muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/20673, Karar No: 2015/25553, Tarih: 28.09.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/20673 E.  ,  2015/25553 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermişitr.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin geçerli sebep bulunmadan davalı tarafından feshedildiğini, işveren vekili konumunda olmadığını belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının il müdürü olması sebebiyle işe iade şartlarının oluşmadığını ve davacının sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; dosya kapsamına göre davacının davalı şirkette işveren vekili statüsünde çalıştığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı hususu uyuşmazlık konusudur. Mahkemece öncelikle bu uyuşmazlık üzerinde durulmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri her şeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin anılan anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır. Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Somut olayda; davacının il müdürü sıfatıyla çalıştığı açıktır. İş güvencesi hükümleri kapsamında olup olmadığının belirlenmesi bakımından işçi alma ve çıkarma yetkisinin bulunup bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Mahkemece, davalı şirkete ait organizasyon şeması, davacının görev tanımını ve davalı işyerinde işçi alma çıkartmada yetkili birim ve kişilerin bu yetkilerini gösteren belgelere getirtilerek davacının merkezden onay almaksızın işlem yapıp yapamadığı, tek başına işten çıkarma ve işe alma yetkisi olup olmadığı, görev tanımında bu yetkisinin olup olmadığı, bu yetkiyi fiilen kullanıp kullanmadığı hususlarında insan kaynakları uzmanı bir bilirkişiden rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Mahkemece bu yön gözetilmeden eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanabileceği anlaşıldığı taktirde, davalı işverenin davacının iş sözleşmesini 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca fesih bildiriminde bahsi geçen işletmesel karar doğrultusunda geçerli sebeple feshedip etmediği hususu değerlendirilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işverence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. İşletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar işyeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu sebepler işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli sebeplere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel koşullarına uyduğunu içerik yönünden fesih sebeplerinin geçerli veya haklı sebebe dayandığını ispatlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli sebebini oluşturduğunu ispatlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli sebep teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kurallarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesinin yeniden yapılanma ve organizasyon uygulaması gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; işverenin aldığı işletmesel kararın yerindelik denetimi yapılamamakla beraber söz konusu karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında yargısal denetim mümkündür.

O halde öncelikle işletmeye ait fesihten önceki ve sonraki altışar aylık dönem bordroları dosyaya getirtilmeli, aralarında insan kaynakları ile işletme alanlarında uzman olan bilirkişilere gerekirse davalı işyerinde yerinde inceleme yapma yetkisi verilerek konuyla ilgili bütün kayıt ile belgeler incelenmeli ve işletmesel karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında denetime elverişli açık ve ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bu yapılırken de özellikle işletmesel kararın davacının iş gücüne ihtiyacı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, davacının mevcut veya makul süreli bir eğitimle kazanabileceği özellikleri itibariyle istihdam edilebileceği açık başka pozisyon ya da pozisyonların bulunup bulunmadığı, işe alınan ve çıkan personelin görev tanımları ve davacının görevi tanımı nazara alınarak davacının değerlendirilebileceği bu pozisyonlarda alım yapılıp yapılmadığı, bu konuda işverence işçiye teklif yapılıp yapılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10048, Karar No: 2014/13095, Tarih: 01.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/10048 E.  ,  2014/13095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

İHBAR EDEN : ... 1.Aile Mahkemesi

KISITLI ADAYI : ...

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... ... 21. Sulh Hukuk Mahkemesi ile ... 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

... ... 21. Sulh Hukuk Mahkemesince nüfus kayıtlarına göre kısıtlı adayının “...... adresinde kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ise; kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “S.../...” adresi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından,... ... 21. Sulh Hukuk Mahkemesince çıkartılan mernis kaydına göre kısıtlı adayının adresinin “... ...Mahallesi 2341.Sk.No:40 İç Kapı No:3 ......" olduğunun bildirildiği, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin çıkardığı Mernis kaydına göre ise ... Mah. ... Sok. No.../...” adresinde ikamet ettiği,kolluk tarafından 18.07.2013 tarihi itibariyle 1 yıldır ...'da babasının yanında ikamet ettiğinin bildirildiği, yine kolluk tarafından yapılan 18.02.2014 tarihli adres araştırmasına göre ise...ta ağabeyinin yanında ikamet ettiğinin bildirildiği görülmüştür. Kolluk araştırmasında belirtilen adresler geçici nitelikte olduğundan ikamet olarak kabul edilemez.Buna göre kısıtlı adayına ait güncel mernis kaydına göre adresinin “...Mah. ...Sok. No:.../...” olduğunun anlaşıl- masına göre, uyuşmazlığın, ... ... 21.Sulh Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ... ... 21. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 01.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/339, Karar No: 2022/8441, Tarih: 16.05.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/339 E.  ,  2022/8441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Suç tarihlerinin; sahte fatura düzenleme suçunda, düzenlenen son fatura tarihlerine göre en aleyhe kabulle 2009 takvim yılı için 31.12.2009, 2010 takvim yılı için 31.03.2010, sahte fatura kullanma suçunda ise, faturaların KDV indiriminde kullanılması nedeniyle, 2009 takvim yılı için 25.01.2010, 2010 takvim yılı için 25.03.2010 olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanıklara yüklenen “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” ile sanık ...’ye yüklenen “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanıklar ... ile ... ve sanık ... müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 16.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9511, Karar No: 2018/7187, Tarih: 03.12.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/9511 E.  ,  2018/7187 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mahkumiyet, temyiz isteminin reddi

İlk derece mahkemesince temyiz isteminin reddine dair verilen Ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz isteminin reddine dair verilen Ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Ek kararın ONANMASINA, 03.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18267, Karar No: 2016/18355, Tarih: 20.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/18267 E.  ,  2016/18355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8. maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 1. fıkrasında; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2. fıkrasında ise; "Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." denmiştir.

6100 sayılı Kanun'un hükmü düzenleyen 294. maddesinde de,

"Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.

Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur.

Zorunlu sebeplerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.

Hükmün tefhimini, duruşmada bulunanlar ayakta dinler.

Hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır." denmiştir.

Yukarıda yazılı kanun hükümleri kapsamında, mahkemece duruşmada tefhim edilen hüküm gerekçe taşımayıp sadece hüküm sonucunu (kısa kararı) içeriyorsa gerekçeli kararın her halükarda davanın taraflarına (taraflar kendilerini vekille temsil ettiriyorlar ise vekillerine) tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bir başka anlatımla, sadece hüküm sonucunun (kısa kararın) tefhim edildiği durumlarda, taraflar (ya da vekilleri) duruşmada hazır olsalar dahi gerekçeli kararın taraflara veya vekillerine tebliğ edilmesi gerekir.

Somut olay açısından yapılan tespit ve değerlendirmede, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Bu sebeple;

1-Davacı vekiline gerekçeli karar tebliğ edilmişse tebliğe ilişkin evrakın dosyaya eklenmesi,

2-Tebliğ edilmemişse gerekçeli kararın davacı vekiline tebliği ile buna ilişkin evrakın dosya içine alınması ve temyiz süresinin beklenmesi,

3-Davacı tarafın hükmü temyiz etmesi halinde, temyiz dilekçesinin hukuki dinlenilme hakkının sağlanması açısından karşı tarafa tebliğ edilmesi ve bu şekilde temyiz ve tebliğe ilişkin usuli işlemler tamamlanarak gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6044, Karar No: 2023/5982, Tarih: 18.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6044 E.  ,  2023/5982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

(Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla)

HÜKÜM : Asıl dava ret-karşı dava kısmen kabul

Taraflar arasındaki tescilli tasarıma tecavüzün durdurulması, haksız rekabetin önlenmesi, tazminat davası, tasarımın hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl dava hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin camlar üzerinde kullanılmak üzere ''ASMA, PETEK, DÖVME, PIRILTI, NOKTA, PAPATYA, SAMANYOLU, YAĞMUR DAMLASI, VİTRAY, ÇİZGİ, VOLKAN, PİRAMİT'' figürlerini endüstriyel tasarım olarak tescil ettirdiğini, davalının davacıya ait tescilli tasarımları taklit ettiğini, tecavüz ettiğini ve haksız rekabet içinde olduğunu belirterek tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesini, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tescilli tasarımların yeni olmadığını belirterek en başta ''ASMA, ÇİZGİ, NOKTA, PUNTO, VOLKAN, YAĞMUR DAMLASI, SAMANYOLU, VİTRAY, PAPATYA'' adlı tasarımların ve diğer tasarımların hükümsüzlüğüne, maddi ve manevi tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 31.10.2017 tarih, 2005/608 E., 2007/609 K. sayılı kararı ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT nezdinde 2002/00238 ve 2002/02139 sayılı çoklu tasarım modellerinin ''Yağmur Damlası'' dışındaki tasarımların hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, karşı davanın maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 31.10.2017 tarih, 2005/608 E., 2007/609 K. sayılı kararı ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT nezdinde 2002/00238 ve 2002/02139 sayılı çoklu tasarım modellerinin ''Yağmur Damlası'' dışındaki tasarımların hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, karşı davanın maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 04.02.2010 tarih, 2008/5094 E., 2010/1235 K. sayılı kararıyla, ''ASMA, ÇİZGİ, PİRAMİT'' modellerinin yeni olarak kabul edilemeyeceği, yine Yorgancılar Dekoratif Cam. San. Tic. A.Ş.'nin 11.11.2000 tarihli faturası içeriğine göre NOKTA (PUNTO), VOLKAN, PIRILTI tasarımlarının yenilik vasfı taşımadığı anlaşılmakta ise de, diğer tasarımların yenilik vasfını etkileyen bir kanıta dosyada rastlanmadığı, davacı/karşı davalı tarafından ileri sürülen nokta modeli ile punto modeli arasında hiçbir ilişki bulunmadığına volkan modeli ile 11.11.2000 tarihli faturadaki VOLKAN deseninin farklı olduğuna ve söz konusu faturada PIRILTI deseninin yer almadığına ilişkin itirazlarının karşılanmadığı, hukukçu, söz konusu tasarımla ilgili bir uzmanının bulunduğu heyetten yeni bir bilirkişi gerekçesi ile ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur.

Davalı/karşı davacının karar düzeltme talebi ile ilgili, ''PUNTO'' olarak adlandırılan tasarımın tescilli olmaması nedeniyle, Dairemiz bozma kararının yukarıda belirtilen ve ''NOKTA'' olarak adlandırılan desen tasarımına ilişkin olmasına, yine dairemiz kararındaki ''NOKTA, VOLKAN, PIRILTI'' adlı tasarımlara yönelik değerlendirmenin de ibraz olunan 11.10.2010 tarihli faturaya konu ürünlerin davacı tasarımlarıyla örtüşmesi halinde hükümsüz kılınabilecekleri şeklinde anlaşılması şeklinde karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 06.10.2011 tarih, 2011/128 E., 2011/494 K. sayılı kararıyla davacı/karşı davalıya verilen kesin süre içerisinde giderleri karşılamadığından bilirkişi delililinden vazgeçmiş sayıldığı gerekçesi ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT nezdinde 2002/00238 ve 2002/02139 sayılı çoklu tasarım modellerinin ''Yağmur Damlası'' dışındaki tasarımların hükümsüz sayılmasına ve sicilden terkinine, karşı davanın maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, verilmiştir.

D. (İkinci) Bozma Kararı

Dairemizin 25.12.2013 tarih, 2013/7819 E., 2013/23504 K. sayılı kararıyla, hükümsüzlüğün oluştuğuna dair ispat külfetinin karşı davacının davacısında olduğundan bilirkişi ücreti yatırması için asıl davanın davalısına süre verilerek bilirkişi ücreti yatırması gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar