muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/12254, Karar No: 2024/1549, Tarih: 14.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/12254 E.  ,  2024/1549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/609 - 2021/608

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/İHK - 25274

DAVA TARİHİ : 22.02.2021

HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/81259

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı 28.07.2019 tarihli trafik kazası sonucunda yolcu olarak bulunan davacının malul kaldığını, yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 17.05.2021 tarihli dilekçesi ile talebini 126.312,31 TL olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, yapılan ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, kusuru kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, davacıya yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 126.312,31 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; usule uygun başvuru bulunmadığını, davalı tarafa yapılan ödeme ile tüm sorumluluklarının sona erdiğini, maluliyeti kabul etmediklerini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 faiz oranı esas alınarak hesap yapılması gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; usule uygun başvuru bulunmadığını, davalı tarafa yapılan ödeme ile tüm sorumluluklarının sona erdiğini, maluliyeti kabul etmediklerini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 faiz oranı esas alınarak hesap yapılması gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun usule uygun olduğu, sürücü ve davacının yakın akraba olması nedeni ile hatır taşıması indirimi yapılamayacağı, dosya kapsamındaki verilerden kazanın istiap haddinin aşılması nedeniyle olduğuna dair veri bulunmadığı, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usule uygun olduğu belirtilerek diğer itirazları reddedilmiş ancak TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 faiz oranı esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği belirtilerek davalının bu konudaki itirazı kabul edilmiş, bilirkişiden ek rapor alınmış bu doğrultuda davalı tarafın itirazının kabulüne, talebin kısmen kabulü ile 62.879.50 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 27.01.2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve ve progresif rant yöntemine göre karar verilmesi gerektiğini, bu hesaba göre arttırılmış talebin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı sorumluluğundaki aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Dosyanın incelenmesinde; davacının sürekli iş göremezlik tazminatının belirlenmesine yönelik Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından aldırılan hesap raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü esas alınarak davacı zararın 126.312,31 TL olarak hesaplandığı ve Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu raporun hükme esas alındığı, davalının hesaplama yöntemine itiraz etmesi üzerine ise İtiraz Hakem Heyetince aldırılan raporda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak davacının zararının 62.879,50 TL olarak belirlendiği ve bu raporun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır. Davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer bilirkişi raporunda; 01.06.2015 tarihli zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılmıştır. Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nın 90 ıncı maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; iş gücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, İtiraz Hakem Heyeti tarafından esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; usule uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hazırlanan ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda belirlenen zarar miktarına hükmedilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanılarak hazırlanan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeple davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1163, Karar No: 2023/1970, Tarih: 26.04.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/1163 E.  ,  2023/1970 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davacı tarafından açılan çocuğun velayet sahibi annenin soyadını kullanmasına izin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı asıl tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; çocuklarla soyadlarının farklı olmasının çocukların psikolojisini bozduğunu, farklı soyadlarını kullanmalarının, çocukların okul arkadaşları ve veliler arasında duyulduğunu, kendisinin boşanmış olduğu bilgisinin okulda herkese yayıldığını ve çocukların sınıf arkadaşları ile öğretmenlerinin dahi sürekli yorum yaptıklarını, bazen acıyarak bazen kınayarak bakabilen bireyler sebebi ile soyadı farklılığının, mahkeme kararı ile ortadan kaldırılarak özel hayatlarına ilişkin ihlallerin önüne geçilebilmesi, kırılma,utanma,üzülme gibi duygulara maruz kaldığını, çocukların, mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini, babanın da soyadını değiştirdiğini, baba soyadının kullanılmasının cinsiyete dayalı eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia ederek davasının kabulü ile ..., ... ve ... ...'ın soyadlarının ... olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; soyadının aile soyadı olup yaklaşık 70 yıldır bu soyadı kullandıklarını, işi gereği muhasebeci olması, üç ortak ofisi ve şirket hissesinin olması münasebetiyle hayatın olağan akışına göre soyadı değiştirmekle bu külfete girmeyeceğinin açık olduğunu, sadece velayet anneye verildiği için soyadının değiştirilmemesi gerektimeyeceğini, çocuğun ustün yararının ispatlanması gerektiğini, saygın bir çevresi olan insani ilişkileri gelişmiş, seviyeli ve düzeyli birisi olduğunu, çocuklarıyla yakından ilgilendiğini, dolayısıyla açılan davanın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller, düzenlenen sosyal inceleme raporu ve yapılan yargılama neticesinde davacı taraf her ne kadar dava dilekçesinde müşterek çocuklar ile kendi soyadının farklı olmasının çocukların hayatında oluşturduğu zorlukları dile getirmiş ise de tanık dinletmek istemediğini yazılı olarak bildirerek ve bu şekilde tanık dinletmemiş olmakla bu iddialarını somut olarak ortaya koyamadığı, Mahkememizce resen alınan sosyal inceleme raporunda da küçüklerin soy isminin değiştirilmesinin çocuğun üstün menfaatine aykırı bir durum teşkil etmeyeceği gibi çocukların menfaatine bir katkı sağlayamayacağı tespit ve kanaat bildirildiği, tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde talep edilen soyadı değişikliğinin çocukların üstün menfaati için gerekli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı asıl istinaf dilekçesinde özetle; özel ve resmi tüm işleri ile tek başıma ilgilendiğini boşanmadan sonra kızlık soyadını kullanmaya ... olduğu ve çocukların soyadının davalı babanın soyadı olması nedeni ile de çeşitli devlet kurumları, okul, hastaneler ve özel hayatlarında çocuklarım ile birlikte soyadı farklılığı nedeni ile çeşitli sorunlar yaşamaya başladıklarını, sürekli olarak sorgulayan gözlerle bakıldığı, çocuklarına ve kendisine özel sorular sorularak psikolojik olarak rahatsız edilmeye başlandığını, evlilik süresince ve boşanmadan sonra da çocukların hiçbir maddi ve manevi gereksenimi ile ilgilenmediğini, bununla birlikte gelirimin azalması hatta gelirimin ortadan kalkması ve bu şehri terk etmesi için tüm iş ilişkilerimi zedelemeye çalıştığı ve bunun da kadının gelirinde büyük ölçüde azalmaya yol açtığını, kişisel münasebet gün ve saatlerine uymadığını, müşterek çocukları ile hiçbir surette görüşmediğini, soyadının velayetindeki çocukların soyadı olarak kullanılmasının çocukları açısından hiçbir gerekliliği olmadığını, kadının çabaları neticesinde bir yıl içerisinde ancak üç dört defa ve en fazla birer saatlik görüştüğünü, o bir saat içerisinde de çocuklarına hakaret edip küfürler söyleyip gıyabında kadına küfrederek çocukların eve ağlayarak gelmesine yol açtığını, hiçbir haklı gerekçe gösterilmeden sadece tanık dinletmemiş olmasından ötürü reddedilmesinin Anayasal haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek karar kaldırılmasına yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı İlk Derece Mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, delillerin değerlendirilmesinde, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, davanın reddine dair kararın doğru olduğu anlaşıldığından, davacının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asıl temyiz başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararlarında gerekçenin olmadığı, esas yönünden inceleme yapılması gerekirken sadece usul değerlendirmesinin yapıldığını, çocukların adli görüşmeci ile görüşmesi sonunda soyadlarının değiştirilmesini istediklerini beyan ettiklerini, adli görüşmecinin raporunda anne etkisinde kalmadan bu beyanları verdiklerini tespit ettiğini belirttiğini ancak sonuç kısmında gözlemlerine ve çocukların beyanlarına dayanarak değil de kendi kişisel görüşüne göre kanaat bildirdiğini bu nedenle itibar edilemeyeceğini, kadın ile erkek arasında var olması gereken hukuk önünde eşitlik ilkesi gereği erkeğe tanınan hakkın, kadına da tanınması yönündeki anayasal hak talebini, tanık delilinden vazgeçmiş olmasına bağlayarak tanık delili yokluğundan reddilmesi ve başkaca hiçbir araştırma yapmadan karar verilmesinin hatalı olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi’nin de hiçbir gerekçe belirtmeden esastan ret hükmü kurmasının hatalı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ortak çocuğun velayetinin annede olması nedeniyle yanında kaldığı annesinin soyadının kullanılmasının çocuğun yüksek yararına uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 10 uncu, 20 nci maddesi, 41 inci maddesi ile 90 ıncı maddesi; 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, 11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 Nolu Protokol 5 inci maddesi; Anayasa Mahkemesi'nin 8.12.2011 tarihli ve 2010/119 esas, 2011/165 karar sayılı iptal kararı.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30384, Karar No: 2016/7943, Tarih: 29.03.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/30384 E.  ,  2016/7943 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine; ancak,

5275 sayılı CGTİHK'nin 106/4. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde, ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeple 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince, hükmün 5237 sayılı TCK'nin 52/4 maddesi uyarınca adli para cezasının taksitlendirilmesine ilişkin paragrafından ''ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına"' ibaresinin çıkartılması, yerine "ödenmeyen adli para cezasının 5275 sayılı CGTİHK'nin 106/4 maddesi yollaması ile aynı maddenin 11. fıkrası dikkate alınarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edileceğinin ihtarına" cümlesinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/846, Karar No: 2019/7106, Tarih: 07.11.2019

**10. Ceza Dairesi         2019/846 E.  ,  2019/7106 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : BURSA Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipinin doğru biçimde belirlendiği ve hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf isteminin esastan reddine dair karar hukuka uygun bulunduğundan, sanık müdafiinin temyiz itirazlarının yerinde görülmemesi nedeniyle, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, usul ve yasaya uygun olan bölge adliye mahkemesi kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre göz önüne alınarak sanık hakkındaki tahliye talebinin reddine, dosyanın Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilmesine, 07/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13128, Karar No: 2016/3363, Tarih: 24.02.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/13128 E.  ,  2016/3363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I-Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; “Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.