muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/10325, Karar No: 2015/18241, Tarih: 18.11.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/10325 E.  ,  2015/18241 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : NALLIHAN ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/01/2015

NUMARASI : 2014/25-2015/27

Taraflar arasındaki asıl dosyada yoksulluk ve iştirak nafakasının artırılması, birleşen dosyada yoksulluk ve iştirak nafakasının kaldırılması davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı taraf dava dilekçesinde; 2005 tarihinde davalı ile boşandıklarını, müşterek çocuk Fatih lehine 100,00 TL iştirak nafakasına, kendisi lehine aylık 150,00 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, 2005 tarihinde 2 yaşında olan müşterek çocuğun şimdi ilkokula başladığını, paranın alım gücünün düştüğünü, davalının gerçekte gümrük müşaviri olmasına rağmen kendisini asgari ücretle çalışıyor gibi gösterdiğini, müşterek çocuk Fatih lehine hükmolunan 100,00 TL iştirak nafakasının 300,00 TL daha artırılarak, aylık 400,00 TL'ye, kendisi lehine takdir edilen 150,00 TL yoksulluk nafakasının 350,00 TL daha artırılarak, aylık 500,00 TL'ye çıkarılmasını talep etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin gerçek dışı olduğunu, davacının işyerine haciz müzekkereleri göndererek kendisini zor durumda bıraktığını ve hatta iş akdinin bu sebep ile sonlandırıldığını, nafaka ücretini Ağustos 2010 ayından itibaren düzenli olarak ödediğini, hatta şartları daha iyi olunca nafaka ücretinde iyileştirme yapacağı bilgisini davacı ile paylaştığını, çok uzun yıllardan ithalat, ihracat sorumlusu olarak görev yapmakta olduğunu, Gümrük Müşaviri titrini kullanmadığını, pazarcılıktan hammaliyeye kadar alakasız işler yaptığını, davacının Nallıhan'daki mali durumunun kendisinden kat kat iyi olduğunu, davacının babasından kalan maaşı ve gayrimenkullerinden gelen kira gelirlerinin olduğunu, kendisinin ise üzerine kayıtlı herhangi bir mal varlığının olmadığını, evinin kira olduğunu, yaklaşık bir yıldır işsiz olduğunu, çeşitli borçlarının bulunduğunu, tüm bu sebeplerle davanın reddine, kabulü halinde ise nafakanın yıllık TEFE veya TÜFE oranına göre arttırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, müşterek çocuk Fatih için 100,00TL iştirak nafakasının 300,00TL artırılıp 400,00 TL olarak; davacı M.. G.. için takdir olunan 150,00 TL yoksulluk nafakasının, 150,00 TL daha artırılarak 300,00 TL olarak, davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, müşterek çocuk Fatih için 100,00TL iştirak nafakasının 300,00TL artırılıp 400,00 TL olarak; davacı M.. G.. için takdir olunan 150,00 TL yoksulluk nafakasının, 150,00 TL daha artırılarak 300,00 TL olarak, davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemenin bu kararı Dairemizin 2013/12245 E- 2013/15660 K. nolu kararı ile "tarafların hayatında esaslı bir değişiklik meydana gelmediği anlaşıldığından davacı kadının ve çocuğun ihtiyaçları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, özellikle ekonomik göstergelerdeki değişim ile TÜİK'in yayınladığı ÜFE artış oranı nazara alınıp, uygun miktarda artırım yapılarak nafakaların takdir edilmesi gerekirken, aksi yazılı düşüncelerle yüksek oranda nafakaların takdirine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan.." bozulmuştur.

Davacı birleşen dosyada dava dilekçesinde, davalı ile boşandıklarını, Nallıhan Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/45 Esas, 2011/132 Karar sayılı ilamı ile müşterek çocuk için aylık 400,00 TL iştirak nafakası, davalı için aylık 300,00 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, davalının inatçı ve uzlaşmacı olmayan tutumları nedeniyle mesleğini icra edemediğini, çalıştığı iş yerlerine maaş haczi gönderdiğini, bu nedenle iş akitlerinin feshine karar verildiğini, bu nedenlerle çalışamadığını, yoksul duruma düştüğünü maddi ve manevi sıkıntılar yüzünden psikolojik ve sağlık sorunlarının giderek arttığını, davalının ekonomik durumunun kendisinden daha iyi olduğunu, bu nedenle öncelikle hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakasının kaldırılmasını bu mümkün olmaması halinde müşterek çocuk için hükmedilen iştirak nafakasının 100,00 TL'ye indirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından birleşen dosyadaki cevap dilekçesinde, davalının gümrük müşaviri olduğunu, mahkemece hükmedilen nafakaları ödememek için devamlı adres ve iş değişikliği yaptığını, nafakaları ödemediğini, nafakaların ödenmeme ve bu konuda açtığı davaların geç neticelenmesi için kötüniyetli olarak iş bu davayı açtığını, müşterek çocuğunda büyüdüğünü, masraflarının arttığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamından sonra, asıl davanın kısmen kabulü ile dava tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde Tuzla Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/504 Esas, 2005/363 Karar numaralı ilamıyla müşterek çocuk Fatih Gök için takdir olunan 100,00 TL iştirak nafakasının 125,00 TL'ye, davacı karşı davalı M.. G.. için takdir olunan 150,00 yoksulluk nafakasının 188,00 TL'ye çıkarılmasına, davalı-karşı davacı S.. G..'ün davasının reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Asıl dava, iştirak ve yoksulluk nafakasının arttırılması istemine ilişkin olup birleşen dava yoksulluk nafakasının kaldırılması, iştirak nafakasının kaldırılması veya 100 TL'ye indirilmesi talebine ilişkindir.

Asıl dava, iştirak ve yoksulluk nafakasının arttırılması istemine ilişkin olup birleşen dava yoksulluk nafakasının kaldırılması, iştirak nafakasının kaldırılması veya 100 TL'ye indirilmesi talebine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı-karşı davacı S.. G..'ün temyiz itirazının reddine karar verilmiştir.

TMK'nın 331. maddesi gereğince; durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler. Mahkemece iradın arttırılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin artırımı gerektirmesi gerekmektedir.

Boşanma kararı ile velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.(TMK m.182) Anne ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.(TMK m.328/1) Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Ayrıca nafakanın takdirinde birlik devam ederken çocuğun alıştığı yaşam şeklide dikkate alınır.

Diğer taraftan; nafaka miktarı belirlenirken, velayet hakkı kendisine tevdi olunmuş tarafın, bu görev nedeniyle emeğinin ve yüklendiği sorumlulukların karşılığı olan harcamaların da dikkate alınması zorunludur.

TMK'nun 175.maddesi; "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Kanunda öngörülen şartlar davacı lehine gerçekleştiği takdirde, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmedilmesi gerekir.

TMK'nun 176/4. maddesine göre de; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir."

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeye göre, iradın artırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu zorunlu kılması gerekmektedir. Bu doğrultuda yerleşen dairemiz uygulamasına göre; nafaka alacaklısı davacının ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsü davalının gelir durumunda, nafakanın takdir edildiği tarihe göre olağanüstü bir değişiklik olmadığı takdirde; yoksulluk nafakası TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılmalı ve böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmalıdır.

Somut olayda; tarafların 2005 tarihinde boşandıkları, boşanma kararı ile birlikte müşterek çocuk 2003 doğumlu Fatih'in velayetinin davacı-karşı davalı anneye verildiği ve çocuk lehine aylık 100,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiği, çocuğun ilkokulda okuduğu, davacı-karşı davalının ev hanımı olduğu gelirinin olmadığı; davalı-karşı davacının ise ithalat ihracat sorumlusu olduğu, aylık 2.500 TL gelirinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; tarafların 2005 tarihinde boşandıkları, boşanma kararı ile birlikte müşterek çocuk 2003 doğumlu Fatih'in velayetinin davacı-karşı davalı anneye verildiği ve çocuk lehine aylık 100,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiği, çocuğun ilkokulda okuduğu, davacı-karşı davalının ev hanımı olduğu gelirinin olmadığı; davalı-karşı davacının ise ithalat ihracat sorumlusu olduğu, aylık 2.500 TL gelirinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakaların niteliğine, çocuğun yaşına, eğitim durumuna ve ihtiyaç durumuna göre, mahkemece çocuk lehine takdir edilen aylık 125,00 TL iştirak nafakası miktarı düşüktür. Bu nedenle mahkemece, müşterek çocuğun ihtiyaçlarındaki değişim ve davalının gelir durumu gözetilerek Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesine uygun bir iştirak nafakası takdir edilmesi gerekirdi. Ayrıca, davacı-karşı davalı kadın lehine takdir edilen yoksulluk nafakasındaki artış miktarının da TÜİK tarafından yayınlanan ÜFE oranının altında kaldığı gözlemlenmekte olup, tarafların gelir durumuna göre TÜİK tarafından yayınlanan ÜFE oranından takdiri uygundur. Bu nedenlerle yazılı şekilde düşük miktarda yoksulluk ve iştirak nafakası takdiri doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10154, Karar No: 2012/21300, Tarih: 24.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/10154 E.  ,  2012/21300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Özgür mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, Mehmet'in beraatine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Sanık ... hakkında yapılan incelemede;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı CMK'nin 231/12. maddesi uyarınca temyiz kabiliyeti olmayıp itiraz yolu açık olduğundan itiraz merciince karar verilmek üzere dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine,

2-Sanık ... hakkında yapılan incelemede,

Müdahil vekilinin temyiz itirazları, oluşa, yapılan yargılamaya, toplanan delillere, gerekçeye ve uygulamaya göre yerinde görülmediğinden, reddiyle hükmün ONANMASINA, 24.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19803, Karar No: 2017/9689, Tarih: 12.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/19803 E.  ,  2017/9689 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı,davalının elektrik abonesi olduğunu,davalı dağıtım şirketinin düzenlediği faturalar ile kendisinden kayıp kaçak vb. bedeller adı altında haksız bedeller tahsil ettiğini , şimdilik 1.000.00.- TL’nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 04/04/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 11.559.71 .- TL’ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak vb. bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek , davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı dağıtım şirketlerinin kayıp-kaçak vb. bedelleri elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve

.tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bent ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8972, Karar No: 2016/3064, Tarih: 23.05.2016

**20. Ceza Dairesi         2015/8972 E.  ,  2016/3064 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Kenevir ekme

Hüküm : Mahkumiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanığın, olayda ele geçirilen esrarı yetiştirdiği kenevirlerden elde ettiğine ilişkin beyanının, “suçla ilgili kişi veya kişileri gizleme” ya da “daha az ceza alacağını sanma” gibi bir amaca dayanmış olabileceği; keneviri ektiğini belirttiği yerde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı için kenevir kökü veya hasat artığı gibi maddî bulgu elde edilmediği ve aradan geçen zaman nedeniyle elde edilmesinin de mümkün olmayacağı; bu durumlar karşısında sanığın, soyut beyanı dışında, atılı suçu işlediğine ilişkin, kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması

Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısı ve sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan hükmün BOZULMASINA, 23.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1587, Karar No: 2021/1005, Tarih: 09.02.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/1587 E.  ,  2021/1005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 15.05.2018 tarih ve 2015/792 E- 2018/247 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 20.02.2020 tarih ve 2018/1640 E- 2020/224 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından "linter maddesinden dinamit ham maddesi üretimi" adlı patent belgesinin 2012/00990 numarası ile TPMK nezdinde tescil ettirildiğini, 556 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Patent Verilerek Korunacak Buluşlar" başlıklı 5. maddesi gereğince bir buluşun patent ile korunabilmesi için maddede belirtilen üç koşulun bir arada bulunması gerektiğini, davalı firma adına tescil edilen patentin yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması kriterlerini karşılamadığını, müvekkili kurumun linter maddesinden barut üretimini 1938 yılından beri yaptığını, söz konusu üretimin 1982 yılına dek devam ettiğini, ayrıca yurt dışında da linter maddesinden barut ve dinamit hammaddesi üretimi yapıldığını, İsrail Firması olan Mılouban M.C.P Ltd. Şti. firmasından alınan selülöz raporunun da davacının ürününün yeni olmadığını gösterdiğini, kullanılan tekniğin yeni olmayıp 1938 yılından beri kullanılan bir teknik olduğunu, davalı şirketin başvuru sırasında vermiş olduğu tarifnamede buluş tekniğinin bilinen durumundan farklı olduğunun belirtildiğini, ancak bu farklılıkların neler olduğunun açıklanmadığını, ülkemizde barut hammaddesi kullanıcısının yalnızca müvekkili kurum olduğunu, bu nedenle müvekkilinin dava konusu patent nedeniyle daha önce üretimini yaptığı dinamit hammaddesini gerektiğinde yeniden üretemeyeceğini, davalı firma dışında bir firmadan da temin edemeyeceğini ileri sürerek davaya konu 2012/00990 sayılı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin linter hammaddesinden selüloz elde edilen ilk ve tek firma olduğunu, ayrıca müvekkilinin patlayıcı madde üretimi yapmadığını, üretmiş olduğu ve patentini almış olduğu usulün pamuktan üretilen selülöz olduğunu, patlayıcı madde üretimi yetkisi ve tekelinin MKE'ye ait bulunduğunu, müvekkilinin patentinin bir usul patenti olup, bu nedenle yenilik ve tekniğin aşılması kriterlerinin bu alanlarda değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin endüstride bilinen pamuk elyafının ağartılması yöntemini ham pamuk linterine uyguladığını, bu yöntemle ürettiği selülözü de davacı MKE'ye sattığını, yapılan işin yeni olmayıp, sadece kullanılan usulün patente konu olduğu patentle korunan usulün linter malzemesi ağartma banyosunda ağartma maddesi olarak hidrojen peroksit kullanılması, peroksitin aktif oksijen oluşturması için ortam asiditesini (PH) yükseltmek için alkali (kostik) eklenmesi, stabilizör ıslatıcı, iyon tutucu ve demiranaralizasyon uygulaması olduğunu, burada tekniğin bilinen durumunun aşılmasının bunların lintere uygulanması sırası, miktarları ve banyo süresi sıcaklıkları olduğu, bulunan yöntemin davacının kullandığı yöntemden farklı olduğunu, müvekkilinin patente konu hammaddeyi 2010 yılından beri davacıdan aldığını, bu nedenle alınan patentten haberinin olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu incelemesiz patentin iki adet isteminin bulunduğu ve bu istemlerin Linter maddesinin üç aşamalı kimyasal tepkimelerle ağartılarak barut elde edilmesi yönteminin olduğu, bu aşamada bu maddeye eklenen kimyasal maddeler ile barut elde edilmesi sağlandığının anlaşıldığının belirtildiği, bilirkişilerin yapmış oldukları incelemelerde sadece dosya arasında bulunan belgelerden değil, re'sen yapmış oldukları araştırmalardan da faydalanarak dünyada barut üretimindeki birçok aşamadaki yöntemleri araştırmış olduğu ve denetime elverişli rapor hazırladıkları, dava konusu incelemesiz patentin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesinin yetkin kılacak yeterlilikte tanımlanmadığı, hükümsüzlük şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı adına tescil edilmiş patente konu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı hususu usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu ile belirlenmiş olduğundan ilk derece mahkemesince davanın kabulü ile davalı adına tescil edilmiş olan patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, her ne kadar davalı taraf, dava konusu patentle ilgili olarak incelemeli patent başvurusunda bulunduklarını, bu hususun bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de davalının ileri sürdüğü incelemeli patent başvurusu, ilk derece mahkemesi kararının verildiği 15.05.2018 tarihinden sonra 25.07.2018 tarihinde yapıldığı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 357/1. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen bu iddianın istinaf aşamasında dinlenmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.