muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18788, Karar No: 2016/14087, Tarih: 07.12.2016

Ancak, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru tarihinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu dönemde olması nedeniyle verilecek kararların ard etkisi olduğu kabul edildiğinden HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17056, Karar No: 2019/21044, Tarih: 27.11.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/17056 E.  ,  2019/21044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, müvekkilinin davalı şirkette 01/12/2006 tarihinde mağaza müdür yardımcısı (depo sorumlusu) olarak işe başladığını ve iş akdinin feshedildiği 30/09/2010 tarihine kadar aralıksız çalıştığını; müvekkilinin iş akdinin fesih ihbarı yapılmadan haksız olarak feshedildiğini; müvekkilinin iş akdinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedilmesine rağmen işveren tarafından ödenmesi gereken kıdem ve ihbar tazminatı ile işyerinde çalışmış olduğu süre içerisinde işveren tarafından fazla mesai ücretleri, hafta sonu ve resmi tatil çalışma ücretleri ile yıllık ücretli izin alacağının ödenmediğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket iflas idare memuru vekili; davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı şirket iflas idaresi vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı şirket iflas idaresi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı dava dilekçesi ile ayrım yapmaksızın farklı alacak kalemleri olan hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları için 300 TL talep etmiş, yargılamanın sonuna kadar da ayrıştırma yapmamış, mahkemecede bu yolda bir işlem yapılmamıştır.

Davacı hafta tatillerinde çalıştığı iddiasını ispat edememiştir. Ulusal bayram genel tatil alacağı talebi bakımından ise dava dilekçesinde istediği miktar dışındaki alacak zamanaşımına uğramıştır. Davacı, dava dilekçesinde ve yargılama esnasında ayrıştırma yapmadığından gelinen aşamada söz konusu 300 TL'nin 150 TL'sinin hafta tatili, 150 TL'sinin ulusal bayram genel tatil alacak talebi olarak kabul edilmelidir.

Sonuç itibariyle mahkemece 150 TL hafta tatili alacak talebinin reddine, ulusal bayram genel tatil alacak talebinin ise dava dilekçesindeki 150 TL üzerinden davalı yararına oluşan %30 takdiri indirim yapılarak kabulüne karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27/11/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10428, Karar No: 2014/16037, Tarih: 08.12.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/10428 E.  ,  2014/16037 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MANİSA 1. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 31/03/2014

NUMARASI : 2014/188-2014/274

Taraflar arasında görülen iştirak nafakasının artırımı davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili, tarafların 05.12.2005 tarihinde boşandıklarını, boşanma kararı ile birlikte müşterek çocuk B...'in velayetinin davacı anneye verildiğini ve çocuk lehine aylık 300,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiğini, 27.12.2011 tarihli mahkeme kararı ile iştirak nafakasının aylık 420,00 TL'ye yükseltildiğini, çocuğun ilköğretim okulu 8. sınıf öğrencisi olduğunu, fen bilimleri dershanesine, ingilizce kursuna gittiğini, nafaka miktarının çocuğun masraflarını karşılamakta yetersiz kaldığını ileri sürerek, iştirak nafakasının aylık 750.00 TL'ye yükseltilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile Manisa 2. Aile Mahkemesi'nin 27.12.2011 tarih, 2011/123 Esas-2011/852 Karar sayılı kararı ile müşterek çocuk 16.11.1999 doğumlu B.. T.. lehine hükmedilmiş olan aylık 420,00 TL iştirak nafakasının tarafların sosyal ve ekonomik durumları, küçüğün artan ihtiyaçları ve yıllık ÜFE artış oranı nazara alınarak dava tarihi olan 12.03.2014 tarihinden geçerli olmak üzere aylık 490.00 TL'ye yükseltilmesine, nafakanın her ay davalı babadan alınarak velayeten davacı anneye verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, iştirak nafakasının artırılması talebine ilişkindir.

TMK. 182/2.maddesine göre; "Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır". Aynı Yasanın 328/1.maddesine göre de; "Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de gözönünde bulundurulur" (TMK. 330/1).

İştirak nafakasının; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşullarındaki paranın alım gücü ile genel ihtiyaçlarına uygun olarak ana babanın mali durumları da gözetilmek suretiyle takdiri gerekir.

İştirak nafakasının; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşullarındaki paranın alım gücü ile genel ihtiyaçlarına uygun olarak ana babanın mali durumları da gözetilmek suretiyle takdiri gerekir.

Somut olayda, 16.11.1999 doğumlu müşterek çocuk B.. lehine, Manisa 2. Aile Mahkemesi'nin 27.12.2011 tarih, 2011/123 Esas-2011/852 Karar sayılı kararı ile aylık 420,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiği, müşterek çocuk B...'in ortaokul 8. sınıf öğrencisi olduğu, fen bilimleri dersanesine, yabancı dil kursuna gittiği, okula servis ile gidip geldiği, nafakanın hükmedildiği tarih (27.12.2011) ile davanın açıldığı tarih (12.03.2014) arasındaki zaman diliminde çocuğun ihtiyaçlarının ve masraflarının arttığı anlaşılmaktadır.

Yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasına göre, davacının öğretmen olduğu, aylık 2.500,00 TL geliri bulunduğu, kendisine ait evde oturduğu; davalının ise elektrik mühendisi olduğu, aylık 3.300,00 TL geliri bulunduğu, evli olduğu, eşinin doktor olduğu ve aylık 4.000,00 TL. geliri bulunduğu, kendisine ait evde eşi ve 5 yaşındaki kızı ile yaşadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, çocuğun yaşına ve ihtiyaç durumuna göre, mahkemece takdir edilen aylık 490,00 TL iştirak nafakası miktarı düşüktür.

Bu nedenle mahkemece, çocuğun masraflarını belgeleyen dosya kapsamındaki belgeler de dikkate alınıp, müşterek çocuğun ihtiyaçlarındaki değişim ve davalının gelir durumu gözetilerek hakkkaniyete uygun bir nafaka takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde düşük nafaka takdiri doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3552, Karar No: 2014/5451, Tarih: 31.03.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/3552 E.  ,  2014/5451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/04/2013

NUMARASI : 2013/277-2013/458

Davacı Jandarma Genel Komutanlığı vekili Avukat İ.. E.. tarafından, davalı S.. G.. aleyhine 05/04/2013 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen 09/04/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının haksız eylemi nedeniyle yaralanan dava dışı jandarma personeline 2330 sayılı Yasa uyarınca nakdi tazminat ödendiğini belirterek, yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davayı hükmi şahsiyeti haiz olmayan ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı olan Jandarma Genel Komutanlığı'nın açtığı, davanın hazine adına açılmadığı gerekçesiyle davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

02/11/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılı KHK'nın 2. maddesi (ç) bendi : "İdare, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirtilen kamu idarelerini... ifade eder." şeklinde olup, 5. maddede ise "İdareler, muhakemat hizmetleri ihtiyaçlarını; a) Hukuk birimlerinde istihdam edecekleri hukuk müşavirleri ve avukatlardan, b) İhtiyaç duyulması halinde Maliye Bakanlığından talep etmek suretiyle, sağlayabilirler." şeklinde düzenleme getirilmiş; aynı kanunun 6. maddesinde ise "İdareler, kendi iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılacak adli ve idari davalar ile tahkim yargılaması ve icra işlemlerinde taraf sıfatını haizdir.” hükmü öngörülmüştür.

Şu durumda, dava konusu ödemenin davacı bütçesinden yapılması ve kurumun kendi iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılan davalarda taraf olacağının ilgili mevzuatında açıkça düzenlenmesi göz önüne alındığında, davacı Jandarma Genel Komutanlığı'nın eldeki dava bakımından aktif dava yeteneği bulunmaktadır. Mahkemece, uyuşmazlığın esasının çözümlenmesi gerekir. Dosya içeriğine uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA 31/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5400, Karar No: 2012/1683, Tarih: 12.03.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/5400 E.  ,  2012/1683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Mera sınırlandırmasının iptali ve tescil

K A R A R

1- Gemerek Kadastro Mahkemesinin 1998/37 Esas sayılı dosyasının mahkemesinden istenerek dosya arasına konulması,

2-Yeniçubuk Belediye encümeninin 06.07.1999 tarih ve 455 sayılı kararına dayanak olan Belediye Meclisi kararının ve bununla ilgili dayanak belgelerin onaylı ve okunaklı suretleri ile ihale kesinleşmiş ise davacının ödeme belgelerinin, buna göre sicil oluşmuş ise sicil kaydının, bizzat hakim denetiminde mercilerinden istenerek dosya arasına konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 12.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5292, Karar No: 2010/18516, Tarih: 08.07.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/5292 E.  ,  2010/18516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçiler vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Mahkemece her iki şirket adına dava açma ve diğer yetkililerin kullanılmasında çift imza gerekli olduğu ihalenin feshine ilişkin bu davanın tek imza ile açılmış olduğu bunun telafisinin mümkün olmadığı belirtilerek davanın usulen reddine karar verilmiştir.

Şikayetçiler Standart D. Pet. Tur. Gıda Taş. Paz. Tic. Ltd. Şti. ile Z. B. Pet. Tur. Tic. Ltd. Şti. birlikte ihalenin feshine ilişkin dilekçe verdikleri, dilekçe altında her iki şirkete ait ayrı ayrı kaşe üzerine farklı imza atıldığı, ibraz edilen imza sirkülerine göre Standart D. Şirketi kaşesi üzerinde şirket müdürü Y.Ç. ile şirket müdürü U.A.M.'nin imzalarının olduğu, Z. B. Şirketi kaşesi üzerinde ise şirket Müdürü Y.Ç. ile şirket müdürü M.Z. Z.'nun imzaları bulunduğu görülmektedir. Buna rağmen mahkemece yanlış değerlendirme yapılarak istemin imza eksikliği sebebi ile reddi doğru değildir.

Ayrıca kabule göre de; itiraz dilekçesinde imza eksikliğinin bulunması halinde bu eksiklik usul hukuku yönünden dilekçenin geçersiz olmasını gerektirmez. Bu gibi durumlarda dilekçeyi düzenleyen kişi veya kişilere imza noksanının tamamlattırılması gerekir. Dilekçenin mahkemeye sunulması ve gerekli harç ve giderlerin yatırılması sureti ile ihalenin feshi istemine ilişkin şikayet iradesi açıkça mahkemeye bildirilmiştir. Aksinin kabulü ve şikayetin geçersiz sayılması hak zayiine neden olur.

O halde mahkemece işin esası incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekir iken istemin usulden reddi isabetsizdir.

SONUÇ :Şikayetçiler vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 06/07/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10788, Karar No: 2022/11379, Tarih: 28.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/10788 E.  ,  2022/11379 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2020/110-2022/295

Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamı sonrası ilamında belirtilen gerekçeler ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/11/2015 tarihinde davalı ... tarafından verilen talimat uyarınca bal kabağını kesmek isterken elindeki bıçağın sekerek gözüne battığını ve ciddi biçimde yaralandığını söyleyerek dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiş; Mahkeme, gerek zararlandırıcı olayın meydana geldiği işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunması gerek işyeri sahibi ...'un kazazedenin kendi işyerinde kısmi süreli de çalıştığını açık bir şekilde ifade etmesi ve gerekse iş yerinde kazazedeyi çalışırken gördüklerine ilişkin tanık beyanları (yerleri süpürmesi, ekmek dizmesi) karşısında, müteveffa ... ile müteveffa ... arasında hizmet akdi ilişkisinin mevcut olduğu ve olayın iş kazası olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu olan ve tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanunun 11-A ve 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.

Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Kanunun 11/A maddesidir. Anılan maddeye göre eldeki davayla ilgili olarak iş kazası;

a-)Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b-)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,

Hemen veya sonradan sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için;

A-)Olaya, maruz kalan kişinin 506 sayılı Kanunun 2. maddesi anlamında sigortalı olması,

B-)Olayın, 506 sayılı Kanunun 11/A maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, Olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Açıklanan bu madde hükmüne göre, iş kazası; maddede sayılı olarak belirtilmiş hal ve durumlardan herhangi birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Gerek uygulama ve gerek öğretide açıkça kabul edildiği ve madde metninden de anlaşıldığı üzere bu maddede sayılan haller örnekleme niteliğinde değil, sınırlayıcı niteliktedir. Bu hallerden birine girmeyen sigorta olayı iş kazası sayılamaz. Sayılan bu hallerin birlikte gerçekleşme koşulu bulunmayıp, herhangi birinin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir.

Gerek uygulama ve gerek öğretide açıkça kabul edildiği ve madde metninden de anlaşıldığı üzere bu maddede sayılan haller örnekleme niteliğinde değil, sınırlayıcı niteliktedir. Bu hallerden birine girmeyen sigorta olayı iş kazası sayılamaz. Sayılan bu hallerin birlikte gerçekleşme koşulu bulunmayıp, herhangi birinin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir.

Eş söyleyişle, iş kazası hukuksal nitelikte bir olay olup, bu olayın yukarıda açıklanan yasa maddesinde sınırlandırılan ve belirtilen hallerden herhangi birinin oluşmasıyla ortaya çıkması gerekir.

İş kazasının unsurları üzerinde de kısaca durmak gerekirse, şöyle sıralanabilir; kazaya uğrayan 506 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmalı; bu sigortalı bir kazaya uğramalı ve uğranılan kaza 506 sayılı Kanunun yukarıda ayrıntısı açıklanan 11. maddesinin (A) fıkrasında sayılan hal ve durumlardan birinde meydana gelmeli; sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan bir olay biçiminde gerçekleşmeli; bu olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağı bulunmalıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

Kaza tarihinden sonra yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 13. maddenin birinci fıkrasında ise iş kazası,

“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend: 17.04.2008-5754 S.K./8. mad) Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.