muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1001, Karar No: 2024/1800, Tarih: 27.03.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/1001 E.  ,  2024/1800 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2352 E., 2022/2601 K.

KARAR : Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2021/469 E., 2022/226 K.

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davalı ...Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş arasında 24.11.2010 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi ve Borçlanma Sözleşmesi yapılmış olup müvekkiline A 3 blok 109 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın 230.000,00 TL bedelle satıldığını, söz konusu taşınmazı müvekkiline 2013 yılında takyidatlarıyla müvekkiline "hukuki ayıplı" şekilde teslim ettiğini, konkordato süreci sonunda takyidatların kaldırılacağı beyanları karşısında tapuyu hukuki ayıp teşkil eden takyidatlarıyla devralmak zorunda kaldığını, ancak gelinen aşamada taşınmaz üzerindeki ipoteklerin kaldırılması bir yana, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe konu edildiği ve satış aşamasına geldiği gerçeği karşısında işbu dava ile yolsuz tescil niteliğindeki ipoteklerin terkinini talep etmek zorunda kaldığını, davalı bankanın söz konusu gayrimenkul üzerinde davalı ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş'ye kullandırılacak kredi teminatı olarak ipotek tesis ederken hiçbir şekilde inceleme yapmadığını, araştırma için ekspertiz yollamadığını belirterek; müvekkiIinin malik olduğu 109 bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerine davalı banka lehine tesis edilen ipoteğin kaldırılmasını; bu mümkün olmazsa ödenen bedelin ulaştığı yargılama sırasında tespit olunacak güncel değerinin denkleştirici ... kapsamında, ifa imkansızlığı sebebiyle bedelin ... İnşaat tarafından müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1. Davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin inşaat sektöründe faaliyet göstermekte olup büyük altyapı projelerinden dev konut projelerine kadar bir çok farklı alanda faaliyet gösteren Türkiye'nin en büyük inşaat firmalarından birisi olduğunu, inşaat sektöründe yaşanan ekonomik krizin bütün şirketlerde olduğu gibi müvekkili şirketi de etkilediğini ve şirketi dar boğaza soktuğunu, davacı yanın tüketici sıfatına haiz olmadığını ve dava konusu işlemin tüketici işlemi olmadığını, takyidattan ari bir şekilde tapu devir borcunun henüz muaccel olmadığını, göreve ilişkin itirazları doğrultusunda mahkemenin görevsizliği re'sen araştırılması gerekli bir husus olduğundan davacının taşınmaz sorgusunun yapılmasına, davacı üzerine kayıtlı diğer taşınmazların tespitine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmesini ve davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankaya karşı açılan dava haksız ve dayanaksız olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerine davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş’nin müvekkil bankadan kullanmış olduğu kredilerinin teminatını teşkil etmek üzere bankamız lehine 24.05.2018 tarihinde ipotek tesis edildiğini, dava konusu taşınmaz üzerine ... İnşaat A.Ş adına kayıtlı olduğu tarihte taşınmazın üzerinde herhangi bir şerh bulunmadığı zamanda taşınmazın da gerçek malikleri tarafından ipotek verildiğini, dolayısıyla ortada yolsuz bir tescil bulunmadığını, mağduriyetin tamamen davacının kendi kusuru olduğunu, ipotek tesis edilen taşınmazlar hakkında müvekkili Banka tarafından yaptırılan ekspertiz raporunda taşınmazın içerisine girilmiş ve taşınmazların tüm değerleri dikkate alınarak ekspertiz yaptırıldığını, müvekkil Bankanın kredi kullandırırken ekspertiz yaptırmış olmasının görülmekte olan işbu dava ile herhangi bir bağlantısı bulunmadığını, bankanın ekspertiz yaptırma bir yükümlülüğü de bulunmadığını, davacı taraf işbu davayı, hukuken tedbirli davranıp taşınmazın nihai teslim süresinin dolmasının akabinde açabileceği halde davacı tarafın 2013 yılından 2021 yılına kadar yaklaşık 8 yıldır sessiz kaldığını, bu nedenlerle müvekkili banka hakkındaki davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kullandırılan krediye teminat olarak 18.03.2014 tarihinde ipotek tesis etmiş ve diğer davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş lehine kredi kullandırdığını, işbu tarihte ipotekli taşınmazların kaydında bir şerh bulunmadığını, müvekkil bankanın ipotek tesis edilmesi karşılığı kredi tesis ederken taşınmazın tapu dışında ... olabileceğini araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, taşınmazın davacı tarafa tescil edilmesi durumunda bile müvekkil bankanın ipotek hakkı devam etmekte olacağını, akdettiğini iddia ettiği sözleşmeyi noter huzurunda yapmadığı gibi, tapu siciline şerh düşmemiş bulunan davacının bu durumdan kendi lehine sonuç çıkarması hukuken olanaklı olmadığını, Bankaların ya da diğer finans kuruluşlarının tesis ettiği ipoteklerin fekkini sağlamak için sonradan adi yazılı şekilde yapılmış ya da resmi şekilde yapılmış olsa dahi tapu kütüğüne şerh edilmemiş bir şahsi hakkın, iyiniyetli 3.kişi durumundaki ipotek alacaklılarına karşı ileri sürülerek ipoteklerin fekkini sağlamak söz konusu olabileceğini ki böyle bir kötüniyetin korunmayacağı ve tapu kayıtlarına güven ilkesi karşısında kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davalı bankalar tarafından tesis edilen ipoteklerin taşınmazın davacıya satımından uzunca süre sonra olduğunu, ipotek tesis tarihlerinin de taşınmazın davacıya tesliminden sonra olduğunu belirtmiştir.

2. Davalı ... Bankası tarafından taşınmaz hakkında ipotek tesis edilmeden önce eksper incelemesi yaptırıldığı, bu durumda taşınmazın davacıya teslim edildiği ve satıldığı husunun bilinemeyeceğinin bu davalı tarafından savunulamayacağı açıklanmıştır.

3. Davalı ... yönünden de bu banka tarafından ipotek tesisinden önce bir eksper raporu düzenlendiği kanıtlanamamış olup bu bankanın üzerine düşen araştırma ve özen yükümülüğünü yerine getirdiğinden bahsedilemeyeceği ifade edilmiştir. Bilirkişi raporunda da davalı bankalarca ipotek tesis edildiği anda; davalı

bankalarca, davalı ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. firmasının, ipotek tesis tarihinden

geriye doğru finansal raporlarının ve ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde,

son dönemlerde basın-medya kuruluşlarında da sıkça gündeme gelen ve farkındalık oluşturan

satış vaadi sözleşmesi kaynaklı mağduriyetler de dikkate alınarak, ipoteğe konu taşınmazın

... olduğunun tecrübeli bir banka personeli tarafından tespit edilmesinin olanak

dahilinde olduğu belirtilmiş olmakla bu tespit karşısında bankaların basit bir araştırma ile taşınmazın davacıya ... olduğu hususunu bilebilecek durumda oldukları ve bu nedenle iyi niyet savunmalarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile her iki banka lehine tesis edilen dava konusu ipoteklerin fekkine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

... olduğunun tecrübeli bir banka personeli tarafından tespit edilmesinin olanak

dahilinde olduğu belirtilmiş olmakla bu tespit karşısında bankaların basit bir araştırma ile taşınmazın davacıya ... olduğu hususunu bilebilecek durumda oldukları ve bu nedenle iyi niyet savunmalarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile her iki banka lehine tesis edilen dava konusu ipoteklerin fekkine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili ve davalı ...Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ...Ş. vekili; işbu davanın açılmasına müvekkili banka sebebıyet vermediğinden banka aleyhine harç, vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, davalı ... Insaat firmasının davacıya ait yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle isbu davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili bankanın kötü niyetli yahut kusurlu olarak davacıyı zor duruma düşürme kastı dahi bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olması gerektiğini, dava maktu harca tabi olduğundan dolayı karar sonucu da verilecek harç ve karşı vekalet ücretinin de maktu olması gerektiğini, müvekkil bankanın iyi niyetli olup, henüz üzerinde hiçbir takyidat yokken davalı adına kayıtlı taşınmaz üzerinde ipotek tesis ettiğini, tapu kütüğünün aleniliği ilkesince, iyiniyetli müvekkili bankanın kazanmış olduğu ipotek hakkının korunacağının açık olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu bağımsız bölümü 24.11.2010 tarihinde satın ve 29.07.2013 tarihinde teslim aldığı, davalı ...'nın 24.05.2018, davalı ...'ın 18.03.2014 tarihinde ipotek koyduğu,

2. Yaptırılan bilirkişi incelemesi ile davalı yüklenici şirketin kayıtlarında basit bir inceleme ile bu yerin temliken davacıya satışının yapıldığının ve ödemelerin büyük kısmının ipotek tarihi itibari ile tahsil edildiğinin anlaşılabileceği,

3. Basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi gereken davalı bankanın bu yükleniminin doğal sonucu olarak kredi tesisinden önce inşaat şirketinin mülkiyetinde görünen bu taşınmazı temlik edip etmediğini ve içinde oturan kişinin ne sıfatla burada bulunduğunun tüm yönleriyle ve nitelikleriyle incelediği, sözleşmenin imzalanmasından önce satış borcu bulunup bulunmadığını tespit edip ona göre taahhüt altına girdiğinin, inceleme yaparak krediye uygun ve avantajlı olduğunu gördükten sonra ipotek tesis ederek kredi verdiğinin somut olayda kanıtlanamadığı aksine bu yükümlülüklere uyulmadığı görülmekle davalı bankaların salt tapu kaydına dayanan iyiniyetli oldukları savunmaları yerinde görülmediğinden istinaf itirazlarının reddine,

4. Davalı ...'nın aleyhlerine avukatlık ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğine ilişkin istinaf itirazları yönünden; kural olarak bir davada haksız çıkan tarafın yargılama giderleriyle yükümlü olduğu, ancak 6100 sayılı HMK'nun 312/2 inci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde davayı kaybeden taraf yargılama giderleri ile sorumlu tutulamayacağı, davalı banka yargılama süresince davanın reddini savunduğundan HMK'nun 312/2 inci maddesindeki koşulun davalı yararına gerçekleşmediği ancak davada yargılama konusunun davalı yararına tesis edilen ipoteğin içerdiği borcun varlığına ilişkin bulunmadığı, davacılar ile davalı yüklenici arasında yapılan konut satış sözleşmesinin ayıpsız olarak ifasına ilişkin olduğundan bu durumda davalının alacağı veya taşınmazın değeri üzerinden yargılama giderine hükmedilmesinin gerekmediği, davanın ayıbın giderilmesine ilişkin değeri ölçülemeyen bir istem olarak değerlendirilerek davalı aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği için hükmün bu yönden kaldırılmasına, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili ve davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... A,Ş vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek, istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri gerekçelerin dikkate alınmadığını açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını ve davanın reddine karar verilmesini temyiz dilekçesiyle talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...Ş vekili ve davalı ... AŞ vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine ,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine ,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16291, Karar No: 2014/2708, Tarih: 03.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/16291 E.  ,  2014/2708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 8. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/11/2013

NUMARASI : 2013/8-2013/512

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 sayılı yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 03.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13312, Karar No: 2012/13840, Tarih: 27.11.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/13312 E.  ,  2012/13840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.03.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; bir kısım davalılar yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bir kısım davalılar yönünden de davanın kabulüne dair verilen 13.09.2011 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ... vd. Tarafından istenilmekle, dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davalılar ... vd. vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilen dava dosyasında onbir kişiye duruşma davetiyesi çıkarılacağı tespit edilmiştir. Bu nedenle mürafaalı temyiz eden davalılar vekilinden onbir adet tebligat pulu istenerek dosyaya eklenmesinden sonra Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 28.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.