muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18901, Karar No: 2016/14507, Tarih: 12.12.2016

miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/39584, Karar No: 2011/4277, Tarih: 03.03.2011

**2. Ceza Dairesi         2010/39584 E.  ,  2011/4277 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2010/279221

MAHKEMESİ : Çeşme Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09/07/2010

NUMARASI : 2010/509

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Sanık S.. Ş..' e ilişkin hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

Sanığa atılı hırsızlık suçunun gerektirdiği cezaların miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu 765 sayılı TCK.nun 102/4. maddesine göre, hesaplanan beş yıllık dava zamanaşımının 17.05.2005 tarihli sorgu ve inceleme tarihleri arasında gerçekleştiği anlaşılmakla; hükmün BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE,

2-Sanık C.. K.. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesine gelince;

A-) Katılan kurum görevlileri tarafından düzenlenen 18.08.2004 tarihli Kaçak Elektrik Tesbit Tutanağında, “sayaca girmeden üç fazdan direkt hat çekmek suretiyle” kaçak elektrik kullandığının belirtilmesi, sanığın atılı suçu kabul etmeyerek suç tarihinde kulübün işletmecisinin kendisi olmadığını kira sözleşmesi ile burayı üçüncü kişilere kiraladığını 2004 yılında ... Turizm' in işlettiğini savunması, Çeşme Vergi Dairesi Müdürlüğünün 13.05.3010 tarihli yazısında sanığın vergi numarasının 567008431 olduğunun anlaşılması, suç tutanağında ise vergi numarasının Beşiktaş Vergi Dairesi 3950591885 olarak belirtilmesi, Maslak Vergi Dairesi Müdürlüğünün 29.03.2007 tarihli yazısında da suç tutanağında belirtilen vergi numarasının .. Turizm Seyahat ve Pazarlama Ltd. Şti.' ne ait olduğunun belirtilmesi karşısında; sanığın savunması doğrultusunda suça konu işyerinin suç tarihi ve öncesinde kim tarafından ne kadar süre ile işletildiği, tutanakla belirtilen vergi kaydıda dikkate alınarak vergi kayıtlarından araştırılıp duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlendikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

T.C.

YARGITAY

2. Ceza Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Y A R G I T A Y İ L A M I

Esas No : 2010/39584

Karar No : 2011/4277

Tebliğname No : 2 - 2010/279221

B-)Raporu hükme dayanak yapılan bilirkişi Ümit Altuğ' un kimliğinin tesbiti ile yeminin içeren 14.06.2010 tarihli bilirkişi inceleme ve teslim tutanağınını hakim ve zabıt katibi tarafından imzalanmaması suretiyle 5271 sayılı CMK' nun 64. maddesinin 6. fıkrasına aykırı davranılması,

C-)Sanığın nüfus ve adli sicil kaydı getirtilmeden hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK' nun 209. maddesine aykırı davranılması,

Karar No : 2011/4277

Tebliğname No : 2 - 2010/279221

B-)Raporu hükme dayanak yapılan bilirkişi Ümit Altuğ' un kimliğinin tesbiti ile yeminin içeren 14.06.2010 tarihli bilirkişi inceleme ve teslim tutanağınını hakim ve zabıt katibi tarafından imzalanmaması suretiyle 5271 sayılı CMK' nun 64. maddesinin 6. fıkrasına aykırı davranılması,

C-)Sanığın nüfus ve adli sicil kaydı getirtilmeden hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK' nun 209. maddesine aykırı davranılması,

D-)Sanık hakkında hükmün açklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilirken, 5271 sayılı CMK' nun 231. maddesinde sayılan nesnel (objektif) ve öznel koşulların değerlendirilip buna ilişkin gerekçelerin gösterilmesi gerektiği, kesinleşmemiş mahkumiyet hükümlerinin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olmayacağı gözetilmeden ve sanığın adli sicil kaydı da getirtilip değerlendirilmeden sanık hakkında Vergi Usul Kanununa muhalefet suçundan açılmış ve zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmiş ve hırsızlık ve mühür bozmak suçundan derdest davasının bulunduğu biçimindeki 5271 sayılı CMK' nun 231. maddesinin 6. fıkrasının a,b ve c bentlerinde belirtilen gerekçeleri içermediği için yasal olmayan gerekçe ile sanık hakkında aynı kanunun 231/5 maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 03.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16645, Karar No: 2020/5160, Tarih: 09.06.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/16645 E.  ,  2020/5160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : TCK’nın 158/1-f, 62/1, 52/2-4, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet

TCK’nın 204/1, 62/1,53. maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümler, katılan vekili ve sanık müdafi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın bir şekilde ele geçirdiği katılan ...’e ait suça konu 4 adet çeki mabilya alışverişi karşılığında müştekiler ... ve ...’nün sahibi oldukları ...Mobilya isimli işyerine verdiği, daha sonra çek bedellerinin ödenmemesi nedeniyle keşideci... hakkında yapılan icra takipleri üzerine yapılan incelemede çekteki keşideci imza ve yazıların...’e ait olmadığının tespit edildiği, sanığın bu şekilde atılı suçları işlediği iddia olunan olayda;

Sanığın bir şekilde ele geçirdiği katılan ...’e ait suça konu 4 adet çeki mabilya alışverişi karşılığında müştekiler ... ve ...’nün sahibi oldukları ...Mobilya isimli işyerine verdiği, daha sonra çek bedellerinin ödenmemesi nedeniyle keşideci... hakkında yapılan icra takipleri üzerine yapılan incelemede çekteki keşideci imza ve yazıların...’e ait olmadığının tespit edildiği, sanığın bu şekilde atılı suçları işlediği iddia olunan olayda;

Sanığın aşamalarda değişmeyen savunmasında, katılan ...'i tanıdığını, çekleri döndüğü için çek kullanamadığını, kendisini cep telefonundan arayarak çek lazım olduğunu, çek verip veremeyeceğimi sorduğunu, ayrıca kendisine ortaklık teklif ettiğini, katılanın kendisine 1,5 ay kadar sonra yanına geleceğini, ortak olmayı kabul ettiğini, çeklerin Manisa İlindeki evinde olduğunu, "Sen eve git, evde yatak odasında gardolap içerisinde dokuma kilimin içerisindeki çantada" dediğini, sanığın bunun üzerine katılanın evine gidip evden Akbank'a ait 9 yaprak boş çek koçanını aldığını, çeklerin bir kısmını katılanın bilgisi dahilinde mobilya aldığı ... ve ... kardeşlere verdiğini, 2 adet çeki de tanık...'a verdiğini, çek vermeden önce ...n katılan ... ile telefonla görüştüğünü onun rızası dahilinde çekleri kabul ettiğini ancak... kendilerine mal vermekten vazgeçince çekleri geri aldıklarını savunmuş olması yine suça konu çekleri alan ... ve ...'nün ifadelerinde, sanık ile katılan ...'in mobilya bakmak için işyerlerine beraber geldiklerini, alacakları malları, fiyatlarını ve teslim edileceği günü belirleyerek dükkandan ayrıldıklarını, daha sonra sanığın tek başına gelerek suça konu çekleri verip malları yükleyerek götürdüğünü beyan ettikleri yine tanık...'ın ifadesinde sanık ile katılan ...'i ticari ilişkileri dolayısıyla tanıdığını, ...in işyerine gelerek kendisinden mal almak istediğini, karşılığında çek verdiğini, çeklerde...'in keşideci olarak imzasının bulunduğunu, ancak bunu kabul etmeyerek katılanın bizzat yanında çekleri imzalamasını istediğini, bunun üzerine katılan ... ile telefonla görüştüğünü,...'in çeklerin kendisine ait olduğunu bir sorun bulunmadığını söylediğini, bunun üzerine çekleri yanında imzalamayı kabul ettiğini, daha sonra mal vermekten vazgeçerek çekleri iade ettiğini beyan ederek sanığın savunmasını doğrulamaları ayrıca katılan ...’in kendisine ait çeklerin sanık tarafından 2008 yılında çalındığını bilmesine rağmen sanık hakkında 26/11/2010 tarihinde şikayette bulunmuş olması karşısında, dosya kapsamından toplanan deliller neticesinde sanığın üzerine atılı suçları işlediğine dair katılan ...’in soyut iddiası dışında mahkumiyetine yeterli, kesin delil bulunmaması nedeniyle mahkemece beraat hükümleri kurulması gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekili ve sanık müdafinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 09/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8368, Karar No: 2022/15567, Tarih: 07.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/8368 E.  ,  2022/15567 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No :

Dava, Kurum işleminin iptali, davacının babasından dolayı da ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; davacının ... emeklisi olan eşi ...'ın 12/03/2019 tarihinde vefat ettiğini, eşinin ölümü nedeniyle davacıya ölüm aylığı tahsis edildiğini, davacının SSK'lı çalışan olan babası ...'ın ise 08/09/2019 tarihinde vefat ettiğini, davacının hem eşi dolayısıyla hem de babası dolayısıyla ölüm aylığı almak için kuruma başvurduğunu ancak kurumun 28/05/2019 tarih ve ... sayılı yazısı ile talebinin reddedildiğini, 506 sayılı Kanun'un 66/c maddesi gereğince davacının 2008 yılının Ekim ayında yürürlüğe giren 5510 sayılı yasadan önce 1984 yılında vefat eden babası dolayısıyla eşinin vefat tarihi itibarıyla dul kalmış olduğundan ölüm aylığı almaya hak kazandığını, davalı kurumun ilgi sayılı yazısının bu itibarla hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davacının eşi ... üzerinden almakta olduğu ölüm aylığına ilaveten babası ... üzerinden de 12/03/2019 tarihinden itibaren ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı tarafın açmış olduğu davanın usul ve esas yönünden hukuka aykırı olarak ikam edildiğini, husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden itirazları bulunduğunu, ölüm aylığı alabilmesi için belli şartların gerçekleşmesi gerektiğini, öncelikle ölen sigortalının belirli süre prim ödemesi gerektiğini, aynı sigorta dalına tabi çalışanlar olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacının babasının ölüm tarihinden tahsis talep tarihine kadar olan süre için yetim aylığı almasının kanunen mümkün olmadığını, bu nedenlerle öncelikle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile;

1-Davacının eşi ... yönünden almakta olduğu ölüm aylığına ilaveten babası ... yönünden de 12/03/2019 tarihinden itibaren ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitine,

İSTİNAF:

III- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile;

1-Davacının eşi ... yönünden almakta olduğu ölüm aylığına ilaveten babası ... yönünden de 12/03/2019 tarihinden itibaren ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitine,

İSTİNAF:

Davalı Kurum vekili tarafından anılan karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMSESİ KARARI

Bölge adliye Mahkemesi tarafından “1- Karacabey 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 11/11/2020 tarih ve 2019/350 E. 2020/392 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2- Davanın kabulü ile davacıya, eşi ...'tan ötürü almakta olduğu ölüm aylığına ilaveten ayrıca babası ...'dan ötürü de 01/04/2019 tarihinden geçerli olmak üzere mülga 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nin 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtaya temyiz yolu açık olmak üzere 21/04/2022 tarihinde, Başkan Tamer Demirel'in karşı oyundan dolayı oy çokluğu” ile karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde; 12/03/2019 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı eşi üzerinden 1479 sayılı Kanunun 4/b kapsamında kendisine ölüm aylığı bağlanan hak sahibi davacının, 08/09/1984 tarihinde vefat eden babasından dolayı da 20/05/2019 tarihli tahsis talebi ile aylık bağlanması talebinde bulunduğu, davalı Kurum tarafından, talebin 5510 Sayılı yasa 54. madde gereğince reddedildiği anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 2926 sayılı Kanunun “Eş ve çocuklara, ana ve babaya tahsis yapılması” başlığını taşıyan 27. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, sigortalının yaşları ne olursa olsun evli olmayan kız çocuklarına, geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak koşulu ile ölüm aylığı bağlanacağı belirtilmiş, daha sonra 04/10/2000 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bentteki “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” koşulu, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilip 2926 sayılı Kanunun “Ölüm sigortasından bağlanan aylığın kesilmesi” başlıklı 28. maddesinin 2. fıkrasına, “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi eklenmiş, ancak, söz konusu KHK, Anayasa Mahkemesi’nin 08/08/2001 tarihinde yürürlüğe giren 26/10/2000 gün 61/34 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Sonrasında 2926 sayılı Kanunun 27. ve 28. maddeleri, 02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 56. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış, 4956 sayılı Kanunun aynı gün yürürlüğe giren 54. maddesiyle 2926 sayılı Kanuna ek 3. madde eklenmiş, söz konusu ek maddede, 1479 sayılı Kanunun 45. ve 46. maddelerinin 2926 sayılı Kanun hükümleri kapsamındaki sigortalılar hakkında da uygulanacağı belirtilmiş olup anılan maddelerin irdelenmesi gerekmektedir.

1479 sayılı Kanunun 45. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, sigortalının, geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak koşulu ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarına aylık bağlanacağı belirtilmiş, daha sonra 04/10/2000 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bentteki “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” koşulu, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilip 1479 sayılı Kanunun 46. maddesinin 2. fıkrasına, “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi eklenmiş, ancak, söz konusu KHK, Anayasa Mahkemesi’nin 08/08/2001 tarihinde yürürlüğe giren 26/10/2000 gün 61/34 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

İptale konu düzenleme daha sonra bu kez kanun koyucu tarafından 02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren ve anılan (c) bendini değiştiren 4956 sayılı Kanunun 23. maddesiyle benimsenerek, sigortalının evli olmayan/boşanan/... kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için “geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak” şartı, “bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmama, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almama” olarak değiştirilmiş, aynı zamanda 46. maddenin 2. fıkrasına da “Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.” cümlesi yeniden eklenmiştir.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun 01/10/2008 günü yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34. maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, ... kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54. maddede ise bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca Kanunun 3. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında hak sahibinin; sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını ifade ettiği belirtilmiş, “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlığını taşıyan geçici 1/2. maddesinde, 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 2926 sayılı Kanunlara göre bağlanan veya hak kazan(ıl)an; aylık, gelir ve diğer ödenekler ile 5454 sayılı Kanunun 1. maddesine göre ödenmekte olan ek ödemenin verilmesine devam edileceği, bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili Kanun hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

Yaşamını yitiren sigortalının eş, çocuk, anne, babasına ölüm sigortasından aylık tahsisi yapılabilmesi için öncelikle hak sahipliği sıfatının kazanılması gerekmekte, bunun için hak sahiplerine ilişkin aylık bağlama koşullarının sağlanıp sağlanmadığına bakılmakta, başka anlatımla bu koşulları tümüyle yerine getiren kişi hak sahipliği sıfatını kazanmakta, anılan sıfata sahip kişilere, sigortalıya ait tahsis şartları da gerçekleşmişse aylık bağlanabilmektedir. Şu durumda yukarıda sıralanan maddeler ve sosyal güvenlik hukuku ilkeleri dikkate alındığında yasal mevzuat ve aylık bağlama koşulları kendi içerisinde ayrıştırılmalı, sigortalıya ait şartlar sigortalının ölüm günü itibarıyla yürürlükte olan yasal mevzuat kapsamında değerlendirilmeli, hak sahiplerine ilişkin koşullar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan yasal düzenlemeler çerçevesinde irdelemeye tabi tutulmalıdır.

Eldeki davada ise davacının babadan dolayı hak sahipliği sıfatı, 01/10/2008 tarihi sonrası, 12/03/2019 tarihinde kocanın ölümüyle kazanıldığından hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükteki mevzuat gereği, özellikle 5510 sayılı Yasanın 54. maddesi kapsamında irdeleme yapılmak suretiyle davacı hakkında hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihe göre uygulanması gereken yasal mevzuat irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin; kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne dair kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, Üye ... 'in muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla, 07/12/2022 gününde karar verildi.

(M)

G.D.

K.Şefi: S. ŞEKER

KARŞI OY