muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/3600, Karar No: 2007/4258, Tarih: 13.12.2007

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/3600 E.  ,  2007/4258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Asliye 26. Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılardan ... ve ... aleyhine icra takibi yapıldığını, borcu karşılayacak malları bulunmadığını bu nedenle borçluların enişteleri olan davalı ...’a yapmış oldukları tasarrufların iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekilleri aracılığı ile davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, son celsede davacı vekilinin iki kez yenilediği davasını takip etmediği, mazeret bildirmiş olmasına rağmen başka mahkemede dahi duruşmaya katıldığının anlaşıldığı ve aciz belgesini de sunmadığı gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir

Davacı vekili tarafından mazeret dilekçesinde belirtilen dava dosyalarından birinin takip edildiğinin mahkemece belirlenmesine, bu suretle mazeretin haklı olduğu anlaşılmış olmasına göre, delillerin toplanmasından sonra bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelere davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 143/5. maddesi gereğince davacıdan harç alınmasına yer olmadığına 13.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1619, Karar No: 2023/9423, Tarih: 06.11.2023

**10. Ceza Dairesi         2021/1619 E.  ,  2023/9423 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ :Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı başlatılan soruşturmada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Alaşehir Cumhuriyet Başsavcılığınca 12.12.2014 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararı verilmiştir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı 25.12.2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

B. Sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri yükümlülüklerine uymadığının bildirilmesi ile Alaşehir Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.10.2015 tarihli iddianamesi ile sanığın 5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

C. Alaşehir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.12.2015 tarihli ve 2015/646 Esas, 2015/813 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

D. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının onama görüşünü içerir tebliğname ile dosya Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği özetle; Mahkeme huzurunda vermiş olduğu ifadesinin dikkate alınmadığı, lehe olan kanun maddelerinin uygulanmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR (İlk Derece Mahkemesinin Kabulüne Göre)

D. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının onama görüşünü içerir tebliğname ile dosya Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği özetle; Mahkeme huzurunda vermiş olduğu ifadesinin dikkate alınmadığı, lehe olan kanun maddelerinin uygulanmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR (İlk Derece Mahkemesinin Kabulüne Göre)

Sanık ...'nın 28.10.2014 - 12.11.2014 tarihleri arasında hırsızlık amacıyla hakkında başlatılan soruşturma kapsamında alınan savunmalarında "Ben roche isimli kullanmaktayım. Uyuşturucu madde bağımlısıyım, hapı kullandığım dönem eve girdiysem hatırlamıyorum" şeklindeki beyanı dikkate alınarak sanık hakkında uyuşturucu madde kullanmak suçundan soruşturmaya başlanıldığı, sanık ...'nın soruşturma aşamasında alınan savunma ve delillerinde "12.11.2014 günü mahalleden çarşıya doğru tek başına giderken mahalleden arkadaşı Özgür Koçoğlu ile karşılaştığını, Özgür'ün telefonunu kaybetmesi nedeniyle sevgiyolu üzerindeki Turkcell bayinden hat çıkartmaya gittiklerini, sevgi yolundan aşağıya doğru indiklerini, başının ağrıması nedeniyle Özgür'ün roche isimli uyuşturucu hapı verdiğini, hapı

emerek tükettiğini" beyan ederek üzerine atılı suçlamayı ikrar ettiği, yine sanık ... mahkememizde alınan savunma ve delillerinde bu suça konu olay nedeniyle daha önce hakkında davanın açılmasının ertelenmesine karar verildiğini, ancak tedavi sürecinde yine uyuşturucu madde kullandığını belirttiği, İzmir Adli Tıp Kurumunun 02.12.2014 tarih 2014/8576/5114/5107 sayılı raporunda kan ve idrarında THC (esrar metaboliti) bulunduğunun tespit edildiği, sanığın daha önce hakkında uyuşturucu madde kullanma suçundan dolayı erteleme kararı verildiği ve sanığın tedavi sürecine girdiği, ancak sanığın tedavi sürecinde tekrar uyuşturucu madde kullandığının tespit edildiği, bu şekilde sanığın üzerine atılı suçu işlediği kanaatine varılarak mahkûmiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Kabul edilebilir bir temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde;

IV. GEREKÇE

Kabul edilebilir bir temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde;

Kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçirilemeyen ve olay tutanağı, ifade tutanakları ve dosya içeriğine göre; hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı başlatılmış herhangi bir soruşturma olmadığı halde, 12.11.2014 tarihinde hırsızlık olayından ifade veren sanığın uyuşturucu kullandığını söyleyerek, hastaneye sevkini sağladığı ve yapılan kan ve idrar analizinde THC etkin maddesi çıktığı olayda; sanığın, uyuşturucu madde kullandığını belirterek, bu suçtan soruşturma yapılmasını sağlaması ve resmi makamların bilgisinin bulunmadığı aşamada kendi beyanı ile suçunu ortaya çıkarması nedeniyle, hakkında 5237 sayılı Kanun’un 192 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince “ceza verilmesine yer olmadığına” karar verilmesi, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının ihlali niteliğinde kabul edilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazında 11.02.2015 tarihli hastane raporu ile sanığın uyuşturucu madde kullandığının bildirildiği görülmekle gereğinin takdiri için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Alaşehir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.12.2015 tarihli ve 2015/646 Esas, 2015/813 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4, Karar No: 2015/2776, Tarih: 02.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/4 E.  ,  2015/2776 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Şanlıurfa 4.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 22.01.2013 gün ve 2011/62 E.-2013/26 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi üzerine, Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 01.10.2013 gün ve 2013/8612 E.-2013/16401 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan ve sonradan açılan ek davada Kamulaştırma Kanununun 38. maddesi uyarınca reddedilen bölümün bedelinin 5999. sayılı Yasa uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1) Dava açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 5999 sayılı Yasa ile Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. maddenin 6. ve 8. fıkra hükümleri ile geçici bu maddeyi değiştiren ve 11.06.2013 günü yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesinin 6. ve 9. fıkra hükümlerine göre, geçici 6. maddenin bedele ilişkin hükümleri vuku bulduğu tarih itibari ile bu maddenin kapsamında olan kamulaştırmasız el koymadan dolayı açtıkları tazminat davası süre bakımından dava hakkının düştüğü gerekçesiyle reddedilmiş olanlar hakkında da uygulanır ve dava açılması halinde, fiilen el konulan taşınmazın dava tarihindeki değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu durumda; mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak, daha önce açılan davada ödenen miktarın taşınmazın kaç metrekaresinin bedeline tekabül ettiği hesaplanıp bakiye kısmın dava tarihindeki değerinin belirlenmesi yönünden bilirkişi kurulu raporu alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2) Bir kısım davacılar tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru sebebiyle AİHS'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiği gerekçesi ile tazminata hükmolunduğu anlaşılmış olup, başvuranlar lehine hükmedilen tazminatın niteliği dikkate alındığında, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında hüküm altına alınan alacaktan mahsup edilemeyeceğinin düşünülmemesi,

3) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde değişiklik yapan ve 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile "kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespit davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir" hükmü getirilmiş olduğundan ilam harcı ve vekalet ücretinin maktu olarak takdir edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: Davacılar vekili ve davalı bakanlık vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Doğru görülmemiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: Davacılar vekili ve davalı bakanlık vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi Hüseyin Gök’ün hissedar olduğu Şanlıurfa İli Merkez Karaköprü Beldesi Kızlarkayası Mevkii 740 parsel sayılı tarla vasfındaki taşınmaza davalı kurum tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak açılan tazminat davasında Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/24 esas sayılı dosyası ile tazminat verilmesine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, sonrasında Şanlıurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/519 esas ve Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/477 esas sayılı dosyalarında açılan ek davaların, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 38. maddesinde yazılan 20 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddedildiğini beyanla, taşınmazda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 24.669.00 TL’nin kanuni faizi ile tahsilini, aksi taktirde ek davada reddedilen 24.669 00 TL tazminat alacağının Şanlıurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/24 esas numaralı dosyasında kısmi dava açma tarihi olan 24.09.1996 tarihinden itibaren yürütülecek kanuni faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı bakanlık vekili; bakanlık tarafından 11.10.2011 tarihli yazı ile dava konusu taşınmazın kamulaştırılması için karar alındığını, aynı parsele ilişkin sebebi ve karşı tarafı aynı olan davaların ayrı esaslarla açılmasının usule aykırı olduğunu, davacıların tamamının AİHM’de açtıkları tazminat davası neticesinde davacılar lehine maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini, aynı parsel için üçüncü kez tazminat kararı verilmesinin doğru olmadığını, yine talep konusunun daha önce dava konusu yapıldığını ve karar verildiğini, bu nedenle kesin hüküm ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın mülkiyetinin davalı kuruma geçtiği, ancak tazminatın tam olarak davacılara ödenmediği, ek davanın zamanaşımı nedeniyle reddedildiği, sonrasında davanın 5999 sayılı yasa kapsamında kaldığı, taşınmazın tazminat hesabına ilişkin rapor ile bu yöndeki Şanlıurfa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/24 esas sayılı dava dosyası gözönüne alındığında, taşınmazın niteliğinin el atma tarihi itibariyle belirlenip, değerin güncel ve dava tarihi itibariyle kesinleştiği, ilk dosyada bilirkişi kurulunca 49.669.00 TL olarak belirlenen kamulaştırmasız el atma bedelinin 25.000.00 TL’si için kabul kararı verildiği, arta kalan 24.669.00 TL için ise ek dava açıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar vekili ve davalı bakanlık vekilinin temyizi üzerine hüküm Özel Dairece, yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkeme, dava konusu uyuşmazlığın kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan bakiye alacağın 5999 sayılı yasanın 6. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkin olduğu, ek davanın; öncesinde kısmen el atılan ve bedeli tahsil edilen taşınmazın arta kalan kısmının kamulaştırılmaksızın el atılması nedeniyle tahsili istemine ilişkin olmadığı, önceki kısmi davada 740 parsel sayılı taşınmazın tamamının dava konusu olduğu, dolayısı ile şimdiki ek davadaki istemin, esas davada tüm taşınmazın bedeli olarak tespit edilen 49.669.00 TL'den idarece ödenmeyen bakiye para alacağına ilişkin olduğu, kısmi davada taraflar arasındaki hukuki ilişkinin varlığı ve davalı idarenin sorumluluğunun kesinleşen hükümle tespit edildiği, bu kararın tespite ilişkin bölümünün dava dosyası için de kesin hüküm oluşturacağı gerekçesiyle önceki kararda direnmiştir.

Direnme kararını davacılar vekili ve davalı bakanlık vekili temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık,

1)Davacılar tarafından kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılan ilk(kısmi)davanın kabulünden sonra saklı tutulan bakiye alacağın tahsili istemiyle açılan ek davanın Kamulaştırma Kanununun 38. maddesi uyarınca reddedilen bölümünün bedelinin 5999 sayılı yasa uyarınca tahsili istemiyle açılan eldeki davada, ana dosyada hükme esas alınan ve tüm taşınmazın değerini belirleyen bilirkişi raporunun somut olayda kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre de; açılan ek davada taşınmazın değerinin ek dava tarihine göre belirlenmesinin doğru olup olmadığı,

2)Davacıların bir kısmı tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru üzerine adil yargılanma hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle verilen tazminatın, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan eldeki tazminat davasında hükmolunan alacaktan mahsup edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere 5999 sayılı yasa ile Kamulaştırma Kanununa eklenen “Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” başlıklı geçici 6.maddenin 6.fıkrası;

2)Davacıların bir kısmı tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru üzerine adil yargılanma hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle verilen tazminatın, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan eldeki tazminat davasında hükmolunan alacaktan mahsup edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere 5999 sayılı yasa ile Kamulaştırma Kanununa eklenen “Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” başlıklı geçici 6.maddenin 6.fıkrası;

“ …İdare ve malik arasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde, uzlaşmazlık tutanağının tanzim edildiği veya ikinci fıkradaki sürenin uzlaşmaya davet olmaksızın sona erdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde malik tarafından sadece tazminat davası açılabilir. Dava açılması halinde, fiilen el konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifak hakkının müracaat tarihindeki değeri, ikinci fıkranın birinci cümlesindeki esaslara göre mahkemece tespit ve taşınmazın veya hakkın idare adına tesciline veya terkinine ve malike tazminat ödenmesine hükmedilir. Tescile veya terkine ilişkin hüküm kesin olup tarafların hükmedilen tazminata ilişkin temyiz hakkı saklıdır…”

Aynı yasanın geçici 6.maddesinin 8.fıkrası;

“…Bu maddenin tazminata ilişkin hükümleri, vuku bulduğu tarih itibarı ile bu maddenin kapsamında olan kamulaştırmasız el koymadan dolayı açtıkları tazminat davası süre bakımından dava hakkının düştüğü gerekçesiyle reddedilmiş olanlar hakkında da uygulanır. Evvelce açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış veya süre dışındaki sebeplerden dolayı davaları reddedilmiş olanlar hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, gerek iç hukuka ve gerekse milletlerarası hukuka göre evvelce açtıkları davalar sonunda hak kazanmış oldukları tazminat henüz ödenmemiş olanlara, idare tarafından nakdi ödeme yerine, üçüncü fıkrada belirtilen diğer uzlaşma yolları teklif edilebilir ve bu maddenin uzlaşmaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılabilir…”

Hükmünü içermektedir.

Yine 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanunun 21.maddesi ile 2942 sayılı yasada değişiklik yapan “Kamulaştırılmaksızın kamu hizmetine ayrılan taşınmazların bedel tespiti” başlıklı Geçici 6. Maddesinin 6.fıkrası;

“…İdare ve malik arasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde, uzlaşmazlık tutanağının tanzim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde malik veya idare tarafından bedel tespiti davası açılabilir. Dava açılması hâlinde, fiilen el konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifak hakkının dava tarihindeki değeri, ikinci fıkranın birinci cümlesindeki esaslara göre mahkemece bu Kanunun 15 inci maddesine göre bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit ve taşınmazın veya hakkın idare adına tesciline veya terkinine hükmedilir. Tespit edilen bedel, bu maddenin sekizinci fıkrasına göre idarece ödenir. Tescile veya terkine ilişkin hüküm kesin olup tarafların hükmedilen bedele ilişkin temyiz hakkı saklıdır…”

Aynı yasanın geçici 6.maddesinin 9.fıkrası ise;

Aynı yasanın geçici 6.maddesinin 9.fıkrası ise;

“…Bu maddenin bedele ilişkin hükümleri, vuku bulduğu tarih itibarı ile bu maddenin kapsamında olan kamulaştırmasız el koymadan dolayı açtıkları tazminat davası süre bakımından dava hakkının düştüğü gerekçesiyle reddedilmiş olanlar hakkında da uygulanır. Evvelce açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış veya süre dışındaki sebeplerden dolayı davaları reddedilmiş olanlar hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, gerek iç hukuka ve gerekse milletlerarası hukuka göre evvelce açtıkları davalar sonunda hak kazanmış oldukları tazminat henüz ödenmemiş olanlara, idare tarafından nakdi ödeme yerine, üçüncü fıkrada belirtilen diğer uzlaşma yolları teklif edilebilir ve bu maddenin uzlaşmaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılabilir…

Hükmünü getirmiştir.

Öte yandan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil Yargılanma Hakkı” başlıklı 6.maddesi;

“Herkes, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek hakkına sahiptir. Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır…

Şeklinde düzenlenmiştir.

AİHS’nin 6. maddesi, kanun metninden de anlaşılacağı üzere “medenî hak ve yükümlülükler “ ile “ceza hukuku alanı “ olmak üzere ikili bir ayrım yapmıştır.

Sözleşme kapsamındaki hukuk davalarında tarafların davacı ya da davalı olduklarına bakılmaksızın her iki taraf için de 6. madde uygulanır. Ancak ceza davaları açısından öngörülen güvenceler ise, yalnızca kendisine bir suç yöneltilen kişiye (şüpheli veya sanık için) uygulanır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, uyuşmazlıkların ulusal yargıda hangi mahkemelerin görev alanına girdiği konularıyla ve ulusal ölçekteki görev paylaşımıyla ilgilenmemektedir.

AİHM için önemli olan adil yargılanma koşullarının yerine getirilmesidir.

AİHS’nin 6. maddesinde belirtilen “makul süre”; hem hukuk davasında davacı ve davalı, hem de ceza davasında sanık ve mağdur açısından değerlendirilir. Amaç ise yargılamanın hızlandırılması, davaların mümkün olduğunca çabuk sonuçlandırılmasıdır. Bununla birlikte, bu konuda AİHM’in kesin sınırları yoktur. Bir uyuşmazlığın çözümünde eldeki davanın uzayıp uzamadığı konusu her uyuşmazlıkta farklılık arz eder. Burada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi için ölçüt, "Hakimin davayı nedensiz yere bitirmemesi veya uzatmasıdır".

Makul sürede davanın sonuçlanmaması halinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmak için, uzayan davanın sonuçlanmasının ve iç hukuk yollarının tüketilmesinin beklenmesine gerek yoktur.