muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4969, Karar No: 2016/19396, Tarih: 27.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/4969 E.  ,  2016/19396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ... Milli Eğitim İl Müdürlüğü emrinde kadrolu işçi olarak çalışmakta iken 15.10.2011 tarihinde bu kez valilik oluru ile Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü emrine verildiğini; davacının Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünde normal mesai saatleri dışında cumartesi-pazar günleri da stadyumda çalıştırıldığını; müvekkilinin hafta sonları sabah 08:00'de stada gidip maçlar bittikten sonrası ise 1 saat kadar daha statta kalarak çalıştığını;davacıya bu çalışması karşılığı herhangi bir fazla mesai ücreti ödenmediğini ileri sürerek fazla mesai ücret alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın husumet sebebiyle usulden reddini, dava dosyasındaki ihtilafla davalı kurumun bir alakasının olmadığını; davacının kadrolu işçi olarak çalıştırıldığı kurumun ... Milli Eğitim Müdürlüğü olduğunu; dolayısıyla tüm sorumluluğun ... İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ait olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Somut olayda, davada taraf teşkilinin gerçekleştirilmesi öncelikle çözülmesi gereken hukuki problemi oluşturmaktadır.

Dosya içeriğinden, davacının 15.10.2011-30.12.2013 tarihleri arasında Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde çalıştığı,dolayısıyla işverenin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü olduğu anlaşılmaktadır. Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Spor Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı olup, müstakil tüzel kişiliği olmadığından, İl Müdürlüğü aleyhine karşı dava açılması hatalıdır. Bu durum temsilde yanılma niteliğinde olup davanın Genel Müdürlüğe yöneltilmesi için davacı tarafa mehil verilmeli, usulüne uygun bir şekilde taraf teşkili sağlanarak tarafların gösterdiği deliller toplanmalı ve dosya yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi usule aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyizlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1623, Karar No: 2020/7037, Tarih: 01.07.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/1623 E.  ,  2020/7037 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hırsızlık eyleminin okul bahçesi içine park etmiş araç içinden gerçekleştirilmesi karşısında; eylemin TCK'nın 142/1-b maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, suçun vasfında ve delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek aynı Yasa’nın 141/1. maddesinden hüküm kurulması,

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan hüküm kurulurken TCK'nın 61/5. maddesine aykırı olarak aynı Yasa'nın 168/1. maddesinin 31/3. maddesinden önce uygulanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ...‘ın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmadığından 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın gözetilmesine, 01.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/773, Karar No: 2014/2337, Tarih: 11.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/773 E.  ,  2014/2337 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Zonguldak 3. İş Mahkemesi

Tarihi :07.11.2013

No :2013/2-2013/557

Dava, hak sahibi konumundaki davacının 5510 sayılı Kanun hükümleri göre kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Hakkında verilen boşanma kararı 09.12.1998 tarihinde kesinleşen davacıya, 26.02.1974 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle 18.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Diğer taraftan; anılan Kanunun 59. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetiminin, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği, bu memurların görevleri sırasında belirledikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin, yemin dışında her türlü delile dayandırılabileceği, bunlar tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu, bu Kanunun uygulanması bakımından, anılan memurların, 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisine de sahip oldukları açıklanmıştır. Maddede

belirtilen memurlarca hazırlanan ve ilgililerce herhangi bir çekince konulmaksızın imzalanan tutanakların aksinin sabit oluncaya kadar geçerli olması, bu tür tutanakların aksinin ancak yazılı delille kanıtlanabileceği anlamını taşımaktadır. Söz konusu tutanaklar ile anlatılmak istenilen ise, belgeye dayanılarak düzenlenmiş olanlar ile belgeye dayalı olmamakla beraber düzenleme aşamasında hazır bulunan işçi, işveren, üçüncü kişi anlatımları esas alınarak hazırlanıp doğruluğu da ilgili kişilerin imzaları ile onaylanan ve imza inkarına konu olmayan tutanaklardır. Bununla birlikte, anılan memurlar tarafından yapılan incelemeleri içeren tutanaklar ile bu tutanakların değerlendirilmesiyle varılan düşünce ve sonucun yazıya geçirildiği raporların, yalnızca Kurum görevlisince düzenlenip herhangi bir imzalı beyan içermediklerinden, 59. madde kapsamında aksinin yazılı delille kanıtlanması gereken belgeler olarak benimsenmeleri olanaksızdır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.02.2009 gün ve 2009/9-2 Esas - 2009/48 Karar sayılı, 11.09.2013 gün ve 2013/10-175 Esas - 2013/1075 Karar sayılı, 30.10.2013 gün ve 2013/10-326 Esas - 2013/1515 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

56. maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, değinilen 59. madde düzenlemesi ve buna ilişkin açıklamalar dikkate alınmalı, böylelikle, “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda; Dairemizin uyulan bozma ilamından sonra, yalnızca davacının kayıtlı olduğu bölge yönünden Emniyet araştırması yapıldığı, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları mahallelerin muhtar ve azalarının dinlenildiği, ancak, önceki bozma kararımızda belirtilen ve az yukarıda da yazılı olan hususların araştırılmadığının anlaşılması karşısında, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14734, Karar No: 2015/2574, Tarih: 05.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/14734 E.  ,  2015/2574 K.**

**"İçtihat Metni"**

TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

YARGITAY KARARI

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 05/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7938, Karar No: 2013/12074, Tarih: 30.09.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/7938 E.  ,  2013/12074 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK'nın 289/1-1. ve 2. cümle, 62, 52, 53. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen diğer itirazlarının reddine, ancak;

TCK'nın 61/9. maddesindeki adli para cezasının alt sınırının suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az olamayacağına ilişkin düzenlemenin maddede seçimlik ceza öngörülmesi durumunda uygulanabileceği, TCK'nın 289/1. maddesinde ise adli para cezasının seçenek olarak öngörülmediği gözetilmeden, mahkemece cezanın asgari hadden tayin edileceğinin kabul edilmesine rağmen hükmedilen temel adli para cezasının TCK'nın 52/1. maddesi uyarınca 5 gün yerine TCK'nın 61/9. maddesine yanlış anlam verilerek 90 gün olarak fazla tayini,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanığa verilen cezalardan gün adli para cezasının 5 gün olarak belirlenerek, aynı Kanunun 289/1-son cümle gereği 1/2 oranında indirim yapılıp 2 gün, 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 1 gün adli para cezası ve 52. maddesi gereğince de günlüğü 20.00 TL hesabı ile paraya çevrilerek sonuç adli para cezasının 20 TL'ye indirilmek suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3111, Karar No: 2018/1195, Tarih: 21.02.2018

**6. Ceza Dairesi         2015/3111 E.  ,  2018/1195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : A-Sanık ...'in Havva Kutlucan'a karşı 26/12/2012 tarihli yağmaya teşebbüs suçu:

5237 sayılı TCK'nun 150/1,106/1-1, 53, 51, 51/3. maddeleri gereğince sanığın 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına cezanın ertelenmesine

B-Sanık ...'in ...'e karşı 20/12/2012 tarihli yağmaya teşebbüs suçu:

5237 sayılı TCK'nun 150/1, 106/1-1, 53, 51, 51/3. maddeleri gereğince sanığın 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına cezanın ertelenmesine

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hâkimler Kurulunun takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve Yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Kısa süreli hapis cezaları ertelenen sanık hakkında, TCK’nın 53/4. maddesi gereğince aynı maddenin 1.fıkrasında öngörülen hak yoksunluklarının uygulanamayacağının gözetilmemesi,

2-T.C. Anayasa’sının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza

Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanının ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükmün yargılama giderleri ile ilgili fıkrasından zorunlu savunman ücretine ilişkin kısmın (578,00-TL) ve hüküm fıkrasından TCK’nun 53.madde uygulamasına ilişkin bölümün çıkartılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 21.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8163, Karar No: 2013/12850, Tarih: 15.07.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/8163 E.  ,  2013/12850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkillerinden ... Besicilik Ltd Şti.'nin keşideci, diğer müvekkili ... Piliç A.Ş.'nin lehtar olduğu 19.08.2011 keşide tarihli 35.000 TL bedelli çekin kaybedildiğinin anlaşılması üzerine müvekkillerinden ... Piliç A.Ş. tarafından çek iptali kararı alındığını, çekin davalılardan ... Ltd. Şti. tarafından müvekkilleri aleyhine yapılan icra takibine konu edildiğini, diğer davalıların çekte ciranta olarak yer aldığını, çek hakkında iptal kararı alınması nedeniyle çekteki ciro silsilesinin koptuğunu ileri sürerek çekten dolayı davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, çekin arka yüzünde davacılardan lehtar ... A.Ş.'nin cirosunun bulunduğunu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, çekin keşidecisinin davacılardan ... Ltd. Şti. olduğu, diğer davacı lehtar ... Piliç A.Ş.'nin çekin arka yüzünde ilk ciranta olarak gözüktüğü, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, çeki takibe koyan davalılardan ... Ltd. Şti.'nin yetkili hamil olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.06.2002 tarihli 2002/19-443 Esas, 2002/474 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi T.T.K.'nun 697 maddesi uyarınca çekler, kanunen emre yazılı senetlerdir. Çek, nama, emre ya da hamile yazılabilir. Hamile yazılı senetlerde, hak sahipliğinin (alacaklılık, temsil yetkisini haiz olmak) senet vasıtasıyla ispatı, “hamile teşhis kaydı” nın sonucu olarak yalnızca senedin ibrazı suretiyle olur. Muhatap, emre yazılı senetlerde, hamilin meşru hamil olup olmadığını cirolar arasında bulunması gereken teselsülün tetkikiyle tespit edebilir(TTK. 713). Lehtarlardan başlayarak son hamilde nihayet bulan cirolardan ilki lehtarın imzasını ve daha sonrakiler ise, bir evvelki cirodaki lehtarın imzasını taşımak suretiyle devam ediyorsa, ciro silsilesi muntazam sayılır.

Hamile yazılı çeklere gelince; burada muhatabın araştırma mükellefiyeti adeta kaldırılmış gibidir. TTK' nun 703 maddesi hükümlerine göre hamile yazılı çek, menkul mülkiyetinde olduğu gibi tarafların anlaşmaları ve zilyetliğin devri ile bir başkasına devredilebilir (MK 687). Hamile yazılı bir çekin cirosu esas itibarıyla devri gösteren bir ispat vasıtası olarak anlam taşıyabilir fakat hakkı devredici bir fonksiyonu yoktur. Hamile yazılı çekte, hak sahipliği senedi elinde bulundurmakla tesis edildiğinden, böyle bir cironun ayrıca hak sahipliğini teşhis fonksiyonu da mevcut değildir. Hamile yazılı çekteki cirolar arasındaki muntazam bir ciro zincirinin varlığı önem taşımaz. Bu gibi çeklerde mündemiç olan hak, muntazam ciro zinciriyle değil, sadece, senedin verilmesiyle intikal eder ( Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 2. Bası s. 1148 vd. Y. 12. H.D. 15.09.2012 gün E.2520, K.10324, Y. 11H.D. 27.06.1994 gün E.1710, K.5517)

Bazen senede dayanılarak gerçekleştirilen “Alacaklılığın ispatı” keyfiyeti gerçeğe uymayabilir. TTK.'nun 564. maddesi gereğince iptal kararı uyarınca hak sahibi hakkını senetsiz olarak da öne sürebilecektir. Mahkemeden alınan iptal kararı yalnızca hak sahipliğinin teşhisine imkan verir. Yasa uyarınca, hasımsız alınması gereken iptal kararı ilgilinin borçluluğunu saptamaz ve kesin hüküm teşkil etmez. Borçlu, iptal kararına karşın iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebilir. Alınan iptal kararının ibrazı üzerine çek bedelini ödeyen keşideci (borçlu) kaybolduğu iddia edilen çekin sonradan yetkili hamil tarafından ibraz edilmesi halinde TTK'nun 558/2 ve 599 maddelerindeki şartların oluşması durumunda ödeme def'inde bulunamayacak ve çek bedelini ibraz eden hamile bir daha ödemek zorunda kalacaktır (Y.11. H.D. 10.5.1979 gün ve E. 480, K.2529)

Diğer taraftan yasa gereği çekin borçlusu muhatap banka olduğundan, çek süresinde muhataba ibraz edilmezse, hamilin çeke dayalı olarak istemde bulunma olanağı olmayacaktır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya dönersek; davacılardan lehtar ... Piliç A.Ş. çeki kaybettiğini ileri sürerek çek hakkında iptal kararı almıştır.

Çek hamili olan davalılardan ... Ltd. Şti. süresi içinde çeki hamili bulunduğu muhatap bankaya ibraz etmiş, banka tarafından çek hakkında verilen iptal kararı nedeniyle ödeme yapılmamış ve çek hamil davalı ... Ltd. Şti.'ne iade edilmiş ve anılan davalı tarafından davacılar aleyhine çeke dayalı olarak icra takibi yapılmıştır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya dönersek; davacılardan lehtar ... Piliç A.Ş. çeki kaybettiğini ileri sürerek çek hakkında iptal kararı almıştır.

Çek hamili olan davalılardan ... Ltd. Şti. süresi içinde çeki hamili bulunduğu muhatap bankaya ibraz etmiş, banka tarafından çek hakkında verilen iptal kararı nedeniyle ödeme yapılmamış ve çek hamil davalı ... Ltd. Şti.'ne iade edilmiş ve anılan davalı tarafından davacılar aleyhine çeke dayalı olarak icra takibi yapılmıştır.

Bu durumda ortada biri çeke dayalı, diğeri ise zayi nedeniyle iptal kararına dayalı iki hamil bulunmaktadır. Bir çekten dolayı iki meşru hamil olamayacağından gerçek hak sahibinin tespiti gerekmektedir. O halde mahkemece yapılacak iş; davalı hamil ... Ltd. Şti.'ne davacılardan çek iptal kararı alan davacı lehtar ... Piliç A.Ş.'ni hasım göstermek suretiyle anılan davacının aldığı çekin iptaline ilişkin ilamın iptalini talep etmek ve dolayısı ile meşru hamilin kim olduğunu açacağı bu dava ile kanıtlamak üzere mehil verilmeli, açılacak dava, bu dava ile birleştirilmeli ve hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.07.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6508, Karar No: 2007/6502, Tarih: 03.04.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/6508 E.  ,  2007/6502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mengen İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/02/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine,  03.04.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.