muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/475, Karar No: 2024/8661, Tarih: 04.12.2024

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 04.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4154, Karar No: 2015/2916, Tarih: 10.04.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/4154 E.  ,  2015/2916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ...3. Sulh Hukuk Mahkemesi ve... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasi atanma istemine ilişkindir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

...3. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının nüfus kayıtlarına göre .,, adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

.. Sulh Hukuk Mahkemesi ise kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının .... adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

Dosya kapsamından, her ne kadar ...3. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının nüfus kayıtlarına göre “.. adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de kısıtlı adayının yerleşim yerinin tespiti amacıyla yaptırılan 05.12.2014 tarihli kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının ..." adresinde ikamet ettiğinin anlaşılmasına göre uyuşmazlığın ...3. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ...3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 10.04.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14498, Karar No: 2023/11227, Tarih: 14.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/14498 E.  ,  2023/11227 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/248 E., 2021/166 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve davalı ... Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 20.04.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Bşk. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının cadde ve sokakların temizlik hizmetini yürüten ... Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya ... Temizlik şirketinde çalıştığını, kimyasal atığı çöpe ... Basım Ltd. Şti.'nin bıraktığını, olayda herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen olayda şirket yetkililerinin kusur ve ihmali olmadığını, olaydaki sorumluluğun kimyasal atıkları işyerinde bırakan önceki kiracı ile emir ve talimat vermede ve güvenlik önlemi almada kusur ve ihmalleri ölçüsünde diğer davalılara ait olduğunu bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

3.Davalı ... ve ... Temizlik vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşunda müvekkili şirketlerin herhangi bir kusurunun bulunmadığını bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.05.2015 tarihli ve 2006/653 Esas, 2015/250 Karar sayılı kararı ile davalı ... Temizlik Hiz. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine, davalılar ... Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., ... Basın ve Ambalaj San. Tic Ltd. Şti. ile ... Belediyesi aleyhine açılan davanın kabulüne, 30.168,05 TL maddi tazminatın 20.04.2006 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 16.05.2019 tarih ve 2018/2325 Esas - 2019/3824 Karar sayılı ilamında özetle; davalı ... Tem. Hiz. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin sorumluluğunu yukarıda yapılan açıklamalar da değerlendirilerek, gerektiğinde davalı ... Tem. Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki sözleşmenin dosya arasına getirtilerek tartışan işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor almak ve tüm delilleri birlikte değerlendirerek hükme esas alınan hesap raporundaki veriler açısından ve diğer açılardan oluşan kazanılmış haklar da göz önünde bulundurularak sonuca göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve kanuna uygun bozma ilamına uyulduğu, SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının inceleme raporunda olayın iş kazası olduğunun bildirildiği, davacının son ücretinin net 512,67 TL olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamına uyulmakla, davalılar ... ve ... Şirketlerine müzekkere yazılarak kaza tarihi itibarı ile birbirleri arasında geçici işçi çalıştırılmasına ilişkin sözleşme örneği istendiği, davalılar vekilinin ellerinde bu konuda sözleşme olmadığını beyan ettiği, mahkemece aldırılan 11.08.2020 tarihli rapor kapsamında davalı alt işverenler (davalılar ... ve ... Şirketleri) geçici/ödünç işçi teminine giren ilişki içinde olduklarından birlikte sorumlulukları bulunduğu, aynı rapor kapsamında davalı asıl işveren ... (... Belediye Başkanlığı) 'nın %20, davalı alt işverenler ... ve ... şirketlerinin %30, davalı ... Şirketinin %40, davacının ise %10 kusuru olduğunun kabul edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumunca davacının maluliyet oranının % 11,2 olduğunun tespit edildiği, bilirkişice yukarıda açıklanan veriler esas alınarak davacının zararı oluşa uygun olarak hesaplanmış maluliyeti sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararının taleple bağlı kalınarak 30.168,05 TL olduğunun kabul edildiği, tashih kararı ile her nekadar son celse "Davanın kabulü ile 30.160,05 TL " yazılmış ise de karardan anlaşılacağı üzere davanı tam kabulüne karar verildiği ancak yazım hatası yapıldığı anlaşılmakla ilgili rakam "30.168,05 TL" olarak tashihen düzeltildiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 30.168,05 TL maddi tazminatın 20.04.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... Temizlik ..Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... Temizlik ..Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki karara dayanak raporda, davacı işçinin kusur oranı %20 iken, işbu karara esas kusur raporunda, bu oranın ortada değişen somut bir durum ve delil olmaksızın %10 a indirilerek, müvekkili idarenin kusur oranının artırılmış olmasının hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili idarenin ihale makamı olduğu, davaya esas alınan bilirkişi raporunda, SGK kayıtlarının detaylı olarak incelenmediği, davacının hangi tarihlerde hangi işyerinde çalıştığının hiçbir tereddüde yer bırakmaksızın tespiti yapılmaksızın davanın sonuçlandırılmasının hukuka uygun olmadığı, diğer davalı şirketler ile arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığını, dosya içeriğinde mevcut Sosyal Güvenlik Kurumuna ait yazılarda davacının maluliyet oranının %11,22 olduğu yardıma muhtaç olmadığı ancak, davacının ileriki dönemde sorun teşkil etmeyecek şekilde çalışması, hayatın olağan akışı çerçevesinde mümkün olduğu halde, hesaplanan tazminatın oldukça yüksek olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Temizlik..Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, belediye ihalelerine girerek kazandığı ihalelerde istihdam edilmek üzere işçileri işe almakta ve çalıştırmakta olduğunu, davacının da müvekkil şirkette temizlik işçisi olarak çalışmaya başladığı, davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusur ve tedbirsizliği bulunmadığı gibi, davacının da konteynerin içinde her zamanki gibi normal çöp olduğu varsayımı ile boşaltma işlemine devam ettiği, otomatik sıkıştırma işleminin de devam ettiği ancak kimyasal maddenin konteynır içine kimin tarafından konulduğunun araştırması yapıldığında, sorumluluğun diğer davalı ... Basın ve Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunun ortaya çıktığını, müvekkil şirketin, işçi sağlığı ve işyeri güvenliği mevzuatına uygun olarak işçi çalıştırmakta ve çalışan işçilere gerekli tüm eğitim ve ekipmanları vermekte olduğu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacı vekilinin Mahkemece verilen ilk kararı temyiz ettiği ve temyiz sebebi olarak davalı ... Şirketinin kusuru bulunduğunu ileri sürdüğü, işbu temyiz sebebinin aynı zamanda davacının kendi kusur oranına da yapılmış bir itiraz olduğu, zira bozma ilamı doğrultusunda alınan kusur bilirkişi raporunda kusur paylaşımının tekrar yapıldığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... ve davalı ... Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,

14.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1497, Karar No: 2024/6884, Tarih: 30.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/1497 E.  ,  2024/6884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/322 Esas, 2023/63 Karar

HÜKÜM : Dava ret

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar ile müvekkili arasında bayilik sözleşmesi gereği madran doğal kaynak suyu satıcılığı yaptığını, 2005-2009 döneminde müvekkili adına kesilen bütün faturalarda ''Kaynak Suyu Resmi'' adı altın da haksız ve hukuka aykırı tahsilatlar yaptığını, 2664 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu 64 üncü maddesinin açık olduğunu, Maliye Bakanlığı'na ve İçişleri Bakanlığı'na yapılan şikayet ve ihbarlar üzerine Bozdoğan Belediyesi ve belediyeye bağlı Madran Menba Suları İşletmesi Kaynak Suyu Harcının tahakkuk ve tahsilinden vazgeçtiğini, noter kanalıyla ödene faturaların iadesi istenilmiş ise de herhangi bir cevap verilmediğini, dava konusu olayda kanak suyu harcının kaynak sularını özel işaretli kaplara doldurup satan işletme tarafından ödenmesi gerektiği halde müvekkili şirketten tahsil edilmiş olmasının hatalı olduğunu, bu nedenle Bozdoğan İcra Müdürlüğü'nün 2014/451 E. sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptaline karar verilmesini, %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, bu nedenle görev nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Bozdoğan Madran Memba Suyu İşletmesinin bütçesi merkez bütçeye bağlı olduğunu, bu nedenle davanın tarafı olmadığını husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, esas yönünden de davayı kabul etmediklerini, açılan davanınn reddine karar verilmesini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, bu nedenle görev nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Bozdoğan Madran Memba Suyu İşletmesinin bütçesi merkez bütçeye bağlı olduğunu, bu nedenle davanın tarafı olmadığını husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, esas yönünden de davayı kabul etmediklerini, açılan davanınn reddine karar verilmesini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2019/573 E- 2019/1610 K sayılı 12.03.2019 tarihli ilamı ile "mahkemece Dairemizin kararı emsal gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de emsal karardaki davacının aynı olmadığı, söz konusu emsal dosyada tüm deliller toplanarak karar verildiği ancak mahkeme tarafından deliller hiç toplanmaksızın tarafların ticari defter ve belgeleri inceletilmeksizin, faturaların ne şekilde ticari defterlere kaydedildiğinin tespit edildiği anlaşılmaksızın emsal alınan karardaki gerekçenin aynen yazılarak eksik inceleme sonucu, dosya içeriğiyle uygun düşmeyen ve toplanmamış delillerin toplanmış gibi gösterilerek karar verilmesi uygun görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, 04.10.2022 tarihinde gönderilen bilirkişi ek raporunda dosya içeriğinde yer alan fatura, tahsilat makbuzu ve tahsilat bordrolarının incelendiği, ticari defterler ve ilgili dönem beyannameleri ibraz edilmediğinden ticari defterlere faturaların kaydının yapılıp yapılmadığı, vergi beyannamelerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı hususlarının incelenemediği belirtildiği, raporun sonuç kısmında fatura tutarlarının tahsilat tutarları ile uyuşmadığı, dava dosyasına intikal etmeyen faturaların ve tahsilat makbuzlarının mevcudiyetinin bulunduğu, aynı zamanda tespit edilen tutarlar Bozdoğan İcra Müdürlüğüne ait 2014/451 E. sayılı icra takibindeki tutar ile de örtüşmediği, ticari defterler ve ilgili dönem beyannameleri dava dosyasına ibraz edilmediği için dava dosyasında yer alan fotokopi fatura ve tahsilat makbuzlarının ticari defterlere usulüne uygun işlenip işlenmediği ve ilgili dönem vergi beyannamelerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığına ilişkin değerlendirme yapılamadığının bildirildiği, buna göre alacağın varlığını ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, yargılama süresince davacı tarafın istenilen ticari defterleri ve belgeleri mahkememize sunmadığı, eldeki bilgi ve belgelerle davacı tarafın alacağını sabit kılacak bir sonuca varılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itirazın iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itirazın iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V.SONUÇ: Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6481, Karar No: 2021/11591, Tarih: 05.10.2021

**10. Hukuk Dairesi         2019/6481 E.  ,  2021/11591 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 28/12/2015 tarihli karar, Dairemizin 22016/3908 E., 2018/7384 K. sayılı ilamı ile özetle,“… tazminat davasında esas alınan kusur raporu aynen kabul edilmiş ve buna göre karar tesis edilmiş ise de, mahkemece, meydana gelen olay nedeniyle açılmış bir ceza davasının varlığının araştırılması ile kesinleşmiş ceza mahkemesi kararındaki maddi olguların hukuk Mahkemesini de bağlayacağı ve orada kusurlu bulunan şahısların da kararın kesinleşmesi halinde iş kazasının meydana gelmesinde kusurlarının bulunacağı hususu ile meydana gelen olay nedeniyle işveren ve sigortalının ayrı ayrı kusurlarını ve aidiyetlerini irdeleyen iş güvenliği uzmanlarından bir kusur raporu alınması ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 21. maddesinin “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” olarak belirtilen, açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Buna göre, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak maddi zarar karşılaştırması yapılıp, düşük (az) olan tercih edilmek suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi...gereklerine işaret edilerek araştırma yapılmak üzere bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21/1. maddesine göre; iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45–46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54–55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.