muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1191, Karar No: 2024/1615, Tarih: 28.02.2024

II. CEVAP

Davalı, savunma getirmemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemece; 4721 sayılı TMK’nın 2 nci maddesine göre herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu, davalının hukuken geçerli kira sözleşmesine istinaden dava konusu yeri kullandığı, Eğirdir Belediye Başkanlığı ile Hazine arasında derdest olan Isparta İdare Mahkemesinin 2015/461 Esas sayılı dosyasının konusunun eldeki dava dosyasından farklı olduğu, dava konusu alanın malikinin kim olduğu hususun muğlak olduğu, davalının kira sözleşmesi ile dava konusu yerin dolaysız feri zilyedi bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 25.02.2020 tarihli ve 2016/10825 Esas, 2020/1791 Karar sayılı kararı ile; Eğirdir Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu alanların Belediyeye devri için talepte bulunulduğu, talebin reddi nedeniyle ret işleminin iptali için Isparta İdare Mahkemesinin 2015/461 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, 6100 sayılı HMK'nın 165 inci maddesi gereğince, İdare Mahkemesi tarafından verilecek hükmün eldeki davada verilecek kararı etkileyeceği anlaşıldığından Isparta İdare Mahkemesinin 2015/461 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesi, anılan davanın kesin olarak karara bağlanmasından sonra toplanan ve/veya toplanacak bütün deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 01.02.2022 tarihli ve 2020/274 Esas, 2022/44 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, Isparta İdare Mahkemesinin 2015/461 Esas, 2016/553 Karar sayılı kararı ile belediye tarafından devri talep edilen 512.000 metrekare yüz ölçümlü dolgu alanında Kıyı Kanunu'na ve imar mevzuatına aykırı yapıların ve kullanımların bulunduğu, bazı kısımları hariç olmak üzere Eğirdir Gölünden kazanılan dolgu alanlarına ait dolgu izinlerinin alınmadığı, belediyenin devir talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verildiği, kararın 22.09.2016 tarihinde kesinleştiği, Eğirdir Belediyesince gölden doldurulmak suretiyle kazanılan alanlarda alınması gereken izinlerin alınmadığı, Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı yapı, tesis ve kullanımlar mevcut olduğu, söz konusu alanların belediyenin tasarrufuna bırakılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hatalı, usul ve yasaya aykırı olduğunu, belediyeye kira, Milli Emlak'a ecrimisil ödendiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki eklentilerin sökülmesinin mümkün olmadığını, Devletin kurumları arasında çekişme bulunduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaza el atmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3621 Sayılı Kıyı Kanunu’nun 7 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2 nci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 1.617,23 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2019/8600, Karar No: 2019/11022, Tarih: 25.11.2019

**5. Ceza Dairesi         2019/8600 E.  ,  2019/11022 K.**

**"İçtihat Metni"**

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa muhalefet suçundan meçhul şüpheli hakkında yapılan soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla evrakın Niğde Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 31/01/2019 tarihli ve 2018/115338 soruşturma, 2019/1605 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Bor Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Niğde Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/02/2019 tarihli ve 2019/1422 soruşturma, 2019/149 sayılı yetkisizlik kararı üzerine, Bor Cumhuriyet Başsavcılığınca 06/03/2019 tarihli ve 2019/629 soruşturma ve 2019/79 sayılı yetkisizlik kararıyla dosyanın Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi nedeniyle, yetki konusunun çözümü için dosyanın gönderildiği Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair 09/04/2019 tarihli ve 2019/444 değişik iş sayılı kararını müteakip, Niğde Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/02/2019 tarihli yetkisizlik kararı sonrası dosyanın Niğde Cumhuriyet Başsavcılığına en yakın Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi gerekirken yeniden verilen yetkisizlik kararı ile dosyanın merci Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği anlaşıldığından gereğinin takdiri için gönderilen Niğde 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen Bor Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair 18/07/2019 tarihli ve 2019/430 Değişik iş sayılı Kararının;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 161/7. maddesinde yer alan "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda ilk yetkisizlik kararının Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve dosyanın Niğde Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, ancak Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının da kendisini yetkisiz görerek dosyayı 15/02/2019 tarihli yetkisizlik kararı ile Bor Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği anlaşılmakla, bu ikinci yetkisizlik kararından hemen sonra dosyanın Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu Niğde Ağır Ceza Mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi olan Aksaray Ağır Ceza Mahkemesine gönderilerek yetkili savcılığın belirlenmesi gerektiği cihetle, Niğde Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/02/2019 tarihli yetkisizlik kararından sonra verilen yetkisizlik kararının hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğu gözetilerek yetki uyuşmazlığı hakkında karar verme yetkisinin Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu Niğde Ağır Ceza Mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi olan Aksaray Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu ve Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/04/2019 tarihli ve 2019/444 değişik iş sayılı kararı ile de yetkili savcılığın belirlenmesine karar verildiği anlaşıldığından sonucu bakımından merci kararının isabetli olduğu ancak anılan merci kararını müteakip Niğde Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/02/2019 tarihli yetkisizlik kararı sonrası dosyanın Niğde Cumhuriyet Başsavcılığına en yakın Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi gerekirken yeniden verilen yetkisizlik kararı ile dosyanın merci Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği anlaşıldığından gereğinin takdiri için dosyanın gönderildiği Niğde 2. Ağır Ceza Mahkemesince yetkili savcılığın belirlenmesi konusunda karar mercinin ikinci yetkisizlik kararını veren Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu Niğde Ağır Ceza Mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi olan Aksaray Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde uyuşmazlığın esastan incelenerek karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 01/11/2019 gün ve 94660652-105-51-13871-2019-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile birlikte gönderilmekle gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Niğde 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 18/07/2019 tarihli ve 2019/430 Değişik iş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin mercince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 25/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2970, Karar No: 2012/9358, Tarih: 17.04.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/2970 E.  ,  2012/9358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hırsızlık suçundan sanıklar ... ve ...hakkında Havran Asliye Ceza Mahkemesince verilen 20.05.2003 tarih ve 2002/79-2003/68 sayılı mahkumiyet hükmünün sanık ...tarafından süresinde temyizi üzerine, hükmün Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 29.12.2005 tarih ve 2004/22417-2005/19759 sayılı ilamı ile, sanığın aşamalarda değişmeyen savunması ve dosya kapsamına göre; mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek beraat kararı yerine mahkumiyet hüküm kurulması nedeniyle bozulmasına, bozmadan 1412 sayılı CMUK'nın 325. maddesi gereğince temyiz istemi reddedilen ve suçu birlikte işledikleri iddia edilen sanık ...’ın yararlandırılmasına karar verilmiştir. Bu itibarla, mahkeme sanık ... hakkında da yargılama yapıp yeniden hüküm kurmak durumundadır. 15.06.2006 tarihli hükmün ...hakkında kurulmuş olup, sanık ... hakkındaki önceki mahkumiyet hükmü kesinleşmiş olmakla yeniden karar ittihazına yer olmadığına ve infazı için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine şeklindeki karar, 5271 sayılı CMK'nın 223 ve 232. maddelerine uygun şekilde kurulmuş hüküm niteliği taşımadığından, usulünce verilmiş ve kesinleşmiş bir hüküm bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, sanık ... hakkında usulünce kesinleşmiş hüküm olmadığından 06.02.2007 tarihli talep üzerine duruşma açılıp yapılan yargılama sonunda kurulan 24.05.2007 tarihli hüküm yok hükmündedir.

Bu nedenlerle, ... hakkında Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 29.12.2005 tarihli bozma ilamı doğrultusunda yargılama yapılıp hüküm verilmesi için, yeniden kurulan 24.05.2007 tarihli 26-17 sayılı hükme yönelik, sanık ...’ın konusu bulunmayan temyiz itirazının 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE, gereğinin taktiri yönünden, mahkemesine gönderilmesi için dosyanın incelenmeden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 17.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/920, Karar No: 2018/9661, Tarih: 01.10.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/920 E.  ,  2018/9661 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331/1 maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 01/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/871, Karar No: 2008/10627, Tarih: 06.10.2008

**9. Ceza Dairesi         2008/871 E.  ,  2008/10627 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza

Karar Tarihi :

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

6.2.2006 olan karar tarihinin gerekçeli karar başlığına 27.2.2006 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.

1- ... hakkındaki hükme yönelik temyizde;

Suçun birden fazla kişi tarafından işlendiği kabul edildiği halde sanık ... hakkında tayin edilen cezanın 5237 sayılı TCK.nun 265/3 maddesi uyarınca artırılması gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair itirazlarının reddine, ancak;

Suç tarihine göre sanığın adli sicil kaydında yer alan erteli ilam hakkında 5237 sayılı TCK.nun 51/7 maddesi uyarınca işlem yapılması için yazı yazılmasına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi, Kanuna aykırı olup hükmün bu nedenle BOZULMASINA, bu cihetin yeniden duruşma yapılmaksızın CMUK.nun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümden "kararın kesinleşmesini müteakip sanık ...'in sabıka kaydında yazılı Adana 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.10.1989 gün ve 1989/585-1014-1302 E.K. sayılı ertelenmiş ilam hakkında TCK.nun 51/7 maddesi uyarınca yasa gereğinin takdiri ve ifası için bu mahkemeye yazı yazılmasına" ibarelerinin çıkartılması suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

2- Sanıklar ... ve ... hakkındaki temyize gelince;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 11.3.2008 tarih, 2008/7-14 esas, 2008/50 sayılı kararı ile; 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesinde değişiklik yapan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesinin amaç, kapsam ve gerekçesi de nazara alındığında, hükümden sonra yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 562.maddesiyle değişik CMK.nun 231.maddesindeki “hükmün açıklanmasının geri bırakılması”na ilişkin düzenleme karşısında suçların niteliği, hükmolunan cezaların tür ve miktarı gözetilip dosyada bulunan adli sicil kaydı da değerlendirilerek sanıkların hukuki durumunun yeniden tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 6.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4091, Karar No: 2018/13098, Tarih: 16.10.2018

**18. Ceza Dairesi         2018/4091 E.  ,  2018/13098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

1-) Toprak Kirliliği

2872 sayılı Kanunun ek 1/a maddesi “Toprağın korunmasına ve kirliliğinin önlenmesine, giderilmesine ilişkin usûl ve esaslar ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmünü içermektedir. Aynı Kanun’un 20. maddesinin (j) bendine göre Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara veya standartlara aykırı olarak veya gerekli önlemleri almadan atıkları toprağa vermek yaptırım gerektiren bir eylem olarak tanımlanmıştır.