muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16726, Karar No: 2016/7447, Tarih: 22.09.2016

**14. Hukuk Dairesi         2015/16726 E.  ,  2016/7447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.11.2013 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacılar, muris ...'ın 08/07/2013 tarihinde vefat ettiğini mirasçılar... ve ...'ın mirası kayıtsız şartsız reddettiklerini, reddeden mirasçıların yerine kendilerinin mirasçı konumuna geldiklerini, terekesinin borca batık bulunduğunu, bu nedenle mirasın hükmen reddini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

TMK'nın 612. maddesinde “En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.’’ hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, muris ... 08.07.2013 tarihinde vefat etmiştir. Mirasçıları olan çocukları ... ve Uğur Yılmaz SHM. 2013-307 E. 2013-368 K. sayılı kararı ile mirası reddetmişlerdir. Murisin en yakın mirasçılarının tamamı mirası ret ettiğinden terekesi tasfiyeye tabidir. Dava tarihi itibariyle, davacıların mirasçı sıfatı, eş anlatımla aktif taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.09.2016 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2024/933, Karar No: 2024/2944, Tarih: 04.06.2024

**12. Ceza Dairesi         2024/933 E.  ,  2024/2944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/1825 E., 2023/2345 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVATARİHİ : 31/01/2017

HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü

EK KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İncelenmeksizin iade

Davacı hakkında Dairemizce verilen bozma kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince kurulan hükmün; davalı vekili tarafından temyizi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 05.01.2024 tarihli 2023/1825 Esas 2023/2345 Karar sayılı ek kararı ile davalı vekilinin temyiz isteminin hükmün kesin nitelikte olmasından reddine karar verildiği, ek kararın davalı vekiline 10.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararına yönelik davalı vekilinin temyiz talebinin bulunulmadığı, dosyanın sehven Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyasının, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2325, Karar No: 2018/4340, Tarih: 04.06.2018

**14. Hukuk Dairesi         2018/2325 E.  ,  2018/4340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.02.2014 gününde verilen dilekçe ile su geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince ayrı ayrı istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Dairemizin 12.03.2018 günlü mahalline iade kararı sonrası dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanunun 744. maddesi gereğince mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin 169 ve 170 parsel sayılı taşınmazları lehine yağmur sularının tahliyesine yönelik drenaj kanalı için mecra irtifakı tesisini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 169 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın reddi ile; 170 parsel sayılı taşınmaz lehine 281 parsel aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 744. maddesi uyarınca “Her taşınmaz maliki, uğrayacağı zararın tamamının önceden ödenmesi koşuluyla su yolu, kurutma kanalı, gaz ve benzerlerine ait boruların, elektrik hat ve kablolarının, başka yerden geçirilmesi olanaksız veya aşırı ölçüde masraflı olduğu takdirde, kendi arazisinin altından veya üstünden geçirilmesine katlanmakla yükümlüdür.”

Mecra irtifakı kurulması istemine ilişkin davalarda, irtifak hakkı taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından, leh ve aleyhine irtifak hakkı kurulması istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına mecra irtifakı kurulacak taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise, dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Mecra irtifakı kurulmasına ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine mecra hakkı kurulması istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına mecra hakkı kurulması istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Mecra irtifakı kurulmasına ilişkin davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da mecra hakkı kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkin davalar, özünü komşuluk hukuku ilkelerinden alması nedeniyle yapılacak araştırma ve incelemede, öncelikle davacının mecra ihtiyacının bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. İhtiyacın saptanması halinde de, çevre taşınmazların tamamının üzerinde irtifak hakkı kurmaya elverişli olup olmadığı incelenip, hukukun genel bir ilkesi olan “fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi” uyarınca taraf yararları da gözetilerek en az masrafı gerektiren ve bundan da en az zarar görecek kişi taşınmazı üzerinden mecra irtifakının bağlanacağı su, elektrik, gaz ve benzerine ait yol ya da kaynak ile yararına mecra hakkı kurulan taşınmaz arasında kesintisiz bağlantı sağlayacak şekilde kurulmalıdır. Ayrıca mecranın niteliği, nasıl ve hangi araçlarla geçirileceği ayrıca belirlenerek kararda gösterilmelidir.

İrtifak hakkının bedeli, taşınmazların niteliğine göre uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak saptanmalı ve bedel hükümden önce mahkeme veznesine depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Davanın niteliği gereği, yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Anılan maddenin son fıkrası uyarınca, istem halinde gideri davacı tarafından karşılandığında mecra hakkının ... siciline kaydına da karar verilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davadaki istek yağmur sularının akıtılmasına ilişkin mecra irtifakı tesisine ilişkindir.

Davacı, yağmur sularının akıntısı için mecra irtifakı talep ettiği halde mahkemece, davacı talebi nazara alınmaksızın yol olarak geçit hakkı isteniyormuş gibi “geçit hakkı tesisi” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Bu durumda yerel mahkemece, yukarıda değinilen ilkelere göre inceleme ve araştırma yapılması, mevcut bilirkişi raporları da irdelenmek ve gerekirse yeniden keşif yapılmak suretiyle zorunlu görüldüğü takdirde mecra irtifakının kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.06.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11020, Karar No: 2010/7393, Tarih: 24.06.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/11020 E.  ,  2010/7393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 7.Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 14.07.2009 tarih ve 2008/727-2009/501 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan Yaşar Yatırım A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin, birikimlerini değerlendirmek amacıyla dava dışı bankanın müdür yardımcısı olan diğer davalı ...’e verdiğini, karşılığında müvekkiline “Hazine bonosu satım belgesi” verildiğini, vade sonunda yeni hazine bonosu aldığını, dönem sonunda davalı şirkete gidildiğinde bononun sahte olduğunun diğer davalının işten ayrılmış olduğunun öğrenildiğini, davalı ...’ın iş aktinin feshedilmesine rağmen aynı yerde faaliyetine devam ettiren davalı şirketin kusurunun bulunduğunu ileri sürerek, 8.455.YTL.nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... (Oyak) Yatırım A.Ş. vekili, diğer davalının müvekkili bünyesinde hiç çalışmadığını, dava dışı Yaşarbank A.Ş.'de çalışırken iş aktinin feshedilmiş olduğunu, davacıya verilen belgelerdeki imzaların sahte olduğunu, hukuken sorumlulukları bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılardan ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davalı ... (Oyak) Yatırım A.Ş. hakkındaki davanın reddine, davalı ... hakkındaki davanın kabulüne dair verilen karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce davacı yararına bozulmuş, mahalli mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davalılardan ...'in dava dışı Yaşarbank A.Ş. bünyesinde çalışırken sözleşmesinin 26.04.1996 tarihinde feshedildiği, davalı ... ile diğer davalı ... (Oyak) Yatırım A.Ş. arasında akti ilişkinin bulunmadığı, davalı ... (Oyak) Yatırım A.Ş.'nin diğer davalı ...'in dava dışı banka ile ilişkisi kesildikten sonra davacının dolandırılmasına; işyerine kabul etme, sanki çalışanı gibi davranmak suretiyle göz yumduğu ve zararın gerçekleştirilmesinde % 75 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle, 8.455,00 TL'nın (6.341,25)TL'ndan davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılardan Yaşar (Oyak) Yatırım A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 290,95 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 24.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/16, Karar No: 2004/33, Tarih: 17.02.2004

Ceza Genel Kurulu 2004/2-16 E., 2004/33 K.

**Ceza Genel Kurulu 2004/2-16 E., 2004/33 K.**

**- CEZANIN ÇEKTİRİLMESİ KARARI

- GÖREVLİ MAHKEME**- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 456 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 457 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 262 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 263 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 308 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 321 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 343 ]

**"İçtihat Metni"**

Hükümlü O.... K.....'ın sarhoşluk suçundan TCY.nın 571, 81/1-3 maddeleri uyarınca 39.150.540 lira hafif para cezası ile cezalandırılmasına, mala zarar vermek suçundan açılan kamu davasının TCY.nın 99. maddesi uyarınca düşürülmesine ilişkin,Yığılca Asliye Ceza Mahkemesince verilen ve Yargıtay incelemesinden geçmeksizin kesinleşen 12.6.2001 gün ve 18/86 sayılı hüküm, Adalet Bakanının yazılı emir istemi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 17.7.2003 gün ve 10101-8847 sayı ile;

"İddianamedeki tavsif ve sevk maddelerine göre sanığa isnat olunan suçların Sulh Ceza Mahkemesinin görevi kapsamında bulunduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine As-liye Ceza Mahkemesince duruşmaya devam olunarak yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden Yığılca Asliye Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen 12.6.2001 gün ve 18-86 sayılı hükmün CMUK.nun 343. maddesi gereğince bozulmasına ve kararın esasa taalluk etmesi nedeniyle görevli Sulh Ceza Mahkemesince duruşma açılması imkanı bulunmadığından sanık hakkında tayin olunan cezanın çektirilmemesine" karar verilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığınca 19.1.2004 gün ve 103523 sayı ile;

"İtiraz konusu sorun, sulh ceza mahkemesinin görevine giren bir suçun yargılamasının Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılarak sonuçlandırılmasının yazılı emirle bozulmasından sonra cezanın çektirilmemesine karar verilip verilmeyeceğine ilişkindir.

Somut olayda, etkili eylem ve sarhoşluk suçlarından sanık O.... K.....'ın TCY'nın 456/4, 62, 457/1, 571. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasına ilişkin yargılama görevinin sulh ceza mahkemesine ait olduğu yönünde bir uyuşmazlık yoktur. Tartışma konusu sorun usul hükümlerine aykırı olarak bu davanın asliye ceza mahkemesince sonuçlandırılması nedeniyle, kararın yazılı emir yoluyla bozulmasından sonra cezanın çektirilmemesine karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Somut olayda, etkili eylem ve sarhoşluk suçlarından sanık O.... K.....'ın TCY'nın 456/4, 62, 457/1, 571. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasına ilişkin yargılama görevinin sulh ceza mahkemesine ait olduğu yönünde bir uyuşmazlık yoktur. Tartışma konusu sorun usul hükümlerine aykırı olarak bu davanın asliye ceza mahkemesince sonuçlandırılması nedeniyle, kararın yazılı emir yoluyla bozulmasından sonra cezanın çektirilmemesine karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Öğretide ve uygulamada görüş birliğiyle kabul edildiği gibi Ceza Yargılama Yasasının 343. maddesinde yer alan "yazılı emirle bozma" kurumu olağanüstü ve ayrık nitelikte bir yasa yoludur. Hukuksal konularda Yargıtay'ın ilk derece mahkemesinin yerine geçerek karar vere-bileceği ya da düzeltilebileceği çarpıcı yanılgılar bakımından işlerliği bulunan, uygulamada birliği sağlamak için salt yasa yararına benimsenmiş bir çaredir. 26.10.1932 gün ve 29/12 sayılı İç-tihadı Birleştirme Kararında da açıklandığı üzere, davanın esasını çözen kararlarda yargılamanın yeniden yapılması olanağı bulunmadığı gibi karara etkili esaslı yanlışlıklar yazılı emir konusu olabilir.

CMUY'nın 343. maddesi, yazılı emirle bozma isteminin yerinde görülmesi durumunda verilen bozma kararının etkileri bakımından ilgilerin yararına olup olmamasını dikkate alarak bir ayırım yoluna gitmiş bulunmaktadır.

a- Davanın esasını kapsayacak şekilde verilen bozma kararı, eğer hükümlülerin aleyhine ise, bu bozma kararı aleyhe etki etmeyecektir. Örneğin, hükümlüye daha ağır bir cezanın verilmesi gerektiği ortaya çıkarsa hükümlünün hukuksal konumu ağırlaştırılamayacak, ancak aleyhe etki etmemek üzere yasa yararına bozma kararı verilebilecektir.

b- Bozma kararı, hükümlülerin yararına ise duruma göre, "cezanın çektirilmemesine", "hükmün ortadan kaldırılmasına" veya daha az ceza verilmesi yoluna gidilmesi gerekiyorsa ilk derece mahkemesi yerine geçerek uygulamayı bozma kararında gösterecektir.

Bu ilkeler ışığında somut olay ve bozma kararı değerlendirildiğinde:

Etkili eylem ve sarhoşluk suçlarından sanık hakkında açılan kamu davasının yargılaması sonucunda, TCY.nın 571, 81/1-3. maddeleri gereğince 39.150.540. lira hafif para cezası ile cezalandırılmasına asliye ceza mahkemesince karar verilmiş ve bu karar infaz edilmiştir.

CMUY'nın 262. maddesi uyarınca duruşmada anlaşılan vasıf ileri sürülerek görevsizlik kararı verilemeyecektir. Bu düzenlemenin karşıt kavramından varılan sonuca göre iddianamedeki anlatım ve sevke göre üst mahkeme madde itibarıyla yetkisizlik kararı verebilecektir. Aynı Yasanın 263. maddesinde ise "Duruşmalarda sanığa yüklenen suçun, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir." hükmüne yer verilmiştir. Bu iki madde birlikte değerlendirildiğinde, anılan kararın bozulması yerindedir.

Ancak, Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.12.1987 gün ve 2-483/614 sayılı kararında, "görevsiz mahkeme tarafından verilen kararın yazılı emir üzerine bozulması durumunda uygulanacak cezanın kararda gösterilmesi gerektiği" belirtilmiştir. Buna göre bozma kararına ek olarak uygulanması gereken ceza, kararda gösterilmeli dolayısıyla cezanın çektirilmemesine karar verilmemelidir, cezanın çektirilmemesine karar verilmesi CMUY'nın 343. maddesinin 5. fıkrasının 2. bendine aykırılık oluşturacaktır. Aksi halde infaz edilmiş bir cezanın çektirilmemesi sonucu ortaya çıkacak ve yazılı emirle bozma kurumu cezadan kurtulma aracı haline dönüşmüş olacaktır." gerekçesiyle itiraz yasayoluna başvurularak Özel Daire kararındaki "sanık hakkında tayin olunan cezanın çektirilmemesine" ibaresinin karardan çıkartılmasına ve infazı gereken cezanın gösterilmesine karar verilmesi isteminde bulunulmuştur.

Dosya Birinci Başkanlığa gönderilmekle Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlık, olağanüstü temyiz (yazılı emir) yoluna başvurulması üzerine, mahkemenin görevsizliği nedeniyle bozulan kararda, cezanın çektirilmemesine karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

İnceleme konusu somut olayda; sanığın bıçakla etkili eyleme kalkışmak ve sarhoşluk suçlarından TCY.nın 456/4, 62, 457/1 ve 571. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle 7.2.2001 günlü iddianame ile Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açılmış, Asliye Ceza Mah-kemesince, mala zarar vermek suçundan açılmış bir dava bulunmadığı halde, bu suçtan açılan kamu davasının TCY.nın 99. maddesi uyarınca düşürülmesine, sarhoşluk suçundan ise sanığın TCY.nın 571 ve 81/1-3. maddeleri uyarınca 39.150.540 lira hafif para cezasıyla cezalandırıl-masına karar verilmiş, Yargıtay denetiminden geçmeksizin 12.7.2001 tarihinde kesinleşen hüküm, 3.12.2001 günü infaz edilmiştir.

İddianamedeki nitelendirme ve sevk maddelerine göre sanığa isnat edilen suçların Sulh Ceza Mahkemesinin görevi kapsamında olduğu halde, Asliye Ceza Mahkemesince yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verildiği yönünde herhangi bir kuşku bulunma-maktadır, sorun üst dereceli mahkemece verilen hükmün hukuken geçerli olup olmadığı, bu hük-me karşı olağan veya olağanüstü yasayollarına başvurulduğu taktirde ne gibi bir karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

CYUY.nın 262. maddesinde; "Mahkeme, duruşmada anlaşılan vasıf ve mahiyetini ileri sürerek davanın görülmesi, derecesi dûn bir mahkemeye ait olduğundan bahisle görevsizlik ka-rarı veremez." hükmüne yer verilmiş, 263. maddesine ise, "Duruşmalarda sanığa yüklenen suçun, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir ka-rarla işi görevli mahkemeye gönderir.

CYUY.nın 262. maddesinde; "Mahkeme, duruşmada anlaşılan vasıf ve mahiyetini ileri sürerek davanın görülmesi, derecesi dûn bir mahkemeye ait olduğundan bahisle görevsizlik ka-rarı veremez." hükmüne yer verilmiş, 263. maddesine ise, "Duruşmalarda sanığa yüklenen suçun, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir ka-rarla işi görevli mahkemeye gönderir.

Bu karar aleyhine Cumhuriyet Savcısı acele itiraz yoluna başvurabilir." hükmü yer almıştır. Görüldüğü gibi, üst dereceli mahkemece, suçun duruşmada anlaşılan vasfı ileri sürülerek, alt dereceli mahkemeye görevsizlik kararı verilmesi olanağı bulunmamakta ise de, iddiana-meden anlaşılan vasıf ve sevk maddelerine göre alt dereceli mahkemeye görevsizlik kararı ve-rilmesinde CYUY.nın 263.maddesindeki düzenleme de dikkate alındığında zorunluluk bulunmaktadır.

Mahkemenin yasaya aykırı olarak kendisini görevli veya yetkili görerek verdiği hükmün temyizi halinde, bu hal CYUY.nın 308. maddesinin 4. bendinde yasaya mutlak aykırılık nedenleri arasında sayılmış olduğundan verilen hükmün CYUY.nın 321. maddesi hükmü uyarınca bo-zulmasına karar verilecektir. Ancak bu hüküm aleyhine olağan yasayoluna başvurulmayıp, ola-ğanüstü yasa yollarına başvurulduğunda, Yargıtayca nasıl bir karar verilecektir.

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.12.1987 gün ve 483-614 sayılı kararında belirtildiği üzere, görevsiz mahkemece verilen kararın ve yaptığı işlemlerin hukuki sonuçlarının ne olduğu yönünde yasalarımızda bir açıklık bulunmamakta ise de, yapılan işin niteliğine bakılarak, sadece görevsizlikten dolayı işlemin batıl olmayacağı, bunun yasal bir işlemle ortadan kal-dırılmasına kadar hüküm ifade edeceği, başka bir anlatımla, görevsiz mahkemece verilen hük-mün ortadan kaldırılıncaya kadar hukuki değere sahip olacağıdır. Bu kabul yasanın özüne de uy-gundur.

Bu şekilde, görevsiz mahkemece de verilmiş olsa, hükmün, ortadan kaldırılıncaya kadar hukuki değere sahip olduğu belirlendikten sonra, bu hüküm hakkında yazılı emir yoluna başvu-rulduğunda ne gibi bir karar verileceği konusu, yazılı emrin hukuki mahiyeti, koşulları ve sonuç-ları da dikkate alınarak saptanmalıdır.

Olağanüstü bir yasayolu olan ve öğretide "olağanüstü temyiz" de denilen yazılı emir yasayolunu düzenleyen CYUY'mızın 343. maddesine göre, Yargıtay, ileri sürülen nedenleri yerinde bulursa karar ve hükmü bozacaktır. Ancak, anılan maddede, bozma sonrası yapılacak işlemler ve bu işlemleri gerçekleştirecek yargısal makamlar yönünden ikili bir ayrıma gidilmiştir. Şayet bozma davanın esasını halletmeyen mahkeme kararları hakkında ise, Yargıtay kararı bozduktan sonra, dosyayı yeniden inceleme ve araştırma yaparak sonucuna göre bir karar vermek üzere Yerel Mahkemeye gönderecektir.