muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/24545, Karar No: 2015/14099, Tarih: 07.09.2015

Mahkemece, davacı şirkete ait iş yerinde 22/04/2014 başvuru tarihi itibariyle çalışan işçi sayısı, bu işçilerin üye olduğu sendikalar ve özellikle davalılardan Sendika'ya üye olan işçi sayısı belirlenmiş; çalışan 733 işçiden 292 kişisinin davalılardan ... Sendikası üyesi olduğu, bunun oranının %40'ın altında kaldığı, böylece yasada belirtilen oranın gerçekleşmediğinin anlaşılması karşısında Bakanlığın yazısında belirtilen tespitin doğru olmadığı, davalı Sendikanın iş yerinde toplu iş sözleşmesi yapmak üzere gerekli çoğunluğu sağlayamadığı gerekçesi ile davalı sendika lehine yapılan olumlu yetki tespitinin iptaline karar vermiştir.

Taraflar arasında davalı Sendika lehine yapılan olumlu yetki tespitinde Sendikanın yasanın aradığı çoğunluğu sağlayıp sağlamadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında davalı Sendika lehine yapılan olumlu yetki tespitinde Sendikanın yasanın aradığı çoğunluğu sağlayıp sağlamadığı noktasında toplanmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 42.maddesine göre, “(1) Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir.(2) Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı iş günü içinde bildirir.(3) İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir. (4) Sigortalılığın başlangıcı ile sona ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz. (5) Yetki tespiti ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Aynı kanunun 43.maddesinde ise, “Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye yapabilir. (2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinden daha az üyesi bulunan işçi sendikası, yetki itirazında bulunamaz. (3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz incelenmeksizin reddedilir. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin itirazları mahkeme altı iş günü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara bağlar. Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme, duruşma yaparak karar verir ve karar temyiz edildiği takdirde Yargıtay tarafından on beş gün içinde kesin olarak karara bağlanır. (4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen işçi sendikası, altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay içinde sonuçlandırır. (5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.” hükümleri yeralmaktadır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir. Kanunun 2 nci maddesinde bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işveren olarak tanımlanmıştır. İşçi ve işveren sıfatları aynı kişide birleşemez.

Tüzel kişilerde yönetim hakkı ile emir ve talimat verme yetkisi organlarını oluşturan kişiler aracılığıyla kullanılır. Tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haizdir. Ticaret şirketleriyle tüzel kişilerde somut işveren sıfatını taşıyan organ bir kurul olabileceği gibi tek başına bir kişiye verilen yetki çerçevesinde gerçek kişinin de organ sıfatını kazanması mümkündür. Limitet, hisseli komandit ve kolektif şirketlerde yönetim yetkisi şirket ortaklarından birine bırakıldığında, bu kişi müdür sıfatıyla kişi-organ sayılır. Türk Ticaret Kanununun 319 uncu maddesine göre, anonim şirketler yönünden yönetim ve temsil yetkisinin yönetim kurulu üyelerine bırakılması halinde, bu kişi veya kişiler kişi-organ sıfatını kazanır. Şirketi temsil ve yönetime yetkili kişi-organ sıfatını taşıyan kişiler işveren konumunda bulunduklarından işçi sayılmazlar.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Öncelikle; Dosya içindeki ticaret sicil kayıtlarına göre yetki tespit başvuru tarihi itibari ile anonim şirket vasfındaki davacı şirketin ortakları Ha.. M.. Öz.., Mu.. As.. Öz.., A.. U.., H.. U.. Y.., M.. U.., A.. Ö.., F.. U.., Ha.. Ö.., H.. M.. Ö.., B.. Ü.., E.. Ö..,E.. Ö.., A.. B.. Ö..l ve M.. İ..; şirkete temsile ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyeleri ise H.. M.. Ö.., M.. A.. Ö.., A.. Ö.., A.. U.. ve H.. M.. Ö..'dır.

SGK dönem bordroları ile bakanlık yetki prosedür dosyası içinde bulunan liste karşılaştırıldığında çalışan işçiler arasında yönetim kurulu üyeleri A.. U.., H.. M.. Ö..'ın da bulunduğu görülmektedir. Bu iki isim şirketin yönetim kurulu üyesi olarak kişi-organ ve sonuç olarak “işveren” sayıldıklarından çalışan işçi sayısına dahil edilemeyecektir.

Yine SGK dönem bordroları ile bakanlık yetki prosedür dosyası içindeki listede çalışanlar arasında şirkette pay sahibi olan bazı kişilerin yani ortakların da isimleri yazılı olup bunlar da çalışan işçi sayısına dahil edilmişlerdir. Bu ortaklar açısından yukarıda yazılı açıklamalar doğrultusunda şirket ana sözleşmesi, karar alma usul ve yöntemlerine göre belgeler getirtilip araştırma ve inceleme yapılarak bunların karar alma mekanizmasına etki edip etmedikleri, dolayısıyla işveren sayılıp sayılmayacakları ve sonuca göre çalışan işçi sayısına dahil edilip edilmeyecekleri belirlenmelidir.

Ayrıca; Davalı sendika vekili, 10 kadar işçinin iş sözleşmesine son verildiğini, açılan işe iade davaları bulunduğunu belirterek bu işçilerin de dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu itibarla yetki tespit başvuru tarihinden önce işten çıkarılan ve işe iade davası açan işçilere ait işe iade davalarının sonucu beklenerek bunların da çalışan ve sendikalı işçi sayısına dahil edilmesinin gerekip gerekmediği tespit edilmelidir.

Bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

O halde davalı Bakanlık vekilinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, 07.09.2015 gününde oybirliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1582, Karar No: 2022/1914, Tarih: 15.02.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/1582 E.  ,  2022/1914 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İlk Derece

Mahkemesi :... İş Mahkemesi

Dava, iş kazası ölümünden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılardan ... ve davalı ... Müh. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine,... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... ve davalı ... Müh. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davalı ... Müh. A.Ş. nin temyiz başvurusunun reddine dair ek karar verildiği, davalı ... Müh. A.Ş. vekilinin temyiz talebinin reddine dair ek karar kararın da davalı ... Müh. A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı ... Müh. A.Ş.'nin ek karara yönelik temyizi yönünden;

Temyiz isteminin Bölge Adliye Mahkemesince reddine dair ek kararın temyizi davalı ... Müh. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Nisbi harca tabi davalarda, 10/05/1965 gün ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince hükmü temyiz eden davalının temyiz başvuru harcı ve ilam harcının 1/4'nü ( nispi temyiz karar harcı) peşin olarak yatırması gerekir.

Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... Müh. A.Ş. tarafından temyiz edilmesi nedeniyle, davalının yatırması gereken nispi temyiz harcının tahsil edilemediği, davalı tarafından maktu harç yatırıldığı gönderilen muhtıraya rağmen tamamlanmadığı, böylelikle Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen Karar ilamı ile sonrasında davalı ... Müh.A.Ş.'nin temyiz talebinin reddine ilişkin 05/01/2021 tarihli Ek Kararının doğru olduğu anlaşılmakla Ek Kararın onanması gerekir.

Yukarıdaki nedenlerle davalı ... Müh. A.Ş. vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 05/01/2021 tarihli Ek Karara yönelik temyiz isteminin reddi ile ek kararın onanmasına,

2-Davalı Karayollari Genel Müdürlüğü’nün temyizi yönünden;

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesi üzerine, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı ... vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

15/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7865, Karar No: 2022/2894, Tarih: 06.04.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/7865 E.  ,  2022/2894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 26.05.2019 gün ve 2019/İHK-6166 sayılı karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurarak taraflar arasında İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi düzenlediğini, bu kapsamda davacının yapımını üstlendiği inşaatta 17.08.2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde zarar meydana geldiğini, zararın sigorta poliçesi kapsamında olduğunu ancak davalı ... şirketince ödeme yapılmadığını ileri sürerek 162.000,00 TL'nın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sigorta poliçesi özel şartlarında açık alanda bırakılan malzemelerde meydana gelecek hırsızlık hasarlarının teminat kapsamı dışında olduğunu, gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığını savunarak talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, sigortalı inşaat alanında meydana gelen hırsızlık olayının şantiye içindeki deponun kilidinin kırılması suretiyle gerçekleştiğini, hırsızlık sonucunda değişik ebatlarda elektrik kablolarının çalındığını, bilirkişi raporuyla hasar bedelinin belirlendiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 52.270,85 TL hasar bedelinin davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekili İtiraz Hakem Heyeti nezdinde itirazda bulunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, gündüz vakti malzemelerin bulunduğu depoya kapıda herhangi bir zorlama olmadan girildiği, bekçinin ve güvenlik kamerasının bulunmadığı, inşaat şantiyesinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı, bu durumda hırsızlık olayı nedeniyle oluşan zararın teminat kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle sigorta şirketinin itirazının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir. İtiraz Hakem Heyetince sigorta sözleşmesinde öngörülen sözleşmesel yükümlülüklerin sigortalı davacı tarafından ihlali nedeniyle rizikonun teminat kapsamında bulunmadığı belirtilerek talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir. İtiraz Hakem Heyetince sigorta sözleşmesinde öngörülen sözleşmesel yükümlülüklerin sigortalı davacı tarafından ihlali nedeniyle rizikonun teminat kapsamında bulunmadığı belirtilerek talebin reddine karar verilmiştir.

Sözleşmede öngörülen yükümlülüklerin ihlali başlıklı 6102 sayılı TTK 1449. maddesi “(1) Sigortacıya karşı yerine getirilmesi gereken ve sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün ihlali hâlinde, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan özel düzenlemeler hariç olmak üzere, sigortacının sözleşmeyi kısmen veya tamamen feshederek ifadan kurtulabileceğine ilişkin hükümler, ihlalde kusur bulunmaması hâlinde sonuç doğurmaz. (2) İhlal kusura dayandığı takdirde, durumun öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde kullanılmayan fesih hakkı düşer; meğerki, Kanun farklı bir süre öngörmüş olsun. (3) Sigortacı ihlalin, rizikonun gerçekleşmesine ve sigortacının yerine getirmesi gereken edimin kapsamına etki etmediği durumlarda, sözleşmeyi feshedemez.” düzenlemesini içermekte olup, anılan bu düzenleme uyarınca sözleşmesel yükümlülükleri ile olayın meydana gelişi arasında bir illiyet bağı aranmakta ve sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin rizikonun meydana gelmesinde bir etkisi yoksa rizikonun poliçe kapsamında olacağı kabul edilmektedir.

Somut olaya gelindiğinde, 6102 sayılı TTK’nın 1449. maddesi dikkate alınarak hırsızlık olayının meydana gelişiyle sözleşmesel yükümlülükleri birlikte değerlendirilerek illiyet bağının var olup olmadığı ve yine aynı maddenin 2. ve 3. fıkrası ile sözleşmenin süresinde feshedilmemesi hususları gözönüne alınarak sigortacının sorumlu olup olmadığının belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin 26.05.2019 gün ve 2019/İHK-6166 sayılı kararının BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 06/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2393, Karar No: 2016/5769, Tarih: 02.06.2016

**15. Ceza Dairesi         2014/2393 E.  ,  2016/5769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ..... Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, "........com" adlı internet sitesine verdiği satılık araç ilanını gören katılanın ilanda belirtilen numarayı arayıp sanıkla pazarlık ederek aracın satışı hususunda anlaştığı, sanığın kapora talep etmesi üzerine, katılanın sanığın vermiş olduğu ..... adına kayıtlı banka hesabına 1000 TL havale ettiği, sonrasında aramasına rağmen sanığa ulaşamadığı, sanığın bu şekilde nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda, sanığın eyleminin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sanığın tekerrüre esas sabıkası bulunduğu halde TCK'nın 58. maddesinin uygulanmaması aleyhine temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafiinin sanığın üzerine atılı suçu işlediğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 02/06/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı oy;

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık sanığın eyleminin bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu mu, yoksa basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu mu oluşturduğu noktasında toplanmaktadır.

Sanığın “.....com” isimli internet sitesinden araç satış ilanı verdiği, katılanın ilanda belirtilen telefonu arayarak sanıkla yaptığı pazarlık sonucu aracın 24.000.000 TL.ye satışı konusunda anlaştığı,daha sonra sanığın “Aracın başka taliplileri var, o yüzden 1.000.000 TL.kaporayı Ziraat Bankası Etimesgut Şubesindeki ....... numaralı hesaba yatır.” dediği, katılanın da bu kaparo bedelini söz konusu hesaba yatırdığı,sonrasında tüm aramalarına rağmen sanığa ulaşamadığı şeklinde gelişen olayda suçun sübutu konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Konunun daha iyi anlaşılması bakımından TCK.nun 158/1-f ve g madde ve bentlerinde yer alan “basın ve yayın yolu” ile “bilişim sistemi”nin kanunda yerini bulan tanımlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Tanımlar başlıklı TCK.nun 6/1-g maddesinde basın ve yayın yolu deyiminden her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim araçlarıyla yapılan yayınların anlaşılacağı belirtilmektedir.

Doktrinde TCK.nun 6. maddesinde tanımı yapılan basın ve yayının kapsam itibariyle 5187 Sayılı Basın Kanununun uygulama alanını da aşar şekilde geniş olduğu ve bu tanımın içine kitle iletişim aracı olarak internetin de girdiği belirtilmiştir. (Yaşar- Gökcan- Artuç,Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 2010, Cilt 1., s. 116.)

Doktrinde TCK.nun 6. maddesinde tanımı yapılan basın ve yayının kapsam itibariyle 5187 Sayılı Basın Kanununun uygulama alanını da aşar şekilde geniş olduğu ve bu tanımın içine kitle iletişim aracı olarak internetin de girdiği belirtilmiştir. (Yaşar- Gökcan- Artuç,Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 2010, Cilt 1., s. 116.)

Yargıtay uygulamalarında da internetten gönderilen ileti veya bilgilerin çoğul kişilerin öğrenmesine, yani kitlelerin ulaşımına imkan sağlanması halinde eylemin basın ve yayın yoluyla işlendiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 12.CD.nin 31.03.2014 gün 2013/15248 E., 2014/7892 K.,14.CD.nin 14.12.2012 gün ve ve 2011/5081 E., 2012/13057 K.,18. CD.nin 01.10.2015 gün 2015/24205 E., 6363 K. sayılı ilamları)

Gerek doktrin, gerekse Yargıtay uygulamalarında çoğul kişilere ulaşımda kullanılan internetin basın ve yayın aracı olduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

Bilişim sisteminden ne anlaşılması gerektiğine dair TCK'nun 6. maddesinde bir açıklama bulunmamakla birlikte, TCK'nun 243. madde gerekçesinde bilişim sistemi; “verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik sistem” olarak tanımlanmıştır.

Bu açıklamalardan sonra TCK.nun 158/1-f madde ve bendinde yer alan “araç olarak kullanma”,aynı maddenin g bendinde yer alan “kolaylıktan yararlanma” ibarelerinden ne anlaşılması gerektiği üzerinde durulması ve bu konunun da açıklığa kavuşturulması gereklidir.

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasından maksat, verileri otomatik olarak işleme tabi tutan manyetik sistemlerden araç olarak yararlanmak suretiyle kişi veya kişilerin aldatılması ve bu yolla haksız bir kazanç sağlanmasıdır.(Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 2013, s. 642)

Yani bu halde bilişim sistemi hile unsurunun icrasında araç olarak kullanılmalıdır. Bilişim sistemi suçta araç olarak kullanıldığında faille mağdur arasında doğrudan bir irtibat sağlanmamakta, çoğunlukla mağdur faili görmeden, onu tanımadan ve onunla ikili iletişime girmeden sadece bilişim sisteminden yapılan hileli hareketlerle kandırılmaktadır. Bir bankaya ait internet sitesinin benzerini oluşturup, bu site aracılığı ile mağdurun şifre veya kişisel bilgilerinin ele geçirilmesinden sonra kullanılması ya da şifresi kırılmış mail hesaplarından bu hesap sahibinin dostu olan mağdura mail göndererek, haksız yarar sağlanması gibi eylemler buna örnek olarak gösterilebilir.

TCK'nın 158/1-g madde ve bendinin uygulanabilmesi için hileli hareketlerin bizzat basın ve yayın araçlarının kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi şart değildir. Basın ve yayın araçlarının hilenin desteklenmesinde kullanılması halinde de bu bent uygulanacaktır. Basın ve yayın araçlarıyla failler aynı anda farklı yerlerdeki mağdurlara ulaşabilmekte ve bu araçların kitlelere ulaşımda sağladıkları kolaylıktan yararlanarak dolandırıcılık eylemlerini gerçekleştirmektedirler.Ancak bu tür suçlarda mağdurla fail arasında irtibat sağlanmakta ve fail mağdurla iletişime geçerek mağdurun iradesini sakatlayan hileli hareketleri bu iletişim sırasında gerçekleştirmektedir. Basın ve yayın araçlarıyla yapılan ilanlardaki hile başlıbaşına mağdurun iradesini etkilememekte ve bu haliyle fail başkaca hileli harekette bulunmaksızın haksız menfaat elde edememektedir.

Kanun koyucu bilinçli bir tercihle söz konusu maddenin f bendinde “araç olarak kullanma”, g bendinde ise “kolaylıktan yararlanma” ibarelerini kullanmasına rağmen, uygulamada bu ayrıma dikkat edilmediği görülmektedir.

CGK.nun 02.04.2013 gün ve 2012/1293 E ve 2013/111 K. sayılı kararında bilişim sistemlerinin aynı anda birçok kişiye ulaşmadaki çabukluk ve sağladığı kolaylık nedeniyle dolandırıcılık suçunda araç olarak kullanıldığı kabul edilmiştir. Burada “araç olarak kullanma” ve “kolaylıktan yararlanma” kavramlarının karıştırıldığı, bu nedenle yanılgılı bir uygulama içine girildiği görülmektedir.

Somut olayda kendisine ait olmayan veya satma niyetinde olmadığı bir aracın internet üzerinden satış ilanını veren sanık, bu amaçla kendisini arayan katılan ile pazarlık yapıp bu aracın satış fiyatı üzerinde anlaşmış ve kapora bedelini göndermesini istemiş; bu şekilde ikna olan katılandan 1.000 TL. kaparo bedelini alarak kendisine haksız menfaat sağlamıştır. Burada hileli hareketler doğrudan doğruya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle gerçekleşmemiş; internetten verilen satış ilanı tek başına katılanın kaparo bedelini gönderme iradesini etkilememiştir. Sanığın satılık araç resimlerini koyup fiyatını da cazip gösterir bir şekilde internetten satılık ilanı vermesi ve bu şekilde katılana ulaşması;ayrıca ilandaki resimleri gören ve fiyatı cazip bulan katılanı etkilemesi eylemleri başlıbaşına sonuca götürmeye elverişli hareketler değildir. Katılanın iradesini etkileyen hareketler, sanığın telefon görüşmesinde satılık araç pazarlığını yapıp fiyatı üzerinde anlaşması ve başka taliplilerin bulunması nedeniyle kaparo bedelini göndermesini istemesi şeklinde gerçekleşen eylemleridir. Pazarlık sonucu aracı aldığına inanan katılan 1.000 TL. kapora bedelini sanığa göndermiş olup, haksız menfaat bu şekilde temin edilmiştir.