muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/12064, Karar No: 2012/14127, Tarih: 24.09.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/12064 E.  ,  2012/14127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul 1. Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 08/05/2012 tarih ve 2011/383-2012/139 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekilleri, müvekkillerine ait geminin tekne sigorta poliçesi ile davalı tarafça sigortalandığını, geminin İstanköy Adası'nda şiddetli fırtına nedeni ile iki defa karaya oturduğunu, durumun davalıya ihbar edilmesi üzerine müşterek avarya ilan edilmesine karar verildiği, davalının, klas kuruluşunun onay raporuna karşı gelerek geminin çekme işlemini kabul etmediğini ve poliçeyi haksız yere iptal ederek müvekkilini büyük risk altına soktuğunu, davalının müşterek avarya masraflarının kendi payına düşen kısmını ödemediği gibi diğer yükümlülüklerini de yerine getirmediğini ileri sürerek, şimdilik 1.717.981,06 ABD Doları hususi avarya ve müşterek avarya katılım payları ile yapılan diğer masrafların avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dava konusunun, davacının donatanı ve işleteni olduğu geminin karaya oturması sebebiyle müşterek avarya ilan edilmesini müteakip, yapılan tamir ve diğer masrafların tekne ve yük sigortacısı konumunda bulunan davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu, davaya konu ihtilafın sigorta sözleşmesinden doğması nedeniyle, ihtilafa TTK'nun 4'ncü kitabının değil 5'nci kitabındaki hükümlerin uygulanması gerektiği gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 24/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14177, Karar No: 2016/15277, Tarih: 29.11.2016

**19. Hukuk Dairesi         2016/14177 E.  ,  2016/15277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince katılma yolu ile duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı ile aralarında farklı tarihlerde yapılan 15 adet finansal kiralama sözleşmeleri olduğunu, bu sözleşmeler ile bir kısım emtiaların davalı şirkete kiralandığını, malların KDV indiriminden yararlanılarak alındığını, ancak Maliye Bakanlığının satıcı firmalar nezdinde yapmış olduğu vergi denetimi ve incelemesi sonucunda bir kısım malların KDV’sinin %1 yerine %18 olması gerektiğinden bahisle haklarında ek vergi ve vergi ziyaı cezası ile gecikme faizi tahakkuku yapıldığını, ödenen bedelin tahsili için icra takibi başlattıklarını, davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının icra takibine yaptığı itirazların iptali ile % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının ödemiş olduğu vergi cezasının hukuki dayanağının bulunmadığını, davacının özel uzmanlık gerektiren bu alandan doğan zararlardan basiretli bir tacir olarak sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiğini,bu nedenle rücu talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, tacir olan davacının ek vergi cezasının hukuka aykırı olduğundan bahisle dava açmaksızın ödeme yaptığını ve rücuen talepte bulunmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu savunarak, davanın reddini ve % 40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ... şirketinin uzlaşma yolunu seçerek risk almadan indirimden yararlanmayı tercih ettiği, ancak davalı tarafça uzlaşma indirimi yerine dava açıldığı ve dava sonucunda da yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığından vergi ve cezanın kaldırılmasına karar verildiği, emsal mahiyetteki kesinleşen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/427 E. 2011/131 K.sayılı kararı da dikkate alındığında ihtilaf konusu olayda hukuka uygun bir vergi tarhiyatı yapılmadığından, davalı şirketin ödenen vergi bedellerinden dolayı sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine,davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince ve davalı vekili tarafından katılma yolu ile temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, 29/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20476, Karar No: 2013/29794, Tarih: 24.09.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/20476 E.  ,  2013/29794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/11/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 04/04/2013 tarih, 2013/1625-12954 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından 01.12.2009 tanzim ve 01.12.2010-01.12.2011 vade tarihli iki adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı,  örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu vekilinin yasal sürede icra mahkemesine başvurarak,  müvekkilinin takibe konu bonoları imzalamadığını,  daha önce aile şirketinde ortak iken dijital ortamda attığı imzaların taşınmak suretiyle kambiyo senedi düzenlenerek işleme konulduğunu, bonolar üzerindeki imzaların ıslak imza olmadığı gibi yazıların da müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek  imzaya itiraz ettiği, icra mahkemesince, borçlunun imza örneklerinin alınması için çağrıldığı duruşmaya gelmediğinden bahisle imzaya itirazdan vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği görülmektedir.

Bonoda şekil şartları TTK'nun 688. maddesinde sayılmıştır. Bunlar; "Bono" yada "emre muharrer senet" ibaresi, kayıtsız şartsız muayyen bir bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, keşide yeri ve tarihi, keşidecinin imzasıdır. Zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur. Somut olayda borçlu keşidecinin iddiası, imzasının ıslak imza olmadığı, dijital ortamda attığı imzaların taşınmak suretiyle bono düzenlendiğinden ibaret ( bonoda keşideci imzasının bulunmadığına yönelik) olduğuna göre, borçlunun bu başvurusu İİK'nun 170/a maddesi kapsamında senedin kambiyo vasfına yönelik şikayet niteliğindedir.

İİK.nun 18. maddesi uyarınca icra mahkemesi, duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir. Mahkemece anılan kanun hükmüne uygun olarak duruşma açıldığı ve borçluya duruşma gününü bildirir ihtarlı davetiyenin tebliğ edildiği, ancak borçlunun duruşmaya gelmediği görülmektedir. Yukarıda zikredilen kanun hükmü uyarınca mahkemece, borçlu duruşmaya gelmese bile, dava açılırken gider avansının yatırıldığı gözetilerek masrafın buradan karşılanmak suretiyle, TTK'nun 688. maddesi gereğince, takibe konu  bonolar üzerinde keşideciye atfen atılı imzaların ıslak imza olmamaları halinde kambiyo vasfını yitirecekleri nazara alınarak, imza üzerinde uzman bir bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın imzaya itiraz olarak değenlendirilip, borçlunun duruşmaya gelmediğinden bahisle istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın belirtilen nedenlerle bozulması gerekirken, Dairemizce onandığı anlaşılmakla borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.                                                                                                                                                                                        SONUÇ  : Borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04.04.2013 tarih ve 2013/1625-12954 sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 24.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3610, Karar No: 2017/14249, Tarih: 19.10.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/3610 E.  ,  2017/14249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı dava dilekçesinde, şirketin 11002496 fatura nolu ile davalı kurumda elektrik aboneliği bulunduğunu, halen aboneliğin devam ettiğini, davalı kurumun haksız olarak kayıp kaçak bedeli, trafo kaybı, dağıtım bedeli, sistem kullanım bedeli, ve iletim bedeli adı altında bedeller tahsil ettiğini, daha sonra kayıp kaçak bedeli hanesinin faturalarda boş bırakılarak bu bedel birim fiyatına eklendiğini, davalı kurum tarafından kendisinden tahsil edilen bedellerin belirlenip hesaplanması gerektiğini, her bir fatura dönemi için dönem dönem belirlenme yoluna gidilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ticari olması sebebiyle de yapılan her bir dönemsel kesintiden itibaren ticari faiz uygulanarak iadesine karar verilmesini, izah edilen nedenlerle alacağının belirsiz alacak davası olması nedeniyle şimdilik 100 TL alacağının her bir dönem kesintilerinin ayrı ayrı belirlenip bu dönemlerden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 31.07.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 23.827,23 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak vb. bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya

kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak vb. bedellerle ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3177, Karar No: 2018/2849, Tarih: 03.07.2018

**15. Hukuk Dairesi         2018/3177 E.  ,  2018/2849 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük. Mah. Sıf.)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün kanun yararına bozulması Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, Tüketici Hakem Heyeti Kararı'na itiraz davasıdır.

Davacı iş sahibi vekili; müvekkilinin sahibi bulunduğu ... plaka sayılı aracı tamir ettirmek üzere davalı servise teslim ettiğini ve tamirden sonra arızaların giderilemediğini ve bu kapsamda zarar uğradığını zararlarının tazmini amacıyla ... İl Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuruda bulunduğunu ancak talebinin red edildiğini, hakem karanının iptâli ile maddi zararlarının tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı yüklenici vekili; aracın kendileri tarafından işin gerektiği sürede tamir edildiğini ve herhangi bir kusurlarının bulunmadığını belirterek itirazın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın bir kez yenilemeden sonra yeniden takipsiz bırakıldığından bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve karşı davacı taraf kanun yararına temyiz yoluna gidilmesini talep etmiş, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 06.04.2018 tarih ve 519/6396 sayılı talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 28.05.2018 tarih 2018/29820 sayılı kararı ile 6100 sayılı HMK 363. madde uyarınca kanun yararına temyiz talep edilerek dosya Dairemize intikâl etmiştir.

HMK'nın 150. maddeye göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir (HMK 27). Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür (HMK 30). Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma" hakkına sahiptir (Anayasa 36/1). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanma hakkı ile ilgili 6. maddesine göre ise taraflar; davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini, davaya ilişkin savunmaları için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma, kendini savunma, avukat yardımından yararlanmayı isteme hakkına sahiptir. Bu hakkın unsurlarından olun aleniyet ilkesi hukukumuzda HMK'nın 28. maddede kapsamlı olarak düzenlenmiştir.

Belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı ve aleniyet ilkesi ile hak arama hürriyetinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü oturuma katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, duruşmanın ertelenmesini isteyebilir. Geçerli bir mazeret sunulmaması veya mazeret bildiriminin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olması halinde mazeret kabul edilmeyerek dosyanın işlemden kaldırılması mümkündür.

Belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı ve aleniyet ilkesi ile hak arama hürriyetinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü oturuma katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, duruşmanın ertelenmesini isteyebilir. Geçerli bir mazeret sunulmaması veya mazeret bildiriminin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olması halinde mazeret kabul edilmeyerek dosyanın işlemden kaldırılması mümkündür.

Somut olayda davacı ve davalı ön incelemenin yapılacağı ilk duruşma günü olan 22.11.2016 tarihinde mazeret bildirmişler mazeretleri kabul edilmiştir. Davacı 2. duruşma günü olan 21.03.2017 tarihinde yine mazeret bildirmiş ve yokluğunda ön inceleme duruşması yapılmasını kabul ettiğini de beyan etmiş ancak ikinci kez ön inceleme duruşması verilemeyeceği gerekçesiyle mazereti kabul edilmeyerek dosya işlemden kaldırılmıştır. Dosyanın, yenilenmesi üzerine bırakıldığı 19.09.2017 gününde yapılacak duruşma için davacı yine verdiği mazeret dilekçesinde mazeretine esas dosya numaralarını bildirmiş ve sulh ve arabuluculuk ihtimali bulunmadığını, yokluğunda ön inceleme duruşması yapılmasını kabul ettiğini beyan etmiş ancak mazeret yine kabul edilmeyerek dava açılmamış sayılmıştır. Davacının bildirdiği mazeret geçerli olduğu gibi, yokluğunda ön inceleme duruşması yapılmasını kabul ettiğini beyan etmesi de gözetildiğinde mazeret bildiriminin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmadığı da anlaşılmaktadır. Ön inceleme duruşması birden fazla ertelenemeyeceğinden mazeret bildirimine rağmen ön inceleme duruşması yapılması ve tahkikata geçilerek tahkikat işlemlerinin sürdürülebilmesi de mümkün olduğundan mazeret bildirimi nedeniyle davanın sürüncemede kaldığından söz edilemez. Belirtilen nedenlerle mazeretin kabulü gerekirken reddedilerek davanın ikinci kez takipsiz bırakılması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi belirtilen ilke ve kurallara aykırı olduğundan hükmün kanun yararına bozulması gerekir.

SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteminin kabulü ile hükmün, hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmamak üzere 6100 sayılı HMK'nın 363/2. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, gereğinin yapılması için kararın bir örneği ile dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine kesin olmak üzere 03.07.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.