muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18118, Karar No: 2015/12786, Tarih: 01.12.2015

Davalı D.. A.. vekili, davacıların mahfuz hisseli mirasçılar olmayıp saklı payları bulunmadığını, dava konusu hesabın müşterek hesap olup muris Necmi G.. ve davalı M.Nedim A..’a ait olduğunu, müşterek hesabın her ikisinin de aynı anda bankaya geldiklerinde yazılı bir talimat alınmadan yapıldığını, hesap hareketlerinden muris Necmi ve eşi davalı Güler’in haberdar olduğunu, müvekkili bankanın bir kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamlarına uyularak, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu bankalardan çekilen meblağların murisin tasarruf nisabı içerisinde değerlendirilmesi veya belgelenmediğinden murisin tedavisi için kullanıldığı savunmasının yerinde görülmediği, D.. A.. Bursa Şubesi nezdindeki ortak hesaptan ortak hesap sahibi M.Nedim A..'ın talimatı ile Dikmen A..'a ödeme yapıldığı, ancak bu ödemelere göre çekilen paraların G.. G..'e verildiği, davalı D.. A..'nin ise, müşterek hesap sahibi M.Nedim A..'ın talimatına göre hareket ettiği, dolayısı ile Dikmen A.. ile davalı D.. A..'nin sorumlu tutulamayacakları, Yargıtay bozma ilamına uyulmakla davalılar lehine usulü müktesep hak doğduğu kuralı da gözönüne alınarak hesabın teselsüllü müşterek hesabı olduğunun kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle 9.718,78 TL'nin davalılar M.Nedim A.. ve G.. G..'den tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, muris Necmi G..'e ait banka hesaplarından murisin ölümünden önce hastalığı döneminde şuurunun yerinde olmadığı dönemde mirasçısı davacılardan para kaçırmak amacıyla işlemler yapıldığı ve davacıların zarara uğratıldığı iddiasıyla açılan alacak davasıdır.

Dairemizin önceki bozma ilamında, Denizbank Bursa Şubesi nezdindeki muris M.Nedim A.. - Necmi G.. adına olan hesabın niteliği değerlendirilerek, hesabın tesellülü müşterek hesap olması halinde davalı bankanın hesap sahiplerinden birine yapılan ödemeden sorumlu tutulamayacağı, müşterek hesabın teselsüllü olmaması halinde, hesap sahiplerinin hesaptaki para üzerinde yarı yarıya tasarruf hakkına sahip olacağı gözetilerek, davalı Denizbank Bursa Şubesi’nden murisin ölümünden sonra yaptığı ödemeden dolayı sorumlu olup olmayacağı, sorumlu ise bunun miktarının belirlenmesinin gerektiği yönünde bozulmuş ve mahkemece de bu bozma ilamına uyulmuştur.

Bankacılıkta birden fazla kişi birlikte hesap açtırır ve her biri tek başına hesaptan para çekme yetkisine sahip olursa, bu hesaba teselsüllü ortak hesap (müşterek hesap) denir ve BK'nın 148. maddesi gereğince hesap sahipleri bankaya karşı müteselsil alacaklı durumunda olur. Banka, ortak hesap sahiplerinden birine ödemede bulunma ile, diğer hesap sahibine de ödemede bulunmuş sayılır. Müşterek hesapların diğer bir türü de, hesap sahiplerinin müşterek imza ile para çekmeye yetkili oldukları hesaplardır. Böyle bir hesap tarzında alacaklılar tasarruf yetkilerini sınırlamış olurlar. Müşterek hesap, bir tasarruf kaydını içermiyorsa ve hesap açtıranlar, hesaptaki paradan tasarruf yetkisini birlikte veya münferiden kullanılacaklarını belirtmeden hesap açtırmışlar ise, bu durumda bölünebilir hesaptan söz edilir ve somut olayın özelliklerine göre hesap sahiplerinin eşit oranda pay sahibi olduklarının kabulü gerekir (Prof.Dr. Seza Reisoğlu, Bankalar Kanunu Şerhi, Ankara, 2002, sh 384-386 ve Prof.Dr. Ünal Tekinalp, Banka Hukukunun Esasları, İstanbul, 1988, sh.330-331). Nezdindeki hesabın niteliğine uygun düşmeyen ödemelerden dolayı banka, aleyhine ödemede bulunulan hesap sahibi (veya mirasçılarına) karşı sorumlu olacaktır.

Somut olayda da, müşterek hesap olduğu kabul edilen hesabın teselsüllü hesap olmadığı anlaşıldığına göre, hesabın niteliğine uygun düşmeyen ödemelerden dolayı bankanın, aleyhine ödemede bulunulan hesap sahibi (veya mirasçılarına) karşı sorumlu olduğu gözden kaçırılarak, davalı banka yönünden davanın reddi yönünde hüküm tesis edilmesi doğru bulunmamıştır.

3- Ayrıca, davacılar vekili davalı bankaların uhdesinde bulunan miktarlarla sınırlı sorumlu olmak kaydıyla 60.000 TL’nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş olup, mahkemece dava dilekçesinde talep edilen toplam miktarın kabul ve red oranı dikkate alınarak, reddedilen toplam miktar üzerinden hesap edilecek vekalet ücretinin, davalı bankalar yönünden reddedilen miktara isabet eden kısım üzerinden tüm davalılara, bunun dışında reddedilen miktar bakımından ise davalı bankalar dışındaki davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuş, kararın bu nedenle dahi davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün yukarıda yazılı nedenle davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3443, Karar No: 2014/9439, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/3443 E.  ,  2014/9439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/545-2013/726

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3552, Karar No: 2012/9987, Tarih: 16.05.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/3552 E.  ,  2012/9987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31787, Karar No: 2017/598, Tarih: 12.01.2017

**7. Ceza Dairesi         2014/31787 E.  ,  2017/598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı Yasa'ya Muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, Müsadere, İade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

10.06.2011 tarihli yakalama tutanağına göre, olay günü sanık ...'un işlettiği Akça madeni ve bitkisel yağ alım satımı isimli işyeri önünde, belediye otobüsünün yakıt deposuna işyeri çalışanı ile birlikte on numara yağ aktarıldığının görülmesi üzerine yapılan aramada... plaka sayılı otobüse aktarılan 2 teneke yağ, yine işyerinde 238 teneke madeni yağ ele geçirildiği cihetle, ele geçirilen ürünlerin ... dan alınan analiz raporuna göre yağ özelliği gösterdiği, marker seviyesinin geçersiz olduğu ve teknik düzenlemeye aykırı olduğunun tespit edildiği, suç ve karar tarihinde yürürlükte bulunan 5015 sayılı Yasa'nın kaçak petrol başlıklı 2. maddesinin 21. fıkrasının c alt bendi hükmüne göre; kurumdan izin alınmadan; akaryakıt haricinde kalan solvent, madeni ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt ya da akaryakıta dönüştürmek maksadıyla kullanılan veya bulundurulan akaryakıt haricinde kalan solvent, madeni yağ ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinin kaçak petrol kapsamı içinde sayıldığı, keza bu hükmü yürürlükten kaldıran 6455 sayılı Kanun'un 54. maddesiyle düzenlenen 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3.maddesinin 12. fıkrasında söz konusu ürünlerin akaryakıt olarak kullanılmak üzere satımı, ticari amaçla alım fiillerinin suç olarak kabul edildiği de dikkate alınarak, sanığın işlettiği işyerinde ele geçen yağın miktarı, bu işyerinde ... plakalı aracın deposuna piyasada on numara yağ adı verilen madeni yağın aktarımı yapıldığına ilişkin suçüstü hali ve dosya kapsamına göre işyerinde bu tür madeni yağların satıldığının anlaşılması karşısında, dava konusu sıvıdan usulünce alınacak numunenin ... , ...’a gönderilerek numune içerisinde akaryakıt olarak kullanılmasını sağlayan bir madde bulunup bulunmadığının tespit ettirilmesinden sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde yağların iadesine karar verilmesi

2- 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi gereğince tayin edilen hapis cezasının ertelenmemesi için sanığın kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla bir hapis cezasından mahkum olması gerektiği, sanığın adli sicil kaydında gözüken kararın, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun’dan kaynaklanması ve karşılıksız çek keşide etmek eyleminin, hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 6273 sayılı Yasa ile suç olmaktan çıkarılması, diğerinin ise silinme koşullarının oluşması nedeniyle hapis cezasının ertelenmesine engel oluşturmadığı ve sanığın da ertelemeye engel başkaca adli sicil kaydının bulunmadığı cihetle "sanığın bir daha suç işlemeyeceğine dair mahkememizde olumlu kanaat hasıl olmadığından " bahisle TCK 62 maddesi gerekçesi ile çelişki oluşturacak şekilde hakkında TCK 51 maddesince ertelenmesine yer olmadığına karar verilmesi,

3- 24.11.2015 günlü 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, aynı maddenin 1.fıkrasının (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet hakları ile vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverilmesine, altsoyu dışında kalanlarla ilgili bu hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12864, Karar No: 2011/13171, Tarih: 08.12.2011

**4. Hukuk Dairesi         2011/12864 E.  ,  2011/13171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 15/02/2011 günlü ve 2009/14246-2011/1349 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK.nun 440-442 maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istem reddedilmiş, karar davacının temyizi üzerine dairece onanmıştır. Bu defa davacının karar düzeltme istemi üzerine dosya yeniden incelenmiştir.

Davacı, davalıların yazarı, yayıncısı ve yayın sahibi temsilcisi oldukları "...'nın Gülü" adlı kitaptaki gerçek dışı ifadelerle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu, kitabın kapak tasarımının bir bütünlük arzetmekte olup "...'nın Gülü" başlığı altında ...un Yıldızı-Siyonist Yıldız" kullanılması, yine bu yıldız içerisinde davacının resmedilmesi ile kitap arkasındaki özette ve kitabın içeriğinde Türklüğe karşı hasmane tutum içerisinde olduğu, Amerika ve Yahudiler için çalıştığı, Amerikan vatandaşı olduğu, İngiliz istihbarat servisleri için çalışacak kişilerden biri olduğu ve o şekilde yetiştirildiği gibi isnatlarda bulunulduğunu belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar cevaplarında yayının gerçek olup belgelere dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece kitapta yazılanların gerçeklik unsuru taşıdığı kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla sunulduğundan kamu yararına üstünlük tanındığı ve özle biçim dengesinin kurulmuş olduğu gerekçesiyle istem reddedilmiştir.

Davalılar cevaplarında yayının gerçek olup belgelere dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece kitapta yazılanların gerçeklik unsuru taşıdığı kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla sunulduğundan kamu yararına üstünlük tanındığı ve özle biçim dengesinin kurulmuş olduğu gerekçesiyle istem reddedilmiştir.

Davacı yayın tarihinde Dışişleri Bakanı ve Cumhurbaşkanı adayıdır. Davalı yazar tarafından yazılan "...'nın Gülü" adlı kitabın kapak tasarımında kırmızı renk tercih edilerek "...un Yıldızı-Siyonist Yıldız" kullanıldığı, bu yıldızın içerisine davacının akademisyen sıfatıyla giydiği cübbeli ve kepli resmin yerleştirildiği, bununla davacının -İsrail ve Yahudilik- ile bağlantısının varlığına dair okuyucu üzerinde şüphe yaratılmasının amaçlandığı, yine kitap içerisinde ve arka sayfadaki özet bölümünde kullanılan ifadelerle davacının yalancı, Yahudi ve Amerika aşığı olduğu, hıristiyan olup kamuoyuna ABD, İngiltere ve İsrail'in hizmetinde bir kişi olarak sunulduğu; yayının ilk basım tarihi olan Mayıs 2007'de ülke gündeminde olan Cumhurbaşkanlığı seçimleri nedeniyle aday olan davacının eleştirilmesinden ziyade kullanılan üslupla küçük düşürülerek kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda, uygun bir miktar manevi tazminat hüküm altına alınmalıdır. Mahkemenin bu yönü gözetmeden istemin reddine dair verdiği karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir ise de karar dairece onanmış bulunduğundan davacının karar düzeltme istemi HUMK.nun 440-442. maddeleri uyarınca kabul edilmeli, onama ilamı kaldırılmalı ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacının karar düzeltme isteğinin kabulüne, onama ilamının kaldırılmasına ve kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve önceki onama kararımızı temyiz eden davacı yararına takdir olunan 825.00 TL. duruşma avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine ve davacıdan önceki onama kararımızla alınan harç ile peşin alınan tashihi karar harcının istek halinde geri verilmesine 08/12/2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddi gerektiği görüşünde olduğumdan çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum. 08/12/2011