muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/18740, Karar No: 2023/11827, Tarih: 25.12.2023

c)Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince anılan Yönetmeliğin Ek 23'te (38. fasıl Muhtelif kimyasal maddeler (Değişik:RG-2/11/2011-28103) (38.18, 3822., 3822., 3822. hariç) yer alan bir eşyanın kural olarak laboratuvar tahliline tabi olacağının öngörüldüğü, her ne kadar Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin ikinci fıkrasında eşyanın muayene ile görevli memura belge kontrolü için gelmesi hâlinde beyanname içeriği eşyanın laboratuvar tahliline gönderilmeyeceği düzenlenmiş ise de; bu durumun ihracatın devamlılığı için GTİP numarasının tespitinin mümkün olması hâlinde söz konusu olabileceği, somut olayda ise EPDK'nın ilgili yazıları gereğince öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlığın ham yağ asidi metil esteri olarak adlandırılan emtianın 3826 fasıl başlığı ya da alt fasıl olan 3826.00.10.00.11 GTİP numarasına haiz olup olmadığının belirlenmesi olduğu, zira bu durumda yapılacak tahlil sonucu eşyanın 3826.00.10.00.19 ya da diğer alt fasıl olan 3826.00.90.00.00 (diğerleri) GTİP numarasına göre ihracının yapılabileceğinin belirlenmesi hâlinde eşyanın akaryakıt sınıfına girmeyeceği, ulusal markera tabi olmayacağı ve ihracı için herhangi bir iznin de gerekmediği, aksi durumda ise 3826-3826.00.10.00.11 GTİP numarası altında mutlaka gerekli izinlerin ve üretimi için biodizel lisansının bulunması gerektiği, somut olaya bakıldığında suça konu eşyanın 19.09.2019 tarihli ihracat beyannamesine bağlandığı, söz konusu beyanname muhteviyatı eşyanın ham yağ asidi metil esteri olarak beyan edilmiş olmasına karşın olay akabinde alınan analiz raporlarına göre eşyanın 3826 GTİP numaralı biodizel ve bunların karışımları ya da alt fasılda yer alan 3826.00.10.00.11 GTİP numarası üzerinden beyan edilmesi gerektiği, bu halde Su Yağ ve Kimya... firmasının EPDK'nın 22.10.2019 tarihli yazısına göre ihraç etmeye çalıştığı ürün biodizel özelliği gösterdiğinden dolayı ulusal markera tabi olacağı, kaldı ki ham yağ asidi metil ester olarak beyan edilen eşyanın yapılan analizinde standartlara aykırı ve solvent içerdiği bildirildiğinden bu haliyle

ihracının da beyana aykırılık teşkil edeceği ve 3826.00.10.00.19 GTİP numaralı ürünü temsil etmeyeceği,

d)5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre ilgili kanun hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak amacıyla...gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar, evsaf veya fiyatının değişik gösterilmesi hâlinde ve failin kastının en baştan itibaren kaçakçılık olduğu durumlarda ihracat kaçakçılığı suçunun oluştuğunun kabulü gerekir. Yukarıda detaylı olarak anlatılan somut olaya, analiz raporlarına göre sanıklar ..., ... ve ...'ın en baştan itibaren biodizel üretimi için lisansa sahip olmadıkları halde EPDK'dan eşyanın GTİP numarası 3826.00.10.00.19 olan ürün için izin aldıklarını belirterek ihracat yapmak istedikleri, bu kapsamda 19.09.2019 tarihli gümrük çıkış beyannamesinin düzenlenerek tescil edildiği, ... limanına gitmekte olan 28.440 lt ihraç ürününün Malkara uygulama noktasında durdurulan 42 ... 001 - 42 ... 246 plaka sayılı çekicide yakalandığı, geri kalan ürünleri taşıyan çekicilerin ise yoldan geri döndürülerek fabrikadaki tanklara tekrar boşaltım yaparken görüldüğü, sanıkların yetkilisi oldukları Su Yağ Kimya...Ltd.Şti.'nin fabrikasında ve yine kiralık depolama tanklarının bulunduğu ......A.Ş.'ye ait tesiste yapılan aramalarda biodizel yapımında kullanılan %18 gliserin ihtiva eden ancak içerisinde EGE-PAL raporuna göre "solvent karışımının" da bulunduğu gliserin tankının, 700.000 lt "bitkisel yağ, baz yağ ve solvent karışımlı" ürün, yine 5 ve 6 numaralı tanklar ile beyaz renkli tankta TÜBİTAK-MAM raporuna göre yağ asidi metil esteri standartlarına aykırı, biodizel özelliği gösteren akaryakıt tanımına uygun eşyanın ele geçirildiği anlaşılmakla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 188 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir ihracat beyannamesinin söz konusu olduğu durumlarda gümrük yükümlülüğünün beyannamenin tescili tarihinde başlayacağı, buna göre sanıkların eylemlerinin, Gümrük İdaresine vererek tescilini yaptırdıkları 19.09.2019 tarihli ihracat beyannamesine konu eşyanın cinsinin ve evsafının "ham yağ asidi metil esteri" olarak farklı gösterilmesi, ihracat kaçakçılığı suçunu oluşturduğu, 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında hüküm altına alındığı üzere gümrüğe ibraz edilen belgelerde ihraç konusu eşyanın cins ve evsafının değişik gösterilmesi hâlinde suçun icrai hareketlerine başlanıldığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 201713 sayılı Genelgesine göre gümrük beyannamesinin tescili anından (11:14) önce muayene sahasına getirilmesi gereken suça konu eşyanın yakalama saati dikkate alındığında beyanname tescilinden sonra çıkış limanına sevk edildiğinin anlaşılması, sanıkların yetkilisi oldukları şirket tarafından ilgili kanunlarda öngörülen teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanma amacının henüz gerçekleşmemesinin Yargıtay 7. Ceza Dairesinin uygulamaya yerleşik içtihatlarına göre suçun unsurlarının oluşumunu etkilemeyeceği, zira Dairemizin 02.11

. Ceza Dairesinin uygulamaya yerleşik içtihatlarına göre suçun unsurlarının oluşumunu etkilemeyeceği, zira Dairemizin 02.11.2020 tarihli ve 2020/2694 Esas, 2020/15340 Karar sayılı ilâmında da açıkça belirtildiği üzere sanıkların beyanname düzenleyerek idareye vermeleri ve beyannamenin tescilinin, atılı suçun icra hareketini oluşturduğu, ancak atılı kaçakçılık suçunun tamamlanması için öngörülen haksız çıkar elde edilemediği için eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı, 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasında düzenlenen "Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış suç gibi cezalandırılır." hükmü gereğince sanıkların kaçakçılık eyleminin tamamlanmış olduğu cihetle sanıkların 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca mahkûmiyetlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ilk derece mahkemesince kurulan mahkûmiyet hükmünün kaldırılarak sanıkların üzerine yüklenen suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

5607 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kaçakçılık suçunun Su Yağ Kimya...Ltd. Şti'nin faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğinin, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunması hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Suça konu eşyanın müsadere talebi yönünden ise 19.09.2019 tarihli gümrük çıkış beyannamesi muhteviyatı 1.560.000 lt eşyanın dava dosyasında mevcut analiz raporlarına göre standarda aykırı olduğu anlaşılmakla müsaderesi yerine yazılı şekilde Kanuni olmayan gerekçe ile iadesine karar verilmesi,

Kabule göre ise; suçun unsurlarının oluşmadığı şeklindeki gerekçeye rağmen eşyanın tasfiye edilmesi hâlinde 5607 sayılı Kanun'un ancak kaçak olduğu sabit olan, el konulmuş, kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşya hakkında uygulanabilecek 16 ncı maddesine istinaden tasfiyeye hükmolunarak çelişki yaratılması isabetsiz görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan Gümrük İdaresi vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Ceza Dairesinin, 17.04.2023 tarihli ve 2023/964 Esas, 2023/1403 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6525, Karar No: 2012/9895, Tarih: 24.09.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/6525 E.  ,  2012/9895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ,İRTİFAK HAKKI, TESCİL VE MANEVİ TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, komşu parsel maliki olan davalının yaptığı binanın, kayden maliki olduğu 5 parsel sayılı taşınmaza tecavüzlü olduğunu, ayrıca çatısındaki yağmur saçaklarının da davalı tarafından kesildiğini ileri sürerek, elatmanın önlenmesini ve yıkıma karar verilmesini, yıkım fahiş zarar doğurur ise 3.000.-TL bedel karşılığı irtifak hakkı tesisi ya da tapuya tescili ve 5.000.-TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, kayden davaya ait taşınmaza davalı tarafın elatma olgusu kanıtlanamadığı gibi saçaktan kaynaklanan çekişmede de davalının bir dahli bulunmadığı anlaşıldığına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 24.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/718, Karar No: 2016/647, Tarih: 19.01.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/718 E.  ,  2016/647 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. Hukuk Dairesi

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12.06.2015-20.08.2015 (Ek Karar Tarihi)

NUMARASI : 2014/409-2015/299

DAVACI : E.. K.. Vek.Av.Ömer Göktaş

DAVALI : İ.. A..

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemenin ek kararıyla davacı vekilinin temyizinin süresinde olmaması gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiş, bu defa ek karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekilinin mahkemece verilmiş olan ek kararı temyiz ettiği ancak buna ilişkin temyiz karar harcının (maktu) ve temyiz yoluna başvurma harcının yatırılmamış olduğu anlaşıldığından, davacının ek karar temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt yapılıp yapılmadığı ve temyiz harcının alınıp alınmadığı araştırılarak, bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya konulması, süresi içinde temyiz defterine kayıt yapılmış ancak harç alınmamış ise HUMK.nun 434. maddesinin 3.fıkrası hükmü uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanması ve belgesinin dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Karşılaştırıldı NE.
Yargıtay — Esas No: 2015/5672, Karar No: 2017/2935, Tarih: 13.07.2017

**6. Ceza Dairesi         2015/5672 E.  ,  2017/2935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Hükmedilen cezaların süresine göre; duruşmalı incelenmesi olanaklı bulunmadığı için, sanık ... savunmanının duruşmalı inceleme istemlerinin 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 318 ve 421. maddeleri gereğince REDDİ ile yapılan incelemede;

5237 sayılı TCK’nın 62. maddesi uygulamasında, 2 yıl 3 ay 15 gün hapis cezası yerine hesap hatası sonucu 2 yıl 1 ay 15 gün olarak eksik hapis cezası belirlenmesi karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

TCK'nın 53.maddesinin 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında, bu hususun infazda gözetilmesi olanaklı görülmüştür.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hâkimler Kurulunun takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve Yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TC. Anayasa’sının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanının ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükmün yargılama giderleri ile ilgili fıkrasından “soruşturma aşaması zorunlu müdafii ücreti 182,00.-TL ve kovuşturma aşaması zorunlu müdafii ücreti 578,00.-TL'nin sanıktan tahsili ile hazineye irat kaydına” yazılı kısmının çıkartılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.07.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9089, Karar No: 2019/1944, Tarih: 26.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/9089 E.  ,  2019/1944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : a) 2009 ve 2010 yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan: Mahkumiyet

b) 2011 ve 2012 yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan: Beraat

Sanık hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

1- ... Otomotiv Pet. Ürünleri İnş. Tic.Ltd. Şti'nin müdürü olan sanık hakkında 2009, 2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın, fiili olarak ticaret yapmadığını, işleri vekaletname verdiği eşi ... 'ın takip ettiğini savunması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti açısından; her takvim yılına ilişkin suça konu fatura asıl veya onaylı örneklerinden kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması; 2009, 2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında ... Otomotiv Pet. Ürünleri İnş. Tic.Ltd.Şti.'nin faturalarını kullanan mükellef veya şirketler hakkında karşıt inceleme raporlarının düzenlenip düzenlenmediği araştırılarak, ilgili şirket yetkilileri ve mükellefler hakkında sahte fatura kullanma suçundan dava açılıp açılmadığı sorulup, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi; sanığın eşi olan ... 'ın, CMK'nin 45 ve 48. maddelerine göre tanıklıktan çekinme hakkı hatırlatılmak suretiyle tanık sıfatıyla dinlenmesi; suça konu faturalar sanığa ve tanığa gösterilerek faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması; kabul etmekdikleri takdirde sanık ile eşinin yazı ve imza örnekleri temin edilerek, suça konu faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti yönünden uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması; suça konu faturaları kullanan şirket yetkilileri veya mükellefler tanık olarak dinlenilerek faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı ve eşini tanıyıp tanımadıklarının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler verilmesi,

2- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafii ve katılan vekilinin, temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.02.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7069, Karar No: 2012/7757, Tarih: 31.05.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/7069 E.  ,  2012/7757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.08.2009 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.09.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 621 ve 622 parsel sayılı taşınmazları yararına, davalılara ait 619 ve 620 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalı ... davanın reddini savunmuş, diğer davalılar yargılamalara katılmayıp, savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemece, 621 ve 622 parsel sayılı taşınmazların maliki davacı lehine 619 parsel sayılı taşınmaz üzerinden fen bilirkişisinin 11.07.2011 tarihli bilirkişi rapor ve krokisinde yeşil ve mavi renkle 2. alternatif olarak gösterilen kısımdan geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergâh saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Uygun güzergâh saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu siciline kaydı da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Somut olayda, davacının maliki olduğu 621 ve 622 sayılı parsellerin yola bağlantısı bulunmadığı, mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davacıya yeterli süre verilerek 622 parsel sayılı taşınmazı için 621 parsel sayılı taşınmaz ile akdi irtifak kurulmasının sağlanmadığı görülmüştür.

Ayrıca, davalılar ... ve ...adlarına kayıtlı 619 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 620 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünden daha küçük olduğu görülmektedir. Bu durumda 619 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit kurulması fedakarlığın denkleştirilmesi prensibine uygun değildir.

Bunların yanında, dairemizin yukarda açıklanan ilkelerinde belirtildiği üzere geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmazlar leh ve aleyhine kurulması gerekirken davacı lehine geçit hakkı kurulması da doğru olmadığı gibi kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu sicilinin beyanlar sütununda gösterilmesine karar verilmesi de gerekir.

Mahkemece, yukarıda değinilen hususların gözardı edilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 31.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/900, Karar No: 2025/112, Tarih: 08.01.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/900 E.  ,  2025/112 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/552 E., 2022/145 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA