muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/15925, Karar No: 2023/1719, Tarih: 27.03.2023

IV. GEREKÇE

A. Kişiyi Hürriyetinden yoksun Kılma Suçu Yönünden

İlk Derece Mahkemesince hükmolunan cezaların tür ve miktarları ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararları nazara alınarak 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun

esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçların, 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadıkları dikkate alındığında, katılan Bakanlık vekili ile sanık ve müdafiinin temyiz istemlerinin, aynı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu Yönünden

Sanık hakkında kurulan hükümde, delillerin ve olguların açıklandığı ve ilişkilendirildiği, buna ilişkin gerekçelerin hukuka uygun olduğu anlaşılmış, bu kapsamda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

C. Vekalet Ücreti Yönünden

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları" başlıklı 41 inci maddesinde ailenin huzur ve refahı ile özellikle anne ve çocukların korunmasına yönelik olarak her türlü istismar ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alma görevinin Devlete ait olduğu açıkça belirtilmiştir. Aile ve çocukların korunması hakkı Anayasa ile güvence altına alınmış bir haktır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un amaç ve temel ilkelerinin belirlenmesine ilişkin birinci maddesinden anlaşılacağı üzere bu Kanun Anayasa ve uluslararası sözleşmelere uygun olarak çıkarılmış bir kanundur. Kanun'un 20 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi nedeniyle açılan davalara katılabileceği belirtilmiştir. Tüm bu kanuni düzenlemeler dikkate alındığında Bakanlığın davaya katılması doğrudan Anayasa ve kanundan kaynaklanan koruma görevine ilişkin olup, Bakanlığa yüklenen bir kamu görevidir. Bu kapsamda değerlendirme yapıldığında 5271 sayılı Kanun'un 237 ve devamı maddelerindeki katılma hakkına ilişkin suçtan zarar görme şartı katılan Bakanlık için söz konusu olmadığı ve vekili lehine koşulları sağlanmadığından vekalet ücretine hükmedilmemesi, hukuka aykırı bulunmamıştır.

V. KARAR

A. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenle sanık ve müdafii ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu Yönünden

V. KARAR

A. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenle sanık ve müdafii ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu Yönünden

Gerekçenin (B) ve (C) bölümlerinde açıklanan nedenlerle Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 20.09.2022 tarih ve 2022/1085 Esas, 2022/882 Karar sayılı kararında sanık ve müdafii ile katılan Bakanlık vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4802, Karar No: 2010/10120, Tarih: 03.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/4802 E.  ,  2010/10120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7356, Karar No: 2015/9183, Tarih: 21.12.2015

**22. Ceza Dairesi         2015/7356 E.  ,  2015/9183 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/255051

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ : Gölhisar Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/05/2011

NUMARASI : 2011/3 (E) ve 2011/100 (K)

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal, işyeri dokunulmazlığını ihlal

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, kararların nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanıklar S.. Ö.. ve M.. A.. hakkında katılan T.. D..'e yönelik konut dokunulmazlığını ihlal suçundan açılan davada zamanaşımı süresi içerisinde hüküm kurulması, adlî emanetin 2010/72 sırasında kayıtlı eşyalarla ilgili mahallinde karar verilmesi, 6352 sayılı Yasa'nın 100. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 324. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen cümle gereğince, yargılama giderlerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olması nedeniyle Devlet Hazinesi üzerinde bırakılması gerekirken sanıklara yükletilmesi hususu ile Anayasa Mahkemesi'nin hüküm tarihinden sonra, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin, 24.11.2015 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararının infazda gözetilmesi olanaklı görülmüştür.

A) Sanıklar S.. Ö.. ve M.. A.. hakkında katılan T.. D..'e yönelik hırsızlık suçları, katılan R.. Ç..'a yönelik iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçları ile sanık S.. Ö.. hakkında katılan L.. Ö..'a yönelik hırsızlık ve konut dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde:

Katılan T.. D..'e yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükümde, sanık M.. A.. hakkında verilen cezadan takdiri indirim sebebi olarak 1/6 oranında indirim yapılmasına dayanak olan yasa maddesinin gösterilmemesi, mahallinde düzeltilmesi mümkün maddî hata olarak kabul edilmiştir.

../...

Sanıklar Serdar ve Murat'ın katılan R.. Ç..'ın bakkal dükkanına geceden sayılan zaman diliminde girerek hırsızlık yaptıkları ve haklarında katılan Ramazan'a yönelik hırsızlık suçundan verilen cezalar TCK'nın 143. maddesi gereği artırıldığı halde, iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan TCK'nın 116/4. yerine 116/2. maddesi ile uygulama yapılması ve ayrıca sanık Serdar'ın katılan L.. Ö..'a yönelik konut dokunulmazlığını ihlal eylemine ilişkin hüküm fıkrasında, temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirleneceğinden söz edildiği halde, temel cezanın 6 ay hapis şeklinde alt sınırdan belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni sayılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre sanık S.. Ö.. müdafii ile sanık M.. A..'in temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle, eleştiriler dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre sanık S.. Ö.. müdafii ile sanık M.. A..'in temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle, eleştiriler dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

B) Sanıklar S.. Ö.. ve M.. A.. hakkında katılan R.. Ç..'a yönelik hırsızlık suçları ile sanıklar S.. Ö.., F.. Ç.. ve M.. A.. hakkında mağdur'a yönelik hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde:

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Katılan R.. Ç..'a yönelik hırsızlık suçundan dolayı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık Fatih'in 04.05.2011 tarihli oturumda katılanın zararını giderdiğini söylemesi, katılanın o oturumdaki ifadesinde de hırsızlıktan kaynaklanan 1800 TL zararının 1200 TL'lik kısmının sanık Fatih tarafından giderildiğini, kalan zararını ödenmesi halinde alabileceğini, ödenmezse de önemli olmadığını söylediği, bu sebeple sanık Fatih hakkında katılan Ramazan'a yönelik hırsızlık eylemi nedeniyle etkin pişmanlık hükümleri uygulandığı halde, dosya kapsamına göre sanık Fatih'in katılana yaptığı kısmi iadeye açıkça karşı çıkmadıkları anlaşılan ve iştirak halinde atılı hırsızlık suçunu işledikleri tespit edilen sanıklar S.. Ö.. ve M.. A.. hakkında TCK'nın 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Mağdurn depo olarak kullandığı ve çalınan eşyalarının bulunduğu eski tavuk çiftliğinde yapılan keşif işlemi sonucu düzenlenen raporda, bu malların bina ön cephesine göre sağ tarafta durduğu ve bina ön tarafında üç kapı olduğu, malların bulunduğu yerin bir içten kapı, bir de dıştan sürgülü üç kanatlı demir kapısının olduğu, sürgülü kapının içten dilli kapısı ile asma kilit ve zincirle kilitli kısmı bulunduğu, bina ortasında bulunan çekme kat merdiveninden çıkmak suretiyle yaklaşık 1 metre 80 cm ebadındaki camsız ve korkuluksuz pencereden içeri atlamak suretiyle içeri girildiği ve sürgülü demir kapıya içten ulaşabileceği, kapı dilini içten açarak bina içine giriş ve çıkışının rahatlıkla yapılabileceği, binadaki tüm pencerelerin camsız ve korkuluksuz olduğu, sadece görünüm itibariyle sürgülü kapıda asma kilit ve zincir olduğu, ancak bina içine rahatlıkla girilebileceğinin belirtilmesi karşısında, suçun meydana geldiği yerin bina niteliği taşıdığı ve suça konu malzemelerin kilitli yerden çalındığı hususlarındaki delillerin nelerden ibaret olduğu yeniden tartışılarak, sonucuna sanıkların eylemlerinin TCK'nın 141. veya 142/1-b

../...

hükümlerinden hangisine uyduğunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

../...

hükümlerinden hangisine uyduğunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3-Mağdur aşamalardaki ifadelerinde, suça konu malzemelerin bulunduğu yerin eskiden tavuk çiftliği olduğunu ve bu yeri depo olarak kullandığını, depo olması sebebiyle de bu yere sürekli gelip gitmediğini söylemesi karşısında; suça konu yerde herhangi bir ticari faaliyet yürütülüp yürütülmediği de araştırılarak, sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği ve bu yerin ne surette işyeri sayıldığına ilişkin delillerin neler olduğu kararda tartışılmadan, sanıklar hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan yazılı şekilde hüküm kurulması,

4-Kabule göre de; sanıklar hakkında bu suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen diğer sanık'le birlikte mağdur deposuna geceden sayılan zaman diliminde girerek hırsızlık yaptıkları ve haklarında bu mağdura yönelik hırsızlık suçundan verilen cezalar TCK'nın 143. maddesi gereği artırıldığı halde, işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan TCK'nın 116/4. yerine 116/2. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayini,

5-Katılan R.. Ç..'a yönelik hırsızlık suçu ile mağdura yönelik hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan hükümlerde, sanık M.. A.. hakkında verilen cezalardan takdiri indirim sebebi olarak 1/6 oranında indirim yapılmasına dayanak olan yasa maddesinin gösterilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık S.. Ö.. müdafii ile sanıklar M.. A.. ve F.. Ç..'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesi gereğince sonuç ceza miktarı yönünden sanıkların kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 21.12.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/745, Karar No: 2023/813, Tarih: 13.09.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2023/745 E.  ,  2023/813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki işçilik alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf etmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği düşünüldü:

4. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine karar Özel Dairenin 26.10.2022 tarihli ve 2022/11634 Esas, 2022/13193 Karar sayılı kararı ile bozulmasından sonra yapılan yargılamanın 07.02.2023 tarihli celsesinde, İlk Derece Mahkemesince "4-Usule ve kanuna uygun bulunan Yargıtay 9. Hukuk dairesinin 2022/11634 E - 2022/13193 K sayılı bozma ilamına uyulmasına," ilişkin ara kararı ile bozma kararına uyulmasına karar verilmiş, ancak uyma kararına rağmen 30.03.2023 tarihli gerekçeli kararda "... mahkememizin önceki kararında direnilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

5. Burada "usul hukuku" ile ilgili ortaya çıkan sorun bozma kararının taraflara duruşmada tebliği ile İlk Derece Mahkemesince "bozma ilamına uyulmasına" ilişkin ara kararı oluşturulmasına karşın, bu hukuki sonucun aksine bir karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6. Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine ... ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir. Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

6. Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine ... ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir. Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

7. "Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de Temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir.

Gerçekten, mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez" (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

8. Aynı ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2017 tarihli ve 2015/9-463 Esas, 2017/137 Karar; 24.09.2019 tarihli ve 2015/21-3903 Esas, 2019/920 Karar; 09.05.2019 tarihli ve 2019/19-256 Esas, 2019/537 Karar; 08.06.2021 tarihli ve 2021/(21)10-421 Esas, 2021/695 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

8. Aynı ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2017 tarihli ve 2015/9-463 Esas, 2017/137 Karar; 24.09.2019 tarihli ve 2015/21-3903 Esas, 2019/920 Karar; 09.05.2019 tarihli ve 2019/19-256 Esas, 2019/537 Karar; 08.06.2021 tarihli ve 2021/(21)10-421 Esas, 2021/695 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

9. Yargıtay içtihatları ile kabul edilen "usulü kazanılmış hak" olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma kararına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır. Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 19 Karar; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 Esas, 2010/54 Karar).

10. Bu sayılanların dışında ayrıca görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü – C. V, 6. B, İstanbul 2001, s 4738 vd).

11. Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan birilehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

12. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde somut olayda, davalı vekilinin temyizi üzerine verilen Yargıtay bozma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesinin bu karara uyması ile davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Burada usuli kazanılmış hakkın gerçekleşmesine engel olacak istisnai bir durum da bulunmadığına göre, artık önceki kararda direnilmesi usulen mümkün değildir. Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeni ile ilgili olup temyiz aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir.

13. Hâl böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmakla gerçekleşen usuli kazanılmış hak nazara alınarak hükmüne uyulan bozma gereklerinin yerine getirilmesi gerekirken, direnme kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, direnme kararının bozulması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK'nın 373/2 nci maddesi gereğince usulden BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17164, Karar No: 2015/572, Tarih: 22.01.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/17164 E.  ,  2015/572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/04/2014

NUMARASI : 2013/48-2014/92

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor geçersizdir. Şöyle ki;

1) Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan yakın tarihli emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bilirkişi kurulu raporunda emsal alınan taşınmazın satış tarihi 15.07.1990 olup değerlendirme tarihinden yaklaşık 22 sene öncesine ait satış işlemi olduğu anlaşıldığından, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın mahalden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan mesafesini de gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Dava konusu taşınmazdaki yapıların yaşı tespit edilerek, elatma tarihinden sonra yapıldıklarının anlaşılması halinde, yapıların değer düşüklüğü bedeline hükmedilemeyeceği gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Tapu kaydındaki birkısım davacının payı üzerindeki haciz şerhinin bu paydaşlar yönünden hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi,

4-Kabule göre de;

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda değer düşüklüğü oranı uygularken yapılan hesaplama hatası sonucu fazla bedele hükmedilmesi,