muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/12217, Karar No: 2015/16747, Tarih: 13.10.2015

İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ilişkisini devam ettirenler için, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23. maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2. maddesi ile tanınmış “Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır.

Yurda kesin dönüş, yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının, çalışma hayatına yönelik tüm ilişkilerini gerek çalıştığı işyerleri ve gerekse ilgili olduğu tüm sosyal güvenlik kuruluşları yönünden sona erdirerek yerleşmek ve sosyal güvenliklerini burada sağlamak üzere Türkiye’ye dönüş yapmalarını ifade eder. Kısaca, “yurt dışı çalışma ilişkisinin ve bu bağlamda sosyal güvenlik kurumlarıyla sigortalı ilişkinin sona ermesi”dir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.10.1997 gün ve 1997/10-588-857 E.K ve 1998/10-645 E. 1999-237 K.)

Yurt dışında işçi sıfatıyla çalışma hayatıyla ilgili tüm bağlarını ve ilişkisini bitirmeden geçici sürelerle yurda giriş yapmak ve yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşlarından yardım almak kesin dönüş yapıldığı anlamına gelmez. Sigortalının yaşlılık aylığı talep tarihinde yurt dışında bulunması aylık talep etmesine engel olmadığı gibi yurt dışında bulunmak tek başına yurda kesin dönüş yapılmadığı anlamına gelmez.

Yurt dışında yaşlılık veya maluliyet aylığı bağlanması, çalışma ve sigortalı ilişkisinin sona erdiğini gösterdiğinden kesin dönüşe karinedir. İşçinin, çalıştığı ülkeden işsizlik yardımı, hastalık, geçici işgöremezlik ve benzeri çalışmaya veya sigortalılığa dayalı yardımlar alması halinde sigortalının kesin dönüş yapmadığı kabul edilmelidir.

İkamet şartına bağlı olmayan sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği kesin dönüşe engel değildir.

Yurda kesin dönüş koşulunun aylık bağlanırken Kurumca, yargılamada ise mahkemece re'sen araştırılması gerekir. 3201 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, tarafların beyanlarına bağlı kalınmaksızın, resmi kayıtlar doğrultusunda, resen araştırılarak, irdelenip saptanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, özellikle sosyal sigorta veya sosyal yardım kayıtlarının ikamet koşuluna bağlı olup olmadığı Kurumdan ve ihtiyaç duyulursa yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşundan sorulmalıdır.

Yukarıda açıklandığı üzere yurda kesin dönüş, yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının, çalışma hayatına yönelik tüm ilişkilerini gerek çalıştığı işyerleri ve gerekse ilgili olduğu tüm sosyal güvenlik kuruluşları yönünden sona erdirerek yerleşmek ve sosyal güvenliklerini burada sağlamak üzere Türkiye’ye dönüş yapmalarını ifade eder. Sigortalının aylık talep tarihinde ve sonrasında yurt dışında bulunması kesin dönüş yapılmadığı anlamına gelmez.

Yukarıda açıklandığı üzere yurda kesin dönüş, yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının, çalışma hayatına yönelik tüm ilişkilerini gerek çalıştığı işyerleri ve gerekse ilgili olduğu tüm sosyal güvenlik kuruluşları yönünden sona erdirerek yerleşmek ve sosyal güvenliklerini burada sağlamak üzere Türkiye’ye dönüş yapmalarını ifade eder. Sigortalının aylık talep tarihinde ve sonrasında yurt dışında bulunması kesin dönüş yapılmadığı anlamına gelmez.

Yapılacak iş, davacının en son tarihli mesleki iş döküm çizelgesi Fransa Sigorta Merciinden getirtilerek, Türkiye’de aylık bağlanmasını gerektirecek şekilde kesin dönüş şartının gerçekleşip-gerçekleşmediğine yönelik olarak; yaşlılık aylığı bağlanan 01.06.2011 tarihi ve sonrasında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışması olup olmadığı, bu tarih ile 31.09.2014 tarihleri arasında Fransa'da bulunduğu "periodes assimilees" statüsünün ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almaya ilişkin statü olup olmadığının gerek S.. S...'dan gerekse Fransa Sigorta Merciinden sorulup araştırıldıktan sonra yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar vermektir.

Belirtilen maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı/birleşen davanın davacısı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde M.. Y..'ye iadesine, 13.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18574, Karar No: 2015/3648, Tarih: 13.07.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/18574 E.  ,  2015/3648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hırsızlık, kamu kurum ve kuruluş

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Her ne kadar Yargıtay 15. Ceza dairesinin 2015/12366 Esasında kayıtlı dava dosyası Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun iş bölümüne ilişkin 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı kararı uyarınca tebliğname numarası esas alınarak Dairemize aktarılmış olmakla;

Dava dosyası incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

2797 sayılı Yargıtay Kanun'una 6572 sayılı kanunun 27. maddesi ile eklenen geçici 14. madde hükmü uyarınca 22.Ocak 2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 02.02.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararı ile Ceza Dairelerinin görevleri belirlenerek iş bölümü yapılmış olup anılan karar uyarınca 15. ve 23. Ceza dairelerinin bakmakla görevli olduğu suçlarla ilgili kanun maddeleri belirtildikten sonra;

“15. Ceza Dairesinin arşivinde bulunan ve yukarıda belirtilen işlerin(1/2)'si, yeni kurulan dairelerin başkanları, üyeleri ve tetkik hakimlerinin belirlenmesi tarihinden itibaren 10 gün içinde 23. Ceza Dairesine devredilir.” denilmektedir.

Aynı iş bölümünün ortak hükümler başlıklı 2. paragrafında:

“İş bölümü yürürlüğe girdiği tarih itibariyle düzenlenen tebliğnameler, iş bölümündeki düzenlemeler esas alınarak görevli ceza dairesine gönderilir” denilmiştir.

Diğer taraftan, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 03.02.2015 tarih ve 19 sayılı kararı ile yeni kurulan dairelerin başkanları, üyeleri ve tetkik hakimleri belirlenmiş olmakla, daireler arasındaki dosya devrine dair 10 günlük süre bu tarihte başlayıp 13.02.2015 tarihinde sona ermektedir.

Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde;

İş bölümüne dair 19.01.2015 tarihli ve 8 sayılı karar uyarınca 15. Ceza Dairesinin esasında kayıtlı olup da arşivinde bulunan dosyaların ½' si Birinci Başkanlık Kurulunun 03.02.2015 gün ve 19 sayılı kararını takip eden 10 gün içinde 23. Ceza Dairesine devredileceği bu sürenin bitiminden sonra 15 Ceza Dairesinine herhangi bir şekilde gelen ve esas numarası alan dava dosyalarının ise 23. Ceza Dairesine devredilemeyeceği açıkça anlaşılmaktadır. Esasen Birinci Başkanlık Kurulunun kararlarında devir işleminin tek-çift veya tebliğname numaraları esas alınarak yapılacağına ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte anılan Kurulun kararlarında belirtilen süre içinde 15. Ceza Dairesinin arşivinde bulunan çift numaralı dosyalar 23. Ceza dairesine aktarılmak suretiyle devir işlemi gerçekleşmiş ve devir süresi sona ermiş iken;

Devir işleminden ve Birinci Başkanlık Kurulunun kararlarındaki süreler sona erdikten sonra 15. Ceza Dairesine gerek tebliğname tanzim edilerek, gerekse başka dairelerden görevsizlikle gönderilen dosyaların 23. Ceza Dairesine aktarılacağına dair iş bölümü kararında hiç bir düzenleyici hüküm bulunmadığı gibi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yeni kurulan dairelerin arşivlerinin olmaması nedeniyle 23. Ceza Dairesine tebliğname düzenlemeyerek, düzenlediği tebliğnamelerde 15. Ceza Dairesini muhatap alması ve bu durumun anılan daire tarafından da kabullenilmesi karşısında;

Yüksek 15. Ceza Dairesince birinci Başkanlık Kurulunun kararlarındaki devir işlemi için belirlenen süre (13.02.2015) den sonra başka dairelerden görevsizlikle gönderilip 03/07/2015 tarihinde bu dairenin esasına kaydedilip arşivine alındığı UYAP kayıtlarından anlaşılan işbu dava dosyasının dairemize devredilmesi iş bölümüne dair düzenlemelere aykırı bulunmuştur.

Bu nedenlerle:

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 2015/8 sayılı iş bölümü kararı ile 03/07/2015 tarih ve 19 sayılı kararları uyarınca temyiz davasını inceleme görevi yüksek 15. Ceza dairesine ait olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dava dosyanın ilgili daireye gönderilmesine, 13.07.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/596, Karar No: 2016/4961, Tarih: 17.05.2016

**15. Ceza Dairesi         2016/596 E.  ,  2016/4961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

Sanık hakkında dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen mahkumiyet hükümleri sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın suça konu senetleri değişik zamanlarda kullandığı ve eylemi teselsül ettiği halde, sanık hakkında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından verilen cezanın zincirleme suç hükümlerine göre arttırılmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni sayılmamıştır.

Sanık H.. K..’nun farklı tarihlerde, katılan I.. G..’in sahibi olduğu .... isimli şirketin klimaları ile katılan T.. Ö..’in işlettiği mağazanın klimalarını H... isimli firmaya satmak üzere aldığı, satışını yaptıktan bir süre sonra H..’na sattığı klimalar karşılığında aldığını söyleyerek katılanlara keşidecisi H.. isimli firmanın olduğu senetler verdiği, ancak sonrasında senetlerindeki imzaların borçlu H.. Şti yasal temsilcisi A.. Y..’a ait olmadığının anlaşıldığı, sanığın bu şekilde üzerine atılı suçları işlediğinin iddia edildiği olayda, dosya kapsamına göre sanık hakkında verilen mahkumiyet kararlarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafinin temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 17.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1205, Karar No: 2015/5947, Tarih: 23.11.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/1205 E.  ,  2015/5947 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Konya 1. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :25.09.2014

Numarası :2014/83-2014/518

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat E.. O.. ile davalı vekili Avukat M. T.. geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan, iş bedelinin tahsili ve edimin iş sahibine teslimi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile düzenlenen 22.04.2013 tarihli "Komel Bilo 1000 Kombine Silaj Streçleme Makinesi"nin 230.000,00 TL bedel karşılığında satımı hususundaki sözleşmede teslim tarihinin 15.08.2013 olarak kararlaştırıldığını, mal teslime hazır edilmesine rağmen teslim alınmadığını belirterek; makine bedeli olan 230.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, teslime hazır makinenin davalı yana teslimini talep etmiştir.

Davalı, makinenin Eylül-Ekim aylarında yapılacak olan hasat için sipariş edildiğini, sözleşmede belirlenen tarihte teslim edilmeyince sözleşmenin sözlü olarak feshedildiğini, teslim tarihinden 4 ay gibi bir süre geçtikten sonra dava açılmasının doğru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; sözleşmeye konu işin belirtilen tarihte teslime hazır olduğunun davacı yüklenici tarafından kanıtlanmaması, işin teslimine yakın veya teslim tarihinden sonra makûl süre içerisinde teslim yönünde, davalı iş sahibinin temerrüde düşürülmemesi, yüklenicinin edimini ifa etmemesi nedeniyle, davalı iş sahibinin de kendi edimini ifadan kaçınabileceği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 22.05.2013 tarihli "Komel Bilo 1000 Kombine Silaj Streçleme Makinesi"nin 230.000,00 TL bedel karşılığında imal ve teslimi hususunda sözleşme düzenlenmiştir. Sözleşmede teslim tarihi 15.08.2013 kabul edilerek kesin vade belirlenmiştir. Bu tarihte ve sonrasında makinenin teslim edilmediği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, temerrüde ilk düşen tarafın kim olduğu hususundadır. Taraflar arasındaki sözleşmede vade kesin olarak belirlendiğinden ve davacı yüklenici kararlaştırılan sürede edimini tamamlayıp teslim etmediğinden temerrüde düşmüştür.

Bununla birlikte davalı iş sahibi, yüklenicinin temerrüdünden sonra 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 125/2. maddesine göre “derhal fesih” hakkını kullanmamış, sözleşmeden döndüğünü yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Buna rağmen davacı yüklenici işe devam ederek eseri tamamlamış, Konya 1. Noterliği’nin 12.12.2013 gün ve 17256 yevmiyeli ihtarı ile makinenin teslime hazır olduğunu belirterek, teslim alınması ve iş bedelinin ödenmesi ihtarında bulunmuştur. Bu ihtara karşılık olarak, davalı iş sahibi tarafından Konya 8. Noterliği’nin 16.12.2013 gün ve 27777 yevmiyeli ihtarı ile, edimin süresinde ifa edilmediği ve sözleşmenin şahitler huzurunda feshedildiği bildirilmiştir. Bu durumda iş sahibi sözleşmeyi derhal feshetmeyerek gecikmiş ifayı beklediğinden taraflar arasındaki sözleşme süresiz hale gelmiştir. Gecikmiş ifayı kabul eden iş sahibinin beklemekten vazgeçip sözleşmeyi feshedebilmesi için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 125/1. maddesine göre, süre verip, bu süre içinde edimin ifa edilmemesi halinde sözleşmeden dönmesi gerekir. Davalı bu gerekliliğe uymadığından kabulden kaçınmakta haksızdır.

Bu halde mahkemece dava konusu makine üzerinde keşif yapılarak, sözleşme koşulları ve tekniğine uygun olarak yapıldığının tespiti halinde, davalıya teslimi koşulu ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yüklenicinin temyiz itirazlarının kabulü ile, kararın davacı yararına BOZULMASINA, 1.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 23.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11822, Karar No: 2019/5295, Tarih: 30.04.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/11822 E.  ,  2019/5295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi düzenlenen ve davacıların desteği .... idaresindeki aracın 9/7/2015 tarihinde yaptığı tek taraflı kaza sonucunda ....'un vefat ettiğini belirterek şimdilik 2.000,00 TL destekten yoksun kalma zararının dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davanın kabulü ile 57.702,47 TL destek tazminatının davacı ...; 36.629,54 TL destek tazminatının ...'ya dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yolsun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Mahkemece, davacının cismani zararının belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda TRH-2010 yaşam tablosu esas alınarak hesaplama yapılmış olup mahkemece bu doğrultuda karar verilmiştir.

Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre davacının muhtemel yaşam süreleri belirlenirken Population Masculine Et – Feminine (PMF) yaşam tablosu esas alınmalıdır.

Bu bakımdan tazminat esaslarına uygun olmayan yaşam süresine göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 30/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11866, Karar No: 2025/3824, Tarih: 24.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/11866 E.  ,  2025/3824 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/4 Esas, 2024/21 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kastamonu İş Mahkemesinin 02.11.2023 Tarihli ve 2023/308 Esas, 2023/297 Karar Sayılı Kararı

Davacının 27.08.2022 - 26.10.2022 tarihleri arasında davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin Kastamonu şubesi olan ... Köyü .../Kastamonu adresinde çalıştığı, ilgili şirketin Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki merkez adresinin ise İnegöl/Bursa olduğu, davalı tarafın süresi içerisinde yetki ilk itirazında bulunarak şirket merkezinin bulunduğu İnegöl Adliyesine yetkisizlik verilmesini talep ettiği, davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin yerleşim yeri mahkemesi olan İnegöl İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İnegöl 2. İş Mahkemesinin 23.01.2024 Tarihli ve 2024/4 Esas, 2024/21 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, davacının ikamet adresinin Merkez/Kastamonu olup davacının 26.10.2022 tarihli işten ayrılış bildirgesinde ve belirsiz süreli iş sözleşmesinde ayrıca Kastamonu İş Mahkemesince verilen yetkisizlik kararında da belirtildiği üzere davacının 27.08.2022 - 26.10.2022 tarihleri arasında davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin Kastamonu şubesi olan ... Köyü .../Kastamonu adresinde çalıştığı, davacının çalıştığı iş yeri adresinin Kastamonu olduğu ve bu durumda, uyuşmazlığın Kastamonu İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

3. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

4. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

5. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince davacı işçinin işini yaptığı yer olan ... ilçesinin adlî yargı çevresi olarak bağlı olduğu Azdavay Mahkemelerinin işin yapıldığı yer mahkemesi olarak yetkili olduğu, İnegöl 2. İş Mahkemesinin ise davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, anılan yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacının işin yapıldığı yer olan ... ilçesinin adlî yargı çevresi olarak bağlı olduğu Azdavay Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır. Azdavay Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da Kastamonu İş ve İnegöl 2. İş Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla talep ile ilgili karar vermekte Azdavay Nöbetçi İş Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Azdavay Nöbetçi İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.