muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1989, Karar No: 2021/2111, Tarih: 01.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/1989 E.  ,  2021/2111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen tasarrufun iptali davasında verilen davanın kabulüne ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; istinaf isteminin reddine ilişkin kararın, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, borçlu ... hakkında takip yaptıklarını, takibin semeresiz kaldığını, borçlunun alacaklılardan mal kaçırma amacı ile dava konusu taşınmazını 06.11.2014 tarihinde davalı ...’a sattığını belirterek, bu tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., davacı bankaya borcu olmadığını, taşınmazı rayiç bedelden sattığını, davanın haksız açıldığını savunmuştur.

Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, davalı üçüncü kişi ...’ın borçlunun mali durumunu bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olduğunun anlaşıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf mahkemesi, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesi ile istinaf istemini esastan red etmiş, karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK’nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davasına ilişkindir.

1-İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için borçlu hakkında düzenlenmiş geçici (İİK'nun 105. maddesi) veya kat'i (İİK'nun 143.maddesi) aciz belgesinin sunulması gereklidir. İİK’nun 105. maddesine göre haczi kabil malı bulunmadığına ilişkin haciz tutanağı İİK’nun 143. maddesindeki aciz belgesi hükmündedir.Buna göre icra dairesi sadece İİK’nun 143 ve 251.maddesine dayalı olarak kat’i aciz belgesi düzenleyebilir. İİK’nun 105. maddesine göre geçici aciz belgesi düzenleme yetkisi olmayıp sadece borçlunun haczi kabil mal varlığı olmadığına ilişkin haciz tutanağı İİK’nun 143. maddesi anlamında aciz belgesi niteliğindedir.

Somut olayda, borçlunun iş adresi olarak belirtilen adrese 19.10.2017 tarihinde gidildiği, Asım isimli şahsın hazır olduğu, borçlunun orada olmadığı, çalışanın borçlu ile ilgileri olmadığını belirttiği, mahalde yapılacak işlem kalmadığı şeklinde haciz tutunağının tanzim edildiği görülmüştür. Adreste, borçluya ait herhangi bir mal varlığına ilişkin tespit olmadığından bu tutanak İİK’nun 105. maddesi gereğince aciz belgesi niteliğinde değildir.

Bu nedenlerle, davanın borçlunun aciz hali ispatlanmadığından ön koşul yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Kabule göre ise :

Adil yargılanma hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir. HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. HMK 298/2. maddede ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.

HGK'nın 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010-108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "Yasa'nın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur."

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesi gerekçesinde üçüncü kişi ....’ın borçlunun mali durumunu bildiği veya bilmesi gereken şahıslardan olduğunu belirtmiş ancak bu kanaate ulaşmasını gerektiren hiçbir delil ve açıklamaya yer vermemiştir. İstinaf mahkemesi de bu konuda herhengi bir açıklama yapmaksızın “tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından” şeklinde genel geçer bir ifade ile gerekçe oluşturmaya çalışmıştır. İlk Derece mahkemesinin kararının gerekçesi olmadığından, istinaf mahkemesinin bu ifadelerinin de karşılığı bulunmadığından, verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyize konu yerel mahkeme kararının HMK 371. maddesi gereğince BOZULMASINA, HMK 373/1 maddesi gereğince istinaf mahkemesinin esastan red kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'ya geri verilmesine 01/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12139, Karar No: 2019/1163, Tarih: 20.02.2019

**20. Hukuk Dairesi         2016/12139 E.  ,  2019/1163 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi ile davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Mahkeme hükmünde 278 ada ... parsel, 277 ada 26 parsel ile 277 ada 27 parselin (B) harfi ile gösterilen kısmının taşınmazdan ifrazı ve yeni bir parsel numarası verilerek tarla vasfı ile ... adına kayıt ve tesciline karar verildiği, ancak hükmün ...'ye tebliğ edildiğine dair belgenin dosyada bulunmadığı gözlenmiştir.

Hüküm tebliğ olunmuş ise tebliğ belgesi; tebliğe çıkarılmış ve parçası bulunamıyor ise tebliğ tarihi ... müdürlüğünden sorularak, alınacak cevap veya mahkemedeki kayıt ve belgeler incelenerek tebliğ tarihi saptanıp bu konuda düzenlenecek belgenin dosyaya eklenmesi; ancak tebligat yapılmamış ise 7201 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince usulünce yapılıp; gerekli temyiz süresinin beklenmesi, alınacak bütün cevabi yazıların dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/.... maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 20/02/2019 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10897, Karar No: 2014/3068, Tarih: 17.03.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/10897 E.  ,  2014/3068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gölpazarı Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/09/2013

NUMARASI : 2013/26-2013/185

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Çekişmeli .. Köyü, 284 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, yörede 2007 yılında yapılan orman kadastrosu sırasında Devlet ormanı olarak sınırlandırılıp kesinleşmiş olması nedeniyle tesbit tutanağı düzenlenmeksizin 3402 sayılı Kanunun 22/son maddesi gereğince sınırlandırılıp orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescil edilmiştir.

Davacı, Şubat 1957 tarih ve 10 sıra numaralı, 5520 m2 yüzölçümlü, Doğusu: harman yeri ve yolu, Kuzeyi ve Batısı: dere, Güneyi: hendek ve yol sınırlı ve Şubat 1939 tarih ve 4 sıra numaralı, 3700 m2 yüzölçümlü, Doğusu: Süleyman tarlası, Kuzeyi: dere, Batısı ve Güneyi: bayır sınırlı iki ayrı tapu kaydına dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümüne ait tapunun iptali ve adına tescili istemiyle 12/02/2009 tarihinde sulh hukuk mahkemesinde dava açmıştır.

Mahkemece; davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 3676.04 m2 bölümüne ait tapu kaydının iptali ile bahçe niteliğiyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; davalı Orman Yönetimi tarafından hüküm temyiz edilmekle, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22.06.2010 tarih ve 2010/7185 - 8822 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Mahkemece davacının dayandığı tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren getirtilerek yerel bilirkişiler eliyle yöntemince yerinde uygulanmalı, yörede yapılan kadastro çalışmaları sırasında herhangi bir parsele uygulanıp uygulanmadığı da araştırılmalı, yöreye ait en eski tarihli orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ölçeğinin kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterilerek taşınmazın öncesi belirlenmeli, dayanak tapunun bu yere ait olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde saptanmalı, komşu 18 ve 21 sayılı parsellere ait tapu kayıtları da uygulanmak suretiyle bilirkişi anlatımları denetlenmeli; bu yere uyduğu belirlendiği takdirde kayıt değişebilir sınırları içerdiğinden, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli; asıl taşınmazın kapsamı, orman veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan eylemli ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmelidir. Kaydın bu yere uymadığı belirlendiği takdirde davanın dinlenemeyeceği düşünülerek davanın reddine karar verilmelidir." denilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde açılan davanın kabulü ile 280/1 nolu orman parseli içinde kalan, krokide (A) harfi ile gösterilen ve 3676,00 m² yüzölçümündeki dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydının iptali ile 284 adanın son parsel numarası verilmek üzere davacı Veli oğlu M.. D.. adına tapuya kayıt ve tesciline karar

verilmiş; davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 14.12.2012 tarih ve 2012/8397-14437 sayılı kararıyla ikinci kez bozulmuştur.

Hümüne uyulan bozma kararında özetle; "Mahkemece; davacı tarafın dayanağı olan gittisi olarak G... kaldığı belirtilen tapu kaydının başka bir taşınmaza revizyon görüp görmediği sorularak, komşu parseller olan 229 ada 18, 21 ve 22 parsel sayılı taşınmazların dayanak tapu kayıtları tüm tedavülleriyle birlikte getirtilerek, mahallinde bir fen elamanı ile yeniden keşif yapılarak dayanak tapunun bu yere ait olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde belirlenmeli, komşu 18, 21 ve 22 parsellere ait tapu kayıtları da uygulanmak suretiyle bilirkişi anlatımları denetlenmeli; bu yere uyduğu belirlendiği takdirde kayıt değişebilir sınırları içerdiğinden, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli; fen bilirkişiden keşfi izlemeye yeterli krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, asıl taşınmazın kapsamı, orman veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan eylemli ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmelidir. Tapunun dava konusu yere uymadığı belirlendiği takdirde kesinleşen orman tahdidinde kalan yerlere ilişkin zilyetliğe dayalı olarak dava açılamayacağından davanın reddine karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile;

1) 284/1 nolu orman parseli içinde kalan,.... Köyü, Hallar Mevkiinde yer alan Kuzeyine kuru dere, Batısında bayır, G.. A....D.. tarlasından sonra başlayan bayır ve Doğusunda ise eski sahibi S.. Y. olan 229 ada 78 nolu Maliye Hazinesi adına miktar fazlasından tesbit gören taşınmaz bulunan 21/05/2013 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda ekli krokide "A" harfi ile gösterilen ve 9946,98 m2 yüzölçümündeki dava konusu yere ilişkin 04/06/1947 tarih 35 cilt, 109 sahife 4 sıra nolu tapu kaydı ve bu tapu kaydının gittisi olan 41 cilt, 121 sahife, 5 sıra nolu tapu kaydında belirtilen 3676,00 m2 bakımından tapu kaydının iptali ile 284 ada'nın son parsel numarası verilmek üzere davacı Veli oğlu M.. D.. adına tapuya kayıt ve tesciline,

2) Dava konusu yere ilişkin 21/05/2013 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide "A" harfi ile gösterilen ve 9946,98 m2 yüzölçümündeki dava konusu yerin dava konusu tapudaki 3676,00 m2 dışında kalan miktar fazlası 6270,98 m2'nin ormandan açma olarak kazanıldığının kabulüne,

karar verilmiş; hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

2) Dava konusu yere ilişkin 21/05/2013 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide "A" harfi ile gösterilen ve 9946,98 m2 yüzölçümündeki dava konusu yerin dava konusu tapudaki 3676,00 m2 dışında kalan miktar fazlası 6270,98 m2'nin ormandan açma olarak kazanıldığının kabulüne,

karar verilmiş; hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 40 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre orman kadastrosu ile 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulamaları yapmak üzere işe başlanarak çalışma 16/04/2007 tarihinde bitirilmiş ve kesinleşmiştir.

Dava, 6831 sayılı Kanunun, (05.11.2003 tarihinde 4999 sayılı Kanun ile değiştirilen) 6. maddesinde yer alan “ Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilânı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir. Tutanak, harita ve kararlara karşı askı tarihinden itibaren altı ay içinde kadastro mahkemelerine, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemeye müracaatla sınırlamaya ve 2. maddeye göre orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı), Orman Genel Müdürlüğü ve hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler itiraz edebilir. Bu müddet içinde itiraz olmaz ise komisyon kararları kesinleşir. Bu süre hak düşürücü süredir. Ancak, tapulu gayrimenkullerde tapu sahiplerinin, on yıllık süre içerisinde dava açma hakları mahfuzdur. " hükmü gereğince açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, 21/05/2013 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide "A" harfi ile gösterilen ve 9946,98 m2 yüzölçümündeki taşınmaza 04/06/1947 tarih ve 4 ve gittisi olan 5 sıra nolu tapu kaydının uyduğu kabul edilerek, 3676,00 m2 bakımından tapu kaydının iptali ile davacı adına tescile karar verilmiş ise de, 9946,98 m2 olarak çizilen ve gösterilen taşınmazın 3676 m2'lik kısmı ifraz edilmediği için, taşınmazın hangi bölümünden bu miktarın verileceği belli olmadığından, bu kararın tapuda infaz kaabiliyeti bulunmamaktadır.

Mahkemece davacının dayandığı tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren getirtilerek yerel bilirkişiler yardımıyla yöntemince yerinde uygulanmamış, yörede yapılan kadastro çalışmaları sırasında herhangi bir parsele uygulanıp uygulanmadığı da araştırılmamıştır. Keşif sırasında dinlenen yerel bilirkişiler soyut olarak davacının zilyetliğinden söz etmişlerdir. Kaydın mevkii, cinsi, sınırları ve kayıt malikleri ile davacının bağı bilirkişilere açıklattırılarak yöntemince uygulanmamış, fen bilirkişisinden bu sözleri denetlemeye elverişli kroki alınmamıştır.

Bu nedenlerle mahkemece; davacı tarafın dayandığı tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı istenerek, Tapu Müdürlüğünden başka bir taşınmaza revizyon görüp görmediği sorularak, komşu parseller olan 229 ada 18, 21 ve 22 parsel sayılı taşınmazların dayanak tapu kayıtları tüm tedavülleriyle birlikte getirtilerek, mahallinde bir fen elamanı ile yeniden keşif yapılarak dayanak tapunun bu yere ait olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde belirlenmeli, tapu maliki ile davacı arasında bağ kurulmalı, komşu 18, 21 ve 22 sayılı parsellere ait tapu kayıtları da uygulanmak suretiyle bilirkişi anlatımları denetlenmeli; bu yere uyduğu belirlendiği takdirde kayıt değişebilir sınırları içerdiğinden, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli; fen bilirkişiden keşfi izlemeye elverişli krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve infaza elverişli rapor alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 17/03/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/22619, Karar No: 2011/4505, Tarih: 24.03.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/22619 E.  ,  2011/4505 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/06/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz, İİK. nun 170. maddesinde düzenlenmiş olup bu maddenin üçüncü fıkrasında, icra mahkemesince imza incelemesinin aynı kanunun 68/a maddesinin dördüncü fıkrasına göre yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

İİK. nun 68/a maddesinin dördüncü fıkrasında ise; “İmza tatbikinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun bilirkişiye ait hükümleri ile 309. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkraları ve 310, 311 ve 312. maddeleri hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükümde atıf yapılan HUMK. nun 308 ve devamı maddelerinde imza inkarı halinde mahkemece yapılacak usuli işlemler düzenlenmiş; 309. maddesinin 2., 3., 4. fıkralarında aynen; “Ehlihibre vasıtasıyla tahkikata karar verildiği takdirde medarı tatbik olacak yazı ve ehlihibrenin tahkikatı icra edeceği gün hakim tarafından tayin olunur. Mahkeme bu bapta ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir. Tatbika esas ittihaz olunabilecek evrak olmadığı veyahut olup da derecei kifayede bulunmadığı takdirde ehlihibre tarafından terkip olunacak ibarelerle münkir olan kimseye yazı yazdırılarak tatbikat icra olunur.” düzenlemesi yer almıştır.

Görüldüğü üzere; inkar edenin atılış tarihi itibariyle, inkar edilen imzası ile yakın tarihte atılmış, uygulamaya elverişli imzalarının temin edilmesi gerekir. Uygulamaya elverişli (tatbike medar) belgeler, HUMK m. 309/3'te “ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir.” şeklinde tahdidi olarak sayılmıştır. Vurgulamakta yarar vardır ki, anılan belgelerin tamamlanması konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.2006 gün ve 2006/12-259 E. 2006/231 sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle "imzanın borçluya ait olduğunu" kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu gözardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir.    ( Hukuk Genel Kurulu'nun 06.02.2008 gün ve 2008/12-77 E. 2008/90 sayılı kararı)

Özetlemek gerekir ise, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, mukayeseye esas alınan belgelerin sadece mahkeme huzurunda alınan örnek imzalar ile, dava açıldıktan sonra mahkemeye hitaben yazılan dilekçedeki imza olduğu görülmektedir. Oysa 24.06.2009 tarihli celsede kamu kurum ve kuruluşlarından  borçluya ait imza örneklerinin istenmesine karar verildiği, 16.09.2009 tarihli celsede de bu hususun yerine getirilmesi için süre verildiği, ancak sonraki celselerde bu husus yerine getirilmeden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Bu şekilde samimi mukayeseye esas imza örnekleri olup olmadığı araştırılmadan,  yeterli imza örnekleri incelemesine dayanmayan bilirkişi raporu  hükme esas alınarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 24/03/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.