muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16552, Karar No: 2016/5263, Tarih: 16.03.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/16552 E.  ,  2016/5263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın davacı ... yönünden kabulüne, diğer davacılar yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu itibarla davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir,

Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

1)...nün 01.02.2012 tarihli yazısı ile 199 parsel sayılı taşınmazın 7810 m2'lik kısmının 09/10/1956 tarihinden önce kamulaştırıldığı belirtilmiş olup, bu kısma ilişkin kamulaştırma krokisi getirtilerek; zemine uygulanması, dava konusu bölüm kamulaştırılmasına karar verilen kısımda kalıyorsa, 221 sayılı yasa kapsamınada değerlendirilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Kabule göre de;

2)Ankara – Konya yolu üzerinde kalan 199 parsel sayılı taşınmazın el atılan 7635.38 m2'lik kısımdaki davacı ...'ın payına düşen bedele ve bu kısımdaki davacı payının iptaline karar verilmesi yerine davacının taşınmazdaki tüm payının bedeline ve iptaline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12290, Karar No: 2011/29848, Tarih: 20.12.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/12290 E.  ,  2011/29848 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/02/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İnegöl İcra Mahkemesinin 10,02.2011 tarih ve 2011/165 Esas, 2011/42 Karar sayılı kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesinden sonra davacının 03,03,2011 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği anlaşıldığından, davadan feragat hakkında mahkemesince bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ  : Davacının feragat hakkında bir karar verilmek üzere mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 20.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8847, Karar No: 2016/116, Tarih: 12.01.2016

**5. Ceza Dairesi         2014/8847 E.  ,  2016/116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

Kovuşturma aşamasında usulüne uygun tebligata rağmen duruşmalara iştirak ederek katılma isteminde bulunmayan Hazine vekilinin hükmü temyiz hakkı bulunmadığından, vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİYLE, sanık müdafiin temyiz itirazlarıyla sınırlı inceleme yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Suç tarihlerinde ... Belediye Başkanı olarak görev yapan sanığın belediye bütçesinden alınan 23.000 TL değerinde bir kısım demirbaş eşyaları iade etmeyerek uhdesinde tuttuğu, belediye binasında bulunmayan suça konu eşyaların, dar gelirli kişilere verildiğine ilişkin herhangi bir belgenin de sunulmadığı, bu şekilde görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilen eşyaları mal edindiği iddiasıyla açılan kamu davasında mahkumiyetine karar verilmiş ise de; sanığın aşamalardaki savunmalarında söz konusu demirbaş eşyaların kullanıldıkları birimlerde çalışan personele zimmetlendiğini ve buna ilişkin belgelerin belediyede bulunduğunu savunması karşısında maddi gerçeğin şüpheye yer bırakmayacak kesinlikte ortaya konulabilmesi için ...'daki büroda dava konusu eşyaların kullanılıp kullanılmadığı, burada kullanılmamış ise Belediyenin hangi birimlerinde kullanıldığının sanıktan sorulmasından sonra söz konusu demirbaş eşyalara ilişkin düzenlenen ayniyat tesellüm makbuzlarında isim ve imzası bulunan ... isimli kişiler ile eşyaların kullanıldığı belirtilen birimlerdeki çalışanların beyanlarının alınarak sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Kabule göre de;

Tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkında TCK'nın 58/6-7. maddelerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkiyi kötüye kullanmak suretiyle atılı suçu işleyen sanık hakkında aynı Kanunun 53/5. maddesi gereğince, cezanın infazından sonra başlamak üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 12/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21580, Karar No: 2012/27794, Tarih: 20.12.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/21580 E.  ,  2012/27794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin, 02.04.2009 tarihinde yüzüne karşı verilen hükmü, 13.04.2010 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, yasal süre içinde temyiz başvurusunda bulunmayan sanık ... müdafiinin bu konudaki isteğinin, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 317.maddesi gereğince isteme uygun olarak REDDİNE, 20/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16740, Karar No: 2015/2047, Tarih: 16.02.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/16740 E.  ,  2015/2047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada (Kapatılan) Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/07/2014 tarih ve 2013/140-2014/265 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait emtiayı Tekirdağ-Avusturya arası taşımasından dolayı 5.512,39 Euro davalıdan alacaklı olduğunu, tahsil için başlatılan takibe vaki itirazın yerinde bulunmadığını ileri sürerek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu taşıma sonucunda davacının kendi kusuru ile malları hasara uğrattığını, bu nedenle müvekkilinin alıcı firmaya 3.512,39 Euro ödemek zorunda kaldığını, kendi kusuru ile beklemeye sebep veren davacının bekleme ücreti isteyemeyeceğini savunarak davanın reddini ve kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının kendi kayıtlarında görülen 2.000 Euro tutarındaki bekleme ücreti faturasının müstenidi olmadığı, sırf faturaya dayanılarak davalıdan bu bedelin istenemeyeceği, niteliği ve niceliği kim tarafından ve ne şekilde tespit edildiği belli olmayan hasardan ve/veya gecikmeden davacı taşıyıcının mesul tutulmasının ve navlun ücretinde kesinti yapılmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle itirazın kısmen iptaline, takibin 3.512,39 Euro üzerinden devamına, 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre faiz uygulanmasına, reddedilen ve kabul edilen tutarlar üzerinden taraflar lehine %20 oranında tazminat takdiri ile karşı taraftan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki (2) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece, davacı taşıyıcının bekleme karşılığı istediği ücret talebi sırf faturaya dayalı olduğu, müstenidi bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, bu ücret üzerinden davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmişse de somut olayda davacının kötüniyetli kabul edilmesini gerektirecek bir husus bulunmayıp davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Mahkemece, davacı taşıyıcının bekleme karşılığı istediği ücret talebi sırf faturaya dayalı olduğu, müstenidi bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, bu ücret üzerinden davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmişse de somut olayda davacının kötüniyetli kabul edilmesini gerektirecek bir husus bulunmayıp davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, navlun ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davalı sözleşmeyi ve hizmeti inkar etmemiş, ancak taşıma esnasında meydana gelen hasarın mahsubunun gerektiğini belirterek bu mahsup sonucu navlun borcunun bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece, bu hasarın kim tarafından ve ne şekilde tespit edildiğinin belli olmadığı gerekçesiyle davalı savunmasına itibar edilmemiştir. Ancak, dosyaya ibraz edilen CMR senedine elle ve yabancı dilde bir kısım şerhin konulduğu, anılan senedin taşıyıcı adına açılan imza yerinin de imzalandığı görülmektedir. Ayrıca alıcı firma tarafından davalıya hasar faturası kesilmiş, taşımaya konu emtialar fotoğraflanmış ve dosyaya ibraz edilmiştir. Mahkemece, anılan CMR senedi, hasar faturası ve fotoğrafların davalının savunmalarını doğrulayıp doğrulamadığı değerlendirilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu yönden de davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 16/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13327, Karar No: 2014/15541, Tarih: 04.11.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/13327 E.  ,  2014/15541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/01/2012

NUMARASI : 2010/932-2012/9

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılardan M.. G.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 4650 sayılı Yasayla değişik 18. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Mahkemece, taşınmaz mal hakkındaki mülkiyet ihtilafı ile ilgili davanın tüm taraflarına, 10. madde uyarınca tebligatların ve ilanların yapılması, taşınmazın kamulaştırma bedelinin yine bu maddedeki usule göre tespit edilmesi ve bu bedelin mülkiyet ihtilafıyla ilgili davanın sonucunda belli olacak hak sahibine ödenmek üzere idarece mahkemenin belirttiği bankaya 10. madde uyarınca ve üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasından sonra, bu bedelin ileride belli olacak hak sahibine ödenmesine ve taşınmaz malın idare adına tesciline karar verilir ve bu karar tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir.” düzenlemesi getirilmiştir. Buna göre taşınmazın mülkiyeti çekişmeli ise bu ihtilafta yer alan tüm taraflar kamulaştırma bedeli tespit ve tescil davasında davalı olarak yer almalıdır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu taşınmazın malik hanesinde “davalı” ibaresinin yazılı olup ifrazen .. ada ... parselden geldiği, tutanakların incelenmesinde hazine adına tespit edildiği ancak bu parsel hakkında M. A.E. vd tarafından tespite itiraz davası açıldığı, Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1958/736-1961/79 sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece mülkiyet ihtilafına ilişkin bu kararın usulüne uygun olarak kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak dava kesinleşmişse sonucuna göre taşınmazın Hazineye ait olduğu hususu gözönüne alınarak, karar kesinleştirilmemişse taşınmazın mülkiyetinin çekişmeli halde bulunduğu kabul edilip mülkiyet çekişmesine ilişkin dosyada yer alan tüm davacılar veya ölü ise mirasçıların eldeki bu davaya davalı olarak dahil edilmeleri gerekirken bu şekilde bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 04.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2772, Karar No: 2008/1827, Tarih: 05.02.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/2772 E.  ,  2008/1827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ordu İcra Mahkemesi

TARİHİ : 12/11/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 05.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5623, Karar No: 2020/9372, Tarih: 05.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/5623 E.  ,  2020/9372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare ve bir kısım davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalı vekilinin ise aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Ancak;

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin (8) numaralı bendinin hükümden tamamen çıkartılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12872, Karar No: 2008/14415, Tarih: 20.11.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/12872 E.  ,  2008/14415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.07.2005 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin men'i ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.03.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, ... Elektrik İletişim A.Ş. Müdürlüğüne 154 Kv.lık ... Enerji Nakil Hattının geçtiği güzergahta 91 ve 92 numaralı pilonları davalının maliki bulunduğu 1687 ada 20 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı tarafından yapılan binanın Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine göre tehlike arz ettiğini belirterek Medeni Kanununun 727. maddesi uyarınca irtifak hakkına elatmanın önlenmesini ve davaya konu binanın can ve mal emniyeti için tehlike oluşturduğunu belirterek ihlale konu kısımlarının yıkılması isteğinde bulunmuştur.

Davalı, yapmış olduğu binanın enerji nakil hattına bir tecavüzü olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Medeni Kanunun 727.maddesinde öngörülen yasal koşullara uygun olarak tesis edilmiş bir hakka dayanmayan davacının isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Medeni Kanunun “taşınmaz mülkiyetinin içeriği” başlığını taşıyan ve mülkiyetin kapsamını belirleyen 718.maddesinde; “Arazi üzerindeki mülkiyet kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki ... ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak

üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer.” hükmünü taşımaktadır. Arazideki yapılar kavramı ise Medeni Kanunun 722-728 maddelerinde düzenlenmiş olup Medeni Kanunun 727. maddesinde de mecralara yer verilmiştir. 727.madde; “su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları, işletmenin bulunduğu taşınmazın dışında olsalar bile aksine bir düzenleme olmadıkça işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayılır.

Komşuluk hukukunun gerektiği haller dışında bir taşınmazın böyle bir mecra ile aynı hak olarak yüklenmesi, ancak bir irtifak hakkı kurulması suretiyle olabilir.

İrtifak hakkı, mecra dışardan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle dışarından görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar” şeklindedir.

Medeni Kanunun 779.maddesinde; taşınmaz lehine irtifak hakkı bir taşınmaz üzerinde diğer taşınmaz lehine konulmuş bir yük olarak tanımlanmış 780.maddesinde ise; “irtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır. İrtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine uygun hükümler uygulanır.

İrtifak hakkının zamanaşımı yolu ile kazanılması ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür.” denmiştir.

Medeni Kanunun 779.maddesinde; taşınmaz lehine irtifak hakkı bir taşınmaz üzerinde diğer taşınmaz lehine konulmuş bir yük olarak tanımlanmış 780.maddesinde ise; “irtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır. İrtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine uygun hükümler uygulanır.

İrtifak hakkının zamanaşımı yolu ile kazanılması ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür.” denmiştir.

Somut olayda çözümlenmesi gereken sorun; mecraların açıkta tesis edilmiş olması halinde, mecra irtifakı sözleşmesi yapılmamış olmasına rağmen irtifak hakkının doğup doğmayacağı ve dolayısıyla eylemli duruma hukuken geçerlik tanınıp tanınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirmek isteyen kişi, Medeni Kanunun hükümlerince bu isteğini iki yoldan sağlama olanağına sahiptir. Bunlardan birincisi, Medeni Kanununun 727. maddesi hükmünden yararlanmak suretiyle o taşınmaz maliki ile anlaşarak “rızai mecra irtifakı tesis edebilme” yoludur; diğeri ise, anlaşma olanağının sağlanamaması halinde, Medeni Kanununun 744. maddesinde düzenlenen "zorunlu mecra irtifakı tesisi" için dava yoluna başvurabilmesi halidir. Görülüyor ki bu tür irtifak hakkının kurulmasını sağlayan neden sadece anlaşma değildir. Bir mahkeme kararıyla da irtifak hakkı kurulabilir. Öte yandan, az yukarıda sözü edilen Özel Hukuk kurallarından başka, kamu hukukuna ilişkin tasarruf ve kurallar da mecra geçirilmesine esas teşkil edebilir.

Bilindiği üzere, Medeni Kanununun 727. maddesi de, 726. madde gibi, "yapıların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mütemmim cüz'ü olduğu" yolundaki aynı Yasanın 684 ve 718. maddeleri ile konulmuş bulunan genel kuralın bir istisnasıdır ve mecraların geçtiği taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı

kurulma yoluyla bu mecraların, üzerinde bulunduğu taşınmazların mülkiyetine girmemesi sağlanmıştır.

Başkasının taşınmazından mecra geçirilmesine imkan veren bu maddenin öngördüğü hak sahibine, o taşınmazdan yararlanma yetkisi sağlaması ve böylece malikin yararlanma yetkisini mecra geçiren kişi lehine sınırlaması bakımından irtifak hakları arasında yer almaktadır. Yararlanma biçimi, hak sahibinin o taşınmazdan mecra geçirmesi ve bu nedenle bazı faaliyetlerde bulunabilmesine yönelik olduğundan, mecra geçirecek kişi ile taşınmaz arasında doğrudan doğruya bir ilişki kurulmasını zorunlu kılar. Bir başka anlatımla, mecra irtifakının tesisi, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında da olduğu gibi, tescile esas teşkil edecek bir "temliki işleme", yani "iktisap sebebine" ihtiyaç gösterir. İktisap sebebini teşkil eden hukuki işlem çoğunlukla bir irtifak sözleşmesi görünümünü taşır. Mecra irtifakı sözleşmesiyle, tarafların mecra hakkının tesisi hususundaki karşılıklı, birbirine uygun iradelerinin yer aldığı borçlandırıcı işlem kastolunmaktadır. Bu işlem, mecra hakkının belli bir muhteva ile kurulmasına ilişkin bulunmaktadır. (... ... Hukukunda Mecra İrtifakları - ... 1978 - Sayfa 41).