muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/11823, Karar No: 2015/25213, Tarih: 11.05.2015

Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.

Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.

Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten süjelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.

Sanığın mağdur ...’tan satın aldığı... plaka aracın bedeline karşılık katılan...’un yetkilisi olduğu şirketten çalınan suça konu çeki mağdur ...’a verdiği, çekin bankaya sorduğunda tarihinde tahrifat yapıldığını belirttikleri, çekteki keşideci imzasının katılana ait olmadığının anlaşıldığı olayda;

1- Resmi belgede sahtecilik suçundan verilen hükme yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

2- Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen hükme yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

2- Nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen hükme yönelik incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5237 sayılı Kanun’da 765 sayılı Kanun’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 sayılı TCK sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 sayılı Kanun'un 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik TCK'nın 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılmasısuretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61. maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61. maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise;o takdirde tespit olunacak temel gün,suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde nitelikli dolandırıcılık suçundan belirlenen adli para cezası bir gün karşılığı takdir olunan miktarla çarpılmasından sonra, haksız kazancın iki katından az olduğundan bahisle haksız elde olunan yararın iki katına yükseltilmesi ve bu şekilde belirlenen para cezası üzerinden TCK’nın 62. Maddesi uyarınca indirim yapılmak suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8.maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 321.maddesi gereğince BOZULMASINA; fakat bu aykırılığın yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hükümde adli para cezasına mahkumiyete ilişkin uygulamanın tamamen hükümden çıkartılarak yerine, “Sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 158/1-f, son maddesi gereğince 375 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 62. maddesi gereğince cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak 312 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 52/2 maddeleri gereğince günlüğü 20.00 TL 'den hesap edilmek üzere sonuç olarak 6240 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ifadeleri yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1068, Karar No: 2012/1220, Tarih: 19.12.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/12-1068 E.  ,  2012/1220 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : 2012/12-1068

Taraflar arsındaki tazminat davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla

Yargıtay 12. Hukuk Dairesince;

“Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün 2006/12870 sayılı dosyası ile kambiyo takibi yaptıklarını, borçluların şikâyeti üzerine 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nce takibin iptaline karar verildiğini, kararın Yargıtay'ca onandığını, borçluların talebi üzerine İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün 2006/12870 Esas sayılı dosyasından müvekkiline muhtıra gönderildiğini, müvekkilinin şikâyeti üzerine İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesi Hâkimi C.Y. H.'nun 2010/111 Esas sayılı dosya üzerinden "85.921,00 TL'nin 19.01.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile borçlulara ödenmesine" karar verdiğini, kararı temyiz etmiş olmalarına rağmen kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine karar verildiğini, borçluların İstanbul 27. İcra Müdürlüğü dosyasına toplam 85.921,00 TL yatırdıkları halde müvekkilinin kesintiler yapıldıktan sonra 2.235,80 TL tahsil ettiğini, dolayısıyla iade edilmesi gereken paranın icra dairesi tarafından alacaklıya ödenen para olduğunu, oysa hâkimin, borçluların dosyaya ödemiş oldukları paranın tahsiline karar verdiğini beyanla, hâkimin kanuna ve adalete aykırı olarak verdiği karar nedeniyle müvekkilinin uğradığı 3.685,20 TL zararın 19.1.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA;

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının borçlu aleyhine kambiyo takibi başlattığını, ancak borçlunun şikâyeti üzerine İstanbul 16. İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile takibin iptal edildiğini, onama üzerine kesinleştiğini, borçlunun yaptığı ödemenin sebebinin ortadan kalktığını, hâkimin BK'nun 61. maddesi uyarınca ödemenin aynen iadesine kararı verdiğini, davacının İİK'na aykırı yolla icra takibi başlatması nedeniyle zarara kendi fiilinin yol açtığını, hâkimin kasıtlı bir davranışı ve ağır ihmali bulunmadığını, HMK'nun 46. maddesi koşullarının da oluşmadığını savunarak davanın reddine ve HMK 49. maddesi gereği davacı aleyhine para cezasına karar verilmesini talep etmiştir.

İHBAR OLUNANIN SAVUNMASI:

İHBAR OLUNANIN SAVUNMASI:

Dava konusu olan mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, dava dilekçesinde söz edilen kambiyo takibine dayanak yapılan senedin kambiyo senedi şartlarını taşımadığından iptaline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, icranın iadesine konu olan paranın takip dosyasına yatırılan para olduğunu, bu takibin iptalinde alacaklı kusurlu olduğundan, icra harçlarından da sorumlu olduğunu, Medeni Usul Hukukunda olduğu gibi, takip hukukunda da harç ve giderlerin sonuçta haksız çıkan tarafa yükletileceğini, iptal edilen takipte alacaklı kusurlu olduğundan, takip giderlerinden de sorumlu olduğunu, davada ileri sürülen hususların, hâkimin hukuki sorumluluğunu düzenleyen 6100 sayılı HMK'nun 46. maddesindeki hallerden hiçbirine uymadığını, kayırma, kin veya düşmanlık sebebiyle böyle bir karar verilmediği gibi, kanunda öngörülen diğer hiçbir sebebin asla söz konusu olmadığını, mahkeme kararının usule, kanuna, hakkaniyete, vicdana ve adalete uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca hakimin kararından dolayı hazine aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununu ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldıran, 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 01 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ve "Hâkimin Hukuki Sorumluluğu" başlığı altında yer verilen düzenlemeyle, 46 ila 49. maddelerinde sorumluluk sebepleri, yargılamada görevli mercii, dava dilekçesine dair özel yöntem ve davanın reddi halinde verilecek cezaya dair özel hükümler getirmiş, hâkimlerin hukukî sorumluluğuna ilişkin yeni bir sistem benimsemiştir.

Ayrıca 6110 sayılı Kanunun 12.maddesiyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa 93/A maddesi eklenmiştir. Bu maddede: "Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle:

Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği, kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamayacağı, hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle: Devlet aleyhine açılacak tazminat davası ancak dava konusu işlem, faaliyet veya kararın dayanağı olan; soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın veya kamu davası açılmış ise kovuşturma sonucunda verilen hükmün, dava sonunda verilen hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

GÖREV: Görevli yargı merciine ilişkin olarak HMK'nun 47. maddesinde, "Devlet aleyhine açılan tazminat davası, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi hâkimlerinin fiil ve kararlarından dolayı, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde... açılır ve ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür" denilmektedir. Bu maddeye göre dava, karar temyiz edilse idi, temyiz incelemesi Yargıtay'ın hangi Hukuk Dairesinde yapılacak idiyse o Hukuk Dairesinde açılacaktır. İcra Hukuk Mahkemesi Hâkiminin fiil ve kararlarından dolayı tazminat davası açılmış olmakla ve bu mahkemenin temyiz mercii de dairemiz olduğundan, dairemiz ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevli bulunmaktadır.

SÜRE: 2802 sayılı Kanunun 93/A maddesinin 2. fıkrasında; "Devlet aleyhine açılacak tazminat davası ancak dava konusu işlem, faaliyet veya kararın dayanağı olan... hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılabilir''' denilmektedir. Burada öngörülen bir yıllık süre, "hak düşürücü" nitelikte olup, mahkemece re'sen nazara alınması gerekmektedir. Tazminat davasının dayanağı olan hüküm, dairemizin 04.07.2011 tarihli "temyiz dilekçesinin reddine" dair kararı ile birlikte kesinleşmiş olup, dava ise bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde 21.09.2011 tarihinde açılmıştır.

HUSUMET: 2802 sayılı Kanunun 93/A maddesinde; "Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle: a) Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir" denilmekte, 6100 sayılı HMK'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında da; "Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir" hükmü yer almaktadır. Bu hükümlere göre hâkimlerin yargısal faaliyetlerinden kaynaklanan zararlardan dolayı ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilecektir. Davacı da davasını yukarıdaki hükümlere uygun olarak devlete karşı açmıştır.

İHBAR: 6100 sayılı kanunun 48. maddesinin 2. fıkrasında "Mahkeme, açılan tazminat davasını, ilgili hâkime resen ihbar eder" emredici hükmü gereği, dava, kararı veren hâkim C.Y.H.'na resen ihbar edilmiştir.

HARÇ VE GİDER AVANSI: Davacı HMK'nun 120. maddesine uygun olarak yargılama harçlarını dava açarken yatırmış, dava tarihinde 6100 sayılı kanun yürürlükte olmadığından gider avansını yatırmamış, tensip ara kararı gereği davacıya tarifede belirlenen gider avansını yatırması için HMK'nun 120. maddesi uyarınca iki hafta kesin süre verilmiş, davacı, verilen kesin süre içerisinde gider avansını da yatırmıştır.

ÖZEL VEKÂLETNAME: HMK'nun 74. maddesi uyarınca, vekilin iş bu tazminat davasını açabilmesi için, vekâletnamesinde açık yetki bulunması gerektiğinden, davacı vekiline "hâkimin fiili sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açma" yetkisini içeren vekâletname sunması hususunda muhtıra tebliğ edilmiş, muhtıranın tebliği tarihinden itibaren iki hafta kesin süre verilmiş, verilen sürede özel vekâletname sunulmuştur.

ÖZEL VEKÂLETNAME: HMK'nun 74. maddesi uyarınca, vekilin iş bu tazminat davasını açabilmesi için, vekâletnamesinde açık yetki bulunması gerektiğinden, davacı vekiline "hâkimin fiili sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açma" yetkisini içeren vekâletname sunması hususunda muhtıra tebliğ edilmiş, muhtıranın tebliği tarihinden itibaren iki hafta kesin süre verilmiş, verilen sürede özel vekâletname sunulmuştur.

ÖN İNCELEME: Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesi davacı vekiline, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesi de davalı vekiline tebliğ edilmiş, davalı ikinci cevap dilekçesi vermemiş, dava dilekçesi resen ilgili hâkime ihbar edilmiş, HMK'nun 137 ve devamı maddeleri uyarınca ön inceleme aşaması tamamlanmıştır. Davalı vekili sulh olmayacaklarını ve delil bildirmeyeceklerini beyan ettiğinden ve tarafların sulh olmayacakları anlaşıldığından sulh için yeni bir duruşma günü belirlenmemiş, davacı vekili de yargılamanın yokluğunda yapılmasına dair dilekçe en, bu yöndeki mazereti kabul edilerek tahkikata geçilmiştir

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46/1. maddesinde, Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği vurgulandıktan sonra, dava sebepleri:

Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması, duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması, duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması, hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması şeklinde tahdidi olarak gösterilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.07.2011 gün ve 2011/4 Esas 2011/4 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere, Hâkimlerin görevlerini yaparken yargısal faaliyetleri sebebiyle, kasıtla veya ağır ihmalle kanuna açıkça aykırı karar vermiş olmalan durumunda, vermiş oldukları zararlar için HMK 46. maddesinde sayılan hallerde haklarında tazminat davası açılabilecektir. Açıklanan hükümler, Hâkimin vicdani kanaatindeki bağımsızlığını, yargı erkinin herhangi bir etki altında kalmamasını ve adalete güven duygusunun sarsılmamasını temin amacıyla Yasa'ya konulmuştur.

HMK'nun 46, 2802 sayılı kanunun 93/A ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573 ve devamı maddelerine göre, hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet ve kararlan nedeniyle ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek olup; kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamayacağı her türlü kuşku ve duraksamadan uzaktır.

T.C. Anayasasının 138/1-2 maddesi gereğince; "Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasa, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, mercii veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz." Hâkimlerin Anayasa güvencesi altına alınan bağımsızlığı, ilke olarak yargı fonksiyonunun ifa edilmesi dolayısıyladır. Yargı yetkisinin özellikleri, hâkimlerin kişisel sorumluluğunda özel bir sorumluluk düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır. Gerçekten, hâkimlerin diğer Devlet Memurlarının tabi bulundukları sorumluluk esaslarına bağlanmaları, yaptıkları her işlemin aleyhlerine bir tazminat davasına yol açabileceğini düşünmelerine ve bunun sonucu olarak tereddüt içinde kalmalarına yol açabilir.

Tabiidir ki; adaletin gerçekleşmesi hâkim hakkında sorumsuzluk müessesesinin kabulünü gerektirmez. Ancak, hâkimin hukuki sorumluluk halleri benimsenirken, yargısal faaliyetten ibaret olan esas görevinin aksatılmamasına büyük özen gösterilmesi zorunludur. Gelişigüzel bir sorumluluk sisteminin benimsenmesi, hâkimin bağımsızlığını ve tarafsızlığını tehlikeye düşürebilir.

Hâkimlerin verdikleri kararlarından dolayı ilke olarak sorumlu tutulmayacakları esas olmakla beraber Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz hâkimin bağımsızlığı kadar tarafsızlığını da güvence altına almak amacıyla onun hukuki sorumluluğunu sınırlı olarak kabul etmiş ve aynı zamanda sorumluluğun tespitini özel bir usule tabi tutmuştur.

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 93/A maddesi halen yürürlükte olup, hâkimin sorumluluğu hususunda öncelikle anılan 93/A maddesinde öngörülen ilkelerin aranması; sorumluluk sebepleri ve yargılama usulü yönünden ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46 ve evamı maddelerinin uygulanması gerektiği tartışmasızdır.

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 93/A maddesi halen yürürlükte olup, hâkimin sorumluluğu hususunda öncelikle anılan 93/A maddesinde öngörülen ilkelerin aranması; sorumluluk sebepleri ve yargılama usulü yönünden ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46 ve evamı maddelerinin uygulanması gerektiği tartışmasızdır.

Hâkimin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabilmesi için HMK'nun 46. maddesinde tahdidi olarak yazılı bulunan sebeplerin bir ya da bir kaçının gerçekleşmesi, Hâkimin görevini yaparken davacıya karşı düşmanlığı veya karşı tarafla dostluğu nedeniyle, davacı aleyhine, kasıtla veya ağır ihmalle kanuna açıkça aykırı karar vermiş olması, kasten adalete ve yasalara aykırı karar verdiğinin tevil ve tefsire ihtiyaç göstermeyecek derecede açık ve kesin olması, davacının karardan dolayı zarar görmesi ve hâkimin davranışı ile zarar arasında illiyet bağının olması, bu hususları davacının kanıtlaması gerekir.

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa 93/A maddesini ekleyen 6110 sayılı Kanunun 12.maddesi gerekçesinde; "Hâkimler, Anayasanın 138 inci, 139 uncu ve 140 ıncı maddeleri uyarınca, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev yaparlar. Mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı genel olarak, hâkimin hiçbir etki ve baskı altında kalmadan, objektif kararlar verebilmesini sağlamaya dönük müesseselerdir.

Hâkimin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile bunların gerçekleştirilmesine yönelik teminatlar, hukuk devletinin bir gereği olmakla birlikte, hiçbir zaman hâkimlerin keyfî davranabilecekleri, istedikleri şekilde karar verebilecekleri ve bu kararlardan da sorumlu olmayacakları anlamına gelmemektedir. Öte yandan, millet adına yetki kullanılarak yapılan her faaliyetin, yargı denetimine açık olması, hukuk devleti olmanın da bir gereğidir. Hâkimler yargı yetkisini Türk Milleti adına kullanmaktadır. Bu sebeple hâkimlerin yargısal faaliyet yaptıkları sıradaki fiillerinden dolayı sorumluluk yolunun açık olması gerekir. Ancak, sorumluluk usul ve esaslarının çok dikkatli bir şekilde düzenlenmesi, hem keyfiliğin ve sorumsuzca tutum ve davranışların önüne geçilmesi ve hem de tutuk ve çekingen bir hâkim sınıfının oluşmasına yol açılmaması bakımından çok önemlidir. Aksi takdirde, vargının bağımsızlığı ve hâkimlik teminatının anlamı kalmaz" denilmektedir.