muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2562, Karar No: 2025/2790, Tarih: 29.05.2025

**1. Hukuk Dairesi         2024/2562 E.  ,  2025/2790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2702 E., 2024/581 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Silivri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/233 E., 2020/257 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından adli yardım istekli olarak temyiz edilmekle; adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili ... ilçesi .... Mahallesinde kain .... ada 5 parsel sayılı taşınmazın davacı ... Başkanlığına ait iken 06.07.2009 tarih ve 53 sayılı Belediye Meclisi kararına istinaden Belediye Encümenince yapılan ihale sonucunda 17.01.2013 tarih ve 94 sayılı kararla davalıya ihale edildiğini, tescilin dayanağı olan Belediye Meclisi kararının İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 2009/1410 Esas 2010/942 Karar sayılı kararı ile iptal edildiğini, söz konusu kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, bu nedenle davalı adına yapılan tescilin yolsuz hale geldiğini ileri sürerek 939 ada 5 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazı usulüne uygun ihale sonucunda satın aldığını, iyi niyetli olduğunu, ihaleye dayanak kararlara yönelik iptal davası açıldığı davacı ... tarafından bilindiği halde taşınmazın ihale yoluyla satıldığını ve bu hususun ihale şartnamesinde gösterilmediğini, tescilin daha sonrasında yolsuz hale geleceğinin öngörülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2019 tarih ve 2016/308 Esas 2019/181 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazda davalı adına oluşan sicilin hukuki sebebinin davacı ... tarafından yapılan ihale olduğu, söz konusu ihaleye dayanak Belediye Meclis kararının İdare Mahkemesince iptal edildiği ve bu kararın da kesinleştiği, bu nedenle dava konusu taşınmazın halihazırda maliki olan ihale alıcısı davalı adına yapılan tescilin yolsuz tescil haline geldiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2019 tarih ve 2016/308 Esas 2019/181 Karar sayılı kararının davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 07.07.2020 tarih ve 2019/2001 Esas 2020/711 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 03.11.2016 tarihi itibariyle değerinin 690.000,00 TL olduğu, Mahkemece nispi harcın taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden hesaplanması gerektiği halde satış tarihindeki değeri olan 265.000,00 TL üzerinden hesaplandığı ve davacı tarafa harç ikmal ettirilmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazda davalı adına oluşan sicilin hukuki sebebinin davacı ... tarafından yapılan ihale olduğu, söz konusu ihaleye dayanak Belediye Meclis kararının İdare Mahkemesince iptal edildiği ve kararın kesinleştiği, bu nedenle dava konusu taşınmazın halihazırda maliki olan ihale alıcısı davalı adına yapılan tescilin yolsuz tescil haline geldiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın Belediye Meclis kararına istinaden Encümen tarafından yapılan ihale ile davalıya satıldığı ve bu suretle davalı adına kayıt ve tescil edildiği, söz konusu tescile esas olan idari işlemin Mahkeme kararı ile iptaline karar verildiği, şu haliyle tescil işlemine dayalı hukuki sebebin ortadan kalktığı nazara alındığında tescil işleminin yapıldığı andan itibaren geçersiz olduğu belirtilerek davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... temyiz başvurusunda bulunmuş, temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazı ihale yoluyla satın aldığını, ihaleye dayanak Belediye Meclis kararının İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 2009/1410 Esas 2010/942 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğini, davacı ... Başkanlığının iptal kararına rağmen ihale işlemlerine devam ettiğini, bu konuda ortaya çıkan sorumluluğun kendisi üzerinde bırakıldığını, iyi niyetli olduğunu, ihaleye dayanak işlemlerin iptal edildiğini bilebilmesinin mümkün olmadığını, tüm birikimiyle dava konusu taşınmazı satın aldığını ve eldeki dava neticesinde tüm birikimlerini kaybetmekle karşı karşıya kaldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı ve toplanan delillerden; Silivri Belediye Meclisinin 06.07.2009 tarih ve 53 numaralı kararıyla davacı ... Başkanlığının kayden maliki olduğu İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan ... ada 5 parsel sayılı taşınmazın 5393 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında satışına ve bu konuda Belediye Encümenine yetki verilmesine karar verildiği, Belediye Encümenince 17.01.2013 tarihinde yapılan ihalede dava konusu taşınmazın 265.000,00 TL karşılığında davalı ...'a ihale edildiği ve 22.01.2013 tarihinde davalı adına satış suretiyle temlik edildiği, bu süreçte Silivri Belediye Meclisinin 06.07.2009 tarih ve 53 numaralı kararına karşı dava dışı üçüncü şahıslar tarafından açılan iptal davası sonucunda İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 31.05.2010 tarih ve 2009/1410 Esas 2010/942 Karar sayılı kararıyla imar uygulaması sonucunda Belediye adına tescil edilen taşınmazların umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka amaçlarla kullanılamayacağı belirtilerek söz konusu Belediye Meclis kararının iptal edildiği, söz konusu kararın temyiz incelemesinden geçerek 16.06.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalının temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Davalı kararı adli yardım talepli temyiz ettiğinden ve adli yardım talebi kabul edildiğinden; başlangıçta alınmayan 2.107,80 TL temyiz başvuru harcı ile 47.133,00 TL onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/4978, Karar No: 2018/4157, Tarih: 16.04.2018

**17. Hukuk Dairesi         2017/4978 E.  ,  2018/4157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, 18.05.2017 tarihli ek karar ile gerekçeli kararın davalı vekiline 05.09.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından kararın yasal 15 günlük süre geçtikten sonra 09.05.2017 tarihinde temyiz edildiği, temyizin süresinde olmadığı gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verilmiş, ek karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.09.2011 tarihinde ... İlçesinde ... Kasabası mevkiinde yer alan hemzemin geçitte meydana gelen kaza neticesinde kurumun 35.300,00 TL zararı meydana geldiği davalı ... Nakliyat adına ... ile davacı kurum arasında sözleşme imzalandığı kaza günü ... nakliyata ait ... kupa plaka nolu ve ... dorse plaka nolu treylar ile dava dışı ...'ın tren çarpması sonucunda kaza yaptığı ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/33 d.iş sayılı tespit dosyasında kurum zararının 35.300,00 TL olarak tespit edildiği, bu nedenle davalıdan 35.300,00 TL'nin tahsili ve değişik iş sayılı dosyada yapılan 424,28 TL'nin davalıdan tahsili talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan araç sürücüsünün ... olduğu çekicinin sahibinin ... Gıda Şirketi olduğu ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan araç sürücüsünün ... olduğu çekicinin sahibinin ... Gıda Şirketi olduğu ve davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı ...'nun yüklenici olduğu davalı kuruma ait dozerlerin trayler vasıtası ile çekilmesi işinin taşeron sıfatı ile üstlendiği ve 21.09.2011 tarihinde bu kapsamda davacı kurumun dozerinin taşınması işini bir başka firma olan ve hizmet alım sözleşmesinde tarafı bulunmayan ... Gıda şirketine ait ... plaka sayılı çekici ile ve kendisine ait dorsesi ile yerine getirirken meydana gelen tren kazasında davacı kuruma ait dozerin hasar gördüğü ve meydana gelen kazada çekici sürücüsünün tam kusurlu olduğu, hizmet alım sözleşmesi kapsamında yüklenici davalı ...’nun meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, ...'ın sürücü olması ve rapora göre %100 kusurlu olmasından dolayı meydana gelen zarardan sorumlu olduğu yine ... Gıda Tarım Ürünleri Şirketinin çekici sahibi olmasından dolayı kusursuz sorumluluğunun bulunduğu kanaatiyle davanın kabulü ile, 35.300,00 TL maddi tazminatın 21/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... Gıda Tarım Ürünleri inş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, 18.05.2017 tarihli ek karar ile gerekçeli kararın davalı vekiline 05.09.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından kararın yasal 15 günlük süre geçtikten sonra 09.05.2017 tarihinde temyiz edildiği, temyizin süresinde olmadığı gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verilmiş, ek karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan mahkemenin 18.05.2017 tarihli ek kararının ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 488,31 TL fazla alınan peşin harcın temyiz eden davalıya geri verilmesine 16.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/369, Karar No: 2011/1530, Tarih: 03.11.2011

**23. Hukuk Dairesi         2011/369 E.  ,  2011/1530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

İSTEMCİ :

MÜDAHİLLER :

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin olarak 19. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2011 gün ve 2010/14806 esas 2011/2277 karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi müdahillerden ... ... Yönetimi A.Ş. vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

-K A R A R-

İstemci vekili, yumurta ve tavuk üretimi yapan müvekkili şirketin kuş gribi salgını nedeniyle girdiği ekonomik kriz etkisiyle borca batık hale geldiğini, sunulan iyileştirme projesinde öngörülen tedbirlerin uygulanması halinde borca batıklıktan kurtulabileceğini ileri sürerek, şirketin iflasının bir yıl süreyle ertelenmesini talep etmiştir.

Müdahiller vekilleri, yasal şartları taşımadığını savunarak, istemin reddini istemişlerdir.

Mahkemece, istemin reddine ve iflasa dair verilen karar, istemci vekilinin temyiz istemi üzerine, Yüksek 19. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

Bu kez, müdahil ... ... Yönetimi AŞ vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, müdahil ... ... Yönetimi A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 185,00 TL. para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 03.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1691, Karar No: 2019/936, Tarih: 18.02.2019

**19. Hukuk Dairesi         2017/1691 E.  ,  2019/936 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile satıcı dava dışı ...’ ın 3 tane araba alımı konusunda anlaştıklarını, davacının 70.000 TL verdiğini, bu araçlardan birinin davalı tarafından davacıya teslim edildiğini, devir işlemi yapılmadığını, teslime karşılık davacının davalı lehine 24.000 TL bedelli teminat senedi düzenleyip teslim ettiğini, ancak aracın ayıplı çıkması sonucunda davacının sözleşmeden dönüp aracı devir almaktan vazgeçip 24.000 TL bedelli senedi geri istediğini, davalının senet fotokopisini aslı gibi gösterip yırttığını, bu şekilde davacı ...'ı kandırdığını, bu olay sonrası bu kez davacıdan 246.000 TL değerinde ev alma konusunda anlaştıklarını, evin karşılığında 75.000 TL ve 80.000TL' lik senedi davacıya ciro ettiğini, toplamda sanki 155.000TL’ yi nakit vermiş gibi sözleşme imzalandığını, sözleşmenin imzalandığı gün 1.000 TL daha verip, 156.000TL bedelli bir adet teminat senedi aldığını, aynı gün davacıdan ev almaktan vazgeçtiğini, vermiş olduğu senedi yırtıyormuş gibi senedin renkli fotokopisini yırttığını, parçalarını da toplayıp çöpe attığını, bu olaylardan sonra aslını saklayıp renkli fotokopilerini yırtmış olduğu, bedelsiz çeklerle icra takibi başlatıldığını iddia ederek senetlerden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili, müvekkilinin davacıdan ev almak istediğini bir daire için 246.000 TL'ye anlaştıklarını bu paranın 180.000 TL'sini peşin kalan parayı da 8.000 TL taksitler halinde ödemek üzere mutabakata vardıklarını, anlaşma yapılması üzerine müvekkilinin evinde bulunan 24.000 TL'yi getirip davacıya teslim ettiğini kalan 156.000 TL'yi elden davacıya teslim ederek yanından ayrıldığını, teslimden birkaç gün sonra davacının kendisine başka bir daire vermek istediğini, müvekkilinin bunu kabul etmemesi üzerine paranın iadesini talep ettiğini, davacının parayı verme konusunda sürekli oyalaması üzerine icra takibi başlattığını, ispat külfetinin davacıda olduğunu savunarak, öncelikle davanın reddini, %40’ tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılamaya göre, davacının davalı tarafından kambiyo senedine dayalı icra takibinde senet bedelini ödediği yönünde bir iddiası olmadığı, ayrıca kambiyo senedinin kendisi kandırılmak suretiyle elde edildiğine dair iddiasının, Cumhuriyet Savcılığı'ndaki soruşturma dosyasında da davalının tefecilik ve dolandırıcılık yaptığının ispata yarar somut deliller olmadığından ispat edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmakla, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 18/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2979, Karar No: 2011/6274, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2979 E.  ,  2011/6274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'in İİK 337/a maddesi gereğince 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş,, hüküm yasal süresi içerisinde sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Mahkemenin 25.02.2009 tarihli kararının Anayasa'nın 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 34/2, 231/2, 232/6.maddelerine aykırı olarak kanun yolu süresinin belirtilmediği, başvuru şekli ve süresinin başlangıcı konusunda, tebliğ ve tefhimden hangisinin esas alınacağı ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceği hususlarının gösterilmediği gibi, bu hususları içeren meşruhatlı davetiye de gönderilmeyip kararın Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ edildiği, bu sebeple sanığa gerekçeli kararın tebliği usulsüz olması nedeniyle sanığın 05.10.2009 tarihli temyiz dilekçesinin süresinde olduğu kabul edilerek, yapılan temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.