muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/118, Karar No: 2023/333, Tarih: 07.06.2023

Tosya Asliye Ceza Mahkemesinde istinabe yoluyla alınan ifadesinde; cebindeki sustalı bıçağı kavga esnasında eline almadığını, suçlamayı kabul etmediğini, maktulün arka kapıdan girdiği sırada sanığın arka kapının merdiveninin başında durduğunu, ama sanığın maktule vurup vurmadığını hatırlamadığını, neden böyle bir ifade verdiğini hatırlamadığını,

İnceleme dışı katılan ... Cumhuriyet savcılığında; öğrenci olduğunu, olay tarihinde saat 19.30 civarında sanık ve Harun Bayat ile buluşarak Kıran Mevkii'nde bira içmeye başladıklarını, sonra Dumlupınar İlkokulu bahçesine gittiklerini, burada tanık ..., ... ve ve inceleme dışı katılan sanık ...'un oturduklarını, onlarla selamlaştan sonra adı geçen inceleme dışı katılan sanığın sansara tekme attığını, sanığın buna kızarak "Niye hayvana tekme atıyorsun?" dediğini, inceleme dışı katılan sanığın "Sana ne!" demesi üzerine sanığın inceleme dışı katılan sanık ...'a tokat attığını, arkadaşlarının inceleme dışı katılan sanık ...'u uzaklaştırdıklarını, sonra sanık ile oturduklarını, sanığın tuvalette olduğu sırada inceleme dışı katılan sanık ...'un okul bahçesine gelerek sanığı sorduğunu, önce inceleme dışı katılan sanığın elinde bıçak görmediğini, sonra sanığın geldiğini, bu sırada arka kapı tarafından maktulün de okul bahçesine yanlarına geldiğini, aynı zamanda büyük kapıdan kalabalık bir grubunda geldiğini gördüğünü, bu sırada maktulün sanık ile tartıştıklarını, kendisinin kapıdaki kalabalığın yanına gittiğini, inceleme dışı katılan sanık ...'un montundan çıkarttığı bıçakla sanığa doğru yürüdüğünü görünce inceleme dışı katılan sanığın montundan tuttuğunu, "Nereye gidiyorsun?" diyerek kendisine çektiğini, inceleme dışı katılan sanığın elindeki bıçakla göğsüne doğru üç kez vurduğunu, ancak bıçağın montundan içeri girmediğini, vücudunda çizik oluştuğunu, inceleme dışı katılan sanık ...'u eliyle ittiğini, sonra maktul ile sanığın ayrıldıklarını, ardından sanığın tanık ...'e yöneldiğini, tanık ...'in çıkarttığı metalik renkli tabanca ile "Gelme vururum!" dediğini, kendisinin; "Ne yapıyorsun sen?" dediğini ve tanık ... ile arkadaşlarının okul bahçesinden ayrıldıklarını, sanık ve kendisinin de okul bahçesinden çıktıklarını, maktul ve inceleme dışı katılan sanık ... ile sanığın nasıl yaralandıklarını görmediğini, ancak sanığın elinde ve sol bacağında kan olduğunu, hastaneye girmeden önce sanıkla birlikte olay sırasında kullandıkları bıçakları duvarın dibine yere attıklarını, kavga sırasında kimseye vurmadığını, olay sırasında inceleme dışı katılan sanık ... ve maktul ile ... dışında kimsenin kavgaya karışmadığını,

Tosya Asliye Ceza Mahkemesinde istinabe yoluyla alınan ifadesinde; sanığın tuvaletten çıktıktan sonra yanlarına doğru gelip inceleme dışı katılan sanık ...'u gördüğünde arka merdivenlerden kaçmaya çalıştığını ancak bu sırada arka kapıdan giren maktulün sanığa tekme ile vurduğunu, sanığın geri dönmeye çalıştığı sırada inceleme dışı katılan sanık ... ile karşılaşıp arada kaldığını, bu sırada adı geçen inceleme dışı katılan sanığın elindeki bıçakla sanığa vurduğunu, sanığın arada kalınca bıçağı sallamaya başladığını, kime denk geldiğini görmediğini, tanık ...'de tabanca olduğunu gördüğünü, ancak olay sırasında kullanılmadığını,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; Tosya Endüstri Meslek Lisesi son sınıf öğrencisi olduğunu, 31.12.2011 tarihinde saat 19.30 sıralarında arkadaşı inceleme dışı katılan ... ile buluşup beş adet bira aldıklarını ve Kıran Mevkii'nde saat 22.00'a kadar içtiklerini, sonra Dumlupınar Okulunun bahçesine gittiklerini, bahçede daha önceden tanıdıkları..., ..., inceleme dışı katılan sanık ... ve tanık ...'ın alkol aldıklarını, adı geçenlerle selamlaştıklarını, okulun çıkış kapısı önünde bir sansar gördüklerini, inceleme dışı katılan sanık ... ve...'in sansara tekme attıklarını, kendisinin de adı geçen inceleme dışı katılan sanığa hayvana neden vurduğunu sorduğunu, onun da "Sana ne, vururum!" dediğini, inceleme dışı katılan sanık ...'un yüzünü eliyle iteklediğini, sonra araya girenlerin inceleme dışı katılan sanık ...'u okuldan uzaklaştırdıklarını, ardından..., ... ve tanık ...'ın oradan ayrıldıklarını, kendisinin inceleme dışı katılan ... ile bahçede oturmaya devam ettiklerini, yaklaşık 10 dakika sonra inceleme dışı katılan sanık ..., tanık ..., ... ve...'in maktul ile tanıklar ... ve ... ile birlikte okulun giriş kapısının önüne geldiklerini, bu kişilerin yarısının okulun büyük kapısından yarısının da küçük kapıdan girerek bahçe çıkışını kapattıklarını, küçük kapıdan kaçabileceğini düşünerek buraya doğru yöneldiğini, tam merdivenlerin başında iken maktulün göğsüne tekme atması nedeniyle geriye doğru sendelediğini, bu sırada inceleme dışı katılan sanık ...'un elinde bıçakla gelerek sol bacağına doğru bıçağı isabet ettirdiğini, bu sırada maktulün elindeki bıçağı kendisine doğru savurduğunu ve sol elinin kesildiğini, bıçağı tutmaya çalışınca sağ elinin de yaralandığını, bıçakların boyunu ve yapısını göremediğini, ancak keskin olduklarını, kendisinin de o esnada savunma amacıyla üzerindeki sapı kırmızı renkli metal bıçağı çıkartarak ilk önce inceleme dışı katılan sanık ...'un bacaklarına doğru savurduğunu, inceleme dışı katılan sanık ...'un yaralanıp yaralanmadığını görmediğini, bu sırada maktulün elindeki bıçakla kendisini kovaladığını ve kaçmaya çalışırken elindeki bıçağı maktule doğru salladığını, bıçağın maktule isabet edip etmediğini görmediğini, bu esnada diğerlerinin bıçakla kavgayı seyrettiğini, tanık ...'in belinden çıkarttığı siyah tabancayı kendisine doğrulttuğunu, inceleme dışı katılan ... ile beraber okulun çıkış kapısından kaçarak olay yerinden uzaklaştıklarını ve Tosya Devlet Hastanesi acil servisine gittiklerini, hastaneye yaklaştıklarında elinde bulunan ve üzerinde kan lekesi olan bıçağı Kastamonu Caddesi üzerinde iken hastane yakınlarında bir duvarın dibine attığını, olayın sadece kendisi ile maktul ve inceleme dışı katılan sanık ... arasında geçtiğini, bıçağı kendisini korumak amacıyla kullandığını, olaydan dolayı çok pişman olduğunu,

Cumhuriyet savcılığında; okul bahçesinde Ender ile sohbet ettikleri sırada okulun kapısı önünde... ile tanıklar ..., ... ve ...'in, diğer giriş kapısında ise inceleme dışı katılan sanık ... ve maktulün göründüğünü, inceleme dışa katılan sanık ...'un önce aşağı döndüğünü ve kendisini görmediğini, maktulün karşısına çıktığını ve sol göğsüne tekme attığını, bu tekme ile merdivenlerden aşağı kaydığını, inceleme dışı katılan sanık ...'un elindeki bıçakla üzerine gelip sol bacağından vurarak kendisini yaraladığını, o sırada korktuğu için montundaki bıçağını çıkarttığını, bir kez inceleme dışı katılan sanık ...'a doğru salladığını, neresine geldiğini bilmediğini, arkasından maktulün elinde bıçakla geldiğini, bıçağı sallayınca önce sol eline geldiğini, sonra sağ eliyle bıçağı almak istediğinde sağ elinin de kesildiğini, bunun üzerine bıçağını tekrar çıkartıp bir kez maktule doğru rastgele sapladığını, neresine geldiğini bilmediğini, kaçmaya çalıştığı sırada orada bulunan tanık ...'in elindeki tabancayı kendisine doğrultup; "Üzerime gelirsen ateş ederim!" dediğini, sonra inceleme dışı katılan ... ile birlikte kaçarak olay yerini terk ettiklerini, olayda kullandığı bıçakla inceleme dışı katılan ...'in yanında taşıdığı ama kullanmadığı bıçağı tedavi olmak için gittikleri Devlet Hastanesinin duvarının dibine bıraktıklarını,

Tutuklanması istemiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; kavga esnasında maktulün kendisine tekme attığını ve bu nedenle inceleme dışı katılan sanık ...'un kucağına düştüğünü, kaçmaya çalışırken maktulün elindeki bıçağı kendisine doğru salladığını, önce sol eliyle sonra sağ eliyle tutmaya çalışırken yaralandığını, kaçarken önüne tanık ...'in çıktığını, tanık ...'e "Çekil kaçayım!" dediğini, onun da elindeki tabancayı kendisine doğrulttuğu "Gelirsen ateş ederim!" dediğini, sonra tanık ...'in çekildiğini ve okulun bahçesinden kaçtıklarını,

Mahkemede; yanındaki bıçağı çıkartarak inceleme dışı katılan sanık ...'a doğru rastgele salladıktan sonra kendisini engellemeye çalışan maktulle boğuşmaya başladıklarını, maktulde parlak bir cisim olduğunu ancak ne olduğunu bilemediğini, kendisini öldürecek olmasından korkarak koruma amaçlı elindeki bıçağı maktule doğru salladığını, maktulün yüzünün kendisine dönük olduğunu, beline doğru eğilince bıçak elinin içerisinde ters vaziyette iken yukarıdan aşağı doğru salladığını, olay anında maktulün kendisini belinden kavrayarak tuttuğunu, kendisini korumak amacıyla ikinci kez bıçağı salladığını,

Savunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlığa İlişkin Görüşler

Meşru savunma, TCK'nın Birinci Kitabının, İkinci Kısmının, "Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler" başlıklı İkinci Bölümünde, 25. maddenin 1. fıkrasında;

Savunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlığa İlişkin Görüşler

Meşru savunma, TCK'nın Birinci Kitabının, İkinci Kısmının, "Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler" başlıklı İkinci Bölümünde, 25. maddenin 1. fıkrasında;

"Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez." şeklinde bir hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, meşru savunmanın kabulü için saldırının korunmaya değer nitelikteki herhangi bir hakka yönelmiş olması yeterli görülmüştür.

Öğretide; "Bir kimsenin, kendisini veya başkasını hedef alan bir tecavüz, saldırı karşısında, savunma amacına matuf olarak ve bu saldırıyı defedecek ölçüde kuvvet kullanması" (İzzet Özgenç, Türk Ceza Kanunu Gazi Şerhi, Adalet Bakanlığı Yayınları, 3. Bası, Ankara, 2006, s. 364); "Bir kimsenin kendisine veya başkasına yöneltilen ağır ve haksız bir saldırıyı uzaklaştırmak amacıyla gösterdiği zorunlu tepki" (Kayıhan İçel, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Beta Yayınları, İstanbul, 2014, s. 307); "Kişilerin saldırıya karşı verdikleri kendini veya diğer bir insanı koruma içgüdüsünden kaynaklanan doğal tepkinin hukuken meşru görülmesi" (... Yaşar-Hasan Tahsin Gökcan-Mustafa Artuç, Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Adalet Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2014, s. 697) şeklinde, 765 sayılı TCK'nın yürürlükte olduğu dönemde Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında "Bir kimsenin ağır ve haksız bir tecavüzü kendisinden veya başkasından uzaklaştırmak amacı ile gösterdiği zorunlu tepki" olarak tanımlanan meşru savunma; bir kimsenin, gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakkı hedef alan, gerçekleşen ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, saldırı ile eşzamanlı olarak hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde, kendisinden veya başkasından uzaklaştırmak mecburiyetiyle saldırıda bulunan kişiye karşı işlediği ve hukuk düzenince meşru kabul edilen fiillerdir.

Gerek öğretide, gerekse yargısal kararlarda vurgulandığı üzere; TCK'nın 25/1. maddesinde düzenlenen ve hukuka uygunluk nedenlerinden birini oluşturan meşru savunma, hukuka aykırılığı ortadan kaldırmakta ve bu nedenle eylemi suç olmaktan çıkarmaktadır. Bir olayda meşru savunmanın oluştuğunun kabul edilebilmesi için saldırıya ve savunmaya ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1- Saldırıya ilişkin şartlar:

a) Bir saldırı bulunmalıdır.

b) Bu saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı meşru savunma ile korunabilecek bir hakka yönelik olmalıdır. Bu hakkın, kişinin kendisine veya bir başkasına ait olması arasında fark yoktur.

d) Saldırı ile savunma eş zamanlı bulunmalıdır.

2- Savunmaya ilişkin şartlar:

1- Saldırıya ilişkin şartlar:

a) Bir saldırı bulunmalıdır.

b) Bu saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı meşru savunma ile korunabilecek bir hakka yönelik olmalıdır. Bu hakkın, kişinin kendisine veya bir başkasına ait olması arasında fark yoktur.

d) Saldırı ile savunma eş zamanlı bulunmalıdır.

2- Savunmaya ilişkin şartlar:

a) Savunma zorunlu olmalıdır. Zorunluluk ile kastedilen husus, failin kendisine veya başkasına ait bir hakkı koruyabilmesi için savunmadan başka imkânının bulunmamasıdır.

b) Savunma saldırana karşı olmalıdır.

c) Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.

Savunmanın, meşru savunma şartlarının bulunduğu sırada başladığı, ancak orantılılık ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle meşru savunmanın gerçekleştiğinin kabul edilmediği durumlarda, sınırın aşılması söz konusu olabilmektedir.

Sınırın aşılması, TCK’nın 27. maddesinde;

"(1) Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yer alan cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.

(2) Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez" şeklinde düzenlenmiştir.

Hukuka uygunluk nedeninin bulunması, eylemin suç olmasını engelleyeceğinden, fail hakkında CMK’nın 223. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi uyarınca beraat kararı verilecektir. Buna karşın, sınırın aşılması bir hukuka uygunluk nedeni olmayıp TCK’nın 27. maddenin 1. fıkrasındaki durum itibarıyla kusurluluğu azaltan, 27. maddenin 2. fıkrasındaki durum itibarıyla da kusurluluğu ortadan kaldıran nedenlerden biridir. Başka bir deyişle, hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması hâlinde beraat kararı değil, anılan maddenin 1. fıkrasına göre indirimli ceza veya 2. fıkrasına göre CMK’nın 223. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi gözetilerek ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilecektir.

TCK’nın 27. maddesinin 1. fıkrasında, fail bir hukuka uygunluk nedeninin sınırını aşmakta ise de, bunu bilerek ve isteyerek yani kasten yapmamaktadır. Ancak, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılabiliyorsa, fail sınırı kast olmaksızın aşmış olması dolayısıyla taksirinden sorumlu tutulmaktadır.

TCK’nın 27. maddesinin 2. fıkrasında, hukuka uygunluk nedenlerinden sadece meşru savunma için sınırın aşılmasına ilişkin özel bir düzenleme öngörülmüştür. Buna göre bu hükmün uygulanabilmesi için;

1- Meşru savunma ile korunabilecek bir hakkın bulunması,

2- Saldırıya ilişkin şartların var olması,

3- Savunmaya ilişkin şartlardan ölçülülük ya da orantılılık şartının, savunma lehine ihlal edilmesi suretiyle sınırın aşılması,

4- Sınırın aşılmasının mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmesi gerekmektedir.

1- Meşru savunma ile korunabilecek bir hakkın bulunması,

2- Saldırıya ilişkin şartların var olması,

3- Savunmaya ilişkin şartlardan ölçülülük ya da orantılılık şartının, savunma lehine ihlal edilmesi suretiyle sınırın aşılması,

4- Sınırın aşılmasının mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmesi gerekmektedir.

Tüm bu şartların birlikte gerçekleşmesi hâlinde, meşru savunmada sınırı aşan faile CMK’nın 223/3-c maddesi uyarınca ceza verilmeyecektir. Bu durumda, kişinin, maruz kaldığı saldırı karşısında içine düştüğü heyecan, korku veya telaş dolayısıyla davranışlarını yönlendirme yeteneğinin ortadan kalkması söz konusu olacağından, meşru savunmada sınırın aşılmasından dolayı kusurlu sayılmayacağı kabul edilir. Dolayısıyla, belirleyici olan maruz kalınan saldırının kişiyi içine düşürdüğü psikolojik durumdur. Zira kişi sırf maruz kaldığı saldırının etkisiyle, heyecan, korku veya telaşa kapılarak meşru savunmanın sınırlarını aştığında bu maddeden yararlanabilecek, buna karşılık saldırının etkisinin yanında, saldırıdan kaynaklanmış olsa bile, öfke gibi nedenlerle sınır aşıldığında ise aynı korumadan faydalanılması söz konusu olmayacaktır. Başka bir deyişle, failin amacı, saldırının defedilmesinden çok, kin duygusunu tatmine yönelik ise meşru savunmada sınırın aşılması değil, ancak haksız tahrik söz konusu olabilecektir.

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim Aydın, Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s. 225).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14).

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren TCK'da 765 sayılı Kanun'da yer alan ağır tahrik – hafif tahrik ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Yerleşmiş yargısal kararlarda kabul edildiği üzere, gerek fail, gerekse mağdurun karşılıklı haksız davranışlarda bulunması hâlinde, tahrik uygulamasında kural olarak, haksız bir eylem ile mağduru tahrik eden fail, karşılaştığı tepkiden dolayı tahrik altında kaldığını ileri süremez. Ancak maruz kaldığı tepki, kendi gerçekleştirdiği eylemle karşılaştırıldığında aşırı bir hâl almışsa, başka bir deyişle tepkide açık bir oransızlık varsa, bu tepkinin artık başlı başına haksız bir nitelik alması nedeniyle fail bakımından haksız tahrik oluşturduğu kabul edilmelidir.

Karşılıklı tahrik oluşturan eylemlerin varlığı hâlinde, fail ve mağdurun biri diğeri yönünden tahrik oluşturan bu haksız davranışları birbirlerine oranla değerlendirilmeli, öncelik-sonralık durumları ile birbirlerine etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği göz önünde tutulmalı, ulaştıkları boyutlar, vahamet düzeyleri, etkileri ve dereceleri gibi hususlar dikkate alınmalı, buna göre; etki-tepki arasında denge bulunup bulunmadığı gözetilerek, failin başlangıçtaki haksız davranışına gösterilen tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık saptanması hâlinde, failin haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması yoluna gidilmelidir.

Evrensel bir ceza hukuku temel ilkesi olan kuşkudan sanık yararlanır prensibi uyarınca bir olayda ilk haksız hareketin sanıktan mı, yoksa maktule ya da mağdurdan mı kaynaklandığının her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması hâlinde, oluşan kuşku sanık lehine yorumlanarak sanığın TCK'nın 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünden yararlandırılması gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı açık ise de bu kabulün dosya kapsamında olayın anlaşılan gerçekleşme biçimine, somut olayın özelliklerine ve hayatın olağan akışına uygun düşmesi zorunluluğu karşısında her olayın kendine özgü koşulları değerlendirilerek bir sonuca varılmalıdır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme