muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/18257, Karar No: 2022/851, Tarih: 22.02.2022

2-)Mahkememizin 13.10.2020 tarih 2020/140 iddianame değerlendirme sayılı kararı ve yine 13/01/2021 tarih 2020/177 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile iade sebebi olarak gösterilen 1 numaralı... iade kararı iddia makamınca hiçbir şekilde karşılanmadan ve ayrıntısı ile izah edildiği şekilde Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin itiraz merci sıfatı ile vermiş olduğu itirazın reddi kararına muhalefet edilerek yinelenen iddianamede yine yalnızca "şüphelilerin ilgili konularda Kuzey Irak'a geçerek PKK Silahlı Terör Örgütü üyelerinden yardım almış olabileceği, tüm bu plan ve organizasyonlara bakıldığında PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün eylem yapısı ile birebir uyuştuğu" şeklinde yalnızca soyut bir anlatıma yer verilerek delil gösterilmediği, şüphelilerin birbirleri ile iştirak halinde olduklarına dair " şüphelilerin bu eylemde görev almak sureti ile bu eylemlere iştirak ettiği" şeklindeki anlatımın da yine aynı şekilde varsayıma dayandırıldığı, zira işlenen fiil üzerinde şüpheliler arasında işlenen fiil üzerinde ne şekilde ortak hakimiyet kurulduğunun ve bunun da PKK/KCK Silahlı Terör Örgütü ile iltisakının somut deliller ile irtibatlandırıldığının iddianamede yer almadığı, delillerin gösterilmediği, kaldı ki mahkememizin 13/10/2020 gün 2020/140 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile iade sebebi olarak gösterilen 3 numaralı iade kararında belirtilen ...'ın ifadesinde geçen ve ... aracılığı ile görüşme sağladıkları, Irak ülkesinde yaşayan ve irtibat numaraları bulunan "... " isimli şahıs ile şüpheliler ..., ... arasındaki görüşme ve irtibatın ne hakkında olduğuna basit bir kolluk araştırması ile yetinilerek bu husus dahi somutlaştırılamadan ve illiyet bağı kurulmadan yalnızca şüphelilerin Irak ülkesine gitmiş olmaları neticesinde örgütle irtibatlı olacağı varsayımı ile yetinilmek sureti ile "şüphelilerin ilgili konularda Kuzey Irak'a geçerek PKK Silahlı Terör Örgütü üyelerinden yardım almış olabileceği" şeklinde iddianame kaleme alındığı, bu şekilde yukarıda açıkça ve ayrıntılı bir şekilde ele alınan iade sebepleri karşılanmadan iddianame düzenlenmesi nedeni ile ..." şeklindedir.

16.02.2021 tarihli yazısı ile Cumhuriyet savcısı karara itiraz etmiştir. İtirazda özetle, iddianamenin iade nedenlerinin açıkça Kanunda belirtildiği, soruşturma evresi sonunda toplanan deliller neticesinde yeterli şüphenin oluşması durumunda kamu davası açılmasının zorunlu olduğu, bu hususta suçun hukuki nitelendirmesinin Cumhuriyet savcısına ait olduğu, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, yapılan soruşturma ve tahkikat sonucunda şüphelilerin üzerilerine atılı suçları işlediklerinin anlaşıldığı ve usulüne uygun olarak iddianame tanzim edildiğinden iade kararının kaldırılması gerektiği belirtilmiştir.

Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.02.2021 tarihli kararı ile itiraz yerinde görülmediğinden dosya incelenmek üzere merciie gönderilmiştir. 19.02.2021 tarihli, itiraz merciine sunulan mütalaada itiraz sebepleri yerinde görülmekle, mercii kararının kaldırılması istenilmiştir.

Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/02/2021 tarih, 2021/64 değişik iş sayılı kararı ile itiraza konu kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gibi usul ve yasaya aykırı bir hal de görülmediğinden, itirazın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığının 22.02.2021 tarihli yazısı ile Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünden, Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.02.2021 tarih, 2021/64 değişik iş sayılı kararının; süreçte itiraz dilekçesinde belirttiği nedenler ile iade kararının kaldırılması yerine herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin itirazın reddine karar karar verilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle kanun yararına bozulması hususunda ihbarda bulunulmuştur.

Adalet Bakanlığının 14.06.2021 tarihli yazısında, Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/02/2021 tarihli ve 2021/64 değişik iş sayılı kararının bozulması istenmiştir.

III-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Kesinleşen iade kararı sonrasında, Devletin Birligini ve Ülke Bütünlüğü Bozma, Tehlikeli Maddeleri İzinsiz Olarak Bulundurma veya El Değiştirme, Kişiyi Yerine Getirdiği Kamu Görevi Nedeniyle Bir Kişiyi Öldürmeye Teşebbüs Etme, Kamu Malına Zarar Verme suçlarından şüpheliler hakkında düzenlenen iddianamenin iadesi ile bu karara vaki itirazların reddine dair mercii kararında isabet bulunup bulunmadığına ilişkindir.

IV-HUKUKİ DEĞERLENDİRME;

Somut olayda uygulanacak bazı yasalardaki düzenleme şu şekildedir:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Kamu davasını açma görevi Madde 170

(1)Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2)Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.

(3)Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede;

a)Şüphelinin kimliği,

b)Müdafii,

c)Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği,

d)Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili veya kanunî temsilcisi,

e)Açıklanmasında sakınca bulunmaması halinde ihbarda bulunan kişinin kimliği,

f)Şikâyette bulunan kişinin kimliği,

g)Şikâyetin yapıldığı tarih,

h)Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,

i)Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,

j)Suçun delilleri,

k)Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,

gösterilir.

(4)İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır.

(5)İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür.

h)Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,

i)Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,

j)Suçun delilleri,

k)Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,

gösterilir.

(4)İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır.

(5)İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür.

(6)İddianamenin sonuç kısmında, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiği; suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında uygulanabilecek olan güvenlik tedbiri açıkça belirtilir.

İddianamenin iadesi

Madde 174 – (Değişik: 25.5.2005 - 5353/27 md.)

(1)Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a)170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,

b)(Değişik:17.10.2019-7188/20 md.) Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,

c)(Değişik:17.10.2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen,

d)(Ek:17.10.2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,

İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.

(2)Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.

(3)En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.

(4)Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.

(5)İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

(5)İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

CMK’nın 160/1 maddesinde yer alan “bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hal” ifadesinden anlaşılacağı üzere belli bir suç şüphesine karşı soruşturmaya başlanılabilmesinin maddi koşulu, o suça ilişkin başlangıç şüphesinin var olmasıdır. Başlangıç şüphesinin bulunup bulunmadığını değerlendirme yetkisi, Cumhuriyet savcısına aittir (Veli Özbek, Nihat M. Kanbur, Koray Doğan, Pınar Bacaksız, İlker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınlar, Ankara, 2011, sayfa 186 ve devamı).

Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun; 170/3. maddesinde, iddianamede nelerin gösterileceği, 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtilmiştir.

Savcının değerlendirmesine tabi hususlar iade gerekçesi olamaz. Bu nedenle mahkeme, savcının nitelendirmesine katılmadığını belirterek bir hususu iade konusu yapamaz. Ancak iddianamede bulunması gereken hususlarda bir eksiklik veya yanlışlığa dayanarak iade yoluna gidilebilir.

İddianamenin iadesi üzerine yapılan itiraz kapsamında merciinin kararı kesin olduğundan, Cumhuriyet savcısını da mahkemeyi de bağlayacaktır.

5353 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un gerekçesi;

‟...İlk iade kararında belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez. Bu nedenle, mahkeme, olabildiğince titiz bir inceleme ile, iadeye konu olabilecek bütün hususları belirlemelidir. İade süresinin onbeş gün olması bu tür bîr incelemeyi mümkün kılacaktır.

İade sebebi olarak gösterilen eksiklikler tamamlanmadan ve hatalı noktalar düzeltilmeden, adeta aynı iddianamenin yeniden mahkemeye verilmesi halinde, mahkeme bu iddianameyi de iade edebilecektir."

şeklindedir. Bu kapsamda iddianamede ilk iade kararında belirtilen iade sebeplerinin eksiksiz ve hatasız bir şekilde giderilmeden yeniden iddianame düzenlenmesi halinde ilk iade kararında belirtilen sebepler hatasız ve eksiksiz giderilene kadar iddianamenin iadesine karar verilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

şeklindedir. Bu kapsamda iddianamede ilk iade kararında belirtilen iade sebeplerinin eksiksiz ve hatasız bir şekilde giderilmeden yeniden iddianame düzenlenmesi halinde ilk iade kararında belirtilen sebepler hatasız ve eksiksiz giderilene kadar iddianamenin iadesine karar verilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yukarıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, dava açılması yönünden karma sistemi benimseyen ceza yargılaması hukukumuza göre,''Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir. Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler (CMK madde 170/1-2).'' Anılan sistemde aslolan dava açma mecburiyeti, istisna ise CMK'nın 171. Maddesinde yer alan Cumhuriyet Savcısının kamu davası açmada takdir yetkisini kullanmasıdır. 5271 sayılı CMK'da düzenlenen iddianamenin iadesi kurumu, uzun süren yargılama süreçlerinin önüne geçilebilmesi ve davaların “tek celse”de bitirilebilmesini temin amacıyla getirilen yeniliklerden biridir. Bunun gerçekleştirilebilmesi, soruşturma safhasında mevcut tüm delillerin toplanmış olması ile mümkündür. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun; 170/3. maddesinde, iddianamede nelerin gösterileceği, 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceği tahdidi olarak belirtilmiştir. Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez. İddianamenin iadesi üzerine yapılan itiraz kapsamında verilen itiraz merciinin kesinleşmiş kararının bağlayıcılığının, Cumhuriyet savcısının dava açma görev ve sorumluluğunu ortadan kaldıracak ve yeterli şüpheye dayanan, suç teşkil ettiği değerlendirilen fiille ilgili olarak dava açılmamasını netice verecek biçimde ve esas itibari ile yasanın kesin olarak yasakladığı (CMK madde 174/2) bir hususa dayanan iade sebeplerini de kapsadığı şeklinde anlaşılmaması gerekir. Süreçte ilk iade kararında yer alan yasal iade sebeplerinin, yeterli şüphe bağlamında gerekleri yerine getirilmekle birlikte başkaca delillerde ikame olunarak düzenlenen Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığının 29.01.2021 tarih, 2021/387 soruşturma ve 2021/51 sayılı iddianamesinin, müşahhas başkaca dosyalarda verilen içtihada atıfla iadesi ile iş bu iadeye vaki itirazın reddine dair incelemeye konu mercii kararında hukuki isabet bulunmadığından, istemin kabulüne karar verilmiştir.

V-SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Şırnak 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/02/2021 tarihli ve 2021/64 değişik iş sayılı kararının, CMK'nın 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7663, Karar No: 2023/8147, Tarih: 30.10.2023

**3. Ceza Dairesi         2021/7663 E.  ,  2023/8147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/614 E., 2018/625 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.02.2018 tarih ve 2016/357 2018/45 ... kararı

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : Sanıklar hakkında TCK'nın 314/2 ve 3713 ... Kanun'un 3, 5/1 maddeleri ile TCK'nın 62/1, 53/1-2-3, 58/6-7-8-9, 63 ve 5275 ... Kanun'un 108/4-5 maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet kararlarına ilişkin istinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, Bozma

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

Soruşturma aşamasında Bursa 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.10.2016 tarih ve 2016/3972 Değişik İş ... kararı ile sanıklar hakkında arama el koyma kararı veren 37958 sicil numaralı hakim ... ...'ın, mahkemenin kanuna uygun şekilde teşekkül ettirilmemesi sonucunu doğuracak biçimde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinde yapılan istinaf incelemesine başkan sıfatıyla katılmak suretiyle, 5271 ... CMK'nın 23/1 maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı, sanıklar ..., ..., ... ve sanıklar ..., ..., ..., ..., ... müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı CMK'nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, her ne kadar 5271 ... CMK'nın 304/2-a maddesi gereğince dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi gerekmekte ise de, hukuka aykırılığın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi heyetinin kanuna uygun şekilde teşekkül ettirilmemesinden kaynaklanması ve bu hukuka aykırılığın ancak anılan dairenin usulüne uygun olarak oluşturulan heyeti tarafından yeniden verilecek bir kararla mümkün bulunmasına nazaran, bozma kararının içeriği gözetilerek anılan Kanun'un 304/2-b maddesi gereğince dosyanın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.10.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22509, Karar No: 2015/40221, Tarih: 17.12.2015

**4. Ceza Dairesi         2015/22509 E.  ,  2015/40221 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2015/247207

Hakaret, kasten yaralama ve tehdit suçlarından sanık İ.. P..'ün, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2, 106/2-a. 125/3-a, 43/2 ve 62. (üç kez) maddeleri uyarınca 3 ay 10 gün, 1 yıl 2 ay 17 gün ve 2 yıl 6 ay hapis cezalan ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca sanığa verilen hapis cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar 5237 sayılı Kanun'un 53/1-a-b-c-d-e bentlerinde sayılan hakları kullanmasından yoksun kılınmasına, sanığa verilen hapis cezasının şartla tahliye tarihine kadar anılan Kanun'un 53/1-c bendinde belirtilen hakları kullanmasından yoksun kılınmasına dair, Tokat 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/09/2014 tarihli ve 2014/113 esas, 2014/383 karar sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08/07/2015 gün ve 247207 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.

İstem yazısında; “Sanık hakkında, hakaret suçundan dolayı verilen 1 yıl hapis cezası üzerinden 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43/2. maddesi gereğince 1/4 oranında artırım yapıldığında, belirlenen 1 yıl 3 ay hapis cezasından, aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapıldığında 1 yıl 15 gün hapis cezasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde 1 yıl 2 ay 17 gün belirlenerek, fazla ceza tayininde isabet görülmemiş ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07/11/2006 tarihli ve 227-228 sayılı kararında belirtilen "Esasen olağan bir dikkat ve özenin gösterilmesi halinde gerçekleşmeyecek olan isim, yaş ve hesap hataları, yargı kararlarında "maddi yanılgı' veya 'yazım hatası' diye isimlendirilen beşeri hatalardır. Yargılama araçlarının belirli bir biçimde takdir edilmelerinden kaynaklanan değerlendirme hataları ise hukukî yanılgılardır. Hukukî yanılgılar, ancak başka bir merci tarafından ve yasa yolu başvurusuyla açılan bir talî muhakeme ile giderilebilir. Yargı ve kararlardaki maddî yanılgıların düzeltilmesi ise herhangi bir yöntem ve zamanla sınırlı değildir. Bu yanılgılar, bizzat bu hatayı yapan merci tarafından, kendiliğinden veya bir yasa yolu başvurusu üzerine verilen bir karardaki uyarı üzerine düzeltilebilir." biçimindeki açıklamalar karşısında, somut olayda yapılan hatanın hesap hatasından kaynaklandığı ve mahallinde mahkemesince düzeltilebileceği gözetilerek yapılan incelemede,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53/2. maddesinde yer alan "Kişi. işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz." ve 3. fıkrasındaki "Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz." şeklindeki düzenlemeler karşısında, anılan maddenin 1-c bendinde yer alan hak yoksunluğunun sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayetve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıvermeden sonra uygulanamayacağı, kendi alt soyu dışındaki kişiler bakımından vesayet ve kayyımlıkla ilgili hak yoksunluğu ile anılan maddenin 1. fıkrası a, b. d ve e bentlerinde yazılı hak yoksunluklarının ise cezanın infazının tamamlanmasına kadar devam edeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I-Olay:

Hakaret, kasten yaralama ve tehdit suçlarından sanık İ.. P.. hakkında yapılan yargılama sonucunda, Tokat 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/09/2014 tarihli kararıyla, hapis cezaları ile cezalandırılmasına ve TCK'nın 53/1. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verildiği, sanığın yokluğunda verilen kararın yöntemince tebliğ edilerek kesinleşmesi üzerine, infaz

aşamasında hakaret suçundan ceza belirlenirken basit hesap hatası yapıldığı ve tüm suçlar yönünden TCK'nın 53/1-c bendinde uygulama hatası olduğu belirlenerek, kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:

a- Tehdit suçundan verilen hapis cezasının sonucu olarak uygulanan TCK'nın 53/1. maddesindeki hak yoksunluğuyla ilgili aynı Kanun maddesinin 3. fıkrasındaki sınırlandırıcı hükmün dikkate alınmamasına,

b- Hakaret suçundan, verilecek cezanın belirlenmesinde TCK'nın 62. maddesi ile 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası yapıldığına, dair hukuka aykırılıklara ilişkindir.

III- Hukuksal Değerlendirme:

Kanun yararına bozma kurumunda geçerli olan “istekle bağlılık kuralı” gereğince, sanık hakkında kurulan hükümlerde taleple sınırlı olarak yapılan incelemede;

1- Hak yoksunluklarının değerlendirilmesi,

5237 sayılı TCK'nın 53/3. maddesinde "Mahkum olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz" hükmü yer almaktadır.

III- Hukuksal Değerlendirme:

Kanun yararına bozma kurumunda geçerli olan “istekle bağlılık kuralı” gereğince, sanık hakkında kurulan hükümlerde taleple sınırlı olarak yapılan incelemede;

1- Hak yoksunluklarının değerlendirilmesi,

5237 sayılı TCK'nın 53/3. maddesinde "Mahkum olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz" hükmü yer almaktadır.

İnceleme konusu somut olayda; mahkemece tehdit,hakaret ve yaralama suçlarından hapis cezalarıyla cezalandırılmasına karar verilen sanık hakkında, 5237 sayılı TCY'nın 53. maddesinin 3. fıkrası hükmü gözetilmeden, aynı Kanun maddesinin 1. fıkrasının (a), (b),(c), (d) ve (e) bendinde belirtilen haklarında cezanın tamamen infazına kadar yoksun bırakılmasına, verilen hapis cezalarının şartla tahliye tarihine kadar TCK'nın 53/1-c bendinde belirtilen hakları kullanmasından yoksun bırakılmasına karar verildiği görülmektedir. Ancak mahkemenin TCK'nın 53/1-c maddesindeki hak yoksunluğuyla ilgili, aynı Kanun maddesinin 3. fıkrasındaki sınırlandırıcı hükmün yalnızca “kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından”uygulanmayacağının gözetilmemesi hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

2- Hakaret suçundan, verilecek cezanın belirlenmesinde TCK'nın 62. maddesi ile 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası yapıldığının değerlendirilmesi,

5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay’ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay’ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.

Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hâkim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır.

Ancak, hükümdeki her hukuka aykırılık, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 14.11.1977 gün ve 3-2 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bu yasayolunun olağanüstü bir yasayolu olması nedeniyle Kanun yararına bozma konusu yapılamayacaktır.