muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/14495, Karar No: 2017/1412, Tarih: 23.02.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/14495 E.  ,  2017/1412 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, almakta olduğu ölüm aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline, borçlu olmadığının tespitine ve kesilen aylığın kesilme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali ile davacının kuruma borcu olmadığının tespiti ve ödenmeyen aylığın faiziyle birlike bağlaması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 12.09.2014 tarihinde anlaşmalı olarak, eski eşin tazminat ve nafaka ödemesi koşulu ile boşandığı,dava dışı eski eşin darp nedeniyle 22.12.2009 tarihinde evden uzaklaştırılmasına tedbiren karar verildiği, kontrol memuru tarafından tutulan raporda; "davacının boşanmış olduğu eşi ile aynı adreste birlikte yaşadığı, bu nedenle hak sahipliğinin 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’la yürürlüğe giren 56. maddesi fıkrası kapsamında iptal edilmesi, aylıkların 01.10.2014 tarihinden itibaren ödenen tutarlar içinde aynı Kanun’un 96. maddesine istinaden işlem yapılması kanaatine varıldığının" belirtildiği, bu idari soruşturmada, mahallinde yapılan soruşturmada “mahallinde yapılan araştırma,tanık beyanları, nüfus kayıtları ve medula sistem kayıtlarına göre davacı ve dava dışı eski eşin ....'ta birlikte oturdukları,” gerekçelerine dayandığı görülmüştür.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle

iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun-durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken;eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce

başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge-bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü-Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Yargılama konusu somut olaya gelince; Mahkemece fiili birlikteliğin tespiti yönünden yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli görülmemektedir. Nüfus kayıtlarına göre davacı ve dava dışı eski eş 12.09.2014 -02.06.2015 tarihleri arasında ... adresinde gözükmektediler. Getirtilen seçmen kayıtlarına göre ise dava dışı eski eş her ne kadar bu adreste kayıtlı gözüksede adreste oy kullanmadığı sabittir. 09.07.2015 tarihli emniyet araştırmasında ise ...'ta davacının kızı ile birlikte yaşadığı, dava dışı eski eşin bu adreste oturmadığı belirtilmiş ise de dava dışı eski eşin emniyet araştırmasından önce 02.06.2015'te nüfusta adresini ...'a taşıdığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kurum raporunda geçen tanıklardan sadece ... dinlenilmiş, diğer tanıklar ve yönetici ... dinlenilmemiştir. Tüm dosya kapsamında toplanan deliller birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tespiti açısında hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir.

Mahkemece yapılması gereken iş, öncelikle kurum tarafından tanzim olunan denetim raporunun aksi ispat oluncaya değin geçerli belgelerden olduğu gözetilmek suretiyle, kurum raporuda ismi geçen tanıkların tamamı ve yönetici ... dinlenmeli, ....ve dava dışı eski eşin nüfus kayıtlarında adresini 02.06.2015 tarihinde taşıdığı ... adresinde ayrıntılı kolluk araştırması yapılarak dava dışı eski eşin bu adreslerde oturup oturmadığı tespit edilmeli ve yine bu adreslerde kolluk vasıtası ile yapılan araştırmaya göre tespit edilecek komşu, yönetici, kapıcı ve komşu esnaf tanık sıfatı ile dinlendikten sonra “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Yapılacak iş, davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşayıp yaşamadığını tespit için, yukarıdaki açıklamalar kapsamında ayrıntılı araştırma yaparak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1257, Karar No: 2008/1729, Tarih: 22.04.2008

7. Hukuk Dairesi 2008/1257 E., 2008/1729 K.

**7. Hukuk Dairesi 2008/1257 E., 2008/1729 K.**

**- KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

- KAYITLARIN UYGULANMASI

- REVİZYON**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 45 ]

- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 14 ]

- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 18 ]

- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 20 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine tarafından İstenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü;

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre, hükmü temyiz eden davacı Hazine'nin dava ve temyize konu 25, 26, 27, 28, 29, 33 ve 260 parsel sayılı taşınmazlar hakkında anılan taşınmazların kadastro tespitlerine dayanak yapılan tapu vergi kayıtlarının miktar fazlasına yönelik İtirazlarının kadastro komisyonunca reddedilmesi üzerine, aynı nedenlerle, açık bir deyişle miktar fazlasına yönelik olarak dava açtığı anlaşılmaktadır. Saptanan dava niteliği dikkate alındığında, mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Kadastro tespitlerine dayanak yapılan davalı tarafın dayandığı K.Sani 1288 tarih 34 sayılı sicilden gelen 12.10.1971 tarih 11 sayılı tapu kayıtları ile 1938 tarih 34 sayılı vergi kaydının uygulamasına ilişkin yerel bilirkişi sözleri, dıştan komşu taşınmazlann tümünün tespit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmediğinden, soyut nitelikte gerekçesiz sözlerden ibaret olduğu gibi anılan kayıtların dava dışı taşınmazlara revizyon gördüğü halde uygulamada bu olgu gözardı edilmiştir. Öte yandan, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve eki haritada tapu ve vergi kaydında tarif edilen sınır yerleri 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca yöntemine uygun biçimde gösterilmediğinden keşfi izlemeye, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan vermeyen rapor ve eki harita yetersizdir.

O halde, saptanan dava niteliği dikkate alındığında sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, öncelikle dayanılan tapu kayıtları ile vergi kaydının dava dışı başka taşınmazlara revizyon gördüğü gözönüne alınarak anılan kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazların hangi taşınmazlar olduğu, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü'nden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bu yolla sözü edilen kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları dava konusu taşınmazlarla birlikte ve bu taşınmazlara da dıştan komşu taşınmazları birarada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilmeli, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tespit tutanaktan ve varsa dayanakları kayıtlar, davalı iseler dava dosyaları da getirtilmeli, dayanılan kayırJann dava dışı başka taşınmazlara revizyon gördüğü gözönüne alınarak anılan taşınmazların davalı oldukları saptandığı takdirde, usulün 43 ve onu izleyen maddeleri hükmü uyarınca dava dosyalannın birleştirilip birleştirilmeyeceğinin zorunlu olduğu yönü üzerinde durulmalı, vurgulanan bu hukuksal olgunun dava ekonomisi ve kayıtların kapsamının sağlıklı biçimde belirlenebilmesi için zorunlu olduğu özellikle dikkate alınmalı, daha sonra yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve harita yüksek mühendisi, harita mühendisi ve tapu fen elemanından oluşan uzman bilirkişi kurulu tutanak bilirkişilerinin tümü, taraflann aynı yöntemle göstereceği tanıklar hazır olduğu halde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20

. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları ile vergi kaydı yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle ayrı ayn yerine uygulanmalı, uygulamada tapu kayıtların haritaya dayanması halinde kapsamlarının haritasına göre belirleneceği düşünülmeli, tapu kayıtların dayanağı harita yoksa tarif edilen sınır yerleri esas alınmalı, öte yandan, uygulamada tapu ve vergi kaydının revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar özellikle gözönünde tutulmalı, tapu kayıtlarının varsa haritasına göre kapsamı belirlenirken geniş kapsamlı kadastro paftasının ölçeği ile tapu kaydın dayanağı haritanın ölçekleri eşitlenerek yerel bilirkişi, uzman bilirkişi kurulu eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerlerinden varsa değişmez nitelikte sınır yeri sayılabilecek kişi taşınmazlanndan yararlanılmalı, tapu kayıtlarının haritası yoksa tapu kayıtlarında ve vergi kaydında tarif edilen sınır yerleri esas alınmalı, tapu ve vergi kaydında tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişiye tapu ve vergi kaydında tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamada tapu kaydında tarif edilen "kıraç" sınırlarının vergi kaydında tarif edilen orta viran sınır yerinin ise mevki veya köy sınır olduğu, anılan kayıtların kapsamının yüzölçümlerine göre belirleneceği düşünülmeli, bu belirleme yapılırken tapu kaydında tarif edilen Alo tarlası ve orta viran yolu esas alınmalı, bu yol belirlenirken tapu kaydının ilk oluştuğu gündeki güzergahı belirlenmeli, vergi kaydında ise doğuda ve batıda tarif edilen isimsiz yol sınırları ile güneyde tarif edilen Muhittin tarlası esas alınmalı, sözü edilen kayıtlara az yukarıda belirtilen sınır yerleri esas alınarak bu sınır yerlerinin kesiştiği açı içerisinde yüzölçümleriyle belli bir geometrik şekil oluşturacak biçimde kapsam belirlenmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmen, bu yolla dava ve temyize konu taşınmazların dayanılan tapu vergi kaydının yüzölçümleriyle kapsamında kalan kesim ya da kesimleri duraksamasız saptanmalı, dava konusu taşınmazların tümü ya da bir bölümü dayanılan tapu kaydının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde tapu ve vergi kaydının kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümleri yönünden yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, bu konuda tapu ve vergi kayıt maliki ya da malikleri, ölenler varsa mirasçıları arasında tüm mirasçıların katılımı ile yöntemine uygun biçimde paylaşma yapılıp yapılmadığı, paylaşma yapılmış ise paylaşmanın yapıldığı gün duraksamasız belirlenmeli, paylaşmanın yapıldığı gün ile kadastro tespitlerinin yapıldığı güne kadar geçen süre de kesinlikle belirlenmeli, bu olgu Özelikle tapu vergi kaydı miktar fazlası yönünden

da taşınmaz bölümleri yönünden yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, bu konuda tapu ve vergi kayıt maliki ya da malikleri, ölenler varsa mirasçıları arasında tüm mirasçıların katılımı ile yöntemine uygun biçimde paylaşma yapılıp yapılmadığı, paylaşma yapılmış ise paylaşmanın yapıldığı gün duraksamasız belirlenmeli, paylaşmanın yapıldığı gün ile kadastro tespitlerinin yapıldığı güne kadar geçen süre de kesinlikle belirlenmeli, bu olgu Özelikle tapu vergi kaydı miktar fazlası yönünden zilyetliğe ilişkin deliller değerlendirilirken gözönüne alınarak zilyetligin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek çelişki giderilmeli, uzman bilirkişi kurulundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye İmkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli, yargı denetimine açık rapor alınmalı, kayıtların ifraz görmesi halinde ifraz yoluyla oluşan müfrez taşınmaz bölümlerinin kök tapu kaydının ve vergi kaydının oluştuğu gündeki yüzölçümü içerisinde aranmalı, tapu ve vergi kaydının içice girmesi, bir başka deyişle örtüşmesi halinde yüzölçümü daha büyük olan kayda değer verileceği, tapu kaydının oluştuğu günde (1) bir dönüm "919" mzVe tekabül ettiği düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13, 20, 14, 18 ve 14/son maddesi hükmünde sözü edilen kısıtlamalar eşliğinde kayıt malikleri ve mirasçıları da gözönüne alınıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir

Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), 22.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10814, Karar No: 2016/16329, Tarih: 26.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/10814 E.  ,  2016/16329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: davanın maliyeti itibariyle duruşma talebi reddedildi.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 100.00.- TL bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 10/11/2015 tarihli dilekçesi ile de talebini 6.435.23 .- TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davacının, süresi içinde itiraz etmediği faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını, ayrıca kayıp-kaçak vb bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelini elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir .