muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/11795, Karar No: 2023/1750, Tarih: 30.03.2023

**3. Ceza Dairesi         2021/11795 E.  ,  2023/1750 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/456 E., 2021/676 K.

SUÇ : Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi, kasten öldürmeye teşebbüs etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEMYİZ EDENLER : Sanık ve müdafii

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdiren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.12.2020 tarihli ve 2020/63 Esas, 2020/296 sayılı Kararı ile sanık hakkında;

a) Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun (3713 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları ve 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

b) Kasten öldürmeye teşebbüs etme suçundan 5237 sayılı Kanun’un 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle aynı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, 3713 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları ve 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca 11 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

c) Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçundan 5237 sayılı Kanun’un 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle aynı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 8 yıl 4 ay hapis ve 3.320,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

2. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2021/456 Esas, 2021/676 sayılı Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik o yer Cumhuriyet savcısı, sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 11.08.2021 tarihli ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Sanığın üzerine atılı suçları işlemediğine ve atılı suçların sübut bulmadığına,

2. Eksik inceleme ve araştırma sonucunda mahkûmiyet kararı verildiğine, mahkûmiyet kararının gerekçesiz olduğuna,

3. Söz konusu olaya ilişkin görgü tanığının bulunmadığına,

4. Sanığın soruşturma aşamasındaki ifadelerinin usule aykırı olarak alındığına,

5. Sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden faydalandırılması gerektiğine,

6. Şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edildiğine,

7. Sanığın örgüt içerisinde geri hizmet işlerinde görev aldığına ve herhangi bir eyleme katılmadığına,

8. Temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına, sanığın tüm suçlardan beraatine ve tahliyesine,

9. Temyiz dilekçelerinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

6. Şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edildiğine,

7. Sanığın örgüt içerisinde geri hizmet işlerinde görev aldığına ve herhangi bir eyleme katılmadığına,

8. Temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına, sanığın tüm suçlardan beraatine ve tahliyesine,

9. Temyiz dilekçelerinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

‘Sanık hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütünün kırsal alanında faaliyet yürüttüğüne dair yedi adet açık tanık beyanının bulunduğu, sanığın ..., ..., Özgür Terkoğlu ve M.Reşit Sarıtaş dışında hakkında beyanda bulunan tanık ifadelerini kabul ettiği anlaşılmakla, tanıklar ..., ...'in mahkeme huzurunda tanık sıfatıyla dinlendiği, mahkeme huzurunda soruşturma aşamasındaki beyanlarından kısmen döndükleri, duyuma ilişkin bilgilerinin olduğunu beyan ettikleri, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi 2018/896 Esas ve 2019/161 sayılı Kararında Cumhuriyet Savcısı huzurunda alınan teşhis beyanının hükme esas teşkil edebileceğine dair aynen, "Bu durumda adı geçen tanığın soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı huzurunda vermiş olduğu ifadenin, tek başına veya diğer delillerle birlikte sanığın üzerine atılı suçun sübutuna yeterli olup olmadığı tartışılarak bir karar verilmesi yerine, Mahkemece belirtilen gerekçelerle hükme esas alınmamasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır." ifadelerine yer verdiği, keza kollukta yapılan teşhisin hükme esas alınamayacağına dair Yargıtay 16. Ceza Dairesi 2017/3870 Esas ve 2018/1144 sayılı Kararında aynen, "...ancak kendisine ulaşılamadığı için mahkemece dinlenemeyen bilahare mahkemeye gönderdiği dilekçesinde önceki anlatımlarını kabul etmeyen Sinan Torsun isimli kişinin beyanı suçun sübutu bakımından belirleyici delil niteliğinde olduğundan ve CMK 148/4. maddesi gereğince mahkeme huzurunda kabul etmediği takdirde kollukta müdafii bulunmaksızın verdiği ifade ve yaptığı teşhisin hükme esas alınamayacağı da gözetilerek anılan kişinin gönderdiği dilekçe adresinden de faydalanılmak suretiyle tanık olarak dinlenmesi..." ifadelerine yer verdiği, bu nedenle tanıkların soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı huzurundaki ifadesine itibar edildiği; ancak gerek sanık savunmasında gerekse tanık beyanlarında geçen olaylara ilişkin yapılan çalışmalarda benzer bir olaya rastlanılamadığı yönünde İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından tutanak tanzim edildiği, diğer tanık beyanlarının sanığın Silahlı Terör Örgütüne üye olduğuna ilişkin olduğu, tanık beyanlardan ve sanığın savunmasından anlaşılacağı üzere sanığın 22/08/2014 tarihinde PKK/KCK terör örgütünün kırsal alanına katılarak faaliyet yürüttüğü, örgüt içerisinde savaşçı pozisyonunda olduğu ve Andok (K) adını kullanarak örgütün hiyerarşik yapılanması içerisine dahil olduğu, örgüt içerisinde faaliyet yürütmekte iken Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığına kendiliğinden teslim olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve dosyada mevcut tüm deliller incelendiğinde, 16.08.2019 tarihinde Yüksekova İlçesi Beşbulak Köyü Aşağıölçek Mezrasında Çobanpınar güvenlik yolu inşaat alanına konteynır taşıyan tırın geçişi esnasında döşenen EYP’nin infilak etmesi sonucunda tır şoförü katılan ...’ın yaralandığı, somut olayda patlayan EYP'de yapılan incelemesinde F5 numaralı parmak izinin APFIS Sistem No:LS30015000406 numarası ile kayıtlı 29797698580 T.C. kimlik numaralı sanık ... isimli şahsın sağ el orta parmak izi ile aynı olduğunun tespit edildiği; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin’nin 2019/1150 Esas, 2019/818 Karar sayılı ilamında ve Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2015/2126 Esas, 2017/212 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere sanığın suça konu EYP’ler üzerinde parmak izinin çıkmış olması karşısında, bahse konu olayın gerçekleşmesine, EYP düzeneğinin hazırlanmasına yahut yerleştirilmesine, bu EYP'yi hazırlamak/temin etmek suretiyle iştirak ettiği hususunda mahkememizce tereddüt bulunmadığı, EYP’nin infilak etmesi sonucunda tır şoförü katılan ...’ın dosyada mevcut adli tıp raporuna göre Kafatası kemiklerinde çatlak-kırık, fokal beyin lezyonu, iç organ hasarı ile büyük damar ve sinir yaralanması oluşturmaması nedeniyle kişinin yaşamını tehlikeye sokmadığı, kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı, Kemik kırığı oluşturmadığı, yüz sınırları içerisinde cilt bütünlüğünü bozan travmatik lezyon tarif edilmediğinden yüzde sabit iz tayinine mahal olmadığı, sağ kulaktaki hafif düzeydeki işitme kaybının (30 db) duyularından birinin işlevinin sürekli zayıflaması ya da yitirilmesi niteliğinde olmayacak, sol kulaktaki orta-ileri derecedeki işitme kaybının (60 db) duyularından birinin işlevinin sürekli zayıflaması şeklinde yaralandığı rapor edildiğ, bu kapsamda sanığın katılanın yaralanması olayı ile ilgili olarak ise sanığın katılan ... Yaşar'a karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan dolayı sorumlu tutulması gerektiği, sanığa yüklenen ve sübut bulan 16.08.2019 tarihinde yere döşenen eyp'nin patlaması sonucu katılan ... Yaşar'ın yaralanması ve tırın zarar görmesi şeklinde gelişen somut olayda; her ne kadar; sanık hakkında Tasarlayarak, Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçlarından eylemine uyan5237 sayılı Tck'nın 151/1, 152/2-a, 82/1.a.c

.08.2019 tarihinde yere döşenen eyp'nin patlaması sonucu katılan ... Yaşar'ın yaralanması ve tırın zarar görmesi şeklinde gelişen somut olayda; her ne kadar; sanık hakkında Tasarlayarak, Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçlarından eylemine uyan5237 sayılı Tck'nın 151/1, 152/2-a, 82/1.a.c.g, 35 maddeleri gereğince cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de; Yerleşik Yargıtay ve Bam uygulamalarında da belirtildiği üzere, silah veya bomba kullanılarak gerçekleştirile kasten öldürme veya öldürmeye teşebbüs suçları ile bu eyleminin niteliği itibariyle ve bu halde mala zarar verme suçunun kasten öldürme suçunun unsuru haline gelecek olması hususu dikkate alındığında, sanığın üzerine atılı suçun bir kül halinde Tasarlayarak, Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle kasten öldürme suçuna teşebbüs suçunu işlediği yapılan yargılama kapsamından anlaşılmakla, sanığın eylemine uyan iştirak halinde 5237 sayılı Tck'nın 82/1-a,c, 35/1. maddeleri gereğince suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, suçun konusunun önem ve değeri, sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı dikkate alınarak hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

16.08.2019 tarihinde Yüksekova İlçesi Beşbulak Köyü Aşağıölçek Mezrasında Çobanpınar güvenlik yolu inşaat alanına konteynır taşıyan tırın geçişi esnasında döşenen EYP’nin infilak etmesi sonucunda tır şoförü katılan ...’ın yaralanması olayında patlayan EYP hakkında Van Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinin 15/10/2018 tarihli uzmanlık raporu uyarınca incelemesi yapılan bulgular ile hazırlanacak el yapımı patlayıcı maddenin TNT içerdiği, patlayıcı maddenin düzeneklerinin yapılışı ve kullanışı itibariyle TCKnın 6. ve 174. Maddelerinde belirtilen patlayıcı madde olarak mütalaa edilebileceğinin belirtildiği anlaşılmakla, sanığın üzerine atılı Tehlikeli Maddeleri İzinsiz Olarak Bulundurma veya El Değiştirme suçunu işlediği sübuta ermekle eylemine uyan 6763 sayılı yasa ile değişiklik sonrası 5237 sayılı TCK’nun 174/1 maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlike durumu takdiren ve teşdiden ceza tayini suretiyle sanığın üzerine atılı suçtan hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

...

Sanığın sübutu kabul olunan Tasarlayarak, Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle kasten öldürme suçuna teşebbüs ve Tehlikeli Maddeleri İzinsiz Olarak Bulundurma veya El Değiştirme suçlarının Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozmak suçuna vücut veren ve vahamaet arz eden elverişli araç suçlar olduğu kanaatine varılmıştır. Zira söz konusu saldırıda işlenen suçların PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün faaliyeti kapsamında cebir unsuru içeren, yer, zaman ve neticeleri bakımından vahamet arz eder nitelikte suçlar oldukları, kasten öldürmeye teşebbüs suçunun amaç suçu gerçekleştirmeye elverişli vahamet arz eden araç suç olduğuna dair istikrar bulmuş Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da olduğu gözetilerek sanığın Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozmak Suçundan mahkumiyetine karar vermek gerekmiştir.

Silahlı terör örgütüne üye olmak suçu ile Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozmak Suçundan suçunun geçitli suç ilişkisi içerisinde olduğu, sanığın eylemlerinin bir kül halinde devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçunu oluşturduğundan ayrıca silahlı terör örgütüne üye olmak suçun cezalandırıma yoluna gidilmemiştir.

İzah edilen gerekçelerle aşağıdaki hüküm Türk Milleti Adına tesis edilmiştir.’

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Dosya kapsamına göre sanığın, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde “ssç” olarak belirtilmesi, mahallinde düzeltilebilir maddi yazım hatası olarak kabul edilmiş olup sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

İzah edilen gerekçelerle aşağıdaki hüküm Türk Milleti Adına tesis edilmiştir.’

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Dosya kapsamına göre sanığın, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde “ssç” olarak belirtilmesi, mahallinde düzeltilebilir maddi yazım hatası olarak kabul edilmiş olup sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, 16.08.2019 tarihli olayda EYP düzeneğini hazırladığı, temin ettiği yahut olay yerine yerleştirdiği hususunda tereddüt bulunmadığı, EYP’nin infilak etmesi sonucu tır şoförü F. T.’nin yaralanması ile ilgili olarak kasten öldürmeye teşebbüs etme suçundan sorumlu tutulması gerektiği, sübutu kabul olunan tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirilmesi ve tasarlayarak, yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle kasten öldürme suçuna teşebbüs etme suçlarının Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçuna vücut veren ve vahamet arz eden elverişli araç suçlar olduğu belirlenen, İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin kararlarında da bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılan sanık hakkında;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak eksiksiz yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı belirlenerek, sanık ve müdafiinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü temyiz sebepleri ve sair hususlar yerinde görülmemekle, sanık hakkında kurulan hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2021/456 Esas, 2021/676 sayılı Kararında sanık ve müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13692, Karar No: 2008/13074, Tarih: 05.11.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/13692 E.  ,  2008/13074 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı davalılar ile aralarında düzenlenen protokol uyarınca, orman arazilerinden izinsiz geçirilen enerji nakil hattı dolayısı ile oluşan alcaklarının ödenmesi kararlaştırıldığını, alacağın ödenmediğini ileri sürerek 15.784.30 YTL'nin faizi ile ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 3533 Sayılı Kanun uyarınca hakem sıfatıyla bakılacağından görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığı 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davacının 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda 2008/13692-13074

duraksama yoktur. Davalı ... ise bir kamu iktisadi teşebbüsüdür. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4.maddesinde, kamu iktisadi teşebbüslerinin, bu Kanun Hükmünde Kararname ile saklı tutulan hususlar dışında ... hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir. O halde davalılar 3533 sayılı Yasada gösterilen daire ve kuruluşlardan olmadığından, uyuşmazlığın çözümünde de hakem sıfatı ile mahallin yüksek dereceli hukuk hakimi görevli değildir. Davaya bakmak, genel mahkemelerin görevi içinde kalır.

Mahkemece, davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, mecburi tahkime tabi olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Avukatlık asgari ücret tarifesi 7. maddesi hükmüne aykırı olarak davalılar yararına dava değeri üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi de yanlış olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda birinci ve ikinci bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 60.00 YTL temyiz başvuru harcının davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 5.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7353, Karar No: 2017/9940, Tarih: 30.11.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/7353 E.  ,  2017/9940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, Kuruma borçlu olmadığının tespitiyle, borç bildirim belgesinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Davacı kız çocuğu, 20.02.2008 tarihinde vefat eden eşinden dolayı 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı aldığını, 1479 sayılı Yasa (5510-4/b) kapsamında çalışmaları bulunan babasının da 23.09.1988 tarihinde ölümü nedeniyle 01.07.2008 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığını, daha sonra Kurum işlemi ile babasından dolayı bağlanan ölüm aylığının kesildiğini, mevzuata göre Kurum işleminin hatalı olduğunu ileri sürerek kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak yasal faizi ile ödenmesini, borçlu olmadığının tespitini ve kendisinden tahsil edilen ölüm aylıklarının yasal faizi ile iadesini talep etmiştir.

Davalı Kurum davacının babasının ölüm tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesine göre " geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak koşulu gerçekleşmediğinden ölüm aylığının bağlanmasının mümkün bulunmadığı ” gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.

Yerel mahkeme davanın reddine karar vermiştir.

Uyuşmazlık, davacının eşinin ölümü nedeniyle 506 sayılı Yasa uyarınca aldığı ölüm aylığı yanında, 1479 sayılı Yasaya tabi olan anne veya babasının ölümü nedeniyle ayrıca ölüm aylığı alıp alamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan yasal mevzuat aşağıda özetlendiği şekildedir;

1-01.10.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde " geçimini sağlayacak başka bir gelirleri olmamak kaydı ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmü yer almaktadır.

2-04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı KHK ile 1479 sayılı Yasanın 45/c maddesinde değişiklik yapılarak " yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Yasa ile diğer sosyal güvenlik Yasaları kapsamında çalışmayan, bu yasalar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan kız çocuklarının her birine %25'i," oranında aylık bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir. Aynı KHK ile 46/2 maddesi değiştirilerek, " Ancak, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olan ödenir. hükmü getirilmiştir.

3-04.10.2000 tarihli mahkemesinin 26.10.2000 gün ve 61/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

.../...