muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3622, Karar No: 2017/6535, Tarih: 19.09.2017

Davalı Kurum, 04.10.2000-01.08.2001 ve 07.08.2003-01.10.2008 döneminde ölen Bağ-Kur sigortalılarının kız çocuklarına aylık bağlamış ve daha önce bağlanan aylıklara, ölen eşlerinden dolayı 5434 veya 506 sayılı Yasalardan bağlanan ölüm aylığının engel olmadığını kabul etmiştir. Kız çocuklarına dönemlerde ölen ana veya babalarından dolayı 1479 sayılı Yasa kapsımında bağlanan aylıklar için iptal işlemi yapılmamıştır.

Davalı Kurum, diğer aylıklara dokunmazken, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 döneminde ölen sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına sonraki lehe olan yasal düzenlemeler gereğince bağladığı ölüm aylıklarını, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre eşlerinden bağlanan ölüm aylıklarını gelir testine tabi tutmuştur. Kurum, geçimini sağlayacak gelirleri bulunduğu gerekçesiyle bağlanan aylıkları iptal etmiş ve ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirmiştir.

Son olarak, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" ile, 01.10.1972-03.10.2000 ve 08.08.2001-01.08.2003 dönemlerinde ölenlerin kız çocuklarına gelir testi yapılmadan, kendi sigortalılıkları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan gelir ve aylık almamaları halinde ölüm aylıklarının bağlanmasına Yönetim Kurulunca karar verildiğini bildirmiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2016 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Gerçekten, davalı Kurum bu son işlemi ile kız çocuklarına bağladığı aylıkları, 1479 sayılı Yasaya aykırı olarak kestiğini veya bağlamadığını kabul etmiştir. Ancak SGK kestiği aylıkları yönetim Kurulu Kararı uyarınca 2016 Ekim ayından itibaren yeniden bağlamasına karşın, daha önce ödediği aylıkları borç kaydetmiş ve tahsil ettiği aylıkları da iade etmemiştir.

Davanın reddine karar veren mahkemeler, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararlarına dayalı olarak 1479 sayılı Yasanın 4956 sayılı Yasa ile değişik 46/2 maddesine göre hem kocadan hem ana veya babadan aylığı hak kazanılması durumunda fazla ödeneceği gerekçesine dayanmaktadır. Bu değerlendirme, sosyal güvenlik hukukunun genel yapısını gözden kaçırmaktadır. 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden önce, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı ayrı ayrı tüzel kişiliğe sahip ayrı ayrı yasalara göre sosyal güvence sağlayan Kurumlardır. Her bir Yasa kendi sigortalıları açısından hüküm ifade eder. Açıkça atıf yapılmadıkça diğer yasa hükümleri dikkate alınamaz. Zira 45/3. maddedeki "1479 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamında çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almayan" kız çocuklarına aylık bağlanacağı ifadesi bu niteliktedir. Bu ifade dahi kız çocuklarının, diğer sosyal güvenlik kurumlarından kendi çalışmaları dışında (kocalarından- çocuklarından) aylık almalarını 1479 sayılı Yasaya tabi ana veya babadan ölüm aylığı bağlanmasına engel olarak kabul etmemektir. Özetle, 1479 sayılı Yasanın 46/2. maddesi hükmü sadece 1479 sayılı Yasaya göre hem kocadan hem ana veya babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde uygulanabilir. Öteyandan, 5510 sayılı Yasanın geçici 1. maddesine göre, ölüm aylıklarının bağlanmasında vs..yürürlükten kalkan 1479, 506, 2926, 2925 sayılı Yasa hükümleri uygulanacağından, 5510 sayılı Yasanın 54. maddesinin de somut uyuşmazlıkta uygulama yeri yoktur.

Sigortalılık hakkı veya sigortalılıktan kaynaklanan yaşlılık aylığı hakkı veya ölüm aylığı hakkı, asla tamamen hakdüşürücü süreye tabi olmadığı gibi zamanaşımına da uğramaz. 1479 sayılı Yasanın 43. maddesine göre ölüm aylıklarının beş yıl geçtikten sonra talep edilmesi halinde talep tarihinden itibaren ölüm aylığının bağlanması gerekmektedir. T.C. Anayasasının 10. maddesine göre "Herkes ...kanun önünde eşittir. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar" 1479 sayılı Yasa'nın 4956 sayılı Yasa ile değişik 45/c maddesinde yer alan, " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanır" hükmü yasanın yürürlük tarihinden ölen sigortalıların kız çocukları için de uygulanmalıdır. Çeşitli yasal değişiklikler nedeniyle hak sahipleri açısından ölüm tarihlerine göre dört ayrı dönemin ikisi yönünden aylık bağlanması diğer iki dönem yönünden aylık bağlanmaması gerektiği yönündeki yorum açıkça T.C. Anayasasında yer alan eşitlik kuralına aykırı olduğu gibi genel hukuk ilkelerine de aykırıdır.

Öte yandan, yukarıda yazılı yasal mevzuat dikkate alınmadan, SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihli "Genel Yazı" gereğince işlem yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, davalı Kurum'a yazı yazılarak; SGK Emeklilik İşlemleri Genel Müdürlüğü 02.09.2017 gün ve 333-03003-E-5040387 tarihle "Genel Yazı" gereğince davalı kurum tarafından davacı hakkında işlem yapılıp yapılmadığını sormak, işlem sonucuna göre davanın konusuz kalıp kalmadığını değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

19/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/30250, Karar No: 2009/26970, Tarih: 30.12.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/30250 E.  ,  2009/26970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mudanya İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/10/2009

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 30.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6198, Karar No: 2014/6410, Tarih: 10.11.2014

**15. Hukuk Dairesi         2014/6198 E.  ,  2014/6410 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... Yapı Pro. Rek. Kitap Yayın Ltd. Şti. arasındaki davadan dolayı ... 3. Asliye Hukuk Hakimliğince (Fikri ve Sınai Hak. Hukuk Hakimliği) verilen 12.06.2014 gün ve 112-358 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 5046 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan kaynaklandığından kararın temyizen incelenmesi görevi Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesi'ne aittir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 10.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16055, Karar No: 2021/13007, Tarih: 19.10.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/16055 E.  ,  2021/13007 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Yönetmeliğine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ... İnşaat Halı Mobilya ve Elk. Ev Aletleri San. Tic. Ltd. Şti. hakkında, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 25/03/2020 tarihli ve 2020/649 sayılı encümen kararı ile uygulanan 392,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun kabulüne ve idarî para cezasının kaldırılmasına dair ... 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 01/07/2020 tarihli ve 2020/1410 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 07.12.2020 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.01.2021 tarihli ve KYB. 2021-1083 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Duraklamanın yasak olduğu yerler" başlıklı 60. maddesinde "Taşıt yolu üzerinde; ...b) Sol şeritte, (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç)... Duraklamak yasaktır." şeklinde,

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir.” şeklinde,

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7/1-f maddesinde ''Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek

" şeklinde yer alan düzenlemeler ile,

... Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 7/1-a maddesinde, ''1) Nizam ve intizam ile ilgili uyulması gereken kurallar şunlardır.

a) Yükleme, taşıma, ve boşaltma işlemleri halkı rahatsız etmeyecek şekilde yapılacaktır. Bu

işlemler yapılırken cadde ve sokaklar uzun süre işgal edilmeyecek, işlem bittikten sonra etraf temiz olarak bırakılacaktır." şeklinde,

" şeklinde yer alan düzenlemeler ile,

... Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 7/1-a maddesinde, ''1) Nizam ve intizam ile ilgili uyulması gereken kurallar şunlardır.

a) Yükleme, taşıma, ve boşaltma işlemleri halkı rahatsız etmeyecek şekilde yapılacaktır. Bu

işlemler yapılırken cadde ve sokaklar uzun süre işgal edilmeyecek, işlem bittikten sonra etraf temiz olarak bırakılacaktır." şeklinde,

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre aykırı davranış" başlıklı 32/1. maddesinde "Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir." şeklinde yer alan düzenlemeler birlikte nazara alındığında,

... ... Kurulu’nun 28/12/2018 tarihli ve 2018/142 sayılı kararı ile kent trafiğini düzenlemek amacıyla bir çok cadde ve bulvarın tek yönlü olarak araç trafiğine izin verildiği, ayrıca belirtilen bu cadde ve bulvarlar üzerinde bulunan iş

yerlerinden günün belli saatleri içerisinde küçük ölçekli yük yükleme boşaltma veya bekleme izni verildiği, ihlalin gerçekleştiği 8 ... Caddesinin bu caddeler arasında sayıldığı; keza ... ... Kurulu’nun 09/03/2018 tarihli ve 2018/44 sayılı kararı ile şehir içi trafiğin olumsuz etkilenmemesi için şehir merkezinde bulunan iş yerlerinde yük indirme ve bindirmelerin 00.00-06.00 saatleri arası olarak sınırlandığının anlaşılması karşısında,

Somut kabahate konu olayda, mobilya sektöründe faaliyet gösteren kabahatli firmaya ait ... plaka sayılı kamyonetin ... İli, ... İlçesi, 8 ... Caddesi No:45 numaralı iş yeri önünde tek yönlü araç trafiğine açık yol üzerinde yolun en solunda eşya yüklemek suretiyle uzun süreli yolu işgal etmesi nedeniyle uygulanan idari yaptırım kararının, eylemin ticari işletmeye mal sevkiyatından kaynaklanıp zorunlu ve kısa süreli olduğundan bahisle başvurunun kabulüne ve kaldırılmasına karar verilmiş ise de;

Somut kabahate konu olayda, mobilya sektöründe faaliyet gösteren kabahatli firmaya ait ... plaka sayılı kamyonetin ... İli, ... İlçesi, 8 ... Caddesi No:45 numaralı iş yeri önünde tek yönlü araç trafiğine açık yol üzerinde yolun en solunda eşya yüklemek suretiyle uzun süreli yolu işgal etmesi nedeniyle uygulanan idari yaptırım kararının, eylemin ticari işletmeye mal sevkiyatından kaynaklanıp zorunlu ve kısa süreli olduğundan bahisle başvurunun kabulüne ve kaldırılmasına karar verilmiş ise de;

Şehir trafiğini düzenlemek görev ve sorumluluğu kendisine tevdi edilen büyükşehir belediyesinin bu amaçla düzenleyici işlem yaparak bir takım kısıtlamalar getirebileceği ve somut kabahate konu iş yerinin bulunduğu cadde üzerinde de anılan ... kararları ile düzenlemeler kabul edilerek trafik yoğunluğunun önüne geçilmeye çalışıldığı, anılan güzergahta günün belli saatleri arasında yük indirme bindirme izni verildiği ve bu anlamda itirazın kabulüne gerekçe yapılan zaruretten söz edilemeyeceği, ... Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğine atfen yönetmeliğe aykırı eylemleri nedeniyle anılan düzenlemelere uygun olarak ve 5326 sayılı Kanun uyarınca idarî para cezası uygulandığı gözetilmeden, başvurunun reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Olağanüstü kanun yolu olan ve öğretide “olağanüstü temyiz” olarak adlandırılan kanun yararına bozmanın amacı hakim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların Yargıtay’ca incelenmesini, buna bağlı olarak da kanunların uygulanmasında ülke sathında birliğe ulaşmak, hakim veya mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkları toplum ve birey açısından hukuk yararına gidermektir.

Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma müessesesinin konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri, olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olur.

26.10.1932 tarih ve 29/12 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve bu karar esas alınmak suretiyle verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Özel Dairelerin süreklilik arz eden kararlarında belirtildiği üzere, kabul edip etmemenin hakim veya mahkemenin takdirine bağlı olduğu istekler hakkında verilen kararlar ile kanıtların değerlendirilmesine ve şahsi hakka ilişkin kararlar kanun yararına bozma konusu olamaz.

26.10.1932 tarih ve 29/12 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve bu karar esas alınmak suretiyle verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Özel Dairelerin süreklilik arz eden kararlarında belirtildiği üzere, kabul edip etmemenin hakim veya mahkemenin takdirine bağlı olduğu istekler hakkında verilen kararlar ile kanıtların değerlendirilmesine ve şahsi hakka ilişkin kararlar kanun yararına bozma konusu olamaz.

Mahkemece kanun yararına bozma isteminde ileri sürülen nedenler yönünden dosya kapsamında tüm deliller tartışılıp takdir edilmek suretiyle karar verildiği ve delil takdiri yapılarak verilen kararlar aleyhine kanun yararına bozma yoluna gidilemeyeceği gibi idari para cezasına dayanak tespit tutanağının düzenlendiği belirtilen saatin, yük indirme ve bindirme için belirlenen saatlerin dışında kaldığı görülmekte ise de, anılan tutanak içeriğinde araç ile cadde üzerinde uzun süreli yükleme boşaltma yapıldığının belirtildiği, yine idari para cezasına dayanak olarak gösterilen ... Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 7/1-a maddesinin, ''1) Nizam ve intizam ile ilgili uyulması gereken kurallar şunlardır. a) Yükleme, taşıma, ve boşaltma işlemleri halkı rahatsız etmeyecek şekilde yapılacaktır. Bu işlemler yapılırken cadde ve sokaklar uzun süre işgal edilmeyecek, işlem bittikten sonra etraf temiz olarak bırakılacaktır." hükümlerini amir olduğu görülmekle, başvuruya konu idari para cezasının söz konusu güzergahta günün

belirlenen saatleri dışında yük indirme ve bindirme yapıldığı gerekçesiyle düzenlendiğinden de bahsedilemeyeceği anlaşılmakla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 19.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1116, Karar No: 2015/2160, Tarih: 01.06.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/1116 E.  ,  2015/2160 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/139364

MAHKEMESİ : Çatalca (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 05/02/2013

NUMARASI : 2010/550 (E) ve 2013/76 (K)

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Dairemizin 22.04.2015 tarih 2015/985 Esas, 2015/729 sayılı kararı ile Çatalca (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin 04/10/2012 tarih 2011/74 Esas ve 2012/381 Karar sayılı bozma üzerine verilen kararına ilişkin zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği ve her iki dosyanın suç ve iddianame tarihleri dikkate alındığında, ayrı ayrı bağımsız suç oluştuğundan bu dosyanın incelenmesine yönelik tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Sanık hakkında kurulan hükümde; 5728 sayılı Kanunun 200. maddesi ile getirilen değişiklikler lehe kabulü ile hüküm kurulmasında, öncelikle temel cezanın 6831 sayılı Kanunun değişik 93/1. maddesi uyarınca 6 ay hapis cezası olarak tayini sonrasında yerin orman kadastro sınırları içinde kalması sebebi ile aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca bir kat arttırılarak 12 ay hapis cezası olarak tayini gerekirken, yazılı şekilde 1 yıl hapis cezası verilmekle sanığa fazla ceza tayini, sonuç ceza doğru olduğundan bozma sebebi yapılmamıştır.

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanık müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 01.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18638, Karar No: 2013/20053, Tarih: 05.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/18638 E.  ,  2013/20053 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa’nın Geçici 7. maddesi hükmünde “bu Kanun’un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesidir.

506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasa’yla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemeyle tanınan itibari hizmet süresi olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşulların gerçekleşmesi, sözü edilen haktan yararlanmak için tek başına yeterli olmayıp, Yasa’nın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır. Yasa’nın açık hükmü ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları da bu doğrultuda olduğu gibi; 3395 sayılı Yasa’ya ilişkin tasarının Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmesi sırasında, zehirli gaz ve maddelerle çalışan başka iş kollarının da bulunduğuna işaret edilerek orada çalışanlara da aynı hakkın tanınması yönündeki öneri, konunun hazırlık çalışmasını

gerektirdiği belirtilerek, bu yöndeki kapsamlı düzenleme istemi ileri tarihlere bırakılmış, bu hakkın ek olarak yalnızca gemi adamları ile azotlu gübre ve şeker sanayiinde çalışanlara tanınmasıyla yetinilmiştir (Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 20.06.1987 günlü, 121, Birleşim Tutanağı, Dergi s:206-209).