muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/797, Karar No: 2020/175, Tarih: 12.03.2020

Bu husus, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 765 sayılı TCK'nın yürürlükte olduğu dönemde verilmiş olup, kabul edilen ilkeler açısından 5237 sayılı TCK'nın teşebbüse ilişkin 35. maddesi yönüyle de varlığını devam ettiren 04.06.1990 tarihli ve 101-156 sayılı kararında da; “Teşebbüste aranan kast, icrasına başlanmış cürmü teşebbüs aşamasında bırakma kastı olmayıp, söz konusu suçu tamamlamaya yönelmiş kasttır” şeklinde açıklanmıştır.

Kasten yaralama suçu ile kasten öldürme suçuna teşebbüs arasındaki ayırıcı kriter manevi unsurun farklılığına dayandığından, sanığın kastının öldürmeye mi, yoksa yaralamaya mı yönelik olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.

5237 sayılı TCK’nın 21/1. maddesine göre, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi olan ve failin iç dünyasını ilgilendiren kast, dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak, daha açık bir ifadeyle, failin olay öncesi, olay sırası ve olay sonrası davranışları ölçü alınarak belirlenmelidir.

İlkeleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında açıklandığı üzere, bir eylemin kasten öldürmeye teşebbüs mü, yoksa kasten yaralama mı sayılacağının belirlenmesinde; fail ile mağdur arasında husumet bulunup bulunmadığı, varsa husumetin nedeni ve derecesi, failin suçta kullandığı saldırı aletinin niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, mağdurun vücudunda meydana getirilen yaraların yerleri, nitelik ve nicelikleri, hedef seçme imkânı olup olmadığı, failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir nedenden dolayı mı son verdiği gibi ölçütler esas alınmalıdır.

Kastın belirlenmesi açısından her bir olayda kullanılması gereken ölçütler farklılık gösterebileceğinden, tüm bu olguların olaysal olarak ele alınması gerekmektedir. Konuları, olayları, sanık sayısı, sanığın olay öncesi, olay sırasındaki ve olaydan sonraki davranışları, suçun icra biçimi bakımından her bir somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılmalı; konusu, olayı ve icrası farklı, sanıkların bulunduğu bir olayı kısmen benzer de olsa başka bir olay ile kıyaslayıp sanığın cezai sorumluluğu hakkında da sağlıklı olmayan bu kıyasa dayanarak sonuç çıkarma gayretinin hatalı sonuçlara yol açabileceği gözden kaçırılmamalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanık ...’nın olay tarihinde 17 yaşında olduğu, Ankara ili, Mamak ilçesinde ailesi ile birlikte yaşadığı, Kızılay semtinde bulunan bir pizzacıda paket teslimi yaptığı, zaman zaman kendisinden bu iş yerine ait broşürleri de dağıtmasının istendiği, mağdur ...’in ise olay tarihinde 20 yaşında olduğu, Kızılay semtinde bulunan bir dönercide çalıştığı, olay gününden evvel sanıkla mağdur arasında, sanığın savunmasına göre dönercinin etrafında broşür dağıtmasından, mağdurun iddiasına göre ise sanığın dükkânlarının önünü kapatmasından, garsonların servis yapmasını engellemesinden kaynaklanan nedenlerle çeşitli tartışmalar yaşandığı, bu tartışmalar neticesinde sanığın, mağdur ve arkadaşları tarafından defalarca dövüldüğünü ileri sürdüğü, olay günü yine benzer nedenlerle sanıkla mağdur arasında tartışma yaşandığı, akşam Kızılay semtindeki iş yerlerinden Mamak ilçesindeki ikametlerine belediye otobüsü ile gidecek olan sanık ... ile mağdur ... ve ...’in arkadaşları inceleme dışı mağdur ... ile tanık ...’ın otobüs durağında karşılaştıkları, mağdur ...’in sanık ...’i çalıştığı dönercinin önünde sorun çıkarmaması hususunda uyardığı, otobüse binen sanığın ineceği durakta mağdur ve arkadaşları tarafından dövüleceğini düşünerek babasını cep telefonu ile arayarak, babası ...’dan Mamak Köprüsü altındaki otobüs durağına gelmesini istediği, durağa gelen ...’nın oğlu sanığı beklemeye başladığı, otobüsten sanık ve mağdur ... ile ... ve tanık ...’ın da inmeleri üzerine, sanık ..., sanığın babası ... ile mağdur ... ve inceleme dışı mağdur ... arasında kavga çıktığı, Mamak Köprüsü altındaki alanda meydana gelen kavga sırasında ... ile mağdur ...’in önce karşılıklı olarak yumruklaştıkları sonra yere düşerek kavgaya yerde devam ettikleri, sanık ...’nın ise ... ile bir süre kavga ettikten sonra yanında taşıdığı elle açılıp kapanabilen 7 cm uzunluğunda namlusu bulunan bıçakla ...’ün sırtına iki kez vurarak ...’ü basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladıktan sonra yerde babası ile boğuşan mağdur ...’e de bıçakla iki kez vurduğu, mağdurun sol kürek kemiğinin 5 cm altından ve sol bel bölgesinden yaralandığı, mevcut 2 adet kesiden en az birinin göğüs boşluğuna ulaşmış olması nedeniyle mağdurun yaşamsal tehlike geçirdiği, sanığın babası ...’in kavga sırasında yere düşürülüp kafasına tekme atıldığı esnada otobüs durağından tanımadığı ve yüzünü görmediği bir şahsın gelip kendilerini araladığını beyan ettiği, mağdur ...’in ise Ankara 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesindeki ifadesinde yaşanan kavga sırasında durakta bulunan kişilerin araya girdiklerini ifade ettiği anlaşılan olayda; sanık ... ile mağdur ..

...’in kavga sırasında yere düşürülüp kafasına tekme atıldığı esnada otobüs durağından tanımadığı ve yüzünü görmediği bir şahsın gelip kendilerini araladığını beyan ettiği, mağdur ...’in ise Ankara 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesindeki ifadesinde yaşanan kavga sırasında durakta bulunan kişilerin araya girdiklerini ifade ettiği anlaşılan olayda; sanık ... ile mağdur ... arasındaki geçmişe dayalı tartışma ve kavgalardan kaynaklanan husumet bulunması, sanığın suçta kullandığı namlu uzunluğu 7 cm olan bıçağın öldürmeye elverişli oluşu, mağdurun vücudunun yaşamsal bölgelerinden olan sırt-karın bölgelerinin hedeflenmiş olması, darbe sayısı, bıçaklı saldırı sonucu en az bir bıçak darbesinin göğüs boşluğuna girerek yaşamsal tehlike doğurması, sanığın eylemine otobüs durağında bulunan kişilerin müdahalesi sonucu son vermiş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın kastının öldürmeye yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Suça Sürüklenen Çocuk ...'nın; mağdur ...'i bıçakla yaralamaktan ibaret eyleminin; kasten adam yaralamak suçunu oluşturmasına karşın, yargılamaya konu edilen eylemi kasten adam öldürmeye teşebbüs olarak niteleyen Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızda eylemin niteliği konusunda uyuşmazlık doğmuştur.

Suça sürüklenen çocuk ile mağdurlardan ... arasında; aynı iş kolunda çalışmaları nedeniyle önceye dayalı bir kavga olayının yaşandığı, olay günü mağdurlardan ... ile ...'nin yanlarında bulunan arkadaşları tanık ... ile birlikte otobüse bindikleri sırada, tesadüfen aynı otobüse binen suça sürüklenen çocuğun, mağdur ... tarafından uyarılması üzerine, darp edileceğinden çekinen suça sürüklenen çocuğun babası olan ve hakkında ayrı dava açılan sanık ...'ya telefon açması üzerine adı geçinin durağa gelerek oğlunu beklediği sırada, aynı durakta inen mağdur ... ile kavgaya tutuşurken, suça sürüklenen çocuk ...'nın da üzerinde taşıdığı yasak olmayan bıçak ile önce mağdur ...”yi basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladıktan sonra; babasına saldıran diğer mağdur ...'i iki bıçak darbesi ile yaraladığı, bıçak darbelerinden birisinin mağdurun hayati tehlike geçirmesine neden olduğu, her iki mağdurunda olay yerinden ayrılmaları sırasında; suça sürüklenen çocuğun herhangi bir şekilde yeniden vurmak için hamle yapmadığının bizzat mağdur ... tarafından beyan edildiği, dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için, suça sürüklenen çocuk ile mağdur arasındaki husumetin nedeni ve niteliği, failin suçta kullandığı aracın mahiyeti, darbe sayısı ile mesafesi, mağdurun vücudunda oluşan yaraların yerleri ile nitelik ve nicelikleri, hedef seçme imkanı olup olmadığı, olayın akışı ve sebebi ve failin işlemeyi kastettiği suçun oluşmasına kendi iradesi dışında engel bir halin bulunup bulunmadığı hususları toplanan deliller ışığında irdelenerek suça sürüklenen çocuğun eyleminin adam öldürmeye teşebbüs ve yaralama suçlarından hangisini oluşturacağı hususunun benzer olaylardaki yargı kararları ışığında belirlenmesi gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.07.2008 tarihli ve 2008/1-88 E., 2008/184 K. sayılı kararına göre, öldürme kastının varlığı için;

1-) Fail ile mağdur arasında olay öncesine dayalı, öldürmeyi gerektirir bir husumetin bulunup bulunmadığı,

2-) Olayda kullanılan vasıtanın öldürmeye elverişli olup olmadığı,

3-) Mağdurdaki darbe sayısı ve şiddeti,

4-) Darbelerin vurulduğu bölgenin hayati önem taşıyıp taşımadığı,

5-) Failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir sebepten dolayı mı son verdiği,

6-) Olay sonrası mağdura yönelik davranışları

Hususları dikkate alınmalıdır.

1-) Fail ile mağdur arasında olay öncesine dayalı, öldürmeyi gerektirir bir husumetin bulunup bulunmadığı,

2-) Olayda kullanılan vasıtanın öldürmeye elverişli olup olmadığı,

3-) Mağdurdaki darbe sayısı ve şiddeti,

4-) Darbelerin vurulduğu bölgenin hayati önem taşıyıp taşımadığı,

5-) Failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir sebepten dolayı mı son verdiği,

6-) Olay sonrası mağdura yönelik davranışları

Hususları dikkate alınmalıdır.

Failin kastının belirlenmesinde başvurulan ölçütlerden hepsinin, öldürme kastını ortaya koyacak şekilde aynı olayda gerçekleşme zorunluluğu yoktur. Ölçütlerden sadece birisinin gerçekleştiği durumda, failin kastının insan öldürmeye yönelik olduğu; buna karşılık ölçütlerden çoğunun gerçekleştiği durumlarda failin kastının yaralamaya yönelik olduğu söylenebilir. Örneğin, mağdura karşı bıçakla birden fazla darbede bulunulması ve tarafların arasında daha önceden bir husumetin bulunması halinde şayet darbe, mağdurun hayati bölgesine vurulmamışsa veya mağdurun hayati bölgesine karşı hareket etmesine rağmen, öldürmeye elverişli bir aletle saldırı söz konusu değilse öldürme kastından değil, yaralama kastından bahsedilebilecektir. Bu açıdan esas olan, somut olayın özelliğidir. Hakim, yukarıda sayılan şartlar çerçevesinde karar tesis ederken 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesini de gözetmeli ve sanıkların öldürme kastı ile hareket ettiği hususunda tereddüt yaşadığı halde kasten yaralama hükümlerini uygulamalıdır.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.06.2011 tarihli ve 2011/1-114 E., 2011/150 K. sayılı kararına göre ise,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.06.2011 tarihli ve 2011/1-114 E., 2011/150 K. sayılı kararına göre ise,

'Aralarında önceye dayalı öldürmeyi gerektirecek husumetleri olmayan ve çıkan tartışma sebebiyle gece geç saatlerde aniden gelişen ve hedef seçme olanağı bulunmayan kavganın hareketli ortamında, ele geçmeyen kesici aletlerle mağdurları yaralayan sanıkların eyleminde, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ile 1. Ceza Dairesinin süreklilik kazanmış uygulamalarıyla hayati tehlike yaratan isabetlerin bir adetle sınırlı kalması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde, sanıkların öldürme kastıyla hareket ettikleri kuşkulu kalmaktadır. Ceza yargılamasının en önemli ilkelerinden biri olan ‘in dubio pro reo’ yani ‘kuşkudan sanık yararlanır’ kuralı uyarınca, sanığın bir suçtan cezalandırılmasının temel koşulu, suçun kuşkuya yer vermeyen bir kesinlikle ispat edilmesine bağlıdır. Gerçekleşme şekli kuşkulu ve tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkumiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkumiyeti, yargılama sürecinde toplanan kanıtların bir kısmına dayanılarak ve diğer bir kısmı gözardı edilerek ulaşılan olası kanıya değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, hiçbir kuşku ve başka türlü bir oluşa olanak vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Yüksek de olsa bir olasılığa dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza yargılamasının en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan, varsayıma dayalı olarak hüküm vermek anlamına gelir. O halde ceza yargılamasında mahkumiyet, büyük veya küçük bir olasılığa değil, her türlü kuşkudan uzak bir kesinliğe dayanmalıdır. Adli hataların önüne geçilebilmesinin başka bir yolu da bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, sanıklar N. ve S.’nin, mağdurlar D. ve T.’yi öldürme kastlarıyla hareket ettiklerini gösteren kesin ve inandırıcı kanıtlar bulunmadığından, eylemlerinin kasten yaralama olarak kabulünde zorunluluk bulunmaktadır. Bu itibarla, Yerel Mahkemece kanıtların hatalı değerlendirilmesi ve dosya kapsamına uymayan gerekçeler ve kabulle, sanıkların eylemlerinin öldürmeye kalkışma olarak nitelendirilmesi suretiyle direnme kararı verilmesi ve hüküm kurulması isabetsiz olup, direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir'.

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 26.11.2012 tarihli ve 2009/8411 E., 2012/8682 K. sayılı kararına göre,

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 26.11.2012 tarihli ve 2009/8411 E., 2012/8682 K. sayılı kararına göre,

'Oluşa ve dosya kapsamına göre; olay günü sinemadan çıkan sanığın, mağdurlar ile ters bakışma nedeniyle tartıştığı, tartışma sırasında sanığın, kavga ortamında rastgele savurduğu bıçakla mağdur G’yi biri toraksa nafiz olup, sağ meme başında, sol ön kolda, omuzda, sağ koltuk altında, sağ glutea bölgelerine toplam yedi kez vurarak pnömotoraksa ve yaşamsal tehlike geçirmesine sebebiyet verdiği, sanığın, eylemine devam etmeden olay yerinden kaçtığı olayda; sanığın engel hal bulunmaksızın eylemine kendiliğinden son vermesi, yaşamsal tehlikeye yol açan yaranın tek oluşu, diğer yaraların basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir oluşu, sanık ve mağdur arasında öldürmeyi gerektirir bir husumetin bulunmaması, öldürme kastını gösterir hetürlü kuşkudan uzak, kesin ve yeterli kanıt bulunmamış olması karşısında; sanığın yaralama kastı ile hareket ettiğinin kabulü ile TCK m.86/1, 86/3-e, 87/1-d, 29, 62, 53 uyarınca hüküm kurulması gerektiği gözetilmeksizin, öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması' bozmayı gerektirmiştir.

C.G.K. 2009/82 K sayılı ilamında;

...’nin, sanığın üzerinde bulunan mağduru tutup kaldırma biçiminde gerçekleşen müdahalesinin “engel neden” sayılamayacağı, mağdurla arasında ciddi bir husumet tespit edilemeyen sanığın tek bıçak darbesini vurduktan sonra, eylemini sürdürmek istediğini gösteren herhangi bir delilin bulunmadığı ve olayda o sırada edinilen kesici kısmı 10 cm uzunluğundaki bıçağın kullanılmış olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; itiş-kakış ortamında mağdurun sol göğüs bölgesine vurularak hayati tehlike geçirecek düzeyde yaralanmasına yol açan bir bıçak darbesi tek başına öldürme kastının bulunduğunu göstermeyeceğinden, yaralama kastıyla hareket edildiğinin kabulünde zorunluluk vardır.

C.G.K. 2013/627 K sayılı ilamında;

C.G.K. 2013/627 K sayılı ilamında;

Katılanın sanığın kardeşinin eşi olduğu, olay tarihinde ahıra eşya koyma meselesi yüzünden tartıştıkları, katılanın hakaret ederek üzerine yürümesi nedeniyle yaşanan boğuşma esnasında sanığın, hareketli ortamda bıçakla katılanın sol batın, baş, sol omuz, sol kol ve boyun bölgesine toplam 5 darbe vurduğu, batına nafiz bir adet yaralanmanın herhangi bir iç organ veya damar yaralanması meydana getirmeksizin hayati tehlikeye neden olduğu, diğer yaraların ise yumuşuk doku seyirli olup basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olduğu, katılanın 100-150 metre kaçtıktan sonra düşüp bayıldığı, katılanın peşinden koşmayan sanığın olay yerinden kaçtığı şeklinde gerçekleşen olayda, sanıkla katılan arasında öldürmeyi gerektirir herhangi bir husumetin bulunmaması, suçta kullanılan bıçak öldürme eylemini gerçekleştirmeye elverişli olduğu halde, sanığın beş darbesinden yalnızca bir tanesinin iç organ ve damar harabiyeti meydana getirmeksizin hayati tehlikeye yol açıp, diğerlerinin ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olması, sanığın yaralı halde kaçan katılanı yakalayıp eylemine devam etme imkanı varken devam etmemiş bulunması hususları birlikte göz önüne alındığında, sanığın eyleminin kasten yaralama olarak kabulü gerekmektedir.

Prof. Dr. Ersan Şen tarafından adam öldürmeye teşebbüs suçu ile kasten adam yaralamak suçunu ayıran kriterler aşağıda açıklandığı üzere;

'Sadece suçun maddi unsuru kapsamında incelenen 'icra hareketleri' esas alınarak, failin hangi suçtan sorumlu tutulacağını belirlemek isabetli değildir. Önemli olan, failin kastının hangi suçu işlemeye yönelik olduğunu anlamak ve bu konudaki tereddütleri ortadan kaldırmaktır. Meydana gelen bir kavgada fail ile mağdur arasında önceye dayalı veya o an başlamış bir husumet tespit edilememiş, olayın oluş şekil de kasten öldürme suçunu gündeme getirmemekte ve olay sonundaki netice, mağdurun hayati önem taşıdığı kabul edilen vücut bölgelerine vurulan birkaç basit bıçak darbesinden ibaret ise, bu durumda suçun manevi unsuru kapsamına giren failin kastını bir kenara bırakarak, yalnızca suçun maddi unsuru içinde değerlendirilen yara yerlerinden ve olayda kullanılan vasıtadan yola çıkılarak TCK m. 81’deki suç ile ilgili teşebbüs hükümlerinin tatbikinde hukuka uygunluk bulunmayacaktır.' şeklinde özetlemiştir.

Somut olayımızda mağdur ile aynı iş kolunda çalışan suça sürüklenen çocuğun yaralama kastıyla hareket ettiğine dair dosya içeriğinden tespit edilen kriterleri şu şekilde özetlemek mümkündür.

1-)Suça süreklenen çocuk ile mağdur arasında; olay öncesinde öldürmeyi gerektirecek ciddi bir husumetin bulunmaması,

2-) Yaşının büyüklüğü nedeniyle hakkında ayrı dava açılan suça sürüklenen çocuğun babası olan ...'nın oğlunun telefonla çağırması üzerine durağa gelmesine rağmen, üzerinde herhangi bir silah yada silahtan sayılacak alet bulunmaması,

1-)Suça süreklenen çocuk ile mağdur arasında; olay öncesinde öldürmeyi gerektirecek ciddi bir husumetin bulunmaması,

2-) Yaşının büyüklüğü nedeniyle hakkında ayrı dava açılan suça sürüklenen çocuğun babası olan ...'nın oğlunun telefonla çağırması üzerine durağa gelmesine rağmen, üzerinde herhangi bir silah yada silahtan sayılacak alet bulunmaması,

3-) Otobüs içerisinde suça sürüklenen çocuğun tek başına seyahat ettiği sırada, ilk münakaşanın yanında iki arkadaşı bulunan mağdur ... tarafından başlatıldığının bizzat mağdur tarafından beyan edilmiş olması,

4-)Suça sürüklenen çocuğun olay esnasında kullandığı bıçağın yasak silahlardan olmadığı gibi yaralama yada öldürme suçları açısından çok etkili olamayacağının dosya içeriğinden anlaşılmış olması;

5-)Suça sürüklenen çocuğun, hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanan mağduru yakalayarak hareketlerine devam etme olanağı varken, ciddi hiç bir engel olmaksızın icra hareketlerine kendi iradesiyle son verdiğinin bizzat mağdur ile yanındaki arkadaşları tarafından beyan edilmiş olması,

6-) Suça sürüklenen çocuğun eylemine araya girenlerin engel oldukları yönünde şüpheden arındırılmış kesin kanıtların elde olunamadığı gibi bu hususta herhangi bir iddianın dahi ileri sürülmemiş olması,

Somut olayımızda sanık lehine oluşan şüpheleri bu şekilde sıraladıktan sonra; uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olacağı düşüncesiyle bir de “Ceza Muhakemesi Hukuku'nun en temel ilkelerinden birisi olan 'Şüpheden sanık yararlanır ilkesinden' ne anlaşılması gerektiğine uygulamada ve teoride benimsenen görüşler açısından bakılması gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.10.2010 tarih, 2010/8-134 esas- 2010/217 karar sayılı içtihadında; ‘Şüpheden sanık yararlanır ilkesi’ özet olarak aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

Latince ‘in dubio pro reo’ olarak ifade edilen ve masumiyet (suçsuzluk) karinesinin bir uzantısı olan ‘şüpheden sanık yararlanır ilkesi’ ceza yargılaması hukukunun evrensel nitelikteki önemli ilkelerinden biridir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasının temel koşulu, suçun kuşkuya yer vermeyen bir kesinlikle ispat edilmesine bağlıdır. Şüpheli ve aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak hüküm tesis edilemez. Ceza mahkûmiyeti bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, teorikte olsa hiçbir kuşku ve başka türlü bir oluşa olanak vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza yargılamasının en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermektir.

Anayasanın 38/4. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/2. maddelerinde düzenlenmiş bulunan suçsuzluk karinesi, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kişinin suçsuz sayılması gerektiğini ifade etmektedir. Bu karine uyarınca, suçsuz olduğu varsayılan kişinin suçlu kabul edilmesi için kesin hükümle mahkum olması, mahkumiyet için de fiilin ispatlanması, yani şüphenin bertaraf edilmesi gerektiğinden, şüpheden sanık yararlanır ilkesi suçsuzluk karinesinin bir uzantısı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Prof. Dr. Hakan Hakeri; Şüpheden Sanığın İstifade Etmesi İlkesini, ‘Mahkeme, Muhakeme Hukuku açısından kullanılmasına izin verilen bütün delilleri dinlediği halde, maddi mesele hakkındaki şüphesini yenemezse, suç fiilini sanığın lehine olacak şekilde karara bağlar. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/2. maddesindeki ‘suçsuzluk karinesi’, şüpheden sanığın faydalanmasını gerektirir’ şeklinde özetledikten sonra; şüpheden sanık yararlanır kuralının anlamını şu şekilde açıklamıştır.

'Şüpheden sanık yararlanır' ilkesi, ceza yargılaması hukukunda geçerli olan ve mevzuatımızda yazılı olarak hükme bağlanmamış bulunan bir ispat kuralıdır. Buna göre, bir suç işlediği iddiasıyla yargılanan kimse hakkında mahkûmiyet kararının verilebilmesi için, o kimsenin o suçu işlediğinin yüzde yüz oranında kesin olması, ispatlanmış bulunması gerekir. Bu noktadaki yüzde birlik şüphe dahi, sanığın beraat etmesine yol açar.

Böylece masum bir kimsenin cezalandırılmasındansa, suçlu bir kimsenin serbest bırakılması daha üstün tutulmaktadır. Nitekim jüri sisteminin bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri'nde jürinin tek görevi, sanığın suçu işleyip işlemediği konusunda, yani ispat hususunda karar vermektir. Jüri 11 üyeden oluşmaktadır ve bir kimsenin suçu işlediğine karar verilebilmesi için 11 üyeden, 11'inin de sanığın suçu işlediğine kanaat getirmesi gerekir. 10 üye sanığın suçu işlediği; ancak bir üye işlemediği yönünde oy kullandığı takdirde, sanığın beraatına karar verilir. Bu örnek, şüphenin yüzde yüz oranında yenilmemesi dolayısıyla, sanığın beraatına karar verilmesi gerektiğini göstermektedir.

Yargıtayın da benzer olaylardaki pek çok kararlarında bu ilkeye gerekli önemi verdiği açıkça görülmektedir. Çeşitli kararlarda bu husus şöyle ifade edilmiştir:

Ceza yargılamalarında amaç, gerçeğin hiçbir şüpheye yer bırakılmaksızın ortaya çıkarılmasıdır; şüphenin bulunması halinde, mahkûmiyet kararı verilmesi ceza yargılaması hukukunun genel ilkelerine aykırıdır; şüpheden sanığın yararlanacağı evrensel bir ceza yargılaması hukuku ilkesidir ve varsayımlara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz.