muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11263, Karar No: 2023/2355, Tarih: 11.05.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya numarası belirtilen savcılık dosyasının taraflarının bu dosya ile ilgili olmadığı, mesaj olarak iletildiği belirtilen vakıaya yönelik süresi içinde mesaj deliline dayanılmadığı gibi erkeğin de muvafakati olmadığı, cinsel birliktelik sağlanmasında sorun olduğu ve tedaviden kaçınıldığı iddiasının ise doktor raporu ile ispatlanamadığı bu nedenle bu vakıaların kusur olarak yüklenemeyeceği; erkeğin kadınla çocuğuna, gelme sizi istemiyorum, boşanacağım dediğini, müşterek evin ihtiyaçlarını karşılamadığı , kadının da erkeğin ameliyatı sırasında yanında olmadığı, ilgilenmediği, onu istemediğini söylediği, belirlenen kusurlara göre kadının az, erkeğin ise ağır kusurlu olduğu gerekçesi ile 4721 sayılı Kanun’un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince davaların kabulüne, tarafların boşanmalarına, kadın yararına aylık 350,00 TL tedbir ve 350,00 TL yoksulluk nafakasına, kadın yararına 2.500,00 TL maddî, 2.000,00 TL manevî tazminata karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur belirlemesinin ve buna bağlı olarak erkeğin davasının kabulünün hatalı olduğu, mahkemece belirlenen kusurların dışında erkeğin ayrıca kusurları olduğunu, belirlenen tazminatın hakkaniyete ve kusur durumuna uygun olmadığın ileri sürerek karar kaldırılmasına yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile erkeğin kadınla çocuğuna, "gelme sizi istemiyorum, boşanacağım" dediğini, müşterek evin ihtiyaçlarını karşılamadığı , kadının da erkeğin ameliyatı sırasında yanında olmadığı, ilgilenmediği, onu istemediğini söylediği, belirlenen kusurlara göre kadının az erkeğin ise ağır kusurlu olduğu tespiti ile; az kusurlu eşin hem boşanmayı isteyip hem de erkeğin boşanma davasındaki boşanma talebine karşı çıkmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu bu nedenle istinaf edilen birleşen davada da boşanmaya karar verilmesinin ... olduğu, kadının iddia ettiği ceza dosyasına konu fiilin olay tarihinin dava tarihinden sonra olması nedeniyle boşanma davasında kusur olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesi ile erkeğin davasının kabulü ile kusur belirlemesine yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ... alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

2. Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine,  paranın alım gücüne, zedelenen mevcut ve beklenen menfaatleri ile bu kusurların aynı zamanda kadının kişilik haklarını da ihlal ettiği, belirlenen miktarın az olduğu gerekçesi ile kadının tazminatların miktarına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) ... alt bendi gereğince kadının istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle kadın yararına 25.000,00 TL maddî ve 20.000,00 TL manevî tazminata karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-davacı erkek vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; erkeğe kusur olarak yüklenilen tehdit vakıasına konu ceza dosyasından beraat hükmü aldığını, bu durumda tanıkların beyanlarının yalan olduğunun ortaya çıktığını, belirlenen diğer kusurlara yönelik tanık beyanlarının ise, soyut ve duyumdan aktarım beyanlar olduğunu, ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kusur belirlemesi ile tazminatlar yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, karşılıklı açılan boşanma davalarının yargılaması sonucunda kadın yararına hükmedilen tazminat miktarlarının kusur durumuna ve hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası. 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ... maddesi ile 371 ... maddesi. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 50 ve 51 ... maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-davacı erkek vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-davacı erkek vekilinin kusur belirlemesine ve kadın yararına gerçekleşen tazminat koşullarına yönelik temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Davalı-davacı erkek vekilinin kadın yararına hükmedilen tazminatların miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-davacı erkek vekilinin kusur belirlemesine ve kadın yararına gerçekleşen tazminat koşullarına yönelik temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Davalı-davacı erkek vekilinin kadın yararına hükmedilen tazminatların miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/28811, Karar No: 2010/27750, Tarih: 26.11.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/28811 E.  ,  2010/27750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/07/2010

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 26.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8146, Karar No: 2010/7044, Tarih: 14.04.2010

**4. Ceza Dairesi         2010/8146 E.  ,  2010/7044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Iğdır Asliye 1.Ceza Mahkemesi

SUÇ(LAR) : Kavgada korkutmak için silah boşaltma

HÜKÜM(LER) : Hükümlülük

TEBLİĞNAMEDEKİ İSTEK: BOZMA

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve TCY.nın 7/2 madde ve fıkrası uyarınca sanık yararına olan 5728 sayılı Yasanın 562.maddesinin 1.fıkrası ile CYY.nın 231/5 madde ve fıkrasında öngörülen, hükmolunan cezanın geri bırakılması sınırının iki yıla çıkarılması ve söz konusu 562.maddesinin 2.fıkrası ile de CYY.nın 231/14 madde ve fıkrasındaki, suçun soruşturulması ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olması koşulunun kaldırılması karşısında, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının tartışılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ...'in temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN başkaca yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/148, Karar No: 2015/2129, Tarih: 05.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/148 E.  ,  2015/2129 K.**

**"İçtihat Metni"**

TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

YARGITAY KARARI

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 05/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14061, Karar No: 2016/16437, Tarih: 26.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/14061 E.  ,  2016/16437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ... şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 3.500 TL bedelinin işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini 26.04.2016 tarihli dilekçesi ile de talebini 10.723.00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelini elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-)Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak (var ise dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13472, Karar No: 2023/13602, Tarih: 27.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/13472 E.  ,  2023/13602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1257 E., 2023/937 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/143 E., 2022/33 K.

Taraflar arasındaki 5434 sayılı Kanun kapsamında işe başlama tarihinin 10.09.1987 olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 10.01.1971 doğumlu olduğunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kural olarak 18 yaşını doldurmuş olanların memur olabileceğini, ancak belli durumlarda kaza-i rüşt kararı alınmış olması şartıyla 18 yaşını doldurmamış olanların da memur olabildiğini, müvekkilinin de kaza-i rüşt kararı ile ergin kılındığını ve davalı hastanede 10.09.1987 tarihinde 11. derecede elektrik teknisyeni olarak işe başladığını, aynı yıl üniversite sınavını kazandığı için 12.10.1987 tarihinde istifa ederek kurumdan ayrıldığını, müvekkilinin 20.04.2015 tarihinde Cimer'e yaptığı Şikayet başvurusunun reddedildiğini, ... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 1987 yılına ait hizmeti 18 yaşın altında geçtiğinden hizmet olarak kabul edilmediğini, 11.05.2020 tarihinde Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığına başvuruda bulunduğunu ancak olumsuz sonuç aldığını, müvekkilinin görevi ile ilgili öğrenim aldığını, kaza-i rüşt kararı ile ergin sayıldığını, bu sebeple 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve ilgili mevzuat gereği SGK kayıtlarının bu tespite göre düzeltilmesini talep ettiklerini belirterek Mahkememizden, müvekkilinin davalı ...'nde 10.09.1987 tarihinde işe başladığının ve sigortalılık başlangıcının 10.09.1987 olduğunun tespitine, iş bu talebin kabul edilmemesi halinde; davacının 18 yaşını doldurduğu 10.01.1989 tarihi itibariyle sigortalılık başlangıcının tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, hizmet tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davanın yasal süresi zarfında açılmadığını, davacının dosyasında yapılan incelemede adı geçen sigortalının dava dilekçesinde belirtilen süre içerisinde çalışmasını gösterir herhangi bir bordro v.s belgenin bulunmadığını, bu nedenle davacının çalıştığı iddialarının varsayımdan ibaret olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, hizmet tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davanın yasal süresi zarfında açılmadığını, davacının dosyasında yapılan incelemede adı geçen sigortalının dava dilekçesinde belirtilen süre içerisinde çalışmasını gösterir herhangi bir bordro v.s belgenin bulunmadığını, bu nedenle davacının çalıştığı iddialarının varsayımdan ibaret olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının Şanlıurfa Balıklıgöl Devlet Hastanesi'nde (1671 iş yeri sicil nolu) 10.09.1987 tarihinde işe başladığı ve fiilen çalıştığı, davacının 18 yaşını doldurduğu 10.01.1989 tarihi itibariyle sigortalılık başlangıcının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Davanın zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın süre yönünden reddedilmesi gerektiğini, davacının çalışmaya hangi tarihte başladığı ile ilgili bilginin bulunmadığını, Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenle kaldırılması gerektiğini, belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Hizmet tespitinin 5 yıllık hak düşürücü süreye tabii olduğunu Yerel Mahkemece bu durumun resen gözetmesi ve hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davacının söz konusu iş yerinde çalıştığını gösteren tek bir bordro dahi bulunmadığını, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmayacağını, davacının davasını ispatlayamadığını, belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Somut dosyada, davacının Teknisyen (Elektrik) olarak 10.09.1987 tarihinde kazai rüşt kararı ile göreve başladığı, Üniversiteyi kazanması üzerine de 12.10.1987 tarihinde görevinden ayrılmıştır. Burada sorun davacının sigorta başlangıç tarihinin tespitidir. Dosyada ki mevcut belgelere göre davacının çalıştığında asla şüphe yoktur. Sorun bu çalışmanın sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilip edilmeyeceğidir. İzmit Sosyal Güvenlik Merkezinin 30.12.2019 tarihli yazı cevabından davacının 14.04.1995 tarihinden itibaren sigortalı sayıldığı, kazai rüşt ile çalıştığı 1987 tarihli çalışmasının sigorta başlangıcı olarak kabul edilmediği anlaşılmaktadır.

Davacının talebi sigorta başlangıç tarihinini 10.09.1987 olması nedeniyle bunun tespiti olmadığı takdirde 18 yaşını doldurduğu 10.01.1989 tarihinini sigorta başlangıç tarihi olarak kabulünü talep etmiştir.

Davacının talebi sigorta başlangıç tarihinini 10.09.1987 olması nedeniyle bunun tespiti olmadığı takdirde 18 yaşını doldurduğu 10.01.1989 tarihinini sigorta başlangıç tarihi olarak kabulünü talep etmiştir.

Dosya kapsamında resmi yazışmalar, SGK yazıları uyarıca emekli sandığına tabii olarak çalışan davacının resmi evraklarla işe girişinin ve ayrılışının ve kesintilerinin yapıldığı sabit olmakla, hak düşürücü sürenin dolduğu yönündeki ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur...." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 5434 sayılı Kanun kapsamında işe başlama tarihinin 10.09.1987 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Görev konusu, kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemelerce yargılamanın her aşamasında re’sen ele alınması gereken bir husustur.

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 1 inci maddesiyle; Maliye Bakanlığı’na bağlı olmak ve bu Kanunda yazılı emeklilik işlerini görmek üzere ...’da, tüzel kişiliğe sahip Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı kurulmuş ise de, 20.05.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5502 sayılı ... Kanununun 43 üncü maddesiyle, 5434 sayılı Kanun'un bazı maddeleri yürürlükten kaldırılmış, devredilen kurumlar ve devre ilişkin hükümler içeren geçici 1 inci maddesiyle de, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı, hiç bir işleme gerek kalmaksızın, bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla, görevleri ile birlikte, 1 inci maddeye dayanılarak kurulan kamu tüzel kişiliğine sahip ...’na devredilmiştir.

Anayasanın 125 inci maddesinin birinci fıkrası ile "idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır" ve yine Anayasa'nın 37 nci maddesi ile "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." Anayasanın 125 inci maddesinde yer verilen kural, yönetimin/idarenin kamu hukuku ya da özel hukuk alanına giren tüm eylem ve işlemlerini kapsamaktadır.

“Uyuşmazlıkların çözüm yeri” başlığını taşıyan; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 134 üncü maddesinde, bu Kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıkların, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görüleceği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 01.10.2008 günü yürürlüğe giren 101 inci maddesinde de, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlarda, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği hüküm altına alınmıştır.

İş mahkemeleri, esas olarak iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasından kaynaklanan bireysel ve toplu hak uyuşmazlıklarını çözmek üzere, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununa dayanılarak kurulmuştur.