muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/14756, Karar No: 2023/1534, Tarih: 21.03.2023

**3. Ceza Dairesi         2021/14756 E.  ,  2023/1534 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/2876 E., 2018/2418 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne yardım etmek

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanık müdafii ve bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Uşak 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.09.2017 tarihli, 2017/326 Esas ve 2017/185 sayılı Kararı ile sanık hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 5237 sayılı TCK'nın 314/2 nci maddesi gereği 5 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, 3713 sayılı Kanun'un 5/1 inci maddesi gereğince cezasından 1/2 oranında artırım yapılarak 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, TCK'nın 62/1 maddesi gereği cezasından taktiren 1/6 oranında indirim yapılarak neticeten 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak mahrumiyetlerine karar verilmiştir.

2.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 04.12.2018 tarihli, 2017/2876 Esas ve 2018/2418 sayılı Kararı ile duruşma açılıp yapılan yeniden yargılama neticesinde ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak, sanık hakkında "silahlı terör örgütüne yardım etmek" suçundan 5237 sayılı TCK'nın 220/7 inci maddesi delaleti ile TCK'nın 314/2 nci maddesi gereğince 5 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, sanığın örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmesi nedeniyle TCK'nın 220/7 maddesi gereğince verilen cezadan 2/3 oranında indirim yapılarak 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 3713 sayılı Kanun'un 5/1 inci maddesi gereğince cezasından 1/2 oranında artırım yapılarak 1 yıl 18 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, TCK'nın 62/1 maddesi gereği cezasından taktiren 1/6 oranında indirim yapılarak neticeten 1 yıl 13 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak mahrumiyetlerine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince temyiz davasının düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi:

1-Talimatla Bank Asyada hesap açılmadığına,

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince temyiz davasının düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi:

1-Talimatla Bank Asyada hesap açılmadığına,

2- Atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, mahkûmiyete yetecek delil bulunmadığına

3-Kararın bozulmasına ve sair nedenlere ilişkindir

Cumhuriyet savcısının temyiz istemi

Sanık hakkında CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Bank Asyada mevcut 2015 yılında USD cinsinden para hareketliği görünen hesabının bulunduğu, FETÖ/PDY terör örgütü Uşak İl yapılanması içerisinde yönetici ve üye olarak bulundukları iddiasıyla kamu davası açılan bir kısım sanıklarla yoğun iletişim kaydının ve yine bu şahıslar ile birçok kez çeşitli otellerde konaklamasının olduğu, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı nedeni ile 667 sayılı KHK ile kapatılan Çağlayan İşçiler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğine 2005- 2011 yılları arasında üyelik kaydı mevcut olup, 2008 yılında bu derneğin yönetim kurulu başkan yardımcılığı görevini üstlendiği, sanık hakkında Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişliğince yürütülen idari soruşturma neticesinde düzenlenen rapor itibariyle FETÖ/ PDY terör örgütüyle ilgi ve iltisakını kesmediğinden kamu görevinden çıkarılması kanaatine varıldığı, tanık E.M.'nin "başka kişilerden ve özellikle sanıkla ortak arkadaşları olan A.G., A. isimli kişiden sanığın cemaatten olduğunu duyduğu" yönünde anlatımının bulunduğu, sanığın örgüt yapılanması içerisinde yer aldığı yönünde idari soruşturma kapsamında beyanlarına başvurulan ve sanıkla aynı iş yerinde çalışan kişilerin anlatımıyla örtüşen tanık beyanının bulunması, hususları birlikte değerlendirildiğinde, süreklilik, yoğunluk ve çeşitlilik arz eden örgütsel tavır, eylem ve davranışlar ile sosyal ve yakın aile çevresinin örgüte yakın/ müzahir yapıda olması şeklindeki organik bağı gösteren delil ve olgular çerçevesinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütü yapılanması içerisinde yer aldığı tespit edilen sanığın, üzerine atılı FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçunun sübuta erdiği sonucuna varılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Tüm dosya kapsamından, İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama ile sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olduğu kabul edilerek hakkında mahkumiyet hükmü kurulmuş ise de, sanığın Bank ... hesabını aktif şekilde kullanmadığı halde, bankaya el konulmadan önce yapılan çağrılara uyarak örgüt talimatı ile bilerek ve isteyerek iki adet dolar üzerinden katılım hesabı açtığı, sanığın örgüt liderinin talimatına uyarak örgütün finans kuruluşu olan Asa Katılım Bankası'na para yatırmak sureti ile silahlı terör örgütüne yadım etmek suçunu işlediği anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesinin kararının açıklanan gerekçelerle kaldırılmasına karar verilerek, sanığın sübut bulan silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etmek suçundan cezalandırılmasına dair aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

a) BDDK’nın 29.05.2015 tarihli kararı ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen ve 22 Temmuz 2016 tarihli kararı ile de 5411 sayılı Bankacılık Kanun'un 107 inci maddesinin son fıkrası gereğince faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetlerine devam eden, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı ... Katılım Bankası AŞ'de gerçekleştirilen mutad hesap hareketlerinin örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetildiğinde,

b)Ayrıntıları Dairemizin 2017/1809 Esas ve 2017/5155 sayılı Kararında ve Dairemizce de benimsenen, istikrar kazanmış yargısal kararlarda açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir.

Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bank ... hesap hareketleri içeriklerinin örgütün talimat dönemlerine uygun olmadığı bu yönüyle terör örgütüne yardım etmek suçunun sübutu açısından hükme esas alınamayacağı nazara alındığında, sanığın örgütün hiyerarşik yapısına organik bağ ile katılıp katılmadığına ya da örgüte bilerek ve isteyerek yardım edip etmediğine ilişkin maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulması bakımından, ifadeleri suçun sübutu/vasfının tayini açısından belirleyici delil niteliğinde olan ve sanık hakkındaki idari soruşturma kapsamında beyanda bulunan M.Y., Ö.F.A., İ.D., İ.E., N.P., F.P., A.A., E.A., R.D., O.Ö., M.V., Z.C.'nin doğrudan aleni duruşmada sanığın huzurunda veya 5271 sayılı CMK’nın 180/1-2-5 maddesi gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanun'un 181/1 maddesinde öngörülen usule riayet edilmek suretiyle istinabe yoluyla dinlenip tüm beyan ve belgelerin CMK'nın 217 inci maddesi gereğince duruşmada okunup tartışılmasından sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik araştırma ve yetersiz belgelere dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırıdır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin ve bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 04.12.2018 tarihli, 2017/2876 Esas ve 2018/2418 sayılı Kararı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmamakla 5271 sayılı Kanun’un 307 nci maddesinin beşinci fıkrası gereği, sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına.

28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanun'un 8 inci maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 304/2 nci maddesi (b) bendi uyarınca dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.03.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10033, Karar No: 2015/5411, Tarih: 30.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/10033 E.  ,  2015/5411 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : Tüm sanıklar hakkında ayrı ayrı beraat

Taksirle öldürme suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler, katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik katılanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Olay günü saat 17.00 sıralarında, sanık İbrahim'in üretim sorumlusu olarak görev yaptığı ... Ticaret A.Ş.'ye ait, aralarındaki sözleşme gereğince . ... Taşımacılık A.Ş. tarafından idare edilen ve sanık...'ın sorumluluğundaki sevkiyat deposunda, ...şirketinin alt taşeronu ...Hizmetleri A.Ş.'nin işçileri tarafından, vardiya amiri sanık ...'in vardiyasında mal yükleme boşaltması yapıldığı sırada, 3 aylık yükleme boşaltma işçisi olan ölen'in, olay sırasında boşta olan ve çalışmayan akülü koli istif makinasının üzerine çıkarak istifleme yapmak istediği sırada, yaklaşık 3 metreden zemine düşerek yaralanması sonrası hastanede hayatını kaybettiği olayda; depo kullanım ve idaresi ile bundan doğacak sorumluluğun 22.04.2009 tarihli ve 04.05.2009 tarihinde yürürlüğe giren devir protokolü ve depo kullanım protokolü ile....Taşımacılık A.Ş.'ye devredildiğinin anlaşılması karşısında, olay nedeniyle sanığa kusur yüklenemeyeceğinden sanığın beraatine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanlar vekilinin, eksik inceleme ve araştırmaya, kusura ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,

2- Sanıklar ... ve ...'ın beraatlerine ilişkin hükme yönelik katılanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılanlar vekilinin, sair temyiz itirazlarının reddine ancak;

Somut olayda, depo sorumlusu sanık ... ile vardiya amiri sanık ...'in, üç aylık yükleme boşaltma işçisinin, depoda mal yükleme boşaltması sırasında istif makinasının üzerinden düşerek ölmesinde, işveren vekili olarak çalışma sırasında depoda yeterli biçimde gözetim ve denetimde bulunmamaları nedeniyle tali kusurlu oldukları ve mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunmayan bilirkişi raporlarına dayanılarak yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi, Kanuna aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 30.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8118, Karar No: 2014/326, Tarih: 09.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/8118 E.  ,  2014/326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/12/2011

NUMARASI : 2011/81-2011/66

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/12/2011 tarih ve 2011/81-2011/66 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 07.01.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. E. O. ile davalı vekili Av. N.. K.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında 06.01.2005 tarihinde akdedilen “Uzak Mesafe Telefon Hizmetleri Antalya Bölge Temsilcilik Sözleşmesi” ile müvekkilinin davalı şirketin bölge temsilciliğini aldığını, bu sözleşme ile davalı tarafından sağlanacak olan uzak mesafe telefon haberleşmesi ile diğer Atlas Online kurumsal hizmetlerinin bölge temsilcisi tarafından pazarlanması hususunda anlaşma yapıldığını, ancak davalı şirket tarafından sağlanan ve müvekkili şirketin bölge temsilcisi olarak müşterilerine satmış olduğu kontür yüklü telefon hatlarının davalı şirketin vaatte bulunduğu görüşme imkanını hiçbir zaman sağlayamadığını, müşteriler tarafından müvekkili şirkete iletilen şikayetlerde belirtilen sorunların hiçbirinin çözüme kavuşturulmadığını, çok kısa bir sürede müvekkili şirketin müşterilerinin çoğunu kaybederek, iş yapamaz hale geldiğini müvekkilinin hem davalı şirkete yaptığı ödemelerin karşılığını alamadığını hem de müşterilerini kaybederek kar mahrumiyetine uğradığını ileri sürerek, sözleşmenin haklı sebeple feshi ile fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 10.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili istenmiş olup, yargılama sırasında yapılan ıslah ile istenilen miktar 36.470,00 TL artırılarak toplam 46.470,00 TL'nin tahsili talep ve dava edilmiştir.

Davalı, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece iddia, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 31.12.2006 tarihi itibariyle 14.340,13 TL alacaklı olduğu ayrıca data hattı kullanım bedeli olarak davalıya peşin ödenen 32.130,03 TL'nin halen davalı elinde bulunduğu, davacının bu istemlerinin yerinde olduğu ancak kar mahrumiyeti isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 14.340,13 TL bakiye alacak ve 32.130,03 TL maddi zarar alacağı toplam 46.470,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin haklı nedenle feshi ile sözleşmeden doğan alacak istemlerine ilişkindir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin haklı nedenle feshi ile sözleşmeden doğan alacak istemlerine ilişkindir.

Anayasa'nın 36, 1086 sayılı HUMK'nın 73 ve 6100 sayılı HMK'nın 27. maddelerinde taraflar dinlenmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden yani hukuki dinlenilme hakkı yerine getirilmeden karar verilemeyeceği düzenlenmiştir.Bu husus yargılamaya hakim olan ilkelerden olup, mahkemece buna uyulması gerekmektedir.Somut uyuşmazlıkta, davalı şirkete çıkarılan dava dilekçesi şirketin adresten ayrılması nedeniyle tebliğ edilemediğinden mahkemece davalı şirketin adresinin tespiti için ticaret siciline yazı yazılarak davalının sicil adresinin bildirilmesi, bildirilen adresin iade edilen davetiyedeki adresle aynı olması halinde TK'nın 35. maddesi gereğince, farklı olması halinde ise normal yolla davetiye tebliğine karar verilmiştir. Mahkemenin bu ara kararı üzerine ticaret sicil memurluğuna yazı yazılarak, davalı şirketin sicilde kayıtlı adresi sorulmuş, sicil memurluğundan gelen yazı cevabına göre de davalı şirketin sicil adresinin davetiye tebliğ edilen adresten farklı olduğu anlaşılmıştır.Bu durumda, mahkemece verilen usul ve yasaya uygun ara kararı gereğince davalı şirketin sicilde kayıtlı adresine dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliğ edilmesi gerekirken, bu hususa aykırı olarak tebligat, Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre bila tebliğ gelen ilk adrese yapılmış, ıslah dilekçesi de aynı şekilde aynı adrese çıkarılmış, bu şekilde yargılamaya davalı tarafın yokluğunda devam olunarak, karar verilmiştir. Oysaki dava dilekçesi ve duruşma gününün davalı şirketin sicilde kayıtlı adresine gönderilerek, davalıya tebligat hususunun yerine getirilmesi, bu şekilde usulüne uygun olarak taraf teşkilinin sağlanarak yargılamaya devam olunması gerekirken, yapılan usulsüz tebliğler ile davalının yokluğunda yargılama yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, taraf teşkili usulüne uygun olarak yerine getirilmeden yapılan yargılama sonucu verilen kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin uyuşmazlığın esasına yönelik diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3689, Karar No: 2019/6242, Tarih: 18.09.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/3689 E.  ,  2019/6242 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada; davacının 07.01.1988-01.09.1989 tarihleri arasında davalı ...'ın yanında, daha sonra da 1999 yılının Mart ayına kadar aynı iş yerini devralan davalı ...'ın yanında çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 07.01.1988 olduğunun tespiti istenilmiş olup, Mahkemece davalı ... yönünden 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğundan; davalı ... yönünden ise çalışma olgusunun ispatlanamadığından bahisle yerinde olmayan davanın reddine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

1-Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif husumet ehliyeti) da o hakkın sahibine aittir. (Kuru Baki/Arslan Ramazan/Yılmaz Ejder, Medeni Usul Hukuku, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 234; Ejder Yılmaz, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 2012, s. 530; Abdurrahim Karslı, Medeni Muhakeme Hukuku Ders Kitabı, 2. Bası, İst. 2011, s. 311- 312).

Bir sübjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, bir sübjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu (yani bir davada, davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu) tamamen maddî hukuka göre belirlenir. Bu nedenle, bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu, usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur.

Sıfatın usul hukuku bakımından önemi şudur: Bir davanın tarafları o davada gerçekten (davacı veya davalı olarak) taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme, dava konusu hakkın esası hakkında inceleme yapıp karar veremez. Mahkeme, davanın sıfat (husumet) yokluğundan reddine karar verir. Bu karar, davanın mesmu olmadığına ilişkin bir karar olmayıp, yine davanın esasına ilişkin bir karardır .

Mahkemenin sıfat (husumet) yokluğunu kendiliğinden (re'sen) gözetmesi gerekir. Çünkü, sıfat yokluğu, bir def’i değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır. Hâkim, kendisine sunulan dava malzemesinden bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden gözetir. Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu’nun 18.04.2007 gün ve 2007/5-233 E., 2007/221 K.; 04.03.2009 gün ve 2009/10-34 E. 2009/104 K.; 03.02.2010 gün ve 2010/4-4 E., 4 K.; 08.02.2012 gün ve E:2011/21-789, K:2012/62 sayılı kararlarında da benimsenmiştir.