muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13010, Karar No: 2022/15481, Tarih: 06.12.2022

d)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır.

Olayın, iş kazası olarak kabul edilebilmesi için, olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.

İş kazasını meslek hastalığından ayıran en önemli husus iş kazasının ani meydana gelen bir olay olmasıdır. Ani olayın gerçekleşmesinden sonraki bir vakitte sigortalıda bedenen veya ruhen zararlar meydana gelebilmektedir. Burada önemli olan husus meydana gelen zarar ile ani olay arasında illiyet bağının olup olmadığı meselesidir. Kanunda iş kazası tanımlanırken dıştan gelen bir etkinin varlığından bahsedilmemiştir. Bu nedenle sigortalının kalp krizi veya beyin kanaması geçirmesi ile intihar etmesi de iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir. Burada önemli olan bir husus, olayın iş kazası sayılması ile işverenin kazanın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı halinin karıştırılmaması gerektiğidir. Zira bir olayın iş kazası sayılması ile işverenin kusurunun bulunması durumu aynı değildir. Önemine binaen belirtmek gerekir ki illiyet bağının varlığı için sigortalının yaptığı iş ile gerçekleşen kaza arasında bir bağ olması gerekmektedir. (..., Türk Mevzuatında İş Kazasının Tespiti Davaları, Yargıtay Dergisi, Temmuz 2018, cilt 44, sayı 3)

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında incelemeye konu dava değerlendirildiğinde, 11.04.2014 tarihinde meydana geldiği anlaşılan davaya konusu olay bakımından, mahkemece, davacı ile davalı arasında bağımlılık unsurunun bulunmaması nedeniyle iş ilişkisinin oluşmadığı kabul edilerek 5510 sayılı Yasanın 13. maddesinin 1-a bendi kapsamında iş kazasına ilişkin koşulların oluşmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, sosyal güvenlik hakkının vazgeçilmez ve devredilmez yapısı ile iş kazası olduğunun tespitine dair eldeki davanın kamu düzeninden olması nedenleri ile meydana gelen bu olayın aynı yasanın 13. maddesinin 1. fıkrasının b bendindeki “b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 s.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,….meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay”ların da iş kazası olarak belirlenmiş olduğu hususunun dikkate alınarak, davacının kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığı ve bu anlamda 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1-b bendi kapsamında sigortalı olup olmadığı hususları ile meydana gelen olayın anılan bent hükümleri gereği iş kazası sayılıp sayılamayacağı ve şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususu üzerinde durulmaksızın, davalılardan Kurum yönünden davanın reddine dair yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9482, Karar No: 2013/15622, Tarih: 12.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/9482 E.  ,  2013/15622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişiler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3.kişiler vekili, Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2011/10908 takip, Ankara 11.İcra Müdürlüğünün 2011/259 talimat sayılı dosyasından 4.10.2011 tarihinde haczedilen mahcuzların müvekkillerine ait olduğunu belirterek istihkak davasının kabulü ile %15 tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, müvekkilinin adresi ve takibin yapıldığı yer itibarıyla Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu, borçlunun taraf gösterilmesi gerektiğini, davacı ...'in haciz sırasında istihkak iddiasında bulunmadığını, diğer davacı Ünsal'ın ise hukuki menfaatı bulunmadığını belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre;Yeni HMK'da eski HUMK'nun 512/1 maddesini karşılayan hüküm bulunmadığından istihkak davasının asıl takibin yapıldığı yer olan Bursa İcra Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğinden mahkemenin yetkisizliğine; Bursa İcra Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmiş; hüküm, davacı 3.kişiler vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmama

sına göre, davacı 3.kişiler vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3,15 TL kalan onama harcının temyiz eden davacı 3.kişilerden alınmasına 12.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5945, Karar No: 2023/6125, Tarih: 24.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/5945 E.  ,  2023/6125 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

DAVA TARİHİ : 27.03.2008

HÜKÜM : Davanın reddi

Taraflar arasındaki tek satıcılık sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı maddi ve portföy tazminatı davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı Track...Ltd. arasında 15.02.2001 tarihinde tek satıcılık sözleşmesi imzalandığını, PDR...A.Ş.'nin İngiltere'de mukim olan bu şirketin Türkiye temsilcisi olduğunu, davalı Track...Ltd.'nin tek satıcılık sözleşmesini 14.12.2007 tarihinde verimsiz olduğundan bahisle tek taraflı feshettiğini ancak müvekkilinin verimsiz olduğuna ilişkin fesih gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını, davalının sözleşmenin feshinden sonra dahi müvekkilinden önemli bir eğitim projesini gerçekleştirmesini talep etmesinin en büyük göstergesi olduğunu, müvekkilinin Tack markasının gelişmesi, tanınması ve farkındalık yaratılması konusunda çalışmalar yaptığını, davalının sözleşmeyi feshinden sonra PDR Grup bünyesinde faaliyetlerini sürdüreceğini duyurduğunu, bu hususun PDR Grup Türkiye tarafından duyurulduğunu, sözleşmenin feshi dolayısıyla müvekkilinin zarara uğradığını, markanın tanıtımı dolayısıyla yapılan harcamaların sonuçsuz kaldığını, davalı şirketçe yapılan eylemlerin haksız rekabet niteliğinde olduğunu ve müvekkilinin portföy tazminatına hak kazandığını ileri sürerek müvekkilinin düçhar olduğu zararın şimdilik 150.000,00 TL tutarındaki kısmının, sözleşmenin mehilsiz ve tazminatsız feshi dolayısıyla 30.000,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL portföy tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

PDR ...A.Ş. vekili davalıya izafeten verdiği cevap dilekçesinde; Track...Ltd.'nin sözleşmeyi davacının sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle haklı nedenlerle feshettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

II. CEVAP

PDR ...A.Ş. vekili davalıya izafeten verdiği cevap dilekçesinde; Track...Ltd.'nin sözleşmeyi davacının sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle haklı nedenlerle feshettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 23.10.2014 tarih, 2012/42 E. ve 2014/239 K. sayılı kararı ile davacı şirketin sözleşme ile belirlenen telif hakkı bedelini belirlenen miktarın altında ödemesi, davacı yanın çalışmalarından karşı tarafın tatmin olmaması, finansal yatırımlarının karşılığının sözleşmeye rağmen davacı yanca yerine getirilmemesi, tek satıcılık sözleşmesi tarafı olan davacının sözleşme geçerli olduğu dönemde müşteri çevresini oluşturma veya önemli ölçüde geliştirme konusunda yeterli çalışma yapılmamış olmasına göre sözleşmenin karşı tarafça haklı sebeplerle feshedildiği ve dolayısıyla davacının maddi tazminat taleplerinin yerinde bulunmadığı, öte yandan portföy tazminatı talep edebilmenin diğer şartlarının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 22.03.2016 tarih, 2015/6879 E. ve 2016/3183 K. sayılı kararı ile " taraflar arasındaki sözleşmenin uygulanacak kanun ile ilgili 19. bölümünde “işbu sözleşme, İngiltere yasalarına göre yorumlanacak ve İngiltere yasaları ile yürütülecektir.” hükmünün bulunması ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 24 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre de, sözleşmeden doğan borç ilişkilerinin tarafların açık olarak seçtikleri hukuka tâbi olması karşısında, Mahkemece, somut uyuşmazlığa tarafların seçtiği hukukun uygulanmamasının doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki uyuşmazlıkta Türk Mahkemelerinin yetkili olduğu, uyuşmazlığa uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olduğu, sözleşmenin feshi için haklı sebeplerin var olduğu, somut olayda, İngiliz Hukuku uyarınca maddi tazminat ve portföy tazminatı talebinin hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; uyulan bozma ilamı gereğince somut olaya uygulanacak İngiliz Hukuku hükümlerinin tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği ancak Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini, Mahkemece, her ne kadar 17.10.2018 tarihli bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesis edilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, zira raporda, olaya uygulanacak İngiliz maddi hukuk kurallarına ilişkin olarak herhangi bir açıklama ve bilgiye yer vermeksizin, İngiliz yargısı tarafından verilen bir karar emsal gösterilerek müvekkilinin maddi tazminat ve portföy tazminatı taleplerinin hukuki dayanağının mütalaa edildiğini ancak raporda, İngiliz Maddi Hukukuna ilişkin açıklama ve bilgi yer almadığından rapordaki tespit ve değerlendirmelerin İngiliz maddi hukukunda bir karşılığının bulunup bulunmadığının ve bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmelerin doğru olup olmadığı belirsiz olduğunu, nitekim söz konusu rapora bu hususları belirterek itiraz ettiklerini, Mahkemece, itirazları yerinde görülerek Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığını ve somut olaya uygulanacak İngiliz Hukuku hükümlerinin tespit edilerek gönderilmesinin talep edildiğini, anılan Kurum'un 29.11.2021 tarihli cevabi yazasında; İngiliz Makamlarıyla bu hususta yazışma yapıldığı, yetkili makam tarafından gönderilen e-postada; "talebin, cevaplandırılmak üzere Avukat Jack Castle'a iletildiği, adı geçenin bilgilerine belirtilen linkten ulaşılabileceği, yapılacak çalışmanın maliyetinin 216 Pound civarında olduğu, önerinin kabul edilmesi halinde, önerinin doğrudan ası geçen Avukat'a yapılması gerektiği ve bu amaçla kullanılmak üzere bir fatura adresinin bildirilmesinin istenildiği" hususlarının belirtildiğini ancak Mahkemece, belirtilen yazı cevabı doğrultusunda işlem yapılıp olaya uygulanacak İngiliz Hukuku hükümleri tespit edilmeden 17.10.2018 tarihli rapor hükme esas teşkil ettirilerek karar verildiğini, Mahkeme kararı, bozmaya uyulmakla müvekkili lehine oluşan usuli müktesep hakkı ihlal eder nitelikte olduğu gibi bilirkişi raporunda hukuki görüş bildirilmesinin ve Mahkemece bu görüşe itibar edilmesinin de doğru olmadığını, davalıya ait markaya yüklü miktarda yatırım yapan müvekkilinin her halükarda portföy tazminatına hak kazandığını belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tek satıcılık sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı maddi ve portföy tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

5718 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinin birinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tek satıcılık sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı maddi ve portföy tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

5718 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinin birinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dava tek satıcılık sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2.Mahkemece, uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku alanında akademisyen olarak görev yapan bilirkişiden 17.10.2018 tarihli bilirkişi raporu alınmış raporda, davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği, İngiliz Hukukuna göre, sözleşmenin feshinde kusurlu olmayan tarafın herhangi bir tazminatla sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı mütala edilmiştir.

3.Davacı vekili rapora itirazında, raporda, İngiliz Hukukunun tek satıcılık sözleşmesine ilişkin mevzuat hükümlerinin tespit edilerek ortaya konulmadığını, raporun bu haliyle hükme esas alınamayacağını, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için olaya uygulanacak İngiliz Hukuku hükümlerinin tespit edilmesi gerektiğini belirterek bu hususta İngiliz Makamlarıyla adli yazışma yapılmasını istemiştir.

4.Mahkemece, davacı vekilinin itirazları doğrultusunda, İngiliz Makamlarıyla, İngiliz Hukukunun tek satıcılık sözleşmesine ilişkin maddi hukuk hükümlerinin tespiti için 3 yılı aşkın bir süre adli yazışmalar yapılmış, İngiliz Makamlarınca en son olarak verilen 29.11.2021 tarihli cevabi yazıda, yardım talep edilen hususta, yazı içeriğinde ismi ve iletişim bilgilerine yer verilen bir avukattan ücreti mukabilinde görüş alınabileceği belirtilmiştir. Mahkemece, bu aşamadan sonra yazı cevabı doğrultusunda herhangi bir işlem yapılmadığı gibi davacı vekilinin itirazlarını karşılar yeni bir bilirkişi raporu da alınmadan 17.10.2018 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir. Ancak Mahkemece alınan bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek mahiyette değildir. Zira raporda, İngiliz Hukukunun konuya ilişkin mevzuat hükümleri tespit edilip gösterilmeden soyut ve genel açıklamalarla davalının tazminatla sorumlu tutulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında, Mahkemece, davacı vekilinin rapora yönelik itirazları yerinde görülüp bu itirazlar doğrultusunda 3 yılı aşkın bir süre yazışma yapıldığı halde süreç tamamlanmaksızın yetersiz görülen rapora dayalı olarak karar verilmesi de doğru olmamıştır.

5.6100 sayılı Kanun'un Usul Ekonomisi İlkesi başlığını taşıyan 30 uncu maddesine göre, Hakim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. Bu itibarla, Mahkemece, usul ekonomisi ilkesi gözetilerek İngiliz Hukukunda uzman akademisyenlerden oluşan yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması, oluşturulacak olan bu heyete, İngiliz Hukukunun tek satıcılık sözleşmesine ilişkin mevzuat hükümlerinin ve varsa yerleşik yargı uygulamasının tespit ettirilmesi ve somut uyuşmazlığın, bu şekilde belirlenecek mevzuat hükümlerine ve yerleşik yargı uygulamasına göre çözüme kavuşturulması gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/642, Karar No: 2008/10535, Tarih: 08.10.2008

**8. Ceza Dairesi         2008/642 E.  ,  2008/10535 K.**

**"İçtihat Metni"**

6136 sayılı Kanuna aykırılık ve kavgada korkutmak için silah boşaltma suçlarından sanık ...'nun yapılan yargılaması sonunda; hükümlülüğüne ve müsadereye dair (BURSA) 2. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 20.4.2006 gün ve 723 esas, 275 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile 25.1.2008 günü daireye gönderilmekle incelendi:

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükümden sonra yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesindeki koşulların varlığı halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde mahkemesince değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün bu sebepten dolayı (BOZULMASINA), 8.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19279, Karar No: 2014/34073, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/19279 E.  ,  2014/34073 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/230820

MAHKEMESİ : Lüleburgaz(Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/02/2011

NUMARASI : 2008/267 (E) ve 2011/136 (K)

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;