muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14495, Karar No: 2022/14600, Tarih: 09.11.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/14495 E.  ,  2022/14600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (...) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, müvekkilinin asıl işverenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü olduğu Ilısu barajı yapım işinde alt işveren Göker Taşımacılığa bağlı işyerinde araç şöförü olarak çalıştığını, ... sözleşmesinin haksız olarak feshediliğini, 07.30-19.30 saatleri arasında çalıştığını, yıllık izin kullanmadığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti

Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili, İdare ile davalı Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, İdarenin ihale makamı konumunda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Şirket vekili, davacının ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının fazla çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin İlk Kararının Özeti

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Bozma Kararı

Davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 27.04.2017 tarihli ve 2017/27759 Esas, 2017/10119 Karar sayılı ilâmı ile;

"...Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai, ... bayram genel tatil ve hafta tatili alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının haftalık 19.5 saat fazla mesai yaptığı, ayda iki hafta tatilinde çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Dosya içerisinde davacının görev yaptığı araca ilişkin taşıt talep ve personel görev emri başlıklı belgeler ile araç aylık kontrol kartı başlıklı belgelerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca fazla mesai, ... bayram genel tatil ve hafta tatili alacaklarının taşıt talep ve personel görev emri başlıklı ve araç aylık kontrol kartı başlıklı belgelerin bulunduğu dönem bakımından bu belgelere göre, bu belgelerin bulunmadığı dönem bakımından ise tanık beyanlarına göre belirlenmesi gerekli iken tüm dönem bakımından tanık beyanlarına göre belirlenmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. ..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Bozmaya Uyularak Verilen Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 2017/27759 Esas, 2017/10119 Karar sayılı ilâmına uyularak toplanan deliller ve yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İkinci Bozma Kararı

İlk Bozmaya Uyularak Verilen Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 2017/27759 Esas, 2017/10119 Karar sayılı ilâmına uyularak toplanan deliller ve yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İkinci Bozma Kararı

Davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 27.02.2019 tarihli ve 2019/1283 Esas, 2019/4520 Karar sayılı ilâmı ile;

"...

Mahkeme tarafından önceki yargılama sonucunda verilen kararın Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda bozulmasına karar verilmiştir. Gerekçede ; “Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının haftalık 19.5 saat fazla mesai yaptığı, ayda iki hafta tatilinde çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı, dosya içerisinde davacının görev yaptığı araca ilişkin taşıt talep ve personel görev emri başlıklı belgeler ile araç aylık kontrol kartı başlıklı belgelerin bulunduğunun anlaşıldığı, hal böyle olunca fazla mesai, ... bayram genel tatil ve hafta tatili alacaklarının taşıt talep ve personel görev emri başlıklı ve araç aylık kontrol kartı başlıklı belgelerin bulunduğu dönem bakımından bu belgelere göre, bu belgelerin bulunmadığı dönem bakımından ise tanık beyanlarına göre belirlenmesi gerekli iken tüm dönem bakımından tanık beyanlarına göre belirlenmesi hatalı olduğu” belirtilmiştir.

Bozma sonrasında yapılan yargılamada, Mahkeme tarafından her ne kadar bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozmanın gerekleri yerine getirilmemiştir. Bozma ilamında davacının görev yaptığı araca ilişkin taşıt talep ve personel görev emri başlıklı belgeler ile araç aylık kontrol kartı başlıklı belgelerin bulunduğu dönem için bu belgelere itibarla davacının fazla mesai talebinin değerlendirilmesi gerekli iken bu belgelerin bulunduğu dönem için belgelerde belirtilen çalışma saatleri dikkate alınmaksızın davacının her hafta 7,5 saat fazla mesai yaptığının kabulü ile sonuca gidilmesi bozma kapsamına uymamaktadır. Bu durumda yapılması gereken belge bulunan günlere ilişkin olarak bu belgelerdeki çalışma saatlerinin dikkate alınması, belge olmayan dönem için ise önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere tanık beyanlarında belirlenen haftalık 19,5 saatlik fazla çalışma süresi ve davacının ayda iki hafta sonu çalıştığının kabulü ile sonuca gitmektir. Bu hususun gözetilmemesi bozmayı gerektirmiştir...." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda bozma kararı, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Şirket vekilinin tüm, diğer davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda bozma kararı, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Şirket vekilinin tüm, diğer davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2- Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanunu'nun 7139 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile değişik 49 uncu maddesi uyarınca 28.04.2018 tarihinden itibaren harçtan muaf kılındığından, davalı İdarenin harç ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

3-Eldeki dosyada 2 davalı olmasına rağmen Mahkemece gerekçeli karar hüküm fıkrasının "4 ve 5" numaralı bentlerinde "davalıdan alınmasına" veya "davalıya verilmesine" şeklinde hüküm kurulmuştur. Bu husus infazda tereddüt yaratır mahiyette olup hatalı olmuştur.

Açıklanan hususlar bozma sebebi ise de, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

Sonuç: Yukarıda yazılı sebepten temyiz olunan kararının hüküm fıkrasının 2,3,4,5 numaralı bentlerinin çıkartılarak, yerlerine;

"2-Bu dava nedeni davacı tarafından yapılan posta, tebligat masrafı olan 2874,05 TL'nin kabul (%50) ve red (%50) oranına göre hesaplanan 1790,35 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

3-Davacı tarafça başlangıçta peşin alınan başvuru harcı 29,20, peşin harç 34,20 TL, 643,25 TL ıslah harcı toplamı 677,45 TL harcın (davalı ... Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan) davalı Gök Er Taşımacılık Ltd Şti tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Alınması gerekli 1.365,42 TL harçtan alınan peşin alınan 34,20 TL ile 643,25 TL ıslah harcının toplamları olan 677,45 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 687,97 TL harcın (davalı ... Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan) davalı Gök Er Taşımacılık Ltd Şti tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 5100 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalılar kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 5100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine," rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı Gök Er Taşımacılık Sınır Tic. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'ye yükletilmesine, 09.11.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2564, Karar No: 2020/12682, Tarih: 08.06.2020

**8. Ceza Dairesi         2018/2564 E.  ,  2020/12682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozma ilamlarına uyularak yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine göre sanığın, sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Hapis cezası yanında hükmedilmesi gereken adli para cezasının, kanunda öngörülen adli para cezasına esas alınan gün üzerinden artırım veya indirim yapıldıktan sonra belirlenen sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı tayin olunan miktarın çarpılması sonucu cezanın belirlenmesi gerektiği gözetilmemesi,

2) Bozma öncesi verilen ve sanık tarafından temyiz edilen önceki hükümde, CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle cezanın " 1500 lira adli para cezası" üzerinden infaz olunacağının belirtilmesi ile yetinilmesi gerekirken, kazanılmış hakkın sonuç cezaya ilişkin olduğu göz ardı edilerek, önceki hükümde verilen 3 ay hapis cezasından TCK.nın 62. maddesi gereğince indirim yapılan 2 ay 15 güne indirilerek ve verilen bu hapis cezasının paraya çevrilmesi suretiyle sanığın 1500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi suretiyle CMK.nın 232/6 maddesine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının 2. fıkrasından sonra gelmek üzere "5237 sayılı TCK.nın 52. maddesi gereğince; sanığa verilen 4 günlük adli para cezasının, sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdiren bir gün karşılığı 20.00-TL olmak üzere 80-TL ADLİ PARA CEZASI OLARAK BELİRLENMESİNE" ibaresinin eklenmesi, hükümden 3. fıkrada yer alan "Sanık hakkında daha önce 2 ay 15 gün hapis cezasına hükmolunmuş olması aleyhe bozma yasağı ile birlikte değerlendirilerek sanığın netice olarak 2 AY 15 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresinin ve hükmün beşinci fıkrasında yer alan "Sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının sanığın sosyal ve ekonomik durumu ile suçun işlenmesindeki özelliklere göre takdiren TCK.nın 50/1.a maddesi uyarınca adli para cezasına çevrilmesine ve sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri gözönüne alınarak TCK.nın 52. maddesi uyarınca takdiren 1 günün karşılığı 20 TL'den hesaplanmak suretiyle 75 günün karşılığında 1500 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresinin çıkartılarak yerine “1412 sayılı CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca sanığın cezasının 1500 TL adli para cezası üzerinden infazına" ibarelerinin yazılması sureti ile sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 08.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/165, Karar No: 2015/1352, Tarih: 07.05.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/165 E.  ,  2015/1352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Önceden birbirlerini tanıyan ve dolandırıcılık hususunda anlaşıp fikir birliğine varan sanıklardan ...'in, şikâyetçinin yanına giderek kendisini ... bir yahudi olarak tanıtıp kendisinde külçe altın bulunduğunu ve bir kuyumcu aradığını söylediği, bu şekilde sohbet başlattığı sırada, önceden yaptıkları anlaşma gereği sanık ...'in gelip kendisinin kuyumcu olduğunu, külçe altınları alabileceğini söyleyerek cebindeki paraları diğer sanığa gösterdiği, sanık ...'in üzerindeki paraların yetersiz olduğunu söyleyip diğer sanık ...' tan aldığı külçe altın benzeri Çin yapımı kağıda sarılı imitasyon çakmakları şikâyetçiye vererek, işlettiğini söylediği ... adlı işyerine gitmesini orada altınları tarttırmasını ve para almasını istediği, şikâyetçiye kendisini bekleyeceklerini söyledikleri ve sanık ...’in diğer sanığa cebinden bir miktar para verip, şikâyetçiden de borç olarak 120 TL para aldığı, şikâyetçinin kağıttaki iki adet külçe altın görünümlü imitasyon çakmakları alıp ...aramaya başladığı ancak, böyle bir yerin olmadığını öğrendiğinde kendisine paket içerisinde verilen ve külçe altın olduğu söylenen çakmakları bir kuyumcuya götürüp sorduğunda dolandırıldığını anladığı, böylece sanıkların birlikte hareket ederek hileli hareketlerle şikâyetçinin zararına ve kendileri yararına 120 TL parasını aldıkları anlaşıldığından, TCK’nın 157. maddesi uyarınca dolandırıcılık suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıkların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 07/05/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17978, Karar No: 2021/1671, Tarih: 21.01.2021

**(Kapatılan)3. Ceza Dairesi         2020/17978 E.  ,  2021/1671 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, 6136 sayılı Kanun’a muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında, mağdur ...’e karşı kurulan mahkumiyet hükmü yönünden, oluş, iddia, dosya kapsamı ve kabule göre sanığın, mağdur ...’e yumruk atarak basit şekilde yaraladığı, akabinde mağdurlar ... ve ...’in ayaklarına doğru tabanca ile ateş ettiği ancak merminin isabet etmediği olayda, sanık hakkında mağdur ...’e karşı gerçekleşen eylem yönünden değerlendirme yapılırken bütünlük arz eden olayda tamamlanmış basit yaralama eylemi ve silahla yaralamaya teşebbüs eyleminin bir arada bulunduğu gözetilerek, ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 04/06/2020 tarihli, 2016/3-194 Esas ve 2020/260 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, bütünlük arz eden olay içerisinde, tamamlanmış basit yaralama eylemi ile silahla yaralamaya teşebbüs eyleminin bir arada bulunduğu hallerde sanık hakkında hüküm kurulurken, işlenen fiille orantılılık ve hakkaniyet ilkeleri gözetilerek, teşebbüs hükmünün düzenlendiği 5237 sayılı TCK'nin 35. maddesi uyarınca (¼) - (¾) oranında indirim uygulanması halinde belirlenen ceza miktarının, tamamlanmış basit yaralama suçu için öngörülen cezanın altına düşmeyecek şekilde belirlenmesi gerekirken, sanık hakkında teşebbüs hükümlerinin tatbiki neticesinde sonuç olarak “3 ay” hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz bulunmadığından;

Sanık hakkında tekerrüre esas alınan ilamda 5237 sayılı TCK'nin 58. maddesinin uygulanması karşısında, hükmolunan cezaların 5237 sayılı TCK'nin 58. ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerini İnfazı Hakkında Kanun'un 108/3. maddeleri uyarınca ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz bulunmadığından;

Sanık hakkında kurulan tüm hükümler yönünden, kasti suçtan hapis cezalarına mahkumiyetin kanuni neticeleri olarak uygulanmasına karar verilen hak yoksunlukları yönünden, Anayasa Mahkemesinin, 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde yer alan bazı ibarelerin iptal edildiği infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden, bu hususlar bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 21/01/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7800, Karar No: 2009/7367, Tarih: 06.04.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/7800 E.  ,  2009/7367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/01/2009

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 06.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14455, Karar No: 2014/14, Tarih: 10.01.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2013/14455 E.  ,  2014/14 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Davacının 1997 Ekim ayı ücret bordrosundaki vergi indiriminin neden kaynaklandığının Vergi Dairesi Müdürlüğünden 1997 Ekim ayı ücret bordrosu da eklenmek suretiyle sorularak işverence yapılan vergi indirimine ilişkin belgenin istenmesi ve cevabi yazı ile gönderilecek kayıtların eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2021/12033, Karar No: 2022/285, Tarih: 12.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12033 E.  ,  2022/285 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalılardan ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazına gelince,

16.09.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin tahsilinin talep edildiği iş bu davada, davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin ilk fıkrasında, iş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş olmakla, anlaşılacağı üzere işverenin rücu alacağından sorumluluğu belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, ... Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, mahkemece alınan gerçek zarar hesabında, sigortalının talep edebileceği tazminat miktarı ile ilk peşin sermaye değerli gelir karşılaştırmasının yapıldığı ne var ki bu hususun yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Yapılması gereken, her bir hak sahibi yönünden usulüne uygun olmak üzere yapılan gerçek zarar hesabının, kusur oranı uygulanmış ilk peşin sermaye değerli tutarlarla tek tek karşılaştırılması sonucu, her bir hak sahibi yönünden hangisi düşük ise ona hükmedilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 12.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.