muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2590, Karar No: 2023/6329, Tarih: 31.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/2590 E.  ,  2023/6329 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı TPMK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1883 yılında kurularak elektrik süpürgeleri dahil olmak üzere ev gereçleri ve kozmetik alanında piyasada önemli bir marka haline geldiğini ve “thermomix” markasının sahibi olduğunu, davalı şirketin “termomix ısıtma sistemleri” markasına ilişkin itirazları sonucunda ise “sanayi tipi pişirme, kurutma ve soğutma tesisatı” emtiaları bakımından başvurunun kısmen reddine karar verildiğini, oysa taraf markalarının ayniyet derecesinde benzer olduklarını, markalar arasındaki yüksek benzerlik ile 11. sınıfta yer alan mallar üzerinde dava konusu markanın tescili halinde karıştırılma riskinin bulunacağını, dava konusu markanın kapsamında yer alan tüm emtialar bakımından reddi gerektiğini, dava konusu markanın müvekkilinin yeni markası olarak algılanmasına neden olacağını, müvekkili markalarının tanınmış marka statüsünde olduğunu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci maddeleri uyarınca bu tanınmışlığının korunması gerektiğini, başvurunun kötü niyetli olarak kabul edilmesi gerektiğini, marka başvurusu ile haksız kazanç sağlamanın amaçladığını, davalı şirketin müvekkili ile aynı alanda faaliyet gösterdiğini dolayısıyla davalının müvekkilinin markalarından haberdar olduğunu ileri sürerek itirazlarının kısmen reddi yönündeki YİDK kararının iptalini, davalının "termomix ısıtma sistemleri" ibareli markasının tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1.Davalı şirket temsilcisi cevap dilekçesinde; davacı markasının Türkiye’de bilinir olmadığını, davacının markası kapsamındaki emtialar ile davalı şirketin ürün ve makinelerinin hiçbir ilgisi ve bağı bulunmadığını, davalı şirketin beyaz eşya ve elektronik ürün üretmediğini, ağırlıklı olarak katı, sıvı, gaz yakıtlı kalorifer kazanları ve boylerler üzerinde üretim yaptığını, bu ürünlerin birbiri ile bir bağlantısı bulunmadığını, hitap ettikleri tüketicilerin farklı olduğunu, davalı şirket markasında yer alan logonun, alev, yangın, yanıcı simgeleri temsil ettiğini, markalarda ortak olarak “thermo” ibaresinin yer alması nedeniyle karıştırılma ihtimali bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; başvuru kapsamında kalan malların davacı markalarındaki mallar ile benzer olmadığını, davacı yanın tanınmışlık iddialarının mesnetsiz bulunduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki şartların oluşmadığını, kötü niyet iddiasının ispatlanamadığını, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu marka kapsamında yer alan “kuzine” emtiası ile davacının önceki tarihli markasındaki “Electric cooking utensils; electric cooking apparatus, accessories for the aforesaid goods, electric microwave oven apparatus; electric grills” emtiaları arasında benzerlik bulunduğu, sair emtialar bakımından taraf markalarının aynı, aynı tür ya da benzer emtiaları kapsamadığı, bununla birlikte taraf markalarını meydana getiren işaretlerin, ilgili tüketici nezdinde, bütünsel açıdan bıraktıkları algıda, ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olarak algılanacakları, bu nedenle başvuruda yer alan “kuzine” emtiası bakımından, işaretler arasında karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimalinin bulunduğu, davacının markasının tanınmış marka olduğu yönündeki iddialar kapsamında sunulan delillerin markanın tanınmışlığını ispatlamaya elverişli olmadığı, başvurunun kötü niyetli bir başvuru olduğu hususundaki iddiaların deliller ile desteklenerek somut bir şekilde ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile TPMK YİDK'in 2018/M-5838 sayılı kararının, “kuzine” emtiası bakımından davacının itirazının reddi yönünden iptaline, belirtilen emtia yönünden markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TPMK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TPMK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında ayniyet derecesinde benzerlik bulunduğundan davanın tümden kabulü gerektiğini, markaların ayniyet derecesinde benzer olması halinde mallar arasındaki daha az derecede benzerliğin iltibasa neden olacağını, dava konusu marka kapsamında bırakılan 11. sınıf mallar ile müvekkilinin markasının tescilli olduğu 11. sınıf malların benzer bulunduğunu, zira müvekkilinin markası kapsamında yer alan "elektrikli ızgaralar" malları ile davaya konu marka kapsamında yer alan "elektrikli ısıtma amaçlı cihazlar" emtiasının yan yana satıldığını, aynı şekilde müvekkili markası kapsamında yer alan "yenilebilir buz üretimi için elektrikli makineler, içecek soğutma aparatı" malları ile davaya konu marka kapsamında yer alan iklimlendirme ve havalandırma cihazları" ve "Su yumuşatma cihazları, su arıtma cihazları, su arıtma tesisatı, atık arıtma tesisatı" mallarının bir arada satıldığını, dava konusu marka kapsamında kalan diğer malların da müvekkilinin markası kapsamında yer alan mallarla birçok elektrikli satış mağazasında bir arada ve yan yana satıldığını, müvekkili markasının tanınmış olup 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların da oluştuğunu, davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TPMK vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu marka kapsamında bırakılan malların davacının itirazına mesnet markası kapsamında yer alan mallarla benzer olmadığını, dava konusu marka kapsamında yer alan "kuzine" emtiasının davacı markasındaki mal ve hizmetlerle benzer bulunmadığını, elektrikli pişirme aletleri ile bir soba türünün aynı olduğundan bahisle benzer olduğu sonucuna varmanın mümkün bulunmadığını, söz konusu malların kullanım şekli, dağıtım kanalları, satış noktaları ve ilgili tüketici kesiminin aynı olmadığını, ayırca birbiriyle rekabet edebilir nitelikte yada birbirine ikame edilebilir bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu “termomix ısıtma sistemleri” ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "thermomix” ibareli markası arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında, yüksek derecede benzerlik bulunduğu, taraf markalarında esas unsuru olarak yer alan "termomix" ve "thermomix" ibareleri arasındaki ayniyete yakın bu benzerliğin dava konusu başvuru kapsamında yer alan "Kuzine" emtiası yönünden ortalama tüketici kitlesinde, her iki markalı ürünün aynı veya aralarında idari/işletmesel bağlantı bulunduğu ve aynı kökenden geldiği zannını doğurabilecek nitelikte olduğu, davacının itirazına mesnet markasının dava konusu başvuru tarihi itibariyle tanınmış olduğu ispat edilemediğinden somut uyuşmazlıkta 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uygulanmasının mümkün olmadığı, kötü niyet iddiasının da ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekili ve davalı TPMK vekili istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TPMK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri ile temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci ve beşinci fıkraları.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı TPMK vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ile davalı TPMK'ya ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3405, Karar No: 2025/2784, Tarih: 14.05.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3405 E.  ,  2025/2784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1834 E., 2024/1221 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erdemli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/237 E., 2021/125 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

SAYISI : 2021/1834 E., 2024/1221 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erdemli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/237 E., 2021/125 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında ... İnşaat isimli adi ortaklık ilişkisi kurulduğunu, bu ismin ortakların soyadlarının birleşiminden oluştuğunu, bu hususun dahi ortaklık ilişkisini ispata yeterli olduğunu, dava konusu inşaatın yapılacağı arsanın sahiplerinin işlerin yürütülmesi amacıyla müvekkiline vekâletname verdiklerini, dairelerin satışı için hazırlanan afişte müvekkilinin telefon numarasının bulunduğunu, arsa maliklerinden birine teminat olarak verilen senette müvekkilinin kefil olduğunu, dairenin satışı için yapılan sözleşmede müteahhit firma ibaresinin altında hem müvekkili hem de davalının imzalarının bulunduğunu, dükkanın satışı için yapılan sözleşmede taahhüt eden ibaresinin altında da hem müvekkili hem de davalının imzalarının bulunduğunu, adi ortaklığın kurulmasının herhangi bir şekle tabi olmadığını, aksi kararlaştırılmadıkça kâr ve zararların eşit paylaşıldığım, emeğin de sermaye olarak konulabileceğini, müvekkilinin davalı ile birlikte 4 inşaat yapıp tamamladığını, davalının yönetici ortak olup kararları kendi başına aldığını, daireleri tek başına sattığını, satıştan elde edilen kârları ise paylaştırmadığını ve müvekkilinin payına düşen tapuların tescilinin yapılmadığını, davalının defterleri inceletmediğini, adi ortaklık yükümlülüklerine riayet etmediğini, inşaatlar tamamlanıp ortaklığın amacına ulaştığını ileri sürerek; müvekkili ile davalı arasında mevcut olan adi ortaklığın haklı nedenlerle fesih ve tasfiyesine, ortaklığın tasfiyesi kapsamında 33 ada 46 parsel, 573 ada 11 parsel, 876 ada 15 parsel, 875 ada 10 parsel numaralı taşınmazlarda yapılan inşaatlar yönünden müvekkili ile davalı arasında paylaştırılması gereken miktarın hesaplanmasına, tasfiye neticesinde müvekkilinin payına düşen miktarın ihtar tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, tasfiye kapsamında yapılacak paylaşımda 33 ada 46 parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılan inşaattaki taşınmazın, 33 ada 46 parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılan inşaattaki taşınmazın, 573 ada 11 parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılan inşaattaki taşınmazın, 876 ada 15 parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılan taşınmazın tapu kayıtlarının iptal edilerek Kanun hükümleri uyarınca müvekkili adına tesciline, mümkün olmaması durumunda adi ortaklığın tasfiyesi kapsamında elden çıkartılarak bedellerinin müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında ortaklık ilişkisi bulunmadığını, ortaklık iddiasının senetle ispat zorunluluğu kapsamında olduğunu, davacının ortaklık iddiasını ancak yazılı delil ile ispat edebileceğini, müvekkili ile davacı arasındaki ilişkinin salt danışmanlık ve aracılık ilişkisi olduğunu, taşınmazlarla ilgili tüm resmi işlemlerin müvekkili ad ve hesabına yapıldığını, müvekkilinin %90 oranında iş göremez olduğunu, sağlık durumu elvermediği için müvekkiline danışmanlık yapması amacıyla davacıyla anlaştığını, davacının kalıp ustası olması nedeniyle işi bilmesi, taşeron firmalarla anlaşarak işçi temin edebilecek olması ve inşaat bittikten sonra satabilecek müşteri çevresi konusunda bilgi sahibi olması nedeniyle ücret karşılığında danışmanlık ve aracılık ettiğini, danışmanlığı karşılığında ödemelerin banka aracılığıyla davacıya yapıldığını, banka havalelerinin açıklama kısmında “ustalık ücreti” ibaresinin yer aldığını ve davacının bunu kayıtsız şartsız kabul ettiğini, davacının Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinde isminin bulunmadığını, inşaatın isminin davacı ve müvekkilinin soyadlarının birleşimi olan “...” olmasının salt ticari unvan olmayacağını, yapılan işler davacının gözetiminde olduğundan afişte davacının numarasının bulunduğunu ve bu hususun da danışmanlık kapsamında olduğunu, teminatta davacının kefil olmasının ise müvekkilinin ödeme gücüne duyduğu güvenin göstergesi olacağını, bir daire ile bir dükkanın satışına ilişkin sözleşmede müteahhit firma ibaresinin altında davacı ile müvekkilinin imzalarının bulunmasının müşteriler ile doğrudan davacının muhatap olmasından kaynaklandığını, davacının getirdiği müşteriler için prim aldığını, davacının yaptığı ekstra işler için ayrıca ücrete hak kazandığını, vekaleten yapılan arsa mülkiyet devri karşılığının banka aracılığıyla ödendiğini, davacının bu devirlerde fiilen bulunmasına rağmen tapunun müvekkili üzerine yapılmasına itiraz etmediğini, davacının adi ortaklığın tasfiyesiyle birlikte tapu iptal ve tescil isteminde de bulunamayacağını, sadece adi ortaklığı teşkil eden taşınmazların tasfiyeye tabi tutulabileceğini ve alacak ve borçların paylaştırılabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; somut olayda davacının davalı ile aralarında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmak konusunda sözlü olarak adi ortaklık kurduğunu ileri sürerek, fiilen sona eren ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini talep ettiği, davalının ise ortaklık ilişkisini inkar ettiği, taraflar arasında ortaklığa ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 200/1 maddesi gereğince dava değeri itibariyle senetle ispat zorunluluğunun bulunduğu, davalının tanık dinlenmesine muvafakatinin bulunmaması nedeniyle davacının tanık dinletme talebinin reddine karar verildiği, davacı tarafça dayanılan isticvap delilinin davanın esasına bir katkısı olmayacağından bu talebin reddine karar verildiği, davacı davada delil olarak bir kısım delillere dayansa dahi bu delillerin ortaklığın varlığını kanıtlayacak nitelikte (davalı tarafından düzenlenen) belgeler olmadığı, davacı tarafça sunulan yazıların ise davalı tarafından kabul edilmediği, bu itibarla davacı tarafça dayanılan bu belgenin de adi ortaklık ilişkisini ispat edebilecek bir belge (yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı) niteliğinde kabul edilemediği, yemin deliline dayanmış olan davacı vekiline yemin metnini sunması için ihtar yapıldığı, davacı vekilinin yemin deliline dayanmayacağını bildirdiği, bu itibarla davacının davalı ile aralarında adi ortaklık bulunduğu iddiasını 6100 sayılı Kanunun 200. maddesi kapsamında yazılı delille ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafça sunulan yazıların davalı tarafından kabul edilmediği, davacı tarafça dayanılan bu belgelerin adi ortaklık ilişkisini ispat edebilecek belge niteliğinde bulunmadığı ve dava değerinin tanıkla ispatın üzerinde olduğu, davalı vekilinin de tanık dinletmeye muvafakatı bulunmadığı, davacının da yemin deliline dayanmadığı, davacının davalı ile aralarında adi ortaklık bulunduğu iddiasını ispat edemediğine yönelik İlk Derece Mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; ret kararı verilirken ne sebeple 6100 sayılı Kanunun 202. maddesi kapsamında sunulan delillerin delil başlangıcı olarak değerlendirilmediğine yer verilmediğini, dosyaya sunulan birçok belgenin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğunu, Mahkemenin delil başlangıcı niteliğindeki delillere itibar etmeyerek tanık dinletilmesinin ve bu yolla da adi ortaklığın tanıklar ile ispatını engellediğini, davalının tarafların ortak değil, müvekkilinin danışman veya işçi olduğuna dair çelişkili beyanları bulunduğunu, isticvap taleplerinin reddedildiğini, Mahkemece davalının çelişkili beyanlarının araştırılmadığını, adi ortaklığın varlığını ispat edecek her dökümanın belge niteliğinde olduğunu, ortaklığın ... şeklinde taraf soyadlarından teşekkül etmesi, dava dışı ... Beton Şirketi ile yapılan sözleşmeye tarafların beraberce imza atması ve taraf isimleri altında sözleşme metninde müteahhit yazması, inşaatta kullanılan malların müvekkili tarafından alındığını gösterir sevk irsaliyeleri, arsa sahiplerine verilen teminat senetlerinde müvekkilinin de kefil sıfatıyla imzasının bulunması, müvekkiline yapılan yüksek meblağlı ödemeler ve dava dışı arsa sahiplerinden alınan vekaletnamelerin açıkça tarafların adi ortak olduğunu gösterdiğini, davalının müvekkili ile yaptığı 4 inşaata ... ismini koymuş iken, bu adı ortaklık öncesi ve sonrasında hiçbir inşaatta kullanmadığını, ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında mevcut olduğu iddia edilen adi ortaklığın feshi ve ortaklığın tasfiyesi ile davalı tarafın katkı payının davacı tarafından ödenmesi kaydıyla tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

6100 sayılı Kanununu 190. maddesi; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.

Aynı Kanunun 31. maddesinde, hâkimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, anılan madde uyarınca, hâkimin uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 31. maddesinde, hâkimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, anılan madde uyarınca, hâkimin uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Yine anılan Kanunun 169 ve devamı maddelerinde isticvap müessesesi düzenlenmiş olup, isticvap; bir tarafın kendi aleyhine olan vakıalar hakkında mahkeme tarafından sorguya çekilmesidir. Bir taraf, ancak kendi aleyhine olan vakıalar hakkında isticvap edilebilir. İsticvap davetiyesi ile, isticvabına karar verilen tarafın, hangi vakıalar hakkında isticvap olunacağı, geçerli özrü olmaksızın gelmediği ya da gelip de sorulan sorulara cevap vermediği takdirde, sorulan soruları ikrar etmiş sayılacağı kendisine bildirilir. Bu davetiyenin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesine rağmen, taraf oturuma gelmez ise, isticvap konusu vakıaları kabul etmiş sayılır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 620/1 maddesine göre; adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.

Adi ortaklık sözleşmelerinde "şekil serbestisi" ilkesi uygulanmakta olup, ortaklık ilişkisinin sözlü olarak da kurulabilmesi mümkündür. Adi ortaklık sözleşmesinde şekil, ispat açısından önem arz etmektedir.

Taraflar arasında ortaklık ilişkisinin varlığına dair ihtilaf çıktığında, ispat yükü, ortaklık ilişkisinin varlığını iddia edene düşer.

Adi ortaklık ilişkisi, 6098 sayılı Kanun'un 620. maddesinde de tanımlandığı gibi sözleşme temeline dayanmakta olup, aynı zamanda bir hukuki işlemdir. Bu nedenle, 6100 sayılı Kanunun 200. maddesinde düzenlenen parasal sınırın üzerindeki ortaklık ilişkisinin varlığının ispatında, kural olarak, senetle ispat zorunluluğu geçerlidir.

6100 sayılı Kanun'un 202. maddesinde ise; ''(1) Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. (2) Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.'' hükmüne yer verilmiştir.