muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18594, Karar No: 2017/5713, Tarih: 05.07.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/18594 E.  ,  2017/5713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar tarafından, 17.10.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın gerçek reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın redine dair verilen 18.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Derviş Balcı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mirasın gerçek reddi talebine ilişkindir.

Davacılar, kardeşleri olan muris ...'nın 07.10.2011 tarihinde vefat ettiğini, kendisinden kalan mirası kayıtsız ve şartsız reddettiklerini beyan ederek bu durumun tespitini talep etmiştir.

Mahkeme, davanın üç aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmü, davacı Derviş Balcı temyiz etmiştir.

Muris ..., 07.10.2011 tarihinde vefat etmiş, en yakın yasal mirasçıları olan eşi ve çocuklarının, Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1545-1816 E. K. sayılı dosyası kapsamında mirası kayıtsız şartsız reddetmişlerdir. En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. (TMK. m.612/1-2) Türk Medeni Kanununun 608'nci maddesinde yer alan hüküm, mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkının geçmesiyle ilgili olup, olayda uygulanması olanağı yoktur. Aynı maddenin son fıkrasında yer alan hüküm ise; ret sonucunda mirasın, daha önce mirasçı olmayanlara geçmesi halinde uygulanma olanağına sahiptir. Davacılar, murisin kardeşleridir. Mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarının tamamı tarafından mirasın reddedilmiş olmasıyla, miras bunlara geçmemiş, kendiliğinden tasfiyeye tabi hale gelmiştir. Miras kendilerine geçmemiş olanların ise mirası reddetmeleri söz konusu olamaz. Davanın davacıların aktif husumet ehliyeti bulunmaması nedeni ile reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddedilmesi doğru değil ise de, ret kararı yukarıda gösterilen sebeple sonucu bakımından doğru olduğundan ve bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nın 438/son maddesi gereğince hükmün, gerekçesi değiştirilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle sonucu bakımından usul ve yasaya uygun olan hükmün gerekçesinin yukarıdaki şekilde DEĞİŞTİRİLEREK DÜZELTİLMİŞ bu gerekçe ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 05.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9293, Karar No: 2015/1419, Tarih: 20.01.2015

**5. Ceza Dairesi         2014/9293 E.  ,  2015/1419 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2014/204627

MAHKEMESİ : Çorlu 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2013

NUMARASI : 2008/239 Esas, 2013/485 Karar

SUÇ : Nitelikli zimmet, resmi belgede sahtecilik

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Haklarında tayin olunan cezaların miktarına göre sanıklar A.. E.., H.. A.. ve Ş.. B.. müdafiilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

H.Bankası Çorlu Şubesi tarafından fatura karşılığı sanık Ş.. B..'ya ödendikten sonra belediye başkan yardımcısı olan sanık H.. A.. tarafından mal edinildiği anlaşılan paraların banka tarafından Hüseyin'in para karşılığı alınacak eşyaların belediye işlerinde kullanılacağına ilişkin taahhüdüne istinaden belediye tüzel kişiliğine bağışlanması nedeniyle sanığın bu para üzerinde görevinden kaynaklanan koruma ve gözetim yükümlülüğünün bulunması ve zimmet suçunun unsurlarının oluşması karşısında tebliğnamedeki 2/1 nolu bozma düşüncesine iştirak edilmemiş; yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre nitelikli zimmet suçu yönünden sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Tüm sanıklar hakkında sahtecilik suçundan cezalandırılmaları talebiyle görülen ve birleştirilen 2010/244 Esas sayılı dosyaya dayanak oluşturan 08/06/2010 tarihli iddianamede anlatılan eylemler yönünden CMK'nın 147 ve devamı maddelerine uygun olarak yöntemince sorguları yapılıp savunmaları tespit edilmeden hüküm kurulması suretiyle savunma haklarının kısıtlanması,

Ancak;

Tüm sanıklar hakkında sahtecilik suçundan cezalandırılmaları talebiyle görülen ve birleştirilen 2010/244 Esas sayılı dosyaya dayanak oluşturan 08/06/2010 tarihli iddianamede anlatılan eylemler yönünden CMK'nın 147 ve devamı maddelerine uygun olarak yöntemince sorguları yapılıp savunmaları tespit edilmeden hüküm kurulması suretiyle savunma haklarının kısıtlanması,

Dosya kapsamına göre, Çorlu Belediyesinde görev yapan sanıklar Altan, Tamer, Murat ve Hüseyin tarafından mobilya işleriyle iştigal eden R. Ltd. Şirketinin yetkilisi sanık Şaban'a muhtelif tarihlerde bedeli bilahare belediye bütçesinden ödenmek üzere çok sayıda iş siparişi verilip yaptırıldığı, belediyenin farklı birimleri için yaptırılan işler yanında belediyeyle ilgisi bulunmayan ve üçüncü kişilere menfaat sağlamaya yönelik işlerin de söz konusu olduğu, ihale mevzuatına uyulmaksızın yaptırılan bu işlerin bedelinin ödenmesi amacıyla üç adet gerçeğe aykırı doğrudan temin dosyası oluşturularak 74 adet piknik masası, 270 metreküp koyun gübresi ve 26 metreküp kereste alınmış gibi toplam 32.390 TL'nin belediye bütçesinden Ş.. B..'ya ödendiği, sanık Şaban'ın oluşa uygun olarak hükme esas alınan anlatımları dikkate alındığında bu ödemelerin tamamının üçüncü kişiler lehine işler için yapıldığının şüpheli kaldığı, ceza yargılamasına hakim olan evrensel nitelikli “şüphenin sanık lehine yorumlanması” ilkesi de nazara alındığında zimmete geçirildiği belirtilen miktarın belediye bütçesinden ödenen 32.390 TL'den sanık Şaban'ın ayrıntılı anlatımına göre belediye için yapılan işlerin toplam bedeli olarak hesaplanan 26.497 TL'nin çıkarılması suretiyle kalan 5.893 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, aynı suç işleme kararının icrası kapsamında bu olaylardan önce ayrıca Halk Bankasından belediyeye bağışlanan paraları zimmetine geçirdiği anlaşılan H.. A.. dışındaki sanıklar bakımından 5.893 TL'nin suç tarihi itibariyle paranın satın alma gücü nazara alındığında az miktarda kabul edilmesi ve TCK'nın 249/1. maddesinin uygulanmasının gerektiği, keza üç ayrı dosya ile yapılan her bir ödemenin yukarıda belirtilen 5.893 TL'den fazla olması nedeniyle suçun tek bir ödeme ile işlendiğinin kabulünde zorunluluk bulunması karşısında yine sanık H.. A.. dışındaki sanıklar yönünden aynı Kanunun 43/1. maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı gözetilmeden, doğrudan temin dosyaları ile ödenen paraların tamamının üçüncü kişiler lehine yaptırılan işler için olduğu kabulüyle yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurularak fazla cezalar tayin edilmesi,

Yine yukarıda belirtildiği üzere bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik tarihlerde zimmet suçunu işlediği anlaşılmasına rağmen suç kastının nasıl yenilendiği ve eylemlerin neden bağımsız suç teşkil ettiği gerekçeleriyle karar yerinde gösterilmeden sanık H.. A.. hakkında zincirleme nitelikli zimmet suçundan iki ayrı mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de,

Yine yukarıda belirtildiği üzere bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik tarihlerde zimmet suçunu işlediği anlaşılmasına rağmen suç kastının nasıl yenilendiği ve eylemlerin neden bağımsız suç teşkil ettiği gerekçeleriyle karar yerinde gösterilmeden sanık H.. A.. hakkında zincirleme nitelikli zimmet suçundan iki ayrı mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de,

Sanık Ş.. B..'nın müracaatı ve şikayeti üzerine diğer sanıklar hakkında soruşturma başlatıldığının anlaşılması karşısında bu sanık hakkında TCK'nın 38/3. maddesinin uygulanması gerekip gerekmediğinin karar yerinde tartışılmaması,

Sanık Ş.. B.. hakkında zimmet suçundan kurulan hükümde TCK'nın 43. maddesi uyarınca artırım yapılırken 3 yıl 20 ay 7 gün hapis cezası yerine 4 yıl 8 ay 7 gün şeklinde ceza tayini,

Sanıklar A.. E.. ve H.. A.. hakkında nitelikli zimmet suçundan kurulan hükümlerde TCK'nın 43/1. maddesi uyarınca arttırım yapılırken 8 yıl 16 ay 15 gün hapis cezaları yerine 9 yıl 4 ay 15 gün şeklinde fazla, yine sanıklar T.. T.. ve M.. P.. hakkında ise zincirleme nitelikli zimmet suçundan kurulan hükümlerde sonuç olarak 7 yıl 9 ay 22 gün hapis cezaları yerine 7 yıl 9 ay 21 gün şeklinde eksik cezalara hükmolunması,

Kamu görevlisi olan sanıkların sadece TCK'nın 53/1-a maddesinde sayılan hak ve yetkileri kötüye kullanarak zimmet suçunu işledikleri kabul edilmesine rağmen aynı Kanunun 53/5. maddesi uyarınca sadece bu bendi kapsayacak şekilde hak yoksunluğuna hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiileri ile sanıklar Tamer ve Murat'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sahtecilik suçları bakımından esası incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıklar A.. E.. ve H.. A..'ın henüz yakalanmamış olmaları, bozmanın mahiyeti, bu aşamada bir hak kaybının söz konusu olmaması ve bozma sonrası yargılama sırasında durumlarının mahkemece değerlendirilecek olması karşısında müdafiilerinin yakalama emirlerinin kaldırılması yönündeki taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, 20/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2383, Karar No: 2018/7570, Tarih: 27.11.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/2383 E.  ,  2018/7570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili 14/05/2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; tarafların ....n mevkii, 186 ada 1 sayılı parselde bulunan ... sitesinde bağımsız bölüm maliki olduklarını, davalının maliki olduğu taşınmazın çatı terasındaki mevcut pergoleyi kapattığını ve evin ön tarafında balkon olarak tanımlı alanı da cam ve pergole ile kapatarak kapalı alanlar oluşturduğunu, davalı tarafından yapılan imalatların site yönetim planı ve 20.07.2014 tarihli kat malikleri kurul kararlarına aykırı olduğunu belirterek davalının ahşap ile kapalı çatı alanı ile ahşap ve cam ile kapatılmış depo üstü balkon imalatlarının kal'ine, onaylı mimari ve statik projesine, yönetim planına, genel kurul kararlarına ve 634 sayılı Kanuna uygun hale getirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, 186/1 parsel .... Sitesi 1 nolu bağımsız bölümde proje ve yönetim planına aykırılık teşkil eden;

A) Zemin kat terası ahşap peroglenin etrafının camla kapatılması yönetim planı 6. maddeye aykırılık olduğundan ve mimari projeye aykırılık teşkil ettiğinden bu yönden kabulüne,

B) Çatı terasında yönetim planında kısmi pergole yapılması ancak bu pergolenin yarım pergole olmasının kararlaştırılmış olması karşısında bu pergolenin de yarım yapılmış olması gözetilerek bu yönden davacı talebinin yerinde olmadığından reddine,

Zemin kattaki terasın eski hale getirilmesi için öncelikle davalı taraftan mahkememiz kararının kesinleşmesinden 1 ay içerisinde yaptırılarak camla kapatılan bölümün kaldırılmasına, aksi halde masraf daha sonra davalıdan tahsil edilemek üzere davacı tarafça icraca yaptırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden yönetim planının 6. maddesinde pergolenin kapanma şeklinin düzenlenmiş olduğu ve Dairemizde incelemesi yapılan ...Sulh Hukuk Mahkemesi 2015/674 E. - 2016/89 K. sayılı dosyada ve eldeki dosyada yarım pergole yönünden genel kurul kararı olduğu belirtilmesine rağmen bu yönde yeterli inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece öncelikle dava konusu siteye ait tapu kaydı, yönetim planı mimari proje ve yarım pergole yapımına ilişkin genel kurul kararı celp edilerek mahallinde keşif yapılmalı, mimari projenin tadilat görüp görmediği ve kat malikleri kurul kararı ile yönetim planı 6. maddesinde belirtilen pergolenin yapımına izin verilip verilmediği hususlarında araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan hususlar değerlendirilmeden eksik ve yetersiz inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 27/11/2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22261, Karar No: 2013/5850, Tarih: 01.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/22261 E.  ,  2013/5850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bankanın aracı kılınması suretiyle dolandırıcılık

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği,fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Sanığın, adı aynı kalmak kaydıyla, anne baba adı ve doğum tarihi farklı olan sahte olarak oluşturduğu nüfus cüzdanına kendi fotoğrafını yapıştırarak ...,... Şubesi'nden çek hesabı açtırıp çek karnesi aldığı, suça konu 31/05/2006 keşide tarihli, keşidecisinin sanık olduğu 7.500 TL bedelli çekin düzenlenerek ciro yoluyla sanığa ulaştığı, bankaya ibraz edilmesine rağmen çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle katılana ödeme yapılamadığı, böylece sanığın, bankanın aracı kılınması suretiyle dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda,

5237 Sayılı Yasa’da 765 Sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19.maddesi ile değişik TCK'nın 158/1.fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt

sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158.maddenin 1.fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158.maddenin 1.fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52.maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3.fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61.maddesinin 8.fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 Sayılı TCK'nın 158.maddesinin 1.fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise; o takdirde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında, 5237 Sayılı TCK 'nın 158/1, f, son maddesi gereğince haksız menfaat miktarının 7.500.00 TL, haksız menfaatin iki katının 15.000.00 TL olması dikkate alınarak temel cezanın bu miktardan az olmayacak şekilde belirlenip sanığın 750 gün adli para cezasıyla cezalandırılmasına, aynı yasanın 52.maddesi gereğince günlüğü 20.00 TL den hesap edilmek suretiyle netice olarak 12.500 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, doğrudan haksız menfaatin iki katı olarak ceza belirlenerek 12.500 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, sonuç ceza değişmediğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde göülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26232, Karar No: 2017/2182, Tarih: 27.02.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/26232 E.  ,  2017/2182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.