muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7086, Karar No: 2014/7270, Tarih: 15.04.2014

Davacı vekili dava dilekçesinde, yurtdışındaki çalışmalardan elde edilen gelirlerin davalı G.. E.. tarafından değerlendirildiğini, evlilik birliği içerisinde alınan taşınmazın muvazaalı olarak 1/2 oranında annesi G.. adına tescil edildiğine ve adına kayıtlı 1/2 payın da ortaklıktan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak devredildiğini ileri sürerek, muvazaaya dayalı temliki tasarrufun iptaline olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin davalılardan alınmasını istemiştir. Mahkemece de muvazaanın kanıtlanamadığı, kayıt maliklerinin taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisi bulunduğu, taraflara ait dava dışı başka bir taşınmaz hakkında benzer nedenlerle Büyükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılan davanın reddine karar verildiği açıklanarak davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu 4 nolu bağımsız bölüm, yasal edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde alınmıştır. Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gibi taleple bağlılık ilkesi de ihlal edilmiştir. Şöyle ki; “taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan HMK.nun 26. (HUMK.nun m. 74) maddesine göre “hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” HUMK.nun 74,75 ve 76. maddeleri uyarınca (6100 sayılı HMK.nun 26, 33 m.) Hakim, tarafların hukuki tavsifi ile bağlı olmayıp, Türk Kanunlarını re'sen uygulamakla yükümlüdür. Hâkimin tarafların bildirdikleri vakıalar ile bağlı olması bu kurala aykırı değildir. Çünkü tarafların bildirdikleri vakıalara uygulanacak hukuk kaidesini bulmak ve uygulamak tamamen Hâkimin işidir. Taraflar ileri sürdükleri vakıaların mahiyeti hakkında yapmış oldukları hukuki tavsif ve sebepler Hâkime yardımcı olursa da bunlarla asla bağlı değildir. (Bkz. Prof Dr. B.. K.., Hukuk Muhakemeleri Usulü Üçüncü Baskı Sayfa 348; Prof. Dr. S.. Ü.., Medeni Yargılama Hukuku Cilt: 1, Sayfa 200). Dava dilekçesinin tavsifi Hâkime ait olup, tarafların iddia ve savunmaları doğru algılanmalıdır. Dava dilekçesi ile yargılama sırasındaki açıklamalardan davanın muvazaaya dayalı temliki tasarrufun iptali, olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin iadesi isteğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça evlilik birliği içerisinde edinilen taşınmazdan kaynaklanan tasfiye alacağı ya da mal rejiminin tasfiyesi yönünden bir açıklama bulunmamaktadır. Mahkemece, yukarıdaki açıklamalar göz önünde tutularak davacı taraftan, davanın niteliği ve talep konusunda açıklama istenilmemiş, davanın niteliği açıklığa kavuşturulmamıştır.

O halde; mahkemece taşınmazın alındığı dönem dikkate alınarak dava ve talebin niteliğinin davacı taraftan sorularak açıklığa kavuşturulması, davanın muvazaaya dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin istenilmesi niteliğinde ise 818 sayılı BK.nun 18. maddesi (TBK.nun 19.m.) genel mahkemeler görevli olduğundan dava dosyasının görevsizlik kararı verilerek görevli ve yetkili genel mahkemeye gönderilmesi, talep; mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı ve katılma alacağını karşılıksız bırakmak maksadıyla muvazaalı olarak yapılan temliki tasarrufun iptali niteliğinde ise bu konuda genel mahkemeler görevli olduğundan temliki tasarrufun iptaline ilişkin davanın katılma alacağı davasından tefrik edilerek görevsizlik kararı verilmek suretiyle gelen mahkemeye gönderilmesi, katılma alacağı yönünden ise mevcut deliller değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, talep ve davanın niteliği belirlenmeden usul ve yasaya aykırı olarak yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Her ne kadar dava Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış ve Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilerek Aile Mahkemesi'ne gönderilmiş ve görevsizlik kararı 23.02.2012 tarihinde kesinleşmiş ise de görevsizlik kararı taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiğinden, Aile Mahkemesi tarafından yeniden görevsizlik kararı verilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK. m. 297/ç) ve HUMK'nun 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde davacıya iadesine 15.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4406, Karar No: 2021/3138, Tarih: 05.04.2021

**8. Hukuk Dairesi         2019/4406 E.  ,  2021/3138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili; ...Mahallesi, ...mevkinde bulunan doğusu yol, batısı ... tarlası, kuzeyi yol ve ....'in kendi tarlası, güneyi dere olan takriben 1800 m2 alana sahip zeytin bahçesi vasfındaki dava konusu taşınmazın tapuya kayıtlı olmadığını, ilgili taşınmazın 15.10.2012 tarihli harici satış sözleşmesi ile ... tarafından davacıya satıldığını ve zilyetliğini devrettiğini, dava konusu taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davacı tarafça tapulu taşınmazın harici satın alınmış olduğu, bu nedenle tapu iptali ve tescili isteminin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil isteminin reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; 4721 sayılı TMK'nin 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı olarak açılan tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir.

Somut olayda; her ne kadar Düziçi Tapu Müdürlüğünün 13.03.2015 tarihli dilekçesinde dava konusu taşınmazın bir kısmının 67 parsel kapsamında bir kısmının tescil harici alanda kaldığı bildirilmiş ise de daha sonraki tarihte yapılan keşif akabinde 09/09/2015 havale tarihli fen bilirkişisi .. tarafından düzenlenen raporda ve ekindeki krokide elektronik alet ile ölçüm yapıldığı, elektronik ölçüm sonucunda dava konusu A harfiyle gösterilen kısmın tescil harici bırakılan yerde kaldığı belirtilmiştir. Hal böyle iken Mahkemenin dava konusu taşınmazın tapulu alanda kaldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Ayrıca Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK’nin 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli ilanların yöntemine uygun bir biçimde yapılması, yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi ve ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması gerekir. Mahkemece yasal ilanlar yapılmadan yazılı olduğu şekilde davanın esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 Sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 05.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2195, Karar No: 2006/3780, Tarih: 27.04.2006

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2006/2195 E.  ,  2006/3780 K.**

**"İçtihat Metni"**

-K A R A R-

Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık ... Gökce hakkında yapılan yargılama sonunda; 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına dair BOLU 1. İcra Ceza Mahkemesinden verilen 02/06/2005 gün ve 734 esas 104 karar sayılı ek kararını havi dosya tetkik olundu.

CMK’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 15.02.2006 gün ve 5653 sayılı yazılı emirlerine müsteniden ihbar ve evrak Yargıtay C.Başsavcılığının 04.04.2006 gün ve 2006/31442 sayılı tebliğnamesi ile dairemize gönderilmekle incelendi ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yazılı emre dayanan ihbarnamede; tüm dosya kapsamına göre, 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun’la değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 337. maddesindeki yaptırım, disiplin hapsi olarak belirlenmiş ise de aynı tarihte yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 5349 sayılı Kanun’la değişik 7. maddesi 1. fıkrasında, “Kanunlarda hafif hapis veya hafif para cezası olarak öngörülen yaptırımlar idari para cezasına dönüştürülmüştür” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiş olması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesi nazara alındığında, 5252 sayılı kanunun 7. maddesi 1. fıkrasındaki hükmün sanık lehine olduğu cihetle, sanık hakkında idari para cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde disiplin hapsine karar verilmesinde isabet görülmediği belirtilerek anılan hükmün 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumuna işaret edilmiştir.

Yazılı emre dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden Bolu 1. İcra Ceza Mahkemesinin 2004/734 esas 2005/104 karar sayılı ek kararının BOZULMASINA,

Bozma üzerine 5271 sayılı CMY 309/4-d maddesi gereğince yeniden uygulama yapılması gerektiğinden;

Sanık ... Gökce’nin 5349 sayılı yasa ile değişik 5252 sayılı yasanın 7., 5237 sayılı TCK’nın 52/2 maddeleri dikkate alınarak 10 gün karşılığı idari para cezası ile cezalandırılmasına,

./...

-2-

2006/2195

2006/3780

Sanığa verilen cezanın günlüğü takdiren 20,00 YTL’den hesaplanarak, sonuç olarak sanığın 200,00 YTL idari para cezasıyla cezalandırılmasına, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, hükmün diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, 27.04.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2246, Karar No: 2014/14666, Tarih: 13.06.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/2246 E.  ,  2014/14666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Eziyet

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanıklar müdafiinin, bir nedene dayan- mayan temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin (ONANMASINA), 13.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/681, Karar No: 2012/7011, Tarih: 30.04.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/681 E.  ,  2012/7011 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/09/2010 tarih ve 2009/917-2010/294 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 125258409-1-1 nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı...'a ait yaş meyve ve sebze ürünlerinin Mersin'den Kayseri'ye nakli sırasında davalıya ait ... plakalı aracın kaza yaptığını, ürünlerin ve aracın kaza sonucunda hasar gördüğünü, hasar nedeniyle davacı ... şirketinin sigortalıya 17.005,00TL ödediğini, müvekkili şirketin TTK'nun 1301. maddesi gereğince sigortalının haklarına kanuni halef olduğunu, bu nedenle de 17.005,00 TL'nın ödeme tarihi olan 12.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kazanın 23.02.2009 tarihinde saat 05.00'da meydana geldiğini, müvekkilinin kaza sonucunda hastaneye kaldırıldığını, olay yeri tespit tutanağının saat 07.00'de düzenlendiğini, sigorta poliçesinin ise olay günü saat 09.06'da düzenlendiğini, sigorta poliçesinin daha önce meydana gelen zararları karşılayamayacağını ve bu nedenle ödenen miktar nedeniyle kendilerine rücu edilemeyeceğini savunmuş ve davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm delillere göre, söz konusu kazanın mevcut sigorta poliçesinin imzalanmasından önce meydana geldiği ve bu nedenle de meydana gelen kazanın sigorta poliçesi kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sigortalı emtiada meydana gelen zararı karşılayan davacının zarar sorumlusundan tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin olarak düzenlenen tazminat makbuzu ve ibranamede sigortalının, meydana gelen hasar nedeniyle üçüncü kişilere karşı talep ve dava haklarını ödenen tazminat tutarı kadar davacı ... şirketine temlik ettiği yazılmıştır. Mahkemece dava, hasarın sigorta teminatı dışında olduğu gerekçesiyle reddedilmişse de davacının yaptığı ödeme nedeniyle sigortalının 3.kişilere karşı tazminat ve dava hakkını temlik aldığı değerlendirilerek aktif husumet ehliyetinin varlığının kabulü ile davasının esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin temyiz talebi yerinde görülerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8099, Karar No: 2022/850, Tarih: 07.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/8099 E.  ,  2022/850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı (mağdureler ..., ..., ..., ... ile ...’ye karşı); kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (mağdure ...’e karşı); müstehcenlik

HÜKÜM : Mağdurelerden ... ile ...’a yönelik atılı suçtan (mağdure sayısınca) beraati ile ... ile ...’e yönelik çocuğun cinsel istismarı (mağdure sayısınca), ...’ye yönelik sarkıntılık suretiyle çocuğun cinsel istismarı, ...’e yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve müstehcenlik suçlarından mahkumiyetine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 31.08.2020 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisi ile mağdureler ..., ..., ... vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5333, Karar No: 2020/2857, Tarih: 08.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/5333 E.  ,  2020/2857 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2018/1266-2019/1330

İlk Derece

Mahkemesi : Tekirdağ 1. İş Mahkemesi

No : 2016/552-2018/88

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, fer'i müdahil vekili ve davalı işveren vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer'i müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı işveren yanında 28/04/2000-02/01/2004 tarihlerinde kesintisiz teneke imalatı makinesinde işçi olarak çalıştığını ancak çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini istemiştir.

II- CEVAP:

Davalı ... Ofset ve Amb. San. Tic. Ltd. Şti.; cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili; Kurum kayıtlarının esas olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, " Davanın kısmen kabulü ile, davacı ... T.C numaralı ...'ın ... sigorta sicil numarası ile davalı şirkete ait ... sicil numaralı işyerinde 28/04/2000-02/01/2004 tarihleri arasında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen 256 gün dışında 1069 gün süreyle daha hizmet aktiyle çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı işveren vekili; tanık ifadelerinin çelişkili olduğunu, davacının 16/03/2001 tarihinde işten çıktıktan sonra 2003 yılında işe alındığını ve işe girişi bildirgesinde imzasının bulunduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek,

Feri müdahil Kurum vekili; davacının işe giriş ve çıkış bildirgelerinin bulunduğunu, 16/01/2001 tarihinde işten çıkış bildirgesi düzenlendiğini, daha sonra 23/12/2003 tarihinde işe giriş bildirgesi düzenlendiğini ve davacının çalışmalarının kesintiye uğradığını, hak düşürücü sürenin geçirildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır.

B- BAM KARARI

" Tekirdağ İş Mahkemesi'nin 05/02/2018 tarihli, 2016/552 Esas - 2018/88 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince, esastan reddine, " karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Feri Müdahil vekili istinaf dilekçelerinde belirtilen nedenlerle İstanbul BAM 34. Hukuk Dairesi Kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Feri Müdahil vekili istinaf dilekçelerinde belirtilen nedenlerle İstanbul BAM 34. Hukuk Dairesi Kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Anılan maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Somut olayda, yukarıdaki açıklamalar kapsamında yeterli araştırma yapılmadığı görülmekle; davacıya davasını somutlaştırması kapsamında, işyerinde, hangi bölümde kimlerle çalıştığı, şef, ustabaşı vb. kimler olduğu ve özellikle bildirim olmayan 16.01.2001 - 23.12.2003 tarihleri arasında neden kesinti olduğu sorulmalı, gerekirse davalı işverene ait işyerinin dava konusu dönem yönünden vergi matrahı ve ilgili belgeler ilgili vergi dairesinden istenmeli yine davacının çalışmasına va’kıf dava konusu dönemde bordrolu şef, usta başı ve çalışma arkadaşlarının dinlenerek beyanlar arasında çelişki var ise giderilmesi suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, fer'i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi'ne, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.