muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8207, Karar No: 2016/11283, Tarih: 27.06.2016

Somut olayda; ... tarafından, ... aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında başlatılan ilamlı takipte nafaka alacağının tahsili istenmiş; yine aynı icra müdürlüğünün ... sayılı dosyasında ise yine aynı borçlu ...’dan aynı ilama dayanılarak ziynet alacağı ve yargılama giderinin tahsili talep edilmiştir. ... da, ... aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında başlattığı ilamlı takipte, manevi tazminat alacağının ödenmesini istemiştir.

... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına dayanak ilamda, çocuklar için nafakaya hükmedilmemiştir. Bu durumda, sadece kendi lehine nafakaya hükmedilen nafaka alacaklısı ...’ın kendi talebiyle takas istemesinde usulsüzlük bulunmadığı gibi, yukarıdaki açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında manevi tazminat alacağı takas edilemeyecek alacaklardan olmadığından ... kendi alacağının, manevi tazminat borcuna takas ve mahsubunu isteyebilir. İcra Mahkemesi’nce, aksine kabul ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Borçlu ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 27.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15318, Karar No: 2023/8551, Tarih: 27.12.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/15318 E.  ,  2023/8551 K.**

**"İçtihat Metni"**

T U T U K L U

D U R U Ş M A T A L E P L İ

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanık müdafii, katılanlar vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurularının esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin ve katılanlar vekilinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.06.2022 tarihli ve 2022/119 Esas, 2022/435 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53, 54 ve 63 üncü maddelerinin birinci fıkraları uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba karar verilmiştir.

2.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 19.10.2022 tarihli ve 2022/2008 Esas, 2022/2319 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin, katılanlar vekilinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53, 54 ve 63 üncü maddelerinin birinci fıkraları uyarınca 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, müsadereye ve mahsuba karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, meşru savunmaya, meşru savunmada sınırın aşılmasına, haksız tahrikin derecesine, sanığın öldürme kastı bulunmadığına,

2. Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri, haksız tahrik ve takdiri indirim hükümlerinin sanık lehine uygulanmaması gerektiğine, eylemin tasarlanarak işlendiğinden bahisle vasfa ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, meşru savunmaya, meşru savunmada sınırın aşılmasına, haksız tahrikin derecesine, sanığın öldürme kastı bulunmadığına,

2. Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri, haksız tahrik ve takdiri indirim hükümlerinin sanık lehine uygulanmaması gerektiğine, eylemin tasarlanarak işlendiğinden bahisle vasfa ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1.Maktul ile sanığın farklı köylerde ikamet ettikleri, olay günü, maktulün hayvanlarını otlatmak için araziye gittiği, akabinde saat 19.00 sıralarında sanık ile karşılaştığı, tam olarak belirlenemeyen bir nedenden dolayı tartışıp kavga ettikleri, olay sırasında sanık dışında kimsenin olmadığı, sanığın beyanına göre maktulün, sanığa sopa ile vurduğu, sanık hakkında aldırılan adli muayene raporunda yüzün sol tarafında şişlik ve ekimozun olduğuna ve basit tıbbi müdahale ile düzelebilecek şekilde yaralandığına dair tespitin, sanığın saldırıya uğradığına ilişkin beyanını desteklediği, daha sonra sanığın yanında bulunan bıçağı 8-9 kez maktulü hedef alarak savurduğu ve maktulün olay yerinde hayatını kaybettiği anlaşılmıştır.

2.Sanık savunmaları, katılanlar ve tanıkların beyanları, sanığın yaralanmasına ilişkin adli muayene raporu, olay yeri inceleme raporu ve krokileri, Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliği uzmanlık raporları, kolluk güçleri tarafından düzenlenen diğer tutanaklar dava dosyasında mevcuttur.

3.10.11.2021 tarihli ölü muayene ve otopsi tutanağında, maktulün ölümünün kesici-delici alet yaralanmalarına bağlı kas ve damar kesilmelerinden gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu, kişinin vücudunda 4 adet kesici delici alet yarası mevcut olup yaralanmalardan birinin boyun sol yandan vücuda girdiği, boyun sol yanda derin kas grupları ve büyük damarlarda kanamalı kesi ve doku harabiyetine neden olduğu, oluşturdukları yaralanmanın müstakilen ve müştereken öldürücü mahiyette olduğu, sol uyluk distali ön yüzden vücuda giren kesici delici alet yaralanmasının, sol uyluk derin kas grupları ve büyük damar sinir paketinde kanamalı kesi ve doku harabiyetine neden olduğu, oluşturduğu yaralanmanın müstakilen öldürücü mahiyette olduğu bildirilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde, olayın gelişim süreci aynı kabul edilmiş ise de;

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde, olayın gelişim süreci aynı kabul edilmiş ise de;

Sanığın maktulün ... bölgelerine bıçakla birden fazla kez vurması, uzmanlık raporuna göre darbelerin öldürücü nitelik taşımaları, sanığın olaydan sonra kendisinin de yaralanmasına rağmen doktora gitmemesi ve maktulü bıçakladıktan sonra olumlu herhangi bir müdahalede bulunmayıp, kimseye haber vermemesi, sanığın maktulün kendisine sopa ile saldırdığı şeklindeki aşama beyanları ile sanıktaki yaralanma bulgularına göre ilk saldırının maktulden geldiği kabul edilse dahi sanığın olayda öldürücü mahiyetteki bıçak ile 8-9 kez maktüle vurması, olayda kullanıldığına dair bir delil bulunmamakla birlikte olay yerinde maktülün ayak ucunda ele geçirilen silahın sanığa ait olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, sanığın kendisine yönelen haksız bir saldırıyı def etme amacını aşacak şekilde öldürme kastı ile maktulün ... bölgelerine bıçak ile birden fazla kez vurarak kasten öldürme suçunu işlediği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince sanığın eyleminin kasten öldürme suçunu oluşturduğu şeklindeki kabulde ve sanık hakkında meşru müdafaa hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı,

Sanığın aşamalarda maktulü tanımadığını, havanın karanlık olması nedeniyle duyduğu hışırtı sesinden sonra başına aldığı darbe ile sersemlediğini ve maktulün kendisine saldırması nedeniyle kendisini savunmak amacıyla bıçağını çıkarıp maktule doğru çok sayıda savurduğunu beyan ettiği ve sanığa aldırılan adli raporunda yüzünün sol tarafında basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde şişlik ve ekimoz bulunduğunun tespit edildiği dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince sanık hakkında kurulan hükümde ilk haksız hareketin kimden geldiğinin belirlenemediği şeklindeki kabul ile çelişki oluşturacak ve daha ağır haksız tahrik hallerinde uygulanabilecek şekilde 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi uyarınca 15 yıl hapis cezası belirlenmek suretiyle eksik ceza tayini dışında bir isabetsizlik bulunmadığı, sanığın aşamalarda ilk saldırının maktulden geldiği yönündeki iddiaları, olay yerinde maktul ile sanık dışında kimsenin bulunmaması ve sanığın yaralanmasına ilişkin bulgular dikkate alındığında ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığı tespit

edilemediğinden haksız tahrik indiriminin asgari oranda uygulanması gerektiğinden sanık hakkında 18 yıl hapis cezası belirlenmesinin hakkaniyete uygun olması nedeniyle İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak sanık hakkında kasten öldürme suçundan yeniden mahkumiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

edilemediğinden haksız tahrik indiriminin asgari oranda uygulanması gerektiğinden sanık hakkında 18 yıl hapis cezası belirlenmesinin hakkaniyete uygun olması nedeniyle İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak sanık hakkında kasten öldürme suçundan yeniden mahkumiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından öldürme kastıyla gerçekleştirildiğinin saptandığı, sanığın öldürme kararını ne zaman aldığının ve belli bir hazırlıkla eylemlerini gerçekleştirdiğinin kesin olarak saptanamadığı, oluşan şüpheli durumun sanık aleyhine yorumlanamayacağı, bu itibarla tasarlamanın koşullarının bulunmadığı, dosya içeriğinden varlığı anlaşılan, maktulden sanığa yönelen ve haksız tahrik oluşturan eylemlerin niteliği ve ulaştığı boyut dikkate alındığında belirlenen indirim oranının isabetli olduğu, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararında sanık hakkında meşru savunma ve meşru savunmada sınırın aşılmasına ilişkin hükümlerinin uygulanmama gerekçesinin yerinde olduğu anlaşıldığından sanık müdafiinin ve katılanlar vekilinin temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 19.10.2022 tarihli ve 2022/2008 Esas, 2022/2319 Karar sayılı kararında sanık müdafiince ve katılanlar vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/5907, Karar No: 2025/8007, Tarih: 12.05.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/5907 E.  ,  2025/8007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/441 E., 2025/761 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 16. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/154 E., 2024/472 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kullanılan ilaç bedelinin Kurum tarafından karşılanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; uyuşmazlık konusu ilaçlara ilişkin sut kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belge dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, yeniden geri çevirmeye mahal bırakmaksızın;

1-Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan davaya konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen nivolumab etken maddeli Opdivo ilaca ilişkin ilacın üretici firması/firmaları tarafından ruhsat başvurusunda bulunup bulunmadığı, ruhsat başvurusunda bulunmuş ise bu başvuruya ilişkin dayanak belgeler (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve görüşler ile vs. bilimsel veriler) ile Kurumunuzca ruhsat verilmesi veya verilmemesine ilişkin bilimsel görüş, itiraz ve çekincelere ilişkin bilgi belge vs tüm kayıtların celp edilip dosyaya eklenmesine, ayrıca ruhsat verilmiş ise hangi tür kanser hastalığına, ne zaman ruhsat verildiği ve ruhsatın devam edip-etmediğinin sorulmasına, ayrıca endikasyon dışı ilacın kullanılmasının uygun görülmesine ilişkin tıbbi komisyon görüşlerinin celp edilip dosyaya eklenmesine,

2-Davalı SGK Başkanlığından dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen nivolumab etken maddeli Opdivo ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgelerin (bu konuda alınan bilimsel görüş, komisyonun SUT kapsamına alınması veya almamasına ilişkin gerekçe ve görüşlerini içeren itiraz vs. çekincelerine ilişkin görüş, bilgi ve belgeler vs. tüm kayıtlar) celp edilip eklenmesine,

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6790, Karar No: 2014/237, Tarih: 14.01.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/6790 E.  ,  2014/237 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İmamoğlu Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Tarihi :19.12.2012

No :2010/244-2012/214

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davalı Y..Elek.Üretim A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalı A.. İnş.San.Nak.Tic.Ltd.Şti yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan A.. İnş. San. Nak. Tic. Ltd. Şti. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun, yürürlüğü sonrasında gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanması gerektiği, davaya konu işkazasının ise 03.5.2009 tarihinde meydana gelmiş olması karşısında, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 12. ve 21. maddeleridir.

Davada somutlaşan olayda; davalı Y..Elek. Üretim A.Ş.'ye ait HES inşaatı işinin, 25.12.2008 tarihli sözleşme ile santral binası betonarmesi kısmının yapımını üstlenen A.. İnş. San. Nak. Tic. Ltd. Şti. sigortalısı ve beton sulamakla görevli M.. A..'nın, sabah 6.30 'da sulama yaparken, yaklaşık 7 metre aşağıdaki toprak zemine düşerek vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, A.. İnş. San. Nak. Tic. Ltd. Şti.'ye %70, kazalıya %30 kusur verilmiş, Y.. Elek.Üretim A.Ş. işi anahtar teslimi şeklinde vermiş kabul edilerek kusursuz kabul edilmiş ise de mahkemenin hükmü eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

Davada, öncelikle çözümlenmesi gereken sorun; zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran işyeri ile diğer davalı arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren – alt işveren ilişkisi (taşeron) ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 12’nci maddesinde “alt işveren” olarak, mevzuat, öğreti ve içtihatlarda ise aracı, taşeron, tali işveren, alt müteahhit ve alt ısmarlanan gibi adlarla anılan üçüncü kişi, aynı maddede; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişi” olarak tanımlanmıştır. Anılan madde hükmüne göre; “sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.” Anılan maddeye göre asıl işverenin sorumluluğu kusursuzluk ilkesine dayanmaktadır.

Davacı Kurum, zararlandırıcı sigorta olayından kaynaklanan sosyal sigorta yardımlarının “asıl işveren” sıfatıyla davalı Y.. Elek.Ür.A.Ş'den, alt işveren sıfatıyla davalı A.. İnş. San. Nak. Tic. Ltd. Şti. 'den rücuan tahsilini istemiştir.

Davacı Kurum, zararlandırıcı sigorta olayından kaynaklanan sosyal sigorta yardımlarının “asıl işveren” sıfatıyla davalı Y.. Elek.Ür.A.Ş'den, alt işveren sıfatıyla davalı A.. İnş. San. Nak. Tic. Ltd. Şti. 'den rücuan tahsilini istemiştir.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır. Asıl işverenle, aracı arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin önemi yoktur. Önemli olan yön, asıl işverene ait işin aracı tarafından yapımının sağlanmasıdır. İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte ise, işi alan kimse aracı değil, bağımsız işverendir.

Somut olay, davalılar arasındaki sözleşme öncelikle bu yönüyle irdelenmeli, taraflar arasındaki asıl işveren – alt işveren ilişkisi irdelenerek, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınarak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

2- 5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin,

Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.