muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3469, Karar No: 2014/9465, Tarih: 24.03.2014

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27002, Karar No: 2015/3457, Tarih: 10.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/27002 E.  ,  2015/3457 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 10/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7772, Karar No: 2013/6178, Tarih: 05.06.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/7772 E.  ,  2013/6178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, yerinde görülmeyen sanık müdafiinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 05/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7254, Karar No: 2010/12547, Tarih: 14.12.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/7254 E.  ,  2010/12547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVACILAR : ... VS.VEK.AV....

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle 175.444,40 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalı vekilincede duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.12.2010 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat Nur Bayar Avcı geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava 28.02.2005 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının eşi ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi ile işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece işçilik alacaklarının tahsiline yönelik davanın tefrik edilmesinden sonra yapılan yargılama sonunda davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne maddi tazminatın ıslahen artırılan bölümünün faizsiz, manevi tazminatlar ile dava dilekçesi ile istenen maddi tazminatların ise olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ile davalı ... İnş. Tic AŞ. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir

Zararlandırıcı olaya maruz kalan işçinin, davalıya ait inşaat işyerinde bekçi olarak çalışmakta iken 28.02.2005 günü kalmakta olduğu barakada ısınma amaçlı kullanılan kömür sobasından sızan CO gazından zehirlenerek kaldırıldığı hastanede 17.04.2005 tarihinde öldüğü dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77.maddesinin açık buyruğudur.

Olayla ilgili olarak iş müfettişi tarafından düzenlenen 28.02.2006 tarihli raporda işverenin % 100 oranında kusurlu bulunduğu, işçinin kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir. Yargılama sırasında düzenlenen 05.11.2008 tarihli raporda işverenliğin % 70, kazalının % 30 oranında kusurlu bulunduğu, bu rapora tarafların itirazı üzerine alınan 11.03.2009 tarihli raporda ise işverenliğin % 100 oranında kusurlu bulunduğu kazalının ise kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Aynı olay nedeniyle ölen işçinin anne, baba ve kardeşlerinin açtığı davada ise işverene % 100 oranında kusur veren kazalının ise kusursuz bulunduğu kusur

bilirkişi raporunun hükme esas alınmak suretiyle sonuca gidildiği görülmektedir. Bu duruma göre kusurun aidiyeti ve dağılımı açısından aynı olay nedeniyle ölenin anne, baba ve kardeşlerinin açtığı dava ile eş ve çocuklarının açtığı davada düzenlenen kusur bilirkişi raporlarında farklı değerlendirmelerinin bulunduğu ortadadır.

Yapılacak iş; işçi sağlığı-iş güvenliği konularında uzman ehil bilirkişi kuruluna konu yeniden inceletilerek, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşullar ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddeleri de göz önünde tutularak işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde değerlendirilerek, kusurun aidiyeti ve oranına ilişkin rapor almak, verilen rapor dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilerek kusur raporları arasındaki çelişki giderilmek ve sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Maddi tazminata gelince: Zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi tazminatlarının, Ankara Ticaret Odası tarafından bildirilen ve asgari ücretin 1,256 katı düzeyinde ücretin esas alınmak suretiyle hesaplama yapan bilirkişi raporu hükme esas alınmışsa da bu uygulama hatalı olmuştur. Her şeyden önce davacının sigortalının asgari ücretin üzerinde bir gelirinin bulunduğuna ilişkin iddiası ve talebi bulunmadığı halde ara kararı ile emsal ücretin araştırılması yoluna gidilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi yapılan işin niteliğine göre Ankara Ticaret Odasının emsal ücret belirleyecek konumda olmadığı da açıktır.

Öte yandan bu davadan tefrik edilen işçilik alacakları davasında sigortalının ücretinin belirlenerek hüküm kurulduğu ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği dosyaya sunulun mahkeme kararı ile onama ilamından anlaşılmaktadır. Bu duruma göre kesinleşen mahkeme kararı bulunmakta iken varsayıma dayalı olarak tespit edilen ücretin tazminatın belirlenmesine esas alınması hatalı olmuştur. Kaldı ki zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınmasının koşul olduğu, gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda sigorta müfettişi işyerinde yaptığı incelemede işyerindeki ücret bordrolarının asgari ücret üzerinden ve yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiğini tespit etmiştir. Sosyal Sigorta işlemleri yönetmeliğinin 27. maddesine göre ücret bordrosunun geçerli kabul edilebilmesi için bunlarda ücretin alındığına ilişkin sigortalı imzasının bulunması zorunludur. Bu duruma göre da aksi kanıtlanmayan müfettiş raporu ile sigortalının imzalı ücret bordrolarındaki ücretinin asgari ücret olduğu belli olduğu halde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 288. maddesinde yazılı sınırları taşan ücret alma iddialarının, beyine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa yazılı delille ispatlanmasının gerektiğinin göz ardı edilmesinin hatalı olduğu ortadadır.

Mahkemece maddi tazminatın ıslahen artırılan bölümü için ıslah dilekçesinde istem olmadığından bahisle faizsiz olarak tahsiline karar verilmesi de hatalı olmuştur. Gerçekten 19.02.2007 tarihli dava dilekçesinde hüküm altına alınacak maddi tazminat alacaklarına olay tarihinden itibaren faiz isteminde bulunulduğu açıktır. Maddi tazminatın ıslah yoluyla artırılmasının yeni bir dava olarak değerlendirilemeyeceği de ortadadır. Hal böyle olunca dava dilekçesinde faiz isteminde bulunulduğu ıslah yolu ile sadece dava dilekçesinde istenilen tazminat miktarının artırıldığı giderek dava dilekçesinde faiz istenilmiş ise ıslah dilekçesinde ayrıca faiz talebinde bulunulmasının gerekli olmadığı dikkate alınmaksızın ıslah yoluyla artırılan maddi tazminat alacakları için faiz isteminin kabul edilmemesi de isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozmanın niteliğine göre tarafların sair temyiz itirazlarının ilerde incelemesine, temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, davacı ile davalı yararına takdir edilen 825.00 TL duruşma Avukatlık parasının karşılıklı olarak birbirlerine yükletilmesine,

14.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7398, Karar No: 2021/6111, Tarih: 25.10.2021

**11. Hukuk Dairesi         2021/7398 E.  ,  2021/6111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 19. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 31.05.2018 tarih ve 2017-554/221 sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi'nce verilen 18.02.2021 tarih ve 2018-2830/321 sayılı karar davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi'nce verilen temyiz dilekçesinin reddine dair 28.05.2021 tarihli ek kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dava, 16.627,40 TL alacak için başlatılan icra takibi ile ilgili itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiş, bu kez Bölge Adliye Mahkemesince 28/05/2021 tarihli ek kararda, verilen hükmün miktar itibarıyla kesin olduğu ve temyiz kabiliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, ek kararın dayandığı gerektirici sebeplere temyiz olunan miktarın 6100 sayılı HMK 362/1– a maddesinde öngörülen kesinlik sınırları içerisinde bulunmasına göre ek karara yönelik temyiz isteminin reddi ile ek kararın onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin ek karara yönelik temyiz isteminin reddi ile HMK 370/1 maddesi gereğince ek kararın ONANMASINA, HMK 372 maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 25.10.2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/26689, Karar No: 2011/8249, Tarih: 03.05.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/26689 E.  ,  2011/8249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/03/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-d maddesine göre; müzayede mahallerinde yapılan satışlar katma değer vergisine tabidir. Burada satılan malın ait olduğu kişinin KDV mükellefi olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Kanun koyucu tarafından bu yerlerdeki satışlar özel olarak KDV’ye tabi tutulmuştur. KDV Kanunu’nun 40.maddesine 4108 Sayılı Kanunla eklenen (5) numaralı fıkra ile, Kanunun 17.maddesinin 1.fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara, sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiş bulunmaktadır. Söz konusu yetki çerçevesinde Kanunun 1/3-d maddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin, bu satışlarıyla ilgili KDV’nin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemleri, KDV genel tebliğlerinde yer alan açıklamalara uygun yürütülür. Bu bağlamda 48 seri no’lu KDV genel tebliğinin (D) bölümünde;

- İcra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefinin satışı gerçekleştiren icra daireleri olduğu,

- İcra dairelerince müzayede mahallinde yapılan satışlar nedeniyle hesaplanan KDV’nin, engeç ilgili mevzuatı uyarınca bedelin tahsil edildiği günü izleyen günün mesai bitimine kadar vergi dairesine beyan edilip, aynı süre içinde ödeneceği ve satışa ait KDV’nin bu süre içinde beyan edilerek ödenmemesi halinde teslimin gerçekleştirilmeyeceği açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler de göstermektedir ki; icra dairesinde ihale gerçekleştirildikten sonra, ihaleye ilişkin KDV’nin tarh ve tahakkuk işlemleri, bu verginin mükellefi sıfatı ile icra dairesi tarafından yürütülmektedir. Bu durumda icra dairesinin anılan verginin mükellefi sıfatı ile yaptığı işlemlerden doğan ihtilafların çözüm yeri de vergi mahkemeleri olmaktadır.

O halde icra mahkemesince yargı yolu nedeni ile şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 03.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15766, Karar No: 2014/209, Tarih: 14.01.2014

**3. Hukuk Dairesi         2013/15766 E.  ,  2014/209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 1.AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/04/2013

NUMARASI : 2012/1084-2013/452

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davada, aylık 400 TL olan iştirak nafakasının, aylık 1.000 TL'ye çıkartılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Mahkemece, aylık nafakanın 900 TL'ye çıkartılmasına karar verilmiştir.

İştirak nafakası; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşulları ile genel ihtiyaçlar ve ana-babanın mali durumuna göre takdir edilir. Ayrıca nafakanın takdirinde birlik devam ederken çocuğun alıştığı yaşama şekli ve gelirleri de dikkate alınır.

Hâkim, nafaka takdirinde; tarafların ekonomik durumlarındaki değişikliği araştırıp, gelirleri arasındaki bir oranlama yaparak, önceki nafaka takdirinde taraflar arasında sağlanan dengeyi koruyacak bir karar vermelidir.

TMK.mad.176/4 hükmüne göre; ''Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir." Aynı şekilde 331.madde uyarınca; "durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır."

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemelere göre, iradın arttırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu gerektirmesi gerekmektedir.

Hakkaniyet bir bakıma adaleti deyimler. Fakat; sevgi, anlayış ve hoşgörü duygularıyla paylaştırıcı ve denkleştirici davranmak, adaletli davranmaktan daha başka ve daha ileride bir anlam taşır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı anne ve davalı babanın doktor olup, müşterek çocuğun özel okula gittiği anlaşılmıştır.

Davalı baba, yargılama sırasındaki beyanlarında; "müşterek çocuğun özel okula gitmesine karşı çıktığı halde, davacı tarafından çocuğun özel okula gönderildiğini" ifade etmiştir.

Öyle ise mahkemece, bu ilkeler esas alınarak, müşterek çocuğun boşanma davasından önceki yaşam standardı, gittiği okul gibi unsurlar gözetilerek, küçüğün ihtiyaçları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, özellikle ekonomik göstergelerdeki değişim ile TÜİK'in yayınladığı ÜFE artış oranı nazara alınıp, uygun miktarda artırım yapılarak nafaka takdir edilmesi gerekirken, fahiş oranda artışa karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8918, Karar No: 2018/1608, Tarih: 22.02.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/8918 E.  ,  2018/1608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davacı davalılardan işverene ait işyerinde 10.11.2007-01.02.2012 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ile davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının 10/11/2007-01/02/2012 tarihleri arasında ... Aile Sağlığı Merkezi iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... Bakanlığına karşı açılmış davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... 'e karşı açılan davanın kabulüne, davacının 10.11.2007-01.02.2012 tarihleri arasında ...'e ait ... adresinde faaliyet gösteren ... Aile Sağlığı Merkezindeki Aile Hekimliği yardımcı hizmetler işinde günün asgari ücreti ile sürekli ve kesintisiz çalıştığının tesbitine, bildirilmeyen sürelerin daha önce ... nolu işyerinden bildirilen sürelere eklenmesine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/02/2012-30/06/2014 tarihleri arasında davalı ...'e ait işyerinden hizmet bildirimlerinin yapıldığı, dava konusu dönemde yapılmış bir hizmet bildiriminin bulunmadığı, davalı ...'e ait Aile Hekimliği işyerinin 01/02/2012 tarihinde kanun kapsamına alındığı, dosyada bulunan 26/11/2011 tarihli tıbbi atık alındı makbuzunda ve harici zimmet defterinde 17/08/2010-13/09/2010 tarihlerinde davacının adı ve imzasının bulunduğu, tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, mahkemece davacının gerçek işvereni ile fiili çalışma süresi tereddüte mahal bırakmayacak derecede tespit edilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.