muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2684, Karar No: 2012/4933, Tarih: 26.03.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/2684 E.  ,  2012/4933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 07/02/2007 gününde verilen dilekçe ile basın yoluya kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/12/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, yerel gazete olan ... Gazetesi'nin 12-13-14-15 Eylül 2006 tarihli sayılarında "Yalanlarla Yürümez " Başlığıyla hakkında bir dizi haber yapıldığını bu haberlerin kendisinin sahibi olduğu Görünüm Gazetesi'nde yayımlanan "Misyon ve İşbirliği Üzerine Denemeler" adlı yazıya cevap olarak yazıldığını, gerçek dışı ifadelerle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu iddia ederek, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını talep etmiştir.

Davalı ise; haberin gündeme ait durum değerlendirmesi mahiyetinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının kişilik haklarının hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğradığı gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davalının, davacının yerel "Görünüm" gazetesinde yazdığı iddia edilen bir kısım yayına cevap niteliğinde bir dizi yazıyı kaleme aldığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu yayınlarda bahsedilen ve davacının gazetesinde yayınlandığı iddia edilen yayınların getirilmesi, "Görünüm Gazetesinin" sahibinin davacı olup olmadığının incelenmesi gerekir iken, bu şekilde bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulması gerekmiştir

Öte yandan, HUMK'nun 275. maddesi uyarınca “mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez”.

Somut olay, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenebilir niteliktedir. O nedenle, bilirkişi düşüncesine başvurulması maddeye açık aykırılık oluşturur. Karar bu nedenle de bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA. Bozma nedenine göre diğer temyiz sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 26/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19758, Karar No: 2022/17540, Tarih: 22.12.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/19758 E.  ,  2022/17540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davacı vekili başvurusu üzerine yapılan itiraz incelemesinde İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, 21.11.2019 tarihinde davalı ... şirketine trafik (...) sigorta poliçesi ile sigortalı aracın yaya konumundaki davacıya çarpması ile meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 800,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 4.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş; 04.01.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 104.962,00 TL’ye yükseltmişir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; talebin kısmen kabulü ile 75.092,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebinin usulden reddine karar verilmiş; karara, davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince; itirazın reddine karar verilmiş; itirazın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-) Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, tazminat hesabına yönelik olarak alınan aktüer raporunda davacının bakiye ömrünün tespitinde PMF-1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre ve TRH 2010 Tablosu ve teknik faiz olarak %1.8 oranına göre seçenekli hesap yapılmış, Uyuşmazlık Hakem Heyetince anılan aktüer raporundaki TRH 2010 Tablosu ve teknik faiz olarak %1.8 oranına göre yapılan hesap seçeneği karara esas alınmıştır. Davacı vekilinin itirazı üzerine de İtiraz Hakem Heyetince; anılan aktüer raporundaki davacının bakiye ömrünün tespitinde TRH 2010 Tablosu ve teknik faiz olarak %1.8 uygulanan hesap seçeneği benimsenmiş, anılan rapor karara esas alınarak davacı itirazı reddedilmiştir.

Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde öncelikle PMF 1931 Tablosu'nun kullanılması gerektiğine ilişkin itiraz ve kabulü nedeniyle, tazminat hesabında PMF 1931 Tablosu'nun (TRH 2010 Tablosu'ndan daha kısa ömür süresi belirlediği ve davalı lehine olduğundan) kullanılması gerekli görülmüştür.

Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nın 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir ki, esas alınan aktüer raporu bu yönüyle de yeterli değildir.

Açıklanan tüm hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için PMF 1931 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ömür süresi belirlediği halde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde öncelikle PMF 1931 Tablosu'nun kullanılması gerektiğine ilişkin itiraz ve kabulü nedeniyle ), %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak yapılan tazminat hesabına göre karar verilmesi gerekirken İtiraz Hakem Heyetince davacı tarafın itirazı reddedilerek TRH 2010 Tablosu ve 1.8 teknik faiz kullanılarak yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 22.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12129, Karar No: 2022/6929, Tarih: 19.04.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/12129 E.  ,  2022/6929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce verilen istinaf başvurusunun esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/122 Esas – 2018/522 Karar sayılı ilamının incelenmesinde,

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen tarımsal niteliği korunacak alan, kısmen demiryolu alanında kalan dava konusu taşınmazın Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/849 E. - 2013/21 K. sayılı kararı ile 2.643,66 m²'lik kısmının acele kamulaştırılmasına karar verildiği, eldeki kamulaştırmasız el koyma nedeni ile tazminata konu dava dosyasında düzenlenen 23.06.2017 tarihli fen bilirkişi raporunda ise; dava konusu taşınmaza herhangi bir el atma olmadığı belirtildiği halde, hükme esas alınan 15.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verilen bölümün bedelinin ve bu bölümden arta kalan bölümde değer kaybı hesaplandığı anlaşılmış olup, dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından fiilen el atılıp atılmadığı anlaşılamamıştır.

Bu itibarla; mahallinde yeniden keşif yapılarak, dava konusu taşınmaza fiili bir el atma olup olmadığı hususu tespit edilip, el atma olmadığının anlaşılması halinde davanın reddine, aksi takdirde ise işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/122 Esas – 2018/522 Karar sayılı hükmünün açıklanan nedenlerle HMK'nın 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davalı idareden ve talep eden ...'tan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 19/04/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3924, Karar No: 2019/12413, Tarih: 16.10.2019

**8. Ceza Dairesi         2019/3924 E.  ,  2019/12413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan sanık ... hakkında 14.01.2014 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar kaldırılarak hükmün açıklanmasına ve 5237 sayılı TCK.nın 234/1. madde ve fıkrası uyarınca mahkumiyetine dair; İSTANBUL (Kapatılan) Anadolu 12. Sulh Ceza Mahkemesinin 14.01.2014 gün ve 2009/1067 esas, 2014/34 karar sayılı hükmünün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık ve müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Ümraniye 1. Aile Mahkemesi’nin 2008/100 D.İş sayılı 22.12.2008 tarihli kararı ile 4320 sayılı yasa gereğince “ ...’ın kusurlu olması sebebiyle 2 ay süre ile davalı ... ile müşterek çocukların ikamet ettikleri eve girmemesine ve müşterek çocukların tedbiren davalı anne yanında bırakılmalarına” karar verildiği, aynı mahkemenin sanığın davacı olduğu velayet davasında 23.12.2008 tarihli ara kararı ile “... bu ikametgahta davalı ve çocuğun kalmasına, şayet davalı adreste oturmak istemez ise aynı dairede davacı ve küçük Muhammed Canpolat’ın kalmasına ve çocuğun okulu ile irtibatının sağlanmasına karar verildiği”, dosya kapsamı itibariyle verilen bu son karar ile belirtilen adreste sanık ...’in kalmakta olduğunun anlaşıldığı, katılan ...’in söz konusu mahkeme kararında geçen adreste kalmadığının tespit edildiği, bu haliyle ortak çocuk mağdur ... ’in sanık tarafından katılana teslim edilmemesinde suç kastıyla hareket ettiğinin söylenemeyeceği anlaşılmakla atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde yetersiz ve hatalı gerekçelendirme ile sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık ve müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5500, Karar No: 2007/5054, Tarih: 16.03.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/5500 E.  ,  2007/5054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 7. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 07/11/2006

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 16.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19190, Karar No: 2014/26480, Tarih: 08.12.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/19190 E.  ,  2014/26480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2014

NUMARASI : 2013/400-2014/273

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, kesilen tüm aylıkların iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibarıyla yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56. maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, davacının ve boşandığı eşinin ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.