muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18789, Karar No: 2016/14097, Tarih: 07.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18789 E.  ,  2016/14097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı elektrik şirketinin abonesi olan davacıya tahakkuk ettirdiği faturalarda kayıp kaçak vb bedeller adı altında yansıttığı bedellerin davacıya iadesine yönelik ... Tüketici Hakem Heyeti kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap vermemiştir.

Mahkemece; davacı elektrik şirketi tarafından kayıp kaçak vb bedellerin davalı aboneden tahsil edilmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar karar verilmiş,hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin tüketiciye iadesine yönelik Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Kayıp-kaçak bedeli ile dağıtım-iletim bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelleri hakkında 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun öncesinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “ Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür .Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır . Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp-kaçak , sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığından bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'ya sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması ) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı , bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devleti nin vazgeçilmez unsuru olduğundan EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ancak Uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da ) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru tarihinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu dönemde olması nedeniyle verilecek kararların ard etkisi olduğu kabul edildiğinden HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9699, Karar No: 2012/13135, Tarih: 12.09.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/9699 E.  ,  2012/13135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.07.2010 tarih ve 2009/929-2010/937 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından işyerim paketi sigorta poliçesi ile sigortalı işyeri ve içerisindeki emtiaların binaya ait su tahliye borularından akan suların işyerine sirayet etmesi nedeniyle hasara uğradığını, meydana gelen hasardan davalı kooperatifin malik sıfatıyla diğer davalının da sigortacısı olarak sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından 3591,96 TL. hasar miktarının sigortalısına ödendiğini, fazlaya ait talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 3591,96 TL sigorta rücu tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 04/08/2008 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Başak Groupama Sigorta A.Ş. vekili, davacı ... şirketinin teminat kapsamına girmeyen bir hasarı ödemiş olduğunu, davaya konu hasar gören malların palet üzerine konulmaksızın direk zemin üzerine konulduğunu, dolayısıyla zararın meydana gelmesinde davacının sigortalısının tam kusurlu olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin hasarı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkili ile davacının sigortalısı Kumaşçı Teks. Day. Tük. Malları Tic. Ltd. Şti. arasında 01/05/2008 ile 30/04/2009 tarihi arasında kira kontratı yapıldığını, kiracı mecuru kiralarken mecurda bina ile ilgili her türlü su borularının geçtiğini bilerek kiraladığını, tüm sorumluluğun kendisine ait olduğunu kabul ettiği için müvekkile karşı davacının tazminat talebinde bulunma hakkının bulunmadığını, dava konusu yerde meydana gelen ve gelecek olan rizikolara karşı müvekkil diğer davalı Başakgroupama Sigorta A.Ş'ye sigorta ettirdiğini savurak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, olayın meydana gelmesinde kiraya veren davalı kooperatifin BK'nun 249. maddesine göre "kiralayan kiralananı akitten maksut olan kullanmaya salih bir halde kiracıya teslim etmek ve kira müddeti zarfında bu halde bulundurmak ile mükelleftir" hükmü karşısında sorumlu olduğu, bu hüküm çerçevesinde ve zararın su borularındaki çatlamadan meydana geldiği sabit olduğundan kiralayan kooperatifin bu olayda kısmen kusurlu olduğu, olayın meydana gelmesinde, zarar gören emtianın zemine yerleştirilirken 15 cm'lik bir yükseltinin üzerine istif edilmesi halinde zararın en az hadde inebileceği iken bu tedbiri almayan kiracı olan davacısı sigortalının da olayda kısmen kusuru bulunduğu, eşit paylaşım ilkesi doğrultusunda tazminatta işletme kooperatifinin %50 ve kiracının da %50 kusurlu olarak kabulü gerekeceği ve bunun neticesinde davacının kusur nispetleri nazara alınarak sigortalısına ödemiş olduğu, dava konusunu teşkil eden 3.591,96 TL'nın ½ olan 1795,98 TL'yi tazminat olarak isteme hakkının bulunduğu, gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.795,98 TL'nın ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Dava, TTK'nun 1301. maddesine dayalı rucuan tazminat istemine ilişkindir. Davalı kooperatif, davacı sigortalısının, depoyu kiralarken binaya ait ana ve tali su borularının deponun tavanından geçtiğini gördüğünü, bu boruların çürümesi, delinmesi, çatlaması ve her ne sebeple olursa olsun meydana gelebilcek su basmalarından sorumlu olmayacağını zira bu durumun da kira sözleşmesinin 18. maddesinde düzenlendiği savunmasında bulunmuş, mahkemece, BK'nun 249. maddedeki düzenleme dikkate alınarak kira sözleşmesinin 18. maddesi geçersiz olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmişse de BK'nun 249. maddesi düzenleyici ve emredici nitelikte değildir. Bu durumda, mahkemenin BK'nun 249. maddedeki düzenleme dikkate alınarak kira sözleşmesinin 18. maddesi geçersiz olduğu yönündeki tespiti doğru olmadığından kararın bu nedenlerle davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kararın davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, 12.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11852, Karar No: 2013/13826, Tarih: 01.10.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/11852 E.  ,  2013/13826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ERZİNCAN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/04/2013

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; Dava, tapu iptali-tescil, aksi halde tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu 582 ada 6 sayılı parselinin cebri ihale yoluyla davalı R.T.'e satıldığını, R.'in de taşınmazı muvazaalı biçimde diğer davalı K.D.'e devrettiğini, icra ve satış işlemlerinin usulsüz ve hileli olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, ihale iptal edilmeden davanın dinlenilemiyeceği belirterek dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; 2004 sayılı İcra Ve İflas Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca icra yargılaması basit yargılama usulüne tabidir. Aynı Kanunun 134. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "ihalenin feshini, Borçlar Kanununun 226 ncı maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere,….. yalnız tetkik merciinden şikayet yoluyla ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde isteyebilirler. İlgililerin ihale yapıldığı ana kadar cereyan eden muamelelerdeki yolsuzluklara en geç ihale günü ıttıla peyda ettiği kabul edilir" hükmü öngörülmüştür. Görüldüğü üzere bu hükümler, icra hukuku ile sınırlı olarak basit yargılamayı ve ihalenin hazırlanışı, ifası ve sonuçlandırılması sırasında vuku bulan ve de icra tetkik merciinden şikayet yoluyla istenebilen fesihleri tanımlamaktadır. Bu çerçevede kalan bir soruşturma ve değerlendirmenin mülkiyet hakkının illetini teşkil eden nedenin varlığına ya da yokluğuna delalet edemeyeceği kabul edilmelidir. Türk hukuk sisteminde, tapu kayıtlarının oluşumunda illilik prensibi esastır. İhalenin ayakta bulunması ya da feshi isteğinin reddedilmiş olması keyfiyeti, temelde yolsuz tescil nedenini ortadan kaldırmaz.

Eldeki davada, dilekçe içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden, çekişme konusu taşınmaz kaydının davalı taraf adına oluşumunun illetten yoksun bulunduğu, bu nedenle yolsuz tescil niteliğinde olduğu iddiasına dayanıldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, işin esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacının temyiz itirazı açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 01.10.2013  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12957, Karar No: 2016/11223, Tarih: 19.12.2016

**1. Hukuk Dairesi         2016/12957 E.  ,  2016/11223 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ve feri müdahil vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 21.06.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı....vekili...... ile temyiz edilen vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Davacı ... vekili 99 ada 4 parsel sayılı taşınmazın Belediye'nin mülkiyetinde iken Belediye Meclisi’nin 10/10/1959 tarihli toplantısında Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma ve Yetiştirme Birliğine amacı doğrultusunda kullanılmak üzere sembolik bir rakamla (m² si 1 kuruşa)satışına karar verildiğini ve taşınmazın bugüne kadar amacına uygun biçimde kullanıldığını, ancak 21/02/2011 tarihinde Hazine tarafından davalı ....’ye devredildiğinin anlaşıldığını, Belediye’nin meclis kararından da anlaşılcağı üzere taşınmazın “koşullu bağış” niteliğinde temlik edildiğinin açık olduğunu, davalı ....’ye yapılan devirle bu koşulun artık yerine getirilemeyeceğinin ortaya çıktığını ileri sürerek, tapunun iptaline ve adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...., taşınmazın devrinin Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu ile aralarındaki protokoller çerçevesinde gerçekleştirildiğini, devir karşılığında kurumlarına sosyal hizmet tesisi yapılacağını, taşınmazın devir amacı dışında kullanılmasının sözkonusu olmadığını, taşınmazın devri ile “... ....” yapımının gerçekleşeceğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

./..

Feri Müdahil ...., davalı .... yanında davaya katılarak taşınmazın satış şeklinde devredildiğini, şartlı bağış iddiasının yerinde olmadığını, ayrıca kullanım amacı dışına çıkıldığının da söylenemeyeceğini belirtip davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile .... Mahallesi 99 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıtlanmasına karar verilmiştir.

Karar davalı ve feri müdahil tarafından temyiz edilmiştir.

./..

Feri Müdahil ...., davalı .... yanında davaya katılarak taşınmazın satış şeklinde devredildiğini, şartlı bağış iddiasının yerinde olmadığını, ayrıca kullanım amacı dışına çıkıldığının da söylenemeyeceğini belirtip davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile .... Mahallesi 99 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıtlanmasına karar verilmiştir.

Karar davalı ve feri müdahil tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden, eksiğin tamamlanması suretiyle getirtilen kayıt ve belgelerden, davalı 99 ada 4 parsel sayılı taşınmazın metruk mezarlık niteliği ile senetsiz olarak ....n tasarrufunda iken adıgeçen Belediyenin 10.10.1959 tarihli Meclis kararı ile m²'si bir kuruş bedelle .... Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma ve Yetiştirme Birliğine satılmasına karar verildiği, daha sonra kadastro çalışmaları sonucu taşınmazın adıgeçen Dernek adına tespit ve tescil edildiği, yapılan yasal düzenlemeler ve düzeltmeler sonucu taşınmazın .... adına tescil edildiği Hazine tarafından da 21.02.2011 tarihinde .... (....) temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 285. maddesinde bağışlama sözleşmesi “bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere, malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşme” olarak tanımlanmış, 290. maddesinde de koşullu bağışlamaya yer verilmiş buna göre; “bağışlamanın bir koşula bağlanarak” yapılabileceği ifade edilmiştir. 288. maddesinde “bir taşınmazın veya taşınmaz üzerindeki ayni bir hakkın bağışlanması sözü vermenin geçerliliği ancak resmi şekilde yapılmış olmasına bağlıdır”, “şekle uyulmaması sebebiyle geçersiz olan bağışlama sözü verme, bağışlayan tarafından yerine getirildiğinde elden bağışlama hükmündedir. Ancak geçerliliği resmi şekle bağlanmış olan bağışlamalarda bu hüküm uygulanmaz,” düzenlemesine yer verilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 705. maddesine göre de taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur.Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706. maddesinde de taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması resmi şekilde düzenlenmiş olmalarına bağlıdır düzenlemesine yer verilerek taşınmaz mülkiyetinin devri amacıyla yapılan sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Öte yandan bağıştan dönme(rücu), bağışlayanın bağışlanana varması gerekli tek taraflı beyanıyla geriye yürüyerek (makable şamil) hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlanan bağışlayana veya yakınlarına karşı bir cürüm işlerse veya yasa gereği yapmakla zorunlu olduğu ödevlerini önemli surette aksatırsa yahut bağışlamayı sınırlayan ödevleri haklı bir sebep olmaksızın yerine getirmezse bağışlayan bağıştan dönme(rücu) sebebini öğrendiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde beyanda bulunmak veya dava açmak suretiyle bağıştan dönebilir. Bağıştan dönme (rücu) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 295. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 244.) maddesinde aynen; “Bağışlayan, aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşmişse, elden bağışlamayı veya yerine getirdiği bağışlama sözünü geri alabilir ve bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde, bağışlama konusunun geri verilmesini isteyebilir:

1. Bağışlanan, bağışlayana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse.

2. Bağışlanan, bağışlayana veya onun ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmışsa.

../...

3. Bağışlanan, yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemişse.” şeklinde hükme bağlanmıştır. Yasa koyucu söz konusu TBK'nın 295. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükmüyle mirastan ıskat sebeplerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 510. maddesi arasında paralellik sağlamış, bağıştan yararlanan kişiyi bağışlayanın devamlı baskısından kurtarmak istemiştir. Gerçekten basit olayların dönme(rücu) nedeni sayılması, yukarıda değinilen mahzurun yanında, açıklanan yasa maddelerinde izlenen amaca aykırı bir durum yaratacağı gibi hak ve adalet duygularını da zedeler. Bu itibarla her iki madde hükümleri birlikte değerlendirilerek olayların kapsamları, nitelikleri, özellikle vahamet derecelerinin göz önünde bulundurulması zorunludur. Hemen belirtmek gerekir ki; bağıştan dönme(rücu), kurulmuş olan bir sözleşmeyi sonradan ortaya çıkan sebeplere göre sona erdiren yenilik doğurucu bir hak olduğundan, bağışlanan ancak dönme(rücu) anında elinde kalan miktarı vermekle yükümlüdür. Bu hak TBK'nın 297. maddesine göre geri alma sebebinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içerisinde kullanılmalıdır.

Somut olayda, davacı ..., 10/10/1959 tarihli Belediye Meclis kararıyla dava konusu taşınmazın Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma ve Yetiştirme Birliği’ne amacı doğrultusunda kullanılmak üzere sembolik bir rakamla (m²'si 1 kuruşa) satışına karar verildiğini ve taşınmazın bugüne kadar amacına uygun biçimde kullanıldığını, ancak 21/02/2011 tarihinde Hazine tarafından davalı ....’ye devredildiğinin anlaşıldığını, Belediye’nin meclis kararından da anlaşılcağı üzere taşınmazın “koşullu bağış” niteliğinde temlik edildiğinin açık olduğunu, davalı ....’ye yapılan devirle bu koşulun artık yerine getirilemeyeceğinin ortaya çıktığını ileri sürerek, tapunun iptaline ve davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiş ise de; davanın dayanağı olan ..... 10/10/1959 tarihli kararına göre “ .... Vilayetinin Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma ve Yetiştirme Birliği’nin 8 Haziran 1959 tarih ve 3065 sayılı yazılarında ..... Yetiştirme Yurdu etrafında Belediyemize ait bulunan ve daha önce tapusu alınmadan üzerine bina inşaa edilen 10.000 m²'lik arsanın ....’da olduğu gibi beher metrekaresinin 5 kuruş fiyatla birliklerine satılmasının talep edildiği ve Belediye Meclisi kararıyla yetiştirme yurdunun civarında bulunan mevcut ihata duvarlarının içerisindeki (3985 m2 lik) arsanın birliğe m2 si 1 kuruştan satılmasına karar verildiği, 1 Ekim 1963 tarihli Belediye Encümen kararının da aynı mahiyette olduğu, gerek Belediye Meclisi ve Belediye Encümen kararından gerekse kadastro tespitine dayanak beyanlardan dava konusu taşınmazın satış hukuki işlemine konu edildiği, taşınmazın koşullu olarak bağışlandığına dair herhangi bir kaydın bulunmadığı, TMK 706. maddesinde de taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olmasının resmi şekilde düzenlenmiş olmalarına bağlı olduğu, davacı ... tarafından dava konusu taşınmazın .... Vilayetinin Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma ve Yetiştirme Birliği’ne satışına karar verildiği, Belediye Meclis karında koşullu bağışa ilişkin herhangi bir ifade ya da kayda yer verilmediği sabittir.

Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalının ve davalı yanında davaya katılan feri müdahilin temyiz itirazı açıklanan nedenle yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.12.2015 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edenler vekilleri için 1.350.00.'şer-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 19.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.