muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5745, Karar No: 2020/5604, Tarih: 30.09.2020

**8. Hukuk Dairesi         2018/5745 E.  ,  2020/5604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi ve Yıkım

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin.. İli,...İlçesi, ...Köyünde bulunan 101 ada 13 parsel sayılı tarlanın sahibi olduğunu, komşu 101 ada 7 parsel sahibi davalının taşınmazına yaptırmış olduğu binasının müvekkilinin parseline tretuvar betonu ve saçak tecavüzü bulunduğunu, bu nedenle elatmanın önlenmesine ve haksız yapıların kaline karar verilmesini talep etmiş, 20/10/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile el atmanın önlenmesi ve kal taleplerine yönelik dava sebeplerini, davacıya ait 101 ada 13 parsel sayılı taşınmaza, davalıya ait 101 ada 7 parsel sayılı taşınmazdan kapı açmak, saçak uzatmak, yağmur suyu borusu yapmak ve akıntısını müvekkile ait parsele vermek ve pencere açmak şeklinde değiştirerek davasını kısmen ıslah etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda; 101 ada 7 nolu parsel maliki ...'nun taşınmazı üzerindeki binada iki adet yağmur suyu borusu bulunduğu, bahse konu bu su borularından akan yağmur sularının davacıya ait parsele aktığı, ayrıca davalının kendi parselinden davalıya ait parsele açılan bir demir kapının bulunduğu, davalının yağmur suyu borularından akan suları davacıya ait parsele akıtmak ve davalının davacıya ait parsele geçmek için kendi parselindeki duvara kapı açtığı belirtilerek, söz konusu yağmur sularının davalıya ait bahçeye akacak şekilde yeniden tesis edilmesi ve açılan kapının kapatılmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Yargılama aşamasında taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Kural olarak; ıslah işlemi harca tabi bir işlem olup, ıslah edilen husus, değer artırımı ise nispi tarifeye göre, değilse maktu harç yatırılmalıdır.

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngörmüştür.

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde elatmanın önlenmesi ve kal talepleri bakımından dava sebeplerini beton ve saçak tecavüzü olarak ileri sürmüşken, yargılama sürerken davasını kısmen ıslah ederek dava sebeplerini genişletmiştir. Ancak yukarıda belirtmiş olduğumuz üzere maktu harca tabi olan söz konusu işlem için herhangi bir başvuru harcı yatırılmamıştır.

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde elatmanın önlenmesi ve kal talepleri bakımından dava sebeplerini beton ve saçak tecavüzü olarak ileri sürmüşken, yargılama sürerken davasını kısmen ıslah ederek dava sebeplerini genişletmiştir. Ancak yukarıda belirtmiş olduğumuz üzere maktu harca tabi olan söz konusu işlem için herhangi bir başvuru harcı yatırılmamıştır.

Hal böyleyken; ıslah başvuru harcı tamamlatılmadan ıslah işlemi doğrultusunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılması gereken; davacıya harcı yatırması için usulüne uygun olarak süre tanınması, harcın yatırılması durumunda ıslah talebi değerlendirilmeli, harcın yatırılmaması durumunda ise ıslah talebi yapılmamış sayılarak o yönden olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan mahkeme tarafından kurulan hükümde; davacı ve davalıya ait parsellerin yanlış yazıldığı görülmüş, ancak bu husus maddi hata olarak değerlendirildiğinden ayrıca bozma nedeni yapılmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 Sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21894, Karar No: 2015/20119, Tarih: 19.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/21894 E.  ,  2015/20119 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Gümüşhacıköy Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 16.06.2015

No : 2013/216-2015/121

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde "bu Kanun"un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın Ek 5. maddesidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2007 tarihli 26475 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.10.2006 tarihli ve 2002/157 Esas 2006/97 Karar sayılı kararı ile 506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasayla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemede yer alan "azotlu gübre ve şeker sanayii" ibaresi iptal edilmiş ise de, Anayasa’nın 153/5. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasanın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik

./..

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik

./..

olmamıştır. İptal kararı ile 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi amacıyla düzenlenerek karara dayanak yapılan bilirkişi raporundan işyerinde, davacının, doğrudan ek 5. maddede sayılan çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle ve patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışmasının bulunmadığı, tütün işleme işi yapan fabrikada çalıştığı anlaşılmaktadır. Öte yandan işyerinde tütün tozlarından dolayı eczaneden alınan maskelerin kullanıldığı tanık ifadelerinde belirtilmektedir. Davacının, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki işyeri, çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde mahal vermeksizin belirlenmeden, işyerinin fiziki durumu keşifle tespit edilmeden, davacının yaptığı işin, gaz maskesiyle çalışmayı gerektiren iş olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve yeterli inceleme yapılmadan, mahkemece, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında davacının, çalıştığı birim ile yaptığı iş (üretim, bakım, aşçı, teknik eleman, temizlik elemanı, odacı, bahçıvan, yazıcı, güvenlik görevlisi, vs.), işverenden davacının işyeri şahsi dosyası da celbedilerek tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli; davacının çalışmasına konu davalı işverenin işyeri ile ilgili denetimlerin yapıldığı müfettiş raporları araştırılıp celbedilmeli; işyerinin bölümleri, nitelikleri ve buralardaki çalışma süreleri somutlaştırılmalı; işyerinin fiziksel koşulları keşif ile tespit edilmeli; davalı işveren vekilince, eldeki dava dosyası ile emsal nitelikte olduğu belirtilen Adıyaman İş Mahkemesinin 2008/823E – 2011/25 K. Sayılı dosyası celbedilmeli; işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ( zehirler vs.) ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri işverenden sorulup, kullanılan maddelerin insan sağlığına etkileri ve gaz maskesi ile korunmanın şart olup olmadığı hususlarını da değerlendiren işgüvenliği konularında uzman bilirkişiden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalılardan G.. A..'ye iadesine, 19.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14913, Karar No: 2016/8151, Tarih: 09.05.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/14913 E.  ,  2016/8151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İŞ) Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine, karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, maddi ve manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davacının iş kazası sonucu % 9 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu ve kazanın meydana gelişinde davacı sigortalının % 25, davalının % 75 oranında kusurlu oldukları anlaşılmaktadır.

Tazminatın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik oranı, kusur dağılımı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarının işçinin kaza tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez. Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, bilinen son kazancının yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulması suretiyle, 60 yaşından sonra da PMF tablosuna göre bakiye ömrüne kadar (pasif) olan dönemde ise asgari geçim indirimi dikkate alınmaksızın hesaplanacak net asgari ücretle elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Öteyandan, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun 2. maddesine göre “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları, gerçekleştirildikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanır”. hükmüne yer verilmiştir. Dairemizin ve giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşleri, Kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin ve geçici işgöremezlik ödeneklerinin hesaplanan zarardan indirilmesi, Kurumun rücu hakkının korunması ve mükerrer ödemeyi önleme ilkesine dayandığından, kamu düzenine ilişkin olarak kabul edilmiştir. Kaldı ki, 6098 sayılı Kanunun 55. maddesi de emredici bir hükme yer verdiğinden gerçekleştiği tarihe bakılmaksızın tüm fiil ve işlemlere uygulanmalıdır.

Somut olayda; hükme esas alınan davacının maluliyetinin tespitine dair Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 01.07.2013 tarihli raporunda, geçici iş göremezlik süresi 3 ay olarak belirtilmişken; itiraza uğrayan 25.05.2012 tarihli Egitim ve Araştırma Hastanesi raporunda belirtilen 9 aylık süreyi geçici iş göremezlik süresi olarak esas alan hesap raporuna itibar edilerek hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; uzman hesap bilirkişisinden yukarıda belirtilen prensiplere uygun, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunda belirtilen şekilde geçici iş göremezlik süresi 3 ay kabul edilerek, hesap raporu aldırılması; bu rapora göre belirlenen toplam zarardan, davacıya SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile iş kazası nedeniyle bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilir kısmının tenzil edilmesi sonucu karşılanmayan zararın tespit edilmesi ile davacının kararı temyiz etmemiş olduğu dikkate alınarak usuli kazanılmış haklara uygun karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 09/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

C.C
Yargıtay — Esas No: 2022/1550, Karar No: 2022/4126, Tarih: 25.05.2022

**1. Hukuk Dairesi         2022/1550 E.  ,  2022/4126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen tapu iptal-tescil ve tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına dair verilen karara, Mahkemece uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne ilişkin karar, süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakanları ...’nın kayden maliki bulunduğu 115 ve 1539 parsel sayılı taşınmazları satış, 93 parsel sayılı taşınmazı ise ölünceye kadar bakma akdi ile dava dışı gelini ... ...’ya temlik ettiğini, bilahare ... ...’nın anılan taşınmazları muris ...’ya satış suretiyle devrettiğini, murisin de çekişmeli taşınmazları davalı ...’ye satış yoluyla temlik ettiğini, söz konusu taşınmazlardan 93 sayılı parselin davalı tarafından üçüncü kişi ... San. ve Tic. A.Ş.’ye satıldığını, yapılan işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, dava konusu 115 ile 1539 parsel sayılı taşınmazlar yönünden tapu iptali ve tescile karar verilmesini istemişler, 93 sayılı parsel bakımından ise bedel isteğinde bulunmuşlar, yargılama sırasında davacı ...’ın ölümü ile mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, satışların gerçek olduğunu, çekişmeli taşınmazları bedelleri karşılığında satın aldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, temlikin muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yukarıda belirtilen karara karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

Dairenin 22.01.2020 tarihli 2016/14263 Esas, 2020/348 Karar sayılı kararıyla; “...Somut olaya gelince; Mahkemece hüküm kurmaya elverişli bir araştırma yapıldığından söz edebilme olanağı yoktur. Hal böyle olunca, daha önce dinlenen taraf tanıklarının yeniden dinlenmesi suretiyle mirasbırakan ...'nın davacı kızları ile beşeri ilişkilerinin, davacılardan mal kaçırmasını gerektirir bir durum olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, ölüm tarihi itibariyle muris adına kayıtlı başkaca taşınmaz bulunup bulunmadığının saptanması, dinlenen tanık beyanları ve toplanan deliller yukarıda değinilen ilkeler uyarınca değerlendirilerek mirasbırakanın gerçek irade ve amacı belirlendikten sonra bir karar verilmesi gerekirken; noksan soruşturmayla yetinilerek hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir...” gerekçesiyle bozulmuştur.

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 03.11.2021 tarihli ve 2020/209 Esas, 2021/360 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakanın mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak temlik yaptığının davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 03.11.2021 tarihli ve 2020/209 Esas, 2021/360 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakanın mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak temlik yaptığının davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, mirasbırakan, dava dışı gelini ve davalının arasında yakın ilişki olduğunu, taşınmazları önce gelinine devredip, onun mirasbırakana iade etmesi, mirasbırakanın da 24 saat için davalıya devretmesinin olağan dışı olduğunu, kız çocuklarından mal kaçırmak amacıyla hareket edildiğini, resmi senetlerin dosya arasına alınmadığını, talep edildiği halde getirilmediğini, bu hususa gerekçede de değinilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemişlerdir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptal-tescil ve tazminat istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

6.3. Değerlendirme

(IV./2.) no.lu paragrafta yer verilen ve hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak, (IV./3.) no.lu paragrafta belirtilen kararın verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 21,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.