muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6535, Karar No: 2015/30832, Tarih: 04.11.2015

Suçun oluşması için, sahibinin rızası olmadan girilen yada rızayla girildikten sonra istendiği halde dışarı çıkılmayan bir konut veya eklentisi olmalıdır. Konut, (mesken) bir kimsenin geçici de olsa oturmak için sığındığı her nevi yer olarak tanımlanabilir. Medeni kanunun 19 uncu maddesinde tanımlanan her ikametgah TCK. anlamında bir konuttur Kişinin ihtiyaçlarından bir veya bir kısmının yerine getirildiği yani yaşamsal faaliyetlerini geçirdikleri yer konuttur. Konutun bir bina olması şart değildir. Konut eklentisi (müştemilat) ;konuta bitişik yada onun yakınında olan, konut veya benzerî yapıların kullanılış amaçlarından herhangi birini tamamlayan diğer yapılar veya yerlerdir. Balkon, koridor, sahanlık, etrafı çitle çevrili avlu,eve ait etrafı duvarla çevrili bahçe, buna örnek gösterilebilir. Diğer bir anlatımla, girilmesi konutta oturanların huzur ve güvenliğini bozabilecek konuta bağlı veya pek yakın ek yapılar veya yerlerdir. Avlu, ahır, bahçe, taraça, samanlık, odunluk,kömürlük,balkon gibi yerler eklentidir. Konut veya eklentiyi dış dünyadan ayırıcı belirtiler,o yer sahibinin yaşama biçimi,mevcut olanakları,sosyal ve ekonomik durumu ile kültürel ve yöresel özelliklere, gelenek ve göreneklere göre farklılıklar gösterebilir. Bu husus,olaysal olarak değerlendirilmeli,tayin ve takdir edilmelidir.

Apartman giriş kapısından sonraki koridorların, merdiven ve merdiven boşluklarının, daire giriş kapısı ön kısımlarının, sahanlıkların apartmanda oturanlara ait ortak “eklenti” olduğunun kabulü gerekir. Apartman dış kapısının açık kalması, bu kısımların eklenti olma niteliğini etkilemeyeceği gibi eklenti sayılmamasına da neden olmaz. Dış kapının konması; bu yerlerin dış alemle ilgisinin kesildiğine ve yasa dışı bir amaçla içeri girilmesine izin verilmediğine ilişkin iradenin bir göstergesidir. Merdivenler ve sahanlık, konuta giriş çıkış için zaruri, konutun kullanış amacını tamamlayan ve sağlayan, konuta bağlı yerlerdendir. Her isteyenin bu yerlere girmesi ve yararlanması olanaksızdır. Sahanlık ve merdiven olmadan konut olamayacağı gibi, konut olmadan da merdiven ve sahanlık olamaz. Bu itibarla konut ve apartman merdiveni birbirinden ayrılmaz birer parça ve merdivenler konutun,eklentileridir.

Rızaya aykırı olarak girme veya rıza ile girildikten sonra çıkması istenilmesine rağmen çıkmayan kişi bu eylemini, açık bir rızaya gerek olmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentilerinde işlemesi hâlinde Fail ikinci fıkraya göre cezalandırılacaktır.

Rızaya aykırı olarak girme veya rıza ile girildikten sonra çıkması istenilmesine rağmen çıkmayan kişi bu eylemini, açık bir rızaya gerek olmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentilerinde işlemesi hâlinde Fail ikinci fıkraya göre cezalandırılacaktır.

Girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri, Avukatlık bürosu, Doktor muayenehaneleri, Emlak bürosu,Mimar bürosu, vb. gibi izinle girilmesi gereken yerlerdir. Girilmesi mutat olan yerlere, süper marketler, mağazalar, dükkanlar, pasta salonları, kahvehane, restoran ve lokantalar, sinema, tiyatro, otel, bar, hastane,örnek gösterilebilir. Halka açık olduğu saatlerde bu gibi, yerlere giriş de suç oluşmaz. Ancak halka kapalı olan saatlerde buralara rıza haricinde girilmesi hâlinde bu fıkradaki suç oluşacaktır.

Suça sürüklenen çocuğun, yanında temyiz dışı arkadaşı ile birlikte yaz tatili olan suç tarihinde Mimar Sinan İlköğretim Okuluna gelerek, bir sınıfa ait pencere demir korkuluğunu kırdığı ve pencereyi açarak içeriye girdiği, okulun içerisinde bulunan kantin camını kırarak kantine girip kasa çekmecesinde bulunan 15 TL değerinde bozuk paraların tamamını aldığı ve kantinden ele geçirdiği beş adet bıçakla okul müdürünün kapısını zorladığı ancak açamadığı için okuldan ayrıldığı, bu suretle suça sürüklenen çocuğun kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan eşya hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda;

1- Suç tarihinde on beş- on sekiz yaş grubunda olan suça sürüklenen çocuk S.. K.. hakkında düzenlenen sosyal inceleme raporunda, suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olmadığı konusunda rapor tanzim edilmesi karşısında, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26/03/2013 tarihli, 2012/9-1468 esas, 2013/101 karar numaralı kararında da belirtildiği şekilde; fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış olan çocukların kural olarak kusur yeteneğine sahip oldukları, yani ceza sorumluluklarının bulunduğu kabul edilmekle birlikte, bu yaş grubundaki çocukların suçun anlam ve sonuçlarını kavrayamadıkları iddiasının, tam ve kısmi akıl hastalığına ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, 5237 sayılı TCK'nın sadece fiili işlediği tarihte 12 yaşını doldurmamış ve 12-15 yaş grubu içinde olup da işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmeyen çocuklar için, diğer bir anlatımla sadece ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için güvenlik tedbiri öngördüğü ve ceza sorumluluğu bulunan çocuklar hakkında indirilmiş cezaya hükmolunmasını kabul ettiği, ceza yerine veya ceza yanında güvenlik tedbiri uygulanmasını ise kabul etmediği anlaşılmakla, bu haliyle somut olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı konusunda Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastahanesi sağlık kurulundan ya da Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırmayla mahkumiyet kararı verilmesi,

2- Kabule göre de; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 11 ve 5237 sayılı TCK’nın 31. maddeleri uyarınca çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin; 12 yaşını doldurmamış çocuklar ile aynı maddenin ikinci fıkrasına göre işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan ya da davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemiş 12-15 yaş grubunda bulunan çocuklar hakkında uygulanması olanağının bulunduğu gözetilmeyerek, ceza sorumluluğu bulunduğu kabul edilen ve mahkumiyet kararı verilen suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 5/1-a maddesi uyarınca danışmanlık, eğitim ve bakım tedbirine hükmolunması,

3- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 106. maddesinin 4. fıkrasında, “Çocuklar hakkında hükmedilen; adli para cezası ile hapis cezasından çevrilen adli para cezasının ödenmemesi halinde, bu cezalar hapse çevrilmez. Bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır.” hükmünün öngörülmüş olması karşısında, ödenmeyen adli para cezasının hapse veya diğer tedbirlere çevrilmesinin olanaklı olmayıp, anılan maddenin 11. fıkrası uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'a göre tahsil edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, iş yeri dokunulmazlığını ihall suçundan kurulan hükümde, suça sürüklenen çocuk hakkındaki “ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına” denilerek hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürülenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 04/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15957, Karar No: 2015/30754, Tarih: 04.11.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/15957 E.  ,  2015/30754 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/58709

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ : Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/11/2011

NUMARASI : 2011/107 (E) ve 2011/381 (K)

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme imkanını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

Sanıklar Dr. M.. K.. ve Dr. S.. S.. ile P..... Eczanesinin sahibi ve işleticisi olan sanık Eczacı Z.. G..' nin fikir ve eylem birliği içinde hareket ettikleri, sanık doktorların çalıştıkları, Ö...... Tıp Merkezine şikayetçiler B.. Y.. ve Y.. A..'ın hiç gitmedikleri, sanık doktorlara muayene olup, reçete tanzim ettirmedikleri ve reçete muhteviyatı ilaçları P..... Eczanesinden almadıkları halde, sanık doktorlar tarafından şikayetçilerin Ö.... Tıp Merkezinde muayene olmuşlar gibi adlarına, reçete tanzim edildiği, bu şekilde tanzim edilen dava konusu reçetelerin daha sonra diğer sanığın işleticiliğini yaptığı P..... Eczanesine intikal ettirildiği, eczacı sanık Z.. G..'nin, bu reçete muhteviyatı ilaçları, şikayetçiler tarafından teslim alınmış gibi reçete arkalarına şikayetçilerin isimlerini yazdırıp, adlarına imzalar atılmasını temin ettikten sonra söz konusu reçeteleri Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edip, bedellerini tahsil ettiği iddia olunan olayda, tüm sanıkların üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmedikleri, reçetelerin sanık doktorlar tarafından düzenlendiği, ancak kendilerinin hastaları muayene ederken kimlik denetimini yapmadıkları, bunu kayıt sırasında başka görevliler tarafından yapıldığı diğer taraftan reçetede yazılı ilaç bedellerinin düşük miktarlarda oldukları, şikayetçi hastalarında çoğunlukla anılan eczaneden ilaç aldıkları, bazen ilaçların kendileri olmadan yakınları tarafından da alınıp, yakınlarının imzalarının eczanede alındığı gerekçeleriyle sanıkların atılı nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin sabit olmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 04.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/21096, Karar No: 2010/7040, Tarih: 15.04.2010

**3. Ceza Dairesi         2008/21096 E.  ,  2010/7040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların beraatlerine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Müdahil idarenin süre tutum dilekçesinde isimleri yazılı sanıklar Celal, Abdi ve ...'a yönelik temyiz taleplerine hasren yapılan incelemede;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

Davanın dayanağını oluşturan suç tutanağında; 29.9.2005 ... 019/44 sayılı suç tutanağına konu emval ile ilgili yapılan araştırmada, kaçak kesimlerin en yakınında ve civarında sanığın çalıştığının tesbit edilerek tutanak düzenlendiğinin; kesilen ağaçların sürütme yolu üzerinde olduğunun yazılı olmasına; mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen orman mühendisi bilirkişinin raporunda suça konu ağaçların damgasız olup 147 nolu bölmede kaldığının bildirilmesine; bir kısım sanıkların savunmalarında kesilen ağaçların tamamının Orman İdaresine teslim edildiğini beyan etmelerine; suç tutanağı eki tevziat tutanağında kesim için sanığa teslim edilen ağaçların kök numaralarının açıkça belirtilmemesine karşılık 147 nolu Bölme Teslim Tutanağı fotokopisinden kesilecek ağaçlara 01 no.dan 635 no.ya kadar dikili damgası yapılmış olduğunun anlaşılmasına göre; ek tutanak olarak düzenlendiği yazılı bulunan 29.9.2005 tarih 019/44 no.lu suç tutanağının dosyaya celbedilip kooperatiften sanığa hangi numaralar arası ağaçların kesim işi verildiğinin sorulup buna ilişkin belgenin getirilmesi; gelen belgeye göre gerekirse mahallinde yeniden keşif yapılıp suça konu ağaçların kesildiği yerin sanığa teslim edilen makta içinde kalıp kalmadığının tesbit edilmesi, Orman idaresinden suça konu bölmede üretim ve sürütme işlerinin hangi tarihte bitirildiğinin, sahanın orman idaresince ne zaman teslim alındığının sorulup bunlara ilişkin belgelerin dosyaya celbedilip suça konu ağaçların kesim tarihinin bu tarihten önce olup olmadığının belirlenmesinden sonra kesilen ağaçların miktarı itibariyle sahada çalışanların bilgisi

olmadan başka şahıslarca kesilmesinin mümkün olup olmadığının ve teslim edilen sahadaki damgalı ağaçlar dışında ağaç kesmenin suç olduğunun sanıkların bilmemelerinin olası olmadığının da değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, müdahil idarenin, sanıklar Celal, Abdi ve ...'a yönelik temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 15.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/33556, Karar No: 2011/14324, Tarih: 05.07.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/33556 E.  ,  2011/14324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/09/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu asil kendisine gönderilen örnek 7 ödeme emrine karşı süresinde icra dairesine verdiği 16.02.2010 tarihli itiraz dilekçesinde borcunun olmadığını, tüm borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini beyan etmiş, takip konusu belge altındaki imzayı inkar etmemiştir.

Alacaklının icra mahkemesine yaptığı itirazın kaldırılması başvurusu üzerine, mahkemece yapılan 10.06.2010 tarihli duruşmada borçlu asil takibe konu belge altındaki imzayı kabul etmediğini borcun 01.07.2008 tarihli sulh ve ibraname belgesi ile ödendiğini beyan etmiştir.

İİK'nun 60/3.maddesinde; borçlu takibin dayanağı olan adi senet altındaki imzayı ayrıca ve açıkça inkar etmezse imzayı kabul etmiş sayılacağı öngörülmüştür.. Bu nedenle borçlu icra mahkemesinde imzasını inkar edemez, etse bile icra mahkemesince imza incelemesi yapılamaz.

Mahkemece borçlunun duruşma sırasında imzasını inkar etmesi nedeniyle, takibe konu belgenin İİK'nun 68 anlamında belge olmadığından bahisle itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi isabetsizdir. O halde borçlunun ödeme itirazlarının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Öte yandan borçlu takibe dayanak belgedeki imzaya, icra müdürlüğünde itiraz etmiş olsaydı dahi, bu durumda İİK'nun 68/a maddesi prosedürüne göre itirazın geçici kaldırılması söz konusu olup, imzaya itiraz edilmesi, belgenin İİK'nun 68.maddesi anlamında bir belge olduğu niteliğini değiştirmez. Dolayısıyla mahkemenin gerekçesi bu yönüyle de usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 05.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2801, Karar No: 2020/1166, Tarih: 23.09.2020

**9. Ceza Dairesi         2020/2801 E.  ,  2020/1166 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

Hüküm : Zincirleme biçimde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde Kısas Belediye Başkanı ve belediye meclis üyesi olan sanıkların, belediye meclisinin 10.04.2009 tarih ve 2009 yılı 4. Oturum 1. Bileşim sayılı Kararını ilgi tutarak 05.04.2010 tarihinde belediye adına kayıtlı taşınmazların mevzuata aykırı şekilde kıymet takdiri yapıp satılmasına karar verdikleri ve bu şekilde kamu zararına ve haksız menfaate sebebiyet vererek zincirleme biçimde görevlerini kötüye kullandıkları iddia ve kabul edilen somut olayda, meclis kararında birim m² 2,00 TL olarak belirlenen fiyatın, 2009-2010 Emlak Vergisi genel beyan döneminde asgari birim m² fiyatı belirlemek üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 72. maddesi gereğince oluşturulan Arazi Takdir Komisyonunun 30/07/2009 tarihli, Takdir Komisyonunun ise 06.08.2009 tarihli Kararlarında belirlenen fiyatlara yakın olduğunun anlaşılması karşısında, görevi kötüye kullanma suçunun norma aykırılık unsuru yanında objektif cezalandırma şartları olan kişi mağduriyeti, kamu zararı ve kişilere haksız bir menfaat sağlanması unsurlarının ne suretle oluştuğu ve sanıkların suç kastıyla hareket edip etmedikleri karar yerinde gerekçeleriyle gösterilip tartışılmadan, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

1-Hükümden önce 28.06.2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasanın 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi hükmüne aykırı olarak infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde sanıklar hakkında ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına hükmolunması,

2-Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin son taşınmaz satış tarihi olan 29.09.2010 olarak gösterilmesi gerekirken 2009 olarak gösterilmesi suretiyle CMK'nın 232/2-c maddesine muhalefet edilmesi, Kanuna aykırı, sanık ... müdafi ile sanıklar... ve ... temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA 23.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12267, Karar No: 2012/1483, Tarih: 13.02.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/12267 E.  ,  2012/1483 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı .... arasındaki dava hakkında, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen 19.07.2010 gün ve 2009/134 Esas, 2010/336 Karar sayılı hükmün, Daire’nin 17.05.2011 gün ve 2010/10956 Esas, 2011/4880 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekilince kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkiline ait, davalıya kasko sigortalı aracın meydana gelen tek taraflı kazada pertotal olduğunu, başvuruya rağmen davalı ... şirketinin ödeme yapmadığını belirterek, 225.000.00 TL araç değerinden 50.000.00 TL sovtaj bedelinin mahsubu ile kalan 175.000.00 TL’nın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, kazanın münhasıran sürücünün aldığı alkolün etkisi altında meydana geldiğini, hasarın teminat dışında kaldığını ve fâhiş olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın münhasıran sürücünün aldığı alkolün etkisiyle meydana geldiği ve hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilinin temyizi üzerine Daire’nin 17.05.2011 tarih, 2010/10956 Esas ve 2011/4880 Karar sayılı ilâmı ile onanmış, bu kez davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin, "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayo-

lunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK.'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK.'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracı-

lığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212;

YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilâmları)