muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3540, Karar No: 2021/13913, Tarih: 10.11.2021

Yardım Sandıklarının statüsünü düzenleyen 506 sayılı SSK’un Geçici 20. maddesi uyarınca “Bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları,borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere, bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde: a) ilgili bulundukları banka, sigorta şirketi, reasürans şirketi, ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bunların birliklerinin bütün personelini kapsayacak, b) Bu personelin, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlayacak, c) Sandıkların statülerine tabi personelin bu madde şümulüne giren banka, sigorta şirketi, reasürans şirketi, ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bunların birliklerinden birinden diğerine geçmesi halinde bu gibi personelin kendi sandıklarındaki müktesep haklarının da diğer ilgili sandığa veya aralarında kuracakları müşterek bir sandığa intikalini temin edecek, birer tesis haline getirildiği ve bunu tevsik eden statülerini, bu kanunun yayımı tarihinden en geç altı ay içinde Çalışma Bakanlığına verdikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli işbu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar. Şu kadar ki, bu sandıkların statüleri ve statü değişiklikleri Çalışma Bakanlığınca onaylanmak suretiyle tekemmül eder. Mali durumları da Çalışma, Maliye ve Ticaret Bakanlıklarınca müşterek kontrol ve murakabe edilir. Mali durumlarının kontrol ve murakabesi sonunda alınmasına bu Bakanlıklarca müştereken lüzum gösterilecek tedbirleri, sandıklar ve ilgili bulundukları teşekküller yerine getirmekle yükümlüdür. Sözü edilen sandıkların mevzuatına tabi olarak geçen hizmetler ile emekli sandıkları kanunlarına veya malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen hizmetler yazılı istek halinde, 5/1/1961 tarihli 228 sayılı kanunun aylık bağlanmasına ilişkin esasları dairesinde birleştirilerek tahsis yapılır. (Ek fıkra: 13/2/2011-6111/53 md.) Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır. Ancak, gelir ve aylıkların artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz. 5510 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesinin on ikinci fıkrasında yer alan sınırlama dahilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır. Bu hüküm, yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır”.

6. Davacı vakfın, vakfın senedinin 3. ve 4. maddeleri incelendiğinde, iştirakçilerine 506 ve 5510 sayılı Kanun uyarınca getirilen haklardan yararlandırılacağı anlaşılmaktadır.

6. Davacı vakfın, vakfın senedinin 3. ve 4. maddeleri incelendiğinde, iştirakçilerine 506 ve 5510 sayılı Kanun uyarınca getirilen haklardan yararlandırılacağı anlaşılmaktadır.

7. Anayasa’nın 10. maddesi uyarınca, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir(1. fıkra)”. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar (son fıkra). Anayasanın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi aynı hukuki durumda bulunanların aynı kurallara tâbi olmasını gerektirir.

Anayasada öngörülen eşitlik herkesin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması anlamında değildir. Eşitlik her yönüyle aynı hukuki durumda olanlar arasında söz konusudur. Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunla aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik ilkesi herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlardaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kurallara bağlı tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaz”(Anayasa Mahkemesi, 31.10.2013 tarihli E.2013/23, K.2013/123, sayılı karar, R.G.15.03.2014 – 28942).

8. Vakıf statüsündeki yardım sandıklarının hukuki konumu:

8. Vakıf statüsündeki yardım sandıklarının hukuki konumu:

Anayasanın 60. maddesi, sosyal güvenliği sağlayacak tedbirleri alma ve teşkilâtı kurma ödevini devlete yüklemiştir. Her ne kadar sosyal güvenlik kurumlarının bizzat devlet tarafından kurulması asıl olsa da malî kaynaklarının yetersizliği halinde devlet sosyal güvenlik örgütlerini, kurdurmak yoluna da gidebilir. Zira devlete yüklenen bu anayasal görev, yine aynı anayasayla devletin mali olanaklarıyla sınırlı tutulmuştur (m.65).Bunun en temel örneklerinden birini vakıf ya da dernek şeklinde örgütlenen özel yardımlaşma sandıkları oluşturur. Gerçekten de devlet, sosyal güvenlik çatısı altına alamadığı kişilerin kurmuş oldukları bu nitelikteki yapılara izin vermiş ve onları yasal düzenlemelerle güvence altına almıştır. Bu anlamda Geçici 20. maddede düzenlenen sandıklar aslında, devletin sosyal güvenliği sağlama ödevini onun adına yerine getiren kuruluşlardır(Y10HD.12.12.1989, 1989/5047-9068, (Yargıtay Kararları Dergisi, 1990/4, 560-564). Bu yapıları nedeniyle anılan kuruluşlar, isteğe bağlı olan sandıklardan farklı olarak, üyelerinin zorunlu sosyal güvenlik kurumu niteliğindedir(Müjdat Şakar, Sosyal Sigortalar Uygulaması El Kitabı, ... 2002, 66. Coşkun Saraç, Sosyal Sigortalar Hukukunda Kuruluş ve Üyelik Yönünden Banka, Sigorta Sandıkları, Çimento İşveren Dergisi, Kasım 2004, 38). Nitekim öğretide, daha önce özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bulunan bu sandıkların,Geçici 20.maddede düzenlenerek kamu hukuku alanına çekildikleri, bu şekilde de bir anlamda sosyal güvenlikteki dağınıklığa son verildiği kabul edilmektedir(Utkan Araslı, Sosyal Güvenlik ve Sosyal Sigortalar, C.2, ... 2002, 1520. Yazara göre tümüyle özel hukuk alanında oluşturulan bu sosyal güvenlik kuruluşları, kendi statülerini korurken Devletin de vesayeti altına sokulmuş, sosyal güvenliğin sağlanması yolunda karma bir sistem ortaya çıkarılmıştır. Akın, L. 4784 sayılı Yasa ile Getirilen Sosyal Destek Ödemesi Karşısında Banka Zorunlu Sandıklarının Durumu. AÜHFD Yıl 2005 s: 100 vd).

9. 5510 sayılı Kanunun ek 18. maddesindeki düzenleme ile kanun kapsamındaki gelir ve aylık bağlananların (emeklilerin) yılda iki kez dini bayramlar için ikramiye ödenmesinin ve bu gelir ve aylıkları alanlara kurum tarafından ödenen bu ikramiyelerin kurumun başvurusu halinde, Hazinece karşılanacağı kurala bağlandığı açıktır. 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesi kapsamında davalı bankanın yardım sandığı vakfından aylık bağlanan davacı da gerek Vakıf statüsü ve gerekse 5510 sayılı Kanun kapsamında ikramiye ödenmesi kurala bağlanan kişiler gibi aynı hukuki durumdadır. Dolayısı ile İlk Derece Mahkemesinin, Bölge Adliye Mahkemesi ve temyiz üzerine çoğunluğun davacı yardım sandığı vakıf iştirakçisinin bayram ikramiyesinden yararlanabileceği yönündeki kabulü, hem açıklanan mevzuat hükümlerine hem de Anayasa’nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesi düzenlemesine uygundur.

10. Ancak İlk Derece Mahkemesinin Hazine yönünden “iştirakçilere ödenecek ikramiyeleri karşılamak amacıyla gerekli olan tutar, yazılı talebe istinaden ayrıca fatura aranmaksızın Hazinece Kuruma ödenir” düzenlemesi yönünden ilk derece mahkemesinin ret gerekçesi ve bu gerekçeyi kaldıran ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi tartışılmadan Hazine yönünden esastan ret kararının çoğunluk görüşü ile onanması kararına katılınmamıştır.

11. Zira, nasıl ki aynı hukuki duruma sahip gelir ve aylık bağlananlara bayram ikramiyesi ödemesi eşitlik ve yasal düzenleme uyarınca yapılması gerektiği kabul edilmiş ise 5510 sayılı Kanun ile aslında Sosyal Sigortalar Kurumuna devri kabul edilen, ancak henüz devri sağlanmayan Yardım Sandıklarının, kurumla aynı hukuki statüde olmalarının da kabulü gerekmektedir.

12. Her ne kadar yasal düzenleme nedeni ile davacı iştirakçi açısından doğrudan muhatap Yardım Sandığı ve bu davada Hazinenin davacı yönünden aktif husumeti yok ise de, Yardım Sandığı Vakfı’nın kurum gibi Hazineye başvurması halinde Hazinenin Vakıfça iştirakçilerine ödediği ikramiyelerin karşılığı bedeli Vakfın Hazine aleyhine açacağı davaya bırakılması gerekirdi. Vakfın iştirakçilerine ödeyeceği ikramiyenin Hazineden tahsili yolunun İlk Derece Mahkemesi kararı ile kapatılması açıkça yasaya ve usule aykırıdır. Zira 5510 sayılı Kanunun Ek 18. maddesindeki kurum ifadesi, bu şekli ile aynı kanun hükümlerine tabi olduğu kabul edilen Yardım Sandığı Vakfını da kapsamaktadır. Bölge Adliye Mahkemesinin bu yöndeki gerekçesi ve yorumu isabetli olduğundan, çoğunluğun İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki kararını onaması hatalı olmuştur.
Yargıtay — Esas No: 2016/1645, Karar No: 2016/4121, Tarih: 12.05.2016

**6. Ceza Dairesi         2016/1645 E.  ,  2016/4121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanık ... savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Süresinden sonra olan ve ayrıca hükmolunan cezanın miktarına göre de, sanık ... savunmanının duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nın 318. maddesi uyarınca REDDİNE,

1- Sanık ...'ün annesi ... tarafından mahkemeye sunulan 24.02.2015 tarihli dilekçede özetle: “...oğlunun iki yıl önce kaza geçirdiğini, kazaya bağlı olarak kafa travması geçirip bir hafta yoğun bakım ve müşahede altında kaldığını, o zamandan beri yerinde duramama, saldırganlık, kendini ısırma, bayılma, sürekli sol bacak ve kolda seyirme şeklinde hareket iletişimine girmemekte olduğunun” beyan edildiği; dilekçeye ekli ... Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 06.11.2014 tarihli belgede, “Sanığın anksiyete bozukluğu ve depresif epizodlar tanısı ile ayakta muayene edildiğinin öğrenildiğinin” belirtildiği; yine dilekçeye ekli ...Hastanesince düzenlenen 11.12.2014 tarihli engelli sağlık kurulu raporunda, “...alınan öyküde sanığın 2 yıl önce kaza geçirmiş olup kazadan sonra psikiyatrik tedavi gören hastada alınan öyküde korku, sıkıntı, uyum bozukluğu tarif edildiği, ... tedavide uyum bozukluğu (tedaviyle kısmen düzelen) raporu mevcut olduğu, hasta hakkında bir karar verilemediği ve bir üst kurulda yataklı tedavi sonrası hakkında karar verilmesinin uygun olduğunun” belirtildiğinin anlaşılması karşısında; sanık ...'ün işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğinin tespiti bakımından Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan rapor alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tespiti gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi;

2- Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan sanık ... hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasası'nın 35/1.maddesi uyarınca sosyal inceleme yaptırılıp raporunun aldırılmaması ve aynı Yasa'nın 3.fıkrası gereğince sosyal inceleme raporu aldırılmama nedeninin gerekçeli kararda tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve savunmanı ile sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 12.05.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19058, Karar No: 2016/12363, Tarih: 06.06.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/19058 E.  ,  2016/12363 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı vekili, Dairemizin 14.10.2015 gün ve 2015/8748 – 2015/19311 E.K sayılı Bozma kararının maddi hataya dayandığını ileri sürerek, maddi hatanın giderilmesi isteğinde bulunmuştur.

Dairemiz kararında maddi hata yapıldığına dair dilekçede özetle; dosya kapsamında yer alan delillere göre, ek davada alacakların en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsilinin talep edilmesine rağmen kararın “ilk ve ek davada faiz talebinde bulunulmamış olması nedeniyle alacakların faiziyle tahsilinin hatalı olduğundan” bahisle bozulmasının maddi hataya dayandığı belirtilmiştir.

Dosya ve ekleri ile davacı vekilinin maddi hata talepli dilekçesinin incelenmesinde, davacının dava dilekçesi ile faizsiz olarak bir kısım alacak talebinde bulunduğu, bilirkişi raporundan sonra açtığı ek dava ile bakiye alacakların en yüksek reeskont faiz oranı üzerinden faizi ile tahsilini talep ettiği, mahkemece ilk talep miktarları yönünden faizsiz, ek davayla talep edilen kıdem tazminatı, ücret alacağı , fazla mesai ve hata tatili alacağı yönünden en yüksek banka mevduat faizi ile tahsiline karar verildiği, Dairemizce “ek dava dilekçesinde de faiz talebi olmadığından alacakların faizsiz olarak tahsili gerektiğinden” bahisle karar bozulduğu anlaşılmıştır.. Dairemizin anılan kararının maddi hataya dayandığı görülmekle ortadan kaldırılmalı, tarafların 06.02.2014 tarihli karara yönelik temyiz itirazları yeniden incelenmelidir.

Her ne kadar Mahkemece kıdem tazminatı, ücret alacağı , fazla mesai ve hata tatili alacağı yönünden en yüksek banka mevduat faizi ile tahsiline karar verilmiş ise de, davacının ek dava dilekçesinde alacakların en yüksek reeskont faizi ile tahsilini talep etmiş olması karşısında taleple bağlı kalınarak alacakların en yüksek reeskont faizini aşmamak üzere en yüksek banka mevduat faizi ile tahsiline karar verilmesi gerektiği Dairemizce de sabit görülmekle, davacının temyiz itirazları yerinde olup karar bozulmalıdır.

Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar bozulmamalı düzelterek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Dairemizin 14.10.2015 günlü, 2015/8748 – 2015/19311 E.K. nolu BOZMA kararının KALDIRILMASINA, temyiz olunan kararın “1,3,4 ve 6” nolu bendindeki “ işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte “sözcüklerinden önce gelmek üzere “taleple bağlı kalınarak alacakların en yüksek reeskont faizini aşmamak üzere” sözcüklerinin eklenmesine, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 06.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10250, Karar No: 2016/1227, Tarih: 08.02.2016

**15. Ceza Dairesi         2015/10250 E.  ,  2016/1227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : TCK'nın 152/1-a, 168/2, 62, 50/1, 52/2 maddeleri gereğince mahkumiyet

Kamu malına zarar verme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, olay günü..... Adliyesi'ne giriş yaptığı sırada x-ray cihazının sinyal vermesi üzerine, üzerindeki bıçağı adliye polis noktasına bırakarak giriş yaptığı, çıktığı sırada bıçağını almak için polis noktasına geldiği, bıçağının bulunduğu kutudan başka bıçak alıp kontrol ettiği, polisin bu bıçağı elinden alıp sanığın kendi bıçağını sanığa teslimi sırasında sanığın sinirlenerek dış kapının iç tarafta bulunan camı sağ elindeki büyük taşlı yüzük ile vurarak kırdığı olayda, kamu malına zarar verme suçunun oluştuğuna yönelik mahkeme kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Hükümde TCK'nın 168/1 maddesi gereğince uygulama yapılırken hatalı olarak madde numarasının TCK 168/2 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak görüldüğünden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın sair temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 08/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5532, Karar No: 2025/5999, Tarih: 08.04.2025

**2. Ceza Dairesi         2022/5532 E.  ,  2025/5999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/1702 E., 2020/371 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret, onama

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 26.02.2020 tarihli ve 2018/1702 Esas, 2020/371 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 26.02.2020 tarihli ve 2018/1702 Esas, 2020/371 Karar sayılı kararında yalnızca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinde belirtilen 15 günlük temyiz süresine ilişkin ihtarın bulunduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9.MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 294. maddesine uygun şekilde gerekçeli temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğine dair herhangi bir ihtarın bulunmadığı anlaşılmakla, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi tarafından sanığa "gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 5271 sayılı Kanun'un 295. maddesinde belirtilen 7 günlük yasal sürede gerekçeli temyiz dilekçesinin sunulması, aksi takdirde temyiz isteminin reddolunacağı" ihtarını içeren gerekçeli karar tebliğinin yapılması, süresi içerisinde hükmü gerekçeli olarak temyiz etmesi hâlinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek Tebliğname ile birlikte, temyiz isteminde bulunulmaması halinde ise mevcut haliyle incelenmek üzere yeniden Dairemize gönderilmek kaydıyla, dava dosyasının Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18469, Karar No: 2014/16752, Tarih: 24.11.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/18469 E.  ,  2014/16752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bucak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/01/2014

NUMARASI : 2013/134-2014/9

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozmaya uyularak rapor alınmış ise de; yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuca ulaşılabilmesi için, kural olarak; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümü, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadığı, sokak, cadde veya şehir alanlarına cephesi ve mesafesi gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gerekir.

Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatı bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan

sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari 2012 yılı itibariyle belirlenen m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazın çok eski tarihli satış (1995) olması ve dava konusu taşınmaz ile aralarında yirmi iki kat değer farkı bulunması nedeniyle emsal olacak nitelikte olmadığı ve gerçekçi olmayan yanıltıcı sonuçlara götüreceği kuşkusuzdur.

Bu nedenle; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgeden, benzer yüzölçümlü ve yakın tarihli satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi ve yukarıda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasından sonra bozmaya uygun ek bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca;

2-Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasanın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tescili için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.

Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de; 30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi'nin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde, 30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek, hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten, karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinden de hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalılara iadesine, 24.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.