muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11880, Karar No: 2013/2035, Tarih: 11.02.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/11880 E.  ,  2013/2035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar, iş kazası sonucu maluliyetten doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici nedenlere göre; tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası sonucu sigortalının maddi ve manevi zararları ile yakınlarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile; davacı sigortalı yönünden 78.155,93 TL maddi tazminatın ve 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı eş yönünden 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı çocuklar yönünden ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

İş kazası nedeniyle hükmedilecek maddi ve manevi tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 95. maddesidir. Anılan maddeye göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum Yetkilidir. Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer

belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.

Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşleri Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışma gücü kaybı, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü, harp malullüğü sonucu meslekte kazanma gücü kaybı ile erken yaşlanma durumlarının tespiti talebinde bulunan sigortalılar ve hak sahipleri için, yürürlükten kaldırılan ilgili sosyal güvenlik mevzuatının 5510 sayılı Yasaya aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 5. maddesinde sigortalı ve hak sahiplerinin çalışma gücü oranlarının a) Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, b) Devlet Üniversitesi, c) Türk Silahli Kuvvetlerine bağlı asker hastaneleri, ç) sigortalıların ikamet ettikleri illerde (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen hastanelerin bulunmaması durumunda Sağlık Bakanlığı tam teşekküllü hastanelerin yetkili olduğu, bildirilmiş, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 56. maddesinde ise Kurum Sağlık Kurulunca verilen karara karşı yapılan itirazların Yüksek Sağlık Kulunca inceleneceği bildirilmiştir.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp Genel Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp Genel Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; davacının 12.12.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda, SGK Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Daire Başkanlığı'nın ait 21.09.2009 onay tarihli sürekli iş göremezlik derecesi tespit kararında sürekli iş göremezlik oranının % 100 olduğu, yardıma muhtaç durumda olduğu ve 03.10.2011 tarihinde kontrol muayenesi gerektiğinin yazılı olduğu, mahkemece davacı vekiline verilen elden takip yetkisi sonucu dosyaya ibraz edilen ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 27.09.2011 tarih ve 48022 sayılı raporunda, davacının sakatlık oranının % 80 olduğu ve yardım olmaksızın ayağa kalkamayacağının belirtildiği, mahkemece SGK Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Daire Başkanlığı raporunda belirtilen kontrol kaydının sonucu araştırılmadan ve davacının sürekli iş göremezlik oranı kesinleşmeden tazminat talepleri hakkında yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3- Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının, maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve

sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret gözönünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, ... Şoförler Odası Başkanlığı tarafından gönderilen yazı cevabında, kamyon şoförü emsal ücretinin 750-800 TL aralığında olduğunun bildirildiği, bilirkişi hesap raporunda bildirilen emsal ücretin oranlanması sonucu aylık 775,00 TL ücret baz alınarak asgari ücretin 1.342 katı üzerinden hesap yapıldığı, davacı işçinin SGK Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişine verdiği 08.08.2008 tarihli beyanında aylık 600,00 TL net ücret aldığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş; davacı sigortalı yönünden sigorta müfettişine verdiği beyanı bağlayıcı olduğundan, sürekli iş göremezlik oranı kesinleştikten sonra müfettişe beyan ettiği ücret miktarı üzerinden maddi tazminat hesabı yaptırılarak, çıkacak sonuca göre karar verilmesinden ibarettir.

4- Öte yandan, davacıların manevi tazminat istemleri hakkında, davacı sigortalının sürekli iş göremezlik oranı kesinleştikten sonra bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 27.09.2011 tarih ve 48022 sayılı raporunda belirtilen sakatlık oranı esas alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4- Öte yandan, davacıların manevi tazminat istemleri hakkında, davacı sigortalının sürekli iş göremezlik oranı kesinleştikten sonra bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 27.09.2011 tarih ve 48022 sayılı raporunda belirtilen sakatlık oranı esas alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuksal olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle, BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 11.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2461, Karar No: 2008/1980, Tarih: 31.03.2008

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/2461 E.  ,  2008/1980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 194 ada 18 parsel sayılı 1377.82 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz üzerindeki arılığın 1996 yılında ... tarafından yapıldığı belirtilerek irsen ve taksimen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ölü ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline, taşınmaz üzerindeki arılık tabir edilen bina ile 2 adet 7 yaşlarında şeftali ağacı, 6 adet 7 yaşlarında kayısı ağacı, 6 adet 12 yaşlarında kayısı ağacı, 2 adet 8 yaşlarında vişne ağacı, 14 adet 7 yaşlarında ... ağacı, 1 adet 8 yaşlarında dut ağacı ile 1 adet 8 yaşlarında armut ağacının muhtesat olarak davacı ...’a aidiyetinin 3402 sayılı Yasa'nın 19/2. maddesi gereğince kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davcı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 31.3.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11671, Karar No: 2009/1417, Tarih: 23.02.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/11671 E.  ,  2009/1417 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek.Av. ... ile davalı 1-...Otomotiv Tic. ve San. ... Bayii vek.Av. ... 2-... Otomotiv Pazarlama AŞ. vek.Av.Arzu Özgür ihbar olunan:...Otomotiv San. ve Tic. AŞ. arasında görülen dava hakkında ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 22.03.2007 gün ve 91/133 sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 03.03.2008 gün ve 7813/1918 sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, 03.40.-TL harç ve takdiren 170.00.-TL.para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 23.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18401, Karar No: 2015/1082, Tarih: 20.01.2015

**13. Ceza Dairesi         2014/18401 E.  ,  2015/1082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hırsızlık suçunun, okul binasının mütemmim cüzü olan bahçesine mesai saatleri dışında girilerek işlediğinin anlaşılması karşısında; suça sürüklenen çocuklar hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 116/2-4 ve 119/1-c maddesi gereğince işyeri dokunulmazlığının ihlali suçundan zamanaşımı içinde işlem yapılması olanaklı görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Suça sürüklenen çocuklar hakkında 5237 TCK'nın 51. maddesi uyarınca erteleme kurumunun uygulanıp uygulanmaması tartışılırken somut, denetime elverişli, tatminkar ve ikna edici gerekçelere dayanılmasının yasal zorunluluk olması karşısında; suç tarihinde sabıkasız olan suça sürüklenen çocuklar hakkında, dosya arasına alınan UYAP çıktısında görülen kayıtların atılı suça ilişkin olduğu gözetilmeden, “haklarındaki suç, soruşturma ve kovuşturma evraklarını gösterir UYAP kayıtları dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceklerine dair olumlu kanaat oluşmadığından” bahisle yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile TCK'nın 51. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına dair yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 20.01.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31531, Karar No: 2014/32065, Tarih: 17.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31531 E.  ,  2014/32065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/09/2014

NUMARASI : 2014/565-2014/691

Y A R G I T A Y K A R A R I

İncelenmesine gerek duyulduğundan,

1-Davalı işyerine ait, fesih tarihinden altı ay öncesi ile altı ay sonraki dönemi kapsayan, çalışan işçi sayılarını ve isimlerini gösterir her aya ilişkin dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan,

2-Davacının 2005 ve 2006 yıllarında vizeye tabi altı ay ve daha fazla çalışmasının bulunup bulunmadığı, varsa hakkında 5620 sayılı Kanun'un 2. maddesi çerçevesinde işlem yapılıp yapılmadığı ile anılan hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin davalı Belediye'den,

3-Davacıya ait sigortalı hizmet döküm cetvelinde, davacının çalışmasının gözüktüğü işyeri ve işverenlere ait bilgileri içerir kayıtların eksiksiz şekilde davalı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan,

4-Her yıl Belediye Meclisi tarafından verilen vizelerin süresine dair başkaca bir karar bulup bulunmadığı, var ise buna dair tüm kayıt ve belgelerin gönderilmesinin, yok ise bu hususun belirtilmesinin davalı Belediye'den,

Temini ile anılan eksiklikler giderildikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5201, Karar No: 2020/3477, Tarih: 17.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/5201 E.  ,  2020/3477 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

No : 2018/1433-2019/1484

İlk Derece

Mahkemesi : İstanbul 20. İş Mahkemesi

No : 2016/316-2017/337

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı Kurum vekili, özetle; kurum sigortalısının davalı işverene ait işyerinde çalışırken geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde sürekli iş göremez duruma gelmesi sonucu, sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri ödendiğini, kurum zararının şimdilik 12.225,22 TL Kurum alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı şirket vekili; kazanın sigortalı ...'in dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sebebiyle meydana geldiğini, sigortalının deneyimli ve iş güvenliği kurallarını bilen bir kişi olduğunu, ancak kazanın oluşunda müvekkili şirketin aldığı tüm tedbirleri bertaraf edecek şekilde kendi insiyatifini kullanarak hareket ettiğini, kazanın oluşmasına sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davalı şirketin %80 kusuruna istinaden davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; işverenin iş kazasında %100 kusurlu olduğunu, %80 kusur oranını kabul etmediklerini ileri sürmüştür.

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirkete verilen %80 kusur oranının fahiş olduğunu, sigortalının bağışlanamaz kusuru olduğunu, tazminat dosyasının kesinleşmesinin beklenmediğini, tedavi gideri makbuzlarının dava konusu iş kazasıyla ilgi kurulamayan diş, göz, kulak, burun, boğaz hastalıklarına dair olanların ve iş kazası tarihinden önceki tarihlere ait sağlık giderlerine itirazlarına rağmen hesaplama tablosundan çıkarılmadan ve ek rapor alınmadan karar verildiğini, ayrıca davacının kazadan sonra bir yıl boyunca ödenen sigorta primlerinin ve kazalıya işveren tarafından yapılan tedavi bakım harcamalarının mahsup edilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi, belirlenen kusur oranı ve Kurum zararı ile sorumluları hakkında varılan sonuç yönünden mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı bahsi ile istinaf istemlerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı ve davalı vekilleri, istinaf istemlerinde yer alan sebeplerle doğru orantılı gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ:

Dava, 07.09.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasında iş göremez duruma giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirler ve tedavi gideri ile geçici iş göremezlik ödemesi nedeniyle oluşan kurum zararının davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddeleridir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21.maddesinde ise, İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45–46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54–55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, ... ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Eldeki davada ise, her ne kadar kesinleşen tazminat davasında alınan hesap raporu esas alınarak Kurum zararı belirlenmiş ise de, 5510 sayılı Yasanın 21. madde kapsamında sorumlular bakımından, gerçek zararın yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde belirlenmesi gereği ile yeniden Kurumun alacağı belirlenmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, gerçek zarar tavan hesabına dair açıklanan ilkeler çerçevesinde bir rapor alınması ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sadece tazminat dosyasında alınan hesap raporuna dayalı olarak, karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.