muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/325, Karar No: 2021/590, Tarih: 25.11.2021

Sanıklar ... ve ...'in suçun işlenmesi sırasında oturdukları B2 bloktaki dairelerinin diyafonundan asılsız bir ihbar yapmak suretiyle gerçekleştirdikleri eylemi, diğer sanıklara yardım etme kastıyla işlediklerinin, dolayısıyla iştirak iradelerinin var olduğunun kabulü için yan blokun içinde yaşanan suçun işlenmeye başladığından ve tanık...'nın ihbarından haberdar olmaları, suçun işlenmeye başladığını bilmeleri gerekmektedir.

BTK'dan dosyaya gönderilen cep telefonu görüşme kayıtlarına göre; suçun asıl faili olan inceleme dışı sanık...'in "olayın gerçekleştiği gece" sanık ...'i ilk defa saat 00.11'de aradığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında ifadelerine başvurulan tanıklar, her ne kadar da ilk ihbarın saat 23.45'te yapıldığını hatırladıklarını beyan etmişlerse de; gerek özel güvenlik görevlilerinin bu ihbar üzerine harekete geçtikleri saat gerekse ikinci ihbarın yapıldığı saat dosya kapsamında tam olarak tespit edilememiştir. Yan blokta bulunan sanıklar ... ve ...'nın, olayın gerçekleştiği andan maktulün 67 numaralı daireye kapatılana kadar geçen süreçte diğer blokta olan bitenden haberdar olduklarına dair BTK'dan gönderilen görüşme kayıtları dışında dosyada bir delil de bulunmamaktadır. İnceleme dışı sanık...'in, maktulle 16. katta duran asansörde karşılaştığını, aralarında maktulün 67 numaralı daireye kapatılmasına kadar devam eden bir kavganın başladığını, hatta bu sırada maktulün ağzını kapatmaya çalıştığını ancak maktulün elini ısırdığını savunması ve dosya kapsamındaki diğer delillerin bu savunmayı doğrulaması karşısında; inceleme dışı sanık...'in, sanık ...'yı ancak maktûlü 67 numaralı daireye kapattıktan sonra aradığının kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, sanıklar ... ve ...'in asılsız ihbarda bulunmak suretiyle gerçekleştirdikleri eylemin, inceleme dışı asıl faillerin işlediği suçu kolaylaştırdığının veya suç yolunda ilerlemelerini sağladığının dosya kapsamındaki delillerle hiçbir şüpheye yer vermeksizin ispatlanamadığı değerlendirilmelidir.

Ancak, sanıklar ... ve ...'in, site güvenlik görevlilerinin yan taraftaki B3 bloktan gelen ihbar üzerine oraya doğru hareket etmelerinden sonra sanık...'in telefonu üzerine yaptıkları asılsız ihbarın, işlenen suça iştirak mahiyetinde olmadığının; keza inceleme dışı sanıkların zaten maktulü 67 numaralı daireye kapattıklarının, henüz ölüm neticesinin meydana gelmediğinin ve sanıkların eyleminin bu netice ile aralarında bir bağın da bulunmadığının, dolayısıyla sanıkların eyleminin, başlı başına site güvenlik görevlilerini 67 numaralı dairenin kapısından uzaklaştırıp sanık...'i yakalamalarını engellemeye, sanık...'in kaçmasına imkan sağlamaya yönelik olduğunun, bu hâliyle eylemin TCK'nın 283/1. maddesinde düzenlenen suçluyu kayırma suçunu oluşturduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle kabulüne, Özel Dairenin düzeltilerek onama ilamının kaldırılmasına, Yerel Mahkemece sanıklar hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin sanıkların eyleminin suçluyu kayırma suçunu oluşturduğu gerekçesiyle bozulmasına, tasarlayarak kasten öldürme suçuna yardım etme suçundan hükümlü olarak cezaevinde bulunan sanıkların tahliyelerine karar verilmesi gerekmektedir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Somut olayda, Genel Kurulun sayın çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı, sanıklar ... ve ...’in maktul ...’in inceleme dışı sanıklar tarafından öldürülmesi fiiline TCK’nın 39. maddesi kapsamında “yardım eden” sıfatıyla katıldıklarına ilişkin düşüncemize dayanmaktadır.

Yapılan yargılama ve incelenen dosya kapsamına göre;

Olay öncesi dönemde maktulle yaptıkları iş nedeniyle maktule borçları bulunan sanıklar ... ve ...'nın, hakkında tasarlayarak öldürme suçundan kurulan hüküm Yüksek 1. Ceza Dairesi tarafından onanarak kesinleşen ve maktulden olan alacağını tahsil edemediği için onunla husumetli olduğunu bildikleri... ile kurdukları temastan sonra onunla sürekli iletişimde kaldıkları. bu iletişimin olay günü ve hatta olayın yaşandığı saatlere kadar da devam ettiği, sanıkların...’in öldürme planı doğrultusunda maktulün oturduğu siteden daire kiraladığını ve maktulü takip ettiğini bildikleri, imkanları bulunduğu halde, sanıklara engel olmaya çalışmadıkları, takip edildiğini maktule bildirmedikleri, başka bir site sakini tarafından yapılan kavga ihbarı üzerine olaya müdahale etmek için olayın yaşandığı dairenin önüne kadar gelen site güvenlik görevlilerini de yaptıkları asılsız bir başka ihbarla diğer bloğa yönlendirmek suretiyle, faillere darp ederek ellerini plastik kelepçeyle arkadan bağladıkları maktulün boğularak öldürülmesi eyleminin tamamlanması bakımından zaman kazandırdıkları anlaşılan olayda,

Haklarındaki hükümler onanarak kesinleşen diğer sanıkların gerçekleştirdikleri öldürme fiiline yaptıkları katkı tek başına suçun yasal tanımına uygun bulunmayan, bu itibarla fiil üzerinde hakimiyetleri bulunmayan ancak “şerik” olarak kabul edilmeleri gereken sanıkların, 5237 sayılı TCK’nın 39. maddesi bağlamında suçun icrasındaki nedensel katkılarının incelenen dosya kapsamı karşısında sabit olduğu ve buna göre maktulün öldürülmesi fiiline “yardım eden” sıfatıyla iştirak ettikleri" düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan yedi Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; sanıkların eyleminin tasarlayarak kasten öldürmeye yardım etme suçunu oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının, değişik gerekçeyle KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 24.01.2018 tarihli, 4231-238 sayılı düzeltilerek onama kararının KALDIRILMASINA,

Çoğunluk görüşüne katılmayan yedi Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; sanıkların eyleminin tasarlayarak kasten öldürmeye yardım etme suçunu oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının, değişik gerekçeyle KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 24.01.2018 tarihli, 4231-238 sayılı düzeltilerek onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.03.2016 tarih ve 444-91 sayılı kararıyla sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, sanıkların eyleminin TCK'nın 283/1. maddesinde düzenlenen suçluyu kayırma suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi isabetsizliğince BOZULMASINA,

4- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabul edilip, Özel Daire onama kararının kaldırılarak, Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi nedeniyle; cezanın İNFAZININ DURDURULMASINA ve sanıklar ... ve ...’in TAHLİYELERİNE, başka bir suçtan hükümlü veya tutuklu olmadıkları takdirde derhal salıverilmeleri için YAZI YAZILMASINA,

5- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 09.11.2021 tarihinde yapılan birinci müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından 25.11.2021 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5583, Karar No: 2013/7060, Tarih: 16.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/5583 E.  ,  2013/7060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli Dolandırıcılık, Özel Belgede Sahtecilik

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik suçlarından verilen mahkumiyet kararlarına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Sanığın yokluğunda verilip 29.06.2011 tarihinde tebliğ olunan 31.05.2011 tarihli mahkumiyet hükmüne yönelik, sanığın 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 310.maddesinde öngörülen yasal süre geçtikten sonra yaptığı, 12.01.2012 günlü temyiz inceleme isteminin reddine dair 18.01.2012 gün ve 2009/114 esas 2011/192 karar sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden; bu karara yönelik sanığın 23.01.2013 havale tarihli dilekçesiyle vaki temyiz itirazlarının reddiyle, anılan “ek kararın” ONANMASINA,

2-Sanık ... ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz incelemesinde;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; gerçekte bir mal varlığı bulunmayan ve krediyi geri ödeme olanağı olmayan sanık ... ...'in 2002 yılından beri ... Şirketinde çalıştığına dair düzenlenen sahte belgeyle katılan bankaya müracaat ederek adına taşıt kredisi talep ettiği, bankanın sanığın ücretli çalışan olmasını da gözeterek talep edilen taşıt kredisini verdiği, bu krediyle ... plakalı omobili satın aldıkları, otomobilin yediemin olarak sanık ...'a teslim edildiği, alınan kredi borcunun ödenmediği olayda özel belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçunun oluştuğuna dair mahkeme kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

5237 Sayılı Yasa’da 765 Sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK.nu sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19.maddesi ile değişik TCK.nun 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158.maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK.nun 52.maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61.maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 Sayılı TCK.nun 158.maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK.nun 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK.nun 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise; o takdirde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde nitelikli dolandırıcılık suçundan doğrudan haksız elde olunan yararın iki katı esas alınmak suretiyle adli para cezasına hükmolunması sonuç cezayı değiştirmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16319, Karar No: 2014/2713, Tarih: 03.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/16319 E.  ,  2014/2713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 8. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/11/2013

NUMARASI : 2013/58-2013/503

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 sayılı yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 03.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.