muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/8427, Karar No: 2024/9881, Tarih: 10.10.2024

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının belediye meclis üyeleri tarafından belediye başkanlığına seçildiği ve belediye meclisi tarafından seçilmiş olmasının makam tazminatı almasına engel teşkil etmediği ancak, davacının belediye başkanlığı süresinin 1 yıl 7 ay 18 gün olduğu gözetildiğinde 2 yıllık asgari hizmet süresi koşulunun gerçekleşmediği ve bu nedenle davacının makam tazminatına hak kazanamayacağı değerlendirildiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerleşik içtihatlarda belediye başkalığı görevinin en az 2 yıl olma şartının aranmayacağına karar verildiği, müvekkilinin hizmet süresinin 1 yıl 7 ay l8 gün olması nedeniyle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının Bağ-Kur sigortalısı iken ve aynı zamanda belediye meclisi üyesi iken belediye başkanlığının boşalması üzerine o dönemdeki belediye meclis üyeleri arasında yapılan seçim sonucunda belediye başkanlığına seçildiği, 12.08.2002-30.03.2004 tarihleri arasında belediye başkanlığı görevini yaptığı, kendisine temsil-görev tazminatı ödenmesi için 24.07.2017 tarihinde davalı Kuruma başvurduğu ve 29.09.1980 tarihinden bu yana hesaplanacak ek göstergenin yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği, davalı Kurumun 14.08.2017 tarihli yazısı ile davacının talebinin reddedildiği, davacının belediye başkanlığı süresinin 1 yıl 7 ay 18 gün olduğu, bu haliyle 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4/XI maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı, bu nedenle davacının makam tazminatına hak kazanamayacağı, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının yapmış olduğu Belediye başkanlığı görevi nedeniyle görev ve makam tazminatı verilmesi gerektiğinin tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci, 5510 sayılı Kanunun Geçici 4/XI maddeleri.

3. Değerlendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının yapmış olduğu Belediye başkanlığı görevi nedeniyle görev ve makam tazminatı verilmesi gerektiğinin tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci, 5510 sayılı Kanunun Geçici 4/XI maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3307, Karar No: 2018/5033, Tarih: 02.07.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/3307 E.  ,  2018/5033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... . Asliye Hukuk ile ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; davacının, ... Kütüğünde ''...'' olan isminin ''...'' olarak değiştirilmesi istemine ilişkindir.

... . Asliye Hukuk Mahkemesince, nüfus kaydına göre davacının Türk vatandaşlığından çıktığı ve Türkiye’de oturduğuna yani ikamet ettiğine ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının nüfusa kaydolduğu yer ... olup bu yer karine olarak ikametgah yeri olup yetkili mahkemesinin de karine olarak ikametgah yeri olan ... Asliye Hukuk Mahkemesidir. 6100 sayılı HMK'nin 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetkinin dava şartlarından olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise dava; davacının, ... Kütüğünde ''...'' olan isminin ''...'' olarak değiştirilmesine yöneliktir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28/1 maddesinde Türk Vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk Vatandaşlığını kaybeden kişilerin (mavi kartlılar), Türk Vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edeceklerini düzenlemiştir. Bu durumda yetkili mahkemenin belirlenmesi konusunda genel kuralın (5490sk m36) uygulanacağı açıktır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesindeki ilgilinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkisi, kesin yetki kuralı olmamakla birlikte tarafların ... . Asliye Hukuk Mahkemesine herhangi bir yetki itirazında da bulunmadığı görülmüştür. 5490 sayılı Nüfus Kanununun 36. maddesinde belirtilen ilgilinin oturduğu yer mahkemesi yetkisinin, kesin ve kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralı olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de; mahkemece davacının ikamet adresinin tespiti için kolluk gücü ile araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kısıtlı adayının Türkiye'de ki ikamet adresinin, Türkiye'de ikamet etmiyor ise Türkiye'de ki en son ikamet adresinin tespiti için kolluk gücü ile araştırma yapılması, kısıtlı adayının açık adresinin belirlenmesi, daha sonra merci tayini incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 02/07/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9810, Karar No: 2010/749, Tarih: 25.01.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/9810 E.  ,  2010/749 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, faturalar karşılığı davalıya inek sütü sattığını iddia etmiştir. Dava ve temyiz dilekçelerinde taraflar arasında varlığını açıkladığı satım sözleşmesine dayanmıştır. Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davanın niteliğine göre dosyanın temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 19.Hukuk Dairesi’ne aittir. Ancak, anılan daire tarafından da görevsizlik kararı verildiğinden, oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın Yüksek Başkanlar Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarda açıklanan nedenlerle dosyanın Yargıtay Yüksek Başkanlar Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Yüksek Birinci Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 25.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13679, Karar No: 2019/11296, Tarih: 30.05.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/13679 E.  ,  2019/11296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... Mahallesi 187 ada 8 parsel sayılı taşınmazın değerinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Hükme esas bilirkişi kurulunca somut emsal alınan taşınmazların ... ili, ... ve ... ilçelerinde olduğu, çevrelerinin gelişmişlik durumları ve dava konusu taşınmaza uzaklığı dikkate alındığında emsal incelemesi uygun olmadığı gibi, imar parseli oldukları belirtildiği halde düzenleme ortaklık payı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazların, satışına ilişkin akit tabloları Tapu Müdürlüğünden istenilip, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların 2014 yılında, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Müdürlüğünden getirtilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazların ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi oldukları ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, alınacak cevaplara göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden eksik inceleme ile karar verildiğinden rapor inandırıcı görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, tespit edilen bedelden acele el koyma bedeli mahsup edildikten sonra fark bedele 21/06/2014 tarihinden, ilk karar tarihi olan 25.02.2015 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerektiği halde infazda tereddüt oluşturacak şekilde yazılı şekilde karar verilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

3-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 30/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/600, Karar No: 2017/9528, Tarih: 19.12.2017

**14. Hukuk Dairesi         2017/600 E.  ,  2017/9528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.12.2014 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 12.07.2016 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 19.12.2017 günü için yapılan tebligat üzerine gelen olmadı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacı vekili 22.12.2014 tarihli dilekçesiyle davacının, 5858 ada 4 Parsel üzerinde, davalılara ait olan arsada davalı arsa sahipleri ile yüklenici ... (... İnşaat) arasında ... 6. Noterliğinden 31/08/2010 tarihinde düzenlenen gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi gereğince davalı yükleniciye bırakılan B blok 4. kat güneydoğu cephesindeki 9 numaralı daireyi 160.000,00 TL bedelle almak üzere anlaştıklarını, davacının 60.000,00 TL ödeme yaptığını, sözleşmenin 5. maddesine göre geri kalan satış bedelini ödemeye hazır olduklarını, 09.05.2014 tarihinde davalılardan arsa maliki ... ve ... adına tapuda kat irtifakı kurulduğunu ileri sürerek tapunun iptali ile davacı adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, sözleşmenin yapıldığı tarihte onaylanıp tasdik edilmiş bir proje olmadığı gibi numara verilmiş bağımsız bölümün satışının söz konusu olmadığını, sözleşmede 9 no'lu bağımsız bölümün yazılı olmadığını, sözleşmenin taslak üzerinde yapıldığını, tüm yürütülen işlemlerden davacı tarafın haberdar edildiğini, davacı tarafın sözleşmenin 6. maddesinde yazılı ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, aynı maddenin "ödemelerin yapılmaması halinde ... İnşaat sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahiptir." hükmüne istinaden sözleşmeyi feshettiğini, bu bilgiyi...19. Noterliğinin 26.01.2015 tarih 1134 yevmiye no'lu ihtarname ile davacıya ilettiğini, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar arsa malikleri vekili, davalı yüklenicinin yapmış olduğu inşaatın ...Belediyesinin 24.03.2015 tarih 344 sayılı Encümen Kararı ile inşaatın temelinden itibaren imara aykırı olduğuna, 11.03.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile mühürlenmesine, ancak inşai faaliyetin devamı nedeniyle ruhsata aykırı kısımların yıktırılmasına karar verildiğini; Bu durumun 2015/18 sayılı D.İş. dosyasında 25.05.2015 tarihli rapor ile tespit edildiğini, yüklenicinin hiçbir daire hakkı bulunmadığı halde 42 dairenin yüklenicinin belirttiği şahıslara devredildiğini,... 25. As. Hukuk Mahkemesi, 2015/288 Esas, sayılı dosyada yüklenici aleyhine inşaat sözleşmenin feshi için açılan davanın derdest olduğunu, neticesinin beklenmesi gerektiğini beyanla husumet ve esas yönünden davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacının 160.000 TL satış bedelinin 60.000 TL'sini ödediği, tapu devrinin gerçekleşmemesi nedeniyle bakiye ücreti ödemediği, davalı yüklenicinin imara aykırı yapı yapması nedeni ile arsa sahiplerine karşı edimlerini yerine getirmediği; ...Belediye Başkanlığının 23.12.2015 tarihli cevabi yazısına ekli kararlar uyarınca binanın tamamı hakkında "yapı ruhsatı ve eklerine aykırılık" nedeni ile yıkım kararı verildiği, binanın keşif tarihi itibari ile inşaatının tamamlanmamış olduğunun gözlendiği, taşınmazın imara aykırı olarak inşa edilmiş olması ve belediye başkanlığı tarafından imara aykırılık nedeni ile yıkım kararı verilmiş olması nedeni ile davalı yüklenici ...'nın arsa sahiplerine karşı sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmemiş olduğunun kabulünün gerektiği, bu kapsamda davacının davalı ...'ya halef olamayacağı ve tescil talebinde bulunamayacağı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut olmadığından bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı ile “tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz bulunan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği, bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmak üzere yapımına başlanılan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde; olayın özelliğine göre Medeni Kanunun 2. maddesi gözetilerek açılan tescil davasını kabul edilebileceği” benimsenmiştir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardandan bağımsız bölüm satın alınması halinde Türk Borçlar Kanununun 184. maddesi gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardandan bağımsız bölüm satın alınması halinde Türk Borçlar Kanununun 184. maddesi gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Türk Borçlar Kanununun 188. maddesi gereğince; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra, somut olaya gelince;

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra, somut olaya gelince;

Mahkemece, davalı yüklenici şirketin, edimlerini yerine getirmemesi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında tapu verilme şartlarının oluşmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu tür davalarda tapu iptali ve tescil talebi yönünden yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı olarak açılan tescil isteğinin kabulü için yüklenicinin veya onun halefi olan davacının arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre binayı sözleşmeye, amacına, fen ve sanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmesi halinde şahsi hak kazanılmış olacağından yüklenicinin temlikine dayalı olarak açılan davalarda yapılan inşaatlar devamlılık gösterdiğinden ve her an inşaatın fiziki oranında değişiklik olabileceğinden, ayrıca davalı arsa sahibi tarafından diğer davalı yüklenici ... aleyhine ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2015/288 Esas sayılı dosyada 31.08.2010 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemiyle dava açıldığı belirtilmiş olduğundan bu konuda mahkemece yapılan inceleme ve araştırma yetersizdir.

Bu durumda öncelikle HMK 165. maddesi uyarınca... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2015/288 Esas sayılı dosyada inşaat sözleşmesinin feshi istemiyle açılan davanın neticesi beklenmeli, söz konusu davanın reddedilmesi ya da ileriye etkili feshedilmesi halinde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmak suretiyle uzman bilirkişi vasıtasıyla inşaatın geldiği seviye belirlenmeli, yukarıda belirtilen ilkelere uygun inceleme ve araştırma yapılarak yüklenicinin ediminin yerine getirip getirmediği ve davacının yüklenicinin halefi olarak bağımsız bölümü hak kazanıp kazanmadığı açıklığa kavuşturulmalı, noksan işler bedeli arsa sahiplerine ödenmek üzere TBK'nın 97. maddesi uyarınca birlikte ifa kuralı gereğince davacıya depo ettirilmeli, bakiye satış bedeli konusunda davacının sözleşmedeki satış bedeli ile ödemiş olduğu bedel oranlanarak, dava konusu bağımsız bölümün dava tarihindeki rayiç bedeli belirlendikten sonra satış bedelindeki oranlamaya göre saptanacak bakiye satış bedeli depo ettirildikten sonra yukarıda belirtilen ilkelere uygun inceleme yapılıp davacının yüklenicinin halefi olarak tescil istemine hak kazanıp kazanmadığı araştırılarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekir.

Eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.12.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.