muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11077, Karar No: 2014/17348, Tarih: 11.11.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/11077 E.  ,  2014/17348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDİRNE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/04/2014

NUMARASI : 2013/217-2014/140

Taraflar arasında görülen davada Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17.04.2014 tarih ve 2013/217-2014/140 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tanınmış ve tescilli "Trakya Birlik" markasının ve logosunun davalı tarafça satılan Ergene ayçiçek yağı ürününün tanıtımında kullanıldığının tespit edildiğini, bu konuda Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/24 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, davalının gerçek dışı, yanıltıcı açıklamalarda bulunarak haksız rekabete sebebiyet verdiğini, müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını, müşteri portföyünde daralma olduğunu belirterek marka hakkına tecavüzün tespitine, şimdilik 30.000,00 TL maddi tazminatın, 40.000,00 TL manevi tazminatın (olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) ve 30.000,00 TL itibar tazminatının davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, satışa sunulan bitkisel yağların markasının "Ergene" olduğunu, ürünlerde ''...Birlik'' markası ve logosu kullanılmadığını, müvekkilinin ... Yem ve San. A.Ş'ye ait Ergene markalı ayçiçeği yağlarını satın alarak satışa sunduğunu, hatanın reklamcılar tarafından sehven yapıldığını ve akabinde yeni broşürler bastırıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre, davalı şirketin "... Birlik" markasının kullanıldığını inkar etmediği, kullanımın kasıtlı olmadığını, kusuru bulunmadığını ve kullanımın derhal sona erdirildiğini belirttiği, 556 sayılı KHK'nın 61/a maddesine göre markanın kullanılması halinde, kullanan kişi bakımından kusurun aranmadığı, ''... Birlik'' markası kaza sonucu veya dikkatsizlik sonucu kullanılmış olsa dahi davalının bu tecavüz fiilinden sorumlu tutulacağı, davacının 6.987,39 TL maddi zarara uğradığı, ayrıca 556 sayılı KHK'nın 68. maddesine göre, markanın kötü veya uygun olmayan bir şekilde kullanılması sonucunda, markanın itibarının zarar gördüğü, takdiren 5.000,00 TL itibar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, 556 sayılı KHK'nın 62/b

maddesine göre davacının manevi zararının tazminini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının marka hakkına tecavüzünün tespitine, toplam 11.987,39 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

maddesine göre davacının manevi zararının tazminini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının marka hakkına tecavüzünün tespitine, toplam 11.987,39 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, 14.02.2014 tarihli bilirkişi raporunda 556 sayılı KHK'nın 66. maddesinin (a) bendine göre, davacının stok kayıtları esas alınarak yapılan hesaplamaya göre satış cirosundaki düşüş üzerinden mali tablolarda tespit edilen dönem kârı esas alınarak hesaplanan muhtemel kazanç kaybının tamamının marka ihlalinden kaynaklandığı belirlenmeden davacının maddi zararı olarak bilirkişi raporunda hesaplanan rakamın tümüne hükmedilmesi ve bu tutar gözetilmek suretiyle kararda yazılı olduğu tutar üzerinden manevi tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3-Ayrıca, 556 sayılı KHK'nın 68. maddesi uyarınca itibar tazminatına hükmedilebilmesi için marka hakkına tecavüz edilmesi tek başına yeterli değildir. Her ne kadar, davalının sattığı ürüne ilişkin analiz raporu davacı tarafça dosyaya sunularak davacı yağlarının kalite olarak davalı tarafça satılan üründen daha üstün olduğu belirtilmiş ve somut olayın özellikleri gerekçesi ile mahkemece itibar tazminatına hükmedilmiş ise de, davacı tarafa söz konusu marka itibarının yeniden kazandırılması için ne gibi masraflar yapılması gerektiğinin tartışılması gerekmektedir. Mahkemece bu hususta ayrıntılı bir değerlendirme yapılmaksızın itibar tazminatına ilişkin olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Diğer yandan, kabule göre de, itibar tazminatı yönünden dava dilekçesinde faiz talep edilmemiş olmasına rağmen, davacının talebi aşılmak suretiyle itibar tazminatı yönünden faize hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18882, Karar No: 2016/14502, Tarih: 12.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18882 E.  ,  2016/14502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı tüketicinin başvurusu üzerine, ... Kaymakamlığı Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 20/10/2014 tarih ve 2014/2877 sayılı kararı ile tüketicinin elektrik faturalarında tahsil edilen 163,89 TL kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli , perakende satış hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli ve iletim sistemi kullanım bedelinin tüketiciye iadesine dair verilen kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek, söz konusu kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacı şirket tarafından tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı ... şirketinin, kayıp-kaçak bedelini elektrik abonesi olan tüketiciden tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. 2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8155, Karar No: 2023/1054, Tarih: 07.03.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/8155 E.  ,  2023/1054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 12.04.2016 tarihli ve 2016/26652 Soruşturma, 2016/9033 Esas numaralı iddianamesi ile sanık hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/2-h, 53, 58 ve 63. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.05.2016 tarihli ve 2016/701 Esas, 2016/834 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 141/1, 168/2, 62/1, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, mahsubuna karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Sanık müdafiinin temyiz sebepleri; suça konu eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiği hususunda şüpheden uzak kesin, inandırıcı delillerle suça konu eylemleri sanığın gerçekleştirdiğinin ispatı yönünde araştırma ve tahkikat yapılmaksızın, salt sanığın beyanı gözetilerek ceza tesisinin yerinde olmadığına, ilişkindir.

2. Sanığın temyiz sebepleri; hükmolunan 5 ay hapis cezasının para cezasına çevrilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Mahkemece, sanığın 17.03.2016 tarihinde, sokak üzerinde park halinde bulunan mağdur ...'a ait 16 JA 208 plaka sayılı aracın arka bagaj kapısını açarak, ... içerisinde bulunan mağdurun beyanına göre yaklaşık 3.000,00 TL değerinde olan 1 adet AEG marka Dekobaj kesici makine, 1 adet Makitamerla marka hilti, 2 adet Atlas şarjlı el takımlarını çaldığı tespit edilmiştir.

2. Kolluk tarafından 17.03.2016 tarihinde tanzim olunan Müracaat ve Görgü Tespit Tutanağında; aracın kapılarında herhangi bir zorlama izinin olmadığı belirtilmiştir.

3. Kolluk tarafından 09.04.2016 tarihinde tanzim olunan Olay - CD İnceleme - Araştırma - Tespit- Yakalama - Üst Yoklama ve Muhafaza Altına Alma Tutanağında; sanığın 17.03.2016 tarihinde saat 07.09 ve 07.12 arasında eşkal bilgilerinden eylemi sanığın gerçekleştirdiği tespit edilmiş ve sanığa CD kayıtları izletildiğinde görüntülerdeki şahsın kendisi olduğunu kabul ettiği belirtilmiştir.

3. Kolluk tarafından 09.04.2016 tarihinde tanzim olunan Olay - CD İnceleme - Araştırma - Tespit- Yakalama - Üst Yoklama ve Muhafaza Altına Alma Tutanağında; sanığın 17.03.2016 tarihinde saat 07.09 ve 07.12 arasında eşkal bilgilerinden eylemi sanığın gerçekleştirdiği tespit edilmiş ve sanığa CD kayıtları izletildiğinde görüntülerdeki şahsın kendisi olduğunu kabul ettiği belirtilmiştir.

4. Sanığın, üzerine atılı suçlamayı kabul ettiği ve suça konu eşyaları tanımadığı bir hurdacıya sattığını ifade ettiği belirlenmiştir.

5. Mağdurun kovuşturma aşamasında alınan beyanında aracını kilitleyip kilitlemediğinden tam olarak emin olmadığını belirtmiştir.

6. Mağdur mahkeme huzurunda zararının 17.05.2016 günü sanığın eşi tarafından nakden giderildiğini beyan etmiş ve buna ilişkin dilekçe de sunmuş, bu nedenle zararın kovuşturma aşamasında giderildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. Sanık müdafiinin suçun sübutuna yönelen temyiz sebepleri yönünden; tüm dava dosyası kapsamı, Olay ve Olgular başlığı altında (3) numaralı paragrafta bilgilerine ve içeriğine yer verilen tutanak ve sanığın suça konu ikrar içeren ifadesi karşısında sanığın eylemi sübuta ermekle, mahkûmiyet kararı kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Sanığın hükmolunan cezanın para cezasına çevrilmesi gerektiğine yönelik temyiz sebepleri yönünden, sanık hakkında kurulan hükümde, "Suçun işleniş biçimine, sanığın sabıka kaydı içeriğine, mükerrir olmasına ve sanığın dosyaya yansıyan kişiliğine göre, CMK-231/6-b maddesinde belirtilen “Sanığın kişilik özellikleri göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda mahkemece kanaate varılması” şartının gerçekleşmediği ve mahkememizce bu yönde olumlu bir kanaate varılmadığı dikkate alınarak, sanık hakkında TCK.nın 50/1, 51/1 ve CMK-231/5 ve devamı maddelerinin tatbikine takdiren yer olmadığına" şeklinde karar verildiği, 5237 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca seçenek yaptırımlara çevirme hükümlerinin uygulanmamasına dayanak olan gerekçenin yerinde, yeterli ve kanunî olduğu anlaşılmakla, hükümde bu yönleriyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Diğer temyiz sebepleri yönünden;

3. Diğer temyiz sebepleri yönünden;

5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının, 15.04.2020 gün ve 31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüş, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı ve eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği anlaşılmış olup, sanık ve müdafiinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

02.12.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesi ile uzlaştırma hükümleri yeniden düzenlenmiş olup, sanığın eylemine uyan 5237 sayılı Kanun'un 141/1. maddesinde düzenlenen suçun uzlaşma kapsamına alındığı nazara alınarak, uzlaştırma işlemi yapılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu tespit edildiğinden sanık hakkında kurulan hükmün uzlaştırma işlemleri yapılmak üzere bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Gerekçe başlığında (3) numaralı bölümde açıklanan nedenle ... 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.05.2016 tarihli ve 2016/701 Esas, 2016/834 Karar sayılı kararına yönelik sanık ve müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği BOZULMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1862, Karar No: 2017/3895, Tarih: 27.03.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/1862 E.  ,  2017/3895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki uyarlama davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ile ... arasında 13.04.2001 başlangıç tarihli, 10 yıl süreli, yıllık 3.500 USD kira bedelli baz istasyonu kurulumu sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin 2006 yılında davalı firmaya devredildiğini, kira sözleşmesinin üzerinden uzun yıllar geçmesi sebebiyle kira bedelinin 13.04.2014 tarihinden itibaren yıllık 12.000 USD olarak uyarlanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; sözleşmede kira bedelinin döviz olarak kararlaştırılması halinde artış olamayacağını, zaten dövizin sürekli yükseldiğini, sözleşmenin süresinin dolmasından sonra fesih ihbarında bulunulmaması sebebiyle, aynı şartlarla 13.04.2021 yılına kadar akdin süresinin uzadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece kira bedelinin döviz kuruna göre ödendiği, döviz kurunda yüksek bir artış olduğu, kira parasının TL' ye çevrilmesi halinde davacının kaybının olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sözleşme hukukuna egemen olan sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa) ilkesi, hukukumuzda da kabul edilmiştir. Bu ilkeye göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, kararlaştırılan edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeniyle değişmiş olsa bile borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir.

Sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında olan denge, sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabilir. İşte bu durumda sözleşmeye bağlılık ve sözleşme adaleti ilkeleri arasında bir çelişki hâsıl olur ve artık bu ilkeye sıkı sıkıya bağlı kalmak adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir durum yaratır hale gelir. Hukukta bu zıtlık sözleşmenin değişen şartlara uydurulması ilkesi ile giderilmeye çalışılmaktadır.

Tarafların iradelerini etkileyip sözleşmeyi yapmalarına neden olan şartlar daha sonra önemli surette değişmişse artık taraflar akitle bağlı tutulmazlar, değişen koşullar karşısında TMK. nun 2. maddesi uyarınca sözleşmenin yeniden düzenlenmesi imkânı hâsıl olur. Sözleşmenin edimleri arasındaki dengeyi bozan olağanüstü hallere harp, ülkeyi sarsan