muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/767, Karar No: 2023/5821, Tarih: 30.11.2023

II. CEVAP

Davalı erkek vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın müşterek konuttan ayrılırken ziynetlerini de yanında götürdüğünü, açılan davanın kötü niyetli olduğunu, sebepsiz zenginleşme çabası içinde olduğunu, davacının evi olağanüstü şartlarda terk etmediğini, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dinlenen davacı tanıklarından tanık ...'nin "...bu ziynet eşyaları dört ya da beş yıl önce davalı tarafından ev alınacağı söylenerek alındı, evi alındı olarak biliyoruz fakat hiç görmedik, kızım o zaman ziynet eşyaları iade edilmesi koşuluyla vermişti, fakat daha sonra iade edilmedi, davalı kızıma "gerekirse evi satar altınları öderim" dedi fakat ödemedi." tanık..., "....Ancak taraflar İstanbul'da ev alacaklardı. Taraflar beni aradı. Eniştem ablam aracılığıyla benden borç istedi. Telefonda bana " 20 tane bilezik sattıkların, 2 tane çeyrekli bileklik bozdurduklarını, bir miktar paraya ihtiyaç duyduklarını bu nedenle benden 17.000TL göndermemi " istediler. Ancak ben 7.000,00 TL gönderebildim. Kalan 10.000,00 TL'yi annem gönderdi" şeklindeki beyanlarından ziynetlerin ev almak için davalı tarafından bozdurulduğu ve iade edilmediği, bu haliyle; fotoğraflardan tespit olunan ve 14.12.2021 tarihli rapor ile tespit edilen ziynet eşyalarının aynen iadesine, aynen iadesi mümkün olmadığı takdirde tespit olunan bedel üzerinden tahsiline, davacı 15.01.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 238.973,00 TL olarak ıslah etmiş ise de dava dilekçesinde talep ettiği ziynetlerin toplam tutarının 232.134,00 TL olarak tespit edildiği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; ortalama 20 adet 22 ayar burgu bilezik, 22 çeyrekten oluşan 22 Ayar burgu bileklik, 1 adet çeyrek çerçeveli bileklik, 1 adet set (küpe, bileklik, kolye), 3 adet künye, 2 adet yarım altın, 4 adet 14 ayar yüzüğün davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine; aynen iadenin mümkün olmaması halinde ortalama 20 adet 22 ayar burgu bilezik için 173.800,00TL, 22 çeyrekten oluşan 22 Ayar burgu bileklik için 23.897,50 TL, 1 adet çeyrek çerçeveli bileklik için 3.330,00 TL, 1 adet set (küpe, bileklik, kolye) için 15.207,50 TL, 3 adet künye için 8.325,00 TL, 2 adet yarım altın için 3.134,50 TL, 4 adet 14 ayar yüzük için 4.440,00 TL olmak üzere toplam 232.134,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, belirlenen tutarın 1.000,00 TL'sine dava tarihinden, 231.134,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının ortak konutu kendisi terk ettiğini, davacının evi son terk ettiği tarih itibariyle dava konusu ziynet eşyasının götürülmesine engel olunduğunu ve zorla elinden alındığını, daha önce de götürme fırsatı elde edemediğini dinlettiği tanıkların beyanı ile ispat edemediği, bu sebeple davasının ispat edilemediği, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin usul veya kanuna aykırı olduğunu, dosyaya sunulan resim ve videolarda ziynetlerin niteliğinin tam ve net olarak belirli olmaması nedeniyle raporda belirtilen miktar maddî gerçeğe uygun olmadığını, dava dilekçesi ile talep edilen ziynetlerin, tanıkların anlatımların da bahsedilen ziynetler ve dosyaya sunulan düğün ve nişan videolarında ki ziynetler arasında farklılıklar olduğundan bilirkişinin bu şekil de fahiş bir miktardan hesaplama yapmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçeleri ile kabul edilen dava yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre İlk Derece Mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin dava dosyası içinde bulunduğu, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf taleplerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesini tekrarla kabul edilen dava yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, açılan davanın ispatlanıp ispatlanmadığı ve kabulünün gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun’un 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi, 2 nci maddesi, 6 ncı maddesi, 220 nci maddesi, 222 nci maddesi, 226 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun’un 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi, 2 nci maddesi, 6 ncı maddesi, 220 nci maddesi, 222 nci maddesi, 226 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8221, Karar No: 2012/13001, Tarih: 21.05.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/8221 E.  ,  2012/13001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı ... vekili avukat ... geldi, davacı adına gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile aynı taşınmazın 1/2 oranında hissedarı olduklarını, aralarındaki sözleşme gereğince davalının bu yere inşaat yapmayı taahhüt ettiğini, ancak inşaat aşamasında davalının maddi sıkıntı içerisine girdiğini, kendisine borç olarak 115.470 euro verdiğini ayrıca aldığı inşaat malzemesi için satıcı firmaya banka havalesiyle 5.5.2005 tarihinde 26.000 TL, 18.5.2009 tarihinde de 38.254 TL ödemede bulunduğunu, bundan başka ... isimli şahsa da davalının borcu için 19.000 TL ödediğini ileri sürerek toplam 333.362 TL'nın 23.8.2007 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, anılan inşaatı davacı ile birlikte adi ortak olarak yaptıklarını, davacının ortak inşaata toplam katkısının 115.470 euro olduğunu, kendisinin daha fazla harcama yaptığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, bu davasında davalıya borç para verdiğini ve üçüncü kişilere olan davalıya ait bir kısım borçları ödediğini ileri sürerek karz ilişkisine dayanmış; davalı ise davacı ile aralarında adi ortaklık bulunduğunu savunarak gerekçeli inkarda bulunmuştur. Bu durumda davacı karz ilişkisinin varlığını HUMK 288 maddesi hükmünce yazılı delillerle ispat etmek durumundadır. Davacının delil olarak dayandığı ve davalı tarafından düzenlenen belgelerin hiç birisinde karz ilişkisinin varlığını doğrular herhangi bir açıklama bulunmadığI gibi aksine yapılan ödemelerin ortak inşaat nedeniyle yapıldığı anlaşılmaktadır. Toplanan delillerden davacının karz ilişkisinin varlığını ispat edemediği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekir. Ne varki davacı dava dilekçesinde "yasal her tür delil" demek suretiyle yemin deliline de dayanmış bulunduğundan davacıya yemin hakkı hatırlatılmalı, hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu yönlerin gözetilmemiş olması, usül ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, 900,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 21.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2020, Karar No: 2025/3696, Tarih: 22.04.2025

**9. Hukuk Dairesi         2025/2020 E.  ,  2025/3696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/806 E., 2024/2668 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 13. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/500 E., 2024/77 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çalıştığı işyerinde Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik'te (Yönetmelik) belirtilen değerlerin üzerinde gürültü ölçüldüğünü ve 8,5 saat çalışan davacının buna göre günde 7,5 saat çalıştırılmayı ve buna bağlı haklarının ödenmesini beklerken, yeni bir ölçüm yapılacağı söylenerek uygulamaya devam edildiğini, toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine rağmen kısa çalışma primi ödenmediğini, ayrıca günlük 8,5 saat çalıştırıldığı ve ara dinlenmesi hariç günde 0,5 saat fazla çalışma yaptığı hâlde ücretinin ödenmediğini ileri sürerek günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiğinin tespiti ile kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işyerinde Yönetmelik hükümleri dışındaki işler için haftanın beş günü, günde 8,5 saat olmak üzere 42,5 saat çalışma yapıldığını ve 45 saat üzerinden ücretinin ödendiğini, ölçümlerin usulüne uygun bir şekilde yapıldığını, davacının 7,5 saat çalıştırılmasının maddi koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan keşif neticesinde davacının Yönetmelik kapsamında günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği tespit edildiğinden toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre %14 kısa çalışma priminden yararlandırılması gerektiği, puantaj kayıtlarının incelenmesinde ise davacı işçinin çalışmasının haftalık 45 saati aşmasa da günlük 7,5 saat sınırını aşan sürenin Yönetmelik ve toplu iş sözleşmesi gereği fazla çalışma niteliğinde olduğu, yarım saat ara dinlenmesi ile 8,5 saat çalışılan günler için davacı yönünden 8 saat 7,5 saat = 0,5 saat fazla çalışma hesabı yapılması gerektiği, fazla çalışmalar için prim ödenemeyeceğinden %14 kısa çalışma priminin 7,5 saat ve daha az çalışılan süreler için hesaplandığı ve %15 oranında verimliliği teşvik primi ödendiğinden mükerrer olmaması için yapılan hesaplamadan tenzil edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince mahallinde yapılan keşif ve sonrasında verilen heyet raporundan dava konusu edilen işin günde azami 7,5 saat çalışılması gereken işler kapsamında olduğunun anlaşıldığı, bu bağlamda İlk Derece Mahkemesi kabulünün yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. İşyerlerinin 7,5 saatlik çalışma kapsamına alınmasının, bağımsız denetim kurumlarının periyodik ölçümleriyle belirlendiğini, bilirkişi heyetinin keşif tarihindeki ölçümleriyle geçmişteki ölçümlerin hatalı olduğu değil keşif tarihinde önceki koşulların değişmiş olduğunun ispatının mümkün olduğunu,

2. İlgili ölçümler belirli periyodlarla tekrarlanarak anlık sapmalara göre değil ortalama değerler belirlenmek suretiyle maddi hakikate göre sonuçlandırılması gerektiğini,

3. Bilirkişi raporunda, önceki ölçümlerle teknik ve bilimsel bakımdan eşdeğer düzeyde tekrarlanarak sağlaması yapılmış veriler bulunmadığını,

4. Cevap dilekçesi ve istinaf başvuruna dilekçesinde ileri sürülen itirazları değerlendirilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücretine ve kısa çalışma prim alacağına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

3. Bilirkişi raporunda, önceki ölçümlerle teknik ve bilimsel bakımdan eşdeğer düzeyde tekrarlanarak sağlaması yapılmış veriler bulunmadığını,

4. Cevap dilekçesi ve istinaf başvuruna dilekçesinde ileri sürülen itirazları değerlendirilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücretine ve kısa çalışma prim alacağına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince mahallinde yapılan keşif üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda davacının çalışması sürecinde elektronikçi olarak lehimleme işleri yaptığının tespit edildiği, lehimin metal parçaların tutturulması işlemlerinde kullanılan kalay ve kurşun alaşımlarının genel adı olduğu, lehimlemenin ise iki veya daha fazla metalin birleştirilmesi işlemi olduğu, lehimleme işlemi yapılırken, lehim çubuğu yüksek sıcaklıkta eritilerek birleştirme veya kaynak yapıldığı, iletken bir alaşım olan lehimin gözler, burun veya solunum yollarında, ciltte tahrişe veya yanmaya sebep olabileceği, kurşunun 350 derecede dumanlara eklenerek buharlaşmaya başlaması nedeni ile buharı solumanın zararlı olup zehirleyici ve kanserojen sonuçların ortaya çıkabileceği, yapılan değerlendirmelere göre davacının 67-C fabrika müdürlüğünde, elektronikçi olarak yaptığı işlerinin, aynı zamanda Yönetmelik'in 4. maddesinde bahsi geçen hususlardan olması sebebiyle, davacının yaptığı işinin anılan Yönetmelik kapsamında yer aldığının düşünüldüğü, ayrıca, tehlikeli olabilecek sınırda kurşun-kalay ve diğer kimyasal ve metallere maruz kalıp kalmadığının tespiti ile ilgili olarak yapılan keşif sonucunda işyerinde yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde, tamir gerektiren elektronik kartlar, sarılan motor bobinlerin sayısı ve yanan motorların büyüklüğü dikkate alındığında maruz kalınan kurşun kalay ve diğer kimyasal metallerin tehlike sınırının altında olduğu kanaatine varıldığı yönünde değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Bilirkişi heyet raporunda davacının elektronikçi olarak lehim işi yaptığı belirtilmekle yetinilmiş olup davacının yaptığı fiilî işe ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle davacının aktif olarak süreklilik arz edecek şekilde kalay ve kurşuna maruz kalıp kalmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece makine mühendisi, elektrik mühendisi, iç hastalıkları uzmanı ve iş güvenliği uzmanından oluşacak bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapılmak suretiyle, davacının çalışmakta olduğu 67-C fabrika müdürlüğünde elektronikçi sıfatını haiz işçilerin bizzat yaptıkları fiilî işler belirlenerek (örneğin montaj ve bakım onarım işlemi mi, kart onarım atölyesinde aktif olarak sürekli çalışma mı, sevk ve idare mi), davacının fiilen yaptığı işin lehim işlemi yoğunluğunda gerçekleşen işlerden olup olmadığı, maruziyet oranı ile süreklilik arz edip etmediği hususlarının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi, sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre karar verilmesi gerekir. Bu husus gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5872, Karar No: 2022/14495, Tarih: 20.10.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/5872 E.  ,  2022/14495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1632 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM :Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında asta müessir fiil suçundan dolayı mahkumiyet kararı verilmesi, tebliğnamede CMK'nun 251. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle hükmün bozulması yönünde görüş bildirilmesi karşısında, öncelikle temyize konu suç bakımından 5271 sayılı CMK'nun 251. maddesinde düzenlenen basit yargılama usulünün uygulanıp uygulanamayacağı yönünden inceleme yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129'uncu maddesinin 5. fıkrasında "Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır" hükmüne yer verilmiştir.

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; Bu Kanunun amacının, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanabilmeleri için izin vermeye yetkili mercileri belirtmek ve izlenecek usulü düzenlemek olduğu belirtildikten sonra "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu Kanun, Devletin ve diğer kamu tüzel kişiliklerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında uygulanır.

Görevleri ve sıfatları sebebiyle özel soruşturma ve kovuşturma usullerine tabi olanlara ilişkin hükümleri ile suçun niteliği yönünden kanunlarda gösterilen soruşturma ve kovuşturma usullerine ilişkin hükümler saklıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

Görevleri ve sıfatları sebebiyle özel soruşturma ve kovuşturma usullerine tabi olanlara ilişkin hükümleri ile suçun niteliği yönünden kanunlarda gösterilen soruşturma ve kovuşturma usullerine ilişkin hükümler saklıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

Bu anayasal ve yasal düzenlemelere bakıldığında; kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usullerinin öngörüldüğü, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanmalarına ilişkin düzenlemelerin de 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’da yer aldığı anlaşılmaktadır. Görevi ile ilgili bir suç işlediği iddia edilen memur veya diğer kamu görevlisi hakkında Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma yapılabilmesi için 4483 sayılı Kanunda belirtilen yetkili makamın izin vermesi gerekmektedir. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlara soruşturma izni verilip verilmemesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen genel kanun 4483 sayılı Kanun olmakla birlikte, bu Kanun’un 2’nci maddesinin 2’nci fıkrasında bazı kamu görevlileri soruşturma iznine ilişkin hükümlerden istisna tutulmuştur.

Suç tarihinde yürürlükte bulunan mülga 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu'nun "Genel görev" başlıklı 9. maddesinde "Askeri mahkemeler kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine (...) yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler." hükmüne;

Aynı Kanunun 8. maddesinde "Nezdinde askeri mahkeme kurulan kıta komutanı veya askeri kurum amiri bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde refakatlerindeki askeri savcıya soruşturma açtırır ve yapılmakta olan soruşturma hakkında askeri savcıdan her zaman bilgi isteyebilirler." hükmüne,