muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/27046, Karar No: 2013/23741, Tarih: 08.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/27046 E.  ,  2013/23741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili davacının işyerinde 24.02.2001-10.02.2011 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin geçirmiş olduğu rahatsızlık nedeniyle tedavi süreci geçirdiğini, doktor tarafından düzenlenen 30.12.2010 tarihli raporda müvekkilinin tozlu ve boyalı kimyasal ortamda çalışmasının uygun olmadığının belirtildiğini, müvekkilinin çalıştığı işin niteliği gereği sağlığı ve hayatı için tehlikeli durum arz ettiği ve bu nedenle ... sözleşmesinin müvekkili tarafından feshedildiğini, ileri sürerek kıdem ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili davacının ... Devlet Hastanesinden tozlu ve boyalı kimyasal ortamda çalışamaz şeklinde rapor aldığını, ... Devlet Hastanesinin 24.01.2011 tarihli cevabi yazı ile sözü geçen raporun sehven verildiği, böyle bir sağlık raporunun, sağlık kurulunca verilebileceğinin belirtildiğini, davacının bu durumun ortaya çıkması ile işe gelmemeye başladığını, devamsızlıkların tutanaklar ile tespit edildiğini, 16.02.2011 tarihli noter ihtarnamesi ile işe davet edildiğini, ... sözleşmesinin bu nedenle davalı işveren tarafından feshedildiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatı talebinin yerinde olmadığını, yıllık izinlerini kullandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, ... sözleşmesinin, davacı tarafından 4857 sayılı ... Kanunu'nun 24/I-a maddesi kapsamında feshedildiği gerekçesiyle davacının kıdem tazminatı almaya hak kazandığı, itibar edilen bilirkişi raporuna itibarla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin sağlık nedenleri ile ... sözleşmesini feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın normatif dayanakları 4857 sayılı Kanun'un 24/I- a maddesidir. Sözü edilen hükümlere göre ... sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması durumunda işçinin ... sözleşmesini haklı olarak feshetme imkanı doğmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin sağlık nedenleri ile ... sözleşmesini feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın normatif dayanakları 4857 sayılı Kanun'un 24/I- a maddesidir. Sözü edilen hükümlere göre ... sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması durumunda işçinin ... sözleşmesini haklı olarak feshetme imkanı doğmaktadır.

Hükme esas alınan raporun ... Devlet Hastanesinin 24.01.2011 tarihli davalı şirkete verdiği cevabi yazısı ile davacıya verilen 30.12.2010 günlü raporun sehven verildiği, ağır işlerde çalışmaz raporunun sağlık kuruluna girilmek suretiyle alınması gerektiğine değinilerek davacı işçinin sağlık kuruluna müracaat etmesi gerektiği bildirilmiştir. Geçerli olmayan sağlık raporu esas alınarak feshin davacı tarafından haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Mahkemece davacı işçinin Adli Tıp veya Üniversite Hastanelerine sevki ile 4857 sayılı Kanun'un 24/I-a maddesi uyarınca ... sözleşmesinin konusu olan işin yapılmasının işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olup olmadığı yolunda rapor alınarak, feshin kim tarafından hangi sebeple yapıldığı belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9666, Karar No: 2011/13818, Tarih: 13.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/9666 E.  ,  2011/13818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden zeytinlik niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 13.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4700, Karar No: 2021/1254, Tarih: 28.01.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/4700 E.  ,  2021/1254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, hakaret, tehdit, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1-)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında tehdit ve hakaret suçlarından

kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, katılan vekilinin, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğüne yönelik temyiz itirazının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2-)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma; suça sürüklenen çocuk ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kasten yaralama suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Mağdurun aşamalardaki istikrarlı beyanları, doktor raporları ve tüm dosya kapsamına göre, olay günü suça sürüklenen çocukların, aynı okulda öğrenim gördükleri katılanı okulun çıkış kapısında bekleyip, kapıdan çıkar çıkmaz mağdurun kollarını arkadan tutarak ve saçından sürükleyerek okulun karşı tarafından bulunan barakaya zorla götürdükleri ve baraka içerisinde de mağdurun yine kollarından tutup darp ettikleri sırada okul öğretmenlerinden ...'ın gelerek mağduru kurtardığı olayda, suça sürüklenen çocuk ...'nin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, suça sürüklenen çocuk ...'ın ise kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kasten yaralama eylemlerinin sabit olduğu gözetilmeden, atılı suçlardan mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.01.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4522, Karar No: 2013/16085, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/4522 E.  ,  2013/16085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Alacak

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kira alacağı tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kiralananın davalıya 8.7.2004 tarihinde kiraladıklarının ve 12.12.2005 tarihinde fesh ettiklerini, davalını bu süreç içerisinde kira bedelini ödemediğini 15786 TL kira bedeli ile 11987 TL gecikme zammı ile birlikte tahsilini istemiştir. Davalı savunmasında çay ocağını kiraladıktan sonra yeni kafeterya açıldığını çay dağıtımı yapıldığından iş yapamadıklarını ve çay ocağını kapattıklarını ancak 2 ay kadar işlettiklerini belirtmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esasa alınan 8.7.2004 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiralanın yıllık kira bedeli 14010 TL olup sözleşmenin 11. Maddesinde Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan Toptan Eşya Fiyat Endeksine göre artırım yapılacağı ve vadesinde ödenmeyen kira bedeline 6183 sayılı AATÜHK ‘nun 51. Maddesi gereğince gecikme zammı uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Tarafların serbest hür iradeleri ile kararlaştırılan bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar. Davalı kira sözleşmesi imzalandıktan sonra kafeterya açıldığından dolayı kiralananı ancak 2 ay kullandığını belirterek tahliye ettiklerini savunmuş ise de taraflar arasında kira sözleşmesi usulünce fesh edilmediğinden sözleşme davalı tarafından fesh edildiği ana kadar geçerli olup ayaktadır. Kaldı ki kiracı çay ocağını kiraladıktan sonra aynı yerde kendiişlerini aksatacak şekilde kafeterya açılması nedeniyle BK 250. Maddesinde sayılan haklarını kullanmamıştır. Kira sözleşesi kira bedelleri ödenmediğinden davacı kiralayan tarafından 12.12.2005 tarihinde fesh edilmiştir. bu durumda davalı kiracı fesih tarihine kadar olan işlemiş olan kira bedeli ve gecikme zammından dolayı sorumludur. Mahkemece kira sözleşmesi şartları çerçevesinde fesih tarihine kadar olan kira bedeli ve gecikme zammı hesaplattırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, 28.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13983, Karar No: 2012/2517, Tarih: 22.02.2012

**20. Hukuk Dairesi         2011/13983 E.  ,  2012/2517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacılar vekili ve Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporuna ekli memleket haritasında renkler dağılmış olup tüm harita açık kahverengi tonlarında görünmektedir. Ayrıca raporda sadece çekişmeli taşınmazın dava edilen bölümleri memleket haritasında gösterilmiş olup davalı olan bölümlere komşu ve yakın komşu kadastro parselleri gösterilmemiştir. Bu nedenle, dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının (1/25000 ve 1/10000 ölçekli olarak ayrı ayrı) ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 22/02/2012 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12068, Karar No: 2023/21509, Tarih: 25.09.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/12068 E.  ,  2023/21509 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/144 E.,2021/388K.

SUÇ : Hakaret

KARAR : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hakaret suçundan sanık ...'nun, basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci, 52 nci ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 1.500,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çine Asliye Ceza Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/144 Esas, 2021/388 Karar sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 gün ve 2023/54364 sayılı Tebliğname'si ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125/1 ve 62 nci maddeleri gereğince hükmolunan 75 gün adlî para cezası üzerinden, 5271 sayılı Kanun'un 251/3 üncü maddesi gereğince 1/4 oranında indirim yapılarak 56 gün adlî para cezasına hükmedilmesini müteakip, 5237 sayılı Kanun'un 52/2 nci maddesi gereğince 56 gün adli para cezası karşılığı 1.120,00 TL hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde 1.500,00 TL adlî para cezasına hükmolunmak suretiyle fazla ceza tayin olunmasında isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Sanık hakkında hakaret suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin birinci fıkrası ile 62 nci maddesi ve 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 56 gün adli para cezasına hükmedildiği ve 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bir günlüğü 20 TL olarak takdir edildikten sonra hesap hatası sonucu 1.120,00 TL adli para cezası yerine 1.500,00 TL adli para cezasına hükmedilmek suretiyle fazla ceza tayin edilmesi hukuka aykırıdır.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Çine Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.03.2021 tarihli ve 2020/144 Esas, 2021/388 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Karardaki hukuka aykırılık 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine göre, sanığa daha hafif bir cezanın verilmesini gerektirmekle, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi ve 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen 56 gün adli para cezasının 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bir günlüğü 20 TL üzerinden hesaplanarak 1.120,00 TL adli para cezası ile CEZALANDIRILMASINA, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, kararda yer alan diğer hususların olduğu gibi bırakılmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16432, Karar No: 2019/14741, Tarih: 02.07.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/16432 E.  ,  2019/14741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, davacının davalı işverene ait hastanede 26/04/2011 tarihinde acil servis hekimi pratisyen hekim olarak çalışmaya başladığını, 13/06/2011 tarihli sözleşmeyle de danışman hekim yabancı hastaların aile hekimi, uluslararası ilişkiler departmanı sorumlu hekimi olarak çalışmaya devam ettiğini, 13/06/2011 tarihli sözleşme gereği davacının ücretinin 5.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacının çalıştığı sürede görevini eksiksiz yerine getirdiğini, davacının sözleşme ve iş şartlarında yapılan değişiklikler ve sözleşme gereklerini yerine getirilmemesi üzerine davalıya 26.11.2012 tarihinde ihtarname gönderdiğini, ihtarname gereğinin yerine getirilmemesi üzerine ise iş akdini haklı nedene dayalı olarak feshederek işçilik tazminat ve alacaklarının ödenmesini davalı işverene bildirdiğini, davalının alacakları ödemek yerine Bodrum 1. İcra Dairesi’nin 2013/3947 sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlattığını, davacının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, davacının bu takipten dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine ve davacının kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ücret, prim, cezai şart ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabul edildiği belirtilerek; belirsiz alacak davası olarak açılan kıdem tazminatı, ücret, prim, yıllık izin ve cezai şart alacaklarına ilişkin istemlerin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, fazla çalışma ücreti alacağına ilişkin istemin reddine, davacının davalıya Bodrum 1. İcra Müdürlüğü’nün 2013/3947 sayılı takip dosyasında 49.624,43 TL borçlu bulunmadığının tespitine dair karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davalı taraf temyizi yönünden

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve gerekçeli temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği dikkate alınarak, gerekçesiz temyiz dilekçesi çerçevesinde kanunun açık hükmüne ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususları ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda, yerinde bulunmayan bozma isteğinin REDDİNE,

Davacı taraf temyizi yönünden

Gerekçe:

Davalı taraf temyizi yönünden

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve gerekçeli temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği dikkate alınarak, gerekçesiz temyiz dilekçesi çerçevesinde kanunun açık hükmüne ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususları ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda, yerinde bulunmayan bozma isteğinin REDDİNE,

Davacı taraf temyizi yönünden

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.