muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1110, Karar No: 2022/16774, Tarih: 27.12.2022

Zamanaşımı def’i yönünden; 6098 sayılı T.B.K.’nun 72.maddesinde "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar."

İki yıllık zaman aşımı süresi, zararın ve failinin öğrenildiği an başlar. Zararın öğrenilmesinden amaç, zararın varlığının öğrenilmesidir.

Yargıtay 4. H.D. 1987/7532-485 E-K sayılı kararında " bacakta kalıcı kısalık ve diz kapağında normal hareketi önleyici sertlik sonucu sürekli beden gücü kaybına yol açan durumun alınan hastane raporundan anlaşıldığını belirterek rapor tarihini zararın öğrenildiği tarih olarak kabul etmiştir.

Yine Yargıtay 11. H.D. 1994/6410-1301 E.-K. sayılı kararında daha önceden açılıp kesinleşen tazminat davasına rağmen, davacının yaralanması nedeniyle oluşan maluliyet oranında sonradan meydana gelen %6 oranındaki artış nedeniyle tazminat istenebileceğine ve zararın, buna ilişkin rapor tarihine işaret edilmektedir.

Somut olayda da; davacının gerçek zararının 14.03.2018 tarihli ... ATK 3. İhtisas Kurulunun raporu ile tespit edildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği, ıslah tarihinin 12.03.2019 olduğu, yani zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl içinde ıslah yoluna başvurulmak suretiyle zaman aşımının kesildiği dikkate alındığında davalının itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının ücretinin emsal ücrete göre doğru hesaplanması, davalının ıslaha karşı zaman aşımı itirazının yerinde olmaması, görev-yetki itirazlarının da yerinde bulunmaması dikkate alınarak istinaf başvurusunun reddine” dair karar verildiği anlaşılmıştır.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ...’daki firmaya makine ihracı yaptığını, Türkiye’den de fabrikada çalışmak isteyen işten anlayan kişilerin temini için aracılık yaptığını, davacının Sudanlı işçiler başında kalıp işinde eğiticilik yaptığını inşaat işlerinin ...’daki firmanın sahibi ... ... tarafından yapıldığını, müvekkilinin fabrikadaki ... işleriyle ilgisi olmadığını, ... hükümleri kapsamında Türk mahkemelerinin görevli ve yetkili olmadıklarını, davacı kusurunun en az %80 kabulü gerektiğini davacının desteklerin yeterli olup olmadığını kontrol etmeden kalıplar üzerine çıkması nedeniyle kusurlu olduğunun açık olduğu halde, farazi olarak kusur belirlendiğini, davacının ...’da tedaviyi kabul etmemesi nedeniyle maluliyette artış meydana geldiğinin gözetilmesini, Davacının emekli olup sigorta destek pirimine tabi çalışan olduğu bu yönle pasif devre hesabı yapılmaması gerektiğini, davacının emekli olduğu halde çalıştığını bu dönemde de çalışması nedeniyle zararının bulunduğundan bahsedilemeyeceğini, ıslah ile artırılan kısmın zamanaşımına uğradığına işaretle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi amacıyla açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi gerek olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 146. maddesi gereğince sözleşmeye aykırılığın meydana geldiği tarih olan iş kazası tarihinden itibaren 10 yıldır.

Bu kuralın istisnası ise Yargıtay içtihatlarında yerini bulan işçinin sürekli iş göremezlik durumunda “gelişen ve değişen bir durumun” bulunması halidir. Önemle belirtilmelidir ki, burada sözü edilen “gelişen durum” kavramı uygulamada çoğu kez yanlış anlaşıldığı şekilde, doğan zararın kapsamının zarar görence tam olarak öğrenilmesinin herhangi bir nedenle geciktiği (örneğin, buna ilişkin bilirkişi raporunun geç alındığı) durumlara ilişkin olan, böylesi bir durumu ifade eden bir kavram değildir. Başka bir anlatımla, gelişen durum kavramı salt zarar doğuran işlem ya da eylemin sonuçlarının gelişmesini ve bu nedenle zarar görenin bu konularda bilgi sahibi olabilmesinin zorunlu olarak bu gelişmenin tamamlanacağı ana kadar gecikmesini ifade eder (Hukuk Genel Kurulunun 06.11.2002 tarihli ve 2002/4-882 E., 2002/874 K.; 10.06.2015 tarihli ve 2014/21-282 E.,2015/1548 K.; 01.03.2017 tarihli ve 2014/21-2372 E., 2017/379 K. sayılı kararları ile Dairemizin 8.10.2022 tarih ve 2022/6879 E.- 2022/12624 K. sayılı ilamları bu yöndedir.)

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK kapsamında 6100 sayılı HMK’nın Türk Usul Hukukuna kazandırdığı (HMK 107. maddesinde düzenleme altına alınan) “belirsiz alacak davası” müessesinin uygulanma imkânı bulunmamaktadır.

Eğer bir usul işlemi, yargılama sırasında yapılmaya başlanıp, tamamlandıktan sonra, yeni bir usul kuralı yürürlüğe girerse, söz konusu işlem geçerliliğini korur. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden (veya kanunundan) etkilenmez. Buna karşın, bir usul işlemine başlanmamış veya başlanmış olup da henüz tamamlanmamış ise, yeni usul hükmü (veya kanunu) hemen yürürlüğe gireceğinden etkilenir. Çünkü usule ilişkin kanunlar aksine bir kural benimsenmediği takdirde genel olarak hemen etkili olup, uygulanırlar. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun “Zaman Bakımından Uygulanma” başlığını taşıyan 448/1. maddesi de yapılan açıklama ve ilkelere uygun olarak; “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.” hükmünü içermektedir.

Bu madde hükmüne göre, kanunda aksine bir düzenleme getirilmediği takdirde, yeni usul hükümlerinin tamamlanmış usul işlemlerine bir etkisi olmayacak, önceki kanuna göre yapılmış ve tamamlanmış olan işlemler geçerliğini koruyacaktır. Buna karşın, tamamlanmamış usul işlemleri yeni kanun hükümlerine göre yapılacaktır. Aynı hususlar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.02.2011 gün ve 2011/19-735 E. 2012/93 K. ile 22.02.2012 gün ve 2011/2-733 E. 2012/87 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda uyuşmazlığın çözümünde, somut olay yönünden; dava dilekçesinin mahkemeye verilmesi ve gerekli harçların yatırılması ile tamamlanan dava açılması işleminde, diğer bir ifade ile asıl davanın açıldığı 24/01/2011 tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Buna göre, 6100 sayılı HMK ile hukukumuza giren belirsiz alacak davasına ilişkin hükümlerin, dava açısından uygulanma imkânı da bulunmamaktadır. (Yargıtay HGK 2013/10-436E-2013/1743K)

Bu kapsamda kısmi dava açılması durumunda alacağın sadece bir kısmı dava konusu edildiğinden dava konusu edilmeyen sonradan ayrı bir davayla veya aynı davada ıslah yoluyla dava konusuna dâhil edilmesi mümkün olan kısım bakımından zamanaşımı işlemeye devam edecektir. Bu nedenle kısmi dava açan davacı, bakiye alacağı için daha sonra ıslah yoluna başvurmak istediğinde, zamanaşımı def’iyle karşılaşmak istemiyorsa ıslah yoluyla arttırmak istediği bakiye talebinin zamanaşımına uğramış olup olmadığını dikkate almalıdır. Aksi takdirde davalı zamanaşımı def’inde bulunarak alacaklının talebini sonuçsuz bırakabilecektir (..., s.1009-1016). Nitekim kısmi dava açılması hâlinde zamanaşımının yalnız alacağın kısmi dava konusu yapılan miktarı için kesileceği HGK’nun 20.3.1968 gün ve E:1968/9-210, K:151; 3.7.2002 gün ve E:2002/9-564, K:572; 9.10.2002 gün ve E:2002/9-809, K:802; 06.03.2013 gün ve E:2012/4-824, K:2013/305; 29.04.2021 gün ve E: 2016/(22)9-2757 K: 2021/545 sayılı kararlarında da kabul edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre; davacı vekilinin 24.09.2007 tarihinde gerçekleşen iş kazası için, 05.06.2008 tarihinde açtığı kısmi davada müvekkili sigortalı lehine 25.000,00 TL maddi ve 35.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, 12.03.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle de maddi tazminat isteminin 119.682,32 TL olarak davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekilinin maddi tazminat isteminin miktar itibariyle artırılmasına dair bu ıslah istemine karşı süresi içerisinde 19.03.2019 tarihinde zamanaşımı def’inde bulunduğu, ilk derece mahkemesince verilen kararda; zamanaşımı def’i ile ilgili davalının davaya cevap süresi içerisinde zamanaşımı def’i ileri sürmediğine işaretle zamanaşımı definin reddine karar verilmiş ise de, yukarıda işaret edilen açıklamalar kapsamında, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayıl HUMK hükümleri çerçevesinde zamanaşımının dava konusu edilen kısım için kesileceği ıslah ile talep edilen kısım için davalının zamanaşımı def’i ileri sürme hakkının bulunduğu gözetilmeden anılan gerekçeyle zamanaşımı def’inin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesi kararında da; haksız fiil zamanaşımı kuralına atıfla Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 14.03.2018 tarihli kararından itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi geçmeden ıslah yapılmış olması nedeniyle zamanaşımı def’inin reddine karar verilmiş ise de, yukarıda işaret edilen açıklamalar kapsamında, anılan gerekçeye itibar edilemeyeceği açıktır.

Bu açıklamalar doğrultusunda, mahkemece ıslahın zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti için öncelikle davacının sürekli iş göremezlik oranında değişen gelişen bir durum olup olmadığının tespiti gerektiği gözetilerek, davacının dayandığı tedavi kayıtları ile ilgili tedavi merkezleri (hastaneler, özel muayenehaneler vb) nezdindeki kayıt ve belgelerin dosyaya celp edilerek, % 21 oranındaki sürekli iş göremezlik oranı yönünden değişen gelişen bir durum olup olmadığının, var ise başlangıç tarihinin tespiti açısında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu ile gereği halinde Adli Tıp 2. Üst Kurulundan alınacak raporlarla bu durumun ortaya konulması ve sonucuna göre davacının maddi tazminat isteminin ıslahının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının değerlendirilmesi gerekirken, bu hususta bir araştırma yapılmadan hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan bozmadan sonra yapılacak yargılamada, davacı tarafın kararı temyiz etmemiş olması nedeniyle davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek, hükme esas alınan hesap raporundaki işlemiş (bilinen) devre tarihi sonu olarak esas alınan 31.12.2019 tarihinden sonra yürürlüğe giren asgari ücret değişiklikleri rapora yansıtmadan alınacak raporun hükme esas alınması gerektiği hususu da gözetilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bozma sebebine göre bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine dair karar kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, davalı vekilinin sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi hükmünün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesine gönderilmesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oy çokluğuyla, 27.12.2022 gününde karar verildi.

(M)

KARŞI OY GEREKÇESİ

I. Temel uyuşmazlık:

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık, “24.09.2007 tarihinde iş kazası geçiren ve 05.06.2008 tarihli kısmi dava ile alacak olarak maddi ve manevi tazminat istemi ile dava açan davacının, maluliyet oranının Adli tıp Kurumu raporu ile 14.03.2008 tarihli raporla belirlenmesi üzerine 12.03.2009 tarihinde ıslah ile maddi tazminat istemini arttıran davacının ıslah ile talep ettiği tazminat isteminin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı” noktasında toplanmaktadır.

2. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda “zamanaşımı defi reddedilerek maddi tazminatın kabulüne karar verilmiştir.

3. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

4. Kararın davalı vekilinin temyizi üzerine çoğunluk görüşü ile davacının sürekli iş göremezlik oranının değişen ve gelişen durum olup olmadığının Adli Tıp İhtisas ve gerekirse Üst Kuruldan rapor alınarak ortaya konulması ve zamanaşımının gelişen duruma göre değerlendirilmesi, ayrıca davacı tarafın temyiz etmemesi nedeni ile de usulü müktesep hakkın gözetilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

II. Zamanaşımı yönünden:

5. Çoğunluk görüşüne aşağıda açıklanan gerekçelere ve özellikle “iş kazası nedeni ile bedensel bütünlüğe yönelik davranışın sözleşmeye aykırılık yanında haksız fiil oluşturması, haksız fiillere ilişkin hükümlerin sözleşmeye aykırılığa kıyasen uygulanması, iş kazası tespit davasının da zararın varlığının tespitine ilişkin olması, maluliyet oranının kurum raporu ile 2015 yılında kesinleşmesi” nedenleri ile katılınmamıştır.

6. İş kazası nedeni ile işçinin bedensel bütünlüğünde yönelik davranışta işverenin hukuki sorumluluğu:

6.1. Normatif hükümler(Kaza ve dava tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre);

6. İş kazası nedeni ile işçinin bedensel bütünlüğünde yönelik davranışta işverenin hukuki sorumluluğu:

6.1. Normatif hükümler(Kaza ve dava tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre);

6.1.1. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77. Maddesi uyarınca “ İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler” ( Yargılama sırasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu yürürlüğe girmiş ve 4. madde de ayrıntılı olarak düzenlenmiştir).

6.1.2. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 332. maddesi uyarınca “İş sahibi, akdin hususi halleri ve işin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı tehlikelere karşı icabeden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile işçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur. İş sahibinin yukarı ki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde …….. mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur”.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK.’un 417. maddesine göre “İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir”.

6.2. İşverenin anılan hükümlere göre sorumluluğu;

6.2.1. Gerek BK ile İş Kanunu’nda ve gerekse İş Kanunu’nun ilgili hükümlerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı Kanun’da işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçiyi gözetme borcunun kapsamı belirlenmiştir. İş kazası meydana geldiğinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin mevzuata aykırı hareket eden işveren hizmet sözleşmesinden doğan işçiyi gözetme borcunu yerine getirmemiş olacağından sözleşmeye aykırı davranmış sayılacaktır. Bu nedenle bu konuda işverenin sorumluluğu her şeyden önce akdi bir sorumluluk esasına dayanır (..., S.: İş Hukuku, 15. Baskı, ... 2018, s. 440). İsviçre hukukunda da yükümlülükleri ifa etmeyen işverenin gözetim borcuna aykırılıktan doğan sorumluluğunun akitten doğan sorumluluk olduğu hem doktrin hem de içtihatlarda kabul edilmiştir (....: İşverenin Hukuki Sorumluluğu, ... 1992, s. 63).

6.2.2. İşverenin gözetme borcu iş akdinden kaynaklandığından işçi, iş kazasından doğan vücut bütünlüğünün zedelenmesi nedeniyle açacağı maddi ve manevi tazminat davasında sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerine (TBK 112 ve 417.) dayanabilecektir. Öte yandan, işverenin bu davranışı, kişi varlıklarını doğrudan korumayı amaçlayan (iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin) emredici kuralların kusurlu bir davranışla ihlali niteliğinde olup, aynı zamanda haksız fiil oluşturur. Bu nedenle işçilerin iş kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde sözleşmeden doğan ile haksız fiilden doğan dava hakları yarışır. İşçinin ölümü veya vücut bütünlüğünün zedelenmesi hâli sözleşmeye aykırılık doğuracak olmakla birlikte bu durum aynı zamanda bir haksız fiilin unsurunu da oluşturur (..., C. 34, S. 1-4, 1968, s. 339).

6.2.3. İşçi, zararının tazmini için sözleşmeye aykırılık veya haksız fiil hükümlerine dayanmakta serbesttir. Kaldı ki işçinin burada sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayanması, sonuç itibari ile bedensel bütünlüğe yönelik olarak maddi ve manevi tazminatı, Borçlar Kanunu’nun genel hükümler içinde yer alan haksız fiil hükümlerine göre talep ettiğinden haksız fiile ilişkin hükümlerin uygulanması kaçınılmazdır.

6.2.4. Borçlar Kanununun 114. maddesinin 2. fıkrası uyarınca “Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır”. Bu nedenle iş kazasından doğan ve akde aykırılığa dayandırılan davada, sorumluluğun kapsamı ve zararın tazmini açısından haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen TBK. 49. vd. da yer alan hükümler kıyasen uygulanır (..., Sarper. İş Hukuku, Yenilenmiş 18. Baskı, ..., Beta, 2019, s. 408).

6.2.5. 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, maddi olayları açıklamak taraflara, ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak yasa hükümlerini tespit etmek ve uygulamak hâkime ait bir görevdir. Bir uyuşmazlıkta hakların yarışması kapsamında birden fazla hukuk kuralının uygulanması söz konusu olduğunda, tarafın en lehine olan hükmün uygulanması gerekir.

7. Zamanaşımına ilişkin hükümler;

7.1. Normatif hükümler(Kaza ve dava tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre):

7.1.1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 125. maddesine göre “Bu kanunda başka suretle hüküm mevcut olmadığı takdirde, her dava on senelik müruru zamana tabidir(6098 sayılı TBK. Mad. 146). Anılan kanunun 74. maddesine göre ise “ İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur”(6098 sayılı TBK. Mad. 96).

7.1.2. Aynı kanunun 60. maddesine göre ise “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır(6098 sayılı TBK. Mad. 72).

7.1.2. Aynı kanunun 60. maddesine göre ise “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır(6098 sayılı TBK. Mad. 72).

7.2. Zamanaşımının başlangıcı;

7.2.1. Hükümlere göre sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihte başlayacaktır. Haksız fiilde ise zararın ve failin öğrendiği tarihten itibaren başlayacaktır.

7.2.2. Borcun muaccel olmasından amaç, ödeme zamanının, vadesinin gelmesidir. Öyle ki borçlu ifayı geciktirmek için artık herhangi bir sebebe dayanmayacak, alacaklı da borcun derhal ifasını istemek imkanına kavuşmuş bulunacaktır. O halde işin niteliğinden, zararın öğrenilmesi ve belirlenmesi muaceliyeti etkiler. Zira alacağın muaccel olması, belirli ve bilinmesine bağlıdır. Alacak belirli değilse ne alacaklı talep edebilir ne de borçlu ifa edebilir.

7.2.3. Belirtilmek gerekir ki, zamanaşımın işlemeye başlaması için zarar görenin, zarar veren eylem veya olayı değil, zararı öğrenmesi gerekir. Zararı öğrenme de davacının bilimsel olarak değerlendirme olanağı olduğu anda gerçekleşir.

7.2.4. Zarar, zarar verici fiil veya olayın zarar görenin hukuki varlık ve değerleri üzerindeki olumsuz etki ve sonuçlardır. Zararın öğrenilmesinden amaç, zarar verici olayı değil, zararın varlık ve niteliğini, unsurlarını, kapsamını öğrenmektir (... Genel Hükümler, ... 2017, s.). Zararın varlığı ve bütün unsurları öğrenilmeden, zarar görenin dava yoluyla talep edeceği tazminat hakkında yeterli bir değerlendirme yapamayacağı açıktır. Hukuka aykırı bir eylem işlenilmesine karşın, onun doğuracağı zarar henüz ortaya çıkmamış, zararın ortaya çıkması için eylem tarihinden itibaren bir takım etkenlerin gerçekleşmesi veya belli bir zamanın geçmesi gerekiyor ise zararın bütün unsurlarıyla birlikte öğrenilmesi mümkün değildir. Oysaki zarar görenin mahkeme önünde ciddi bir dava açarak tazminat isteminde bulunabilmesi ve bu istemini objektif bir şekilde destekleyen, etkili gerekçelerini ortaya koyabilmesi için oluşan zararın niteliğini, kapsamını ve bütün unsurlarını öğrenmesi gerekir. Aksi hâlde, doğal olarak zamanaşımı süresi de işlemeye başlamayacaktır.

7.2.5. Salt soyut öğrenme, kesin bir bilgi edinememe ve zararın unsurlarını (örneğin sakatlık derecesi yada ne gibi beden rahatsızlığı oluştuğu) bilememe durumunda zarar ve sonuçları öğrenilmiş sayılamaz. Bu gibi durumlarda da, zamanaşımı kesin öğrenmeden sonra başlamalıdır. Aksi takdirde gerçek zarar karşılanmamış ve hak kaybına sebebiyet verilmiş olunacaktır.

7.2.6. Zararı öğrenme zararın kesin şekilde belli olduğu tarihtir.