muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/27165, Karar No: 2015/44768, Tarih: 11.11.2015

**6. Ceza Dairesi         2013/27165 E.  ,  2015/44768 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2012/120342

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/02/2012

NUMARASI : 2011/14 (E) ve 2012/64 (K)

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın yağma suçunu işlemek için kullandığı su bardağı, 5237 sayılı TCK'nın 6/1-f maddesinin 4. bendi uyarınca, saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile yapısı itibariyle fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli olması özelliğiyle silah olarak kabullü gerektiğinden, sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 149/1.maddesinin (d) ve (h) bentlerinin yanı sıra (a) bendinin de uygulanması ve aynı Yasanın 61.maddesindeki ölçütler gözetilerek temel cezanın belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TC. Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanının ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık Ö.. E.. savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 Sayılı CMUK’nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından “yargılama giderlerine ilişkin” bölüm çıkartılarak yerine “Bu dava nedeni ile, sanığın yargılama gideri olarak sarfına neden olduğu 3 adet çağrı gideri olan 15 TL mahkeme masrafının sanıktan tahsili ile hazineye gelir kaydına” cümlesi yazılmak suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.11.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8270, Karar No: 2023/380, Tarih: 09.02.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/8270 E.  ,  2023/380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Karşıyaka 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.03.2022 tarihli ve 2021/369 Esas, 2022/143 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 22.04.2022 tarihli ve 2022/1279 Esas, 2022/1495 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi uyarınca alınan raporun yetersiz olması nedeniyle eksik incelemeye,

2. Sanığın eyleminin meşru savunma kapsamında kaldığına,

3. Suç niteliğine,

4. Haksız tahrikin varlığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi uyarınca alınan raporun yetersiz olması nedeniyle eksik incelemeye,

2. Sanığın eyleminin meşru savunma kapsamında kaldığına,

3. Suç niteliğine,

4. Haksız tahrikin varlığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanığın, katılanın kız kardeşi olan tanık......, ile evli olduğu, sanığın eşine kötü davranması nedeniyle katılan ile arasında husumet bulunduğu, sanığın tanığa zaman zaman katılana zarar vereceği yönünde tehditler de bulunduğu, sanığın olay günü konuşmak amacıyla gece 01:00 sıralarında katılanın ikametine gittiği görüşme sonrası evden ayrıldığı, 07:00 sıralarında tekrar katılanın ikametine gittiği katılanın 155 ... hattını araması üzerine kaçtığı bu defa 08:40 sıralarında tekrar katılanın ikametine geldiği ve katılanı suçta kullandığı bıçakla birden fazla kez vurmak suretiyle adli muayene raporunda belirtilen şekilde yaraladığı, katılanın komşusu tanık Veysel'in olay yerine gelmesi üzerine eylemine son vererek kaçtığı olayda, darbe sayısı, suçta kullanılan bıçağın öldürmeye elverişli bir silah olması, katılanın hedef alınan bölgelerinin hayati tehlike içeren bölgelerden olması ve tanık Veysel'in olaya müdahale amacıyla gelmesi nedeniyle sanığın eylemine son vermesi hususları birlikte değerlendirilerek sanık hakkında katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2. Sanık eylemi gerçekleştirdiğini ikrar etmiştir.

3. Tanıklar Zeliş ve Veysel'in beyanları dava dosyasında bulunmaktadır.

4. Sanık hakkında tanzim olunan ... Çiğli Bölge Eğitim Hastanesinin 16.05.2021 tarihli; "sağ el üçüncü parmakta 0,5 cm'lik çizik" olduğuna ilişkin adli muayene raporu dosyada mevcuttur.

5. Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında yapılan muayenesi sonucunda tanzim olunan Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 23.08.2021 tarihli; "16/05/2021 tarihinde işlediği iddia olunan yaralama suçuna karşı işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilir ve davranışlarını yönlendirme yeteneği azaltacak veya kaldıracak düzeyde bir akıl hastalığı bulunmamaktadır. CEZA SORUMLULUĞU TAMDIR"

Görüşünü içeren sağlık kurulu raporu dava dosyasında bulunmaktadır.

6. Katılan hakkında tanzim olunan ... Adlî Tıp Şube Müdürlüğünün 24.07.2017 tarihli;

"A) Şahısta tarif edilen klinik duruma(entübasyon gerektiren, hemorajik şok, hipotansiyon) neden olan tüm kesici delici alet yaralanmalarının müştereken;

1-Şahsın yaşamını tehlikeye sokan bir durum olduğu,

2-Basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı,

3-Kemik kırığı - çıkığına neden olmadığı,

B) Şahısta tarif edilen her iki alt ekstremitedeki (sol bacakta 3 adet sağ bacakta 2 adet) derin yaralanmaların ayrı ayrı tek başlarına;

1-Şahsın yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığı,

1-Şahsın yaşamını tehlikeye sokan bir durum olduğu,

2-Basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı,

3-Kemik kırığı - çıkığına neden olmadığı,

B) Şahısta tarif edilen her iki alt ekstremitedeki (sol bacakta 3 adet sağ bacakta 2 adet) derin yaralanmaların ayrı ayrı tek başlarına;

1-Şahsın yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığı,

2-Basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı,

3-Kemik kırığı - çıkığına neden olmadığı,

C) Şahısta tarif edilen sağ ön koldaki kesici delici alet yaralanmasının(damar sinir, kas, tendon vs kesisi bildirilmeyen) tek başına;

1-Şahsın yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığı,

2-Basit bir tıbbî müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olduğu,

3-Kemik kırığı - çıkığına neden olmadığı"

Görüşlerini içeren adlî raporu dava dosyasında bulunmaktadır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Eksik İnceleme

Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında yapılan muayenesi sonucunda tanzim olunan Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 23.08.2021 tarihli

sağlık kurulu raporu uyarınca sanığın suç tarihinde işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilir ve davranışlarını yönlendirme yeteneği azaltacak veya kaldıracak düzeyde bir akıl hastalığı bulunmadığı, ceza sorumluluğunun tam olduğu oy birliği ile tespit edildiği, sanık hakkında anılan sağlık kurulu raporu ile çelişki yaratacak eş değer bir rapor veya belgenin bulunmadığı anlaşılmakla, bu haliyle eksik incelemeden söz edilemeyeceğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Suç Niteliği

Sanık ile katılan arasında önceye dayalı husumetin var olması, suçta kullanılan bıçağın öldürmeye elverişli bir silah olması, darbe sayısı, katılanın hedef alınan bölgelerinin hayati tehlike içeren bölgelerden olması, katılan hakkında tanzim olunan adli muayene raporu uyarınca yaralanmasının niteliği ve sanığın eylemine tanık Veysel'in olaya müdahale amacıyla gelmesi üzerine son vermesi hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın mağdura yönelik eyleminin kasten öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturduğunun kabulünde isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C. Meşru Savunma

C. Meşru Savunma

Her ne kadar sanık katılandan yönelen saldırıyı defetmek amacıyla atılı suçun işlendiğini savunmuş ise de, katılandan sanığa yönelen bir saldırının veya hareketin bulunmadığı gibi elinde silah niteliğinde bir aletin de olmadığı sanığın doğrudan katılana suçta kullandığı bıçakla yöneldiği, darbe sayısı, eylim son bulma şekli, sanığın adli muayene raporunda belirtilen yaralanmasının darbe sayısı dikkate alındığından katılanı yaraladığı esnada meydana gelmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılmakla sanık lehine meşru savunma koşullarının bulunmadığı anlaşıldığından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

D. Haksız Tahrik

Katılandan doğrudan sanığa yönelen ve haksız tahrik teşkil eden söz ve davranış bulunmadığından sanık hakkında haksız tahrik nedeniyle cezadan indirim öngören 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin uygulanmamasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

E. Takdiri İndirim Nedeni

Sanık hakkında kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca takdiri indirim sebebi uygulanmasının Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, ancak bu takdirin sınırsız ve denetime kapalı bir yetkiyi barındırmadığı, Yargıtay tarafından yapılacak değerlendirmenin, Mahkemenin takdirinin dava dosyasında mevcut veriler ile uyumlu şekilde şekillenip şekillenmediği ve yerinde ve yeterli gerekçeye dayanıp dayanmadığı ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece; "Sanığın geçmişi dikkate alınarak" şeklindeki gerekçeye istinaden sanık lehine takdiri indirim sebebi uygulanmamasına karar verilmesi karşısında, güncel adli sicil kaydından da sabıkasının bulunduğu anlaşılan sanığın suça eğilimli kişiliği karşısında Mahkemenin takdirinin dava dosyası kapsamına uygun şekillendiği belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 22.04.2022 tarihli ve 2022/1279 Esas, 2022/1495 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Karşıyaka 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5498, Karar No: 2015/7309, Tarih: 08.04.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/5498 E.  ,  2015/7309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz itirazları üzerine yapılan incelemede,

Suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 151/1.maddesi uyarınca doğrudan adli para cezasına hükmedildiğinden tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre hükmün; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'a eklenen geçici 2. madde uyarınca hüküm tarihi itibariyle temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 317. Maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince,

Suça sürüklenen çocuğun arkadaşları ile birlikte okul kantininden suça konu malzemeleri almaları şeklindeki eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-a maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 142/1-b maddesi uyarınca ceza tayini sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 08/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10292, Karar No: 2012/11750, Tarih: 20.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/10292 E.  ,  2012/11750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanmasına, biriken aylıkların yasal faiziyle tahsiline, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.