muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7004, Karar No: 2018/5536, Tarih: 12.09.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/7004 E.  ,  2018/5536 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.04.2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilince temyizi üzerine 28.10.2015 tarihli temyiz isteminin reddine dair verilen ek kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, İİK 121. Maddesi gereği alacaklının açtığı ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacının davalılardan Ayhan'ın alacaklısı olduğunu hakkında icra takibi başlatıldığını, davalılara murislerinden intikal eden iştirak halinde malik oldukları 1 adet taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Mahkemece, davalı vekilinin temyiz isteminin süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine dair 16.09.2015 tarihli ek karar verilmiş; ek kararın davalı vekilince temyizi üzerine bu kez mahkemece ek kararın süresinde temyiz edilmediği gerekçesiyle ikinci defa temyiz isteminin reddine dair 28.10.2015 tarihli karar verilmiştir. Davalı ... vekili bu ek kararları temyize getirmiştir. Mahkemece ek kararın davalı vekilince süresinde temyiz edilmediği gerekçesiyle temyiz isteminin reddine dair 28.10.2015 tarihli ikinci bir ek karar daha verilmişse de yapılan incelemede 16.09.2015 tarihli ek kararın 09.10.2015 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildiği, temyiz dilekçesinin 15.10.2015 tarihinde mahkemeye sunulduğu, ek kararın temyizinin süresinde olduğu anlaşıldığından 28.10.2015 tarihli ek kararın kaldırılması gerekmiştir. 16.09.2015 tarihli ek kararın incelenmesinde ise;

Davalı ... vekili, müvekkiline gerekçeli kararın usulsüz tebliğ edildiğini, müvekkilinin haricen 03.07.2015 tarihinde kararı öğrendiğini belirterek 13.07.2015 tarihli temyiz dilekçesiyle gerekçeli kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkiline gerekçeli kararın usulsüz tebliğ edildiğini, müvekkilinin haricen 03.07.2015 tarihinde kararı öğrendiğini belirterek 13.07.2015 tarihli temyiz dilekçesiyle gerekçeli kararı temyiz etmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir. Bu değişikliğe göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, bilinen veya gösterilen adresine yapılacaktır. Buna göre, ilk defa bildirilen adresin muhatabın (davalının) adres kayıt sistemindeki adresi veya başka bir adres olması arasında fark yoktur. Her iki adres de Tebligat Kanununun 10/1. maddesi kapsamında bilinen adrestir. Bildirilen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16/2. maddesi de nazara alınarak muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre tebligat çıkarılacaktır.

Tebligat Kanununda değişiklik öngören maddelerin gerekçelerine göre, tebliğ işleminin iki veya üç tebligatla yapılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Tebligat Kanununda yapılan değişiklikten sonraki hükümlerde ve bu değişikliğe uygun olarak çıkarılan uygulama yönetmeliği hükümlerinde, muhatabın sadece adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen adres olarak bildirilmesi halinde ilk tebliğin 21/2'ye göre yapılacağına imkan tanınmamış, aksine bildirilen adres, adres kayıt sistemindeki adres olsa dahi tebligatın 10/1 ve 21/1 maddelere göre yapılacağı, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, ikinci tebliğin 21/2'ye göre yapılabileceği belirtilmiştir.

Ayrıca Yönetmeliğin 16. maddesinde, Kanunun 21/2. maddesine göre çıkarılacak tebligatların açık mavi renkli zarflarla yapılacağı belirtilerek, bu usulün hemen başvurulacak bir yol olmadığına, istisna olarak ve belirli şartların oluşması halinde başvurulacak bir tebligat şekli olduğuna da işaret etmektedir. İlk defa bildirilen adres, adres kayıt sistemindeki adres olsa dahi, tebliğ evrakının Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılması, Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesince muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

Somut olayda da davalı ...'ya gerekçeli karar tebliğinin mernis adresine doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre yapıldığı bu nedenle usulsüz olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda da davalı ...'ya gerekçeli karar tebliğinin mernis adresine doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre yapıldığı bu nedenle usulsüz olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin kararın kesinleştiği gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz talebinin reddine dair verilen 16.09.2015 tarihli 2014/254 Esas 2015/366 Karar sayılı ek kararının kaldırılması gerekmiş, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmesine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle mahkemenin 28.10.2015 ve 16.09.2015 tarihli 2014/254 Esas 2015/366 Karar sayılı ek kararların KALDIRILMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine

12.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2360, Karar No: 2010/8355, Tarih: 10.05.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/2360 E.  ,  2010/8355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi uyarınca tapuya kayıtlı olmayan taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi uyarınca tapuya kayıtlı olmayan taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanunun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; tapuya kayıtlı olmayan taşınmaz üzerinde zilyedinin davalı ... olduğu tespit edilen yapının baraj kamulaştırması nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiği, davalı olarak ... gösterilmek suretiyle bedel tespit ve tescil davası açıldığı anlaşılmıştır.

Sözü edilen yapının zilyedinin mahkeme kararı ile belirleneceği, zilyet ile idarenin anlaşmaya varmasının ileride başka ihtilaflara yol açabileceği göz önünde bulundurularak, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddesindeki prosedürün uygulama olanağı bulunmadığından, işin esasına girilerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 10.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11636, Karar No: 2016/3885, Tarih: 17.03.2016

**22. Ceza Dairesi         2015/11636 E.  ,  2016/3885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, kararın nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya kapsamına göre diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Suça konu cep telefonunun bina içinde muhafaza altına alınmış olduğu yerden çalınması şeklindeki eylemin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesi kapsamında kaldığı halde aynı Yasanın 141/1. maddesi gereğince uygulama yapılması,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hükmolunan kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesi uyarınca kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine çevrilebilmesi için suça sürüklenen çocuğun gönüllü olması gerektiği gözetilmeyerek, bu hususta suça sürüklenen çocuğun beyanı alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

3-Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 50/1-f maddesi uyarınca, suça sürüklenen çocuk hakkında belirlenen kısa süreli hapis cezasının kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya çevrilmesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken infazı kısıtlayacak şekilde çalıştırılacak iş kollarının da gösterilmesi,

4-5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca yalnızca hapis cezalarının ertelenmesinin mümkün olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde seçenek tedbirin ertelenmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakların gözetilmesine, 17/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/930, Karar No: 2020/5072, Tarih: 30.09.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/930 E.  ,  2020/5072 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki cezai şart işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; ... Eczanesi' nin sahibi olduğunu, kurumca hasta ve hasta yakınlarına teslim edilmeyen ilaçlarla ilgili toplam 28 adet reçeteye dair işlem yapıldığını, 2012 yılı Protokolü'nün 5.3.5.maddesinde, hastaya teslim edilmek üzere 60 günü geçmeyecek sürede ilaçların eczanede bekletildiğinin belirlenmesi halinde bu cezai işlemin uygulanmayacağının yer aldığını, 17/11/2014 tarihinde yapılan denetimden geriye 60 gün gidildiğinde 18/09/2014 ve öncesi tarihli ilaçlarda bu maddenin uygulanabileceğini, reçetelere ait liste incelendiğinde toplam 28 reçetenin sadece 8 adedinin cezai işleme konu olabileceğini, ilaçların hastalara teslim edilmek üzere bekletildiğini, ayrıca ceza hesaplamasının da hatalı yapıldığını, 6.17.maddede bir fatura dönemi için uygulanacak cezai şartın hesaplanmasının reçete bazında yapılacağını, ancak kurum tarafından reçetelerde yer alan her bir ilaç kalemi yönünden ayrı ayrı hesaplama yapıldığını belirterek işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı; her ne kadar davacı tarafından 60 günü geçmeyecek şekilde ilaçların bekletildiği belirtilse de sözleşmede, hastaya teslim edilmek üzere ibaresinin geçtiği, ne var ki hastaların ilaçlardan haberdar olmadıklarının ortaya çıktığını, cezai şart miktarında hesabında bir hata olmadığını ileri sürerek reddini dilemiştir.

Mahkemece; kurum tarafından 28 adet reçete için cezai şart uygulandığı, 8 adet reçeteye ait 7.590,40 TL cezai şartın mevzuata uygun olduğunu, diğer 20 adet reçeteye ait 21.800,30 TL'lik cezai şartın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı kurum tarafından davacı hakkında uygulanan 02/03/2015 tarihli 83770546/199/1178057 sayılı cezai işlemin 21.800,30 TL' lik kısmının iptaline, geri kalan miktar yönünden talebin reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki 2012 yılı Protokolü'nün 5.3.5.maddesine aykırılık iddiasıyla davacı eczacı hakkında uygulanan cezai şart işleminin iptaline ilişkindir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki 2012 yılı Protokolü'nün 5.3.5.maddesine aykırılık iddiasıyla davacı eczacı hakkında uygulanan cezai şart işleminin iptaline ilişkindir.

Davalı kurum tarafından, davacı eczacı hakkında; 2012 yılı Protokolü’nün 5.3.5. maddesi gereğince cezai işlem uygulanmıştır. Cezai işleme dayanak hüküm 01/04/2016 tarihinde yürürlüğe giren 2016 Protokolü'nün 5.3.5 maddesinde “Kurum, İl Sağlık Müdürlüğü veya Eczacı Odası tarafından eczanede yapılan denetimde, reçete sahibi veya ilacı alan kişiye teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde ilaç bedelinin 2 (iki) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde ilaç bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 6 (altı) ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak, Kurum tarafından yapılacak soruşturma neticesinde hastaya teslim edilmek üzere hastanın ilaç alım tarihinden itibaren 60 (altmış) günü geçmeyecek sürede ilaçların eczanede bekletildiğinin saptanması halinde bu madde hükmü uygulanmaz.” şeklinde düzenlenerek değiştirilmiş olup, yine aynı 2016 yılı Protokol'ün 6.12. maddesinde “ Bu Protokolün yürürlük tarihinden önce herhangi bir nedenle Kurumca veya Kuruma devredilen kurumlarca sözleşmesi feshedilen ve/veya cezai şart uygulanan eczacının bu işleme karşı dava açmış olması ve açılan davanın Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmemiş olması halinde yazılı talebi ile; Kurumca tespit edilen ve sözleşmesinin feshedilmesi ve/veya cezai şart uygulanmasına ilişkin fiil/fiiller için bu Protokolün (5) ve (6) numaralı maddelerinde yer alan hükümler uygulanır. Ancak Kurumca tahsil edilmiş olan cezai şart ve yersiz ödeme tutarları geri ödenmez, mahsup edilmez. Bu protokolden önceki protokollerde sözleşmenin feshi ve cezai şart gerektiren maddelerden bu protokolde kaldırılmış olanlar nedeniyle sözleşme feshi ve/veya cezai şart uygulanmış olan işlemler, konusu kalmadığından durdurulur ve işlem yapılmaz.” hükmü düzenlenmiştir.

Dava konusu ceza-i işlemin dayanağı olan Protokol maddesinde değişiklik yapılarak davacı eczacı lehine cezai şart miktarının azaltıldığı sabittir. Davacı tarafça açılan bu davanın, değişiklik içeren 2016 yılı Protokol hükümlerinin uygulanması bakımından yazılı başvuru yerine geçeceği dikkate alınarak mahkemece 2016 yılı Protokolü'nün ilgili maddesinin somut olay bakımından değerlendirilmesi zorunludur.

O halde mahkemece, 2016 yılı Protokolü maddelerinin somut olay bakımından uygulanması konusunda uzman bilirkişilerden Yargıtay, mahkeme ve taraf denetimine elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde mahkemece, 2016 yılı Protokolü maddelerinin somut olay bakımından uygulanması konusunda uzman bilirkişilerden Yargıtay, mahkeme ve taraf denetimine elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK' un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'un 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu davalı yönünden açık olmak üzere, 30/09/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10400, Karar No: 2014/3908, Tarih: 10.03.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/10400 E.  ,  2014/3908 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4926 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 17.11.2005 yerine 22.11.2005 olarak yazılması,

2) Dava konusu nakil aracının plakası “34 ZKS 67” olduğu halde hükümde “34 KZS 67” olarak yazılması,

3) Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun davaya katılan olarak kabul edilip lehine dilekçe yazım ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca, gerekçeli karar başlığında yer alan suç tarihinin 17.11.2005 olarak, müsadereye ilişkin hüküm fıkrasında yer alan “34 KZS 67” ifadesinin “34 ZKS 67” olarak değiştirilmesi, ... lehine dilekçe yazım ücretine hükmolunmasına ilişkin fıkranın hükümden çıkarılması, sair kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10.03.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/235, Karar No: 2025/211, Tarih: 09.04.2025

**Hukuk Genel Kurulu         2024/235 E.  ,  2025/211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/409 E., 2022/445 K.

1. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince esastan reddedilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği düşünüldü:

4. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine karar Özel Dairenin 11.05.2022 tarihli ve 2022/1078 Esas, 2022/6905 Karar sayılı kararı ile bozulmasından sonra yapılan 28.09.2022 tarihli duruşmada İlk Derece Mahkemesince "Usul ve Yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmasına karar verildi. Açıklandı. Açık yargılamaya devam olundu." şeklinde ara karar ile bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği hâlde daha sonra önceki hükümde direnilmiştir.

5. Burada usul hukuku ile ilgili ortaya çıkan sorun, bozma kararının taraflara tebliği ile İlk Derece Mahkemesince "bozma ilamına uyulmasına" ilişkin ara karar oluşturulmasına karşın, bu hukuki sonucun aksine bir karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6. Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir. Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

6. Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir. Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

7. Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir. Gerçekten, mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez ( 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

8. Aynı ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.09.2019 tarihli ve 2015/21-3903 Esas, 2019/920 Karar; 09.05.2019 tarihli ve 2019/19-256 Esas, 2019/537 Karar; 08.06.2021 tarihli ve 2021/(21)10-421 Esas, 2021/695 Karar, 13.09.2023 tarihli ve 2023/9-748 Esas, 2023/816 Karar; 11.12.2024 tarihli ve 2024/7-809 Esas, 2024/665 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.