muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7103, Karar No: 2023/4364, Tarih: 03.10.2023

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamanın, verilen karar ve karar gerekçesinin toplanan delillere usul ve yasaya ortak çocuğun üstün yararına uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunu esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı asıl temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, çocuğu ile davacı tarafın engellemeleri nedeniyle bu güne kadar çok az kişisel ilişki kurabildiğini, çocuğunu kaçırmaya yönelik bir teşebbüsünün olmadığı, davacının iddialarını somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, kadının velâyet yetkisini kötüye kullandığını, velâyetin anneden alınarak kendisine verilmesini talep ettiğini, aksi halde kişisel ilişkinin artırılmasını istediğini belirterek kararı tüm yönlerden temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı baba ile ortak çocuk arasındaki boşanma davasında kurulan kişisel ilişkinin kaldırılarak yeniden düzenlenmesinin dosya kapsamı ve çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 182 nci, 323 üncü ve 324 üncü maddeleri. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 3 üncü maddesi, 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası, 12 nci maddesi. Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi 3 üncü, 4 üncü ve 6 ncı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı asıl tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12498, Karar No: 2013/15486, Tarih: 12.09.2013

**11. Hukuk Dairesi         2011/12498 E.  ,  2013/15486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... (Kapatılan) Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19.04.2011 tarih ve 2009/72-2011/70 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.09.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av. Evren Karabulut Erol dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin merhum şair ve yazar Yahya Kemal Beyatlı'nın varislerinden olduğunu, Yahya Kemal Beyatlı'nın bütün eserleri üzerindeki mali ve manevi hakların tamamının FSEK uyarınca mirasçılarına intikal ettiğini, davalının, Yahya Kemal Beyatlı'nın bütün şiir ve nesirleri, “Kendi Gök kubbemiz Eski Şiirin Rüzgarıyla, Rubailer ve Hayyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş, Bitmemiş Şiirler, Aziz İstanbul, Eğil Dağlar, Siyasi Hikayeler, Siyasi ve Edebi Portreler, Edebiyata Dair, Çocukluğum gençliğin Siyasi ve Edebi Hatıralarım, Tarih Musahabeleri, Mektuplar-Makaleler” adlı kitaplarında bulunan ve henüz yayınlanmamış bütün eserlerinde bulunan bir takım eserleri bugün itibariyle hukuka aykırı olarak izinsiz ve usulsüz şekilde “Gemi Elli Yıldır Sessiz ” adı altında bir araya getirilerek basılıp çoğaltıldığı ve satıldığını, dava dışı İstanbul...Cemiyeti ile Yahya Kemal varisleri arasında 1958 yılında akdedilen neşir mukavelesi ile dava dışı İstanbul...Cemiyeti'ne Yahya Kemal'in eserlerini basma hakkı tanındığını, müvekkilleri tarafından ... 28. Noterliği'nden gönderilen 20/06/2006 ve 07/09/2006 günlü ihtarnameler ile 1958 yılında yapılan neşir mukavelesinin feshedildiğini ve Yahya Kemal eserlerinin basılmasının men edildiğinin bildirdiğini, böylece eserler konusunda yetkilendirilen kimse olmadığını, davalının söz konusu kitabı 2006-2007 ve 2008 yıllarında basmaya, çoğaltmaya ve satmaya devam ettiğini ileri sürerek eser sahibi müvekkillerinin eserler üzerindeki mali ve manevi haklarını ihlal eden davalıların haksız fiillerinin durdurulmasına, devam eden tecavüzün ref’i ve muhtemel tecavüzün meni'ne, maddi zararın tespiti ile FSEK 68. maddesi gereğince müvekkillerinin uğradığı zararın en az üç katı tutarındaki ve FSEK 70/3 . maddesi gereğince davalılarca hukuka aykırı temin edilen kar tutarındaki maddi tazminattan şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi zararı tazminatın faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, hükmün ilanın karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının Yahya Kemal Beyatlı'nın tek varisi olmadığını, tek başına bu davayı açma yetkisinin bulunmadığını, öte yandan Yahya Kemal Beyatlı varislerinin tüm eserlere ilişkin mali haklarını İstanbul...Cemiyeti'ne devrettiğini, Yahya Kemal Beyatlı varisleri tarafından...Cemiyeti'ne karşı İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde müdahalenin men'i ve tazminat istemli dava açılmış olduğunu, cemiyet tarafından da karşı dava açıldığını, davanın henüz karara bağlanmadığını, yayının bir sergi katalogu olduğunu, müvekkilinin meşakkatli bir çaba ile Yahya Kemal Beyatlı'nın bu kartpostallarının ve mektuplarını arşivlediğini, koleksiyonerlerden temin ettiğini, müvekkili tarafından 13 Kasım-13 Aralık 2008 tarihleri arasında Yapı Kredi ...Salonu'nda “Gemi Elli Yıldır Sessiz” özel mektupları ve yazışmalarıyla ölümünün 50. yılında Yahya Kemal sergisi yapıldığını ve dava konusu katalogun bu sergi için hazırlandığını, 2006-2007 yıllarında da baskısının yapılmadığını, sergi katalogunun tek baskısı, sergi zamanında yani Kasım 2008 tarihinde yapıldığını, FSEK’nın bir eserin, sergi düzenleyenler tarafından bu amaçla katalog , kılavuz veya bunlara benzer yayımlar vasıtasıyla çoğaltma ve yaymaya izin verdiğini, hiçbir belge üzerinde değişiklik ve bozmanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu eserde Yahya Kemal Beyatlı’nın şiir ve yazılarının tamamı olmadığı gibi meydana getirilen eserde ölümümün 50. yılında şairin anılması, yeni nesil kuşaklara sergi yoluyla aktırılmasının amaçlandığı, davalının öteden beri şairi belirli dönemlerde anmayı geleneksel bir hale getirdiği, dolayısıyla Türk toplumuna mal olmuş edebi bir şahsiyetin kültürel manada tanıtılması, unutulmaması açısından davalının yaptığı girişimlerin ticari boyut dışında tamamen kültürel bir boyutta değerlendirilmesinin gerektiği, eserin tamamının 104 sayfa olup şairin yüzlerce şiirinden sadece birkaçının ve şiirlere ait birkaç dizenin sergi katoloğu içine yer almasının şairin bizzat ölüm yıldönümü olması nedeniyle şiirlerin yer aldığı kısımların da maksadın haklı göstereceği nispet dahilinde yer aldığı, ihtilafa konu dava konusu eserin, Yahya Kemal Beyatlı’yı anlatan "sergi kataloğu" olduğu, öte yandan katalogda yer alan belgelerin ve resimlerinin bir çoğunun Ömer M. Koç koleksiyonundaki defterden, Nuri Akbayar arşivinden ve Hayat Mecmuasından alınma belgeler olduğu, kitabın amacının merhum şair Yahya Kemal’in şiirlerinden veya eserlerinden izinsiz faydalanmak olmayıp onun 50. ölüm yıldönümünde edebiyat severlere ve toplumdaki diğer bireylere onu hatırlatmak, tanımayanlara yada yeni nesil yetişenlere şairi unutturmamak amacını taşıdığı, FSEK 40. madde ile birlikte değerlendirildiğinde merhum yazar hakkındaki mali ve manevi hakkı ihlal eden bir durum söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava konusu “Gemi Elli Yıldır Sessiz” adlı ve Yahya Kemal Beyatlı’nın şiir, rubaileri ile diğer belge, not, fotoğraf ve resimleri ile biyografisinin yer aldığı kitabın davalı şirketin isim ve logosu ile birlikte belirli bir ücret karşılığı piyasaya sunulduğu anlaşılmaktadır. Sözkonusu şiirlerin bir araya getirildiği kitabın bir derleme eser niteliğine karşın ücret karşılığı alıcıya teslim edilmesi nedeniyle bir sergi nedeniyle çoğaltılmış olsa dahi somut uyuşmazlık bakımından 5846 sayılı FSEK 40/3. maddesi kapsamında çoğaltma ve yayılması caiz eserlerden kabulü mümkün değildir. Öte yandan muris Yahya Kemal

Beyatlı hakkında hazırlanan bu kitapta şairin şiirleri de yer aldığından 5846 sayılı FSEK 34/4. maddesinde düzenlenen şekilde eser sahibinin izni ile eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi mümkün ise de söz konusu iktibas serbestisinin maksadın haklı göstereceği nisbet dahilinde gerçekleştirilmesi zorunludur. Bu bakımdan mahkemece, yukarıda açıklandığı üzere 5846 sayılı FSEK 6, 34 ve 35. maddeleri dikkate alınmak suretiyle davalı tarafça çoğaltılarak piyasaya arz edilen kitapta yer alan şiirlerin maksadın haklı kıldığı nisbette bir iktibas niteliğinde olup olmadığı hususunda konusunda uzman öğretim üyelerinin bulunduğu bilirkişi heyetinden alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 12.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8028, Karar No: 2010/7635, Tarih: 31.05.2010

**8. Ceza Dairesi         2008/8028 E.  ,  2010/7635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SEVK : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, faili gayrimuayyen şekilde silahla müessir fiil, kavgada korkutmak amacıyla silah boşaltma

HÜKÜM : Sanıklar ..., ...'nin kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan hükümlülüklerine ve ertelemeye, sanık ...'nin kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından hükümlülüğüne, sanıklar ..., ... haklarında açılan kamu davasının 765 sayılı TCK.nun 99. maddesi gereğince düşürülmesine

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ... ve ... haklarında kavgada silah boşaltmak suçlarının temas ettiği yasa maddesinde öngörülen cezanın üst sınırına ve lehe olan 765 sayılı TCK.nun 102/4. madde ve fıkrasına göre davanın 5 yıllık zamanaşımına tabi olup mahkumiyet kararının verildiği 15.3.2005 tarihi ile inceleme tarihi arasında bu sürenin dolmuş olduğu, sanıklar ..., ... ve ...'nin üzerine atılı suçların temas ettiği yasa maddelerinde öngörülen cezaların üst sınırlarına ve lehe olan 765 sayılı TCK.nun 102/4. ve 104/2. maddelerine göre, dava 7 yıl 6 aylık zamanaşımına tabi olup suç ve inceleme tarihleri arasında bu sürenin dolmuş olduğu anlaşılmakla, hükmün CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK.nun 322. ve 765 sayılı TCK.nun 102/4. ve 104/2. madde ve fıkraları gereğince sanıklar hakkındaki kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle CMK.nun 223. maddesi de gözetilerek (DÜŞÜRÜLMESİNE), 31.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/13182, Karar No: 2008/33, Tarih: 14.01.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/13182 E.  ,  2008/33 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, Ahlatçık Köyü 117 ada 9 parsel sayılı 6577,54 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 14 nolu vergi kaydı ve Ağustos tarih 73 nolu tapu kaydına dayanılarak davalılar adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 20. maddesine göre şahıslara ait harita, plan ve krokiye dayanmayan tapu kaydında ve diğer belgelerde belirtilen sınırlar değişilebilir ve genişlerneye elverişli nitelikte ise sınıra değil bu kayıt ve belgelerdeki miktara itibar edilmesi gerektiğini, taşınmaza uygulanan vergi kaydının değişebilir sınırlı olup miktar fazlası olan kısmın değişebilir sınırdan kazanıldığının kabulü gerektiği, ayrıca taşınmazın öncesinin orman olup olmadığının araştırılması gerektiğini bildirerek dava açmışdır. Mahkemece davanın reddine, taşınmazın tespit gibi davalılar adlarına tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli 117 ada 9 sayılı parsele revizyon gören 14 nolu vergi kaydı doğuda kır okumakta olup değişir sınırlı ve 4800 m2 yüzölçümündedir. Taşınmazın doğusunda fiilen orman vardır. 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesine göre harita, plan ve krokiye dayanmayan kayıt ve belgelerde belirtilen sınırlar, değişebilir ve genişletilmeye elverişli nitelikte ise, bu tür kayıtların kapsamı yüzölçümüne değer verilerek belirlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla, vergi kayıtları miktarı ile geçerlidir. Vergi kayıtları lehe olduğu kadar aleyhe de delil oluşturur. Bu nedenle, vergi kaydı miktar fazlasının doğuda bulunan ormandan açıldığının kabulü gerekir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu ile arazi kadastrosunun yapıldığı tarihler arasında 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresi geçmemiştir. Yörede orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi gereğince yapılmıştır.

Bu nedenle; dosya keşif sırasında dinlenen fenni bilirkişi ve orman bilirkişiye verilerek vergi kaydı miktarı kadar yer belirlenmeli ve bu kısmın davalı adına tesciline, miktar fazlası olan kısmın orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 14/01/2008 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4486, Karar No: 2021/2214, Tarih: 09.03.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/4486 E.  ,  2021/2214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 16.02.2015 gün ve 2014/1305 E. - 2015/66 K. sayılı kararı onayan Daire'nin 15.05.2019 gün ve 2018/1699 E. - 2019/3756 K. sayılı kararı aleyhinde davalılar vekilleri tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkil şirketin temettü hariç ortaklık haklarının TMSF'ye devredildiğini, 2003 yılında müvekkili şirketin genel müdürlüğüne davalı ...’nın, genel müdür yardımcılığına davalı ...'ın atandığını, davalıların görevleri sona erince tüm kıymetleri teslim etmiş olmalarına rağmen şirket kasasında 11.11.2003 tarihi itibariyle bulunan 177.887.37 TL’nin teslim edilmemiş olduğunu, ancak 09.03.2004 tarihinde sadece 120.000.TL’lik bölümün teslim edildiğini, geri kalan 55.47.58 TL’lik bölümünün teslim edilmediğini, kasa açığını küçük göstermek üzere gerçekte olmayan bazı masrafları yapılmış gibi göstermek suretiyle gider hesaplarına kaydedilmiş meblağlar da dikkate alındığında aslında tahsil edilmemiş tutarın 63.596,81 TL olduğunu ileri sürerek, 2003 Ağustos ayından 09.03.2004 tarihinde 120.000.- TL'nin kasaya geri konulduğu güne kadar 183.596,81 TL'nin altı aylık ticari faizi ile, geri verilmeyen 63.596,81 TL kasa açığının, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması koşuluyla şimdilik 10.000.- TL kısmının, zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı temlik alacaklısı TMSF vekili, davanın değerini 124.963,81 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalılar vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Davalılar vekilleri bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin karar düzeltme isteklerinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 31,10 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 520,95 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalılardan ayrı ayrı alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 09.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18829, Karar No: 2010/1240, Tarih: 25.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18829 E.  ,  2010/1240 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vek.Av....

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19663, Karar No: 2022/8523, Tarih: 27.04.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/19663 E.  ,  2022/8523 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1632 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında üç ayrı asta müessir fiil suçundan dolayı mahkumiyet kararı verilmesi, tebliğnamede CMK'nın 251. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle hükümlerin bozulması yönünde görüş bildirilmesi karşısında, öncelikle temyize konu suç bakımından 5271 sayılı CMK'nın 251. maddesinde düzenlenen basit yargılama usulünün uygulanıp uygulanamayacağı yönünden inceleme yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129'uncu maddesinin 5. fıkrasında "Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır" hükmüne yer verilmiştir.

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; Bu Kanunun amacının, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanabilmeleri için izin vermeye yetkili mercileri belirtmek ve izlenecek usulü düzenlemek olduğu belirtildikten sonra "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu Kanun, Devletin ve diğer kamu tüzel kişiliklerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında uygulanır.

Görevleri ve sıfatları sebebiyle özel soruşturma ve kovuşturma usullerine tabi olanlara ilişkin hükümleri ile suçun niteliği yönünden kanunlarda gösterilen soruşturma ve kovuşturma usullerine ilişkin hükümler saklıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

Görevleri ve sıfatları sebebiyle özel soruşturma ve kovuşturma usullerine tabi olanlara ilişkin hükümleri ile suçun niteliği yönünden kanunlarda gösterilen soruşturma ve kovuşturma usullerine ilişkin hükümler saklıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

Bu anayasal ve yasal düzenlemelere bakıldığında; kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usullerinin öngörüldüğü, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanmalarına ilişkin düzenlemelerin de 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’da yer aldığı anlaşılmaktadır. Görevi ile ilgili bir suç işlediği iddia edilen memur veya diğer kamu görevlisi hakkında Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma yapılabilmesi için 4483 sayılı Kanunda belirtilen yetkili makamın izin vermesi gerekmektedir. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlara soruşturma izni verilip verilmemesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen genel kanun 4483 sayılı Kanun olmakla birlikte, bu Kanun’un 2’nci maddesinin 2’nci fıkrasında bazı kamu görevlileri soruşturma iznine ilişkin hükümlerden istisna tutulmuştur.

Suç tarihinde yürürlükte bulunan mülga 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "Genel görev" başlıklı 9. maddesinde "Askeri mahkemeler kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine (...) yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler." hükmüne;

Aynı Kanunun 8. maddesinde "Nezdinde askeri mahkeme kurulan kıta komutanı veya askeri kurum amiri bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde refakatlerindeki askeri savcıya soruşturma açtırır ve yapılmakta olan soruşturma hakkında askeri savcıdan her zaman bilgi isteyebilirler." hükmüne,