muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/255, Karar No: 2023/703, Tarih: 26.12.2023

Düşünceleriyle karşı oy kullanmışlardır.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 19.03.2021 tarih ve 306851 sayı ile; karşı oylarda yer alan görüşler doğrultusunda itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 02.06.2021 tarih, 7232-15294 sayı ve oy çokluğuyla; itiraz nedeni yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık ... hakkında TCK’nın 110. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmünün uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin olup yapılan müzakere esnasında bir kısım Ceza Genel Kurulu Üyesince, iddianamede sanık ... hakkında uygulanması istenen TCK'nın 39. maddesinin Yerel Mahkemece uygulanmamasına ilişkin olarak sanığa CMK'nın 226. maddesine uygun bir şekilde ek savunma hakkı verilip verilmediğinin tartışılması gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine bu hususun da ayrıca değerlendirilmesi gerekmiştir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdurun olay tarihinde 9 yıl, 8 ay, 10 günlük olduğu,

Kolluk tarafından düzenlenen tutanağa göre; 11.01.2012 tarihinde saat 10.30 sıralarında haber merkezince tanık ... Gök'ün (Aydın) ... ilçesinden 21 TT \*\*\*\* plaka sayılı araçla kaçırılarak Diyarbakır il merkezi istikametine doğru getirildiğinin, araç içerisinde üç kişinin olduğunun anons edilmesi nedeniyle kolluk görevlilerince Diyarbakır Bölge Trafik Şube Müdürlüğü önünde yapılan uygulama üzerine saat 10.50 sıralarında bahse konu aracın uygulama noktasına geldiği, araç içinde üç erkek ile bir kadın şahsın bulunduğunun, yapılan kimlik kontrollerinde sol arka koltukta oturan şahsın tanık ..., araç şoförünün tanık ..., aracın sağ ön yolcu koltuğunda oturan kişinin sanık sağ arka yolcu koltuğunda oturan şahsın ise inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ... olduğunun tespit edildiği,

Dr. .... ... Devlet Hastanesince düzenlenen 11.01.2012 tarihli ve 66-67 sayılı raporlara göre; mağdur ... ile tanık ... üzerinde darp ve cebir izine rastlanmadığı,

Sosyal inceleme uzmanı tarafından düzenlenen 30.04.2012 havale tarihli raporda; mağdurun yaşının gelişimine uygun olduğunun, kendini iyi bir şekilde ifade edebildiğinin, suça konu olayı net olarak hatırladığının ve beyanlarına itibar edilebileceğinin belirtildiği,

Dr. .... ... Devlet Hastanesince düzenlenen 11.01.2012 tarihli ve 66-67 sayılı raporlara göre; mağdur ... ile tanık ... üzerinde darp ve cebir izine rastlanmadığı,

Sosyal inceleme uzmanı tarafından düzenlenen 30.04.2012 havale tarihli raporda; mağdurun yaşının gelişimine uygun olduğunun, kendini iyi bir şekilde ifade edebildiğinin, suça konu olayı net olarak hatırladığının ve beyanlarına itibar edilebileceğinin belirtildiği,

... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 02.02.2012 tarihli ve 63-40 sayılı iddianamede sanığın eyleminin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etme niteliğinde olduğu kabul edilerek hakkında TCK’nın 39/1. maddesinin uygulanmasının istendiği, anılan maddenin uygulanmaması ihtimaline binaen ek savunmasının alınması amacıyla yakalanması üzerine ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince 22.12.2014 tarihinde sanığa, hakkında TCK'nın 39. maddesinin uygulanması ihtimaline binaen ek savunma hakkı verildiği, yine ek savunmasının alınması amacıyla istinabe olunan Diyarbakır 3. Asliye Ceza Mahkemesince de 13.05.2015 tarihinde sanığa dosya kapsamı ile ilgisi bulunmayan İstanbul Anadolu 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.01.2015 tarihli ve 2015/51 esas sayılı talimatı, iddianamesi ve ekleri okunduğu belirtildikten sonra sanık hakkında uygulanıp uygulanmayacağı açıklanmadan; "Sanığa CMK 226. maddesi gereğince TCK 39. maddesinden ek savunma hakkı verildi." denildikten sonra sanığın; "Ek savunma için süre talep etmiyorum, önceki ifademi tekrar ederim." şeklinde beyanda bulunduğu, 13.05.2015 tarihinde ek savunmasının alındığı Yerel Mahkemece kabul edilen sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna TCK'nın 37/1. maddesi uyarınca müşterek fail olarak iştirak ettiği değerlendirilerek aynı Kanun'un 109/1, 109/2, 109/3-f, 62/1 ve 53/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Anlaşılmıştır.

Mağdur kollukta; tanık ...'in ablası olduğunu, 11.01.2011 tarihinde saat 11.30 sıralarında evlerinde ablası ile birlikte oturduğu sırada kapının çaldığını, kapıyı açmaya kendisinin gittiğini, kapıyı açmadan önce; "Kim o?" diye seslendiğini, kapıdaki kişilerin kendilerini TEDAŞ görevlisi olarak tanıttıklarını, ablasının; "Kapıyı aç." demesi üzerine kapıyı açtığını, kapıda daha önce hiç görmediği iki kişinin bulunduğunu, bu kişilerden büyük olanın eliyle ağzını kapattığını, kendisinin de "Abla gel!" şeklinde bağırmaya başladığını, ablasının gelerek kendisini elinden tutarak çektiğini, o esnada büyük olan kişinin ablasının ağzını eliyle kapatıp cebinden çıkarttığı bıçağı ablasının boğazına götürerek; "Sus yoksa sizi öldürürüm." dediğini, daha sonra ablası ile kendisini küçük salona götürdüklerini, evlerine giren bu iki kişinin kendi aralarında konuştuktan sonra kendisine doğru gelerek ellerini uzatmasını istediklerini, ardından da yanlarında bulunan bantla ellerini ve ağzını bağladıklarını, orada oturmasını söylediklerini, daha sonra bu kişilerin ablasını yanlarına alarak evin diğer tarafına geçtiklerini, bir süre sonra seslerin kesildiğini, ardından kapının çaldığını, bu kişilerin kapıyı açacakları düşüncesiyle beklediğini, ancak zilin çalmaya devam etmesi üzerine kendisinin kapıyı açtığını, kapıda bulunan ve Cumhuriyet İlköğretim Okulunda okuyan çocukların kendisine ablasının kaçırıldığını ve kaçıran aracın plakasını aldıklarını söylediklerini, bunun üzerine aynı zamanda komşuları olan teyzesinin yanına gittiğini, daha sonra da polislerin geldiğini, mahkemede; olay sırasında hem sanığın hem de inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun ağzını kapattıklarını, sonradan ablası ile evlenen inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun elindeki bant ile ağzını ve ellerini bağladığını, aynı zamanda kendisine bıçak gösterdiğini ancak vücudunun herhangi bir yerine bıçağı dokundurmadığını, sanık ve inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun evden ayrılırken kapıyı açık bıraktıklarını, ilköğretim öğrencilerinin de bu şekilde eve girdiklerini,

Tanık ...; inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun ortaokuldan arkadaşı olduğunu ve aralarında iki yıldır devam eden duygusal bir yakınlık bulunduğunu, yaklaşık bir yıl kadar önce annesine inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile birbirlerini sevdiklerini söylediğini ancak annesinin yaşlarının küçük olduğunu belirttiğini, 08.01.2011 tarihinde annesinin teyzesi olan kişi ile bu kişinin yakınlarının evlerine gelerek kendisini çocuklarına istediklerini, kendisinin de ailesini kırmamak için kabul ettiğini, olay tarihinde sabah saatlerinde inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun, kendisine; "Sen beni bırakıp onunla evlenirsen intihar ederim." dediğini, saat 10.30 sıralarında da evlerinin kapısını çalan inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile bu kişinin arkadaşı olarak bildiği sanığın evlerinden içeri girdiklerini, kardeşinin ellerini ve ağzını bantlayıp odaya koyduklarını, bıçak gösterdiklerini, kardeşinin korkup sesini çıkaramadığını, kendisinin de yarı istekli olarak onlarla beraber gittiğini, taksi şoförü olan tanık ...'ın kullandığı araçla Diyarbakır iline doğru seyrederken yapılan ihbar sonucunda il girişinde görevli memurlarca yakalanıp ... ilçesine getirildiklerini, bu süre içinde söz konusu şahıslardan hiçbir şekilde kötü muamele görmediğini, herhangi bir şikâyetinin bulunmadığını, Mahkemede; başkası ile nişanlanma durumu söz konusu olunca aralarında duygusal yakınlık bulunan inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun kendisini kaçırmak istediğini, inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile evlenmeye razı olduğunu ancak örf adetler uyarınca rızası ile gittiğinin bilinmemesi için inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun ifadesinde anlattığı şekilde bir plan yaptıklarını, olay tarihinde inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun evine geleceğinden haberdar olduğunu ancak saatini tam olarak bilmediğini, olay sırasında mağdurun bağırdığını duyduğunu ancak kardeşinin ağzının bantlandığını ve ellerinin bağlandığını salonda olması nedeniyle göremediğini, evden çıkarken de bu durumu fark etmediğini, kendi rızası ile evden ayrıldığını,

Tanık Özcan Eral kollukta; Cumhuriyet İlköğretim Okulunda 8. sınıfta okuduğunu, 11.01.2012 tarihinde saat 10.30 sıralarında tek başına okulun bahçe duvarında otururken, okulun yanındaki bir evden iki erkek ve bir kadının çıktığını gördüğünü, erkek şahısların kadını kollarından çekerek evin önünde bulunan ve 21 TT \*\*\*\* plaka sayılı ticari taksiye bindirdiklerini, daha sonra oradan araçla uzaklaştıklarını, durumu arkadaşlarına anlattığını, bu şahısların çıktıkları eve giderek kapıyı çaldıklarını, içeriden mağdurun ağzı ve elleri bantlı bir şekilde çıktığını, hemen onun ellerini ve ağzını çözdüklerini, ardından da polisi arayarak durumu anlatıp bahse konu aracın plakasını verdiklerini,

Tanık ... aşamalarda benzer şekilde; açık adresini bilmediği ... Kapı Taksi Durağında 21 TT \*\*\*\* plaka sayılı ticari taksinin şoförlüğünü yaptığını, 11.01.2012 tarihinde saat 08.00 sıralarında aynı araç ile durağa gelip sıraya girdiğini, ismini daha sonra polis merkezinde öğrendiği sanığın yanına gelerek kendisine ... ilçesine gideceğini, gidiş dönüşün ne kadar tutacağını sorduğunu, 150 TL'ye götürebileceğini söylediğini, sanığın yol ücretini ...'da bulunan arkadaşının ödeyeceğini beyan ettiğini, kendisinin de kabul ederek sanığı alıp ... ilçesine getirdiğini, sanığın yol tarifi sonucunda bir sokakta durup beklemeye başladığını, yaklaşık 15 dakika bekledikten sonra sokağın diğer tarafından sanık ile beraber, isimlerini sonradan öğrendiği inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile tanık ...'in gelip arabaya bindiklerini, Diyarbakır iline doğru yola çıktıklarını, Diyarbakır Bölge Trafik Şube Müdürlüğü önünde uygulama olduğunu görünce şahıslardan birinin; "Ben kız kaçırdım." dediğini, tanık ...'in kaçırıldığından bu şekilde haberdar olduğunu, daha öncesinde kesinlikle kendisine kız kaçırma olayının olacağının söylenmediğini, aracına binen şahısları daha öncesinde tanımadığını, tanık ...'in gerek taksiye binerken ve gerekse taksi içinde bulunduğu süre içinde gayet normal bir şekilde davrandığını, kaçırılmış gibi görünmediğini, yanındaki şahısların da tanık ...'i fiili veya sözlü olarak zorlayıp tehdit ettiklerine şahit olmadığını,

İnceleme dışı suça sürüklenen çocuk savcılıkta; ... Lisesinde 10/H sınıfında okuduğunu, tanık ... ile aralarında son 5 yıldır duygusal bir yakınlık bulunduğunu, tanık ...'in ailesince başka bir şahısla evlendirilmek istendiğini, bunun üzerine tanık ... ile birlikte kaçmayı planladıklarını, ancak tanık ...'in ailesinden korkması nedeniyle olaya zorla kaçırılma süsü vermek istediklerini, 11.01.2012 tarihinde sanık ile birlikte Diyarbakır ilinden kiraladıkları ticari taksiyle tanık ...'in evine geldiklerini, taksicinin kız kaçıracaklarından haberi olmadığını, evin kapısını çaldıklarını, kapıyı tanık ...'in küçük kardeşi olan mağdur ...'nin açtığını, kapıyı mağdurun açacağını daha önce tanık ... ile planladıklarını, yine o saatte evde tanık ... ve mağdur dışında kimsenin olmadığını bildiklerini, ona göre plan yaptıklarını, mağdur kapıyı açtığında eli ile ağzını kapattığını, ancak mağdurun çok korktuğu için bağırmaya başladığını, bunun üzerine evin içinde mağduru bıraktığını, daha sonra mağdurun koşarak ablasının yanına gittiğini, tanık ...'in de kardeşinin korkmaması için onu teselli ettiğini, ardından mağdurun elini ve ağzını bantla bağladığını, bu sırada sanığın da yanında bulunduğunu, daha sonra mağduru evde bırakarak tanık ... ve sanık ile birlikte evden ayrıldıklarını, hatta evin ve odanın kapılarını mağdurun evden çıkması için açık bıraktıklarını, ancak mağdurun o sırada ağzı ile elinin bağlı kaldığını, akabinde kiraladıkları taksiye binerek Diyarbakır iline doğru yola çıktıklarını, il girişinde polislerin uygulama yapmaları nedeniyle yakalandıklarını, tanık ...'in rızasıyla kaçacağının sanık tarafından bilindiğini, mahkemede; kapıyı açan mağdura elektrikçi olduğunu söyleyip içeriye bu şekilde girdiklerini, mağdurun bağırmaya başlaması üzerine yanında bulunan bıçağı ona gösterdiğini, olay sonrasında tanık ... ile evlendiğini,

İfade etmişlerdir.

Sanık aşamalarda benzer şekilde; tanık ... ile inceleme dışı suça sürüklenen çocuğu yaklaşık iki yıldır tanıdığını, ikisinin de arkadaşı olduğunu, bu kişilerin arasında duygusal yakınlık bulunduğunu, bildiği kadarıyla ailesinin tanık ...'i başka bir kişi ile evlendirmek istediğini, 11.01.2012 tarihinde saat 02.00 sıralarında inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun kendisini arayarak tanık ... ile birlikte kaçmayı planladıklarını söyleyip yardım istediğini, kendisinin de kabul ettiğini, aynı gün saat 08.00 sıralarında Diyarbakır ilinde, eski hal yakınlarında bulunan taksi durağına gittiğini, sırada bekleyen 21 TT \*\*\*\* plaka sayılı ticari taksinin şoförü olan, ismini sonradan öğrendiği tanık ...'a durumu izah ettiğini, ... ilçesinde bulunan bir arkadaşının sevgilisini Diyarbakır iline kaçıracağını söylediğini, tanık ... ile 150 TL'ye anlaştıktan sonra ... ilçesine geldiklerini, burada önce inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile buluştuğunu, tanık ...'in anne ve babasının evden ayrılmalarını beklediklerini, daha sonra evin kapısını çaldıklarını, kapıyı tanık ...'in kardeşi olduğunu tahmin ettiği küçük bir kızın açtığını, ona elektrikçi olduklarını söylediklerini, bu kızın kendilerini içeri aldığını, daha sonra inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun hemen bu küçük kızın ağzını eliyle kapattığını, ardından da ellerini ve ağzını bantladığını, akabinde inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun cebinden bir bıçak çıkardığını, evde sadece tanık ... ile kardeşi olduğunu bildiklerini, buna rağmen inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun ikamete bıçakla girmesi ve küçük kızın ellerini ve ağzını bantlamasının nedeninin, çevreye ve ailesine tanık ...'in kaçırıldığı imajını vermek olduğunu, tanık ...'in kendiliğinden kaçtığının bilinmesi hâlinde hakkında kötü konuşulup ailesinin şerefinin zedelenebileceğini, bu nedenle inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun zorla kaçırılma görüntüsü vermek istediğini, kendisinin sadece inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun yanında bulunduğunu, kimseye bir şey yapmadığını ve söylemediğini, yanlarına tanık ...'in gelmesi üzerine mağdurun tanık ...'in kaçırıldığını düşünmesi için inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun tanık ...'in de ağzını eliyle kapatıp mağdura; "Dışarı çıkma, annen sorarsa 'Mesut kaçırdı.' dersin." dediğini, daha sonra tanık ...'i dışarı çıkardığını, bunun dışında da tehdit içerikli hiçbir şey söylemediklerini, birlikte dışarı çıktıktan sonra evin bulunduğu sokak üzerinde kendilerini bekleyen ticari taksiye binerek Diyarbakır iline doğru yola çıktıklarını, Diyarbakır iline yaklaşık 30 km kala uygulama yapan polislerce yakalandıklarını, tanık ...'i de rızası ile kaçacağı için bu işe karıştığını, olay sırasında kimseye karşı fiili veya sözlü bir eylemde bulunmadığını, bıçakla ikamete giren, tanık ...'in kardeşinin ağzını bağlayan ve tanık ..

...'i de rızası ile kaçacağı için bu işe karıştığını, olay sırasında kimseye karşı fiili veya sözlü bir eylemde bulunmadığını, bıçakla ikamete giren, tanık ...'in kardeşinin ağzını bağlayan ve tanık ...'i dışarı çıkaran kişinin inceleme dışı suça sürüklenen çocuk olduğunu, kendisinin sadece inceleme dışı suça sürüklenen çocuğa yardım etmek için taksi tuttuğunu ve bu kişinin yanında ikamete girdiğini savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İddianamede sanık ... hakkında uygulanması istenen TCK'nın 39. maddesinin Yerel Mahkemece uygulanmamasına ilişkin olarak sanığa CMK'nın 226. maddesine uygun bir şekilde ek savunma hakkı verilip verilmediği

1. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

CMK’nın "Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi" başlıklı 225. maddesinde;

"(1) Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir.

(2) Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.",

Aynı Kanun'un "Suçun niteliğinin değişmesi" başlıklı 226. maddesinde ise;

"1) Sanık, suçun hukuki niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

2) Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.

3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.

4) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır." şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Oldukça geniş bir kavram olan savunma hakkı, şüpheliyi ve sanığı ilgilendirdiği kadar, bir gün şüpheli veya sanık konumuna düşebilecek, toplumda yaşayan herhangi bir ferdi, dolayısıyla da toplumu ve yine adaleti sağlama yükümlülüğü bulunan Devleti de ilgilendirmektedir. Çünkü ceza yargılamasında savunma, yargılamanın sonucunda verilen ve iddia ile savunmanın değerlendirilmesinden ibaret olan hükmün doğru olmasını sağlar. Bu yönüyle, geniş bir bakış açısı ile değerlendirilmesi gereken savunma hakkı, müdafi yardımından yararlanma, susma, soru sorma, kendi aleyhine işlemlere katılmama, tercümandan yararlanma, kanıtların toplanmasını isteme, duruşmada hazır bulunma, kanun yoluna başvurma gibi hakları içerir.

Savunma hakkı, 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde "Temel Haklar ve Ödevler" başlıklı ikinci kısmın ikinci bölümünde "Kişinin Hakları ve Ödevleri" başlığı altında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiş olup bu hakkın temel hak niteliğine uygun olarak, savunma hakkının verilmemesi veya sanığın savunma hakkının sınırlandırılması hâlinde, hüküm daima hukuka aykırı olacaktır.

Buna göre, sanığın ceza yargılamasındaki en önemli haklarından birisi de; yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gereken savunma hakkıdır. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış olan bu hakkın, herhangi bir nedenle sınırlandırılması mümkün değildir. Nitekim 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca hâlen yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 308/8. maddesine göre de savunma hakkının sınırlandırılması mutlak bozma nedenlerindendir.

Savunma hakkının sınırlandırılamayacağı temel ilke olmakla birlikte, kanun koyucunun, yargılamanın uzamasını önlemek, gereksiz emek ve gider kaybına neden olmamak ve usul ekonomisi açısından bazı sınırlamalara gittiği de bir gerçektir. Ancak bu sınırlamalar istisna olup bu gibi hâllerde dahi, Usul Kanunumuz bazı şartların varlığını aramaktadır.

Öte yandan, savunma hakkının sınırlandığından söz edebilmek için, savunmanın hükmü etkileyecek nitelik taşıması ve yargılaması yapılan fiile ilişkin olması gerekir. CMK’nın 226. maddesi, yargılaması yapılan ve iddianamede kanuni unsurları gösterilen suçun temas ettiği kanun maddelerinden başkasıyla mahkûmiyet durumunda veya cezanın arttırılmasını gerektiren nedenlerin ilk defa duruşma sırasında ortaya çıkması hâllerinde savunma hakkının sınırlanamayacağı ilkesi uyarınca, sanığın ek savunmasını yapabilmesi için bir takım usullere uyulması yükümlülüğünü getiren özel bir düzenlemedir. Belirtilen bu hâller ortaya çıktığında mahkemelerin, bu konuda kanunun öngördüğü biçimde savunmasını yapamayan kişiler hakkında mahkûmiyet hükmü kurmaları mümkün değildir.

Bu konuya ilişkin olarak Ceza Genel Kurulunun 29.12.1998 tarihli ve 321–393 sayılı kararında; "İddianamede gösterilen eylemin hukuki niteliğinin değişmesi ya da cezanın artırılmasını gerektiren hâllerin, ilk defa duruşma sırasında ileri sürülmesi hâlinde, sanık veya müdafisine ek savunma hakkı verilmeden, sanığın iddianamede gösterilen suçun temas ettiği kanun hükmünden başkasıyla cezalandırılamayacağı" sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan TCK’nın "Yardım etme" başlıklı 39. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

" şeklindeki düzenleme ile eylemin yardım etme niteliğinde olması hâlinde verilecek cezadan belli bir şekilde veya oranda indirim yapılması öngörülmüştür.

2. Hukuki Değerlendirme

" şeklindeki düzenleme ile eylemin yardım etme niteliğinde olması hâlinde verilecek cezadan belli bir şekilde veya oranda indirim yapılması öngörülmüştür.

2. Hukuki Değerlendirme

... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 02.02.2012 tarihli ve 63-40 sayılı iddianamede sanığın eyleminin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etme niteliğinde olduğu kabul edilerek hakkında TCK’nın 39/1. maddesinin uygulanmasının istenildiği, anılan maddenin uygulanmaması ihtimaline binaen sanığın ek savunmasının alınması amacıyla 13.05.2015 tarihinde istinabe olunan Diyarbakır 3. Asliye Ceza Mahkemesince dinlendiği, Yerel Mahkemece 13.05.2015 tarihinde ek savunmasının alındığı kabul edilen sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna TCK'nın 37/1. maddesi uyarınca müşterek fail olarak iştirak ettiği değerlendirilip aynı Kanun'un 109/1, 109/2, 109/3-f, 62/1 ve 53/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılan olayda;

TCK'nın 39. maddesinin uygulanmaması için ek savunmasının alınması amacıyla yakalanması üzerine ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince 22.12.2014 tarihinde sanığa hakkında TCK'nın 39. maddesinin uygulanması ihtimaline binaen ek savunma hakkı verildiğinin, yine ek savunmasının alınması amacıyla istinabe olunan Diyarbakır 3. Asliye Ceza Mahkemesince de 13.05.2015 tarihinde sanığa dosya kapsamı ile ilgisi bulunmayan İstanbul Anadolu 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.01.2015 tarihli ve 2015/51 esas sayılı talimatı, iddianamesi ve ekleri okunduğu belirtildikten sonra sanık hakkında uygulanıp uygulanmayacağı açıklanmadan; "Sanığa CMK 226. maddesi gereğince TCK 39. maddesinden ek savunma hakkı verildi." denildikten sonra sanığın; "Ek savunma için süre talep etmiyorum, önceki ifademi tekrar ederim." şeklinde beyanda bulunduğunun anlaşılması karşısında TCK'nın 39. maddesinin Yerel Mahkemece uygulanmamasına ilişkin olarak sanığa CMK'nın 226. maddesine uygun bir şekilde ek savunma hakkı verilmediği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının bu uyuşmazlık konusu bakımından değişik gerekçeyle kabulüne karar verilmelidir.

B. Sanık hakkında TCK’nın 110. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmünün uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığı

1. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Öğreti ve uygulamada; "Bir suçun işlenmesinden sonra failin, herhangi bir dış etken bulunmaksızın kendi hür iradesiyle, meydana gelen neticeyi ortadan kaldırmaya yönelik davranışlarına etkin pişmanlık" denilmektedir.