muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/12139, Karar No: 2019/15722, Tarih: 31.10.2019

2- Suç tarihinde 12-15 yaş gurubunda bulunan suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 31/2. maddesi uyarınca işlediği kamu malına zarar verme fiilinin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediği hususunda resmi sağlık kurum veya kuruluşundan rapor aldırılmadan yazılı şekilde hükümler kurulması,

3- Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun Dairemizce de benimsenen 28.02.2017 gün ve 2016/2-833 Esas ve 2017/115 Karar sayılı ilamında, 28.06.2014 tarihi ve sonrasında işlenen hırsızlık suçunun bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi halinde eylemin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna uyduğunun belirtildiği, somut olayda hırsızlığın okul kantini içerisinden yapıldığının anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h maddesine uyduğu gözetilmeyerek, aynı Kanun'un 142/1-a maddesi ile hüküm kurulması,

4- Suç tarihinde suça sürüklenen çocukların okul kantininden çalmış oldukları üç kutu çikolatanın toplam değeri tespit edilerek sonucuna göre 5237 sayılı TCK’nın 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabul ve Uygulamaya göre de:

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan hükümde 6 ay hapis cezasının TCK’nın 50/1-a gereği adli para cezasına çevrilirken 3.600 TL yerine hesap hatası sonucu 3.000 TL adli para cezasına hükmedilerek eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... müdafiilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin istem gibi BOZULMASINA, CMUK'nun 326/son maddesi uyarınca suça sürüklenen çocukların ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkının korunmasına 31.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/23456, Karar No: 2010/20325, Tarih: 20.09.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/23456 E.  ,  2010/20325 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Milas İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/06/2010

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 20.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10372, Karar No: 2012/3939, Tarih: 02.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/10372 E.  ,  2012/3939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi. Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ait, müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın alkollü sürücünün kullanımında iken meydana gelen tek taraflı kazada yaralanan üçüncü şahsa 3.714.00 TL tedavi gideri ve 37.056.00 TL maluliyet tazminatı olmak üzere toplam 40.770.00 TL ödediklerini belirterek, bu meblağın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d. maddesi uyarınca faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, kazanın, alkolün etkisiyle meydana gelmediğini, hatır taşıması bulunduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın, münhasıran sürücünün aldığı alkolün etkisi altında meydana geldiği, sigortacının zarar görene ödediği tazminatı davalı sigortalısından rücu edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne, 40.770.00 TL’nın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik sigortası poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.’nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d. maddesinde, tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK.'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz. YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilâmları).

Dosyada mevcut kaza tespit tutanağında, sürücü ...’nun idaresindeki araçla seyir halindeyken kendi beyanına göre bir aracın sıkıştırması neticesi ve hızlı olduğundan direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle kazanın meydana geldiği belirtilmiş, dinlenen davalı tanıkları da yolun mucurlu olması ve başka bir aracın sıkıştırmasıyla davalı sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybettiğini bildirmiştir.

Yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu raporda, kaza anında sürücünün 1.00 promil alkollü olduğu, kaza yapması için dış faktörün varlığının sabit olmadığı ve kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği belirtilmiş ise de, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece, içinde nörolog doktorun da bulunduğu İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek yeni bir uzman bilirkişi kurulundan, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, başkaca etkenlerin rol oynayıp oynamadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazalı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre:

Mahkemece, BK.’nun 43. ve 44. maddeleri uyarınca, zarar görenin, sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi ve hatır için taşınması nedeniyle davacı ... şirketinin ödediği 37.056.00 TL iş göremezlik tazminatı üzerinden indirim yapılması gerekirken, bilirkişi raporunda hesaplanan 62.000.69 TL üzerinden indirimin yapılması da isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarıda (l) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 2.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14538, Karar No: 2022/9536, Tarih: 21.06.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/14538 E.  ,  2022/9536 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Nitelikli hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Katılan ... ikametinin mutfağında tezgah altına sakladığı altınlarının evde olmadığını görünce katılanın oğlu olan ve suç tarihi itibariyle 14 yaşında bulunan mağdur tanık ...'ın kendisini tehdit eden suça sürüklenen çocuk ...'a verdiğini ve suça sürüklenen çocuğun kendisini tehdit ettiğini babasına söylediği olayda tanık ... kovuşturma aşamasındaki, "Ben okula giderken de ...'a devamlı para verirdim, kendisi hep benden para isterdi, ben para götürmeyince de kendisi beni dövmek ile tehdit ederdi, hatta bir hançeri vardı, onu da bana gösterir dururdu, ben para götürdüğümde babam cebinden para aldığımı anladı ve cebine artık para koymamaya başladı, ... da tehdit edince ben evdeki altınları aldım, 8 tane bilezik, 6 tane de altındı, ben bunları bozdurduğumda bana 200 TL veriyorlardı, gerisini kendi arkadaşları ile yiyorlardı, ben altınların 8 tane bileziği ...'a verdim, sonra ailem anladı ve bende onlara durumu anlattım" şeklindeki beyanı karşısında suça sürüklenen çocuğun eyleminin sübutu halinde yağma suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin kanıtları takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olacağı gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, duruşmaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin gözetilmesine, 21.06.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4543, Karar No: 2018/6196, Tarih: 11.09.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/4543 E.  ,  2018/6196 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Vek. Av. ... ile davalı SGK Vek. Av. ... aralarındaki tespit davası hakkında ... 15. İş Mahkemesince verilen 13.06.2012 Gün ve 2011/441-2012/836 Sayılı kararın Düz Onanmasına ilişkin Dairemizin 05/11/13 gün ve 12/15367-13/19716 Sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde maddi hatanın düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği konuşulup düşünüldü.

TÜRK MİLLETİ ADINA

İstem, maddi yanılgının düzeltilmesine ilişkindir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8 nci maddesinin son fıkrası hükmüne göre İş mahkemelerinden verilen kararlar ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu bulunmamaktadır. Ne var ki; Yargıtay onama ve bozma kararlarında maddi yanılgı bulunması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, giderek maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş içtihatlarındandır.

Davacı; eşinin tedavisinde kullanılan ilaç salınımlı stent bedelinin davalı Kurum'dan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 419,04 TL medikal cihaz bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazla talebinin reddine, vekalet ücretine ilişkin olarak da Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım için 400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 419,04 TL medikal cihaz bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazla talebinin reddine, vekalet ücretine ilişkin olarak da Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım için 400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin 05.11.2013 tarihli 2012/15367 E. 2013/19716 K. sayılı düzelterek onama ilamı ile “ Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olan davacının eşi için kullanılan iki adet ilaç salınımlı stentin, 03.06.2008 tarihli ve 6.150,00 TL miktarlı fatura karşılığı alındığı, davalı Kurum tarafından davacıya stentler için 06.03.2009 tarihinde 463,23 TL ödendiği, eczacı bilirkişi tarafından düzenlenen ve ilaç salınımlı stent kullanımının zorunlu kabul edilmemesi halinde davacıya bir adet ilaç salınımlı stent için ödenmesi gereken miktarın 209,52 TL olduğunun, iki adet kullanıldığı için 419,04 TL ödenmesi gerektiğinin bildirildiği, eczacı bilirkişinin ayrıca; ATO tarafından gönderilen yazıda söz konusu stentin bir adedinin fiyatının 2.830,84 TL ve KDV olarak belirlenmesi nedeni ile ilaç salınımlı stent kullanımının zorunlu kabul edilmesi halinde ise davacıya ödenmesi gereken miktarın 6.114,44 TL olarak hesaplandığını bildirdiği, mahkemece ilaç salınımlı stent kullanımının dosyada mevcut hekim raporları gereğince zorunlu olmadığı kanaati ile anılan şekilde karar verildiği anlaşılmaktaysa da; ilaç salınımlı stentlerin veya başka bir tedavi şeklinin, hastaların tedavisinde tıbben gerekli olduğu hususu, bilim dünyası tarafından kesin kanaat oluşturacak şekilde ortaya konulamamış ise de bir kısım uzman görüşleri ile yayınlanan bir kısım bilimsel makalelerde, bu tür hastaların tedavisinde ilaç salınımlı stentin, çıplak stente oranla en azından kısa vade için daha etkili olduğunun belirtilmiş olması, davalı Kurum’un da bu görüşlere itibar ederek, SUT'da belirtilen şartların varlığı halinde, ilaç salınımlı stent kullanılmasının hastalar için tıbben gerekli olduğunu esas alması; kısa süre içinde müdahale gereken bir halde bulunan hastadan, hangi özellikte ve sayıdaki stentin kendi tedavisi için daha uygun olduğu hususunun doğru bir şekilde değerlendirilmesi kendisinden beklenemeyecek olması, bu durumdaki hastanın hekiminin yaptığı tercihi kabul edeceği, ayrıca insan yaşamının kutsallığı ve temel insan haklarından olan yaşama ve sosyal güvenlik hakkının özüne dokunacak sınırlamalar getirilemeyeceği yönündeki ilkeler göz önüne alındığında, hekimin tercihine üstünlük tanınarak giderilmesi gerekliliği, bu itibarla da eczacı bilirkişi tarafından ATO'dan bildirilen miktar üzerinden hesaplanan iki adet ilaç salınımlı stent bedelinin KDV dahil fiyatı olan 6.114,44 TL'den davalı Kurum tarafından ödenen 463,23 TL mahsup edildikten sonra kalan miktarın ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK’nın geçici 3. maddesi delaletiyle HUMK'un 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; hüküm fıkrasının 1 numaralı bendi silinerek yerine “ 5.651,21 TL medikal cihaz bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, ” karar verildiği halde davacı lehine belirlenen vekalet ücreti değiştirilmemiştir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesinde; tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücretinin, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla, tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanacağının açıkça belirtilmesine rağmen, mahkemece kabul edilen kısmı üzerinden davacı yararına eksik vekalet ücreti takdir edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Hal böyle olunca davacı vekilinin maddi hatanın düzeltilmesi talebi kabul edilmeli ve Dairemiz'in 05.11.2013 tarihli 2012/15367 E. 2013/19716 K. sayılı düzelterek onama ilamı kaldırılmalı ve Mahkemenin 13.06.2012 günlü kararı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının maddi hata isteminin kabulüyle, Dairemizin 05.11.2013 tarihli 2012/15367 E. 2013/19716 K. sayılı Düzelterek Onama ilamının KALDIRILMASINA,

1- ... 15. İş Mahkemesi'nin 2011/441, 2012/836K saylı 13.06.2013 tarihli hüküm fıkrasının 1 numaralı bendi silinerek yerine “ 5.651,21 TL medikal cihaz bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ”,

2- Yine hükmün davacı yararına olan vekalet ücretine ilişkin 2 numaralı bendindeki " 400 TL" rakam ve sözcüklerinin silinerek " 1200 TL" rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 11.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10372, Karar No: 2012/3939, Tarih: 02.04.2012

Ayrıca, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d. maddesinde, tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK.'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münha-

sıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz. YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilâmları).

Dosyada mevcut kaza tespit tutanağında, sürücü ...’nun idaresindeki araçla seyir halindeyken kendi beyanına göre bir aracın sıkıştırması neticesi ve hızlı olduğundan direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle kazanın meydana geldiği belirtilmiş, dinlenen davalı tanıkları da yolun mucurlu olması ve başka bir aracın sıkıştırmasıyla davalı sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybettiğini bildirmiştir.

Yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu raporda, kaza anında sürücünün 1.00 promil alkollü olduğu, kaza yapması için dış faktörün varlığının sabit olmadığı ve kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği belirtilmiş ise de, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece, içinde nörolog doktorun da bulunduğu İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek yeni bir uzman bilirkişi kurulundan, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, başkaca etkenlerin rol oynayıp oynamadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazalı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre:

Mahkemece, BK.’nun 43. ve 44. maddeleri uyarınca, zarar görenin, sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bin-

mesi ve hatır için taşınması nedeniyle davacı ... şirketinin ödediği 37.056.00 TL iş göremezlik tazminatı üzerinden indirim yapılması gerekirken, bilirkişi raporunda hesaplanan 62.000.69 TL üzerinden indirimin yapılması da isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarıda (l) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 2.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.