muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/423, Karar No: 2016/1317, Tarih: 03.03.2016

**23. Hukuk Dairesi         2016/423 E.  ,  2016/1317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili arsa maliki ile davalı yüklenici arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, davacının sözleşme gereği edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının edimlerini yerine getirmediğini ileri sürerek, davacıya teslimi gereken üç adet dairenin aynen teslimi ile geç teslim nedeniyle tazminat ödetilmesini aynen ifanın mümkün olmaması halinde sözleşme gereğince müvekkiline verilmesi gereken üç dairenin bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ihtilafın, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 73/1. maddesine göre tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle, HMK 138. madde gereğince duruşma yapılmaksızın davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı ifa ve tazminat istemine ilişkindir.

6502 Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 3/k maddesine göre tüketici, ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Bu tanımdan hareketle, her alıcının tüketici olmadığını söylemek mümkündür. Kişisel ihtiyaçları dışında, belirli bir meslek icrası, belirli bir üretimde kullanma, yeniden satış, ticari olarak kullanma vs. gibi amaçlarla da alıcı olunabilir. Bir mal veya hizmeti, bu amaçlarla satın alanlar, tüketici sayılmaz.

Somut olayda, davacı arsa sahibi tarafından davalı yüklenici ile aralarında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin ifa edilmediği ileri sürülmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 470. vd maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan “arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi”, iş sahibinin bir arsanın muayyen bir payının bedel olarak devri veya devri taahhüdü karşılığında, yüklenicinin bir inşa (yapı) eseri meydana getirmeyi taahhüt ettiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen, ivazlı, çift tipli bir karma sözleşmedir.

Her ne kadar 6502 sayılı Yasa'nın 3/l. bendi ile tüketici işlemi kapsamına eser sözleşmeleri alınmışsa da, somut olayda olduğu gibi arsasına karşılık üç adet bağımsız bölüm alacak olan arsa sahibinin ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket ettiğinden sözedilemeyeceği, amacının salt kişisel ihtiyaçları için kullanma, tüketme amacını aştığı, Yasa'nın 3/k maddesindeki "tüketici" tanımına uymadığı anlaşılmaktadır. Bünyesinde taşınmaz satış vaadi ve inşaat sözleşmesi olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, arsa sahibi açısından güdülen amaç, arsasının değerlenmesini sağlayacak yapının arsa üzerine yapılması ve edinilecek daireleri satma veyahut kiraya verme sureti ile değerlendirmektir. Bu nedenle, arsa sahibinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalarken güttüğü işbu saikin, 6502 sayılı Yasa'da tanımlanan tüketicinin saikinden farklı olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Yasa'nın amacı, kapsamı, 3. maddesindeki tanımlar bütün olarak okunup değerlendirildiğinde ve taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilmesi, kapsamı ve karmaşıklığı da dikkate alındığında Yasa koyucunun, salt kullanma ve tüketme amacıyla yapılan, basit nitelikteki (kullanacağı evi için dolap yaptırmak, badana-boya yaptırmak, şahsi aracını tamir ettirmek...vb.gibi) dar kapsamlı olağan tüketim işlemini konu alan eser sözleşmelerini, 6502 sayılı Yasa'nın 3/l. maddesi kapsamına aldığı ve Tüketici Mahkemeleri'nce bakılmasını öngördüğünün kabulü icap eder. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin kapsamı, niteliği ve üst düzey teknoloji gerektirmesi karşısında, bu davaların; dilekçelerin verilmesi, tahkikat ve hüküm aşamaları yönünden daha kısa ve basit şekilde sonuçlandırılmasında yarar görülen basit yargılama usulüne tabi tutulmasının sakıncaları da gözardı edilmemelidir.

Bu durumda mahkemece, somut uyuşmazlığın 6502 sayılı Yasa kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı, davalının tacir olmadığı, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde TBK'nın 470 vd. maddelerine atıf yapılmadığından davanın mutlak ticari dava niteliğinin de bulunmadığı gözetilerek uyuşmazlığın esasına girilerek, tarafların delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesi'nin görevi kapsamında kaldığının kabulü doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 03.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19419, Karar No: 2014/14863, Tarih: 17.11.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/19419 E.  ,  2014/14863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK(TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararının İptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece verilen ek karar ile temyiz isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davacı vekili asıl hükümle birlikte red kararını temyiz etmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp/kaçak bedeli hakkında verilen Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının itiraz yolu ile iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu kayıp/kaçak bedeli, miktar itibariyle karar tarihinde yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22. maddesinde ve HUMK. nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırının altında bulunmakta ise de; kayıp/kaçak bedelinin alınıp alınmaması hususunda verilen hükmün salt alınan bu bedele münhasır olmayıp, sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ard etkisinin bulunduğu ve bu yöndeki talebinde devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Yine, kayıp/kaçak bedeli uygulaması nedeniyle eldeki dosyada tek bir abone uyuşmazlığı yargıya taşımış olmasına karşın, ortada tüm aboneleri ilgilendiren, toplu bir hak uyuşmazlığının bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu itibarla, kayıp/kaçak bedelinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu yönünde tespit istemini de içeren böyle bir davada verilen karar, konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin ileriye dönük uygulanıp uygulanmaması yönünde de sonuç doğuracağından, temyiz incelemesinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22. maddesi ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının gözetilmemesi gerektiğine; dolayısıyla bu davanın miktar ve değerine bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 13.05.2009 günlü ve 2009/13-122 E.-2009/189 K., 13.10.2010 günlü 2010/13-406 E.-2010/503 K., 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E.-2014/679 K. sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle dairemizce de benimsenen HGK. nun aynı konuya ilişkin 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E.-2014/679 K. sayılı kararına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 17.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2785, Karar No: 2009/5813, Tarih: 29.09.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/2785 E.  ,  2009/5813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiline şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek, 4.635.67.-YTL'sı tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili davacı tarafa 537.95.-YTL ödeme yapıldığını, tazminatın fahiş olduğunu davanın reddini savunmuştur.

Davacı vekili davalı ...hakkında açtıkları davayı ... terk ettiğini beyan etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulü ile 4.055.00.-YTL'sı tazminatın davalı ... 2.7.2006 ödeme tarihinden davalı ... yönünden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ...yönünden açılan davanın kusuru bulunmadığından reddine, davalı ...hakkında açılan dava ... terk edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı ...vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava TTK.nun 1301. maddesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili davacı şirkete sigortalı aracın 25.5.2006 tarihinde davalıların neden olduğu

trafik kazasında zarar gördüğünü ve hasar bedeli olan 4.635,67 YTL.nin tahsilini talep etmiştir.

Dosyada mevcut kaza tespit tutağında davalılar ...’e ait ...idaresinde bulunan ... plakalı ve ...’ya ait ... plakalı araçların davacı şirkete sigortalı ... plakalı araca çarptığı anlaşılmıştır. Davacı vekili davasını, 05.06.2006 tarihinde davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz raporuna dayandırmıştır. Ancak dosyada mevcut ekspertiz raporunda belirtilen 4.080,00 YTL hasarın, 03.06.2006 tarihinde ... ve ... plakalı araçların davacıya sigortalı ... plakalı araca çarpması sonucu meydana geldiği belirtilmiş, dava konusu olan ve 25.5.2006 tarihinde meydana gelen ve değerlendirilmeye alınmayan hasarın ise, 302,19 YTL tutarında olduğu belirtilmiştir.

Bu hale göre, dava konusu olan 25.05.2006 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda davacıya sigortalı araçta meydana gelen hasar bedeli ile 03.06.2006 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle oluşan hasar bedeli ayrı ayrı belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınarak davalının sorumlu olduğu miktarın tespit edilmesi ve davalı ...Ş tarafından düzenlenen hasar dosyası ve davacıya ödeme yapıldığına dair belgeler getirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Sonuç; Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ...Ş.vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı ... şirketi yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'ne geri verilmesine 29.9.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/27628, Karar No: 2020/357, Tarih: 08.01.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/27628 E.  ,  2020/357 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Olay günü sanığın yanında arkadaşı Şahin Şahinoğulları ile kolluk güçlerince yakaladıkları, şahısların üzerinde yapılan aramada Şahin Şahinoğulları isimli şahsın üzerinden 440 staınless steel ibareli sustalı çakı, sanığın üzerinde ise kelebek tabir edilen bıçağın çıktığı, İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarının 05.04.2012 tarihli raporu ile Şahin Şahinoğulları'nın üzerinde çıkan bıçağın taşımakta olduğu nitelikler bakımından 6136 sayılı Yasanın 4. maddesine yasak olarak belirtilen sustalı çakı benzerlerinden olduğu, ancak; sanıkta ele geçen bıçağın 6136 sayılı Yasanın 4. maddesinde belirtilen yasak niteliğe haiz bıçaklardan olmadığının belirtilmesi karşısında sanığın atılı suçtan, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 08.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26211, Karar No: 2014/3583, Tarih: 24.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/26211 E.  ,  2014/3583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dosyası temyiz incelemesi için elektronik ortamda gönderilmiştir.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak Yargıtay'a elektronik ortamda gönderilen dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi için dosyadaki tüm evrakların "taranma" suretiyle elektronik ortama aktarılmış olması zorunludur (HUMK.md.445). Hiç kaydedilmemiş veya sisteme kaydedildiği halde taranmamış,eksik ya da hatalı taranmış veya usulüne uygun tarandığı halde doğru isimlendirilmemiş evrak barındıran dosyaların elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Açıklanan sebeple, fiziki imkansızlık sebebiyle taranamayan belge var ise, dosyanın elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi (duruşmalı dosyaların her halükarda elektronik değil, fiziki olarak gönderilmesi) gerekmektedir. Fiziki olarak gönderilen dosyalar ayrıca elektronik ortamda gönderilmemelidir.

Temyize konu, Dairemize elektronik ortamda gönderilen ve sisteme kaydedilen dosyanın yapılan ön incelemesinde yukarıdaki esaslara uyulmadığı görülmektedir.Bu halde dosyanın elektronik ortamda incelenebilmesi mümkün değildir. Mahkemesince dosyanın yeniden kontrol edilerek eksikliklerin gösterilen şekilde tamamlanması, fiziki imkansızlık sebebiyle bunun mümkün olmaması halinde ise elektronik ortamda değil, fiziki olarak gönderilmesi amacıyla dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 24.02.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2005/19, Karar No: 2005/40, Tarih: 19.04.2005

Ceza Genel Kurulu 2005/1-19 E., 2005/40 K.

**Ceza Genel Kurulu 2005/1-19 E., 2005/40 K.**

**- HAKSIZ TAHRİK**- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 31 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 33 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 450 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 51 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 59 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 64 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 223 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 226 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 379 ]

**"İçtihat Metni"**

Sanık Kahraman A.......'nın taammüden adam öldürmek suçundan TCY.nın 64/1. maddesi, sanık Neslihan G.....'ın ise taammüden adam öldürmeye azmettirmek suçundan TCY.nın 64/2. maddesi yollaması ile 450/4. maddesi ve 4771 sayılı Yasa uyarınca ayrı ayrı müebbet ağır hapis cezası ile cezalandırılmalarına, TCY.nın 51/1. maddesinin uygulanması ile 4771 sayılı Yasa uyarınca ayrıca ceza indirimine yer olmadığına, TCY.nın 59. maddesi uyarınca sanıkların ayrı ayrı 30'ar yıl ağır hapis cezasıyla cezalandırılmalarına, haklarında TCY.nın 31 ve 33. maddelerinin uygulanmasına ilişkin Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 20.03.2003 gün ve 333-73 sayılı re'sen de temyize tabi hükümler sanıklar vekilleri ile katılan vekili tarafından da temyiz edilmekle dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 29.01.2004 gün ve 3650-169 sayı ile;

"a) Maktûlün daha önceleri 1978 doğumlu olan sanık Neslihan ile rızaya dayalı arkadaşlığının bulunduğu, son zamanlarda Neslihan'ın tam olarak belirlenemeyen sebeplerle bu ilişkiyi bitirmek istediği, maktûlün ise ilişkiyi bitirmeye yanaşmadığı, ilişkiyi bitirmek isteyen Neslihan'a karşı sinirli hareketlerde bulunduğu, Neslihan'ın da maktûlden kurtulmak için sanık Kahraman'ı Mersin'den çağırdığı, olay günü de Kahraman'ın maktûlü öldürdüğü, Neslihan ile maktûl arasındaki ilişkinin ve bu ilişkiden doğan rahatsızlıkların daha çok Neslihan'ı rahatsız edici boyutlarda olduğu, Neslihan'ın akrabası dahi olmayan Kahraman'ın bu durumdan hakkında tahrik hükümlerinin uygulanmasını gerektirir derecede etkilenmesinin söz konusu olamayacağı, sadece hatır için ya da belirlenemeyen bir sebeple Neslihan'a yardımcı olmak gayesiyle suçu işlediği tüm dosya kapsamından anlaşıldığına göre, sanık Kahraman hakkında TCY.nun 51/1. maddesiyle indirim yapılamayacağının gözetilmemesi,

b) 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 20/4 maddesine aykırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine itibar edilemeyeceği düşünülmeden, maktu vekalet ücretinin "KDV" ilavesi ile alınmasına karar verilmesi,

b) 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 20/4 maddesine aykırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine itibar edilemeyeceği düşünülmeden, maktu vekalet ücretinin "KDV" ilavesi ile alınmasına karar verilmesi,

c) Uygulamaya göre de, her iki sanık hakkında TCK.nun 51/1. maddesi uygulanırken 4771 sayılı Kanunun 1-A-b madde ve fıkrasına yanlış anlam verilerek TCK.nun 51/1. maddesinin uygulanması sonucu sanıkların "müebbet ağır hapis cezası" ile cezalandırılmalarına karar verilmek yerine, "4771 sayılı Kanun uyarınca ceza indirimine yer olmadığına" hükmedilmesi" isabetsizliklerinden bozulmuştur.

(b) ve (c) bentlerindeki nedenler yönünden bozmaya uyan Yerel Mahkeme (a) bendindeki bozma nedenine karşı 29.09.2004 gün ve 103-264 sayı ile; "sanık Kahraman'ın, maktûlün sanık Neslihan'a yönelttiği basit tahrik oluşturan hareketlerinden Neslihan'la aynı derecede etkilendiğinin kabul edilmesi gerektiği, sanık Kahraman'ın tahrik hükümlerinden yararlandırılmamasının hak ve adalet duygusuna aykırı olacağı" gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.

Re'sen de temyize tabi hükümlerin sanık Neslihan G..... vekili ile katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay C.Başsavcılığının bozmaya direnilen kısım itibariyle inceleme yapılmak üzere Ceza Genel Kuruluna hitaben, diğer kısımları itibariyle inceleme yapılması bakımından da Özel Daireye hitaben düzenlediği "bozma" istekli 17.01.2005 günlü tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık Kahraman A.......'nın taammüden adam öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Ancak, incelenen dosya içeriğine göre;

Bozma öncesi yargılamada ilk iki oturumda hazır bulunup sorgusu icra edilen sanık Kahraman A....... daha sonra Malatya Kapalı Cezaevine sevk edilmiş, bir takım kanıtların toplanıp tartışıldığı diğer onbeş oturuma getirtilmemiş, esasa ilişkin savunması istinabe suretiyle saptanıp, yokluğunda mahkûmiyet kararı verilmiştir.

Bozma sonrası yargılamada ise, güvenlik gereği Bakanlık emirleri doğrultusunda başka yer cezaevine nakledildiği gerekçe gösterilerek hiçbir oturumda hazır bulundurulmayan sanığın, bozmaya ve C.Savcısının esas hakkındaki düşüncesine karşı diyecekleri ile son söze ilişkin savunmasının alınması gibi işlemler istinabe suretiyle yerine getirilerek yokluğunda mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.

CYUY'nın 223. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu konudaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla mahkemeye gelmemiş olan sanık hakkında duruşma yapılamayacağı" kabul edilmiş, bu kuralın istisnaları ise aynı maddenin ikinci fıkrası ile 224, 225, 226 ve 379/2. maddelerinde düzenlenmiştir.

CYUY'nın 223. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu konudaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla mahkemeye gelmemiş olan sanık hakkında duruşma yapılamayacağı" kabul edilmiş, bu kuralın istisnaları ise aynı maddenin ikinci fıkrası ile 224, 225, 226 ve 379/2. maddelerinde düzenlenmiştir.

Bunlardan 226. maddede, esasen isteğe bağlı olan "duruşmadan vareste tutulma" hali düzenlenmiş, maddenin dördüncü fıkrasında ise, duruşmadan vareste tutulmasını talep etmese bile, davanın görüldüğü yer mahkemesinin yargı çevresi dışında başka bir suçtan tutuklu veya cezası infaz edilmekte olan sanığın sorgusunun, bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığı ile yaptırılabileceği hükme bağlanmıştır. Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri olan "doğrudan doğruyalık-vasıtasızlık" ilkesinin istisnalarından birini oluşturan bu hükmün uygulanabilmesi için, sanığın yargılandığı suçtan tutuklu olmaması gerekir. Maddenin son fıkrasına göre de, hastalık, disiplin önlemi ya da zorunlu diğer sebeplerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastane veya tutukevine nakledilmiş olan tutuklu sanığın önceden sorgusunun yapılmış olması halinde, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için celbedilmemesine karar verilebilecektir. Ancak, sanığın hazır bulunması sadece bir ödev değil, aynı zamanda bir haktır. Bu bakımdan anılan hükmün, "sanık hazır bulunmayı açıkça istemedikçe" diye yorumlanması gerekir. Ayrıca anılan maddede bazı oturumlara çağırmamadan söz edildiğine göre, yasakoyucunun amacının tutuklu sanığın hükümde hazır bulunmasını sağlamak olduğu da anlaşılmaktadır. Kaldı ki, gerek görülmeyen oturumlara sanığın celbedilmemesi keyfiyeti, her bir oturum için durumunun gözden geçirilerek değerlendirme yapılmasını ve hazır edilip edilmemesi yönünden yeni bir karar verilmesini gerekli ve zaruri kılmaktadır. Başka bir deyişle, anılan fıkranın uygulanması suretiyle sanığın celbedilmemesi kararı tüm yargılama safahatını kapsayacak biçimde süreklilik içermediğinden, sadece ilgili oturum bakımından hüküm ifade edecek, diğer oturumlar için yeniden bir karar verilmesi gerekecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

İncelenen dosya içeriğine göre; yargılandığı suçtan tutuklu bulunan sanık duruşmaya getirilmemiş, bozmaya karşı diyecekleri ile esas hakkındaki savunması istinabe suretiyle saptanmıştır. Bozma sanıklar lehine olup mutlaka dinlenilmeleri zorunluluğu bulunmamakta ise de; tutuklu bulunan sanıkların duruşmada hazır bulundurulmaları C.Savcılığından istenmeli, bozma kararına karşı diyecekleri sorulmalı, kanıtlarını sunma ve kendilerini bizzat savunma olanağı tanınmalıdır. Bu ilke savunma hakkına ilişkin olduğundan, duruşmadan vareste tutulmayı talep etseler bile yargılama konusu suçtan tutuklu bulunan sanıkların savunması talimatla alınmamalıdır. Sanık hakkında CYUY'nın 226/son maddesi uyarınca zorunlu nedenlerden dolayı duruşmaya celbedilmemesine karar verilmiş ise de, bu kararın sadece ilgili oturumları kapsaması, sonraki oturumlar bakımından yeniden bir karar verilmemesi karşısında, yargılandığı suçtan tutuklu bulunan sanığın duruşmada hazır bulundurulup bozmaya karşı diyeceklerinin sorulması gerekirken talimatla diyeceklerinin sorulması, CYUY'nın 223 ve 226/son madde hükümlerine aykırı olup savunma hakkını kısıtladığı için mutlak bozma nedenidir. Bu itibarla, diğer yönleri incelenmeyen Yerel Mahkeme direnme hükmünün öncelikle açıklanan usulî nedenle bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yerel Mahkemenin sanık Kahraman A....... ile ilgili direnme hükmünün sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

2- Dosyanın bozmaya uyularak hakkında hüküm kurulan sanık Neslihan G..... yönünden inceleme yapılması için Yargıtay 1.Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 19.04.2005 günü, sonucu itibariyle tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak oybirliği ile karar verildi.