muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4219, Karar No: 2023/9020, Tarih: 16.10.2023

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmaza tesis edilen irtifak hakkı bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Sulu kapama kiraz bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın sulama kaynağı ve yeterliliği hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmıştır.

4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen 04.01.2023 tarihli ek kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7386, Karar No: 2011/6346, Tarih: 25.10.2011

**7. Hukuk Dairesi         2010/7386 E.  ,  2011/6346 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hasarın meydana geldiği yere ilişkin olarak davalı “...” ile diğer davalı yüklenici “... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.” arasında düzenlenen ”Su hattı döşenmesi” işine ait sözleşmenin ve eki idari ve teknik şartnamelerin aslı ya da onaylı örneğinin getirtilerek dosya içerisine konulması, dosyanın bizzat mahkeme hakimi tarafından titizlikle incelenerek dava ekonomisine aykırı düşecek şekilde yeniden yazışma ve yargılama giderlerine meydan verilmeksizin eksikliklerin tümü ile yerine getirilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine İADESİNE, 25.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/18071, Karar No: 2024/9538, Tarih: 10.06.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/18071 E.  ,  2024/9538 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2022 tarihli ve 1417-2496 sayılı ek kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 05.07.2022 tarihli ve 2022/1417 Esas, 2022/2496 Karar sayılı kararını sanığın 27.07.2022 tarihinde temyiz ettiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 09.09.2022 tarihli ve 2022/1417 Esas, 2022/2496 Karar sayılı ek kararı ile temyiz isteminin reddine karar verildiği, ek kararın 26.09.2022 tarihinde tebliğ edildiği, sanık tarafından ek kararın temyiz edilmemesi karşısında; ortada temyizen incelenecek herhangi bir hüküm bulunmadığından, kararın Tebliğname’ye aykırı olarak İNCELENMEKSİZİN İADESİNE, dava dosyasının, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12144, Karar No: 2015/11423, Tarih: 14.10.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/12144 E.  ,  2015/11423 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/02/2014

NUMARASI : 2012/605-2014/55

Davacı Ü.. V.. vekili Avukat Özgür tarafından, davalılar B.. M.. ve diğeri aleyhine 23/10/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeni ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24/02/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 14/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7216, Karar No: 2011/17582, Tarih: 17.11.2011

**3. Ceza Dairesi         2010/7216 E.  ,  2011/17582 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, Ancak;

1-Sanığın temyiz dilekçesinde, aynı taşınmazla ilgili aynı ... ikinci bir tutanak düzenlenip Karasu Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/285E. Sayılı dosyasında işgalden, 2008/281 E. Sayılı bu dosyada açmadan yargılanarak ceza aldığını beyan etmesine göre her iki dava dosyasının da incelenerek aynı eylem nedeniyle açılıp açılmadığının, tutanak tarihlerinin tesbit edilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi,

2-Kabule göre de; sanığın emniyette alınan 03.06.2008 tarihli ifadesinde fındık arazısının kendisine ait olduğunu 1981 de yangın çıkınca oluşan boşluğa fındık dikip o tarihten bu zamana kadar ağaçların bakımını yapıp mahsulünü topladığını, daha önce de bu araziye tutanak düzenlenip ceza alınca 2000 yılında ağaçların orman işletmesince kesildiğini, ancak fidanlama çalışması yapılmadığından ağaçların daha gür şekilde tekrar büyüdüklerini; duruşmadaki savunmasında da sahada 1995'de yangın çıkıp ağaçların yanmasından sonra bir daha ağaç dikmediğini, yangından sonra ağaçların kendiliğinden çıktığını beyan etmesine; mahallinde yapılan 14.11.2008 tarihli keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda da açma eyleminin 2008 yılı 4. ayında tamamlandığının, fındık ağaçlarının aralarının eğrelti oltu ve dikenlerle kaplı olduğunun bildirilmesine göre sahadaki fındık ağaçlarının yangın veya kesimden sonra kendiliğinden çıkıp çıkmayacaklarının, ağaçların mevsimlik bakımlarının yapılıp yapılmadığının bilirkişi vasıtasıyla tesbit edilip orman işletmesinden de suça konu sahadaki fındıkların kesilip kesilmediklerinin sorulmasından, yine köy muhtarı, ihtiyar heyeti üyeleri varsa saha bekçisi ve civar taşınmaz sahiplerinin duruşmaya çağırılarak dava konusu yerin sanık tarafından kullanıp kullanılmadığı hususunda beyanlarının alınması ve sanığın ifadeleri arasındaki çelişkilerin giderilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve tesbiti gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Karar tarihi itibariyle maktu vekalet ücretinin fazla tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 17.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20200, Karar No: 2013/13804, Tarih: 26.09.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/20200 E.  ,  2013/13804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Beraat

I- Termo Market San. ve Tic. Ltd. Şti hakkında kurulan hükme yönelik olarak yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Şikayetçi vekilinin 07.06.2011 havale tarihli şikayet dilekçesinde, borçlu tüzel kişiliği temsil eden şirket yetkilisinin isminin belirtilmediği, tüzel kişiliğin şikayeti halinde şikayet dilekçesinde gösterilmeyen kişilerin araştırılmasına ve cezalandırılmasına yasal imkan bulunmaması nedeniyle İİK'nun 345. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde "… beraatine" karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de; yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı Yasanın 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından "… beraatine" ifadesi çıkarılarak yerine "şikayet dilekçesinde borçlu tüzel kişiliği temsil eden şirket yetkilisinin ismen belirtilmemiş olması nedeniyle İİK'nun 345. maddesi gereğince davanın reddine" ifadesi eklenmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II- Termoser Isı San. ve Tic .Ltd. Şti. hakkında kurulan hükme yönelik olarak yapılan temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

1- Şikayetçi vekilinin 07.06.2011 tarihli şikayet dilekçesine eklediği belgelerden Termoser Isı San ve Tic. Ltd. Şti. temsilcileri ... ve ...'ın belirli olmasına karşın, yargılamaya devamla bu sanıklar yönünden esastan bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tüzel kişilik hakkında hüküm kurulması,

2- Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509 ve 513 Esas sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen “ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu cihetle; ticaret şirketi yetkilisi olan sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, borçlu şirketin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılarak ve kayıtlı olduğu

Vergi Dairesi Müdürlüğünden mükellefiyetlerinin devam edip etmediğinin tespitinden sonra hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 26.09.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2697, Karar No: 2015/12975, Tarih: 30.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/2697 E.  ,  2015/12975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/01/2013

NUMARASI : 2013/351-2013/351

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. ( Örn : Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 30/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15654, Karar No: 2014/14648, Tarih: 08.10.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/15654 E.  ,  2014/14648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlık, davacıya ait otobüse davalı şirkete ait aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın tamir süresince kullanılamaması sonucu mahrum kalınan kar kaybının tazmini istemine ilişkin olup, dosyanın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 17.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 08.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31541, Karar No: 2014/32075, Tarih: 17.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31541 E.  ,  2014/32075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/09/2014

NUMARASI : 2014/526-2014/654

Y A R G I T A Y K A R A R I

İncelenmesine gerek duyulduğundan,

1-Davalı işyerine ait, fesih tarihinden altı ay öncesi ile altı ay sonraki dönemi kapsayan, çalışan işçi sayılarını ve isimlerini gösterir her aya ilişkin dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan,

2-Davacının 2005 ve 2006 yıllarında vizeye tabi altı ay ve daha fazla çalışmasının bulunup bulunmadığı, varsa hakkında 5620 sayılı Kanun'un 2. maddesi çerçevesinde işlem yapılıp yapılmadığı ile anılan hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin davalı Belediye'den,

3-Davacıya ait sigortalı hizmet döküm cetvelinde, davacının çalışmasının gözüktüğü işyeri ve işverenlere ait bilgileri içerir kayıtların eksiksiz şekilde davalı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan,

4-Her yıl Belediye Meclisi tarafından verilen vizelerin süresine dair başkaca bir karar bulup bulunmadığı, var ise buna dair tüm kayıt ve belgelerin gönderilmesinin, yok ise bu hususun belirtilmesinin davalı Belediye'den,

Temini ile anılan eksiklikler giderildikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/188, Karar No: 2015/4590, Tarih: 12.03.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/188 E.  ,  2015/4590 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından, 12.09.2013 tarihli ek hükmün davalı ...... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ....... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı Gayrimenkul.... vekilinin temyizi yönünden;

Hüküm İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8. maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinde verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda gıyabi hüküm 05.07.2013 tarihinde davalı ..... vekiline tebliğ edilmiş, temyiz ise 16.07.2013 tarihinde vuku bulmuştur. Şu duruma göre, davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.

O halde, 01.06.1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da gözönünde tutularak, temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddine ilişkin 12.09.2013 tarihli davalı .... A.. vekilinin temyizinin reddine dair EK KARARIN ONANMASINA,

2 – Davalı Kurum vekilinin temyizi yönünden;

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa’nın Geçici 7. maddesi hükmünde “bu Kanun’un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesidir.

506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasa’yla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemeyle tanınan itibari hizmet süresi olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşulların gerçekleşmesi, sözü edilen haktan yararlanmak için tek başına yeterli olmayıp, Yasa’nın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır. Yasa’nın açık hükmü ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları da bu doğrultuda olduğu gibi; 3395 sayılı Yasa’ya ilişkin tasarının Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmesi sırasında, zehirli gaz ve maddelerle çalışan başka iş kollarının da bulunduğuna işaret edilerek orada çalışanlara da aynı hakkın tanınması yönündeki öneri, konunun hazırlık çalışmasını gerektirdiği belirtilerek, bu yöndeki kapsamlı düzenleme istemi ileri tarihlere bırakılmış, bu hakkın ek olarak yalnızca gemi adamları ile azotlu gübre ve şeker sanayiinde çalışanlara tanınmasıyla yetinilmiştir (Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 20.06.1987 günlü, 121, Birleşim Tutanağı, Dergi s:206-209).

Bundan başka, Ankara 1. İş Mahkemesi'nce, sözü geçen ek maddenin alt bentlerinde yazılı koşullarla çalışan sigortalılar arasında eşitliğin sağlanması amacıyla, bu hakkın belirli işkollarına özgü biçimde ve sınırlıolarak verilmesine yol açan I, II, III ve IV. bentlerin işkolunu belirleyen ibarelerinin iptali istemiyle itiraz yoluna başvurulmuş ise de, Anayasa Mahkemesi, 02.05.1989 tarihli, 1988/51 E., 1989/18 K. sayılı kararında, “...anılan bent hükümlerinde, Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı işyerlerinde çalışan sigortalıların yer almaması, belli sigortalılara hak tanıyan ve özü bakımından Anayasa'ya aykırı bulunmayan hükmün iptalini gerektirmez. Kaldı ki, diğer sigortalıların, bu haktan yararlanmaları doğrultusunda her zaman yeni düzenlemeler yapılabilir. Anayasa Mahkemesi'nden, ancak Anayasa'ya aykırı olan bir yasa hükmünün uygulama alanından kaldırılmasını sağlamak için iptal kararı istenebileceğine, özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kural, uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceğine göre; bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesi Anayasa'ya uygun ve tutarlı bir tasarruf olacaktır.” gerekçesinden hareketle, itiraz konusu hükmün Anayasa'ya aykırı bulunmadığı ve itirazın reddi gerektiği sonucuna varmıştır.

İtibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektiren olgunun sanayi kolları farklı olsa da belli, ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerin yapılması olduğu, bu nitelikte işleri yapan kişilerin aynı durumda olmadıklarının ileri sürülemeyeceği ve aynı hukuksal durumda bulunanların farklı kurallara tabi tutulmasının Anayasa’nın eşitlik ilkesine yer veren 10. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu düzenlemede yer alan “azotlu gübre ve şeker sanayii” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2007 tarih 26475 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 04.10.2006 tarihli ve 2002/157 Esas 2006/97 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş ise de, Anayasa’nın 153/5. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasa’nın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

Dava konusu olan, 28.03.2007 - 01.10.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik olmamıştır. İptal kararı ile 01.10.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi amacıyla düzenlenerek karara dayanak yapılan bilirkişi raporundan işyerinde, davacının, doğrudan ek 5. maddede sayılan çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı,öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle ve patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışmasının bulunmadığı, tütün işleme işi yapan fabrikada çalıştığı anlaşılmaktadır. Öte yandan işyerinde tütün tozlarından dolayı toz maskesi kullanıldığı tanık ifadelerinde belirtilmektedir. Davacının yaptığı işin gaz maskesiyle çalışmayı gerektiren iş olup olmadığının tespiti için işyerinde çalıştığı bölümde teknik aletlerle gaz ölçümü yapılmamıştır.

Kabule göre de; davacının, ....'dan alınan hizmet cetvelinde davalı işverenin işyerindeki çalışma süresi ve bu süreye isabet eden itibari hizmet süresi belirlenmeden, infazı kabil olmayacak şekilde sadece davacının itibari hizmetten yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Kabule göre de; davacının, ....'dan alınan hizmet cetvelinde davalı işverenin işyerindeki çalışma süresi ve bu süreye isabet eden itibari hizmet süresi belirlenmeden, infazı kabil olmayacak şekilde sadece davacının itibari hizmetten yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş, 28.03.2007 - 01.10.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden, davacının, işyerinde çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli; çalışan sayısı, işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri göz önünde bulundurularak, işyerinde keşif yapılıp, gaz ölçümü yaptırarak, tütün eksperi ve işgüvenliği konularında uzman bilirkişiden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.