muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/51, Karar No: 2022/645, Tarih: 18.10.2022

Sanık ... tarafından düzenlenen 05.02.2010 tarihli dilekçede; ... (Kapatılan) 3. İcra Dairesinin 2009/54 iflas sayılı dosyası ile sanığa... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.ye ait defterlerin teslim edilmesine ilişkin muhtıra gönderildiği, bu şirketin kurulması için sanığın 2002 yılında noterde imza attığı, ancak anılan şirketin varlığından haberi olmadığı, 2004 ile 2009 yılları arasında 5 yıl süre ile cezaevinde bulunduğu, kendisine söz konusu şirketin açılışının yapılamadığının söylendiği, şayet bu şirket kurulup genel kurul kararları alındı ise o kararlarda imzasının bulunmadığı, dolayısıyla bu şirkete ait defterlerden haberi olmadığı, kendisinde söz konusu şirkete ait belge ve defterin bulunmadığının belirtildiği,

... (Kapatılan) 3. İcra Dairesince ... (Kapatılan) Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben düzenlenen 20.05.2010 tarihli ve 2009/54 iflas sayılı yazıda; müflis... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti. yetkililerinin kendilerine gönderilen muhtıraya rağmen defterlerini ibraz etmemeleri nedeniyle icra dairesince bilirkişi incelemesi yaptırılamadığının belirtildiği,

Katılan vekili tarafından düzenlenen 02.03.2010 tarihli dilekçeye göre; katılan şirketin müflis... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.den 55.715,41 TL alacaklı olduğu, bu alacağın kabul edilip tasfiye sonunda, 15.07.2010 tarihinde yatırılan 6.500 TL iflas avansı ve diğer masrafların eklenerek alacağın ödenmesinin talep edildiği, ekinde yer alan belgelere göre ise katılan vekilinin 08.05.2008 tarihinde ... (Kapatılan) 6. İcra Müdürlüğünün 2008/7324 sayılı dosyası üzerinden takip talebinde bulunması üzerine borçlu olarak gösterilen ..... Gıda Tekstil Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti, ...İnş. Bet. ve ... Çekme Lab. Tic. Ltd. Şti. ve Birleşik İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.ye ödeme emri gönderildiği, yine takip talebine dayanak olan ve Türk Ekonomi Bankası AŞ'ye ait olup... Gıda Tekstil Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Hayati Akman adına keşide edilen, keşide yeri ..., keşide tarihi 22.04.2008 olan 35.000 TL bedelli çekin arka yüzünde sırasıyla...İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti. ile ...İnş. Bet. ve ... Çekme Lab. Tic. Ltd. Şti.ye ait ciroların bulunduğu, 28.04.2008 tarihinde katılan vekili tarafından Türk Ekonomi Bankası ... Şubesine ibraz edilen çekin karşılığı olmadığından ödenmediği,

... (Kapatılan) 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.03.2010 tarihli yazısında; 2009/41 esas sayılı dosyalarının talep edilmesi nedeniyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/583 esas sayılı dosyasına gönderildiğinin belirtildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca da 24.01.2011 tarihli ve 2010/10649 sayılı yazı ile anılan dosyanın bir suretinin Av. Bilge Yardım aracılığıyla gönderilmesinin istenmesi üzerine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesince 27.01.2011 tarih ve 2009/583 sayı ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/41 esas sayılı dosyasının 68 sayfadan oluşan fotokopisinin Av. Bilge Yardım'a teslim edildiğinin belirtildiği,

... Ticaret Sicili Memurluğunca düzenlenen 21.12.2009 tarihli ve 155227 sayılı yazıya göre; iflasın 486755 sicil numaralı... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.ye ait dosyaya kaydedildiği,

... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...Ticaret Sicil Memurluğuna hitaben düzenlediği 24.01.2008 tarihli ve 3583 sayılı yazıda; Birleşik İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti. hakkında alınan ihtiyati hacze istinaden ve kesinleşmiş vergi borçları nedeniyle yürütülen icra takipleri neticesinde, ödevli şirketten takipli kamu alacağının tahsil imkânının bulunmadığı, devam eden icra takip işlemleri gereğince ödevli şirket ve ortakları hakkında mal varlığı araştırmalarına başlanılmış olup 6183 sayılı AATUHK'nın 62. maddesinin idareye verdiği haciz yetkisinden hareketle aynı Kanun'un 79. maddesi gereğince ödevli şirketin hisselerine ve ortakların hisseleri üzerindeki tasarruf haklarına haciz konulduğunun belirtildiği,

... (Kapatılan) Cumhuriyet Başsavcılığınca 22.06.2011 tarih ve 2011/10633 sayı ile sanıklar ... ve ... hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, 04.07.2011 tarihinde tebliğ edilen bu karara katılan vekilince 19.07.2011 tarihinde itiraz edildiği, dosyanın gönderildiği ... (Kapatılan) 3. Ağır Ceza Mahkemesince 06.09.2011 tarih ve 1230 değişik ... sayı ile anılan kararın "Haklarında hileli iflas suçundan kamu davası açılan ... ve ... ifadelerinde 'Şirketle fiili bağlantılarının bulunmadığını her iki şüphelinin baskı ve hileli davranışları ile notere götürüp şirket kurduklarını' iddia etmiş olmaları, ayrıca delillerin değerlendirilmesinin de mahkemeye ait bulunması dikkate alınarak itirazın kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla" gerekçesiyle kaldırılmasına ve sanıklar hakkında hileli iflas suçundan kamu davası açılmasına karar verilmesi üzerine de ... (Kapatılan) Cumhuriyet Başsavcılığınca 19.09.2011 tarih ve 6768-569 sayı ile sanıklar ... ve ... hakkında hileli iflas suçundan cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açıldığı, bu davanın da bağlantı nedeniyle ... (Kapatılan) 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2011 tarihli ve 339-639 sayılı kararı ile diğer sanıklar ... ve ... hakkında açılan aynı Mahkemenin 2011/241 esas sayılı dosyası ile birleştirildiği,

UYAP sisteminden yapılan sorgulamada; ... (Kapatılan) 3. İcra Dairesinin 06.05.2010 tarihli ve 2009/54 iflas sayılı suç duyurusuna göre; ... Ticaret Sicil Memurluğundan gönderilen yazıda... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisinin sanık ..., şirket ortağının ise ... olduğunun belirtildiği, anılan şirketin iflas tarihinden geriye doğru üç yıllık ticari defterlerinin iflas müdürlüğüne teslim edilerek İcra ve İflas Kanununun Tatbikatına Dair Nizamname'nin 39. maddesi gereğince beyanda bulunmaları gerektiğine ilişkin 25.01.2010 tarihli kararın müflis şirket ortaklarına muhtıra ile gönderildiği, bu muhtıranın sanık ...'a 01.02.2010 tarihinde, sanık ...'a ise 03.02.2010 tarihinde tebliğ edildiği, sanıkların muhtıraya rağmen müflis şirkete ait ticari defterleri teslim etmedikleri ve beyanda da bulunmadıkları, suç duyurusu üzerine başlatılan soruşturma sonucunda ... (Kapatılan) Cumhuriyet Başsavcılığınca 07.06.2010 tarih ve 8650-5284 sayı ile sanıklar ... ve ... hakkında taksirli iflas suçundan TCK'nın 162/1 ve 53. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları için dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda ... (Kapatılan) 3. Sulh Ceza Mahkemesince 16.07.2012 tarih ve 1291-1819 sayı ile her iki sanık hakkında CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat kararı verildiği, bu kararın katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesince 20.12.2017 tarih ve 6320-14623 sayı ile; "Sanıklar ... ve ...’un yetkilisi oldukları... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Ticaret Limited Şirketi'nin iflasına karar verildikten sonra iflas müdürlüğü tarafından şirkete ait defter ve belgelerin ibrazının istendiği, sanıkların süresinde defter ve belgeleri ibraz etmeyerek basiretli bir tacir gibi davranmayarak taksirli iflas suçunu işledikleri iddia edilen somut olayda;

Dosya ve UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, sanıklar hakkında aynı zaman diliminde... İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Ticaret Limited Şirketi'nin iflasına neden olmaktan, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 22.06.2011 tarih, 2011/5158 esas ve 19.09.2011 tarih, 2011/6768 esas sayılı iddianameleri açılan davaların ... Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/305 esas ve 2016/354 karar sayılı dosyası ile hileli iflas suçunu işlediklerinden bahisle görülmekte olduğu, bu davanın Dairemizin 2017/5925 esas sayılı dosyası ile temyiz incelemesine konu edildiğinin anlaşılması karşısında; sanıkların mükerrer cezalandırılmalarının önlenmesi bakımından, aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunan bahse konu dava ile birleştirilmesine karar verilerek, delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verildiği, bozmaya uyan ... Anadolu 57. Asliye Ceza Mahkemesince 19.04.2018 tarih ve 2018/35 sayı ile ... Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinden her iki davanın birleştirilmesine muvafakat edilip edilmeyeceğinin sorulması üzerine ... Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesince 20.04.2018 tarih ve 2018/21 sayı ile anılan dosyaya ilişkin 26.02.2018 tarihinde karar verilmiş olması nedeniyle birleştirmeye muvafakat edilmediğinin belirtildiği, yapılan yargılama sonucunda ... Anadolu 57. Asliye Ceza Mahkemesince 12.07.2018 tarih ve 35-568 sayı ile her iki sanık hakkında açılan davanın CMK'nın 223/7. maddesi uyarınca reddine karar verildiği, bu kararın da katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesince 03.05.2019 tarih ve 10751-6115 sayı ile onanmasına karar verildiği,

Yine UYAP sisteminden yapılan sorgulamada; sanık ...'ün 13.01.2008-20.09.2008, sanık ...'un 07.01.2005-24.10.2009 tarihlerinde cezaevinde bulunduğu, sanık ...'nın 13.12.2012, sanık ...'un ise 13.02.2015 tarihinde ilk kez cezaevine girdiği,

Anlaşılmaktadır.

Sanık ... aşamalarda benzer şekilde; Birleşik İnş. Hır. Taş. Elek. Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisi olmadığını, bu şirketin mahalleden tanıdığı sanık ... tarafından kendisinden habersiz olarak kurulduğunu, sanık ...'ün kendisini işe alacağını ve sigorta işlemlerini yaptıracağını söyleyerek 2002-2003 yıllarında ... ilçesinde bulunan notere götürüp imzasını aldığını, bu şekilde adına şirket kurulduğunu, daha sonra vergi dairesinden evrak gelmesi üzerine adına şirket kurulduğunu öğrendiğini, söz konusu şirketin idaresine hiç karışmadığını, şirket adına hiçbir harcama yapmadığını, sanık ...'u da bu olay nedeniyle tanıdığını,

Sanık ... aşamalarda benzer şekilde; Birleşik İnş. Hır. Taş. Elek. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi olmadığını, mahalleden tanıdığı sanıklar ... ve ...'nın 2002 yılında kendisine bir şirkette çalışacağını ve aylık ortalama 350-400 TL maaş alacağını söyleyerek ...'te bulunan bir notere götürdüklerini, birkaç belgeye imza atması gerektiğini belirtmeleri üzerine söz konusu belgeleri okumadan imzaladığını, noterde yanlarında sanık ...'un da bulunduğunu ancak bu sanığı şahsen tanımadığını, kendisine imzalatılan evraklarla şirket kurulacağının ve bu şirkete usulen %5 ortak olacağının söylendiğini, bir hafta sonra "Bizim ... ne oldu?" diye sorduğunda üzerine kayıtlı mal olmadığından şirketin açılışının yapılmadığının söylendiğini, bu nedenle de şirketin açılmadığına inandığını, bu konuda ayrıca araştırma yapmadığını, daha sonra iflas müdürlüğünden bir yazı geldiğini ve kendisinden iflasına karar verilen... İnş. Hırd. Taş. Elek. Tic. Ltd. Şti.nin ticari defterinin istendiğini, bu yazıdan sonra adına şirket kurulduğunu öğrendiğini, bu şirket ile hiç alakası olmadığını, arkadaşları olan sanıklar ... ve ... tarafından dolandırıldığını,

Sanık ... aşamalarda benzer şekilde; Birleşik İnşaat Hırdavat Taşımacılık Elektrik Tic. Ltd. Şti.nin nerede olduğunu, kim tarafından kurulduğunu, hangi faaliyetleri hangi zaman zarfında yürüttüğünü bilmediğini, sanıklar ..., ... ve ...'u olaydan önce tanımadığını, bu şahısları yapılan soruşturma sırasında karakolda gördüğünü, kişisel bilgilerinin Zülküf Özbey isimli şahıs tarafından alınıp adına 63 adet şirket kurulduğuna ilişkin bilgilerin ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2008/21738 soruşturma numaralı dosyasında ve ... (Kapatılan) 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/306 esas sayılı dosyasında mevcut olduğunu, diğer sanıkların Zülküf Özbey isimli şahsın yönlendirmesi ile kendisine iftira attıklarını, suçlamayı kabul etmediğini,

Sanık ... Mahkemede; sanık ...’u mahallesinden tanıdığını, Birleşik İnşaat Hırdavat Taşımacılık isimli bir şirket kurmadığını, kimlik bilgilerinin kullanıldığını, hileli iflas suçlamasıyla bir ilgisi olmadığını,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konusunun sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi için hileli iflas suçuna ilişkin düzenlemelere uyuşmazlıkla ilgili olduğu ölçüde değinilmesinde fayda bulunmaktadır.

5237 sayılı TCK'nın "Hileli iflâs" başlıklı 161. maddesi;

"(1) Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişi, bu hileli tasarruflardan önce veya sonra iflasa karar verilmiş olması halinde, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Hileli iflasın varlığı için;

a) Alacaklıların alacaklarının teminatı mahiyetinde olan malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azalmasına neden olunması,

b) Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarruflarının ortaya çıkmasını önlemek için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi,

a) Alacaklıların alacaklarının teminatı mahiyetinde olan malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azalmasına neden olunması,

b) Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarruflarının ortaya çıkmasını önlemek için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi,

c) Gerçekte bir alacak ve borç ilişkisi olmadığı halde, sanki böyle bir ilişki mevcutmuş gibi, borçların artmasına neden olacak şekilde belge düzenlenmesi,

d) Gerçeğe aykırı muhasebe kayıtlarıyla veya sahte bilanço tanzimiyle aktifin olduğundan az gösterilmesi,

gerekir." şeklinde düzenlenmiş olup madde gerekçesi; "Madde metninde, bir ticari faaliyet bağlamında malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişinin cezalandırılması öngörülmüştür. Ancak, kişinin bu tasarruflar nedeniyle cezalandırılabilmesi için, iflasa karar verilmiş olması gerekir. Bu nedenle, iflas olgusunun gerçekleşmesi, bir objektif cezalandırılabilme şartı niteliği taşımaktadır.

Hileli iflâs suçu, seçimlik hareketli bir suçtur. Madde metninde bu seçimlik hareketler belirlenmiştir.

Bu suçun faili, iflâsa tabi bir borçlu yani, tacir olabilir. Ancak, bir tüzel kişinin tacir olması durumunda, tüzel kişiliğin organ veya temsilcisi olan, tüzel kişi adına tasarrufta bulunan gerçek kişiler de suç faili olabileceklerdir." biçiminde açıklanmıştır.

Anılan maddede suçun hem maddi unsuru hem de bu suça uygulanacak yaptırım belirtilmiş iken 765 sayılı TCK'nın 506. maddesi "Hileli müflisler hakkında iki seneden beş seneye kadar ağır hapis cezası verilir." şeklinde düzenlenerek sadece suça uygulanacak yaptırıma madde metninde yer verilip suçun maddi unsurları ise "İflasından evvel veya sonra alacaklılarını zarara sokmak kasdiyle ve hususiyle aşağıdaki suretlerle hileli muamelelerde bulunan kimse hileli müflis sayılır ve Türk Ceza Kanununa göre cezalandırılır:

1. Alacaklıların müşterek rehini makamında olan mallarını tamamen veya kısmen kaçırır, gizler veya tahrip ederse;

2. Alacaklıların zararına olarak hakikata aykırı makbuzlar verir veya yazı ile borç ikrar ederse;

3. Muvazaalı satışlar, muameleler yahut bağışlamalar yaparsa;

4. Evlenme mukavelesinde hakikaten getirilmemiş bir çeyizi getirilmiş gibi tanır ve karı da bu mukaveleyi kocasının alacaklılarına karşı istimale kalkışırsa;

5. Hakikata aykırı borç ikrar etmek yahut muvazaalı muameleler ve mukaveleler yapmak suretiyle alacaklılarını zarara sokarsa;

6. Borcu mevcudu ile alacağından ziyade olduğunu bildiği halde ehemmiyetli kıymeti haiz ticari mallarını yahut fabrikasının mahsullerini hem satış gününün piyasasından, hem de malolduğu veya satınalındığı kıymetten pek aşağı bir fiyatla satmak suretiyle mevcudunu israf ederse;

7. Konkordato mukavelesi haricinde alacaklıya hususi menfaatler temin ederse;

8. Hakikate aykırı muhasebe ve sahte bilançolarla aktifini hakikatte olduğundan fazla veya noksan gösterirse.

Bir numaralı bentte yazılı malların kıymetine göre Türk Ceza Kanununun 522 nci maddesi tatbik olunur.

7. Konkordato mukavelesi haricinde alacaklıya hususi menfaatler temin ederse;

8. Hakikate aykırı muhasebe ve sahte bilançolarla aktifini hakikatte olduğundan fazla veya noksan gösterirse.

Bir numaralı bentte yazılı malların kıymetine göre Türk Ceza Kanununun 522 nci maddesi tatbik olunur.

Bir numaralı bentte yazılı suçları yapanlar müflisin evi halkından kimseler ise müflis gibi cezalandırılırlar.

Türk Ceza Kanununun iştirak hükümleri dışında kalsa dahi, müflisin aktifini azaltmak maksadiyle ona ait taşınır ve taşınmaz malları kısmen veya tamamen saklıyan veya kaçıran ve muvaza ile temellük eden veya bu hususlarda yataklık veya tavassut eden veya iflas masasına müracaat ile kısmen veya tamamen asılsız alacaklarını kaydettiren veya müflisin tediye kabiliyetini azaltmak maksadiyle kendi adına veya müstear adla ticari faaliyetlere girişen kimseler hakkında dahi aynı cezalar uygulanır." şeklinde düzenlenen İcra ve İflas Kanunu'nun 311. maddesinde gösterilmiştir.

Bu aşamada İİK'nın 311. maddesinin hâlen yürürlükte olup olmadığı hususuna değinilmesi gerekmektedir.

5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 765 sayılı TCK'nın bütün ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılması nedeniyle anılan Kanun'da hileli iflas suçunun düzenlendiği 506. maddenin de yürürlükten kalktığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Öte yandan bu suçun maddi unsurlarının yer aldığı İİK'nın 311. maddesinin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmamış ise de anılan maddeden farklı olarak 5237 sayılı TCK'nın 161. maddesinde hileli iflasın varlığı için aranan hareketlerin dört bent hâlinde belirlenmiş olması, değer nedeniyle cezadan arttırım ya da indirim yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi ve özel bir iştirak hükmü düzenlenmeyip genel hükümlerle yetinilmesi karşısında 5237 sayılı TCK'nın hileli iflas ile ilgili 161. maddesiyle, İİK'nın 311. maddesinin zimnen yürürlükten kaldırıldığı ve 01.06.2005 tarihinden sonra işlenen suçlarla ilgili olarak İİK'nın 311. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı kabul edilmelidir (... Tahsin Gökcan-... Artuç, Türk Ceza Kanunu Şerhi, 4. Cilt, ... 2021, s. 6015.).

Bu suçun faili iflasa tabi olan borçludur. İİK'nın 43. maddesine göre iflas yoluyla takip "...ancak Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi bulunanlar ile özel kanunlarına göre tacir olmadıkları halde iflasa tabi bulundukları bildirilen hakiki veya hükmi şahıslar..." hakkında yapılır. Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesine göre "Ticaret şirketleriyle, gayesine varmak için ticari bir işletme işleten dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmi şahısları tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler ..." tacir sayılırlar. Aynı Kanun'un "Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir." şeklinde düzenlenen 136. maddesine göre de limited şirketler ticaret şirketi olarak kabul edilmiş, 137. maddesinde ise ticaret şirketlerinin tüzel kişiliği haiz olduğu belirtilmiştir. Bir tüzel kişinin tacir olması durumunda tüzel kişiliğin organ veya temsilcisi olan, tüzel kişi adına tasarrufta bulunan gerçek kişiler de suçun faili olabileceklerdir. Görüldüğü gibi herkes tarafından işlenemeyen hileli iflas suçu özgü bir suçtur. 5237 sayılı TCK'nın "Bağlılık kuralı" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrasına göre de bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişilerin ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri kabul edilmelidir.

Hileli iflas suçunun mağduru faildeki alacağı tehlikeye düşmüş olan kişilerdir. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre de İİK'nın "Masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. İdare masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla mükelleftir." şeklinde hüküm altına alınan "İflas idaresinin vazifesi" başlıklı 226. maddesi uyarınca iflas idaresinin de davaya katılma ve kurulan hükme yönelik kanun yoluna başvurma hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Hileli iflas suçunun mağduru faildeki alacağı tehlikeye düşmüş olan kişilerdir. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre de İİK'nın "Masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. İdare masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla mükelleftir." şeklinde hüküm altına alınan "İflas idaresinin vazifesi" başlıklı 226. maddesi uyarınca iflas idaresinin de davaya katılma ve kurulan hükme yönelik kanun yoluna başvurma hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Gelinen noktada hileli iflas suçunun konusu oluşturan mal varlığı değerlerinin belirlenmesi gerekmektedir. İİK'nın "İflas tarihi" başlıklı 165. maddesi "İflas hükümle açılır ve bu hükümde açılma anı gösterilir.", "İflas masası" başlıklı 184. maddesi "İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer.", "Nihai rapor ve kapanma kararı" başlıklı 254. maddesi ise "Paralar dağıtıldıktan sonra idare iflasa hükmeden mahkemeye son bir rapor verir. Mahkeme iflasın idaresinde hata ve noksan görürse icra mahkemesine bundan haber verir. Mahkeme, tasfiyenin bittiğini anladıktan sonra kapanma kararı verir. İflâsın kapanması hakkında verilen hükme karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır. İflas dairesi kapanmayı ilan eder." şeklinde hüküm altına alınmıştır. Bu anlamda iflas açıldığında müflisin haczi olanaklı bulunan ve iflas masasına girmesi gereken bütün malları hileli iflas suçunun konusunu oluşturur.

Bu suçun manevi unsuru genel kasttır. İİK'nın 311. maddesinde "İflasından evvel veya sonra alacaklılarını zarara sokmak kasdiyle..." ibaresine yer verilerek alacaklıları zarara sokma kastı arandığı hâlde 5237 sayılı TCK'nın 161. maddesinin birinci fıkrası "Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişi" şeklinde düzenlendiğinden suçun oluşumu için genel kast yeterlidir.

Öte yandan 5237 sayılı TCK'nın 161. maddesinde hileli iflas suçunun hareket unsuru mal varlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarrufta bulunma olarak gösterilmiş ve nelerin hileli tasarruf sayılacağı dört bent hâlinde düzenlenmiştir. Seçimlik hareketli bir suç olarak düzenlenen hileli iflas suçunun oluşması için maddede dört bent hâlinde sayılan bu fiilerden birinin işlenmesi yeterlidir.

Bu aşamada uyuşmazlık konusu ile ilgisi bakımından bahse konu seçimlik hareketler arasında yer alan "Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarruflarının ortaya çıkmasını önlemek için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi" fiili üzerinde durulması gerekmektedir.