muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/30797, Karar No: 2010/180, Tarih: 18.01.2010

Mahkemece, idari bir tasarruf vize uygulamasının iş sözleşmesinin kurulması ya da feshedilmesi ile ilgilendirilmesinin olanağının bulunmadığı, davalı tarafından yapılan işlerin yılın her mevsimi ve ayında yapılması gereken asli ve sürekli işlerden olduğu, bu işlerin geçici/mevsimlik iş olarak nitelendirilmesi ve davacının geçici/mevsimlik işçi olarak kabul edilmesinin doğru olmadığı, İş Kanununda iş sözleşmesinin işverence tek taraflı olarak askıya alınabileceğini öngören bir düzenleme bulunmadığı, Yüksek Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları doğrultusunda işverence tek taraflı olarak iş sözleşmesinin askıya alınması halinde bu uygulamanın işçi tarafından kabul edilmediği taktirde iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiğinin kabul edildiği, davalı işverenin daha önce de vizeye tabi işçilerin iş sözleşmelerini askıya aldığı ve daha sonra yeniden işe başlattığı, bununla birlikte işverence gerçekleştirilen ve dava konusu olan işlemde askı süresinin bildirilmediği, davacı işçinin işverenin bu işlemi üzerine 30/12/2005 tarihine kadar işe başlatılmasını beklediği ve nihayet bu davayı açarak çeşitli alacak/tazminat taleplerinde bulunduğu, davacının tazminat isteklerini de kapsayan bu davayı açmasının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi niteliğinde bulunduğu, bu durumda kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıldığının kabulü gerektiği, ayrıca 6 ayı aşkın kıdemi olan davacı işçinin çalıştığı işyerinde 2005 yılında 7 işçi çalıştırılmasından dolayı iş güvencesi kapsamında olmadığı, davalı tanıklarının Belediye Başkanının tavsiyesiyle sendika değiştirdiklerini belirtmeleri ve davacı ile birlikte “iş akitleri askıya alınan” diğer dava açan işçilerin üyesi oldukları sendikadan dolayı iş akitlerinin askıya alındığı, TİS’nin 15. maddesine göre sendikaya üye olmak gibi sebeplerle işten çıkarma halinde tazminat ödeneceğinin kararlaştırılmış olması sebebiyle TİS’den kaynaklanan kötüniyet tazminatına da hak kazanıldığı sonucuna varıldığı, kullanılmayan yıllık izinleri bulunduğu gerekçesi ile kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağının kabulüne, diğer alacakların reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nda mevsimlik ve kampanya ile çağrı usulü çalışma uygulanan işler dışında, askı haline yer verilmiş değildir. Bu nedenle genel olarak, iş sözleşmesinin işveren tarafından tek taraflı olarak as¬kıya alınmasını, işin niteliğinden veya yasadan kaynaklanmıyorsa, fesih anlamında de¬ğerlendirmektedir. Ancak doktrin ve yargı kararlarında özellikle kurumların vize uygulaması sonucu işçi ve işverenin iradelerinin birleştiği yerde iş sözleşmesinin askıya alınması kabul görmektedir. Bazı kamu kurumlarında özellikle Belediyelerde vize uygulaması ile belirli bir kadroya bağlı olmaksızın yapılan işlere geçici iş ve bu işlerde çalışan işçilere geçici işçi adı verildiği görülmektedir. Vize uygulaması nedeni ile yılsonu ve yılbaşlarında iş sözleşmeleri askıya alınmaktadır. Bu askıya alınma mevsime bağlı değildir. Tamamen idari bir tasarruf olan vize uygulamasına bağlıdır.

Gerek belirli gerekse belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, işçiye yüklenmeyen nedenlerden dolayı, geçici olarak(mevsimsel) iş görme ediminin ifa edilmemesi sonucu askıya alınan iş sözleşmesi, sözleşmesel ilişkiye devamın çekilmez hale geldiği ana kadar işverence feshedilmeyecektir. Ancak dürüstlük kuralları gereği, devamın beklenemez hale geldiği durumlarda, iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilebilir.

Somut uyuşmazlıkta davalı ... işyerinde vize uygulaması ile işçi çalıştırıldığı, davacının da bu kapsam içinde yer aldığı ve iş sözleşmesinin vize onayının bitmesi nedeni ile genelde yıl sonuna doğru daha önce iş sözleşmesinin askıya alındığı ve yıl

başında alınan vize onayı nedeni ile de tekrar işe başlatıldığı anlaşılmaktadır. O halde davalı işyerinde vize uygulaması Bakanlığın uygulaması ile işyeri uygulaması haline gelmiştir. Davacının iş sözleşmesi ilk defa 08.11.2008 tarihinde askıya alınmış değildir. Daha öncede davacının iş sözleşmesi askıya alındığından, askı işleminin mahkemece fesih olarak nitelendirilmesi yerinde görülmemiştir. Zira davacı işçi vize onayı sonrası işe davet edilmiş, diğer işçiler vize onayı sonrası yargılama sırasında işe başladıkları halde davacı işe başlamamıştır.

Ancak davacının iş sözleşmesinin 2005 yılında iki kez askıya alındığı, daha önce askıya alma işlemi genelde yıl sonunda gerçekleştirilir ve askıya alma süresi kısa tutulurken, bu kez daha erken askıya alınma işleminin gerçekleştiği, askı süresinin de diğer yıllara göre uzun sürdüğü, bu nedenle askıya almanın davacı açısında iş koşullarında esaslı değişiklik teşkil ettiği, objektif iyiniyet kuralı gereği bunun davacı açısından beklenmez bir hal aldığı, davacının bu nedenle dava açmakla iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II.e maddesi uyarınca haklı nedenle feshettiğinin kabulü gerekir. Aslında bu olgu “davacı işçinin işverenin bu işlemi üzerine 30/12/2005 tarihine kadar işe başlatılmasını beklediği ve nihayet bu davayı açarak çeşitli alacak/tazminat taleplerinde bulunduğu, davacının tazminat isteklerini de kapsayan bu davayı açmasının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi niteliğinde bulunduğu” gerekçesi ile mahkemenin de kabulündedir. Ne var ki iş sözleşmesini kendisi fesheden haklı neden olsa dahi ihbar ve buna bağlı olarak kötüniyet tazminatlarını talep edemez. Zira ihbar tazminatına hak kazanma karşı tarafın iş sözleşmesini feshetmesi koşuluna bağlıdır. O halde davacı işçi ihbar tazminatına hak kazanamayacağı gibi işveren feshi bulunmadığından ve işveren feshine bağlı olan Toplu İş Sözleşmesinin 15. maddesindeki kötüniyet tazminatına da hak kazanamaz. İhbar ve kötüniyet tazminat isteklerinin reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,18.1.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19071, Karar No: 2015/14533, Tarih: 21.12.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/19071 E.  ,  2015/14533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kula Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/03/2014

NUMARASI : 2014/75-2014/91

-K A R A R-

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların “taranma” suretiyle okunaklı biçimde elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur. (HMK'nin 445. maddesi) Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış, eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranmayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi gerekmektedir.

Temyize konu, dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir. (Örn:Tebligatların şerhli bölümleri, harç tahsil makbuzları ve bunun gibi bir kısım evraklar dosyada görülmediği gibi var olan bir kısım evrakların okunaklı olmadığı görülmüştür.) Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Temyiz denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için dosyanın fiziken incelenmesi gerektiğinden dava dosyasının tümünün fiziken gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 21.12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/294, Karar No: 2010/2734, Tarih: 24.05.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/294 E.  ,  2010/2734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

K A R A R

Davalı ... vekili, vekil edeninin uzun süreden beri ...İlçesinde yaşadığını ve ikamet ettiğini, davacı kardeşi ... tarafından bu durumun bilindiğini, dava dilekçesinin ... Köyü / Balıkesir adresine tebliğ edildiğini, tebligatın vekil edenine yapılmadığını, onun adına köy azasına yapıldığını, usulsüz olduğunu, savunma hakkının kısıtlandığını, geçici olarak Balıkesir’e geldiğinde durumu ağabeyinden öğrendiğini, mahkemeye gittiğini ve mahkeme kaleminde kararın vekil edenine tebliğ edildiğini açıklayarak hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

Açıklanan bu durum karşısında davalı ...’in hangi tarihten itibaren ...’de ikamet ettiği, daimi veya geçici olarak ikamet edip etmediği konusunda bağlı olduğu mahalle muhtarından alınacak buna ilişkin belgenin dosya arasına konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 24.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10345, Karar No: 2015/2413, Tarih: 05.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/10345 E.  ,  2015/2413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 05/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12594, Karar No: 2008/12638, Tarih: 31.12.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/12594 E.  ,  2008/12638 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlığın, hurda malzeme yükleme ve boşaltma hizmetine ilişkin sözleşmeden kaynaklanmasına, davalının tacir olmamasına göre kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 13.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 31.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10006, Karar No: 2012/10006, Tarih: 16.10.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/10006 E.  ,  2012/10006 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hayâsızca hareketlerde bulunma suçundan sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan beraatine dair ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 27.03.2008 gün ve 2006/189 Esas, 2008/188 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Dosyada mevcut 06.04.2006 tarihli olay tutanağını düzenleyen polis memurları Tuncay Kuş ve Mustafa Sarıbaş tanık olarak dinlenildikten sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek, sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, bir kısmı dosya kapsamı ile ilgili bulunmayan soyut gerekçelerle beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 12.07.2011 gün ve 233 sayılı kararı ile ... İlçesi adli teşkilatı kapatıldığından, dosyanın ... 14. Sulh Ceza Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7688, Karar No: 2013/12037, Tarih: 27.06.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/7688 E.  ,  2013/12037 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur.Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır.Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8. Sınıf öğrencisi olan suça sürüklenen çocuğun, Gazi İlköğretim Okulu yemekhane bölümü kapısının üst camını kırarak içeri girdiği ve okulda anasınıfının duvarında asılı olan 2 adet def ile 1 adet bilgisayar klavyesini almak suretiyle kamu malına zarar verme ve kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında hırsızlık suçlarını işlediğinin iddia ve kabul olunduğu olayda ;

Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8. Sınıf öğrencisi olan suça sürüklenen çocuğun, Gazi İlköğretim Okulu yemekhane bölümü kapısının üst camını kırarak içeri girdiği ve okulda anasınıfının duvarında asılı olan 2 adet def ile 1 adet bilgisayar klavyesini almak suretiyle kamu malına zarar verme ve kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında hırsızlık suçlarını işlediğinin iddia ve kabul olunduğu olayda ;

1-Sinop Atatürk Devlet Hastanesince düzenlenen 17.05.2010 tarihli fariki mümeyyizlik raporunda; olay tarihinde 15 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk ...'in işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilecek durumda olduğu fakat davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediğinin belirtildiği, mahkemece yargılamaları biten 2010/64, 2010/65, 2010/66, 2010/67 esas. sayılı dava dosyalarında suça sürüklenen çocuk hakkında alınan Samsun Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinin 12/01/2010 tarihli "suça sürüklenen çocuğun işlemiş olduğu işyerinden hırsızlık, mala zarar verme ve konut dokunulmazlığını ihlal suçlarının hukuki anlam ve sonuçlarını anlayabileceği, davranışlarını yönlendirme yeteneğinin geliştiği ve belirtilen tanılar nedeniyle davranış kontrolünün azalmış olabileceğinin" bildirildiği sağlık kurulu raporu ile yine aynı mahkemede yargılaması devam eden 2010/260 esas sayılı dava dosyasındaki Atatürk Devlet Hastanesince düzenlenen 06/05/2010 tarihli" suça sürüklenen çocuğun şlediği öne sürülen nitelikli hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal ve kamu malına zarar verme fiillerinin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabileceği ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin geliştiği, ergenlik yaş grubunda dürtü denetiminin zaman zaman ortadan kalkabileceği" hususunda görüş bildiren ancak dosya içerisinde aslı ya da onaylı suretleri bulunmayan sağlık kurulu raporlarına dayanılarak, suça sürüklenen çocuğun ceza sorumluluğuna ilişkin çelişki giderilmeden ,kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçunun hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği hususlarında, Adli Tıp Kurumundan rapor alınarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında, Sinop Atatürk Devlet Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanınca düzenlenen ve sanığın işlediği öne sürülen fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayabileceği, ancak davranışları yönlendirme yeteneğinin kısmen bozuk olduğu belirtilen raporda, suç tarihinde işlediği kamu malına zarar verme, kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçunun hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği hususu belirtilmediğinden, 23.12.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20/4.maddesinde aranan hususlara uygun olarak düzenlenmemiş rapora dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

3-Sinop Atatürk Devlet Hastanesince düzenlenen 17.05.2010 tarihli fariki mümeyyizlik raporunda; olay tarihinde 15 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk ...'in işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilecek durumda olduğu fakat davranışlarını yönlendirme yeteneğinin kısmen bozuk olduğunun belirtilmesi karşısında;

TCK.nın 31.maddesinin 2.fıkrasının ilk cümlesinde; fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu olmadığı, ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgür güvenlik tedbirlerine hükmolunmasının gerektiği suça sürüklenen çocuk hakkında CMK. nın 223/3-a maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken mahkumiyet kararı verilmesi ,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün, bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasa’nın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9664, Karar No: 2021/6318, Tarih: 26.04.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/9664 E.  ,  2021/6318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın usulden reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/483 E. - 2019/43 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince hukuki el atma nedeniyle idari yargının görevli olması nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin olarak verilen kararına karşı, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/483 E.-2019/43 K. sayılı kararının incelenmesinde;

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın kesinleşen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “semt spor sahası ” olarak ayrıldığı ve taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/483 E.-2019/43 K. sayılı kararının incelenmesinde;

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın kesinleşen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “semt spor sahası ” olarak ayrıldığı ve taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

04.09.2015 tarihinde açılan davada 20.08.2016 tarihli 6745 sayılı Yasanın 34. maddesi ile mülga olan Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinin 10. fıkrasının 3. cümlesinin uygulanma imkanı bulunmadığı gibi, bu hüküm yerine 6745 sayılı yasanın 33. maddesi ile eklenen Kamulaştırma Kanununun EK 1. maddesinin birinci fıkrasındaki ''Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkanları dahilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her halde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6’ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.'' hükmünün, Anayasa Mahkemesinin 05.04.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 20.12.2018 gün 2016/181 Esas, 2018/111 Karar sayılı kararı ile ''Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6’ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir. '' kısmı da iptal edilmiştir.

Bu durumda; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı kararı ile HGK'nın 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olduğu bu şekilde kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği açıktır.

Bu itibarla dava konusu taşınmazın uzun yıllardan beri kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle, fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleşmiş olup, taşınmazın aynına ilişkin bu davaya bakmak Adli Yargının görevidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, adli yargı görevli olduğundan sorumlu idare tespit edilip işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğinden,

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/483 E.-2019/43 K. sayılı hükmünün HMK’nın 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 26/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.