muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4282, Karar No: 2022/15652, Tarih: 28.09.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/4282 E.  ,  2022/15652 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli hırsızlık suçundan sanık ...'nın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-b, 168/2 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına dair Kırıkkale 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/12/2010 tarihli ve 2010/551 esas, 2010/698 sayılı kararının 28/08/2011 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın denetim süresi içerisinde 24/10/2013 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkûm olduğunun ihbarı üzerine, hükmün açıklanması ile 5237 sayılı Kanun'un 142/2-b, 168/1 ve 62/1. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kırıkkale 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/03/2021 tarihli ve 2021/94 esas, 2021/151 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 08/04/2022 gün ve 28414-2021-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13/05/2022 gün ve 2022/56593 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre,

1-Sanığın suç tarihinde sanıklar ... ve ... ile birlikte müştekiye ait markete gittiği, sanıklardan...'ın 100,00 Türk lirası parayı uzatıp 3 paket sigara istediği, müştekinin de 3 paket sigara ve para üzerini verdiği, sanık ...'ın 3 paket değil de 3 tane sigara istediğini söyleyerek aldığı sigaralar ile para üzerini müştekiye iade edip verdiği ve 100,00 Türk lirasını geri aldığı, bu sırada yanında bulunan sanık ...'ün de müştekinin dikkatini dağıtarak 50 Türk lirasını uzatıp makarna ve yağ istemesi üzerine müştekinin malzemeler ile birlikte 45 Türk lirası para üzeri verdiği esnada sanık ...'ün vermiş olduğu 50,00 Türk lirasını müştekiye fark ettirmeden geri aldığı, sanık ...'in ise olay sırasında gözcülük yaparak müştekinin dikkatini dağıttığının anlaşılması karşısında; müştekinin özgür iradesine dayalı bir teslim söz konusu olmadan paranın alınması suretiyle hırsızlık suçunun işlenmesi nedeniyle, sanığın eyleminin suçun işlendiği mahal ve suç tarihi dikkate alınarak 5237 sayılı Kanun'un 142/1-b maddesindeki suçu oluşturduğu halde, yazılı şekilde anılan Kanun'un 142/2-b maddesi uyarınca hüküm kurulmasında,

2-Kabule göre de;

2-Kabule göre de;

Her ne kadar müştekinin ifadesinde olaydan bir hafta sonra zararının giderildiğini ve şikayetçi olmadığını beyan etmesi karşısında zararın iddianame düzenlenmeden giderildiği anlaşılmakla, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasında 5237 sayılı Kanun'un 168/1. maddesi kapsamında değerlendirme yapılması gerekmekte ise de; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp açıklanmasına karar verildiğinde, aynı Kanun'un 231/11. maddesi hükmü uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği gözetilmeden, denetim süresi içerisinde suç işlediği anlaşılan sanık hakkında hükmün aynen açıklanması ile yetinilmesi gerektiği nazara alındığında, Kırıkkale 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/12/2010 tarihli kararında 5237 sayılı Kanun'un 168/2. maddesi uyarınca cezada indirim yapıldığı halde, açıklanan kararda aynı Kanun'un 168/1. maddesi gereğince indirim uygulanmasında; isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık ... ile iştirak halinde yüklenen eylemi işlediği iddia edilen sanık ... hakkında Kırıkkale 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21/11/2017 tarih 2017/87 Esas 2017/609 Karar sayılı hükmün temyiz için Yargıtay'a gönderildiği, Yargıtay 13. Ceza Dairesince inceleme yapılarak 10.07.2018 gün ve 2018/1870 Esas 2018/10770 Karar sayılı ilamla sonuçlandırıldığı, aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunması nedeniyle karara yönelik kanun yararına bozma talebinin, daha önce inceleme yapan Yüksek 13. Ceza Dairesince incelenmesinin daha uygun olacağı değerlendirildiğinden ve Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 03.11.2020 tarihli ve 245 sayılı kararıyla 13. Ceza Dairesinin kapatılarak dosyalarının Yüksek 6. Ceza Dairesine devredilmesi nedeniyle dosyanın Yüksek Yargıtay 6. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 28/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2963, Karar No: 2019/9097, Tarih: 08.10.2019

**17. Hukuk Dairesi         2019/2963 E.  ,  2019/9097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinden temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının sigortalısının kusuru ile meydana gelen kazada davacının murisi ... vefat ettiğini belirterek, 8.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile 37.511,50 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. Mahkemece yapılan araştırma inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak yapıldığı, mahkemenin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre yapılan hesaplamaya göre karar verdiği görülmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 esas,1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et– Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacının muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi gerekirken, anılan biçimdeki tespite göre hesap yapan bilirkişi raporundaki TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak yapılan seçenek, hükme esas almaya elverişli değildir.

Bu durumda mahkemece; TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 08/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20943, Karar No: 2013/4536, Tarih: 27.02.2013

**7. Ceza Dairesi         2009/20943 E.  ,  2013/4536 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraatlerine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I)Gümrük idaresi vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar gören kurum Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu olup, suçtan doğrudan zarar görmeyen gümrük idaresinin davaya katılmasına karar verilmesi hükmü temyize hak vermeyeceğinden, gümrük idaresi adına hazine vekilinin vaki temyiz isteminin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUKnun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

II)Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde ise;

5271 sayılı CMK.nun 237/2 maddesi uyarınca kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteminde bulunulamayacağından, katılma isteminin reddine, ancak müşteki kurum davaya katılabilecek surette suçtan zarar gördüğünden, CMK.nun 260.maddesi uyarınca hükmü temyize hakkı bulunduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Açılan kamu davasına katılma hakkı bulunan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilip, katılma olanağı tanınmadan, yokluklarında yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı olup, müşteki Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, 27.02.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11107, Karar No: 2015/13038, Tarih: 10.09.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/11107 E.  ,  2015/13038 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2015/183344

Mahkemesi : Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 06/01/2015

Numarası : 2015/14 - 2015/14

Taksirle yaralama suçundan sanık E.. T..’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 89/4 ve 22/3. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığa ait sürücü belgesinin aynı Kanun'un 53/6. maddesi gereğince 1 yıl süreyle geri alınmasına dair Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/12/2012 tarihli ve 2012/29 esas, 2012/210 sayılı kararının dairemizin 04/03/2014 tarihli ve 2013/11576 esas, 2014/5289 sayılı ilamı ile onanmasını müteakip, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca hükümlüye ait sürücü belgesinin geri alınması kararının infazının başlangıç tarihi açısından tereddüt hasıl olduğundan bahisle vuku bulan talep üzerine sürücü belgesinin geri alınması kararının hükmün kesinleştiği tarihten itibaren infaz edilmesi gerektiğine ilişkin aynı Mahkemenin 12/12/2014 tarihli ve 2012/29 esas, 2012/210 sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine dair Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/01/2015 tarihli ve 2015/14 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddenin 6. fıkrasındaki "Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar." şeklindeki düzenleme karşısında, 1 yıl süreyle sürücü belgesinin geri alınması tedbirinin anılan mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesiyle yürürlüğe girdiği ve geri alma süresinin de cezanın tümüyle infazından itibaren başlayacağı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 11.05.2015 gün ve 94660652-105-38-3667-2015-9560/30224 sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak tevdi olunmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK'nın 53/6. maddesinde yer alan "Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar." şeklindeki düzenleme incelendiğinde;

Maddenin ilk dört fıkrasındaki düzenlemelerin kasten işlenen suçlarda hapis cezasının yasal sonucu olduğu ve hükümde belirtilmemiş olsa dahi sanık veya hükümlü lehine aleyhe bozma yasağına konu olamayacağı, ancak beşinci fıkradaki düzenlemede adli para cezasına mahkumiyet halinde de mahkemece hükmedilmek koşuluyla hak yoksunluğuna karar verilebileceği ve bu hak yoksunluğunun para cezaları açısından adli para cezasının tümüyle infazından sonra başlayacağında kuşku bulunmamaktadır.

TCK'nın 53/6. fıkrasının uygulanma koşullarına gelince, anılan fıkrada hapis veya adli para cezasına mahkumiyet ayrımı yapılmaksızın mahkumiyet yeterli görüldüğünden, taksirle işlenen suçlarda hakim tarafından hükmedilmek ve süresi belirtilmek koşuluyla, fıkradaki bir meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına veya sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilmesi mümkündür. Hapis cezasına mahkumiyet halinde cezanın infazı süresince yoksun bırakılan kişi bu meslek veya sanatı fiilen icra edemeyeceğinden veya sürücü belgesini kullanamayacağından, yasaklama ve geri alma hükmünün hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girmesinde ve sürenin cezanın tümüyle infazından sonra işlemeye başlamasında maddenin diğer fıkralarındaki düzenlemelere herhangi bir aykırılık veya adaletsizlik bulunmamaktadır.

Sanığın hapis cezasının infazına 28.05.2015 te başlandığı, sürücü belgesinin infazın başlaması ile geri alınması gerektiği anlaşılmakla; sürücü belgesinin geri alınmasının hükmün kesinleşmesi ile birlikte yürürlüğe girmesine dair Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.12.2014 tarih ve 2012/29-2010 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.012015 tarihli ve 2015/14 değişik iş sayılı kararında isabetsizlik görülmediğinden,

Kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde bulunmadığından Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.012015 tarihli ve 2015/14 değişik iş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma talebinin CMK'nın 309. maddesi uyarınca REDDİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/319, Karar No: 2011/1064, Tarih: 22.09.2011

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/319 E.  ,  2011/1064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri herşeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır.

Somut uyuşmazlıkta davacının işyerinde Genel Müdür Yardımcısı olarak çalıştığı bu suretle işyerinde işveren vekili yardımcısı olduğu anlaşıldığından iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Bu durumda davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılması ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 30.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100,00 TL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan temyiz harcının istek halinde kendisine iadesine ,

Kesin olarak oy birliğiyle 22.09.2011 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7322, Karar No: 2009/8155, Tarih: 30.06.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/7322 E.  ,  2009/8155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.04.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptal ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı ... dışındaki davalılar, davayı kabul etmiş, ... davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davadaki istemin dayanağı Türk Medeni Kanununun 724. maddesidir. İnceleme, araştırma ve bunun sonucuna göre kurulacak hükmün anılan yasa maddesi çerçevesinde olması zorunludur.

Türk Medeni Kanununun 684. ve 718.maddeleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi Türk Medeni Kanununun 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Konunun bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile

yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

Türk Medeni Kanununun 724. maddesinde bina sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak bina sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır;

Türk Medeni Kanununun 724.maddesi hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin Türk Medeni Kanununun 3.maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü, bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir.

b) İkinci koşul ise yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır;

Bu koşul dava tarihine ve objektif esaslara göre saptanmalı, fazlalık ilk bakışta da kolayca anlaşılmalıdır. İnşaatın kapsadığı alanın ifrazı kabil ise arsa değeri yalnız bu kısma göre, aksi halde tamamının değerine göre bulunmalıdır. Bazı Yargıtay kararlarında vurgulandığı üzere, inşaatın kaldırılmasının arazi ve malzemeye vereceği zarar, kaldırılmasıyla malzeme sahibinin elde edeceği yarardan daha fazla ise inşaatın kaldırılması fahiş bir zarara yol açar.

c) Üçüncü koşul, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

Uygun bedel genellikle yapı için gerekli olan arsa miktarının dava tarihindeki gerçek değeri olarak kabul edilmekte ise de, büyük bir taşınmazın

bir kısmının devri gerektiğinde geri kalan kısmın bedelinde noksanlıklar meydana gelecekse, bunlar taşınmaza bağlı öteki zararlar da göz önünde bulundurularak hak ve yarar dengesi kurulması suretiyle hesaplattırılmalı, iptale konu zemin bedeli arsa sahibine ödenmek üzere depo ettirilmeli, önceden ödenmiş bedel var ise bu miktar ödenecek bedelden mahsup edilmelidir.

Yukarıda değinilen üç koşulun yanı sıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Bütün bu açıklamalar uyarınca mahkemece yapılması gereken ...; davadaki istemi yukarıda sıralanan ilkeler doğrultusunda inceleyip değerlendirmek ve bunun sonucuna göre bir hüküm kurmak olmalıdır.

Değinilen bu yönler bir yana bırakılarak davacının istemi tapulu taşınmazın harici satışı şeklinde değerlendirerek kurulan hüküm doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 30.06.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.