muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17864, Karar No: 2015/2697, Tarih: 06.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/17864 E.  ,  2015/2697 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10888, Karar No: 2012/29815, Tarih: 13.09.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/10888 E.  ,  2012/29815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında 6831 sayılı Kanunun 110/3 fıkra 2. cümlesinin uygulanmasında esas olan zarar yangın sonucu tamamen yanan ağaç ve ağaççıkların değeri, kısmen yanan ağaç ve ağaççıkların değerinde meydana gelen azalma, alt tabaka orman örtüsünün yakılması nedeniyle meydana gelen azalma ve toprağın humuslu tabakasının yanması nedeniyle meydana gelen verim kaybı dikkate alınmak suretiyle bilirkişi tarafından belirlendikten sonra bir değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17308, Karar No: 2012/16234, Tarih: 27.09.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/17308 E.  ,  2012/16234 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Ceza tertibine yer olmadığına dair

I- Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde,

Sanığın şikayet tarihi itibariyle borçlu şirketin yetkili temsilcisi olmadığının anlaşılması karşısında beraatine karar verilmesi yerine yazılı şekilde ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı Yasanın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasından “... ceza tertibine yer olmadığına" kısmının çıkartılarak, yerine aynı Yasanın 322. maddesi uyarınca, "...sanığın beraatine" ifadesi yazılmak suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesine gelince;

1-Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505- 2012/28, 2011/509-2012/30, 2001/513-2012/23 esas ve karar sayılı ilamlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen “ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla; şirket yetkilisi olan sanığa isnat edilen suçun gerçekleşip gerçekleşmediğinin anlaşılabilmesi için, sanığın fiili olarak ticareti terk edip etmediği, bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirip bildirmediği, yetkilisi olduğu şirketin bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi verip vermediği hususları ilgili kurumlardan sorulup, ayrıca borçlu ticaret şirketinin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılıp, kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği de sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Kabüle göre de;

Şikayetçi vekili sanığın İİK'nun 337/a maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmesini talep etmesine rağmen, İİK'nun 337/1.maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği gerekçesiyle ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27/09/2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8293, Karar No: 2014/8630, Tarih: 24.03.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/8293 E.  ,  2014/8630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/07/2011

NUMARASI : 2010/144-2011/317

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, eczacı olduğunu, davalı kuruma fatura edilen bir kısım faturaların gerçeği yansıtmadığından bahisle kurum nezdinde daha sonraki faturalarından kaynaklı 173.301,75 Tl 'lik alacağına bloke konulduğunu ileri sürerek konulan blokenin kaldırılarak, alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı,eczacı olup kurum nezdinde doğan alacağına haksız olarak bloke konulduğunu ileri sürerek konulan blokenin kaldırılarak parasının tahsili istemi ile eldeki davayı açmıştır.Davalı davanın reddini dilemiş, mahkemece,davacı tarafından kuruma fatura edilen pek çok reçetenin muhteviyatı itibarıyla sahte olması, hastaların bilgisi dışında reçete düzenlenmesi durumunun söz konusu olduğu, 5510 sayılı yasanın 103/a ve b maddesi ne göre davalının genel hükümlere göre takip hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de davacı tarafından davalı kurum aleyhine aynı sebeplere dayalı olarak feshin iptali davası açıldığı, ayrıca davacı hakkında ceza davasının devam ettiği anlaşıldığına göre Mahkemece bu dosya ile feshin iptaline ilişkin ankara 7.Asliye Hukuk mahkemesinin 2011/164 Esas sayılı dosya ile birleştirilmeli, ayrıca B.K. 74. maddesine göre hukuk hakimi ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ile bağlı değilsede, ceza yargılamasında sabit olan maddi olgularla bağlıdır. Ceza davasının sonucu bu davayı etkiler niteliktedir. Mahkeme 2014/8293-8630

ceza davası sonucu da beklenerek hasıl olacak duruma göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bette açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bent gereğince davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 24.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12494, Karar No: 2014/22764, Tarih: 04.11.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/12494 E.  ,  2014/22764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının "hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal" olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanması mümkün olduğundan, gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabul veya tümden reddedildiği hallerde, reddedilen bir talebi bulunmadığından davacının veya davacı yararına kurulan bir hüküm bulunmadığından davalının kararı temyizde ilke olarak hukuki yararı bulunmadığı kabul edilmekte ise de tarafların kararın gerekçesini temyiz etme hakları bulunduğundan gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmelidir.

Öte yandan 6100 sayılı HMK’nın Geçici 3.maddesi yollamasıyla temyize ilişkin hükümleri uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK’un 433.maddesinin 2.fıkrasına göre İş Mahkemesinde katılma yoluyla temyiz mümkün olup gerekçeli temyiz dilekçesinin (veya sunulmadığı takdirde kısa temyiz dilekçesinin) kararı temyiz etmeyen karşı tarafa tebliği zorunludur. Taraflar, temyiz dilekçesinin tebliğinden sonra süresinde temyiz talebinde bulunabilirler.

Ne var ki, davanın tümden kabulü veya tümden reddi halinde karar yararına olan ve bu nedenle ilke olarak kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığı kabul edilen taraf, gerekçeli karar tebliğine rağmen kararı temyiz etmediği takdirde temyiz dilekçesinin bu tarafa tebliğine gerek yoktur.

Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmiş ve taraflar temyiz haklarını kullanmışlarsa; temyiz dilekçesinin diğer tarafa tebliğine veya katılma yoluyla temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliğine gerek yoktur.

Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmiş ve taraflar temyiz haklarını kullanmışlarsa; temyiz dilekçesinin diğer tarafa tebliğine veya katılma yoluyla temyiz dilekçesinin karşı tarafa tebliğine gerek yoktur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davalı Kurum vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde HUMK‘un 432. maddesindeki prosedür işletildikten ve tebliğ belgesi dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/884, Karar No: 2019/7418, Tarih: 16.04.2019

**2. Ceza Dairesi         2018/884 E.  ,  2019/7418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Müşteki aşamalarda, olay günü saat 11.00 sıralarında ikametini kilitleyerek ayrıldığını, saat 23.00'da ikametine geldiğinde daire kapısının açık olduğunu gördüğünü, ikametinden içinde 85.00 TL para bulunan bel çantasının alınmış olduğunu beyan etmesi, 12/05/2014 tarihli yakalama tutanağında ise aynı gün saat 22.45 sıralarında haber merkezinin başka bir yerdeki ikamette hırsızlık olayını anons etmesi üzerine kolluğun belirtilen adrese gittiği bu sırada kolluğu fark eden suça sürüklenen çocuğun kaçtığı ve kovalamaca sonucu yakalandığı, yapılan üst aramasında müştekinin ikametinden çalınan bel çantası ve içindeki 85.00 TL ele geçtiğinin belirtilmesi ve UYAP'tan alınan güneşin doğuş ve batış çizelgesine göre yaz saati uygulaması da dikkate alındığında, suç tarihinde, güneşin saat 20.13'te battığı, gece vaktinin saat 21.13'te başladığının anlaşılması karşısında, dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuğun müştekinin ikametine girdiği saatin belirlenemediği bu nedenle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği, hırsızlık ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarının ... lehine gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden hırsızlık ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarının gece vakti işlendiğine ilişkin kanıtlar denetime olanak verecek biçimde karar yerinde gösterilip tartışılmadan, hırsızlık suçundan hükmolunan cezanın 5237 sayılı TCK'nın 143/1. maddesiyle artırılması ve konut dokunulmazlığını bozma suçundan aynı Kanun'un 116/1. maddesi yerine 116/4. maddesinin uygulanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 16/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/300, Karar No: 2025/3732, Tarih: 01.07.2025

**3. Hukuk Dairesi         2025/300 E.  ,  2025/3732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/15 E., 2024/1971 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/284 E., 2022/3640 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 2018 model Sandvik DD320 Jumbo delici ile Atlas Copco Rocket Boomer 282 Jumbo tünel delicinin kiralanmasına ilişkin 06.02.2019 ve 05.03.2019 tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığını, her iki sözleşmede de 6 aylık garanti kiralama süresi kararlaştırılmış olup, aylık kira bedellerinin 42.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, iş makinelerinin tüm bakımları yapılmış, tüm fonksiyonları çalışır, eksiksiz ve hasarsız olarak davalı şirkete kiralandığını, bununla beraber sözleşmenin (7.) maddesinde belirtildiği üzere, makinenin çalıştığı süre içerisinde sigorta bedelinin kiracıya ait olduğunu, davalı şirketin 6 aylık garanti kiralama süresine ait kira bedeli, KDV ve sigorta bedeli karşılığı ilk sözleşme için 56.168,00 TL, ikinci sözleşme için ise 50.000,00 TL'ye yakın hasar bedeli ve 4.500,00 TL nakliye ücreti dahil toplam 90.063,24 TL ödeme yaptığını, geriye kalan kısım için ise herhangi bir ödemede bulunmadığını, her iki kira sözleşmesi hükümlerine göre müvekkilinin en az 510.000,00 TL alacağının bulunduğunu ileri sürerek; şimdilik 100.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 29.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 566.467,70 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; 2018 model Sandvik Jumbo delici makinenin kiralandığını, ancak gelen makinenin ayıplı ve arızalı olması nedeniyle şantiye alanında geri çekildiğini, yerine Atlas Copco tünel delici gönderildiğini, her ne kadar ilk makinenin müvekkili şirketin kullanımından ötürü arızalandığı iddia edilse de, buna ilişkin mahallinde yaptırılan hiçbir delil tespiti bulunmadığını, ayıplı mal tesliminin söz konusu olduğunu, makinenin kusursuz ve eksiksiz teslim edildiğine ilişkin herhangi bir teslim tesellüm tutanağı bulunmadığını, makinelerin iadesine ilişkin nakliye masraflarının müvekkili şirketin sorumluluğunda olduğuna dair bir anlaşma yapılmadığını, cari ilişkiye yansıtılan herhangi bir nakliye faturası da bulunmadığını, davacı her ne kadar sözleşme gereği 6 ayı dolduracak şekilde bakiye kira bedellerini talep etmişse de bu talebin hukuka aykırı olduğunu, makinenin ayıplı olması nedeniyle çalışamadığı her gün için zarara uğradığını, 05.03.2019 tarihli sözleşmenin ise müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında 06.02.2019 ve 05.03.2019 tarihli makina kira sözleşmeleri imzalandığı, davalının sözleşmesel ilişkiyi kabul ettiği, kiralanan iş makinesinin kullanıldığını ikrar ettiği ve imzaya açıkça itiraz etmediği, bu nedenle davalı tarafın sözleşmeler ile bağlı olduğu, nitekim her iki sözleşme içinde imzalı teslim tesellüm tutanaklarının dosyaya sunulduğu, aksi ispat edilemediğinden davalı tarafça iki farklı iş makinesinin kiralandığının kabulü gerektiği, kiralanan iş makinelerinin kira bedellerinin ödendiğinin ispatının kiracının yükümlülüğünde olduğu, davalı tarafından söz konusu iş makinelerinin dava konusu edilen kısmı için kira bedellerinin ödendiğini gösterir herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucunda bir kısım ödemeler yapıldığı tespit edilmiş ve sonrasında taraflar arasında mutabakatname düzenlenmiş ise de, tarafların kira sözleşmesi nedeniyle alacaklarını cari hesap ilişkisine yansıtmasının zorunlu olmadığı, her halde yazılı kira sözleşmeleri karşısında davalı tarafın kira bedellerinin ödendiğini ispat etmek zorunda olduğu, kira sözleşmelerine göre 6 ay olarak yapılan kiralamada, aylık kira bedelinin 42.000,00 TL + KDV üzerinden 49.560,00 TL olduğu, her bir sözleşme ve delici açısından 6 aylık kira bedelinin 297.360,00 TL olmak üzere toplamda 594.720,00 TL olduğu, taraflar arasındaki kira sözleşme hükümlerine göre Atlas Copco Rocket Boomer 282 Jumbo tünel delicinin nakliye giderlerinin kiracıya ait olduğu, söz konusu kiralanan için teslim tesellüm tutanağında kiralananın nerede teslim edildiğinin yazılı olmadığı, ancak davalı tarafın cevap dilekçesinde söz konusu iş makinesinin davacı tarafça şantiyeye gönderildiğinin kabul edildiği, dosya kapsamında bulunan fatura ile davalı tarafın beyanı, kira sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında söz konusu nakliye bedelinden davalı tarafın sorumlu olduğu, davacının fatura edilmiş hasar ve zarar yönünden ise, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucunda fatura edilmiş olan hasar ve zarar alacağının taraflar arasında düzenlenen mutabakat mektubuna göre bedelin davalı tarafından kabul edildiği, bu nedenle bu zarar kaleminden de davalının sorumlu olduğu, sonuç itibariyle davacının söz konusu kira sözleşmeleri nedeniyle 594.720,00 TL kira alacağı, 4.500,00 TL fatura edilmiş nakliye alacağı ve 57.247,70 TL fatura edilmiş hasar ve zarar alacağının bulunduğu, söz konusu bedelden davalının yapmış olduğu 90.000,00 TL'nin mahsubu sonucunda davacının 566.467,70 TL bakiye alacağının kaldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunu, 06.02.2019 tarihli sözleşme ile davalı taraftan iş makinesi kiralandığını, ancak gelen makinenin ayıplı ve arızalı olması nedeniyle kiralananın davacı tarafça şantiye alanından geri alındığını ve yerine yeni iş makinesi gönderildiğini, bu nedenle zarara uğradığını, davacı tarafça makinenin kullanım nedeniyle arızalandığı iddiasının ispat edilemediğini, 05.03.2019 tarihli sözleşmenin müvekkil şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat talebine ilişkindir.

1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle mahkemenin görevli olmasına, davalı tarafça kira ilişkisi kabul edilerek, dava konusu iş makinelerinin kiralandığının ifade edilmesine ve imzaya açıkça itiraz edilmemiş olmasına, ayrıca kiralananın ayıplı olduğunun davalı tarafça ispat edilemediğinin anlaşılmasına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Kira sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olup, kiracı, kira bedelini ödemekle; kiraya veren ise kiralananı kullanıma uygun bulundurmakla yükümlüdür. Kural olarak, kira ilişkisinin varlığını ve aylık kira bedelinin ne kadar olduğunu ispat külfeti kiraya verene, kabul edilen kira bedelinin ödendiğinin ispat külfeti ise kiracıya düşer.

Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 06.02.2019 tarihli kira sözleşmesi ile 2008 Model Sandvik DD320 Jumbo delicinin, 05.03.2019 tarihli kira sözleşmesi ile ise Atlas Copco Rocket Boomer 282 Jumbo tünel delicinin davalıya kiralandığı, her iki sözleşmede kira süresinin teslimden itibaren 6 ay ve aylık kira bedelinin 42.000,00 TL+KDV olarak belirlendiği, ilk sözleşmeye konu makinenin 09.02.2019 tarihinde, ikinci sözleşmeye konu makinenin ise 05.03.2019 tarihinde davalıya teslim edildiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Her ne kadar Mahkemece; dava konusu kira bedelinden sorumlu olan davalının ödeme olgusunu ispat edemediği gibi, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucunda bir kısım ödemeler yapıldığı tespit edilmiş ve sonrasında taraflar arasında mutabakatname düzenlenmiş ise de, tarafların kira sözleşmesi nedeniyle alacaklarını cari hesap ilişkisine yansıtmasının zorunlu olmadığı, her durumda yazılı kira sözleşmeleri karşısında davalı tarafın kira bedellerinin ödendiğini ispat etmek zorunda olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; tarafların tacir olduğu durumlarda, sorumluluklarının takdir ve tayininde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2 maddesi gereği tarafların basiretli davranma yükümlülüğünün dikkate alınması gerektiği, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesinin zorunluluk olduğu, tüzel kişi tacirin tüm işlerinin ticari iş niteliğinde olduğu, tacirlerin tacir olmayan kişilerin ileri sürebileceği savunmalardan yararlanamayacağı ve gelişi güzel bir şekilde, haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken, bazı hususları bilmediğini iddia edemeyeceği ya da gerekli tüm özeni gösterseydi bile, farkına varamayacağını ileri süremeyeceğinin kabulü gerektiği tartışmasız olup, davacı tarafça ifade edildiği üzere taraflar arasındaki 06.02.2019 tarihli taşınır kira sözleşmesinin 09.08.2019 tarihinde, 05.03.2019 tarihli sözleşmenin ise 07.05.2019 tarihinde kiralananların davacıya iade edilmesiyle sona erdiği, dosya kapsamında bulunan 'Mutabakat Mektubu' başlıklı belge ile de, 31.12.2019 tarihi itibariyle taraflar arasındaki borç bakiyesinin 57.898,12 TL olduğu hususunda mutabık kalındığının taraflarca ayrı ayrı imzalanmak suretiyle kabul edildiği, davacının ilgili mutabakatnamenin kira alacaklarını kapsamadığı iddiasının, basiretli davranma yükümlülüğü karşısında dinlenemeyeceği, kaldı ki dava konusu kira ilişkisi haricinde taraflar arasında başkaca bir ilişkisinin bulunduğu hususunun da iddia ve ispat edilmediği anlaşılmakla, taraflar arasındaki kira ilişkisinin sona ermesinden yaklaşık beş ay sonra düzenlenen ilgili mutabakat mektubu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,