muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/9104, Karar No: 2017/159, Tarih: 17.01.2017

İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ayrıca teşviklerden yararlanabilmek için Kurumca denetlenecek işverene, işyerine ve sigortalıya ait ayrı ayrı şartlar mevcuttur.

Yukarıda belirtilen şartları denetleyecek olan ve denetleme sonucuna göre işverenlerin beş puanlık indirimden yararlanıp yararlanmayacağına karar verecek olan kurum, 5510 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre primleri tahsil etmekle yükümlü Sosyal Güvenlik Kurumudur. SGK, inceleme sonucu işverenin teşvikten yararlanamayacağına karar verdiğinde %5 lik primi de işverenden tahsil edecek aksi takdirde bu miktarı Hazineden yani genel bütçeden alacaktır.

Prim borcunun doğup doğmadığı hususu işveren ile SGK arasındaki ihtilaftır. Maliye Bakanlığının prim borcunun doğumu ile ilgisi ve görevi yoktur. Aksi halde 5510 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen görevler Maliye Bakanlığınca yerine getirilmesi gerekecektir. İşverenlerin prim borçlarına ilişkin ihtilaflar ve prim teşvikini düzenleyen 81. maddenin (ı) bendi 5510 sayılı Kanunda düzenlenmiş olup yine 101 inci madde gereğince “bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülmektedir.”

Somut olayda davacı tarafından Kurumca fazla prim tahsilâtı yapıldığı iddia edildiği, yersiz tahsil edilen primlerin iade yükümlülüğünün ve yasal hasımın, primi tahsil eden Kurum olduğu gözetilerek, işin esasına girilerek, davacının, yukarıda belirtilen yasal düzenleme kapsamında beş puanlık Hazine yardımından yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı irdelenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde davalı Kurum aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalılardan Maliye Bakanlığı avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 17.01.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18415, Karar No: 2021/21416, Tarih: 14.12.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/18415 E.  ,  2021/21416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

A-Suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'in, 19/02/2015 tarihinde saat 13:00 sıralarında, ...Paşa Ortaokulu’nun tadilat nedeniyle kullanılmayan eski binasının 2 adet kapısını tek atmak suretiyle kırmaları ve suça sürüklenen çocukların 23/02/2015 tarihinde saat 20:40 sıralarında müşteki ...'in kantin işletmecisi olarak görev yaptığı, ... Ortaokulu’nun bahçesinde bulunan ve okuldan ayrı tek katlı betorname bir yapı olan kantin camını kırmaları şeklinde gerçekleşen eylemlerine uyan TCK’nun 152/1-a, 31/3. maddesinde tanımlanan suçun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı yasanın 66/1-e ve 66/2. maddelerinde öngörülen 5 yıl 4 aylık asli zamanaşımı süresinin, 09/02/2016 olan karar tarihinden, incelemenin yapıldığı tarihe kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafii, suça sürüklenen çocuk ... müdafii, müşteki ... vekili ve o yer Cumhuriyet Savcısı’nın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince isteme aykırı olarak DÜŞÜRÜLMESİNE,

B-Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

1- Suça sürüklenen çocukların, 19/02/2015 tarihli ...Paşa Ortaokulu’ndan 12 adet musluk çalmalarına konu eylemlerine ilişkin, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunan müşteki Milli Eğitim Bakanlığının, duruşmadan usulüne uygun haberdar edilmediği, yapılan iade işlemi üzerine müşteki ... vekilinin 16.03.2020 tarihli dilekçesi ile hükmü temyiz ettiği anlaşılmakla, müşteki kurumun 5271 sayılı CMK'nın 260/1. madde ve fıkrası uyarınca yasa yollarına başvurma hakkı bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Suçtan zarar gören kurumun duruşmadan haberdar edilip iddia ve delillerini sunma ve davaya katılma olanağı sağlanarak, sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, iddia hakkı kısıtlanmak suretiyle CMK’nın 233 ve 234. maddelerine aykırı davranılması,

Suçtan zarar gören kurumun duruşmadan haberdar edilip iddia ve delillerini sunma ve davaya katılma olanağı sağlanarak, sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, iddia hakkı kısıtlanmak suretiyle CMK’nın 233 ve 234. maddelerine aykırı davranılması,

2-Suça sürüklenen çocukların, 19/02/2015 tarihli ...Paşa Ortaokulu’ndan 12 adet musluk çalmaları şeklinde gerçekleşen eylemlerine ilişkin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun Dairemizce de benimsenen 28.02.2017 gün ve 2016/2-833 Esas ve 2017/115 Karar sayılı ilamında, 28.06.2014 tarihinden sonra işlenen hırsızlık suçunun bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi halinde eylemin 5237 sayılı TCK'nun 142/2-h maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna uyduğunun belirtildiği, somut olayda hırsızlığın, okul binasından yapıldığının anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocukların eyleminin 5237 sayılı TCK'nun 142/2-h maddesine uyduğu gözetilmeyerek, eylemin vasıflandırmasında yanılgıya düşülerek aynı Yasa'nın 142/1-a maddesi uyarınca hüküm kurulması suretiyle eksik ceza tayini,

3- Suça sürüklenen çocukların, 23/02/2015 tarihinde saat 20:40 sıralarında müşteki ...'in kantin işletmecisi olarak görev yaptığı, ... Ortaokulu’nun bahçesinde bulunan ve okuldan ayrı tek katlı betorname bir yapı olan kantinden hırsızlığa teşebbüs etmelerine ilişkin olayda, çalınmak istenen malların kantin işletmeciliğini yapan müşteki ...’e ait olduğu, kamu malı niteliğinin bulunmadığı, dolayısıyla suça sürüklenen çocukların, 23/02/2015 tarihli hırsızlığa teşebbüs suçunda, ...’nın suçtan zarar gören sıfatının bulunmadığı da gözetilerek, suça sürüklenen çocukların suç tarihi itibarıyla TCK’nın 142/2-h maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiğinin gözetilmemesi,

4-Suça sürüklenen çocuklar hakkında 23/02/2015 tarihli hırsızlığa teşebbüs suçundan hüküm kurulurken, TCK’nın 142/1-a ve 143. maddesi uyarınca belirlenen 4 yıl 6 ay hapis cezasından aynı yasanın 35. maddesi uyarınca 3/4 oranında indirim yapılırken, yapılan hesap hatası sonucu, suça sürüklenen çocuk ... hakkında 9 ay hapis cezasına ve suça sürüklenen çocuk Mert hakkında da 7 ay 15 gün hapis cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeyerek yazılı şekilde eksik ceza tayini,

5-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında diğer suçlardan hüküm kurulurken TCK’nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim uygulandığı halde, gerekçesiz olarak 23/02/2015 tarihli hırsızlığa teşebbüs suçundan hüküm kurulurken takdiri indirim hükmünün uygulanmaması suretiyle çelişkiye sebebiyet verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafii, suça sürüklenen çocuk ... müdafi, müşteki ... vekili ve o yer Cumhuriyet Savcısı’nın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 14.12.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11987, Karar No: 2021/9871, Tarih: 07.07.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/11987 E.  ,  2021/9871 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Manisa 3. İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, Kurum sigortalısı ...'ın geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, 186.357,78 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 6.154,32 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, 42.852,64 TL tedavi harcaması, 13.343,49 TL protez-ortez ödemesi, 2.248,77 TL ilaç masrafı yapıldığını, toplam Kurum zararının 250.957,00 TL olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla Kurum zararının şimdilik 62.739,25 TL'sinin tahsis, onay, masraf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28/06/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile istemini 180.717,30 TL olarak artırmıştır.

II-CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmaya katılarak davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

II-CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmaya katılarak davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda "Kurumda 2 4299 01 01 108876545 01-62 sayılı dosyada işlem gören işyeri işçilerinden ... sigorta sicil numamralı ... 19/02/2011 tarihinde geçirdiği işkazası sonucu yararlandığı, zarar verici olay nedeniyle malul kalan sigortalıya ... tahsis numarası ile tahsis ve tediyede bulunulduğu, kazana meydana gelmesinde kazalı ...'ın çalıştığı yerin zeminden 6-7 metre kadar yüksek olduğu, çatı da 15 metre aralıklarda aydınlatma amaçlı şeffaf plastik çatı kaplamasının bulunduğu, kazalıya emniyet kemeri verildiği ancak bunun uçunun bağlanması için çalışma alanında yeterli halat olmadığı, kazalının sökülü malzemeyi atmak için geri geri giderken yük taşıma özelliği olmayan şeffaf plastik malzemenin üzerine bastığında malzemenin kırılması ile emniyet kemerinin de bağlı olmaması sebebiyle aşağı düştüğü olayda aklı selim sahibi bir kişi olarak tehlike doğrucak davranış ve hareketlerden kaçınması, yüksekte çalışırken çalıştığı alanda şeffaf kırılgan kaplamanın olduğu göz önüne alarak hareketi sırasında bunun üzerine çıkmayacak şekilde çalışması lazımken buna özen göstermediği için kendisinin yaralanması ile sonuçlanan olayda %30 (yüzdeotuz) oranında kusurlu olduğu, davalı ...'nın çatının söküm işini üstlendiğinde bu konuda uzman bir teknik elemandan risk analizini yaptırıp çalışma sırasında alınacak tedbirleri tespit etmesi burada çalışacak işçilerin yaptıkları işin riskleri hakkında eğitim vermesi lazımken bunların yapılmaması, şeffaf plastik çatı kaplamalarının etrafının koruma altına alınmaması, emniyet kemerinin bağlanması için çalışma alanında halatın gerilmediği, sebepleri ile kazanın meydana gelmesinde %70 (yüzdeyetmiş) oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde sigortalı kazazedeye davacı kurumun yapmış olduğu ödemelerden kusur oranına göre 180.717,30TL'sını ödemekten sorumlu olduğu" gerekçesine dayalı olarak, "davanın kabulüne,

180.717,30TL'sının tahsise ilişkin kısmı için onay tarihinden, masraf ve ödemelere ilişkin kısmı için sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacı Kuruma verilmesine" karar verilmiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı Kurum vekili; işçiye iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermeyen ve gerekli iş güvenliği tedbirlerini almayan işverenin tam kusurlu olduğunu, sigortalının kusurunun bulunmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen hükmün hukuka ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı taraf istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen hükmün hukuka ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı taraf istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı Kurum vekili, işçiye iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermeyen ve gerekli iş güvenliği tedbirlerini almayan işverenin tam kusurlu olduğunu, sigortalının kusurunun bulunmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, 19.02.2011 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremez durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelir, tedavi gideri ile geçici iş göremezlik ödemesi nedeniyle oluşan kurum zararının davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddeleridir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21.maddesinde ise, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45–46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54–55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, ...'nın 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yükseköğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Gelirin yansıma oranına gelince; 5510 sayılı Kanunun 19. ve 34 maddeleri uyarınca, ölenin gelirinin % 70’i dağıtıma esas tutulmalı, çocuk yoksa bu meblağın % 75’i eşe bağlanmalıdır. Çocuk varsa eşin payı (% 70 üzerinden) % 50’ye düşmeli, her bir çocuk için % 25 gelir bağlanmalıdır.

Gelirin yansıma oranına gelince; 5510 sayılı Kanunun 19. ve 34 maddeleri uyarınca, ölenin gelirinin % 70’i dağıtıma esas tutulmalı, çocuk yoksa bu meblağın % 75’i eşe bağlanmalıdır. Çocuk varsa eşin payı (% 70 üzerinden) % 50’ye düşmeli, her bir çocuk için % 25 gelir bağlanmalıdır.

Mahkemece, yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınmak suretiyle gerçek zarar hesabı yaptırılmalı, davalının kararı temyiz etmemesi nedeniyle davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek bir karar verilmelidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.07.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14332, Karar No: 2014/1762, Tarih: 27.02.2014

**16. Hukuk Dairesi         2013/14332 E.  ,  2014/1762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İVRİNDİ SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/09/2013

NUMARASI : 2010/581-2013/423

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, G.. Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişinin 04.07.2013 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1083,21 m2'lik kısmının davacı adına tapuya kayıtlı 109 ada 613 parsel taşınmazına eklenmek suretiyle davacı İ.. B.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın hava ve uydu fotoğrafında hangi nitelikte olduğu, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüşü yöntemince incelenmemiştir. İktisap evresi ve öncesini kapsayacak şekilde dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ilişkin beşer yıllık evreler halinde üç ayrı dönemde çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, ardından taşınmaz başında jeodezi veya fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek tarafsız yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, jeodezi veya fotogrametri uzman bilirkişisine hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılmalı, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın belirtilen dönem içindeki niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen raporlar alınmalı, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca keşfe götürülecek bir fotoğrafçı bilirkişi aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu hususlar göz ardı edilerek eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, yasal hasım durumunda olan davalılar aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 27.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.