muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18528, Karar No: 2016/13038, Tarih: 21.11.2016

Ancak, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ... nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da ) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7201, Karar No: 2014/10489, Tarih: 04.11.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/7201 E.  ,  2014/10489 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/165968

MAHKEMESİ : Denizli Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/01/2011

NUMARASI : 2010/191 Esas, 2011/36 Karar

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hakaret eylemini birden fazla görevliye karşı zincirleme olarak ve alenen işleyen suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 125/4 ve 43. maddelerinin uygulanmaması karşı temyiz olmadığından bozma sebebi sayılmamış; yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

T.C. Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Kanunun 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesi gereğince, suça sürüklenen çocuk için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanın ücretinin, dosyadaki bilgilerden mali geliri bulunmadığı anlaşılan suça sürüklenen çocuktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu müdafii ücretlerinin de yargılama giderlerine dahil edilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından "CMK gereğince müdafii ve vekillerin görevlendirilmeleri ile yapılacak ödemelerin usul ve esaslarına ilişkin yönetmeliğin 5/4 maddesine göre hazırlık soruşturması sırasında yapılan 146,00 TL, kovuşturma aşamasında yapılan 254,00 TL vekalet ücreti giderine” ilişkin bölümün çıkarılması ve yerine "yargılama gideri olan 15TL'nin CMK'nın 324/4. maddesine 6352 sayılı Kanunun 100. maddesi ile eklenen cümlede öngörülen miktarın altında olması nedeniyle devlet Hazinesine yüklenmesine" ibaresi eklenmek suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1172, Karar No: 2012/3604, Tarih: 29.03.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/1172 E.  ,  2012/3604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: GÖLBAŞI(ANKARA) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/04/2011

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, .. ada .. parsel sayılı taşınmazda mevcut binanın alt katının davalıya kiraya verildiğini, davalının kiraya verilmeyen en üst katta ve ikinci kat balkonuna yaptırdığı reklam panolarının birinci kat balkonunu kapattığını, ayrıca Sağlık Ocağı tarafına bakan kısma da tabela astırdığını, binanın arka tarafındaki duvarın sıvalarının döküldüğünü ve yağmur suyu borularının kırıldığını, bu nedenlerden dolayı binada görüntü kirliliği oluştuğunu; yine davalı tarafça 2. kata çıkış merdivenlerinin bulunduğu kapının önüne meyve kasaları ve malzemeler dizerek üst kata çıkışa engel olunduğunu, davalının haksız eylemleri neticesi 2. katın kiraya verilemediğini ve ekonomik açıdan büyük kayba uğranıldığını ileri sürerek; elatmanın önlenmesi ve tazminat isteklerinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, elatmanın önlenmesi ve tazminat isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu .. ada . parsel sayılı taşınmazın kayden davacı B.. Y.’a ait olduğu, taşınmazın zemin katının tamamı ile bodrum katın yarısının davacı tarafça 1.2.2001 başlangıç tarihli kira akdi ve 09.04.2004 tarihli protokol ile davalı tarafa kiraya verildiği; davacı tarafın kiralanan yer dışındaki alanlar bakımından eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemece yapılan uygulama sonucu fen bilirkişiler tarafından düzenlenen 06.08.2009 tarihli rapor ve krokilerde A harfi ile gösterilen binanın güney cephesi ile kırmızı kalemle boyalı C harfiyle gösterilen ön cephesindeki tabelaların kira akdi kapsamı dışında kalan 2. kata taştığı belirlenmek suretiyle bu taşkın bölümlere yönelik elatmanın önlenmesine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Davalının öteki temyiz itirazlarına gelince;

Davacı, elatmanın önlenmesi yanında dava dilekçesi içeriğine göre taşınmazının 2. katını kiraya verememesi ve davalının eylemleri nedeniyle zarar gördüğünden bahisle tazminat istemiş olup, ecrimisil talebinde bulunmamıştır.

Öte yandan; bilirkişiler binanın yan tarafı ile arka kısmının sıvasının döküldüğünü ve yağmur sularının tahliyesine yarayan çatı borularının kırılmış olduğunu bildirmişlerse de, bunların davalının eylemerinden kaynaklandığı kanıtlanmış değildir.

Diğer taraftan; fen bilirkişilerin krokisinde E harfi ile gösterilen bölümdeki tabela taşkınlığının davalı tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği de kesin bir biçimde açıklığa kavuşturulmamıştır.

Öte yandan; bilirkişiler binanın yan tarafı ile arka kısmının sıvasının döküldüğünü ve yağmur sularının tahliyesine yarayan çatı borularının kırılmış olduğunu bildirmişlerse de, bunların davalının eylemerinden kaynaklandığı kanıtlanmış değildir.

Diğer taraftan; fen bilirkişilerin krokisinde E harfi ile gösterilen bölümdeki tabela taşkınlığının davalı tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği de kesin bir biçimde açıklığa kavuşturulmamıştır.

Hal böyle olunca; ecrimisille ilgili bir dava bulunmadığı halde ecrimisile hükmedilmesi doğru olmadığı gibi, davalının eylemlerinden kaynaklandığı kanıtlanamamasına rağmen tazminat isteğinin kabul kapsamına alınması ve fen bilirkişilerin krokisinde E harfi ile gösterilen alandaki taşkınlığın kimin tarafından yapıldığı araştırılmaksızın noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davalının bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.3.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/24712, Karar No: 2018/21041, Tarih: 20.11.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/24712 E.  ,  2018/21041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkette faturalama ve özel sigorta işlemleri vezne kabul elemanı olarak çalıştığını, davalının davacının görev tanımını ayakta hasta danışmanlığı olarak değiştirdiğini, davacının bu durumu alt iş olması sebebi ile kabul etmediğini yazılı olarak bildirdiğini, bunun üzerine alt işverenin görevini tekrar değiştirdiğini, davacıyı işten çıkarmayı amaçlayan işverenin, aynı gün davacıya Emar kabul kayıt elemanı yaptığını, davacının yazılı olarak bu işi kabul etmediğini bildirmesi üzerine iş akdinin haksız yere fesih edildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, resmi bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Hastanesi Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. vekili; husumet itirazında bulunduklarını, davacının dava dışı işveren şirket tarafından hasta danışmanı olarak işe alındığını ve sonrasında da davalı Saftem Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.nde de aynı pozisyonda çalıştığını, davalının davacıyı hasta danışmanı olarak görevlendirdiğini ancak davacının bu görevi kabul etmediğini, görevinin Emar kabul elemanı olarak değiştirildiğini ancak davacının çalışması gerektiğinin hatırlatılmasına rağmen bu görevi de kabul etmediğini, iş akdinin haklı nedenle fesih edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının aralarında imzaladıkları iş sözleşmesinin 2.maddesine göre işveren tarafından Tekirdağ sınırları içindeki değişik işyerlerinde gösterilen yerlerde çalışmayı kabul ettiğini, öngörülen lüzum üzerine davacının idari işler servisinde geçici hasta danışmanı olarak görevlendirildiğini, ancak davacının aynı tarihli yazı ile aynı işinde çalışmaya devam etmek istediğini bildirdiğini, sözleşmeye aykırı olarak geçici görevlendirmeyi kabul etmeyen davacının iş akdinin haklı sebeple fesih edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş koşullarındaki değişikliğe yazılı olarak muvafakat etmesinin gerektiği ancak davacının iş koşullarındaki bu değişikliğe muvafakatının bulunmadığı, davalı işverenin iş akdinin feshinde haklı nedene dayanmadığı, fazla mesai yaptığı ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı tanık beyanları ile ispatlandığı, yıllık izin alacağının da olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil çalışması yaptığı karşılığının ödenmediğini iddia ederek dava açmış, iddiasını ispat bakımından 4 tanık bildirmiştir. Mahkemece bu tanıklardan sadece ikisi dinlenmiş olup her iki tanığında aynı davalıya karşı benzer iddialar ile açılmış davası bulunmaktadır. Bu sebeple bu tanıkların beyanlarına son derece ihtiyatla yaklaşılmalı ve sadece bu beyanlar ispat için yeterli kabul edilmemelidir.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tarafından gösterilen diğer iki tanık dinlendikten sonra ortaya çıkacak duruma göre fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil iddiasının usulüne uygun olarak ispatlanıp ispatlanmadığı yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Eksik araştırma ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, nispi temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3979, Karar No: 2013/24678, Tarih: 06.11.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/3979 E.  ,  2013/24678 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/1, 51/1-3. maddeleri gereğince mahkumiyet.

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın elektrik teknisyeni olarak çalıştığı işyerinde bulunan eski demirlerin, hakkında şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen ve hurdacılık yapan ... isimli kişi tarafından satın alındığı, ...'in demirlerin oksijen tüpüyle kesilmesi konusunda gündelikçi işçi olan katılan ... ile anlaştığı, olay günü katılanın söz konusu işyerinde oksijen tüpü ile kullanılmayan demirleri koruyucu gözlüğü olmadığı halde kesmeye başladığı, duvara monteli bir demir merdiveni kesmekte iken arkasından geçen elektrik kablosunu fark ettiği ve sanık elektrik teknisyeni ...'dan elektriği kesmesini istediği, ancak sanıktan elektriğin kesildiğinin teyidini almadan katılanın arkasından kablo geçen demir merdiveni kesmeye devam ettiği, oksijen tüpünün ısısından elektrik kablosunun izolesinin eridiği ve açığa çıkan bakır iletkenler arasında elektriğin kesilmemiş olması nedeni ile kısa devre arkının meydana geldiği, patlama nedeniyle çıkan ark ışınlarından katılanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte gözlerinden yaralandığı, tüm dosya kapsamından oksijen tüpü ile demir kesiminin yapıldığını, demire yakın yerden elektrik kablosu geçtiğini ve bunun yaratacağı tehlikeyi bilen, ancak kablonun yerini değiştirmeyen veya kablonun elektiriğini kesmeyen elektrik teknisyeni sanığın, olayın meydana gelmesinde asli kusurlu davranışlarının katkısının olduğu, böylece hükme esas alınan 08.08.2011 tarihli bilirkişi heyeti raporunun dosya kapsamı ile kusur durumuna uygun bulunduğu anlaşıldığından, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin kusur kabulü ile ceza uygulamasına yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 06.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4168, Karar No: 2018/9686, Tarih: 21.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/4168 E.  ,  2018/9686 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Dava, davacı tarafından 5510 sayılı Kanun m. 56 kapsamında boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşama nedeniyle kesilen ölüm aylığının bağlanması ve aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ......Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

......10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, muvazaalı boşanma nedeniyle kesilen ölüm aylığının bağlanması ve aylığın kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptalini istemiştir.

II-CEVAP

...... vekili, aleyhe hususları kabul etmeyerek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, tahsis talep tarihi itibarı ile davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı ve yetim aylığı bağlanması şartlarını taşıdığı ve yetim aylığı bağlama talebinin davalı kurum tarafından reddedilmesinin yerinde olmadığı gerektiği sonucuna varılarak davanın kabulü ile kurum işleminin iptaline karar vermiştir.

B-BAM KARARI

..... ilk derece mahkemesi kararını usul ve esas açısından yasaya uygun bularak istinaf isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı ...... maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.