muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1677, Karar No: 2017/3153, Tarih: 15.03.2017

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek mahkemece hakem sıfatıyla davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- ) Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, ikinci bentte açıklanan nedenle tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6951, Karar No: 2013/11641, Tarih: 03.06.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/6951 E.  ,  2013/11641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının ve sigorta başlangıç tarihinin 14/06/2004 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalı ... işyerinde 12.6.2004-5.5.2008 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tesbitini istemiştir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; işyeri dosyasının, imzalı ücret bordrolarının, puantaj cetvellerinin mahkemece işverenden istenmediği iş yerinde çalışma ile ilgili ücret ödeme belgelerinin bulunmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerin belgelere dayandırılması asıldır. Davacıya ait bir kısım çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Bunun dışında davacının kayıtlarda görülmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmaksızın sonuca gidilmiştir.

Davacının, dava konusu çalışmalarının gerçekten olup olmadığı davalı kamu kuruluşuna ait kayıt ve ücret bordrolarından saptanmalı, bu tür belgelerde noksanlık varsa nedenleri araştırılmalı, giderek işveren kuruluşun davacı ile ilgili belge ve kayıtlarla belirlenmiş şef, amir, müdür gibi yetkili kişileri ile dönem bordrolarında yer alan veya hizmet belgesi ile işyerinde dava konusu dönemde çalıştığı belirlenen işyeri çalışanları dinlenilmeli, davanın mahiyeti gereği resen araştırma prensibi de dikkate alınarak deliller olabildiğince toplanarak istem hakkında bir karar verilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklandığı şekilde araştırma yapmadığı, işyerinden dava konusu süreye ilişkin ücret bordroları ile ücret belgelerinin (davalı belediyenin temizlik, çevre bakımı ile ilgili davacıya yaptığı ödemelere ilişkin belge, muhasebe kayıtları vs) getirtilmediği, eksik kayıtlar ve soyut tanık beyanı ile yetersiz bilirkişi görüşü esas alınarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı ...'na iadesine,

03/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11755, Karar No: 2024/7497, Tarih: 11.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/11755 E.  ,  2024/7497 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/654 D.İş -2022/645

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-35251

DAVA TARİHİ : 22.11.2021

HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/94565

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.11.2019 tarihinde plakası tespit edilemeyen araç ile başvuranın idaresindeki araç arasında meydana gelen trafik kazasında başvuranın yaralandığını belirterek şimdilik 500,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici geçici iş göremezlik ve 500,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.500,00 TL tutarında tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Güvence Hesabından tahsiline karar karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle taleplerini bilirkişi raporunda belirlenen sürekli iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tutarları esas alınarak toplam 89.121,00 TL TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazadan yaklaşık 3 ay sonra polis merkezine müracaat edildiğini, faili meçhul şüphelinin üzerine atılı suçu işlediğine dair yeterli delil ve emare bulunmadığını, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın %100 kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm vermesinin hatalı olduğunu, hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, başvurucu tarafından sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, bakıcı gideri tazminatının müvekkil kurumun sorumluluğunda olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz isteme hakkının doğmadığını, vekalet ücretinin beşte birine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak, davacının talebinin kısmen kabulü ile 79.651,00 TL sürekli iş göremezlik, 8.970,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 88.621,00 TL’nin 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta kuruluşundan tahsili ile davacıya ödenmesine, 500,00 TL tutarında geçici iş göremezlik talebinin reddine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık hakem heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı itiraz dilekçesinde; kaza gününde herhangi bir tutanak düzenlenmediğini ve hiçbir mercie başvuruda bulunulmadığını, kazadan yaklaşık 3 ay sonra polis merkezine müracaat edildiğini, 16.03.2020 tarihli Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılan başvuruda, ...’nın; " 28.11.2019 günü saat 20.00-20.30 sıralarında 01 EPD 65 plakalı motosikletiyle Adana Karataş yolunda traktörcüler sitesi yanı santral arasından sağa dönüp 500 metre ilerledikten sonra tekrar sağa Haydaroğlu Mah. 252 no’lu sokağa dönmüş ve yaklaşık 100 mt ilerlemeden karşı yönden gelen araç yol kenarındaki çukurdan kaçmak maksatlı yavaşlamadan, ani bir şekilde direksiyonu karşı yönden gelen müvekkile doğru kırmış olup müvekkil ... ise refleks ile direksiyonu sağa doğru çevirerek yol kenarındaki demir direğe çarparak kaza yapmıştır" denildiğini, faili meçhul şüphelinin üzerine atılı suçu işlediğine dair yeterli delil ve emare bulunmadığını, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın %100 kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, başvurucuya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının, yapıldıysa tutarını bildiren resmi yazının dosyaya sunulmasını, tazminat hesaplamasına esas alınan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, bakıcı gideri tazminatının müvekkil kurumun sorumluluğunda olmadığınının ve net ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, başvurucunun koruyucu ekipman takıp takmadığının belirsiz olduğunu, motosiklet sürmek için yeterli ehliyeti olup olmadığının da tespit edilmesi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini, faiz isteme hakkının doğmadığını, vekalet ücretinin beşte birine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretinin tamamına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar lehine takdir edilecek nispi vekalet ücretinin, kabul ve redde konu alacak tutarları aşılmamak kaydıyla, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde (AAÜT) öngörülen asgari maktu ücretin altında olamayacağı gerekçesiyle; karara ... vekilinin yaptığı itirazların kısmen kabulüne; "(1) İtiraza Konu Kararın “5. KARAR” başlıklı kısmının 3 numaralı bendinde yer alan “12.320,73” rakamının yazılarak yerine “5.100,00” rakamının yazılmak sureti ile düzeltilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; trafik kazasına sebebiyet verdiği iddia edilen aracın varlığının ispatı gerektiğini, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın %100 kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kusur raporunun denetime elverişli olmadığı, keşif yapılmadan ve herhangi bir görüntü olmaksızın kusur oranlarının belirlenmesinin mümkün olmadığını, hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınmasını, başvuran emeklilik yaşını doldurduğundan sadece pasif dönem hesabı yapılması gerektiğini, başvurucuya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, yapıldıysa tutarını bildiren resmi yazının dosyaya sunulmasını, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, bakıcı gideri tazminatının müvekkil kurumun sorumluluğunda olmadığını, net ücret üzerinden hesaplanmasını, müterafik kusur indirimi yapılamasını, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, kazanın oluşuna dair Savcılık hazırlık soruşturmasında alınan tanık beyanı ve bu beyanla uyumlu olarak davacının 29.11.2019 tarihinde saat 00:12:09'de ambulansla Yüreğir Devler Hastanesine götürülmüş olmasına, hasta epikriz raporunda “Trafik Kazası Motosikletle Direğe Çarpmış …” hikayesinin belirtilmiş olmasına ve hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15491, Karar No: 2018/3262, Tarih: 24.04.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/15491 E.  ,  2018/3262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine 24/07/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile staj eğitimi nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi kabul edilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 19/02/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 24/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1171, Karar No: 2014/9438, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/1171 E.  ,  2014/9438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/641-2013/795

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4854, Karar No: 2020/5352, Tarih: 24.09.2020

**8. Hukuk Dairesi         2018/4854 E.  ,  2020/5352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 211,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 634,90 TL'nin temyiz eden bir kısım davalılardan alınmasına, 24.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.