muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6510, Karar No: 2018/1091, Tarih: 12.02.2018

Yukarıda yer verilen Anayasa ve Yasa hükümleri ile 213 sayılı Kanun'un 142 ve devamı maddeleri hükümleri karşısında;

Somut olayla ilgili vergi tekniği raporunda, sanığın gerçek üretim faaliyetinde bulunmadığı yönündeki ihbarlar sonrasında Emniyet Müdürlüğünce yapılan arama neticesi el konulan defter, belge, fatura ve evraklar üzerinde vergi incelemesi yapıldığı belirtilmiş olmasına rağmen, söz konusu faturaların ele geçiriliş şekline ilişkin dosya arasında herhangi bir tutanak bulunmaması karşısında; faturaların usulüne uygun olarak ele geçirilip geçirilmediğinin tespiti açısından, arama, el koyma ve ihbar tutanaklarının temin edilerek incelenip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

B) Kabule göre de;

1)Sanık hakkında 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak ve sahte fatura ile müstahsil makbuzu düzenlemek suçlarını işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; yüklenen suçun maddi konusunun fatura ve müstahsil makbuzu olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de, faturaların Vergi Usul Kanununun 230, müstahsil makbuzlarının ise aynı Kanunun 235. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, dosya içerisinde yalnızca 2007 takvim yılına ilişkin kullanılan sahte fatura suretlerinin mevcut olup, 2006 takvim yılında kullanılan faturalar ile 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte olarak düzenlendiği belirtilen fatura ve müstahsil makbuzlarının dosya içine konulmadığının anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek bir biçimde belirlenebilmesi bakımından, belirtilen faturalardan kanaat oluşturacak kadar asılları veya onaylı suretleri dosya içerisine konulup incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadıklarının tespit edilmesi, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2)Sanık hakkında "2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak ve sahte fatura ile müstahsil makbuzu düzenlemek" suçlarından kamu davası açılmış olup, hükmün gerekçesinde sanığın 2006 ve 2007 yıllarında sahte fatura ve müstahsil makbuzu düzenlediği ve sahte fatura kullandığı kabul edilmesine rağmen, sahte fatura düzenlenme ve sahte fatura kullanma suçlarının her takvim yılı için birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde sanık hakkında tek bir mahkumiyet hükmü kurulması,

3)5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3)5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sonuç ceza miktarı itibarıyla kazanılmış hakkın saklı tutulmasına, 12.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4502, Karar No: 2016/8374, Tarih: 22.06.2016

**8. Ceza Dairesi         2016/4502 E.  ,  2016/8374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Genel güvenliği tehlikeye sokacak şekilde kasten silahla ateş etme

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Oluşa ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihinde sanık ile mağdur arasında kuş meselesi yüzünden tartışma çıktığı, tartışma sırasında mağdurun BTM ile giderilebilecek şekilde yaralandığı, kavganın bitiminden sonra mağdura duyduğu kızgınlık ve onu korkutmak amacıyla kendi evinin önünde av tüfeği ile havaya ateş etme olayında; sanığın eyleminin belirli bir kişiye yönelik olması nedeniyle silahla tehdit suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. ve 326. maddeleri gereğince ceza miktarı bakımından kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla (BOZULMASINA), 22.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17842, Karar No: 2022/13979, Tarih: 07.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/17842 E.  ,  2022/13979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tahkim davasında İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın davalı vekili tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

K A R A R

Davacı vekili, 01.05.2016 tarihinde davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini artırmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın usulden reddine karar verilmiş, anılan karara davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulü ile davanın kabulüne ve 196.414,82 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faiziyle tahsiline karar verilmiş; karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, karara esas alınan Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı’nın 22.08.2019 tarihli raporunda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre davacının kazadan kaynaklı travma sonrası stres bozukluğuna bağlı maluliyetinin % 40 olduğu rapor edilmiştir. Hakem heyetince bu rapor esas alınarak talebin kabulüne karar verilmiştir.

Maluliyet raporunda travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile iyileşip iyileşmeyeceği, belirlenen oranın davacının bakiye ömrü boyunca devam edip etmeyeceği ayrıntılarına yer verilmemiştir. Rapor bu hali ile karar vermeye elverişli değildir.

Bu durumda, davacının psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra; davacının Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen psikolojik rahatsızlıkların kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği, post travmatik stres bozukluğuna ilişkin tespit edilen maluliyet oranının davacının bakiye ömrü boyunca aynı oranda devam edip etmeyeceği konusunda rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek üzere, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- ... İtiraz Hakem Heyetince kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

3- ... İtiraz Hakem Heyetince kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30.maddesinin (17) numaralı fıkrası ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile adı geçen Yönetmeliğin 16. maddesine eklenen 13. Fıkra uyarınca tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 17.maddesi (2) numaralı fıkrasına göre de Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir.

Açıklanan nedenlerle; ...'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16.maddesinin (13) numaralı fıkrasının uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle de bozulması gerekir.

4- Kabule göre de; davacı vekili dava dilekçesinde % 30 oranında maluliyetinin olduğunu belirtmiştir. İtiraz Hakem Heyetince karara esas alınan Mersin Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın 22.08.2019 tarihli maluliyet raporunda ise maluliyeti % 40 olarak belirlenmiştir. Davacı dava dilekçesinde maluliyet oranı bakımından fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığı anlaşılmakla davacının talebi aşılarak % 40 maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılması hatalı olmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) , (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 07.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11038, Karar No: 2015/6593, Tarih: 15.04.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/11038 E.  ,  2015/6593 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/2, 62/1, 50/1-a, 52/2-4, 50/6, 53/6, 63. maddeleri gereğince mahkûmiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin kusura, cezanın alt sınırdan verilerek erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanması gerektiğine ve sürücü belgesinin geri alınma süresine; katılan vekilinin ise eksik incelemeye ve tayin olunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi gerektiğine ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07/07/2009 tarih 2009/9-62-191 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (b) bendinde yer alan ''suçun işlenmesinde kullanılan araçlar'' gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi,

2-Sanık hakkında hükmedilen 3 yıl 4 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi esnasında adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının ve hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine yasal dayanak oluşturan TCK'nın 50/4. maddesinin gösterilmemesi,

3-Hükmolunan adli para cezası taksitlendirilirken TCK'nın 52/4. maddesi uyarınca ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtar edilmesi yerine TCK'nın 50/6. maddesinin tedbirlerle sınırlı olduğunun gözetilmeksizin, TCK'nın 50/6. maddesi uyarınca ihtarata karar verilmesi,

3-Hükmolunan adli para cezası taksitlendirilirken TCK'nın 52/4. maddesi uyarınca ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtar edilmesi yerine TCK'nın 50/6. maddesinin tedbirlerle sınırlı olduğunun gözetilmeksizin, TCK'nın 50/6. maddesi uyarınca ihtarata karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususlarda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; sanığa verilen temel cezanın belirlenmesinde gösterilen diğer gerekçeler yasal ve yeterli olduğundan, hüküm fıkrasının temel cezanın belirlenmesine ilişkin ilk bendindeki ''suçun işlenmesinde kullanılan araçlar" ibarelerinin çıkartılması; 3. bentteki "TCY’nın 50/1-a maddesi uyarınca" ibaresinin çıkartılarak yerine "TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle TCK’nın 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine; TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 1215 tam gün olarak belirlenmesine," ibarelerinin getirilmesi ve hüküm fıkrasının 6. bendinin devamına "ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına” cümlesinin yazılarak TCK'nın 50/6. maddesi ihtaratına ilişkin 7. bendin hüküm fıkrasından çıkartılması suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 15.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8327, Karar No: 2025/1325, Tarih: 18.02.2025

**12. Hukuk Dairesi         2024/8327 E.  ,  2025/1325 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın dosyası Dairemize gönderilmiş olup, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1- 6100 sayılı HMK’nın 334/1. maddesi; “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler”, aynı Kanunun 336/2. maddesi ise; “Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre, davacı; adli yardım talebini mali durumuna ilişkin somut ve yeterli belgeye dayandırmadığından temyiz yasa yoluna başvurusu nedeniyle adli yardım talebinin REDDİNE,

2-Bu ret kararının, adli yardım talebinde bulunana mahkemesince tebliğine, süresi içinde itiraz etmesi halinde, itirazın incelenmesi için dosyanın mahkemesince Yargıtay 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, itirazın reddi ya da itiraz edilmemesi halinde temyiz harcının tamamlanması için mahal mahkemesince;

Temyiz harç ve masraflarının yatırılması için davacı tarafa İİK'nın 366. maddesine istinaden HMK'nın 366. maddesi atfıyla HMK'nın 344. maddesi uyarınca, yöntemine uygun bir hafta kesin süre içeren muhtıra gönderilerek, muhtıranın tebliğinden itibaren belirtilen yasal süre beklendikten sonra, anılan madde uyarınca işlem yapılması, temyiz harç ve masraflarının süresi içinde yatırılması halinde, tebligat mazbatası ile birlikte Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, şikayetçinin temyiz itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına, 18.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26956, Karar No: 2013/5101, Tarih: 12.03.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/26956 E.  ,  2013/5101 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Taraflar arasındaki, kıdem, ihbar tazminatı, sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücreti ile toplu iş sözleşmesi fark alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.03.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... ve ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı işveren Arçelik Anonim Şirketinin alt işvereni ... Limited Şirketinin işçisi olarak çalışan davacının Nakliyat-İş Sendikasına üye olduğunu, üye sendika ile ... Ltd. Şti. arasında 26.12.2007 tarihli toplu iş sözleşmesinin imzalandığını, uzun yıllardan beridir süre gelen asıl işveren-alt işveren ilişkisinin, alt işverenin sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalayacağını öğrenen davalı ...Ş. tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin kendisine yükleyeceği külfetten kurtulmak amacıyla sonlandırıldığını, davacının iade kararına rağmen işe başlatılmadığını, davacının toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten geçersizliğine karar verilen fesih tarihine kadar sözleşmeden kaynaklanan fark alacakları bulunduğunu, ayrıca işe başlatılmayan davacıya toplu iş sözleşmesinin uygulanmaması sebebi ile kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının eksik ödendiğini belirterek, fark kıdem, fark ihbar, fark sendikal (işe başlatmama) tazminatı ile fark ücret ve fark boşta geçen süre ücret alacağının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının fark talebinin ... Ltd. Şti. ile Nakliyat İş Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayandığını, buna karşın kesinleşen işe iade davalarında ... Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı ve ... Ltd. Şti. işçilerinin baştan itibaren işçisi olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple ... Ltd. Şti ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasında kesin hüküm niteliğinde olan Üsküdar 1. ve 2. İş Mahkemelerinin işe iade kararma göre dava dışı ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu, bu sebeple davacının ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. işçisi olarak kabul edilemeyeceği, toplu iş sözleşmesinin ise dava dışı ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti ile Nakliyat-İş Sendikası arasında yapıldığı, davalı ...Ş.'nin faaliyet alanı metal iş olup, davalı metal iş kolunda örgütlü sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalandığı, davacının işçisi olmadığı bir şirketin farklı iş koluna ait bir sendika ile imzaladığı toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanamayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen bu karar süresi içerisinde davacı tarafça temyiz edilmiş ve yapılan inceleme sonucunda; Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 16.03.2012 tarih 2012/1143 esas, 2012/4495 karar sayılı ilamı ile davalı ...Ş. ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun 14.12.2009 tarihinde kesinleşmiş işe iade davası ile belirlendiği, davacının üyesi olduğu Nakliyat-İş Sendikası ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ise, 15.03.2007-14.03.2009 dönemi için yürürlükte olduğu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz olması durumunda, alt işverenin imzaladığı sözleşmenin uygulanma kabiliyetini yitireceğinin kabul edilmesi 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda kabul edilen temel esaslara uygun görülmekte ise de, asıl işveren-alt işveren konusunun düzenlenmesine hakim olan işçiyi korumak düşünceleri de dikkate alındığında, toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğünün geçmişe etkili olmadığının, ileriye etkili olduğunun kabul edilmesi ve muvazaanın saptandığı tarihe kadar toplu iş sözleşmesinin geçerli sayılması gerektiği, öte yandan, toplu iş sözleşmesi baştan itibaren hükümsüz kabul edilse dahi, bir kimsenin kendi muvazaasından yararlanamayacağı, bu durumda, davacının Nakliyat-İş Sendikası ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalandırılması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yapılan yargılama sonucunda 13.09.2012 tarihli ilam ile davanın kabulü yönünde hüküm oluşturulmuştur.

Hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu, işverenin işe başlatmaması ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret, ihbar ve kıdem tazminatı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu, işverenin işe başlatmaması ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret, ihbar ve kıdem tazminatı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.

Kıdem ve ihbar tazminatları ile işe başlatmama tazminatının da fesih tarihindeki ücrete göre hesaplanması gerekir. Boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar için, feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda işe iade kararı sonrasında davacının işe başlatılmadığı tarih itibari ile toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre hak kazandığı ücret miktarı denetime elverişli şekilde gösterilmemiştir. Ayrıca bilirkişi tarafından uyuşmazlık konusu kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatları ile boşta geçen süre ücret fark alacaklarının hesaplanmasında izlenen yöntemde doğru değildir. Davacının işe başlatılmadığı tarihte hak kazandığı kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatları ile boşta geçen süre ücret alacağı, tabi oldukları hukuki düzenlemelere göre ayrı ayrı hesaplanmalı, davalı tarafından bu alacaklara ilişkin yapılan ödeme miktarları mahsup edildikten sonra bakiye alacak miktarları belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Hatalı hesap yöntemi ile denetime elverişli şekilde düzenlenmeyen bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması isabetsizdir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 990,00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.