muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/15108, Karar No: 2014/3971, Tarih: 03.03.2014

Davalılar vekili, iddia ve talep edilen zararı doğuran olayın tümüyle davacı terminal işleticisinin kusuru ile meydana geldiğini, zira geminin rıhtımda bağlı olduğu sürece yükleme boşaltma işlemleri ile geminin emniyetinden sorumlu olduğunu, yaklaştığı anlaşılan kötü hava koşullarına rağmen geminin sahil ile bağlantısını kesmekte kararsız ve eylemsiz kaldığından devam eden kötü hava koşullarının olaya sebep olduğunu, olayın müvekkile ait gemide bulunan gemi adamlarının kusuru ile meydana gelmediğini, davacının iddia ettiği ibraz edilen faturaların karşılığı olan işlerin gerçekten yapılıp yapılmadığı ve iddia edilen zarar ile ilgili olup olmadığı ile zarar miktarlarının fahiş olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, geminin terminale emniyet ile yanaştırılarak tahliye edilmesi ile ilgili asıl sorumluluğun terminale ait olduğu, gemi terminale gelmeden davacı terminalin geminin nereden tahliye yapacağını, sancak ve iskele tarafından şamandıraya verilecek halatların konumunu, özelliklerini biliyor olması ve geminin şamandıraya emniyetli şekilde yanaştırması gerektiği, gemi yanaştıktan sonra palamar halatlarının tahliye hortumuna zarar verme ve hasara yol açma riskinin tamamen terminale ait olduğu, geminin emniyetle tahliye pozisyonuna getirilmesinden terminalin sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafça davalı gemi kaptanının kendisine verilen talimatı zamanında ve gerektiği şekilde yerine getirmediğini, gemi adamlarının hasara sebep olacak kusurlu fiilini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17407, Karar No: 2018/6590, Tarih: 12.07.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/17407 E.  ,  2018/6590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : 1-Sanık ...'ın 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte belge düzenlemek suçundan ; mahkumiyet, aynı suçtan 2007 ve 2008 takvim yıllarına ilişkin olarak beraatine,

2-Sanık ...'ın 2005 takvim yılında sahte belge düzenlemek suçundan beraatine.

Sanık ... ... hakkında 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan, sanık ... hakkında 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin; sanık...hakkında ise 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik .... ... müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanık ...’a yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" ve ... ...’a yüklenilen 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarının V.U.K.'nun 359/b-1 maddesindeki cezasının üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının 31.12.2005 ve 17.02.2006 olan suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği; sanık ... ...’a yüklenilen 2007 ve 2008 yıllarında sahte fatura düzenlemek suçu

bakımından ise suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e maddesinde öngörülen 8 yıllık asli dava zamanaşımının, kesici en son işlem olan sanığın sorgusunun yapıldığı 04/02/2010 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık...müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE, 12.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18759, Karar No: 2010/2047, Tarih: 15.02.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18759 E.  ,  2010/2047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, 15.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15057, Karar No: 2013/10410, Tarih: 04.06.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/15057 E.  ,  2013/10410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme, Nitelikli hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almak, hırsızlık suçunun temel şeklidir. Taşınır malın alınmasının suç oluşturabilmesi için, zilyedinin rızasının bulunmaması gerekir.

Suça sürüklenen çocukların, gündüz sıralarında birlikte ...'nun bahçesinde bulunan okul kantininin küçük pencere demirini eğerek ve camı kırarak içeri girdikleri kantinden para çaldıkları iddia olunan olayda;

1-Suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet kararlarının temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; suça sürüklenen çocuklar müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

2-Sanıklar hakkında kamu malına zarar verme suçundan verilen mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme suçunun okul bahçesinde bulunan kantin binasına zarar verilerek işlendiğinin anlaşılması karşısında, 5237 sayılı TCK.nun 152/1-a maddesi yerine aynı Yasanın 151/1 maddesi ile uygulama yapılması gerektiği düşüncesiyle bozma isteyen tebliğnameye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak,

Suç tarihinde 18 yaşından küçük olan ve sabıkasız bulunan suça sürüklenen çocuklar hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının TKC'nun 50/3.maddesi uyarınca aynı maddenin 1.fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 Sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3844, Karar No: 2019/14245, Tarih: 18.09.2019

**5. Hukuk Dairesi         2019/3844 E.  ,  2019/14245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.Mahkemece uyulan bozma ilamı uyarınca inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.Tarım arazisi niteliğindeki ... Köyü, 891 parsel sayılı taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tesbit edilmesinde; üzerinde bulunan ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Bozma kararı sonrası oluşan fark bedelin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 7139 sayılı yasa ile değişik 10. maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihine kadar 3'er aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Depo edilen fark bedel, davalıya karar tarihi itibariyle ödenemeyeceğinden, aynı Yasanın 10/9. fıkrası uyarınca işletilecek yasal faizin bitiş tarihinin kararın kesinleşme tarihi olması gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesi,Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının; 3-c bendinde yer alan (03.10.2012 tarihinden itibaren) ibaresinden sonra gelen kısmın hükümden çıkartılmasına, yerine (kararın kesinleşmesine kadar yasal faiz işletilmesine,bozma sonrası artan 46.019,46-TL kamulaştırma bedelinin 7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince karar kesinleşinceye kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına,) ibaresinin yazılmasına,Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16406, Karar No: 2013/17790, Tarih: 11.12.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/16406 E.  ,  2013/17790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

-KARAR-

Davacılar, çekişmeli taşınmazı kadastro öncesi davalı kardeşi ile birlikte satın aldıklarını ileri sürerek açıkca kadastro öncesi nedene dayanmış ve tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davanın açıklanan bu nitelendirilmesine göre, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının inceleme görevi Yüksek 16.Hukuk Dairesine aittir.

Ne var ki, anılan Dairece daha önce görevsizlik kararı verilmiş olduğundan Daireler arasında temyiz incelemesi yönünden ortaya çıkan uyuşmazlığın Hukuk Başkanlar Kurulunca giderilmesi için dosyanın Yüksek Birinci Başkanlığa sunulmasına,11.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20120, Karar No: 2016/303, Tarih: 13.01.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/20120 E.  ,  2016/303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5237 sayılı TCK'nın 165/1.maddesi uyarınca hükmolunan hürriyeti bağlayıcı cezada, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu için 5237 sayılı TCK'nın 165/1. maddesininde "altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası" yaptırımlarının birlikte öngörüldüğü, kanunda hapisle birlikte öngörülen adli para cezasının gün sayısının alt sınırının gösterilmediği hallerde aynı Kanun'un 52/1. maddesi gereğince alt sınırın beş gün olduğu; somut olayda hapis cezası kanun maddesinde gösterilen alt sınırdan belirlendiği halde, aynı gerekçeyle adli para cezasının, gün sayısının 5 gün yerine, 150 gün olarak belirlenmesi suretiyle TCK'nın 165/1 ve 52/1. maddelerine aykırı davranılması sonucu, fazla adli para cezasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanunun 322.maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan;

5237 sayılı TCK'nın 165.maddesi gereğince adli para cezasının 5 gün olarak tayinine ve aynı Kanunun 52/2.maddesi gereğince bir gün karşılığı 20,00 TL den 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve sonuç olarak sanığın 6 ay hapis ve 100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/840, Karar No: 2021/985, Tarih: 11.02.2021

**1. Ceza Dairesi         2021/840 E.  ,  2021/985 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, silahla tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğun tüm aşamalarda olay esnasında elinde bıçak olmadığını beyan etmesi, mağdurun da suça sürüklenen çocukta bıçak görmediğini arkadaşlarının bunu söylediğini belirtmesi, hükme esas alınan ve soruşturma aşamasında beyanı alınan tanık ... yargılama aşamasında dinlenmeden, suça sürüklenen çocuğun elinde bıçak olup olmadığı ve mağdura yönelen bir tehdit sözü duyup duymadığının sorulmaması, mağdurun da suça sürüklenen çocuğun kendisine yönelik tehdit niteliğinde bir sözden tüm aşamalardaki beyanında bahsetmemesi karşısında, mağdura ulaşan bir tehdit fiilinden bahsedilemeyeceği, tanığın duruşmaya davetle olayda bıçak görüp görmediği, varsa kimde olduğunun tesbitinden sonra şartları varsa eylemin TCK'nin 44. maddesi nazara alınarak kasten yaralamaya teşebbüs suçu kapsamında değerlendirilmesi, bu manada da eylemin CMK'nin 231.maddesinde düzenlenen uzlaşma kapsamında kaldığı dikkate alınmadan eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş,suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu nedenle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.02.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48649, Karar No: 2012/9655, Tarih: 22.03.2012

**9. Hukuk Dairesi         2009/48649 E.  ,  2012/9655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, ücret farkı, hafta tatil ücreti, fazla çalışma ücreti, yemek bedeli, giyim ve eşya, dini ve milli bayram ücreti, ikramiye ve bayram harçlığı, tasarrufu teşvik fonu ve nema ile vardiya alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesini emeklilik nedeniyle feshettiğini ileri sürerek, fazla çalışma, yemek ücreti, öğrenim yardımı, giyim yardımı, genel tatil, ikramiye, vardiya Primi, tasarrufu teşvik kesintisi, hafta tatili, TİS farkından kaynaklanan ücret alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı, 1984-15.2.2006 tarihleri arasında davalı ... de çalıştığını, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan haklarının tam olarak ödenmediğini belirterek fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil, giyim yardımı, eğitim yardımı, yiyecek yardımı, tasarrufu teşvik fonu alacağı, vardiya primi, ikramiye ve bayram harçlığı ile TİS farkından kaynaklanan ücret alacağı talebinde bulunmuştur.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır. Bordroda fazla çalışma bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi fazla çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür

yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür

yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İşyerinde en üst düzey konumda çalışan işçinin görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanılması olanaklı değildir. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir yönetici ya da şirket ortağı bulunması durumunda, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma talep hakkı doğar.

İş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemiz, 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğunu kabul etmektedir.

Günlük çalışma süresinin 11 saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağını ve zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (m.69/3). Bu hal de günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık 45 saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7.5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararı bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 23.6.2009 gün 2007/ 40862 E, 2009/ 17766 K).

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (m.69/3). Bu hal de günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık 45 saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7.5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararı bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 23.6.2009 gün 2007/ 40862 E, 2009/ 17766 K).

Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, İş Kanununun 41. maddesinde yazılı olan fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Yasadaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir. Dairemizin kökleşmiş uygulaması bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 18.11.2008 gün 2007/32717 E, 2008/31210 K.).

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanununun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda davacı 24 saat çalışma, 24 saat istirahat şeklinde çalışmıştır. Bu durumda davacı 1 hafta 4 gün 1 hafta ise 3 gün çalışmıştır. Davacının sadece 4 gün çalıştığı hafta yönünden fazla çalışma alacağı söz konusu olmasına rağmen tüm çalıştığı süre için fazla çalışma alacağına hükmedilmesi hatalıdır.

3- Tasarruf teşvik ve nema alacaklarından sorumluluk konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre anılan ödemelerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

3417 sayılı yasa 24.4.2003 tarih ve 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmış ve sözü edilen yasanın 7. maddesinde, “3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır” şeklinde kurala yer verilmiştir. 4853 sayılı yasanın 8. maddesinde ise, tasarruf teşvik kesintileri ile katkı paylarını süresinde işverence yatırılmaması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından primlerin tahsiline ilişkin hükümler çerçevesinde tahsil edileceği açıklamıştır.