muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/20299, Karar No: 2015/22680, Tarih: 30.06.2015

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2015/20299 E.  ,  2015/22680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatın ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalının, aralarındaki Ayvalık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/288 e.s.lı dosyasındaki ilamın kesinleşmesini beklemeden icra takibine koyduğunu, Yargıtay incelemesinde hükmün faiz kısmının düzeltilerek onandığını, icra tehdidi altında icra dosyasına fazladan ödenen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine haksız itiraz etmesi sebebiyle takibin durduğunu ileri sürerek vaki itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, cevap dilekçesi vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra - inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurların bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu alacak değerlendirildiğinde, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, davacının bu istemi hakkında kabul kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HMUK’un 438/7 maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan (1) nolu bent gereğince davalının tüm davacının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bent gereğince temyiz edilen kararın “Hüküm” başlıklı bölümünün 2.fıkrasına “asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine” söz ve rakamlarının eklenerek kararın düzeltilmesine, kararın düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 623,70 TL. kalan harcın davalıdan alınmasına, peşin alınan 207,90 TL harcın istek halinde davacıya iadesine, 30.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3492, Karar No: 2016/3560, Tarih: 10.03.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/3492 E.  ,  2016/3560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kayıp kaçak bedelinin iadesine yönelik Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı ... abonesi tarafından, dönem faturalarına kayıp-kaçak bedelleri tahakkuk ettirildiği gerekçesiyle Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurulduğunu, hakem heyetince tüketicinin talebinin kabulüne karar verildiğini ileri sürerek; hukuka aykırı olan Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; kayıp-kaçak bedelinin, elektrik satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer aldığı, söz konusu bu bedellerin kanunun kendisine verdiği yetki çerçevesinde ve kanunun temel amaçlarına uygun şekild... kurul kararlarına aykırılık teşkil edecek herhangi bir işlemde bulunamayacakları gerekçe gösterilerek davanın kabulü ile hakem heyeti kararının iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı ... şirketinin, abonelerinden kayıp-kaçak bedeli isteyip isteyemeyeceği; buradan varılacak sonuca göre Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptaline karar verilip verilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, Vergi Ödevi Başlıklı 73.maddesi; "Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir." hükmünü içermektedir.

20/01/2001 tarih 4628 sayılı ve 14/03/2013 tarih 6446 sayılı ...Piyasası Kanunlarının; Amaç, Kapsam ve Tanımlar başlıklı 1.maddelerinin 1.fıkralarında; "Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre fâaliyet gösteren, mâli açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetim yapılmasının sağlanmasıdır" düzenlemesi yer almaktadır.

22/09/2002 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan, .. Yönetmeliğinin 31.maddesinde, müşterilerin yeterli, verimli, güvenli, sürekli ve ekonomik hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen her türlü bilgilendirme fâaliyeti, ilgili tüzel kişiler tarafından ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.

22/09/2002 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan, .. Yönetmeliğinin 31.maddesinde, müşterilerin yeterli, verimli, güvenli, sürekli ve ekonomik hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen her türlü bilgilendirme fâaliyeti, ilgili tüzel kişiler tarafından ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.

Aynı yönetmeliğin 33.maddesinde ise; "Bu yönetmelik hükümleri uyarınca elektrik enerjisi hizmeti alan müşterilerin hakları ve zararlarının tazmini konusunda, Kanunun 11.maddesi ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ile buna ilişkin diğer mevzuat hükümleri uygulanır" vurgusu yapılmıştır.

Arzedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, ...urumu, kanunla verilen yetkiye dayanarak; 11/08/2002 gün ve 24843 sayılı Resmî Gazetede; “... Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”, “Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ” ve “...Piyasası Tarifeler Yönetmeliği” ni yayımlamış, sonrasında ise yönetmeliklerin uygulanması için çıkardığı kurul kararları, tebliği ve ikincil mevzuat uyarınca lisans sahibi şirketler elektriği kullananlardan davaya konu edilen bedelleri tahsil etmişlerdir. Ancak; ilgili mevzuatta amaçlanan husus 1 kw elektrik enerjisinin kullanıcılara ulaşıncaya kadar ki maliyet ve kâr payı olup, yoksa Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme yetkisi ve görevi verilmediği açıktır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde, elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları, kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin elektrik enerjisi kullananlara (sanayi, ticarî ve mesken abonelerine) aktif tüketim bedeli dışında ek bir mâli yük ve külfet getirdiği izahtan varestedir. Oysa; Türkiye Cumuriyeti Anayasasının 73.maddesi gereğince; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı da ortadadır. Nitekim elektrik faturalarına yansıtılan %2 TRT payıda kanunla getirilmiş ve kanunun verdiği açık ve şeffaf yetkiye dayanarak tahsil edilmektedir.

. Piyasası Kanunun temel amaçları çerçevesinde getirildiği ve EPDK kurul kararları ve tebliğleri gereğince alınan; kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, ayrıca ...Kanunun düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmemektedir.

. Piyasası Kanunun temel amaçları çerçevesinde getirildiği ve EPDK kurul kararları ve tebliğleri gereğince alınan; kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, ayrıca ...Kanunun düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmemektedir.

Nitekim; kayıp-kaçak bedeli hakkında verilen ve Dairecede benimsenen HGK'nun 21/05/2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas- 2014/679 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanmak (hırsızlanmak) suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaştığı da söylenemez.

Ayrıca; elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevi de bizzat enerjinin sahibi bulunan dağıtım şirketlerine aittir.

Hâl böyle olunca; mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar gözetilerek; kayıp-kaçak bedellerinin elektrik abonelerinden tahsil edilemeyeceği kabul edilip, bu doğrultuda karar verilmesi gerekirken, aksi gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/625, Karar No: 2015/29, Tarih: 12.01.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/625 E.  ,  2015/29 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 29/11/2012

Kurulu Müdürlüğü

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : CMK'nın 223/2-a. maddesi gereğince beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, Cumhuriyet caddesi, 237 ada, 22 sayılı parselde bulunan ve 1. katında ... isimli işyerinin faaliyet gösterdiği 3 katlı binanın, ...'nun 23.03.2006 tarih ve 1742 sayılı kararıyla kabul edilen ... Kentsel ve 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer aldığı ve yine... numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'nun 04.12.1996 tarih ve 6289 sayılı kararıyla tescilli kültür varlığı olduğu kabul edilen 237 ada, 12 sayılı parselde bulunan ... Binasına komşu cephesinin bulunduğu, yapılan bir ihbar üzerine olay yerinde inceleme yapan ... Müze Müdürlüğü görevlilerince, 237 ada, 22 sayılı parselde bulunan binanın tescilli binaya bakan dış duvarına 5 adet klima motorunun takıldığının, bahçesine de 3 adet soğutma aparatı konulduğunun, bahçeye açılan duvarına bir kapı açıldığının ve bu kapıdan bahçeye inilen bir merdiven yapıldığının tespit edildiği, izin alınmadan yapılan bu uygulamalar nedeniyle işyerinin mağaza müdürü ve müdür yardımcısı konumunda bulunan sanıklar hakkında soruşturmaya başlandığı, her ne kadar sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan dava açılmış ise de; sanıkların verdikleri ifadelerinde, suç kasıtlarının olmadığını ve atılı suçlamaları kabul etmediklerini beyan ettikleri, olay yerinde yapılan 09.05.2012 tarihli keşfe iştirak eden inşaat mühendisi, arkeolog ve harita teknikerinden alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, izin alınmadan açılan kapı ve konulan merdivenin keşif zamanı yerinde bulunmadığı ve kaldırılmış oldukları, tescilli binaya bakan duvara takılan klima motorlarının ve bahçedeki soğutucu aparatlarının kaldırıldığı ve tüm dosya kapsamından sanıkların üzerine atılı suçun manevi unsurlarının oluşmadığı ve mahkemece sanıklar hakkında beraat kararı verilmesinde bir aykırılığın olmadığı anlaşılmakla;

Yapılan yargılama sonunda, atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 12/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27586, Karar No: 2018/4102, Tarih: 03.04.2018

**13. Hukuk Dairesi         2015/27586 E.  ,  2018/4102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, 1987 ve 1988 yıllarında ... Yapı Kooperatifine girerek Belediye Konutları olarak bilinen evlerden daire satın aldıklarını, dairelerin 1995 yılında tamamlanarak kendilerine teslim edildiğini, konutların belediyenin güvencesi altında satışa sunulduğunu, 17 ağustos 1999 depreminde dairelerin bulunduğu binanın büyük hasara uğradığını, konutların eski dere yatağına yapılmasına ve zeminin kaygan olmasına rağmen 7 kat izin verildiğini, binanın dolayısıyla dairelerin kullanılması, satılamaz ve kiralanamaz hale geldiğini, davalıların daire bedellerinden sorumlu olduklarını ileri sürerek her bir davacı için 15.000.000.000 TL (eski TL) daire bedeli depremden sonra yaptıkları 1.500.000.000 TL (eski TL) harcama bedeli ve 5.000.000.000 TL manevi tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalı ... ile davalı Kooperatif birliği davanın reddini dilemiş, diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü her bir davacı için 1.500,00 TL nin davalı .... Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliğinden tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar eldeki davada, dairelerin bulunduğu binanın depremde hasar görmesi nedeniyle ekonomik değerin kalmadığını ileri sürerek, tazminat talebinde bulunmaktadırlar. Mahkemece, bozmaya uyularak alınan bilirkişi raporunda, bilirkişiler bozma öncesindeki rapordan farklı bir tespitin olmadığını bildirmişler, 14.05.2008 tarihli bilirkişi ek raporunda hesaplandığı üzere davalı .... Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği’nin %10 kusurlu olduğu gerekçesiyle her bir davacı için kusur oranında 1.500,00‘er TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Oysaki, aynı binada dairesi bulunan bir başka şahsın .... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/60 esas numarasında kayıtlı davasında yapılan yargılamada adı geçen davalı kooperatifin 4/8 kusurlu olduğu ve bu orana göre davacı lehine tazminata hükmedildiği, kararın Yargıtay ... . Hukuk Dairesinin 27.11.2013 tarih ve 2013/6836e- 2013/7508k. s.lı onama ilamı ile kesinleştiği anlaşılmakla anılan karar güçlü delil niteliğindedir. O halde, mahkemece, aynı binada oturan farklı kişilerin açmış olduğu eldeki dava ile yukarıda bahsedilen davadaki kusur ve sorumluluk hesaplarının farklılığı göz önünde bulundurularak, gerekli inceleme yapıldıktan sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4969, Karar No: 2013/6659, Tarih: 15.04.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/4969 E.  ,  2013/6659 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalıya ait iş yerinde iş sözleşmesi ile çalışırken 19/03/2012 tarihinde işverence gönderilen yazı ile, Adapazarı ve İzmit direktörlüklerinin birleştirildiği, sürekli gelişim bölümleri de birleştirileceği ayrıca endüstri mühendisliğinin de kaldırılacağı için "Atlas ve Eagle projesinde" görev tebliğ edildiğini, bu görevlendirmeyi kabul etmediğini, bunun üzerine iş sözleşmesinin fesih edildiğini, feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, şirketin, yeniden yapılandırma kararı doğrultusunda Adapazarı ve İzmit fabrikalarının ayrı ayrı olan direktörlüklerin birleştirildiğini, bunun sonucu olarak her iki fabrikadaki sürekli gelişim bölümleri birleştirilmesine ve İzmit Fabrika Endüstri Mühendisliği Müdürü pozisyonunda kaldırılmasına karar verildiğini, alınan bu kararların doğal sonucu olarak da davacının daha önceden görev yaptığı İzmit Fabrikası Endüstri Mühendisliği Müdürlüğü ve Sürekli Gelişim Müdürlüğü pozisyonunda çalışmasına devam etme imkanı kalmadığından, davacıya 19/03/2012 tarihinde aynı iş yerinde ücret, çalışma saatleri vs tüm hakları ve iş koşullarında hiçbir değişiklik içermeyen "Atlas Eagle İş Ortağı Projesi" görevinin teklif edildiğini, davacının bu görev teklifini kabul etmediğini, davacının iş sözleşmesinin iş Yasanın 22. Maddesi gereğince fesih edildiğini, yapılan fesih işleminin geçerli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir. .

Taraflar arasında uyuşmazlık çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik olup, olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İş hukukunun en tartışmalı alanlarından biri çalışma koşullarının tespiti ile bu koşulların uygulanması, değişiklik yapılması, en nihayet işçinin kabulüne bağlı olmayan değişiklik ile işverenin yönetim hakkı arasındaki ince çizginin ortaya konulmasıdır.

Çalışma koşullarındaki değişiklik, işverenin yönetim hakkı ile doğrudan ilgilidir.

İşveren işyerinin kârlılığı, verimliliği noktasında işin yürütümü için gerekli tedbirleri alır. İş görme ediminin yerine getirilmesinin şeklini, zamanını ve hizmetin niteliğini işveren belirler. İşverenin yönetim hakkı, taraflar arasındaki iş sözleşmesi ya da işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinde açıkça düzenlenmeyen boşluklarda uygulama alanı bulur.

Çalışma koşullarındaki değişiklik, işverenin yönetim hakkı ile doğrudan ilgilidir.

İşveren işyerinin kârlılığı, verimliliği noktasında işin yürütümü için gerekli tedbirleri alır. İş görme ediminin yerine getirilmesinin şeklini, zamanını ve hizmetin niteliğini işveren belirler. İşverenin yönetim hakkı, taraflar arasındaki iş sözleşmesi ya da işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinde açıkça düzenlenmeyen boşluklarda uygulama alanı bulur.

İşçi çalışma koşullarında esaslı değişikliği kabul etmez ve işyerinde çalışmaya devam edilirse, değişiklik gerçekleşmemiş ve sözleşme eski şartlarla devam ediyor sayılır. Bu durumda işveren, değişiklik teklifinden vazgeçerek sözleşmenin eski şartlarda devamını isteyebilir ya da çalışma koşullarında değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak koşulu ile sözleşmeyi feshedebilir. Fesih bildiriminin şarta bağlanamayacağı kuralının istisnasını, gerçekleşmesi muhatabın iradesine bırakılan iradî şart oluşturur. İradî şartın tipik örneğini, fesih bildirimin sonuç doğurmasının değişiklik önerisinin kabulü veya reddi şartına bağlanmasıdır. Bu anlamda, fesih bildiriminin geciktirici veya bozucu şarta bağlanması mümkündür.

Değişiklik feshinde geçerli neden denetimi iki aşamalı olarak yapılmalıdır. İlk olarak, iş sözleşmesinin muhtevasında değişikliği gerekli kılan geçerli bir neden bulunmalıdır. Dolayısıyla, 4857 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde fesih için aranan geçerli nedenler, değişiklik feshinde de aynen bulunmalıdır. Bir başka anlatımla, değişiklik feshine gidebilmek için işçinin yeterliliğinden, davranışından veya işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedenin bulunması gereklidir. Belirtilen geçerli nedenlere ilişkin denetim burada da aynen yapılmalıdır. Denetimin ağırlığı ve ölçüsü farklılık arz etmez. Yapılacak denetimde, değinilen 18 inci madde anlamında geçerli bir nedenin varlığı tespit edilmezse, ikinci aşamaya geçmeden değişiklik feshi geçersiz kabul edilmelidir. ../..

İş sözleşmesinin değiştirilmesini gerektiren bir geçerli nedenin varlığının tespiti halinde, ikinci aşamada fiilen teklif edilen sözleşme değişikliğinin kanuna, toplu iş sözleşmesine ve ölçülülük ilkesine uygun olup, olmadığı ve işçiden bu teklifi kabul etmesinin haklı olarak beklenebilip, beklenemeyeceği, bir başka anlatımla, kendisine yapılan değişiklik teklifini kabullenmek zorunda olup olmadığı denetiminin yapılması gerekir. Diğer bir anlatımla ikinci aşamada değişiklik teklifinin denetimi söz konusudur. Bu bağlamda esas itibarıyla somut olayın özelliklerine göre ölçülülük denetimi yapılmalıdır Değişiklik feshi, ancak çalışma şartlarının değiştirilmesi için uygun ve daha hafif çare olarak gerekli ve takip edilen amaca göre orantılı ise (ultima-ratio) gündeme gelebilir. Çalışma şartlarının değiştirilmesini gerektirmeyecek veya daha hafif çalışma şartlarının önerilmesinin gerektirecek ve aynı amaca ulaşılmasını mümkün kılacak organizasyona yönelik veya teknik ya da ekonomik alana ilişkin başka bir tedbirin mevcut olmaması gerekir. İşveren ayrıca, mümkünse, sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin daha makul bir teklifte bulunmalıdır. Değişiklik teklifi, iş hukukuna ilişkin eşit davranma ilkesini ihlal ediyorsa, işçi bu teklife katlanmak zorunda olmadığından, değişiklik feshi geçersiz sayılır.

İş sözleşmesinin içeriğinin birkaç unsur açısından değiştirilmesi teklif edilmişse, işçi tarafından kabul etmesinin beklenebilir olup olmadığının denetimi, her bir unsur açısından ayrı ayrı gerçekleştirilmelidir. Değiştirilmesi teklif edilen birkaç unsurdan sadece birisinin kabulünün işçi açısından beklenemez olduğuna karar verilirse, değişiklik feshinin tamamının geçersizliğine hükmedilmelidir. Mahkeme, sözleşme değişikliğinin kısmen geçerli kısmen geçersiz olduğuna karar veremez.

İşçiye, mümkünse, onun açısından en az olumsuzluk teşkil eden teklifte bulunulmalıdır. Şüphesiz, işverenin önerdiği değişiklik teklifinin feshin tek alternatifi olduğu, başka içerikte bir değişiklik önerisinin yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılırsa, işçi tarafından teklifin kabul edilmesinin beklenebilir olup olmadığının denetimi yapılmaz.

4857 sayılı Kanunun 22nci maddesinde, çalışma koşullarında esaslı değişiklik sebebiyle işçinin iş sözleşmesini haklı olarak feshedebileceği öngörülmemiştir. Bununla birlikte çalışma koşullarının değiştirilmesi aynı zamanda koşullarının uygulanmaması anlamına geldiğinden, aynı Yasanın 24 üncü maddesinin (II-f) bendinde belirtilen hal, işçinin haklı fesih nedenleri arasında sayılmıştır. Bu durumda işçinin ihbar tazminatı talep hakkı doğmazsa da,

kıdem tazminatı ödenmelidir. Bununla birlikte, çalışma koşullarında esaslı değişikliği kabul etmeyen işçinin iş sözleşmesinin işverence feshi halinde, ihbar ve kıdem tazminatlarını talep hakkı doğar.