muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/6973, Karar No: 2024/1142, Tarih: 21.02.2024

**1. Ceza Dairesi         2023/6973 E.  ,  2024/1142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bozma üzerine verilen ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.11.2020 tarihli ve 2020/40 Esas, 2020/622 Karar sayılı kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 25.05.2022 tarihli ve 2022/3704 Esas, 2022/3985 Karar sayılı ilâmı ile sanığa aleyhe bozma ilamına karşı diyecekleri sorulmadan hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.01.2023 tarihli ve 2022/541 Esas, 2023/44 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında olası kastla yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’un (5237 sayılı Kanun) 86 ıncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 21 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 54 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve müsadereye karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, sanığın atılı suçu kasten işlemediği, taksirle yaralamadan hüküm kurulması gerektiğine, lehe hükümlere, beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, sanığın atılı suçu kasten işlemediği, taksirle yaralamadan hüküm kurulması gerektiğine, lehe hükümlere, beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Olaydan önce sanık ...'ın, inceleme dışı mağdur ... için bankadan kredi çektiği ve çektiği parayı ...'a verdiği, ...'ın bu kredinin taksitlerini gecikerek ödemesi ve en son taksitleri de ödememesi nedeniyle sanığın mağdur ...'a bu durumu bildirdiği, sanığın mağdur ...'dan gelen mesaj üzerine olayda kullandığı silahla birlikte ...'ın bulunduğu kahvehaneye gittiği, ...'ın arkadaşlarıyla kahvehanede oyun oynadıkları, sanık ve ... arasında tartışma çıktığı ve itekleşmeye başladıkları, akabinde sanığın belindeki tabancayı çıkarttığı, ... ve bir kısım tanıkların sanığı engellemeye çalıştıkları ve sanığın üzerine gidip silah olan elini tutmaya çalıştıkları, bu arada sanığın bu kişilerden kurtularak silahla ...'ın ayaklarına doğru iki üç el ateş ettiği ve ...'ın bacağından yaralandığı, daha sonra sanığın elinden silahı almaya çalışılırken yine sanığın silahla hedef almaksızın ateş ettiği, tabancadan çıkan kurşunlardan birisinin ... ile sanık arasında olayın meydana geldiği Kardeşler Kırahathanesinin bitişiğinde bulunan kendi ... yerinin önündeki katılan ...'nın ayağına isabet ederek hayat fonksiyonlarını fonksiyonlarını ağır (5.) derecede etkileyecek nitelikte vücudunda kemik kırığı oluşturacak şekilde yaraladığı kabul edilmiştir.

2. Sanık savunmaları, katılan, inceleme dışı mağdur ve tanıkların beyanları, uzmanlık raporları, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 27.11.2014 tarihli raporu, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 10.09.2015 tarihli raporu, tutanaklar, nüfus ve adli sicil kayıtları ile diğer tüm deliller dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

1. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından olası kastla gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve

bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri de dahil olmak üzere lehe hükümlerin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmediği anlaşıldığından, düzeltme nedeni dışında hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri de dahil olmak üzere lehe hükümlerin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmediği anlaşıldığından, düzeltme nedeni dışında hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenen 1 yıl hapis cezasına ilişkin temel cezadan sonra aynı Kanun'un 21 ... maddesinin ikinci fıkrası gereğince olası kast nedeniyle indirim yapılması ve devamında artırım ve indirim maddelerinin uygulanması yerine olası kast indiriminin aynı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince belirlenen ceza miktarı üzerinden yapılması suretiyle yazılı şekilde fazla ceza tayin edilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (2) numaralı bentte açıklanan nedenle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.01.2023 tarihli ve 2022/541 Esas, 2023/44 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasında 5237 sayılı Kanun’un 21 ... maddesinin ikinci fıkrasının 86 ncı maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere uygulanmasına ve 62 nci maddesinin uygulandığı hüküm fıkrasından "1 yıl 1 ay 10 gün" hapis cezası ibaresinin çıkarılarak yerine "13 ay 10 gün" hapis cezası" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15098, Karar No: 2011/27824, Tarih: 10.10.2011

**9. Ceza Dairesi         2009/15098 E.  ,  2011/27824 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Mala zarar verme, Konut dokunulmazlığının ihlali, Kasten yaralama

Hüküm : 1- Sanık ... hakkında; TCK'nın

151/1, 29, 62, 52/4 maddeleri uyarınca

mahkumiyet (1500 TL adli para cezası),

2- Sanık ... ... hakkında;

a) TCK'nın 116/1, 35/1, 62, 50/1-a, 52/4. maddeleri uyarınca mahkumiyet (740 TL adli para cezası),

b) TCK'nın 151/1, 29, 62, 62, 52/4. maddeleri

uyarınca mahkumiyet (1500 TL adli para cezası)

c) TCK'nın 86/2, 29, 62, 52/4. maddeleri uyarınca mahkumiyet (1500 TL adli para cezası)

Temyiz edenler : 1- Sanık ..., 2- Sanık ... ... müdafii

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hükmolunan adli para cezalarının miktarına göre hükümlerin kesin olması nedeniyle temyiz talebinin reddine ilişkin kararlar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, sanık ... ile sanık ... ... müdafiinin temyiz itirazlarının reddiyle, anılan kararların ONANMASINA, 10.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8719, Karar No: 2019/3113, Tarih: 18.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/8719 E.  ,  2019/3113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, 05.05.2010 tarihinde, yaşı küçük müvekkili ...'ı, davalı ...'in sürücüsü olduğu kendi okul servisinin hatalı yerde indirdiği, arkadan gelen diğer davalı ...'in sürücüsü olduğu servisin de müvekkili küçüğe çarparak ağır yaralanmasına sebep olduğunu belirterek davacı küçük ... için 30.000,00 TL, anne ve babası için ayrı ayrı 10.000,00'er TL olmak üzere toplamda 50.000,00 TL manevi tazminatın 25.000,00 TL'sinin davalı ...'tan 25.000,00 TL'sinin davalı ...'den olacak şekilde tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 12.000,00 TL, anne için 4.000,00 TL ve baba için 4.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'tan; davacı ... için 6.000,00 TL, anne için 2.000,00 TL ve baba için 2.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde ve özellikle, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde ve uzman bilirkişice düzenlenen

maddi tazminata ilişkin raporun hükme esas alınmasında, manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.536,75 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'ten alınmasına 18/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4932, Karar No: 2013/1174, Tarih: 19.02.2013

**1. Ceza Dairesi         2012/4932 E.  ,  2013/1174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

KATILANLAR : ..., ..., ...

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs, kasten yaralama, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : 1-Sanık ... için; (TCK.nun 81, 35, 31/3, 62, 63), (6136 sayılı Kanunun 15/1, TCK.nun 62, CMK.nun 231) maddeleri uyarınca; (6 yıl 8 ay hapis cezası), (hükmün açıklanmasının ertelenmesine)

2-Sanıklar ... ve ... için ayrı ayrı; TCK.nun (81, 35, 31/3, 62), (86/1-3e, 87/1-c-son, 29, 31/3, 62), 63 maddeleri uyarınca; (6 yıl 8 ay hapis cezası), (2 yıl 6 ay hapis cezası)

3-Sanık ...'in üzerine atılı suçlardan beraatine.

4-...; ...'ı yaralama suçundan TCK.nun 25, CMK.nun 223/3 maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Sanık ... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan CMK.nun 231. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar CMK.nun 231/12. maddesi uyarınca itiraz yoluna tabi olduğundan, gereği mahallinde yerine getirilmek üzere, inceleme dışı tutulmasına karar verilmiştir.

2-Hükmedilen ceza miktarına göre, sanıklar ...,... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca REDDİNE karar verilmiştir.

3-Sanıklar ...,...,... ve ...'in tutuklama tarihinin gerekçeli karar başlığında 16/04/2011 yerine 16/04/2012 olarak gösterilmesi, mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası olarak değerlendirilmiştir.

.../...

4-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ...,... 'ın, mağdur ...'ı öldürmeye teşebbüs; sanıklar ...,...'ın mağdur ...'a yönelik eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde sanıklar ...,...,...'ın, mağdur ...'ı öldürmeye teşebbüs suçlarının niteliği tayin, ... 'a yönelik eylem açısından tahrike ve takdire, ... 'ı öldürmeye teşebbüs suçu açısından takdire ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin derecesi ve niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ... hakkında elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, sanık ...'nin kasten yaralama suçunu meşru müdafaa şartları altında gerçekleştirdiği kabul edilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri, düzeltme ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan; sanık ... ve katılan sanık ... müdafiinin sübuta, meşru savunmaya, sanık ... hakkında mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğine vesaireye yönelen; sanık ... müdafiinin bir nedene dayanmayan; Cumhuriyet Savcısının ... hakkında mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğine ilişen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

A-Sanık ...'nin mağdur ...'i kasten yaralama suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair karar ile sanıklar ...,... ve ... 'ın, mağdur ...'ı öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleri ve sanık ... hakkında kurulan beraat hükümleri yönünden;

A-Sanık ...'nin mağdur ...'i kasten yaralama suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair karar ile sanıklar ...,... ve ... 'ın, mağdur ...'ı öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleri ve sanık ... hakkında kurulan beraat hükümleri yönünden;

Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükümde; CMK.nun 223/2-d maddesi uyarınca, ceza verilmesine yer olmadığına ve beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması yasaya aykırı ise de, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK.nun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak; hüküm fıkrasının 3.bendinde yer alan "... CMK.nun 223/3.maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine "5271 sayılı CMK.nun 223/2-d maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına ve beraatine" ibaresinin eklenmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, beraat hükmü ile sanıklar ...,...,... hakkında mağdur ...'ı öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri ve sanık ... hakkındaki beraat hükümlerinin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B-Sanıklar ...,... 'ın mağdur ...'u silahla kasten yaralama suçları yönünden;

Oluşa ve dosya kapsamına göre, olaydan 3 gün önce sanık ... ile mağdur ...'un, omuz atma nedeniyle tartıştıkları, olay günü arkadaş gruplarını toplayarak ... otobüs terminali arkasında buluştukları ve kavgaya tutuştukları, sanık ...'ın

.../...

yanında getirdiği satırla mağdurun sol koluna şiddetle vurduğu, sanık ...'ın da elinde bulunan satırla mağdurun başına birçok kez vurarak, her iki sanığın mağdur ...'u, sağ bilekte 7 cm'lik kesi, orbita lateralden temporale uzanan 10 cm'lik derin kesi, nazalde 7 cm'lik derin kesi, temporal ve ulna kemiklerinde monokortikal kesilere, hayat fonksiyonlarını orta (3.) derece etkili zigomatik kemik kırığına, yüzde sabit ize neden olacak şekilde yaraladıkları, ... 'nin, sanıklara müdahale ederek sanıklardan ... 'in başına vurması ile sanıkların eylemlerine son verdiği olayda;

a-Sanıkların eyleme bağlı olarak ortaya çıkan kastlarının öldürmeye yönelik olduğu düşünülmeden yazılı şekilde silahla kasten yaralama suçundan hüküm kurulması;

b-Kabule göre de;

aa-... Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nce, mağdur ... hakkında düzenlenen 16/02/2012 tarihli adli raporda, yaralanmanın yüzde sabit iz niteliğinde olduğunun belirtilmesine rağmen;gerekçeli kararın 14. sayfasında mağdur ...'daki yaralanmanın yüzde sabit iz niteliğinde olmadığının belirtilmesi, kurulan hükümde ise 5237 sayılı TCK.nun 87/1-c maddesinin uygulanması suretiyle gerekçe ile uygulama arasında çelişki yaratılması,

bb-Sanıklar ...,... hakkında mağdur ...'u yüzde sabit iz bırakacak şekilde silahla kasten yaralama suçundan kurulan hükümde, 4 yıl 6 ay hapis olarak belirlenen cezada, yaş küçüklüğü nedeni 5237 sayılı TCK.nun 31/3 maddesi uyarınca 1/3 indirim uygulaması yapıldığı sırada, cezanın 3 yıl yerine 2 yıl 12 ay olarak belirlenmesi;

bb-Sanıklar ...,... hakkında mağdur ...'u yüzde sabit iz bırakacak şekilde silahla kasten yaralama suçundan kurulan hükümde, 4 yıl 6 ay hapis olarak belirlenen cezada, yaş küçüklüğü nedeni 5237 sayılı TCK.nun 31/3 maddesi uyarınca 1/3 indirim uygulaması yapıldığı sırada, cezanın 3 yıl yerine 2 yıl 12 ay olarak belirlenmesi;

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ... ve ... müdafiileri ile Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), bozma nedenine, ceza miktarına ve tutuklulukta geçen süreye göre sanıklar ...,...,...'ın tahliye istemlerinin reddine, 19/02/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15302, Karar No: 2014/2701, Tarih: 03.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/15302 E.  ,  2014/2701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 7. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/12/2013

NUMARASI : 2013/125-2013/794

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 sayılı yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

ESAS NO : 2013/15302

KARAR NO : 2014/2701

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

ESAS NO : 2013/15302

KARAR NO : 2014/2701

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;