muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/284, Karar No: 2023/98, Tarih: 22.02.2023

Ceza yargılamasının amacı, maddi gerçeğe insan onuruna yaraşır biçimde ulaşmaktır. Bu nedenle suçun varlığı ve sanığın sorumluluğu, hukuka uygun olarak elde edilmiş olmak kaydıyla her türlü delille ispat edilebilir. Ancak çelişmeli yargılamanın gereği olarak kararın temelini oluşturan vicdani kanının, mahkeme huzuruna getirilip tartışılmış delillere dayandırılması esastır. (5271 sayılı CMK'nın 217. maddesi) Bu delillerin hukuka uygun olarak elde edilmesi, gerçekçi ve akılcı olması, maddi vakıayı temsil etmesi ve kanıtlamaya yeterli olması aranmalıdır. Mahkumiyet hükmünün kurulabilmesi için, maddi sorunu çözen makamın sanığın suçlu olduğuna vicdani kanaat getirmesi gerekir. Geçmişte yaşanmış olan bu olay, delil araçları kullanılarak mahkeme önünde temsil edilmelidir. Mahkeme delil araçlarını akıl yürütmek ve tecrübe kurallarına başvurmak suretiyle vicdanına göre değerlendirir. Bundan sonra yine akıl yürüterek boşlukları doldurur ve vicdani kanaate sezgileriyle değil akıl yoluyla ulaşır (M. Feyzioğlu Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaat, Yetkin yayınevi syf 139). Mahkeme hükmüne esas alacağı deliller kadar almayacağı delilleri de tartışıp reddetmelidir (O. Yaşar, Uygulamalı ve Yorumlu Ceza Muhakemesi Kanunu, sh. 1849).

Bu açıklamalar ışığında; delillerle doğrudan temas eden Yerel Mahkeme, itirafçı tanık Gürbüz Topçu'nun soruşturma aşamasındaki beyanını hangi nedenlerle itibar edilmediğini akıl, mantık ve bilimsel kurallara aykırı olmayacak şekilde gerekçe göstererek maddi meseleyi çözüme kavuşturmuştur. Delillerle yüzleşmeyen Özel Dairenin hakimin hukuki denetim kapsamında vicdani kanaatini değerlendirme ve Yerel Mahkemenin yerine geçerek vicdani kanaat kullanma yetkisi bulunmadığından, maddi olayın oluşuna ilişkin direnme kararı doğrultusunda sonuca varılarak suçun bu şekilde vasıflandırılması gerektiği görüşüyle sayın çoğunluğun kararına iştirak edilmemiştir."

Çoğunluk görüşüne katılmayan On Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yerel Mahkemenin direnme kararının isabetli olduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.03.2021 tarihli ve 21-50 sayılı kararındaki direnme gerekçesinin İSABETLİ OLMADIĞINA,

2- Sanık ... hakkındaki direnme kararına konu hükümlerin, sanığın eyleminin TCK'nın 302. maddesinde düzenlenen Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve TCK'nın 174/1. maddesi uyarınca tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması suçlarını oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

3-Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 26.01.2023 tarihinde yapılan birinci müzakerede ön sorun yönünden oy çokluğuyla, asıl uyuşmazlık konusu bakımından yeterli çoğunluk sağlanamadığından 22.02.2023 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.

26.01.2023 tarihli oturum;
Yargıtay — Esas No: 2013/20236, Karar No: 2015/7335, Tarih: 12.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/20236 E.  ,  2015/7335 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkil sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan, davalının işleteni ve sigortalısı olduğu, dava dışı ... idresindeki aracın viraja karşı şeritten girip ... idaresinde bulunan ve... belediyesine ait otobüs ile çarpışmesi sonucunda meydana gelen kazada otobüste yolcu olarak bulunan dava dışı ...'in yaralandığını, malül kalan ...'e 08.02.2010 tarihinde 27.734,81 TL ödemede bulunulduğunu, kazanın sigortalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusuru ile ve alkolün etkisi altında meydana geldiğini belirterek ödenen miktarın davalı sigortalıdan rücuen tazmini için davalı aleyhine icra takibi yaptıklarını ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., müvekkile ait aracın sürücüsünün alkolsüz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre sigortalı araç sürücüsünün kaza anında alkolü olduğuna dair bir tespitin mevcut olmadığı, sadece koklamakla alkollü olduğuna ilişkin raporun yeterli olmadığı, kazanın münhasıran alkolün tekisi altında meydana geldiği iddiasının sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik (...) sigortacısı olan davacının trafik kazasında zarar gören 3.kişiye ödediği tazminatın kendi sigorta ettireninden rücuen tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. Maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde,yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. Maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağı ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; kaza tespit tutanağında dava dışı sürücü ...'ın alkol durumunun doktor raporu ile belirleneceği belirtilmiş, sürücünün sevk edildiği ....Devlet Hastanesi acil servisinde saat 23.45'te yapılan genel adli muayenesinde kazazedenin bilinci açık, huzursuz olduğu, hayati tehlikesi bulunduğundan alkol ölçümünün yapılamadığı ancak alkol kokusunun alındığı belitilmiş, mahkemece aldırılan 19.11.2012 tarihli heyet raporunda, sürücü ...'ın %100 kusurlu olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiği belirtilmiş ancak heyette bulunan Nörolog bilirkişi ... .., rapora muhalif kalmış ve seviyenin dahi bilinmediği sadece kokusunun alınmasından dolayı kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğini söylemenin tıbben mümkün olmadığını bildirmiştir. Akabinde mahkemece aldırılan 11.03.2013 tarihli, aralarında nörolog doktor bilirkişi ...'ın da bulunuduğu heyet raporunda sürücü ...'ın 8/8 kusurlu olduğu ve kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiği belirtilmiştir. Son olarak Mahkemece... İhtisas Kurulu'ndan 15.07.2013 tarihli rapor alınmış ve dosyada sürücüsü ...'ın alkol ölçümüne dair bir tespit bulunmadığından alkolün kişinin üzerindeki etkisi bakımından yorum yapılamayacağı

bildirilmiştir. Öte yandan,sürücü ... hakkında açılan . Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/87 esas sayılı ceza dosyasındaki savunmasında, kaza öncesinde bir iki bira içtiğini beyan etmiştir.Tüm bu açıklamalara göre, kazanın münharın alkolün etkisi atında meydana gelip gelmediği konusunda bilirkişi raporları arasında çelişki mevcut olup, bu çelişki giderilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde, mahkemece dosyanın üç nöroloji uzmanı doktor bilirkişinin bulunduğu heyete tevdii ile kazanın oluş şekli, yol, hava vs. koşullar bir bütün olarak değerlendirilip kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması yönünden yeni bir rapor alınması, meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi, ondan sonra varılacak sonuca göre karar vermek gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 12/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13, Karar No: 2013/1057, Tarih: 10.07.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/5-13 E.  ,  2013/1057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/04/2012

Taraflar arasındaki “kamulaştırmasız elatma” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Boğazlıyan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 24.02.2011 gün, 2010/361 E.– 2011/106 K. sayılı kararın incelenmesi davacı idare vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 02.11.2011 gün, 2011/9360 E. – 18014 K. sayılı ilamı ile;

(…Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kamulaştırma tespit bedelinin ilandaki banka şubesine yatırılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede;

Dava konusu taşınmazlara ait kamulaştırma bedelinin davalı adına Boğazlıyan Ziraat Bankası şubesine yatırılması için davacı idareye 27.01.2011 günkü duruşmada mehil verilmiş, davacı idare 09.02.2011 tarihinde TC Ziraat Bankası Boğazlıyan Şubesinde işlem yaptırarak Ziraat Bankası Sanayi-Kayseri Şubesinde bulunan hesabından Boğazlıyan Şubesindeki hesabına davalı Feridun Sütçü adına taşınmaz bedelini bloke ettirmiştir. Taşınmaz bedeli Ziraat Bankası Boğazlıyan Şubesindedir.

Mahkemece bloke edilen bedelin doğru şubede olduğunun kabulü ile esas hakkında karar verilmesi gerekirken bankaca yapılan işleme yeni bir anlam verilerek paranın bir başka şubede bekletildiği gerekçesi ile davanın reddi,

Doğru görülmemiştir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı idare vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Davacı vekili; 1302 parsel nolu taşınmazın 1.802,40 m2 lik kısmı ile 690 parsel nolu taşınmazın 415,84 m2 lik kısmının, devlet yolu olarak kullanılma maksadı ile kamulaştırılmasına karar verildiğini, Kamulaştırma Kanunu’nun 8. maddesi gereğince kayıt maliki ile uzlaşma ve satın alma yoluyla kamulaştırma işlemlerinin gerçekleştirilemediğini, Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesi gereğince kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazların bedelinin tespitiyle, kayıt malikine ödenmesine, taşınmazların da davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı idarenin teklif etmiş olduğu kamulaştırma bedelini kabul etmediklerini bildirip davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

Davalı vekili; davacı idarenin teklif etmiş olduğu kamulaştırma bedelini kabul etmediklerini bildirip davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

Mahkemece; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi gereği çıkarılan tebligat ve yapılan ilanda, kamulaştırma bedelinin yatırılacağı bankanın Boğazlıyan Ziraat Bankası olarak ilan ve tebliğ edildiğini, kesin süreye rağmen kamulaştırma bedelinin ilanda belirtilen banka şubesi dışında bir bankaya yatırıldığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı idare vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire’ce yukarıda açıklanan nedenlerle karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece; önceki karardaki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verilmiş, direnme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kamulaştırma bedelinin, usulüne uygun olarak ilgili banka şubesine yatırılıp yatırılmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulu'ndaki görüşme sırasında; öncelikle direnme kararının gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, dolayısıyla temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu'nca mı, yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu, ön sorun olarak tartışılmış oybirliğiyle yeni hüküm niteliğinde olmadığına karar verilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle ibraz edilen müşteri hesap ekstresi dikkate alındığında, taşınmaz bedelinin süresinde doğru şubeye intikal ettirilmiş olduğu, hak sahibi belirli olduğu için bedelin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10/10 maddesi uyarınca üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasında yasal zorunluluk bulunmadığı, vadeli yatırılmaması halinde mahkemece bu konuda bankaya talimat verilebileceği, kaldı ki hesap ekstresi içeriğinden yatırılan paraya üçer aylık dönemlerde faiz işletildiği izlenimi edinildiği, ayrıca hâkimin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 30 maddesine uyarınca yargılamayı makul süre içinde, düzenli bir biçimde yürütmesi ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğuna göre Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Dairenin bozma kararında açıklanan nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı Kanun'un 440/III maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10.07.2013 gününde  oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21909, Karar No: 2015/20127, Tarih: 19.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/21909 E.  ,  2015/20127 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Gümüşhacıköy Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Tarihi :16.06.2015

No :2013/211-2015/116

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde "bu Kanun"un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın Ek 5. maddesidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2007 tarihli 26475 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.10.2006 tarihli ve 2002/157 Esas 2006/97 Karar sayılı kararı ile 506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasayla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemede yer alan "azotlu gübre ve şeker sanayii" ibaresi iptal edilmiş ise de, Anayasa’nın 153/5. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasanın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik olmamıştır. İptal kararı ile 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan

./..

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik olmamıştır. İptal kararı ile 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan

./..

madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi amacıyla düzenlenerek karara dayanak yapılan bilirkişi raporundan işyerinde, davacının, doğrudan ek 5. maddede sayılan çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle ve patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışmasının bulunmadığı, tütün işleme işi yapan fabrikada çalıştığı anlaşılmaktadır. Öte yandan işyerinde tütün tozlarından dolayı eczaneden alınan maskelerin kullanıldığı tanık ifadelerinde belirtilmektedir. Davacının, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki işyeri, çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde mahal vermeksizin belirlenmeden, işyerinin fiziki durumu keşifle tespit edilmeden, davacının yaptığı işin, gaz maskesiyle çalışmayı gerektiren iş olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve yeterli inceleme yapılmadan, mahkemece, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında davacının, çalıştığı birim ile yaptığı iş (üretim, bakım, aşçı, teknik eleman, temizlik elemanı, odacı, bahçıvan, yazıcı, güvenlik görevlisi, sevkiyatçı, ambarcı vs.), işverenden davacının işyeri şahsi dosyası da celbedilerek tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli; davacının çalışmasına konu davalı işverenin işyeri ile ilgili denetimlerin yapıldığı müfettiş raporları araştırılıp celbedilmeli; işyerinin bölümleri, nitelikleri ve buralardaki çalışma süreleri somutlaştırılmalı; işyerinin fiziksel koşulları keşif ile tespit edilmeli; davalı işveren vekilince, eldeki dava dosyası ile emsal nitelikte olduğu belirtilen Adıyaman İş Mahkemesinin 2008/823 E. – 2011/25 K. sayılı dosyası celbedilmeli; işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ( zehirler vs.) ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri işverenden sorulup, kullanılan maddelerin insan sağlığına etkileri ve gaz maskesi ile korunmanın şart olup olmadığı hususlarını da değerlendiren işgüvenliği konularında uzman bilirkişiden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalılardan G...A.Ş.'ye iadesine, 19.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.