muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4630, Karar No: 2019/7986, Tarih: 23.12.2019

İtibari hizmetten bir sigortalının yararlanabilmesi için sigortalının Ek 5.maddenin alt bendinde sigortalılar bölümünde gösterilen sigortalılardan olması ve hizmetin geçtiği yer olarak belirtilen iş yerlerinde çalışmış olması gerekmektedir.Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayılı ve sınırlı bir biçimde belirtildiğinden bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun ,yasada sayılan sigortalılar ve işyeri kapsamına girmediği sürece itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir. İtibari hizmetten yararlananların emsallerine göre ayrıcalıklı şekilde erken emekli olabilme avantajı nedeniyle ,uygulamada ,yasanın kapsamının genişletilmesi amacıyla ve düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurular olmuştur. Anayasa Mahkemesi’ne yasanın kapsamının genişletilmesi ve bu amaçla yasada yer alan ve iş kolunu veya ‘sigortalılar’ı gösteren ibarelerin iptal etmesi gerektiği ileri sürülerek yapılan başvuru üzerine Yüksek Mahkeme, 1988/51 Esas,1989/18 Karar sayılı 02.05.1989 tarihli kararında ‘özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kuralın uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceği, bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesinin Anayasa'ya uygun olacağını’ belirterek itirazın reddine karar vermiştir. Yine,söz konusu Ek maddede 3395 sayılı Yasa ile değişiklik yapılırken maddede yazılı dış etkenlere maruz başkaca iş kolları bulunduğu ve bunların da yasa kapsamına alınması TBMM Genel Kurulunca önerilmiş ancak istenilen düzenleme ileri tarihe bırakılmıştır. (TBMM 20.06.1987 günlü 121.Birleşime ilişkin Tutanak Dergisi ) Görüldüğü üzere yasanın açıkça ve tadadi biçimde belirlediği ve itibari hizmetten yararlanmasını öngördüğü ‘sigortalılar’ kapsamını yorum yoluyla genişletmek yasanın amacına uygun düşmemektedir.506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinde sigortalının Basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışması ve II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşmesi halinde itibari hizmetten yararlanılacağı belirtilmiştir. II. bentte yer alan “basım” işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu hem madde metninden hem yasama belgelerinden anlaşılmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2018 tarih ve 2015/21-3371 Esas ve 2018/129 karar sayılı içtihadında da bu husus vurgulanmıştır.Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde,davacının , ambalaj sektöründe, plastik veya kağıt deterjan ya da gıda ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinde çalıştığının dosya içeriğinden anlaşılmasına rağmen, davalı işyerinin 506 sayılı yasanın Ek 5 maddesi II bendi kapsamına giren işyeri kabul edilerek itibari hizmet koşullarının oluştuğuna hükmedilmesi isabetsizdir

.02.2018 tarih ve 2015/21-3371 Esas ve 2018/129 karar sayılı içtihadında da bu husus vurgulanmıştır.Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde,davacının , ambalaj sektöründe, plastik veya kağıt deterjan ya da gıda ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinde çalıştığının dosya içeriğinden anlaşılmasına rağmen, davalı işyerinin 506 sayılı yasanın Ek 5 maddesi II bendi kapsamına giren işyeri kabul edilerek itibari hizmet koşullarının oluştuğuna hükmedilmesi isabetsizdir. Davacı vekilince, aynı kimyasal maddelerin ve aynı baskı makinelerinin kullanıldığı bir işyerinin mevkute çıkarıldığı bölüm ile ambalaj üzerine baskı yapılan bölümünün itibari hizmet süresi açısından farklı değerlendirilmesinin hukuka ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüşse de, yukarıda da değinildiği gibi 506 sayılı yasanın Ek 5 maddesinin II bendinin sadece belirli iş kolunda çalışan sigortalılara uygulanması yönündeki düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığı belirtilmiştir. Kanunun bahşetmediği hakkın içtihat yoluyla verilmesi mümkün olmadığı gibi itibari hizmet süresinin ,ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlar için kanun koyucu tarafından belirlenmiş bir düzenleme olduğu ve bu düzenlemeden sadece yasada açıkça sayılı işyerlerinde çalışan ve sadece yasada sınırlı şekilde belirtilen sigortalıların yararlanacağı düşünüldüğünde, sigortalıların veya işyerinin kapsamının sigortalılar lehine yorum yoluyla genişletilemeyeceği, deterjan , bisküvi,makarna vs. gibi ürünlerin plastik veya kutu ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinin ‘basım ve gazetecilik’ işyeri olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği bu durumda davanın reddi gerektiği anlaşılmaktadır.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nın 373/2.maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde ... Ambalaj San. 'a iadesine, 23/12/2019 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.Uyuşmazlık, somut olay bakımından davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmet süresinden yaralanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatın belirlenmesi ve incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

- a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri, 90 gün,

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III - Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III - Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda, 90 gün Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.”şeklinde düzenlenmiştir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan birinci koşul, sigortalının basım ve gazetecilik işinde çalışmış olmasıdır. Ancak bu koşulun araştırılıp saptanmasında; işyeri dar anlamda muhakkak ve sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmeyip, yasanın açık amacı göz önünde bulundurularak söze değil öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varılmalıdır. Anayasa Mahkemesi tarafından 04/10/2006 tarih, 2002/157 Esas, 2006/97 Karar sayılı kararında 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin IV bendinde yer alan somut işyeri ibaresini iptal edilerek, işyeri hizmetin geçtiği yer olarak kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin söz konusu Kararında belirtildiği gibi itibari hizmet kapsamındaki işlerin bariz özelliği ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerde fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımlardan insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen şartlar altında yapılması oluşturmaktadır. İkinci koşul ise, yine aynı maddenin II.Alt bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalılarda, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3882 Esas, 2018/462 Karar sayılı 14.03.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, film üretim tesisinde çalışan ve çalışırken bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere muhtelif kimyasallara maruz kaldığı sabit olan davacının itibari hizmete hak kazanıp kazanmadığı belirlenirken dikkate alınması gereken olgunun " gerçek anlamda yapılan iş" olduğu ve davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapılmasının basım işi niteliğinde kabul edilmesi gerektiğinden, davacının itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi Kararının onanması düşüncesinde olduğumdan Sayın Çoğunluk kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/11024, Karar No: 2022/257, Tarih: 12.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/11024 E.  ,  2022/257 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2017/375-2019/759

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı, davalılardan ... ve ... vekillerince tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 19.04.2012 tarihli iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan kurum zararının, 5510 sayılı Yasanın 21/1-4.madde hükümleri uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı sürücü ...’in %100 kusurlu olduğu belirlenerek; üçüncü kişi olan... yönünden verilen kusurun yarısı gözetilerek verilen karar; Dairemiz 11.10.2016 tarih ve 2016/ 10460 E. 2016/ 12303 K. sayılı ilamı ile bozulmuş olup; bozma ilamında, zararlandırıcı olayın ne şekilde olduğu, ilgili ceza dosaysı, sigortalı tarafından açılmış tazminat dosyası, aynı kazada öldüğü anlaşılan ...adlı kişinin hak sahipleri tarafından açılmış dosya varsa bu dosya da irdelenemek suretiyle; yeniden kusur raporu alınması gerektiği, öte yandan davalı işverene kusur verilmesi halinde ise, gerçek zarar hesabı raporu alınması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle verilen ikinci kararda, davalı ...’in %30 oranında kusurlu olduğu, alt işveren...’in %30 kusurlu olduğu ve de asıl işveren ...’nün %40 oranında kusurlu olduğu nazara alınmak suretiyle; kurum zararının %100 kusura göre 41.737,63 TL zararın ... ve ...’in tamamından, davalı ...’in 24.551,55 Tl ‘sinden, davalı ... de poliçe limiti nedeniyle tamamından sorumlu olduğundan; “ davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri olan 41.737,55 TL' nin (davalı ... 24.551,55 TL' lik kısmından sorumlu olmak üzere) onay tarihi olan 26.08.2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle müştereken ve müteselsilen davalılar ..., Anadolu Sigorta, ... ve ...' nden alınarak davacıya verilmesine ve fazla istemin reddine,” dair karar tesis edilmiştir.

Eldeki dosyada, Muğla 2.Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2012/ 250 Esas 2013/ 13 Karar Sayılı kararı ile ... hakkında bilinçli taksirle iki kişinin ölümüne neden olmak suçundan asli kusurlu bulunarak; hapis cezasına karar verildiği ve bu kararın 04.06.2016 tarihinde onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, davalı işveren ... hakkında Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 07.08.2012 tarihli 2012/ 3154 sayılı Kararı ile, davalı işverenin kusuru bulunmadığından takipsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, bozma ilamında ilgili ceza dosyasının da değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş olup; bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Mahkemece yapılması gereken iş, ceza dosyasında davalı ...’in asli kusurlu olduğu ancak iş bu dosyada hükme esas alınan raporda ise tali kusurlu olduğu; ayrıca ceza dosyasında ...’e Kusur atfı söz konusu olmayıp, eldeki davada %30 kusur verildiğinden; kusur oran ve aidiyet hususunu, çelişkiyi de giderecek şekilde yeniden irdeleyen bilirkişi raporu alınarak, karar verilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, hükmü temyiz eden tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Üye ...’ın muhalefetine karşı; Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...’nın oyları ve oy çokluğuyla 12.01.2022 gününde karar verildi .

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık, “bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda kusur incelemesi yönünden bozma gereklerinin yerine getirilip getirilmediği” noktasında toplanmaktadır.

2. Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamında, mahkemenin ilk kararı 5510 sayılı kanunun 21. Maddesi uyarınca sorumluluğun belirlenmesi yanında “Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/250 Esas 2013/13 karar sayılı ceza ilamıyla, davalı sürücü ...’in asli ve tek kusurla mahkum olmuş ise de; yapılan hazırlık tahkikatı sonucu davalı işveren ... hakkında Muğla Başsavcılığının 07.08.2012 gün ve 2012/3154 sayılı karar ile, davalı işverenin kusuru bulunmadığından bahisle takipsizlik kararı verildiği gibi, işveren kusurunu irdeleyen bir kusur raporu da alınmadığı, bu tür rücu davalarında kusurun belirlenmesinde; öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğu, ilgili ceza dosyası, sigortalı tarafından işverene karşı açılmış tazminat dosyası ile aynı kazada öldüğü anlaşılan ...adlı kişinin hak sahiplerince açılmış varsa tazminat dosyaları celbedilip, dosya içeriğindeki tüm deliller birlikte takdir olunarak ve varsa çelişkiler de giderilerek belirlenmesi gerektiği” belirtilmiştir.

3. Çoğunluk görüşü ile özellikle bozma nedeni yapılan “Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/250 Esas 2013/13 karar sayılı ceza ilamıyla, davalı sürücü ...’in asli ve tek kusurla mahkum olmuş ise de; yapılan hazırlık tahkikatı sonucu davalı işveren ... hakkında Muğla Başsavcılığının 07.08.2012 gün ve 2012/3154 sayılı karar ile, davalı işverenin kusuru bulunmadığından bahisle takipsizlik kararı verildiği gibi, işveren kusurunu irdeleyen bir kusur raporu da alınmadığından söz edilerek davalı işveren ... Keskine’e bu dosyada verilen kusur ile çeliştiği gerekçesi ile tekrar bozulmasına karar verilmiştir.

4. Belirmek gerekir ki alınan bilirkişi raporları kusura ilişkin de olsa kural olarak mahkeme hakimin bağlamaz. Bu açıdan ceza soruşturmasında alınan kusur raporu ile hakim bağlayıcı değildir. Elbette raporlar arasında çelişki var ise çelişkinin de giderilmesi veya hangi rapora itibar edildiğinin gerekçeleri ile açıklanması gerekir.

5. HMK’nın “Bilirkişi raporuna itiraz” başlıklı 281. maddesinin 2. fıkrasında “Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir.” hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanunun 282. maddesi ile de hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği belirtilmiştir. Hâkimin, bilirkişi raporunu serbestçe takdir etmesi ve bilirkişi raporunun aksine de karar verebilmesi, kendisini bilirkişinin yerine koymasını haklı kılmaz. Çünkü hâkimin, bilirkişi raporunun aksine karar verebilmesi, sağlam gerekçeler ve dayanaklar göstermesi koşuluna bağlıdır. Bilirkişinin oy ve görüşünü, hâkimin serbestçe değerlendirebilme yetkisine sahip

kılınmış olması, onun bu konuda keyfi bir tutum ve davranış içine girebileceği anlamına da asla gelmez. Hâkim, raporun aksine bir çözümlemeye ulaşmışsa, bunun dayanaklarını somut, tutarlı, açık ve rasyonel bir biçimde ortaya koymak ve vereceği hükümde de, tartışmayı yapmak zorundadır. Hâkimin bilirkişi delilini diğer (takdiri) deliller gibi serbestçe değerlendirme hakkına sahip olmasının anlamı, bilirkişi görüşünün bağlayıcı olmamasıdır. Yoksa, bilirkişi görüşüne ihtiyaç duyan hâkimin, onu tümüyle göz ardı ederek şahsi bilgisi ile karar vermesi değildir(Y. HGK. 16.06.2020 gün ve 2017/12-742 E, 2020/406 K.).

6. Genel kural bu olmakla birlikte aynı olay ve aynı kişilerle ilgili mahkeme kararı ile kesinleşen bir kusur oranına ilişkin bilirkişi raporu var ve mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi ile aynı kusur oranı bulunup karar verilmiş ise artık çelişkiden sözedilemez. Bunun örneği aynı olayda mağdur veya ölenlerin olması ve mağdur veya ölenlerin olayda kusurlarından söz edilmemesi halidir. Bir diğer örnek ise ölen sigortalıların açtığı tazminat davasıdır.

7. Somut uyuşmazlıkta rucuan tazminata konu olayda kurumun iki sigortalısı ölmüştür. Bunlardan biri bu davaya konu olan sigortalı hak sahiplerine ödemeden dolayı ölen... Karasu, diğeri ise ...’dır. ... Karasu mirasçılarının açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, “davalı ...’ in % 30, davalı TCK 2. Bölge Müdürlüğünün % 50 kusurlu olduğu, davalı ...’ in % 20 kusurlu olduğu” saptanmış ve kararın davacılar ve davalılardan ... ile ... tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 30.06.2020 tarih ve 2019/6125 Karar, 2020/2927 Karar sayılı ilamı ile kusur oranı yönünden kesinleştirilmiş, davacılar yönünden ise manevi tazminatın azlığı yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

8. Aynı trafik iş kazasında ölen ...mirasçıları tarafından açılan davada ise “Mahkemece iki rapor arasında çelişkiyi giderici nitelikte ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve kazanın meydana gelişinde davalı ... Müdürlüğünün %30, davalı işveren ...'in % 40, davalı sürücü ...'in %30 kusurlu olduğu belirtilmiş ve bu rapor İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınmıştır. Kararın kanun yoluna tabi tutulması üzerine ...’nün istinaf ve temyiz istemleri reddedilmiş ve karar Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 21.11.2018 tarih ve 2017/3644 E, 2018/8733 sayılı ilamı ile kesinleşmiştir.

9. Dosya içeriğine göre yerel mahkemenin ilk kararı ceza davası yanında, aynı kazada öldüğü anlaşılan ...adlı kişinin hak sahiplerince açılmış varsa tazminat dosyaları celbedilip, dosya içeriğindeki tüm deliller birlikte takdir olunarak ve varsa çelişkiler de giderilerek belirlenmesi gerekir” gerekçesi ile bozulmuştur. Mahkemece ...mirasçılarının açtığı tazminat davası getirtilmiştir. Anılan dosyada çoğunluk tarafından lehine bozma kararı verilen davalı işveren ...’in olayda % 40 oranında kusurlu olduğu kesinleşmiştir. Adı geçen davalı bu kararı temyiz etmemiştir. Bu dosyada ise temyiz eden davalı ... Müdürlüğünün olayda % 40, davalı ...’in % 30, temyiz etmeyen davalı ...’in ise % 30 olduğu belirlenmiştir.

10. Aynı olayda ölen iki sigortalı ile ilgili tazminat dosylarında sigortalılara atfı olan bir kusur bulunmamaktadır. Davalı ..., ölen ...mirasçılarının açtığı davada % 40 kusur oranını temyiz etmemiş ve bu kusur oranı kesinleşmiştir. Kaldı ki bu davada % 30 oranında kusurlu kabul edilmiştir. Bozma kararında tazminat dosyası celbedilip kusur raporu da alındığına göre bağlayıcılığı olmayan ceza soruşturmasındaki kusur oranı ile ilgili tekrar bir rapor alınmasına gerek bulunmamaktadır. Kararın onanması görüşünde olduğumdan, çoğunluğun bozma görüşüne katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2015/430, Karar No: 2015/11815, Tarih: 28.05.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/430 E.  ,  2015/11815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı ... vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki;

1-Dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın zaruret olmadıkça yakın bölgelerden, benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın satış tarihli olması ve özel amaçlı satış olmaması gerekir. Oysa emsal alınan taşınmaz farklı mahalleden alındığı gibi şirkete yapılan satış olup, özel amaçlıdır. Bu nedenle emsal olarak alınamaz.

Taraflara yeniden emsal bildirmeleri için mehil verilip, bildirilen emsaller celp edildikten sonra ve gerektiğinde resen emsal de getirtilerek yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahalinde keşif yapılıp, sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi,

Kabule göre de;

2-Fazla ödenen kamulaştırma bedelinin davacı idareye iadesi yerine faizi ile davalılardan alınmasına karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle ....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı ...'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 28.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.