muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9404, Karar No: 2022/1575, Tarih: 09.02.2022

... 2011/58 sayılı genelgesinin 90. sayfasında yer alan örnek:3 te, "5434 sayılı Yasaya göre eşten ve 1479 sayılı Yasaya göre babadan 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesinden aynı anda ölüm aylığı alınabileceğini, Aynı genelgenin 99. sayfasında, "eşten 506, anneden 5434 ve babadan 1479 sayılı Yasalar kapsamında her üç aylığın tam olarak bağlanabileceğini örnek göstermiştir.

Davalı Kurum, yeni bir yasal düzenleme olmadığı halde 2013/26 sayılı Genelgesiyle farklı uygulamaya başlamış, 1479 sayılı Yasa ile ilgili olarak, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemleri içerisinde ölen sigortalılar yönünden, sigortalının geçimini sağlayacak bir geliri bulunmama koşulu varsa aylık bağlanacağını kabul etmiştir. Genelge, 04.10.2000-07.08.2001 ve 08.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen sigortalılar bakımından da, "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağını düzenlemiştir.

Davalı Kurum, 04.10.2000 - 01.08.2001 ve 07.08.2003 - 01.10.2008 döneminde ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına aylık bağlamış ve daha önce bağlanan aylıklara, ölen eşlerinden dolayı 5434 veya 506 sayılı Yasalardan bağlanan ölüm aylığının engel olmadığını kabul etmiştir. Kız çocuklarına dönemlerde ölen ana veya babalarından dolayı 1479 sayılı Yasa kapsamında bağlanan aylıklar için iptal işlemi yapılmamıştır.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972 - 03.10.2000 ve 08.08.2001 - 01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Son olarak, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" ile, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001- 01.08.2003 dönemlerinde ölenlerin kız çocuklarına gelir testi yapılmadan, kendi sigortalılıkları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan gelir ve aylık almamaları halinde ölüm aylıklarının bağlanmasına Yönetim Kurulunca karar verildiğini bildirmiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2016 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2016 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Davanın reddine karar veren mahkemeler, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararlarına dayalı olarak 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 46/2 maddesine göre hem kocadan hem ana veya babadan aylığı hak kazanılması durumunda fazla ödeneceği gerekçesine dayanmaktadır. Bu değerlendirme, Sosyal güvenlik hukukunun genel yapısının gözden kaçırmaktadır. 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı ayrı ayrı tüzel kişiliğe sahip ayrı ayrı yasalara göre sosyal güvence sağlayan Kurumlardır. Her bir Yasa kendi sigortalıları açısından hüküm ifade eder. Açıkça atıf yapılmadıkça diğer yasa hükümleri dikkate alınamaz. Zira 45/3. maddedeki "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağı ifadesi bu niteliktedir. Bu ifade dahi kız çocuklarının, diğer sosyal güvenlik kurumlarından kendi çalışmaları dışında (kocalarından- çocuklarından) aylık almalarını 1479 sayılı Yasaya tabi ana veya babadan ölüm aylığı bağlanmasına engel olarak kabul etmemektir. Özetle, 1479 sayılı Yasanın 46/2. maddesi hükmü sadece 1479 sayılı Yasaya göre hem kocadan hem ana veya babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde uygulanabilir.

Öte yandan, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümlerini düzenleyen 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 2. bendine göre, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı kanunlara göre bağlanan veya hak kazanan; aylık, gelir ve diğer ödenekler ile 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre ödenmekte olan ek ödemenin verilmesine devam edilir. Bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

8.İlk derece mahkemesinin de açıkladığı gibi “sigortalılık hakkı veya sigortalılıktan kaynaklanan yaşlılık aylığı hakkı veya ölüm aylığı hakkı, asla tamamen hak düşürücü süreye tabi olmadığı gibi zamanaşımına da uğramaz. 1479 sayılı Yasanın 43. maddesine göre ölüm aylıklarının beş yıl geçtikten sonra talep edilmesi halinde talep tarihinden itibaren ölüm aylığının bağlanması gerekmektedir. T.C. Anayasasının 10. maddesine göre "Herkes ...kanun önünde eşittir. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar". 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 45/c maddesinde yer alan, " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır" hükmü yasanın yürürlük tarihinden önce ölen sigortalıların kız çocukları için de uygulanmalıdır. Çeşitli yasal değişiklikler nedeniyle hak sahipleri açısından ölüm tarihlerine göre dört ayrı dönemin ikisi yönünden aylık bağlanması diğer iki dönem yönünden aylık bağlanmaması gerektiği yönündeki yorum açıkça T.C. Anayasasında yer alan eşitlik kuralına aykırı olduğu gibi genel hukuk ilkelerine de aykırıdır”.

9.Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu benzer dosyalarda 5510 öncesi ölan baba ile 5510 sonrası ölen eş ayrı statüde sigorta kanunu kapsamlarında ise (baba 1479, eş 506 sayılı kanun kapsamında) çift maaş alacaklarına karar vermiştir(2021/10-228 E., 2021/10-146 E., 2021/10-165 E., 2021/10-408 E., 2021/459 E.).

10.Hak sahibi kız olarak davacının babası 1998 yılında ölmüştür. Eşi ise 2018 yılında ölmüş olup, davacıya dul aylığı 4/a kapsamında bağlanmıştır. Davacının 4/b kapsamında sigortalı olan babası 1998 yılında ölmüştür. 5510 sayılı Kanunun 54. maddesinin somut olayda uygulanması için hak sahibi sıfatı ile ölüm aylığı talep edebilecek her iki sigortalının ölüm tarihlerinin de 01.10.2008 tarihinden sonra olması gerekir. Hak sahibi sıfatı ile davacı kadının babası 01.10.2008 den önce ölmüştür. Farklı statüye tabi eş ise 2018 yılında ölmüştür. 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesine göre, ölüm aylıklarının bağlanmasında vs.. yürürlükten kalkan 1479, 506, 2926, 2925 sayılı Yasa hükümleri uygulanacağından, 5510 sayılı Yasanın 54. maddesinin de somut uyuşmazlıkta uygulama yeri yoktur. Önceye etki yasağı ve geçici madde uyarınca davacı kadının babasından dolayı yetim aylığı bağlanması gerekeceğinden kurum işlemi hatalıdır. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararı isabetlidir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekir. Çoğunluğun aksi yöndeki onama gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2019/4484, Karar No: 2020/2188, Tarih: 11.06.2020

**21. Hukuk Dairesi         2019/4484 E.  ,  2020/2188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

A) Davacı İstemi:

Davacı; murisi-annesi ...’e Kurum tarafından 5510/56. maddeye istinaden tahakkuk ettilen borçtan, mirasını reddetmiş olması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığının tespitini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabı:

Davalı ... vekili özetle; ... 18. İş Mahkemesinin 2015/177 Esas sayılı dosyasında açılan itirazın iptali davası sonucunda davacının itirazının iptal edilmiş olduğunu, burada kararın kesinleşmiş olduğunu kesin hüküm itirazlarının olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk Derece Mahkemesince; “Davacının murisi ...'e ait mirası reddetmiş olduğu mahkemenin kesinleşen kararı ile bunun tespit edildiği, icra takibinin iptaline dair 18. İş Mahkemesinin kararının verildiği 11/12/2015 tarihinden önce mirasın reddi kararının kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla; davacının mirasını reddettiği murisi ...'e ait borç nedeniyle aleyhine ... 24. İcra Dairesinin 2014/15157 Esas sayılı takip dosyasındaki borçtan sorumlu bulunmadığı kabul edilmiş bu itibarla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ” gerekçesiyle “Açılan davanın KABULÜNE, Davacının ... 24. icra Dairsinin 2014/15157 Esas sayılı dosyası üzerinden aleyhine yapılan takibe konu borçtan sorumlu olmadığının tespitine,” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ; Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, "Kurum alacağı için davacı aleyhine ... 24. İcra Müdürlüğünün 2014/15157 Esas sayılı icra takibine davacı itiraz etmiş, icra takibi durdurmuştur. Borçlu aleyhine açmış olduğumuz ... 18. İş Mahkemesinin 2015/177 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açmış olmakla, mahkeme 12.11.2015 tarih, 2015/463 K. sayılı kararı ile davacınınn itirazı haksız bulmuş, dosyaya yapılan itirazı iptal etmiştir. ... 18. İş Mahkemesinde görülen davada davacı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Davacı taraf davadan haberdardır. Davacıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davacı taraf davaya cevap vermemiştir. Davacı taraf söz konusu davayı zımnen kabul etmiştir. ...18. İş Mahkemesinin vermiş olduğu karar kesinleşmiştir. Aynı konuda kesinleşmiş bir karar var iken davacı taraf kötü niyetli olarak iş bu davayı açmıştır. Açılan davaya karşı Kesin hüküm itirazımız vardır. Davacı taraf kötü niyetle İtirazın iptali davası kesinleştikten sonra huzurdaki davayı açmıştır." gerekçesi ile açılan davanın reddi gerektiği belirtilerek istinaf incelemesi yoluna başvurmuştur.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı : Bölge Adliye Mahkemesince “Somut olayda, davacı tarafından ... 19. İş Mahkemesine açılan dava ile dava konusu edilen ... 24. İcra Dairesinin 2014/15157 Esas nolu dosyasına dair borçlu bulunmadığı iddiası ile Kurum aleyhine dava açılmış ise de, aynı icra dosyası kapsamındaki borca dair davacının da taraf olduğu ... 18. İş Mahkemesinin 2015/177 Esas-2015/463 Karar nolu dosyasında görülen dava neticesinde davalı ... (...) ...aleyhine açılan davanın kabulü ile ... 24. İcra Dairesinin 2014/15157 Esas nolu takip dosyasından bu davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile dava konusu alacağa ilgili hüküm fıkrasında belirtildiği üzere takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına karar verildiği ve bu dosya kararının yapılan tebligat ile süresinde kanun yoluna başvurulmaması nedeniyle kesinleştiği, dava konuları farklı olsa bile, aynı icra dosyası kapsamındaki borca dair kesinleşen mahkeme kararının, Dairemizce incelenen bu dosya için kuvvetli delil mahiyetinde olduğu değerlendirilmiştir. ” gerekçesiyle

“ Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,...19. İş Mahkemesinin 29/12/2017 tarih, 2017/197 Esas- 2017/650 karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Davanın REDDİNE, ” karar verilmiştir.

E) Temyiz: Davacı vekili; “ İcra takibine ilişkin müvekkile tebliğ edilmesi gereken evraklar müvekkilin ablasının oturduğu ...Mahallesi ... Caddesi .../ ... adresine tebliğ edilmiş olup muhtara tebliğ edilmiştir. Usulsüz tebligat nedeniyle müvekkilin durumdan haberi olmamış takibe süresi içerisinde itiraz edememiştir. Dosyaya eklenen 18. İş Mahkemesi'nin kararı incelendiğinde 4 kardeşin mirasın reddi dolayısıyla davanın reddine karar verilip müvekkil bakımından davanın kabulüne karar verilmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Adrese ilişkin ekte sunduğumuz belge üzerine davalı kurum tebliğ yaptığı adreslerin tamamı yanlış olup davacı sadece sinop ilinde ikamet etmiş ancak davalı kurum yanlış adrese tebliğ yaparak hükmü kesinleştirmiştir.Bütün bunların ötesinde tereke borca batık durumdadır. TMK 605 maddesi düzenlemesi gereğince ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş, ise miras reddedilmiş sayılır düzenlemesi gereğince yeterli ve gerekli inceleme yapılmadan müvekkil bakımından 18. İş Mahkemesi'nin 2015/177 esas 2015/463 karar sayılı ilamında davanın kabulüne karar verilmesi gerekli ve yeterli araştırma yapılmadığının başka bir göstergesidir. Halihazırda açmış olduğumuz dava ise zaten bütün bunlara istinaden müvekkilin borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılmıştır. ” gerekçeleriyle temyiz yoluna başvurmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava; müteveffa ...’in 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeniyle yersiz ödenen ölüm aylıklarının, mirasçılarına borç tahakkuk ettirilmesi sonucu, mirasçılardan ...’ün borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir. Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... 18. İş Mahkemesinin kesinleşen dosyasında; ... 24. İcra Dairesinin 2014/15157 Esas sayılı takip dosyasında; muris-anne ...’ye muvazaalı boşanma nedeniyle babasından dolayı ödenen aylıkların, yersiz ödeme olarak mirasçılarından tahsil edilmek üzere takip yapıldığı, bu takibe davacı ... ile birlikte diğer mirasçıların itiraz etmesi üzerine Kurum tarafından itirazın iptali davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda dosyamız davacısı ... ve kardeşi ... dışındaki diğer davalıların borcun ait olduğu muris...'in mirasını reddetmiş olmaları nedeniyle bu mirasçılar yönünden davanın reddine, ...'in ise mirası reddetmemiş olduğu gerekçesi ile ona karşı açılan davanın kabulü ile yaptığı itirazın iptaline karar verildiği, kararın ...temyiz etmeden kesinleştiği, tebligat adresinin...’in mernis adresi olmadığı, anılan 12/11/2015 tarihli kararın dosyada mevcut olduğu, anılan kararda davacının mirası reddetmediğinden aleyhine hüküm kurulduğu, oysa davacının ... 15. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/650-775 Esas-Karar sayılı kararının incelenmesinde dosyamız davacısı tarafından açılan mirasın reddi davası sonucunda talebinin kabul edilip mirasın reddedilmiş olduğu, 18/11/2014 tarihinde karar verildiği, (karar geç tebliğ edildiğinden) 09/06/2015 tarihinde kesinleştiği, yani itirazın iptali davası karara çıkmadan mirası reddettiği, anlaşılmıştır. Somut olayda ; mirasın reddi borcu sona erdiren işlem olduğundan, davacı aleyhine olan kesinleşmiş itirazın iptali kararından daha önce keşinleştiği anlaşılan kayıtsız şartsız mirasın reddi kararına üstünlük tanınması gerekirken aksi bozmayı gerektirmiştir. O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekirken, kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı bozulmasına karar vermek gerekmiştir. G)SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1

. O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekirken, kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı bozulmasına karar vermek gerekmiştir. G)SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 11/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18359, Karar No: 2009/18652, Tarih: 14.12.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/18359 E.  ,  2009/18652 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... ve davalılar Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Dava konusu ... Köyü 221 ada 1 numaralı 620 H. 7362 m2 yüzölçümlü parselin içinde bulunduğu f48-a-10-A ve B numaralı iki paftada olduğu anlaşılan, kadastro paftasının komşu parselleri de gösterir şekilde getirdildikten sonra dava dosyasının bilirkişiler Harita Mühendisi ... ve Teknisyen ... 'ye verilerek kadastro paftası ölçeği ile memleket harita ölçeklerinin 1/5000 ölçeğe çevrilerek dava konusu edilen taşınmazların (dava açan 18 kişiden davası kabul edilen kişilere ilişkin taşınmazlar) 1971 ve 1993 tarihli memleket haritası ve 1969 tarihli ... fotoğrafları üzerinde aynı pafta ve tek krokide çakıştırılmak suretiyle gösterilmesi hususunda ek rapor alındıktan sonra,

bu dosya arasına konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 14/12/2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23751, Karar No: 2014/5739, Tarih: 11.03.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/23751 E.  ,  2014/5739 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Hatay İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

Tarihi : 09/01/2013

Numarası : 2011/239-2013/9

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1--Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, öncesinde açılan işe iade davasının olumsuz olarak sonuçlandığını, yasal haklarının ödenmediğini, iş akdinin davalı tarafından haksız olarak sona erdirildiğini belirterek kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı taraf ise; davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin işe iade davası ile belirlendiğini, davacının fazla çalışması olmadığı gibi alacağının da bulunmadığını ,yıllık izinlerini ise kullandığını öne sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının iş akdinin haklı nedenle feshedilip edilmediği yönünde uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda davacının iş akdi 21.10.2010 tarihli Disiplin kurulu kararı ile feshedilmiştir. Bunun üzerine davacının açmış olduğu 2010/423,2011/163 E-K. sayılı işe iade davasında mahkemece iş akdinin geçerli sebeple feshedildiği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş,anılan karara karşı taraflarca temyiz yoluna başvurulmadığı belirtilerek bu hükmün 27.04.2011 tarihinde kesinleştiği şerh edilmiştir. Taraflar arasında görülüp sonuçlanan işe iade istemli dosyada mahkeme, tarafların yüzüne karşı tefhim edilen kısa kararda feshin haklı ya da geçerli nedenle yapılıp yapılmadığına dair bir belirlemede bulunmamış, bir başka deyişle kısa karar ile birlikte hükmün gerekçesi açıklanmamıştır. Mahkemece işe iade istemli davada oluşturulan kısa karar tarafların yüzüne karşı verilmiş ise de hükmün gerekçesi o anda tarafların yüzüne karşı tefhim edilip açıklanmamıştır. Mahkemece kısa karardan sonra verilen hükme yönelik olarak gerekçe oluşturulmuş ancak mahkemece oluşturulan bu gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmemiş olup, hal böyle olunca taraflara tebliğ edilmeyen gerekçenin kesinleştiğinden söz edilmesinde yasal olanak kalmamıştır.

O halde öncelikle taraflar arasında görülüp sonuçlanan 2010/423-2011/163 E-K.sayılı işe iade davasında oluşturulan gerekçeli karar taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmeli, söz konusu bu gerekçeli karar taraflarca temyiz edilirse temyiz merci olan Yargıtay'ca gerekçe içeriği inceleneceğinden sonucuna göre bir karar verilmelidir. Nitekim taraflarca gerekçe temyiz edilmez veya temyiz edilirde işe iade davasının gerekçesi temyiz merci tarafından onanır ise, iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği hususu kesinleşeceğinden, davacının kıdem ve ihbar tazminatı istemlerinin kabulüne karar verilmeli, şayet davalı taraf işe iade dosyasında ki gerekçeyi temyiz eder ve iş akdinin haklı nedenle fesh edildiği sonucu ortaya çıkar ise, mahkemece şimdi ki gibi karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile kıdem ve ihbar tazminatı istemlerinin reddine karar verilmesi isabetsizdir.

3-Taraflar arasında davacının yıllık izinlerini kullanıp kullanmadığı, kullanmadığı izinler var ise bedelinin davalı tarafından ödenip ödenmediği konusunda da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Her ne kadar Bilirkişinin davacının yıllık izinlerini kullandığını belirten raporuna dayanarak, davacının yıllık izin ücreti alacağının bulunmadığı gerekçesi ile bu istem reddedilmiş ise de; dosya kapsamına alınan izin belgelerin bir çoğunun mazeret izni olarak verildiği, izin belgelerinde ki açıklamalardan anlaşılmaktadır. Kaldı ki bir kısım yıllık izin belgelerinde ise davacının imzası bulunmamakta, bir kısım izin belgelerinde ki imzayı da davacı kabul etmemektedir. Somut uyuşmazlıkta; dosya da bulunan izin belgelerinden sadece yıllık izin açıklaması bulunan, bir başka deyişle yıllık izin kullanıldığı davacının imzası ile ispat edilen sürelerin davalı işveren tarafından kullandırıldığı kabul edilmelidir. Mazeret izni olarak verilen günler ile davacının imzasını taşımayan yıllık izin belgeleri davacının talebine konu yıllık iznin kullandırıldığını ispatlayamadığından bu belgelere değer verilmemelidir. Davacının imza inkarında bulunduğu belgeler yönündende, davacının o yıllarda imzası bulunan bankalar, tapu, nüfus müdürlüğü, seçim kurulu vs. gibi kurum ve kuruluşlardan belge asılları getirtilip imza örnekleri de alınarak imza incelemesi yaptırılıp belgelerdeki imzanın davacının el mahsulü olup olmadığı belirlenip çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak davacının yıllık izin isteminin reddine karar verilmesi de hatalı olup hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 11.03.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.