muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/24838, Karar No: 2017/6324, Tarih: 01.06.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/24838 E.  ,  2017/6324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı/karşı davalılar...,....'e velayeten ... vekili ve davalı/karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; müvekkillerin murisi müteveffa.... sevk ve idaresindeki... plakalı motorsiklet ile davalı ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı minibüsün 03/10/2008 tarihinde çarpışması neticesinde murisin vefat ettiğini, meydana gelen kazada davalının tamamen kusurlu olduğunu, müvekkilin....'da tanınmış bir iş adamı olduğunu, yüklü miktarda gelir elde ettiğini, ölüm sebebiyle geride kalan müvekkillerin hem maddi hem de manevi olarak zarar gördüklerini belirterek müvekkil ... için 50.000,00.-TL destekten yoksun kalma sebebiyle maddi, 5.000,00.-TL motorsiklette meydana gelen hasar sebebiyle maddi, 30.000,00.-TL meydana gelen ölüm sebebiyle manevi, müvekkil ... için 50.000,00.-TL destekten yoksun kalma sebebiyle maddi, 5.000,00.-TL motorsiklette meydana gelen hasar sebebiyle maddi, 30.000,00.-TL meydana gelen ölüm sebebiyle manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillere ödenmesine, manevi tazminatın yanlızca davalı ...'dan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... cevap ve karşı dava dilekçesiyle; meydana gelen kaza sebebiyle davacıların herhangi bir destek zararlarının bulunmadığını, zira müteveffanın servetinin mirasçı olarak davacılara kaldığını, meydana gelen kazada müvekkilin herhangi bir kusurunun olmadığını, aksine müteveffanın kusurlu bulunduğunu, kaza sebebiyle müvekkilinin maluliyete uğradığını belirterek 40.000,00.-TL manevi tazminatın davacı- karşı davalılardan yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; Davacı- Karşı Davalıların maddi tazminat talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Davacı - Karşı Davalılar için ayrı ayrı 20.000,00'er.-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03/10/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile bu davacılara verilmesine, Davalı- Karşı davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03/10/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacı- karşı davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı- karşı davacı ...'ya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı/karşı davalılar..., ....'e velayeten ... vekili ve davalı/karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı/karşı davalılar.......'e velayeten ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddine, davalı/karşı davacı ... vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK. md. 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin

zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı/karşı davalılar..., ...'e velayeten ... vekilinin tüm, davalı/karşı davacı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı/karşı davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 657,90 TL kalan harcın temyiz eden davacı/karşı davalılar...., ...'e velayeten ...'dan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı/karşı davacı ...'ya geri verilmesine 01/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4762, Karar No: 2021/5769, Tarih: 22.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/4762 E.  ,  2021/5769 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2019/751-2019/1547

İlk Derece

Mahkemesi : Marmaris İş Mahkemesi

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı SGK ve asli müdahil tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince asli müdahilin başvurusunun süreden reddine, davalı Kurumun başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili, kurum işleminin iptali ile asli müdahil ile davacı arasında eser sözleşmesi olduğunu, bu sebeple davacı adına tahakkuk ettirilen primlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı vekili özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda dair kurum tarafından tesis edilen işlemlerin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Hizmet sözleşmesi ile eser sözleşmesi işgörme borcu doğuran sözleşmelerdendir. İşgörme sözleşmelerinin hemen tümünde müşterek olan nokta, taraflardan birinin (işgörenin) diğer tarafa (işsahibine) karşı daima bir iş görme borcu altına girmesi ve onun bu borcunu iş görme olarak nitelendirdiğimiz bir faaliyette bulunmak suretiyle yerine getirmesidir.

4857 sayılı Kanunun 8/1 maddesinde " İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir." hükmü düzenlenmiştir. Maddede öngörülen tanıma göre iş sözleşmesi işgörme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşmaktadır. Bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurudur.

4857 sayılı Kanunun 8/1 maddesinde " İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir." hükmü düzenlenmiştir. Maddede öngörülen tanıma göre iş sözleşmesi işgörme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşmaktadır. Bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 maddesinde "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." tanımı yapılmıştır. Tanımdan hareketle; eser sözleşmesinin unsurlarının, bir eserin meydana getirilmesi, eser meydana getirmeye karşılık ücret ödenmesi veya ücret ödemenin vaad edilmesi, tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmaları olduğu söylenebilir.

Eser sözleşmesinde yüklenici kural olarak işi, iş sahibine bağımlı olmaksızın serbestçe yaptığı halde, hizmet sözleşmesinde işçi, sadece belirli veya belirsiz bir süre için "zaman" itibariyle işverene bağımlı olarak ve onun direktifi altında çalışır. İşçi, işverene karşı bağımlı bir halde çalışırken, yüklenici iş sahibine karşı daha bağımsız bir durumdadır. Her ne kadar eser sözleşmesinde, yüklenici iş sahibinin talimatlarına uymak zorunda olsa da, yapılan iş bakımından bağımsız bir niteliktedir. Yüklenici genel olarak eseri kendi araç ve personelleri ile yerine getirir. Diğer yandan; eser sözleşmesinde, yaratılacak sonuç (eser) önemli öge olduğu halde; hizmet sözleşmesinde, belirli ya da belirli olmayan bir süreyle işgörme ögesi önemlidir. Yani bir eser ortaya çıkarmayan emek harcamaları da, iş sözleşmesi yönünden işgörme sayılır. Eser sözleşmesi belli bir sonucun meydana getirilmesi şeklinde oluşurken, hizmet sözleşmesinde herhangi bir sonuç taahhüt edilmemektedir. Başka bir ifadeyle, eser sözleşmesinde, bir bina gibi eserin tamamlanması taahhüt edilirken, hizmet akdine bağlı çalışan işçinin bu tarz bir taahhüdü bulunmamaktadır. Hizmet sözleşmesinde, belirli veya belirsiz bir süreliğine hizmet ediminin hasredilmesi söz konusu iken işçi açısından sonucun varlığı önemli değildir. Ayrıca, eser sözleşmesinde iş sahibi eserin meydana getirilmesi aşamasında yükleniciye doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak talimat verebilir. İş sahibinin eserin meydana getirilmesi aşamasında yükleniciye bizzat verdiği talimata doğrudan talimat, temsilcisi aracılığıyla verdiği talimata dolaylı talimat denir. İş sahibinin yükleniciye talimat verme yetkisi bizzat eser hakkında olabileceği gibi, eserin meydana getirilme tarzına ilişkin de olabilir. Eldeki dava dosyası incelendiğinde, dosya içeriğine, alınan ifadelere, kurum denetim raporu ve toplanan delillerin tartışılmasına göre; davacı ile asli müdahil arasındaki ilişkinin yukarıda esasları açıklandığı üzere eser sözleşmesinin unsurlarını taşıması sebebiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen karar bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/2 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3912, Karar No: 2018/7537, Tarih: 02.10.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/3912 E.  ,  2018/7537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

A)Sanık ... hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan, sanık ... hakkında “2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafilerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanık ... hakkında 2008 takvim yılında kurulan hükümde TCK'nin 43. maddesi hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklara yüklenen suçun sübutu kabul, soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, 2007 takvim yılına ilişkin cezayı artırıcı, her iki takvim yılına ilişkin cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

B)Sanıklar ... ve ... hakkında “2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıkların temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1. Sanık ... hakkında “2007 ve 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçlarından açılan kamu davasında; sanığın sahte fatura düzenlemediğini ve düzenlenmesine iştirak etmediğini savunması, suça konu faturalardaki imza ve yazıların sanığın eli ürünü olmadığının belirlenmesi karşısında; sanığın savunmasının aksine, kuşkuyu aşan kesin ve yeterli delil bulunmadığı gözetilmeden, diğer sanık ...’nin başkaca bir delil ile desteklenmeyen soyut beyanına dayanılarak, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde mahkûmiyet hükümleri kurulması,

2. Sanık ... hakkında “2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından açılan kamu davasında; sanığın ilgi ve irtibatı tespit edilen 24.11.2008 ve 06.11.2008 tarihli faturaların herhangi bir vergisel işlemde kullanılmadığının anlaşılması karşısında, eylemin 5237 sayılı TCK'nin 207/1. maddesinde tanımlanan özel belgede sahtecilik suçu kapsamında kalacağı, ancak belge aslının ele geçirilemediği dikkate alındığında bu suçun da unsurları itibarıyla oluşmayacağı gözetilmeden, sanığın suça konu diğer faturaları sahte olarak düzenlediği veya düzenlenmesine iştirak ettiğine dair delillerin nelerden ibaret olduğu karar yerinde gösterilip tartışılmadan, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde mahkûmiyet hükümleri kurulması,

3.Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02.10.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2705, Karar No: 2018/7847, Tarih: 25.10.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/2705 E.  ,  2018/7847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

A)Davacı İstemi:

Dava, davacı kız çocuğunun davalı Kurum'a (yersiz ödendiği iddia edilen ve geri ödenmesi talep edilen) ölüm aylığıyla ilgili borcunun olmadığının tespiti ile bu yönde tesis edilen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile 5510 sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasanın 46 ve 5434 sayılı Yasanın 94. maddeleri uyarınca aynı anda iki ayrı aylık almanın mümkün olmadığını, resen gözetilecek sebeplerle kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği özet olarak belirtilerek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince “davacının babasının vefat ettiği 11.11.1996 ve eşinin vefat ettiği 30.12.2001 tarihinde yürürlükte bulunan 1479 sayılı Kanun'un 45/2-(c) bendine göre yapılan değerlendirmeye göre "davacının eşinden almakta olduğu 5434 sayılı Kanun kapsamındaki dul aylığının geçimini sağlamaya yetecek miktarda olduğu" ve bu nedenle ölüm aylığına hak kazanamadığı gibi, davacıya eşinden bağlanan ölüm aylığının babasından bağlanan aylıktan daha fazla olduğu ve böylece 4956 sayılı Kanun ile değişik 1479 sayılı Kanun'un 45/2-(c) ve 5510 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin 1/a-5 numaralı bendine göre davacının 5434 sayılı Kanun kapsamında dul aylığı yanında 1479 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığına hak kazanmasının mümkün bulunmadığı, Kurumun aylığın kesilmesi ve borç tahakkukuna dair işleminin yerinde olduğu” gerekçesine dayanılarak, sonuç olarak;

“Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca KABULÜ ile ... 25.İş Mahkemesinin 14/12/2016 gün ve 2016/781 Esas, 2016/483 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, davanın reddine” şeklinde karar verilmiştir.

F)Temyiz:

Davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile “davalının istinaf dilekçesi HMK 355/1 maddesi gözetilmeden, belirtilen sebeplerin dışına çıkılarak incelendiği, davacının ölüm aylığına bağlanması için Kurum'a başvuruda bulunduğu 29/11/2007 tarihinde yürürlükte olan 4956 sayılı Kanun ile değişik 1497 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiği, 4956 sayılı Kanunla değişik 1479 sayılı Kanun'un 46.maddesinde ölüm aylığının kesilme nedenleri tahdidi olarak sayıldığı, 1497 sayılı Kanun 46. maddesinin 2.fıkrasının hem eş hem de baba ( her ikisi de ) 1479 sayılı Kanun kapsamında ise uygulama alanı bulacağı, davacının ise 5434 sayılı Kanun kapsamında dul aylığı almakta olduğu, bu nedenle bu kapsama dahil edilemeyeceği özet olarak belirtilmek suretiyle kurulan Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Uyuşmazlık, davacının eşinin ölümü nedeniyle 5434 sayılı Yasa uyarınca aldığı ölüm aylığı yanında, 1479 sayılı Yasa'ya tabi olan anne veya babasının ölümü nedeniyle ayrıca ölüm aylığı alıp alamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan yasal mevzuat aşağıda özetlendiği şekildedir;

1-01.10.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde " geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak kaydı ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmü yer almaktadır.

2-04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı KHK ile 1479 sayılı Yasa'nın 45/c maddesinde değişiklik yapılarak " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir. Aynı KHK ile 46/2 maddesi değiştirilerek, " Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir” hükmü getirilmiştir.

3-04.10.2000 tarihli KHK Anayasa Mahkemesi'nin 26.10.2000 gün ve 61/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

4-4956 sayılı Yasa, 08.08.2001 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş ve bu kez 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesi "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 46/2 maddesine, "Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir." hükmü getirilmiştir.

Kurumun bu yasal değişiklikler sırasında kız çocukları bakımından uygulamasına gelince; davalı Kurum, 4956 sayılı Yasa ile 08.08.2003 tarihinde yapılan değişiklikten sonra, 45/2. madde hükmünde yer alan " bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine " aylık bağlanır" hükmünü dikkate alarak, 08.08. 2003 tarihinden sonra hak sahipleri yararına getirilen yasal düzenleme uyarınca bu tarihten önce ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına da ölüm aylığı bağlamıştır.Kurum, farklı sigortalılık kanunlarına göre bağlanan aylıklar söz konusu olduğundan 1479 sayılı Yasa'nın 46/2 maddesini hiçbir zaman uygulamamıştır. Zira, 1479 Yasa'nın 46/2. maddesi aynı yasa kapsamında hem ana veya baba ile kocadan hak edilen aylıklardan fazla olanın bağlanacağını ifade etmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu 2011/58 sayılı Genelgesi'nin 90. sayfasında yer alan örnek:3 te, "5434 sayılı Yasa'ya göre eşten ve 1479 sayılı Yasa'ya göre babadan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesinden aynı anda ölüm aylığı alınabileceğini, Aynı Genelge'nin 99. sayfasında, "eşten 506, anneden 5434 sayılı Yasa, ve babadan 1479 sayılı Yasalar kapsamında her üç aylığın tam olarak bağlanabileceğini örnek göstermiştir.

Davalı Kurum, yeni bir yasal düzenleme olmadığı halde 2013/ 26 sayılı Genelgesiyle farklı uygulamaya başlamış, 1479 sayılı Yasa ile ilgili olarak, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemleri içerisinde ölen sigortalılar yönünden, sigortalının geçimini sağlayacak bir geliri bulunmama koşulu varsa aylık bağlanacağını kabul etmiştir. Genelge, 04.10.2000-07.08.2001 ve 08.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen sigortalılar bakımından da, "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağını düzenlemiştir.

Davalı Kurum, 04.10.2000-01.08.2001 ve 07.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına aylık bağlamış ve daha önce bağlanan aylıklara, ölen eşlerinden dolayı 5434 sayılı Yasa veya 506 sayılı Yasa'dan bağlanan ölüm aylığının engel olmadığını kabul etmiştir. Kız çocuklarına dönemlerde ölen ana veya babalarından dolayı 1479 sayılı Yasa kapsamında bağlanan aylıklar için iptal işlemi yapılmamıştır.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Son olarak, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" ile, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemlerinde ölenlerin kız çocuklarına gelir testi yapılmadan, kendi sigortalılıkları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan gelir ve aylık almamaları halinde ölüm aylıklarının bağlanmasına Yönetim Kurulunca karar verildiğini bildirmiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları Yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2017 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.