muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8800, Karar No: 2023/9430, Tarih: 10.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8800 E.  ,  2023/9430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1806 E., 2023/534 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/501 E., 2020/276 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işveren nezdinde inşaat işlerinde sıva ve boya ustası olarak çalıştığını, 28.03.2018 tarihinde iş kazası geçirdiğini, kaza tarihinden bir kaç gün sonra işveren tarafından işten çıkartıldığını, geçirdiği iş kazası sebebiyle davacının omurgasında hasar meydana geldiğini, bu kazanın kayıtlara iş kazası olarak geçmediğini ileri sürerek, davacının geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 28.03.2018 tarihli olayın SGK tarafından tutulan raporlar sonucunda iş kazası olarak değerlendirilmediğini, davacının davalı nezdinde çalışmasını ispat edemediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Tanık beyanları, hastane raporları, dosya arasındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait bina inşaatı üzerine işyerinin bulunduğu, davacının bu işyerinde sıva işlerini yaptığı, davacının sıva yaparken ayağının altına koyduğu kovanın kayması sonucu düşerek kaza geçirdiği, ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine ait 30.03.2018 tarih ve saat 14:33'e ait bilgi formunda, davacının 30.03.2018 tarihinde acil servise düşme şikayeti ile giriş yaptığı, kaza olayının davalıya ait iş yerinde sıva yaptığı sırada kayıp düşmek suretiyle meydana geldiği anlaşılmakla, davanın kabulü ile davacı ...'ın, 28.03.2018 tarihinde davalıya ait iş yerinde gerçekleşen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi dahilinde iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ...'ın davalı işyerinde sigorta kaydının bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleri dâhilinde iş kazası olduğuna dair yeterli belge olmadığından ve iş kazası bildiriminin süresi içerisinde yapılmamasından dolayı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından iş kazası olmadığına karar verildiğini belirterek, eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalıya ait bina inşaatı üzerine iş yerinin bulunduğu, davacının bu iş yerinde sıva işlerini yaptığı, davacının sıva yaparken ayağının altına koyduğu kovanın kayması sonucu düşerek kaza geçirdiği, yaşanan bu kazayı kaza tarihinde davalı işyerinde kayıtlı çalışması bulunan tanık ...'ın birebir görgüye dayalı olarak doğruladığı, yine İlk Derece Mahkemesinin 2019/57 sayılı esasına kaydedilen hizmet tespiti dosyasında dinlenilen diğer bordro tanıklarının da dolaylı yollardan bu iş kazasından haberdar oldukları, davacının iş kazasının olduğu güne kadar işyerinde çalıştığına yönelik beyanlarının olduğu anlaşılmaktadır. ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine ait 30.03.2018 tarih ve saat 14:33'e ait bilgi formu ve evraklar incelendiğinde, davacının 30.03.2018 tarihinde acil servise düşme şikayeti ile giriş yaptığı, kaza olayının davalıya ait iş yerinde sıva yaptığı sırada kayıp düşmek suretiyle meydana geldiği anlaşılmakla, davacının kaza olayının yaşandığı 28.03.2018 tarihinde davalıya bağlı olarak hizmet akdi ile çalıştığı sırada meydana gelen kaza olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleri dahilinde iş kazası olduğundan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı şirkete ait inşaat işyerinde çalışırken 28.03.2018 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı şirkete ait inşaat işyerinde çalışırken 28.03.2018 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30862, Karar No: 2016/10670, Tarih: 27.04.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/30862 E.  ,  2016/10670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nin 53/4. maddesi gereğince aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hak yoksunluklarının kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş,sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince sanık hakkında kurulan hükümlerden 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin fıkranın çıkarılması ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6543, Karar No: 2018/6041, Tarih: 16.10.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/6543 E.  ,  2018/6041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan mahkumiyet, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraat

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece kurulan ilk hükümlerin temyiz incelemesinde bozulması üzerine yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 18.09.2014 tarihli duruşma tutanağında zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliğinin usulüne göre tamamlanmasının ardından müsnet suçlardan kurulan hükümlerin sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen 16.06.2018 günlü tebliğnamede beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükme dair görüş belirtilmesine karşılık kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükme yönelik temyizle ilgili herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşıldığından, ek tebliğname düzenlenmek suretiyle anılan eksiklik te giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22920, Karar No: 2013/28334, Tarih: 18.11.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/22920 E.  ,  2013/28334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 08/08/2009 tarihinde davalı hastanede "Anal Fissür ve Hemoroid "tanısı konularak ameliyat edildiğini, ameliyat sonrası gaita akıntısı ve gaz kaçağı meydana geldiğini, aradan uzun bir süre geçmesine rağmen gaita ve gaz kaçağı düzelmediğini, anal mukozadan ve mukozal örtünün damarsal yastık ve valv görevi yapan dokudan fazla alındığını, bunun da tedavisinin mümkün olmadığını, ömrü boyunca tampon yaparak yaşamak zorunda kaldığını, hastayı aydınlatma yükümlülüğüne, aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğüne ve sair bilcümle yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, ameliyat sonrası baş gösteren durum sebebiyle insan içine çıkamadığını, evden ayrılamadığını, ... ve sosyal hayatının sona erdiğini, çalışamaz hale geldiğini, mutad iştigalden mahrumiyet sebebiyle yoksun kaldığı kazanç ve çalışma gücündeki daimi kayıp sebebiyle uğradığı zarar, rahatsızlığı sebebiyle ömrü boyunca kullanmak zorunda olduğu tıbbi ve sair her türlü tedavi ve bakım malzemeleri giderleri için 10.000, 00TL maddi ile 50.000, 00 TL manevi tazminat tahsilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı hastahanede 08/08/2009 tarihinde davalı hastanede "Anal Fissür ve Hemoroid "tanısı konularak ameliyat edildiğini, ameliyat sonrası gaita akıntısı ve gaz kaçağı

2013/22920-28334

meydana geldiğini, aradan uzun bir süre geçmesine rağmen gaita ve gaz kaçağı düzelmediğini, anal mukozadan ve mukozal örtünün damarsal yastık ve valv görevi yapan dokudan fazla alındığını, bunun da tedavisinin mümkün olmadığını, ömrü boyunca tampon yaparak yaşamak zorunda kaldığını, bu durumun davalıların kusurundan kaynaklandığını ileri sürerek, sair her türlü tedavi ve bakım malzemeleri giderleri için 10.000, 00TL maddi ile 50.000, 00 TL manevi tazminat tahsilini istemiş, davalılar, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre dava konusu şikayetlerin bu tip operasyonlar sonrasında görülebilecek komplikasyonlardan oluştuğu, dolayısıyla davalı doktora kusur atfedilemeyeceği oy birliği ile tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın temeli vekillik sözleşmesi olup, özen borcuna aykırılığa dayandırılmıştır (BK m. 386-390). Vekil, vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan dolayı sorumludur. Vekilin sorumluluğu, genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır. Vekil, işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur (BK m. 321/1). O nedenle davacının tedavisini üstlenen hastane ve doktorların meslek alanı içinde olan bütün kusurları, hafif de olsa, sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir. Az yukarıda açıklandığı üzere, doktor tedavi nedeniyle yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin eylemlerin ve davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan sorumludur. Keza en hafif kusurundan dahi hukuken sorumluluk altındadır. Bu nedenle de bilirkişi raporu önem kazanmakta olup, rapor taraf, hakim ve Yargıtay denetimine elverişli bulunmalıdır. Bilirkişi; doktorun seçilen tedavi yöntemi ve tedavi aşamalarında gerekli titizliği gösterip göstermediğini uygulanacak tedavi yöntemi ve aşamalarda gerekli titizliği gösterip göstermediğini, uygulanması gereken tedavinin ne olması gerektiğini, doktor tarafından uygulanan tedavinin ne olduğunu, ayrıntılı ve gerekçeli açıklamalı ve sonuca ulaşmalıdır. Bu bağlamda salt yapılan işlemin ne olduğunu açıklamak yeterli kabul edilemez. Kaldı ki, bilirkişi tarafların itirazlarını da mutlaka karşılamalı ve aydınlatıcı olmalıdır. Hakim’in de bilirkişinin somut olayda görüşünün dosya kapsamına uygun olup olmadığını da denetlemesi gerekmektedir. (TMK.nun md. 4, HUMK.nun md. 240) Dairemizin kararlılık kazanmış uygulamaları ve içtihatları da bu yöndedir

Somut olayda ise; Hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporunda meydana gelen arızanın bu tip operasyonlar sonrasında görülebilecek komplikasyonlardan olduğu cihetle davalı doktora kusur izafe edilemeyeceği belirtilmiştir.Öyle olunca Adli Tıp Kurumu raporu yukarıda belirtilen ilkeler ışığında hüküm kurmaya yeterli değildir. Bu durumda mahkemece Üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından seçilecek, konularında uzman bilirkişilerden oluşmuş bir kurul aracılığı ile, davalının hukuki konum ve sorumlulukları dosyada mevcut delillerle birlikte bir bütün olarak değerlendirilip, yapılması gerekenle yapılan müdahale ve tedavinin ne olduğu, tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda doktora kusur izafe edilip edilmeyeceğini gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak ve böylece hasıl olacak sonuca uygun karar vermektir. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle davacı tarafından temyiz olunan mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 24.30 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2634, Karar No: 2016/3887, Tarih: 03.03.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/2634 E.  ,  2016/3887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

... ile ... aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın ...'nın göl tarafında kaldığını, EPDK tarafından kamulaştırma çalışmalarına başlanıldığını açıklayarak dava konusu taşınmaz sınırları içerisinde bulunan ev, ahır, wc ve 328 adet ağacın vekil edenine aidiyetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı , ... vekili savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, hüküm; davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bağşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/1-h, 115 m.)

-//-

-//-

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Somut olaya gelince; dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın; su yatağı vasfı niteliği ile ... Kadastro Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında davalı olduğu belirtilerek ve malik hanesi boş bırakılarak tescilinin yapıldığı, hükme esas alınan fen bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapor ve korkide davaya konu muhtesatların üzerinde bulunduğu taşınmazın ... nolu mera parseli içinde kaldığı belirtilmiştir.

26.05.2004 gün ve 5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmüne göre, başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaştırma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla zilyetliği tespit davası açma hakkı tanınmış ise de, kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri, orman, aktif dere yatağı niteliğindeki taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları, bu taşınmazların zilyetlikle edinilemeyecekleri, bu nedenle de bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhtesatlara hukuki değer verilemeyeceği gözönüne alındığında, dava konusu taşınmazın niteliğinin de araştırılıp soruşturularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Ne var ki; Mahkemece uzman fen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, taşınmazın mera olarak belirtilmesine rağmen niteliği usulüne uygun olarak araştırılmamış, muhdesatların üzerinde bulunduğu taşınmaz hakkında yapıldığı öne sürülen kamulaştırma ile ilgili kayıt ve belgelerle, kamulaştırma haritası getirtilip uygulanmamış, muhdesatların bulunduğu taşınmazın kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri, orman veya aktif dere yatağı niteliğinde olup olmadığı hususu ile kamulaştırma sahası içinde kalıp kalmadığı belirlenmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak iş, öncelikle az yukarıda açıklandığı şekilde, dava konusu taşınmazın tesciline esas belgeler (tapulama/kadastro tutanağı, mera, yaylak, kışlak kütüğü, Kadastro Mahkemesi dosyası) getirtilerek davaya konu muhtesatların üzerinde bulunduğu taşınmazın niteliği yöntemine uygun biçimde araştırılıp soruşturulmalı, mera veya aktif su yatağı olup olmadığı duraksama olmaksızın belirlenmeli, taşınmazın belirlenecek niteliğine göre davacının taşınmaz üzerindeki muhtesatlar yönünden dava hakkının bulunup bulunmadığı düşünülmeli, dava hakkının bulunduğu kabul edildiği takdirde; kamulaştırmaya ilişkin evraklar ve kroki de eklenerek, taşınmazın hangi kısmının kamulaştırmaya konu olduğunun belirlenmesi, fen bilirkişi tarafından düzenlenen 04.03.2015 tarihli bilirkişi raporu ve krokisindeki muhdesatlar, kamulaştırma krokisi ile çakıştırılarak, muhdesatların bulunduğu bölümün kamulaştırılıp kamulaştırılmadığının tespit edilmesi ve bu hususları gösterir rapor alınması, toplanan ve toplanacak tüm delillerin sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekir. Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmadan, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 03.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.