muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/12899, Karar No: 2012/15015, Tarih: 15.10.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/12899 E.  ,  2012/15015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... AŞ. aleyhine 21/10/2010 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/07/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, davalı kuruma ait enerji nakil hattının bağlı bulunduğu direkteki sigortanın patlaması sonucu buğday ekili arazinin yanması nedeniyle doğan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kısmen kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, 01.07.2010 günü davalı kuruma ait direkteki sigortanın patlaması ve tarlasına düşmesi sonucu buğday ekili arazisindeki mahsulün tamamen yandığını beyanla uğradığı zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı, yangının enerji nakil hatlarından kaynaklandığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, muhtemelen anız yakmaktan dolayı meydana geldiğini, kurumun kusurlu olduğu iddia edilse dahi, bu tür olayların genellikle yaz mevsiminde olağanüstü şartlar nedeni ile meydana geldiğini belirterek BK'nın 43 maddesi gereğince indirim yapılması gerektiğini beyanla istemin reddine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davacının ürününün yanmasına neden olan yangının davalının %100 kusuru ile çıktığı kabul edilerek maddi zararın ödetilmesine karar verilmiştir.

Benzer olayların genellikle hasat mevsimi olan yaz aylarının en sıcak günlerinde, şiddetli rüzgarın da etkili olduğu olağanüstü hava şartlarında meydana geldiği anlaşılmaktadır. Elektrik hatlarının bakım ve onarımının düzenli olarak yapılmaması yanında kaçak elektrik kullanımının sürekli artması nedeniyle elektrik hatlarının fazla yüklenmesi, mahsul ve bahçe sahibi şahısların da muhtemel yangın olaylarına karşı gerekli tedbiri almamaları sonucu yaz aylarında bu şekilde çıkan çok sayıda yangına engel olunamadığı, davalının da kamu hizmeti gören bir kurum olduğu nazara alınarak BK’nun 43/1 maddesi gereğince belirlenen zarardan hal ve mevkiin icabına ve hatanın ağırlığına göre uygun miktarda indirim yapılmamış olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentteki nedenlerle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5494, Karar No: 2023/4955, Tarih: 13.09.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/5494 E.  ,  2023/4955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2006/493 Esas, 2007/227 Karar

HÜKÜM : Davanın Reddi

Taraflar arasındaki Türk Patent Marka Kurumu (TPMK) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "ÇİKOLATA KEYFİ" ibareli ürünlerini yıllardır nizasız ve fasılasız kullanıldığını ve ayırt edicilik kazandığını, bu ibareyi taşıyan önceden tescilli 2003/37802, 2004/34669, 2004/34778,2006/163474 numaralı markaları bulunduğunu, ancak 11.08.2004 tarih 2004/25386 sayılı "ÇİKOLATA KEYFİ" ibareli marka tescil başvurusunun 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca davalı Kurum tarafından reddedildiğini ileri sürerek YİDK' nın 2006-M-1041 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; tescili istenen "ÇİKOLATA KEYFİ" ibaresinin ayırt ediciliğinin bulunmadığını, davalı Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararı ile; başvurunun 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının a bendi yollaması ile beşinci fıkrası koşullarını taşımadığı, ayrıca başvuru kapsamında bulunan çikolatalar, çikolata ürünleri, çikolata ve şekerle kaplanmış ürünler, yılbaşı ağacı süsü olarak şekerli ve çikolatalı ürünler, çikolata esaslı içecekler dışındaki emtialar yönünden ürünün vasfına işaret edeceğinden yanıltıcı olacağı bu nedenle 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının c ve f bentleri anlamında da mutlak ret nedeni oluşturduğu, 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının a,c ve d bentlerinde belirtilen mutlak red nedenlerinin başvuru tarihinden önce kullanımla ayırt edici hal mevcut ise aşılabileceği, ancak davacının sunduğu delillerin çoğunun başvuru tarihi olan 11.08.2004 tarihinden sonra düzenlendiği, önceki tarihlilerin ise tek başına markasal kullanıma kanıt oluşturmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin "ÇİKOLATA KEYFİ" ibaresini ilk kez 2004 yılında kullandığını ve bu marka üzerine büyük yatırımlar yaparak marka sayısını artırdığını ve artırmaya devam ettiğini, bu marka ile pek çok ürün üretip pek çok ülkeye ihraç ettiklerini, aynı zamanda bu markalı ürünler için de endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, pek çok ülkede "ÇİKOLATA KEYFİ" markasının tanınmış marka statüsü kazandığını, işbu davanın açıldığı tarihten itibaren 16 yıl geçtiğinin dikkate alınması gerektiğini, bu süre zarfında markanın ayırtedici nitelik kazandığını, 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının a ve c bentleri bakımından yine aynı madde hükmü kapsamında kullanım sonucu ayırt edicilik müessesesinin düzenlendiğini, tescilden sonra ayırt edici kılma bahsi hariç şekilde dahi "ÇİKOLATA KEYFİ" ibaresinin 29. ve 30. sınıf kapsamında tasviri/tanımlayıcı nitelik taşıdığından söz edilemeyeceğini, ibarenin bir bütün olarak çikolata emtiasını nitelediğinin söylenemeyeceğini, davacı şirketin gerçekleştirdiği marka tescilleri ve reklam faaliyetleri nazara alınırsa tanımlayıcı kabul edilse dahi ayırt edici kılındığının kabulü gerektiğini ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının a ve c bentleri.

3. Değerlendirme

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2894, Karar No: 2017/10668, Tarih: 05.12.2017

**7. Ceza Dairesi         2015/2894 E.  ,  2017/10668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ...'in ... Ajans Kağıtçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmanın ortağı ve yetkilisi, sanık ...'nün ise bu firmanın ... müşaviri olduğu, ... Ajans Kağıtçılık San ve Tic. Ltd. Şti. isimli firma adına Halkalı ...'ne tescilli 29.07.2011/EX376124, 29.07.2011/EX376152, 29.07.2011/ EX376112 tarih ve sayılı ihracat beyannameleri muhteviyatı eşyaların 1000 rejiminde beyanda bulunulduğu, ihracat eşyalarının kırmızı hat kriterine göre fiziki muayene yapılmak üzere sevk işlemi yapıldığında kırmızı hat kriterine göre muayenesinin yaptırılmadığının anlaşılması ile sanıklar hakkında kamu davası açılmıştır.

Sanık ... savunmasında özetle, suç tarihlerinde şirketi gayri resmi olarak diğer sanık ...'... devrettiğini, şirketle herhangi bir ilgisinin kalmadığını ve eylemle ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.

Sanık ... savunmasında özetle, ... Ajans Kağıtçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmanın ... müşaviri olduğunu, 29/07/2011 - 29/07/2011 - 29/07/2011 tarihli sırasıyla EX376124-EX376152-EX376112 sayılı ihracat beyannamelerini düzenlediğini, altındaki imzaların kendisine ait olduğunu, ilgili firmanın beyannemelere konu eşyaları muayeneye ibraz etmediğini, suç kastının bulunmadığını savunmuştur.

29.07.2011/EX376124, 29.07.2011/EX376152, 29.07.2011/EX376112 tarih ve sayılı ihracat beyannamelerinin onay işleminin yapılmasına müteakip kırmızı hatta düştüğü ve 4458 sayılı ... Kanunun 64. Maddesine göre beyannamenin iptal konusunda "Madde 64-1. ... İdareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu ... rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanında bulunulmasına izin verebilirler.

Ancak, ... İdarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul edilmez.

5. Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz. "Keza "... Yönetmeliğinin 121/2. maddesi gereğince "Eşyanın teslimine kadar;

a) Eşyanın muayenesi için bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrolü türünün kırmızı hat olarak belirlenmesinden,

Ancak, ... İdarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul edilmez.

5. Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz. "Keza "... Yönetmeliğinin 121/2. maddesi gereğince "Eşyanın teslimine kadar;

a) Eşyanın muayenesi için bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrolü türünün kırmızı hat olarak belirlenmesinden,

b) Beyan edilen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden, önce beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz." hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ... eşyasının muayene edileceğinin idarece beyan sahibine bildirilmesi halinde bu beyannamenin iptalinin talep edilemeyeceği, eşyanın kontrol türünün bilgisayar sistemi tarafından kırmızı hat olarak belirlenmesi halinde bu eşyanın fiziki muayenesinin zorunlu olduğu, eşyanın kontrol türünün kırmızı hat olarak belirtilmesi halinin beyan sahibine eşyanın fiziki olarak muayene edileceğinin bildirilmesi anlamına geldiği, böyle bir durumda muayene sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talebin kabul edilemeyeceği, beyannamenin iptalinin cezai hükümlerin uygulanmasına engel olmayacağı sonucuna varılmaktadır.

Somut olay ve bu hükümler değerlendirildiğinde; eşyanın kırmızı hatta düşmesi üzerine ... sanıklara muayene için hazır bulundurmaları ihtarı yapma yükümlülüğü olmadığı ve eşyanın muayene için hazır edilmesi gerektiği ve eşyaların onay işlemine rağmen gümrükte baştan itibaren hazır bulundurulmadığı, eşyaların gümrüğe getirilmediği, bu suretle olmayan eşyayı ihraç etmeye teşebbüs ettikleri ve bu suretle sanıkların, olayın başından beri ihraç edilmemiş bir eşyayı ihraç edilmiş gibi göstererek haksız çıkar sağlama kastıyla hareket ettiklerinin kabulü gerektiği, sanıkların beyanname düzenleyerek idareye vermeleri ve beyannamenin tescili, atılı suçun icra hareketini oluşturduğu,

Ancak atılı kaçakçılık suçunun tamamlanması için öngörülen haksız çıkar elde edilemediği için eylem teşebbüs aşamasında kaldığı 5607 sayılı Kanunun suç tarihinde yürürlükte bulunan 3. maddenin (18) fıkrasına göre: "Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış suç gibi cezalandırılır." hükmü gereğince sanıkların atılı suçtan cezalandırılmaları gerekirken dosya kapsamıyla örtüşmeyen gerekçeyle beraatlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan ... İdaresini temsilen Hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18083, Karar No: 2015/22605, Tarih: 08.12.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/18083 E.  ,  2015/22605 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/136226

MAHKEMESİ : İzmir 2. Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2013

NUMARASI : 2013/125 (E) ve 2013/189 (K)

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından doğrudan hükmolunan adli para cezalarının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'un Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Suça sürüklenen çocuğun okul bahçesindeki yakınan . tarafından işletilen kantinden gerçekleştirdiği hırsızlık eyleminin TCK'nın 142/1-b maddesindeki suça uyduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 142/1-a. maddesi ile uygulama yapılması her iki bentteki cezanın alt ve üst sınırlarının aynı olup, sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 08.12.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4475, Karar No: 2014/7430, Tarih: 28.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/4475 E.  ,  2014/7430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Aile Konutu Şerhi Konulması

Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; bozulmasına dair Dairemizin 25.11.2013 gün ve 9446-27513 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;

Dava dosyası inceleme için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur.(HUMK md. 445)Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı temyiz edilen dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil,fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 28.03.2014(Cuma)
Yargıtay — Esas No: 2018/4543, Karar No: 2019/15425, Tarih: 05.11.2019

**18. Ceza Dairesi         2018/4543 E.  ,  2019/15425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1-) Su Kirliliği

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.