muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/185, Karar No: 2020/2775, Tarih: 04.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/185 E.  ,  2020/2775 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2018/190-2019/249

Dava, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "....mahkemece, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında davacının, çalıştığı birim ile yaptığı iş (üretim, bakım, aşçı, teknik eleman, güvenlik görevlisi, vs.), işverenden davacının işyeri şahsi dosyası da celbedilerek tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli; davacının çalışmasına konu davalı işverenin işyeri ile ilgili denetimlerin yapıldığı müfettiş raporları araştırılıp celbedilmeli; işyerinin bölümleri, nitelikleri ve buralardaki çalışma süreleri somutlaştırılmalı; işyerinde keşif yapılamaması sebebiyle eldeki dava dosyası ile emsal nitelikte olduğu belirtilen Diyarbakır 1. İş Mahkemesinin 2015/693E – 2016/148 K. sayılı dosyası ve Diyarbakır 1. İş Mahkemesinin 2015/691E-2016/146K sayılı dosyası celbedilmeli; işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ( zehirler vs.) ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri işverenden sorulup, kullanılan maddelerin insan sağlığına etkileri ve gaz maskesi ile korunmanın şart olup olmadığı hususlarını da değerlendiren bilirkişi kurulundan davacının talebe konu dönem yönünden çalıştığı birim, yaptığı iş somutlaştırılmak ve davacı yönünden bireyselleştirilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor alınmalı; alınan rapor ve emsal dosyalarda alınan raporlar mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmesi" gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, üretici tarafından teslim edilen tütünün temizlenmesi, ayıklanması, istiflenmesi ve zararlı böcek, haşere, mantar vs popülasyona karşı ilaçlanması işlerinin yapıldığı işyerine ilişkin olarak dosya kapsamına göre bilirkişi kurulu raporunda belirtilen 6 aylık dönem yönünden verilen karar isabetli isede kabule konu dönem dışında, tüm yıl boyunca bakım ve ilaçlama faaliyetinin devam edip etmediği araştırılmaksızın iş ve iş kolu bakımından dosya ile emsal teşkil etmeyen Yargıtay kararı esas alınarak 28.3.2007-30.9.2008 dönemi yönünden tüm bildirim yapılan süre yönünden itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesi eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup bozma nedenidir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında; mahkemece, uyuşmazlık konusu 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında dönem yönünden bakım ve ilaçlama faaliyetinin aynı şekilde tüm yıl boyunca devam edip etmediği davalı işyerinden sorulmalı ayrıca tüm yıl aynı şekilde bakım ve ilaçlama faaliyetinin devam edip etmediği hususunda işveren ile davalı olmayan bordro tanıkları tespit edilerek beyanlarına başvurularak sonucuna göre tüm dönem yönünden davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Holding A.Ş.'ye iadesine, 4.6.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4550, Karar No: 2017/5532, Tarih: 17.04.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/4550 E.  ,  2017/5532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

... A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 576,40 TL'nin temyiz eden bir kısım davalılardan alınmasına, 17.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17915, Karar No: 2015/4232, Tarih: 12.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/17915 E.  ,  2015/4232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken davalı idare tarafından sürdürülen yol yapım çalışmaları nedeniyle trafik kazası geçirdiğini, müvekkilinin yaralandığını ve malul olduğunu, Karayolları Trafik kanunu gereğince karayolunun bakımı ve onarımı ile sorumlu kuruluşların karayolu yapısını trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlü olduğunu, davacının ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan zararlar karşılığı HMK nın 107/1 maddesi gereği 500,00 TL, çalışma gücünün kaybı nedeniyle uğranan maddi zararlar karşılığı olarak 750,00 TL, tedavi giderleri için 500,00 TL ile manevi zararları karşılığı olan 100,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası” kapsamında, idari yargı yerlerine ait olduğu gerekçesi mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş ve hüküm temyiz edilmeksizin 19.07.2013 tarihinde kesinleşmiş, ancak davacı vekili 23.08.2013 tarihli dilekçesi ile dava açılırken ödenen peşin harcın iadesi talebinde bulunmuş, mahkemece bu talebin kabulü ile 29.08.2013 tarihli ek karar ile davacı tarafından ödenen peşin harçtan alınması gereken harcın mahsubu ile bakiye harcın ödenmesine ve davalı yararına vekalet ücreti verilmesine şeklinde karar verilmiş; bu husus davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz talebi yerel mahkemenin 29.08.2013 tarihli ek kararına ilişkindir. Ek karar ile hükümlerde esaslı değişiklik yapılamaz. Davalı vekilince vekalet ücreti konusunda bir talep bulunsa dahi ek kararla hüküm değiştirilemeyeceğinden hükmün ek karar yolu ile değiştirilmesi usul ve yasaya aykırı olup ek kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkemenin 29.08.2013 tarihli ek kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 12.3.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5295, Karar No: 2021/9497, Tarih: 25.05.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/5295 E.  ,  2021/9497 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman 1. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı Bakanlığa bağlı hastanede alt işverenler bünyesinde çalışmakta iken, ... İş Sendikasına üye olduğunu ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, toplu iş sözleşmesinin askıda olduğu dönemde Yüksek Hakem Kurulu’nun 14/05/2018 tarihli 2018/403 esas 2018/1120 karar numaralı kararı ile 01/02/2018-25/03/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere toplu iş sözleşmesi imzalandığını, davacının 01/02/2018-25/03/2019 dönemine ilişkin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının ödenmemesi üzerine davalı işverene ihtarname keşide edildiğini, bu ihtarnameye rağmen davacının alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek çocuk parası, yakacak yardımı, toplu iş sözleşmesi ücret zammı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğunu savunarak davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, istinaf dilekçesinde bildirilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, ancak kamu düzenine aykırı bir yön bulunup bulunmadığı hususundaki inceleme sonucunda yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücretine ilişkin hüküm kurulmaması sebebi ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek davanın kabulüne dair yeniden hüküm tesis edilmiştir.

Temyiz:

Karar yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı bakanlığın asıl işveren sıfatıyla alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklardan ve 4735 sayılı Kanunun 8. maddesine göre fiyat farkı alacağından sorumlu olup olmadığı noktasındadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2'inci maddesinin 7'inci fıkrasına göre, asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2'inci maddesinin 7'inci fıkrasına göre, asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Anayasa’nın “Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlığını taşıyan 53. maddesine göre işçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptir. Toplu iş sözleşmesi bağıtlayabilmek için tarafların toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetinin yanında toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olması gerekir.

Kural olarak toplu görüşme süreci, 6356 sayılı Kanunun 41. maddesine göre “yetki” ile ilgili koşulları sağlayan işçi sendikası ile işveren sendikası yahut sendika üyesi olmayan işveren arasında yürütülür. Ancak kanun koyucu, kamu kurumlarında hizmet alımı yolu ile faaliyet gösteren alt işverene ait işyerleri yönünden kısmen ayrıksı bazı düzenlemeler öngörmüştür. Bu düzenlemelere göre, kamu kurumu niteliğindeki asıl işverenin, alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan haklardan alt işveren ile birlikte sorumlu tutulabilmesi için kanunda ifade edilen şartların gerçekleşmesi gerekmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 8'inci maddesine 6552 sayılı Kanun ile eklenen fıkrada, “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2'nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” kuralı getirilmiştir.

Bu madde doğrultusunda düzenlenen ve 22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak tanzim edilmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, 4735 sayılı Kanunun 8'inci maddesindeki düzenlemeye paralel olarak, “(1) 4734 sayılı Kanunun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2'nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Kamu işveren sendikalarınca yürütülen toplu iş sözleşmeleri için bir uyuşmazlık söz konusu olduğunda bu uyuşmazlığın 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması halinde de fiyat farkı ödenir.” hükmü öngörülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un (20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 83 üncü maddesi ve 01/02/2018 tarihli 7079 Kanun’un 78 maddesi ile aynen kabul edilen) değişik 62. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, “(1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, İl Özel İdareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası İl Özel İdareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Aynı maddenin ikinci alt bendinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının kapsamı açıklanmakta olup buna göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı, “...bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder.” Diğer taraftan kanuna göre hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez. Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacı, dava dışı alt işveren işçisi olarak davalı Bakanlık bünyesinde çalıştığını, sendika üyesi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, toplu iş sözleşmesinin askıda olduğu dönemde Yüksek Hakem Kurulu’nun 14/05/2018 tarihli 2018/403 esas, 2018/1120 karar numaralı kararı ile 01/02/2018 - 25/03/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere toplu iş sözleşmesi imzalandığını, ancak bu sözleşmeden yararlandırılmadığını ileri sürmüş; mahkemece 23.12.2019 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, Yüksek Hakem Kurulu’nun 18/08/2016 tarihli kararı ile yürürlüğe giren 01/01/2016-31/01/2018 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi ile yine Yüksek Hakem Kurulu’nun 03/09/2019 tarihli kararı ile yürürlüğe giren ve 01/01/2019-30/11/2020 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı tespit edilmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, dosya kapsamında davacının dava dilekçesinde tarih, esas ve karar numaralarını bildirdiği şekilde bir toplu iş sözleşmesi mevcut değildir. Mahkemece Yüksek Hakem Kurulu’na çeşitli tarihlerde müzekkere yazılmış ise de, Kurul tarafından gönderilen toplu iş sözleşmeleri arasında da böyle bir toplu iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Hükme esas alınan raporda bu husus açıkça ifade edildikten sonra, davacının 01/02/2018-25/03/2019 tarihleri arasındaki alacaklarını istediği gözetilerek, dosyada mevcut 01/01/2016-31/01/2018 ve 01/01/2019-30/11/2020 dönemlerini kapsayan iki adet toplu iş sözleşmesine göre hesaplama yapılmıştır.

Bilirkişi raporundaki bu tespit karşısında, dosyada mevcut her iki toplu iş sözleşmesi ayrı ayrı değerlendirilerek, alt işveren işçisi olan davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarından davalı bakanlığın sorumlu olup olmadığı ele alınmalıdır.

Dosya kapsamından davacının dava dışı alt işveren ile davalı bakanlık arasında düzenlenen “Destek Hizmetleri Alım İşi” kapsamında bakanlığa ait hastanede çalıştığı anlaşılmaktadır. Davalı bakanlık ile dava dışı işveren arasında ‘11 Destek Personeli Hastane Bilgi Yönetimine İlişkin Hizmet Alım Sözleşmesi’ bağıtlandığı, 2014/103564 ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmesinin “uzatma” ibaresi ile 01/02/2018 tarihinden itibaren başlamak üzere 34 ay süreli olarak yapıldığı uyuşmazlık dışıdır.

Somut olayda 01/01/2016-31/01/2018 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi ile ilgili toplu görüşme sürecinde alt işvereni temsil etmek üzere, kamu işverenleri sendikasının (TÜHİS) yetkilendirildiği, Yüksek Hakem Kurulu’nun 18/08/2016 tarihli kararında da, anılan sözleşmenin tarafları olarak işveren adına TÜHİS ile işçiler adına ... İş Sendikası yer aldığı görülmektedir. Toplu iş sözleşmesi kanunda öngörülen usule uygun olarak yapılmış olup, bu dönem yönünden davalı bakanlığın toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklardan sorumlu olduğu açıktır. Diğer taraftan, aynı durum Yüksek Hakem Kurulu’nun 03/09/2019 tarihli kararı ile yürürlüğe giren 01/01/2019-30/11/2020 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi için geçerli değildir. Anılan toplu iş sözleşmesinin tarafı, alt işveren adına kamu işveren sendikası olmayıp, alt işverenin kendisidir. Dosya kapsamından dava dışı ‘ ... Ltd. Şti. ve bağlı 10 nolu işkolunda faaliyet gösteren işyerleri’ ile ‘... İş Sendikası’ arasındaki toplu iş sözleşmesi görüşmelerine ilişkin uyuşmazlığın Yüksek Hakem Kurulu kararı ile sonuçlandırıldığı ve 01/01/2019-30/11/2020 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tespit edilmektedir.

Açıklanan yasal düzenlemeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı bakanlık ile dava dışı alt işveren arasında aynı konuya ilişkin birden fazla hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, ancak davacının taleplerinin alt işverenin taraf olduğu iki farklı toplu iş sözleşmelerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davalı bakanlığın her iki toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklardan sorumlu olduğu sonucuna varılmış ise de, davalı ile alt işveren arasında 4734 sayılı Kanunun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (e ) bendi kapsamında “personel çalıştırılmasına dayalı” bir hizmet alım sözleşmesi olup olmadığı tespit edilememektedir. Aynı hükümleri ihtiva eden ilk hizmet alım sözleşmesi ile ilgili olarak 4735 sayılı Kanun’un 8'inci maddesindeki usule uygun olarak kamu işveren sendikasının yetkilendirildiği ve Kanunda belirlenen usule göre toplu iş sözleşmesi bağıtlandığı anlaşılmakta ise de, 01/01/2019-30/11/2020 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri bu usule uygun olarak sürdürülmemiştir. Diğer taraftan davalı idare ile dava dışı alt işveren arasında bağıtlanan hizmet alım sözleşmelerinin bir kısmı ile bu sözleşmelerin ekleri dosyada bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, alt işveren ile davalı bakanlık arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 4734 sayılı Kanunda tanımlanan nitelikte bir hizmet alım sözleşmesi olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, bu araştırmanın sonucuna göre, toplu iş sözleşmesinin alt işveren tarafından yetkilendirilmiş bir kamu işveren sendikası tarafından yürütülmesi gerekip gerekmediğinin tespiti ve davalı bakanlığın davacının alacaklarından 4735 sayılı Kanun’un 8'inci maddesine göre sorumlu tutulup tutulamayacağının belirlenmesi gerekmektedir.