muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2953, Karar No: 2023/4517, Tarih: 28.03.2023

..."

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, kısa çalışma primi yönünden toplu ... sözleşmesinde bir ödeme günü belirlenmiş olmadığından bu alacak kalemine dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği Dairemizin 04.03.2021 tarihli ilk bozma kararında belirtilmiş olup bozmaya uyan Mahkemece 29.11.2021 tarihli karar ile kısa çalışma prim alacağına dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faiz yürütüldüğü hâlde Dairemizin 22.02.2022 tarihli ikinci bozma kararından sonra Mahkemece verilen hükümde bu defa kısa çalışma prim alacağına bilirkişi raporunda belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren faiz yürütülmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "bilirkişi raporunda belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "1.000,00 TL'sine dava tarihinden bakiyesine ıslah tarihinden” ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11697, Karar No: 2021/9898, Tarih: 08.07.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/11697 E.  ,  2021/9898 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 6. İş Mahkemesi

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.07.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/576, Karar No: 2023/8448, Tarih: 04.10.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/576 E.  ,  2023/8448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/121 Esas, 2022/361 Karar

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 20311 ada 1 parsel, 20077 ada 3 parsel, 20071 ada 2 parsel, 20060 ada 4 parsel, 20061 ada 2 parsel, 20062 ada 4 parsel, 20310 ada 1 parsel sayılı taşınmazların imar planında semt spor sahası alanında kaldığını ve kamulaştırma yapılmaksızın fiilen dere ıslahı, yol ve kaldırım yapmak suretiyle el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; idari yargının görevli olduğunu, dava konusu taşınmazın Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından kamulaştırılacak alanlardan olduğunu, imar planında dava konusu taşınmazın ihtiyaç doğrultusunda semt spor sahası olarak belirlendiğini, davalı belediyece DSİ kanal güzergahında bulanan dere yataklarında can ve mal güvenliğini korumak amacı ile istinat duvarları yapmak zorunda kalındığını, kamulaştırma bedellerinin yüksek meblağa ulaşması sebebiyle istinat duvarlarının kaldırıldığını, husumetin DSİ'ye yönetilmesini ve müvekkil belediye açısından davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkili belediye tarafından dava konusu taşınmazların imar planında ayrılma amacına yönelik işlem yapılmadığını, dava konusu taşınmaza fiilen el atıldığı iddia edildiğini ancak taşınmaz içerisinde imar planlarının yapımından önce de fiilen bulunan doğal bir dere mevcut olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte davacının talep ettiği taşınmaz bedelinin rayiçlerine göre fahiş bir bedel olduğundan haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2020 tarihli ve 2018/89 Esas, 2020/161 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2020 tarihli ve 2018/89 Esas, 2020/161 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2021 tarihli ve 2021/50 Esas, 2021/498 Karar sayılı ilamı ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2021 tarihli ve 2021/50 Esas, 2021/498 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu, dava konusu 20061 ada, 2 parsel sayılı taşınmazda her bir davacıya ait ayrı ayrı 259/579000 hisse, 109/1852800 hisse ve 4973/1158000 hisse karşılığı toplam 222,32 m² alanın bedeline hükmedilmesi gerekirken, payların hesaplanmasında yapılan maddi hata sonucu toplam 2.012,64 m² yerin bedeline hükmedildiği ve dava konusu taşınmazlardaki davacılar payının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak şekilde davacılar payına isabet eden alanlar üzerinden tapu kaydının iptaline karar verildiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı idarenin temyiz itirazlarının yerinde olmadığını ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince davacı idare lehine verilen vekâlet ücretinin davacıya verilen vekâlet ücretini geçemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde; davanın husumetten reddi gerektiğini, bölgedeki imar planı iptal edildiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaza el atılmadığını, idari yargının görevli olduğunu, haciz ve ipoteklerden ari olarak tescil edilmesi gerektiğini, ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini, emsalin uygun olmadığını ve belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesi.

5. 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası.

"Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.”

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapora göre belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Proje bütünlüğü gözetilerek dava konusu taşınmazların tamamındaki davacılar payına düşen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası gözetilmeksizin davalı idare lehine reddedilen kısım üzerinden fazla vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Antalya 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.10.2022 tarihli ve 2022/121 Esas, 2022/361 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının; (8) numaralı bendindeki “302.253,69” sayısının hükümden çıkartılarak yerine “135.239,08” sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/558, Karar No: 2014/480, Tarih: 04.11.2014

**Ceza Genel Kurulu         2014/558 E.  ,  2014/480 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : KONYA 3. Ağır Ceza

Günü : 27.05.2013

Sayısı : 142-268

Kasten öldürme suçuna yardım etmekten sanık H.. Ç..'in 5237 sayılı TCK’nun 81/1, 39, 29, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis, kasten öldürme suçundan sanık Z.. Ç..'in aynı kanunun 81/1, 29, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluğuna, mahsuba, sanık Z. N.'nin cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin, Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesince sanık Hacı Hasan yönünden oyçokluğuyla verilen 16.02.2012 gün ve 167-67 sayılı hükmün katılan vekili ve sanıklar müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 25.02.2013 gün ve 6043-1366 sayı ile;

“Sanık Z. N. hakkında kasten insan öldürme, sanık H.ı H. hakkında kasten insan öldürmeye yardım suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelemesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıkların suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde sanık Z. N.i'nin suçunun niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebinin niteliği ve haksız tahrikin varlığı takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçeler ile kısmen kabul kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık Z. N. müdafiinin yasal savunma koşullarının varlığına, haksız tahrik nedeniyle daha fazla indirim yapılması gerektiğine, sanık Hacı Hasan müdafiinin sübuta, haksız tahrik nedeniyle daha fazla indirim yapılması gerektiğine yönelen, katılan Halil vekilinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, Ancak;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; sanık H. H.'ın diğer sanık Z. N.'nin babası olup birlikte saman pazarında saman ticareti yaptıkları, maktul Ali'nin de yine saman pazarında aynı işi yaptığı, olay tarihinden önce maktul ile sanık H. H. arasındaki ortaklık saman ticareti nedeniyle aralarında alacak verecek meselesinden çıkan anlaşmazlığın husumete dönüştüğü, bu nedenle tarafların konuşmadıkları, olay tarihinden bir gün önce maktul Ali'nin saman pazarında sanık Hacı Hasan'a hakaret edip bıçakla basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde sanığı yaraladığı, söz konusu olay nedeniyle sanık Hacı Hasan'ın şikayette bulunduğu, olay sabahında maktulün yanında çalışan ve aynı zamanda akrabası olan tanık Halil'in tezgah açmak istediği sırada sanık H.H.'ın yanına gelerek maktul Ali'yi kastederek 'borcunu getirsin yoksa açtırmam' deyip, tanığı azarladığı, bunun üzerine tanık Halil'in durumu cep telefonu ile maktule bildirmesi üzerine maktulün yanında tanık Muhide ile birlikte olay yerine aracıyla geldiği, aracından inen maktulün üzerine sanıkların ellerinde bıçaklar ile yürüdüğü, bu nedenle maktulün de bıçak çektiği, sanık Z. N.'nin bıçak ile maktule ilk darbeyi vurduğu, maktulün aldığı darbe nedeniyle yolun karşısında bulunan akaryakıt istasyonuna doğru kaçmaya başladığı, maktulün akrabası tanık Halil'in kavgaya engel olmak istediği ancak sanık H.ı H.'ın bıçakla hamlesi üzerine geri çekildiği, sanık Z. N.i'nin önde diğer sanık H. H.'ın ise arkada bıçaklarla maktulü takip ettikleri, istasyonun market bölümüne giren maktulü takip eden sanık Z. N.'nin market içerisinde maktule birden fazla bıçak vurarak öldürdüğü ve sanıkların birlikte olay yerinden kaçtıkları olayda;

a) Sanık H.ı H.'ın oğlu olan diğer sanık Z. N. ile birlikte fikir ve irade birliği içinde hareket ederek, dayanışmalı olarak eylem üzerinde ortak hakimiyet kurarak suça müşterek fail olarak katıldığı anlaşılmakla, sanık Hacı Hasan'ın da TCK'nun 37. maddesi uyarınca tasarlayarak öldürme suçundan fail olarak sorumlu tutulması gerekirken, tasarlayarak öldürmeye yardım suçundan yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Maktul Ali'nin olay tarihinden bir gün önce sanık H.ı H.'a hakaret edip bıçakla yaralamasından ibaret haksız tahrik oluşturan eylemi nedeniyle; TCK'nun 29. maddesinin uygulanması sırasında sanıklar hakkında asgari orana yakın düzeyde indirim yapılması gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurularak eksik ceza tayini,

c) TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 53/1-c bendindeki 'velayet hakkından, vesayet ve kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksunluğun' sadece sanıkların kendi altsoyu yönünden koşullu salıverme tarihine kadar süreceği, altsoyu haricindekiler yönünden ise yoksunluğun hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi” isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Özel Daire kararının (b) ve (c) bendindeki bozma nedenlerine uyan yerel mahkemece 27.05.2013 gün ve 142-268 sayı ile;

Özel Daire kararının (b) ve (c) bendindeki bozma nedenlerine uyan yerel mahkemece 27.05.2013 gün ve 142-268 sayı ile;

“TCK'nun 39. maddesi ile getirilen yeni düzenlemede 765 sayılı TCK'nun 65. maddesinde belirtilen feri iştirak halleri yerine yardım eden sıfatı kullanılmış ve suçun işlenmesine yardım eden kişinin ne şekilde cezalandırılacağı hükme bağılanmış ve failin hangi durumlarda yardım eden sıfatı ile sorumlu olacağı belirtilmiştir. TCK'nun 37. maddesindeki düzenleme ile birlikte değerlendirildiğinde yeni sistemde iştirak şekillerinin faillik ve suç ortaklığı olmak üzere ikiye ayrıldığı, bir kimsenin TCK'nun 37. maddesi anlamında fail sayılabilmesi için işlenen suçun kanuni tanımında gösterilen haksızlığı gerçekleştirmesinin gerektiği anlaşılmaktadır. Eğer kişi kanunda tanımlanan haksız hareketi tek başına gerçekleştirmiş ise doğrudan fail, söz konusu hareket birden fazla kişi tarafından gerçekleştirilmiş ise müşterek faillik söz konusu olacaktır. Kişinin bu haksız hareketi bir başkası aracılığı ile gerçekleştirmiş olması halinde ise dolayısı ile faillikten söz etmek mümkündür.

5237 sayılı TCK'nun sisteminde suçun icrasına iştirak etmemekle beraber kanuni tanımdaki haksızlığı gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarının ise ancak azmettiren ya da yardım eden konumunda suç ortağı olarak değerlendirmeleri mümkündür. Suç ortağı konumundaki bu şahısların fiil üzerinde hakimiyet kurmaları söz konusu olmadığından sonuçtan ancak TCK'nun 40. maddesi gereğince bağlılık kuralı neticesinde sorumlu tutulmaktadırlar. (Parlar-Hatipoğlu Türk Ceza Kanunu Yorumu Ankara 2008 1.Cilt Sayfa 768) Yasanın 39. maddesinde ayrıca yardım hallerini suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaat etmek, suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek, suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek, suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere asli fail ile yardım eden arasındaki temel fark kanunda haksızlık olarak belirtilen tipe uygun hareketi gerçekleştirme konusunda fiil üzerinde hakimiyet kurup kurmama noktasından kaynaklanmaktadır. Bir başka deyişle birden fazla kişi yasada suç olarak tanımlanan tipe uygun hareketi birlikte gerçekleştirdiklerinde her birinin eylemi değerlendirilecek, neticeten her bir failin eyleminin fiil üzerinde hakimiyet kurulması kapsamında değerlendirilmesi halinde bu faillerin müşterek fail olduğundan söz edilecek, faillerden biri veya birkaçının fiil üzerinde hakimiyet kurmaksızın yasada belirtilen diğer şekillerde eyleme katıldığının tespiti halinde ise bu fail ya da faillerin yardım eden konumunda olduğu kabul edilecektir.

Bu açıklamalar çerçevesinde sanık H.. Ç..'in durumunun değerlendirilmesine gelince, sanık H.. Ç..'in maktule yönelik silahla saldırı teşkil eden veya silahla vurmaya teşebbüs niteliğinde bir eylemi tespit edilememiştir. Ancak bu sanığın olayın başlangıcında diğer sanık Z.. Ç.. ile birlikte hareket edip maktule bıçak çektiği ve üzerine yürüdüğü sabittir. Aniden gelişen bu olayda sanık Z.. Ç..'in eylemini ne şekilde sonlandıracağı belli olmadığından sanıklar arasında maktulün öldürülmesi konusunda atılı kasten öldürme suçunu birlikte gerçekleştirmeleri hususunda bir iştirak iradesinden bahsetmek mümkün değildir. Başlangıçtaki bu eylemi ile sanığın meydana gelen neticede fiil üzerinde hakimiyet kuracak ölçüde etkili olduğundan da bahsedilemez. Ne var ki, sanığın bu hareketi diğer sanığın suç işleme konusundaki kararını kuvvetlendirmiştir. Devamında sanık Hacı Hasan'ın oğlu olan diğer sanığın maktulün arkasından koştuğu sırada kendisinin de peşlerinden gelmesi şeklinde gerçekleşen eylemi de diğer sanığa eylemine devam ettirmesi hususunda cesaret verecek ve bu sanığın suç işleme iradesini kuvvetlendirecek niteliktedir. Bu durumda ayrıntıları Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 06.03.20008 tarih, 2007/4428-2008/1704 sayılı kararları ile istikrar kazanan diğer uygulamalarında da belirtildiği şekilde sanığın eyleminin insan öldürme suçuna yardım etme niteliğinde bulunduğu" gerekçesiyle Özel Daire kararının (a) bendindeki bozma nedenine oyçokluğuyla direnilerek, sanık H.. Ç..'in 5237 sayılı TCK’nun 81/1, 39, 29, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 5 yıl 6 ay 20 gün hapis, sanık Z.. Ç..'in aynı kanunun 81/1, 29, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 14 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, mahsuba ve sanık Zakir Naci'nin cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

Bu hükmün de katılan vekili ve sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay C. Başsavcılığının 03.09.2014 gün ve 281587 sayılı sanık H.. Ç.. yönünden “onama” istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

Direnmenin kapsamına göre inceleme, sanık H.. Ç..’in kasten öldürme suçuna müşterek fail olarak mı, yoksa yardım eden olarak mı katıldığının belirlenmesi ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Sanık H.. Ç..'in kasten öldürme suçuna yardım etmekten cezalandırılmasına karar verilen somut olayda, Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın kasten öldürme suçuna müşterek fail olarak mı, yoksa yardım eden olarak mı katıldığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık H.. Ç.. ile inceleme kapsamında olmayan sanık Z.. Ç..'in baba ve oğul oldukları, samanpazarında birlikte saman ticareti yaptıkları, maktül A.. T..'un da aynı yerde aynı işi yaptığı,