarıyla belgelendirilen mazeretinden dolayı duruşmaya katılamayacağından, mesleki mazeretinin kabulünü talep etmiş olmasına karşın, mahkemece bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmeden mahkumiyet kararı verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkindir.

1- Savunma hakkı sanığın vazgeçilmez, en önemli hakkıdır. Yarğıtay CGK'nun 01.10.2013 tarih, 2013/73 Esas, 2013/401 sayılı Kararında belirtildiği gibi, "sanığın duruşmada hazır bulunabilmesi, yükümlülük yönü olmakla birlikte öncelikle kendisi açısından bir hak olup, bu hak adil yargılanma hakkının temel unsurlarından birini oluşturmaktadır." Bu itibarla, bu hakkın sınırlanması CMUK'nun 308/8. maddesi (CMK m. 289/1-g) uyarınca mutlak bozma nedenidir. Daha önce savunması alınsa bile, karar temyiz merciince bozulmuşsa bu husus bozmadan sonraki yargılama için de geçerlidir. 5320 sayılı Kanun uyarınca halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 326. maddesine göre, “Yargıtaydan verilen bozma kararı üzerine davaya yeniden bakacak mahkeme ilgililere bozmaya karşı diyeceklerini sorar. Sanık veya müdahil ve vekillerine davetiye tebliğ olunamaması veya davetiye tebliğ olunmasına rağmen duruşmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya karşı beyanları tespit edilmemiş olsa dahi duruşmaya devam edilerek dava gıyapta bitirilebilir. Ancak sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise herhalde dinlenilmesi gerekir.”

Bu hükme göre, bozma kararı sanık lehine olsa bile, bozmadan sonra yapılan yargılamada Mahkemece sanık, katılan, varsa müdafii ve vekillerine duruşma günü, usulüne uygun bir şekilde çıkarılacak davetiye ile bildirilmeli, duruşma gününden haberdar edilmelidirler. Tebligat yapılamaması veya meşruhatlı (açıklamalı) davetiye tebliğ olunmasına rağmen sanık ve/veya müdafiinin duruşmaya gelmemesi halinde, verilecek ceza bozmaya konu olan cezadan daha hafif ise yargılamaya devam olunarak karar verilebilir.

Yargıtay CGK ile Özel Dairelerin yerleşmiş uygulamaları da bu yöndedir:

“Bozma kararı lehe olsa dahi sanığın duruşmadan haberdar edilmesi ve duruşmada savunma yapma hakkı tanınmalıdır. Bu kurala aykırılık, savunma hakkının kısıtlanması niteliğindedir. Yerel Mahkemece, bozma kararının lehe olduğundan bahisle sanığın dinlenmesinden vazgeçilerek, yargılamaya devamla savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yokluğunda karar verilmesi CYUY’nın 326/2 ve 308/8. maddelerine aykırıdır. (CGK., 17.03.2009, 2008/4-230 E., 2009/64 K.)

"Sanık müdafi tarafından gönderilen 11.12.2013 tarihli dilekçe ile, mesleki mazeretinden dolayı 11.12.2013 tarihli celseye katılamayacağını, duruşmanın

"Sanık müdafi tarafından gönderilen 11.12.2013 tarihli dilekçe ile, mesleki mazeretinden dolayı 11.12.2013 tarihli celseye katılamayacağını, duruşmanın

başka bir güne bırakılmasını talep etmiş olmasına karşın, mahkemece bu dilekçe ile ilgili bir değerlendirilme yapılmadan yoklukta karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, Yasaya aykırı," (... CD., 14.03.2016, Esas No: 2015/10494, Karar No: 2016/3232) "Sanık ... müdafii mazereti nedeniyle duruşmaya katılamayacağını 21.05.2014 tarihli dilekçe ile mahkemeden duruşmanın ertelenmesini istediği halde, bu istek nazara alınmadan duruşmaya devamla savunma hakkının kısıtlanması, Yasaya aykırı,” (... CD., 23.03.2016, Esas No: 2015/14944, Karar No: 2016/3883. Aynı yönde, ... CD., 18.03.2015, Esas No: 2014/30518, Karar No: 2015/13956, ... CD., 05.06.2012, Esas No: 2011/9222, Karar No: 2012/10760)

2- Hakkındaki suçlamalara karşı beyanda bulunma, kendisini savunma ve bu konudaki delillerini sunma imkânı tanınması açısından, sanık ve müdafiinin, usulüne uygun (duruşmaya mazeretsiz olarak gelinmediği takdirde yoklukta karar verilebileceğine dair) açıklama içeren davetiye ile duruşma gününden haberdar edilmesinden sonra, mazeretsiz olarak gelmemeleri veya mazeretlerin kabul edilmemesi halinde yokluklarında karar verilebilecektir. Somut olayda, suça sürüklenen çocuk ve müdafiine tebliğ edilen duruşma davetiyelerinde, duruşmaya gelinmediği takdirde yoklukta karar verilebileceğine dair açıklama bulunmamaktadır. Ayrıca, müdafiinin 04.11.2015 tarihli (05.11.2015 havale tarihli) dilekçesiyle, ekli duruşma tutanaklarıyla belgelendirilen mazeretinden dolayı duruşmaya katılamayacağından mesleki mazeretinin kabulünü talep etmiş olmasına karşın, mahkemece bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmeden mahkumiyet kararı verilmek suretiyle savunma hakkı kısıtlanmıştır (Mazeret dilekçesine, duruşmadan sonra geldiğine ilişkin bir açıklama yazılmadığından, dilekçenin 04.11.2015 veya 05.11.2015 günü duruşmanın bitirilmesinden önce verildiğinin kabulü gerekir.)

Açıklanan gerekçelerle, bozma sonrasında suça sürüklenen çocuk ve müdafiine, usulüne uygun olarak savunma hakkı tanınmadan ve müdafiinin mazereti hakkında da olumlu olumsuz bir karar verilmeden tesis edilen mahkumiyet hükmünün bozulması gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun kararına katılamıyorum.