muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/9405, Karar No: 2014/19726, Tarih: 15.10.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/9405 E.  ,  2014/19726 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kırıkhan 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :23.01.2014

NUMARASI :Esas no: 2013/174 Karar no:2014/42

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı (koca) tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı koca, 15.11.2013 tarihinde delil listesi ibraz etmiş, 23.01.2014 tarihli duruşmaya ise mazeret bildiriminde bulunmuştur. Davalı mazeret dilekçesi ekinde, duruşma tarihinde bir başka yerde görevlendirildiğine ilişkin görev belgesini de ibraz ederek, mazeretini belgelendirmiştir. Mahkemece, davalının mazeret talebi reddedilerek 23.01.2014 tarihinde davacı tanıkları dinlenerek karar verilmiştir. Davalının, belgelendirilen mazeret talebinin kabul edilmemesi ve bunun sonucunda davalının delilleri toplanmadan yokluğunda yargılama yapılarak karar verilmesi savunma hakkını kısıtlıdağından doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.15.10.2014 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2010/4015, Karar No: 2011/6366, Tarih: 18.07.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/4015 E.  ,  2011/6366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 26.11.2008 tarihinden itibaren ödenen yaşlılık aylıklarına uygulanacak makam tazminatının ödenmesini ve bu tarihten itibaren işleyecek cari aylıklarına da makam tazminatı uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı,25.07.2001-31.03.2004 tarihleri arasında Eskil Belediye Başkanı olarak görev yapması nedeniyle 5754 sayılı Yasanın 68. maddesi gereğince makam tazminatı ödenmesi gerektiğini, bu yasal düzenlemeden yararlanmak talebiyle 26.11.2008 tarihinde SGK Başkanlığına müracaat ettiğini, SGK Başkanlığınca,belediye başkanlığına seçim yoluyla gelmediği için makam tazminatı ödenmeyeceğinin bildirildiğini , Kurum işleminin yanlış olduğunu ileri sürerek, 26.11.2008 tarihinden itibaren ödenen yaşlılık aylıklarına uygulanacak makam tazminatının ödenmesini ve bu tarihten itibaren işleyecek cari aylıklarına da makam tazminatı uygulanması gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptalini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1999 Mahalli İdareler Seçiminde Belediye Meclis Üyeliğine seçildiği,Belediye Başkanının Danıştay kararı ile Belediye Başkanlığının düşürülmesi üzerine Belediye Meclisi tarafından yapılan olağanüstü toplantıda 25.7.2001 tarihinde Belediye Başkanı olarak seçildiği ve 25.7.2001-31.3.2004 tarihleri arasında Belediye Başkanı olarak görev yaptığı,1.12.2004 tarihinde 1479 sayılı Yasa gereğince yaşlılık aylığı bağlandığı, 5510 sayılı Yasanın 5754 sayılı Yasa ile değişik Geçici 4.maddesi hükümlerinden yararlanmak için 17.12.2008 tarihinde SGK Başkanlığına dilekçe verdiği,ancak SGK Başkanlığınca seçimle gelmediği gerekçesiyle talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

5754 sayılı Yasa ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 4.maddesinde ,Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce,seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olup,bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ek 68 inci maddesine göre makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenenler hariç olmak üzere,sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olanlardan; 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesine göre aylık bağlanması şartlarını haiz olanlara,bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren,bu kişilerden bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 39 uncu maddesine göre aylık bağlanması şartlarını haiz olmayanlara ise bu şartları haiz oldukları tarihten itibaren 5434 sayılı Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ek 68 inci maddesinde belirtilen şartlar da dikkate alınarak,emsali belediye başkanının almakta olduğu makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarı, almakta oldukları emeklilik veya yaşlılık aylıklarına ilave edilmek suretiyle ödeneceği,1580 sayılı Yasanın 93.maddesinde Belediye Başkanlığının boşaldığı veya başkanın görevden uzaklaştırıldığı hallerde,belediye meclisinin on gün içinde toplanmasının vali tarafından sağlanacağı,bu toplantıda Meclisin katılanların salt çoğunluğunun gizli oyuyla ve kendi üyeleri arasından,belediye başkanlığının boşalması halinde bir başkan,başkanın görevden uzaklaştırılması halinde ise bir başkanvekili seçeceği,yeni seçilen başkanın görev süresi,yerine seçildiği başkanın görev süresi kadar olduğu başkanvekilinin yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış olan başkan görevine dönünceye kadar görev yapacağı bildirilmiştir.

Uyuşmazlık Belediye Başkanlığı görevine yerel seçimle değil,Belediye Meclisi tarafından yapılan seçimle gelen davacının 5754 sayılı Yasa ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 4.madde hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı noktasındadır.

5510 sayılı Yasanın Geçici 4. maddesinde "seçimle gelmiş"belediye başkanlarından değil"seçimler neticesinde gelmiş" belediye başkanlarından söz edilmekte olduğundan "seçimler sözcüğünün yalnız yerel seçimi değil Belediye Meclisi tarafından yapılan seçimide kapsadığının kabulü yasa maddesinin gerek lafzına gerekse amacına uygun düşecektir.

Davacı atama yolu ile Belediye Başkanı olmadığından ve seçimle geldiğinden 5510 sayılı Yasanın Geçici 4. maddesinden yararlanma hakkı bulunmaktadır.

Danıştay II.Dairesinin emsal işlerdeki yorumuda bu yönde olup Dairece Belediye Başkanlığı görevinde bulunmanın makam ve görev tazminatından yararlanmak için yeterli bulunmuştur.Danıştay II.Dairesinin 25.5.2010 T.,2008/3985 E,2010/4611 K .sayılı kararıda bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

Danıştay II.Dairesinin emsal işlerdeki yorumuda bu yönde olup Dairece Belediye Başkanlığı görevinde bulunmanın makam ve görev tazminatından yararlanmak için yeterli bulunmuştur.Danıştay II.Dairesinin 25.5.2010 T.,2008/3985 E,2010/4611 K .sayılı kararıda bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

O halde,davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 18.07.2011, gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22053, Karar No: 2017/276, Tarih: 18.01.2017

**1. Hukuk Dairesi         2014/22053 E.  ,  2017/276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, ortak mirasbırakanlarından kalan 22 ve 24, 252, 315, 317, 319, 446 ve 364 parsel sayılı taşınmazların okuma yazma bilmemesinden yararlanılarak ve kandırılmak suretiyle davalılara intikâl ettiğini ileri sürerek payı oranında tapu iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalılar mirasbırakanı öldükten sonra davacı ... ile diğer mirasçıların, 1949 ve 1951 tarihlerinde taksim sözleşmesi yaptıklarını, 62 yıl geçtikten sonra ileri sürülen talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, davacının okuma yazma bilmediği, imza atamadığı iddiasının doğru olmadığını, davalının Tapu Müdürlüğü olması gerektiğini, öncelikle hak düşürücü süre ve husumet yokluğu nedenleriyle, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacının, okuma yazma bilmediğinden bahisle hile ile kandırıldığı iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 6.20.-TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 18.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5384, Karar No: 2021/3345, Tarih: 06.04.2021

**16. Hukuk Dairesi         2018/5384 E.  ,  2021/3345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 13 parsel sayılı 97.800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, vergi kaydı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, irsen intikal ve satın alma nedeniyle, ... , ... , ..., ... , ... , ... , ..., ... ve ... adlarına tarla vasfıyla tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., sabit sınırlı olmayan vergi kaydının miktar fazlasının adına tescili ve müdahalenin men'i istemiyle dava açmıştır. Mahkemece verilen önceki tarihli hüküm, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 08.04.1993 tarih ve 1992/16620 Esas, 1993/4288 Karar sayılı ilamıyla, "Vergi kaydının doğu yönünde okunan 'Kandak' sınırının değişebilir nitelikte olduğu, taşınmazın hudutlarında tespit harici yerlerin bulunduğu,ayrıca taşınmaza revizyon gören vergi kaydının taşınmazı tam olarak çevirmediği belirtilerek, vergi kaydının değişmez sınırlarıyla bağlantı kesilmeden miktarı kadar kapsam belirlenmesi, bu kısmın fen bilirkişi krokisinde açıkça gösterilmesi, vergi kaydı kapsamı dışındaki yerler yönünden ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun zilyetliğe ilişkin hükümlerinin dikkate alınması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.04.2021 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/718, Karar No: 2015/12316, Tarih: 02.04.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/718 E.  ,  2015/12316 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ücretinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde inşaat teknisyeni olarak çalıştığını, iş sözleşmesini işveren tarafından iş koşullarında esaslı değişikliğe gidilmesi üzerine haklı sebebe dayanarak feshettiğini belirterek, müvekkilinin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücreti alacağı isteklerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekilleri, ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında işçinin temizlik işçisi unvanı ile yer aldığı, buna göre çalıştırılmasının normal olduğu değerlendirilerek kıdem tazminatı talebi reddedilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dosya içeriğine göre, iş sözleşmesi, işçi tarafından tüm çalışma süresi boyunca teknisyen olarak çalıştığı halde mobil bölümde çalışacağı bildirilerek işin esaslı koşullarında ağırlaştırmaya gidilmesi, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ve yıllık izinlerinin kullandırılmaması sebepleriyle feshedilmiştir. Delil durumuna göre, diğer fesih sebeplerinin yerinde olmadığının değerlendirilmesi somut olaya uygundur. Ancak yargılama sırasında dinlenen davacı şahitlerinin beyanlarına göre, tüm hizmeti boyunca davacının inşaat teknikeri olarak çalıştığı sabittir. İşverence teknik servisten alınan işçinin, mobil ekip denilen hastane içinde temizlik ve ortalık işlerine bakan ekibe verilmesi iş koşullarında esaslı değişikliğe gidilmesi anlamına gelmektedir ki bu durum işçiye haklı fesih imkanı verir. İş sözleşmesi davacı tarafından haklı sebeple feshedilmiş olduğundan kıdem tazminatı talebinin hüküm altına alınması yerine reddedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 02.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/26780, Karar No: 2009/6478, Tarih: 26.03.2009

**12. Hukuk Dairesi         2008/26780 E.  ,  2009/6478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sincan İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/08/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekilleri borçlunun dayanmış bulunduğu 09.07.2008 tarihli belge altındaki imzaya karşı çıkmamıştır. Bu durumda İİK.nun 71/1. maddesi gözetilerek şikayetin kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 26.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4911, Karar No: 2015/5163, Tarih: 31.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/4911 E.  ,  2015/5163 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dosya içeriğine göre dava, yağmur suyu alt yapı çalışmalarından kullanılan kanalizasyon bağlama taşının yuvarlanıp çarpması sonucu gerçekleşen ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Başkanlar Kurulu Kararı ve Yargıtay Yasasının 14. maddesine göre temyiz inceleme görevi Yüksek Yargıtay 4.Hukuk Dairesine aittir.

Bu nedenlerle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 31.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8555, Karar No: 2022/3000, Tarih: 29.03.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/8555 E.  ,  2022/3000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

DAVALI-DAVACI : Orman Yönetimi

DAVA TÜRÜ : Orman Kadastrosuna İtiraz

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı/karşı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı .... ... Konut ... Kooperatifi vekili, davacı adına kayıtlı olan ... İli ... İlçesi ... Köyü 651 parsel sayılı taşınmazın orman olmadığı halde, 2013 yılında yapılan orman kadastro çalışması sonucunda orman sınırı içine alındığını belirterek, taşınmazın orman sınırı dışına çıkarılması istemiyle dava açmıştır.

Davalı/karşı davacı ... İdaresi çekişmeli taşınmazın orman vasfında ve kesinleşen orman sınırı içinde kaldığı iddiasıyla, tapu kaydının iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tescilini, elatmanın önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine, karşı davanın tefrikine karar verilmiş, hüküm davacı/davalı ... davalı/karşı davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmiş, ... (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 15.05.2018 tarihli ve 2017/9675 Esas, 2018/3801 Karar sayılı kararı ile ''Mahkemece, Orman İdaresinin inşai nitelikte tescil kararı verilmesini gerektiren karşı davasının tefrikine ve ayrı bir esasa karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, ancak davacı kooperatifin açtığı davasının reddine karar verilmiş olmasının dosya kapsamına uygun düşmediği, şöyle ki; çekişmeli taşınmaz hakkında 1982 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında çalılık niteliğiyle Hazine adına tespit edilip 2008 yılında satış yolu ile davacıya geçtiği, ancak; taşınmazın önceki maliki olan ... tarafından Hazine aleyhine açılan tapu iptali tescil davasında yapılan orman araştırması sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/260 Esas, 1996/227 Karar sayılı kararıyla, taşınmazın orman sınırı dışında kaldığı belirlenerek davacısı adına tesciline karar verildiğinin anlaşıldığı ve sözü edilen dosyada Orman İdaresi taraf olmasa da; taşınmazın orman olmadığı yönünde kesin delil niteliğinde bulunan mahkeme kararı, sonradan aynı hukuki sebebin tartışıldığı eldeki davada Orman İdaresini bağlayıcı nitelikte olduğu bu nedenle temyize konu davada, davacının taşınmazın orman olmadığı yönündeki iddiasına dayalı olan aplikasyona itiraz isteminin kabulüne ve çekişmeli taşınmazın orman sınırı dışına çıkarılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olmadığı'' gereğine değinilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacı Kooperatifin açtığı orman kadastrosu tespitine itiraz davasının kabulüne, ...nolu Orman Kadastro Komisyonu'nun dava konusu ... İli ... İlçesi ... Köyü 651 parselin çalışmasının iptaline dava konusu parselin orman sınırları dışına çıkarılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı/karşı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usulü kazanılmış hak denilir. Örneğin Mahkemenin ... bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar. “Bir mahkemenin temyiz dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin.

Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir. Gerçekten, mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez. Bundan başka, mahkemenin bozma kararına uygun karar vermesine rağmen Temyiz Dairesinin ilk bozmasıyla benimsenmiş olan kanuna veya usule ait hükümlere aykırı şekilde ikinci bir bozma kararı vermesi, usul hükümleriyle hedef tutulan istikrarı zedeler ve hatta kararlara karşı umumi güveni dahi sarsar" (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

Aynı ilke ... Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 tarihli ve 2003/8-83 Esas, 2003/72 Karar; 17.02.2010 tarihli ve 2010/9-71 Esas, 2010/87 Karar; 25.01.2017 tarihli ve 2015/9-463 Esas, 2017/137 Karar; 03.06.2020 tarihli ve 2017/2-2288 Esas, 2020/326 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Aynı ilke ... Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 tarihli ve 2003/8-83 Esas, 2003/72 Karar; 17.02.2010 tarihli ve 2010/9-71 Esas, 2010/87 Karar; 25.01.2017 tarihli ve 2015/9-463 Esas, 2017/137 Karar; 03.06.2020 tarihli ve 2017/2-2288 Esas, 2020/326 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

... içtihatları ile kabul edilen “usulü kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine ... içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, ... bozma kararına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır. Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulü kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK’nin 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 19 Karar; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 Esas, 2010/54 Karar).

Bu sayılanların dışında ayrıca görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usulü kazanılmış haktan söz edilemez (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü– C. V, 6. b ... 2001, s 4738 vd).

Usulü kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da ... tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde somut olayda; çekişmeli taşınmazın önceki maliki olan ... tarafından Hazine aleyhine açılan tapu iptali tescil davasında, orman bilirkişisinden rapor alınarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/260 Esas, 1996/227 Karar sayılı kararıyla, taşınmazın orman olmadığı gerekçesiyle davacısı adına tesciline karar verildiğinin anlaşıldığı ve sözü edilen dosyada Orman İdaresi taraf olmasa da taşınmazın orman olmadığı yönünde kesin delil niteliğinde bulunan mahkeme kararının bulunduğu sonradan aynı hukuki sebebin tartışıldığı eldeki davada Orman İdaresini bağlayıcı nitelikte olduğu bu nedenle temyize konu davada, davacının taşınmazın orman olmadığı yönündeki iddiasına dayalı olan aplikasyona itiraz isteminin kabulüne ve çekişmeli taşınmazın orman sınırı dışına çıkarılmasına karar verilmesine işaret edilmiş ve mahkemece de bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dava dilekçesi içeriğinde davalı/karşı davacı ... İdaresinin, çekişmeli taşınmazın eylemli orman olduğu ve orman tahdit sınırları içerisinde kaldığı iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazın tapusunun iptali ve orman olarak tescilini istediği anlaşılmaktadır.