muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5312, Karar No: 2020/11633, Tarih: 22.12.2020

2)Avrupa İnsan Haklari Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

3)Kamulaştırma bedeline işletilecek yasal faizin bitiş tarihinin infazı zorlaştıracak biçimde gösterilmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

4)Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı idare ve bir kısım davalılar ile feri müdahiller vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/218-293 E/K. sayılı hükmünün HMK’nın 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 22/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32191, Karar No: 2014/17456, Tarih: 06.05.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/32191 E.  ,  2014/17456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık hakkında Görevi yaptırmamak için direnme suçundan verilen mahkumiyet (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) hükmünün incelenmesinde;

“Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” kararlarına karşı başvurulacak yasa yolu 5271 sayılı CMK’nin 231/12 maddesinde hiçbir istisna öngörülmeksizin “itiraz” olduğu, 5271 sayılı CMK’nin 264/1 maddesinde belirtilen kanun yolu ve merciinde yanılmanın başvuru hakkını ortadan kaldırmayacağına dair hükmü nazara alındığında, sanık müdafinin dilekçesinin itiraz niteliğinde olduğu kabul edilerek, temyizen incelenmeyen dosyanın itiraz merciince incelenmesi için mahalli mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

2) Sanık hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

a) Sanığın aşamalarda ki savunmasında;düğün yerinde çıkan kavgada kendisine saldıran şahsın elinde bulunan, hançer şeklinde, kabzasında at başı veya bir hayvan başı olan bıçağı aldığı sırada elinden yaralandığını ve bu bıçak elinde olduğu halde karakola sığındığını belirterek suçu inkar etmiş olmasına; katılanın da kendisini yaralayan bıçağı kimin kullandığını farkedemediğini, olay yerinin karanlık olduğunu,ancak daha sonra sanık ...'nın elinden alınan bıçağın kendisine karşı kullanılan bıçak olduğunu anladığını, ancak olay sırasında bu şahsın kullanıp kullanmadığını bilmediğine dair anlatımı, sanığın arkadaşı olan tanık ...'ın 14/08/2006 günlü Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde;"kavga sırasında kendimi savunmak için üzerimde taşıdığım, hançer şeklinde ki bıçağı çıkarıp salladım, kim olduğunu bilmediğim birinin bacağına geldi" şeklindeki anlatımı ve 12/08/2006 günlü olay yeri tesbit tutanağından 4 adet bıçağın ele geçirilip, emanete alındığı ve bilirkişinin incelemesi sonucunda düzenlediği rapordan 2 adet hançer bulunduğunun anlaşılması karşısında; emanetteki bıçakların sanık, katılan ve tanık İsmail'e gösterilip teşhis ettirilmesi, ayrıca aynı olay nedeniyle hazırlıkta tefrik edilerek, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/612 esasında derdest bulunan dava dosyasının karara çıkmamış olması halinde birleştirilmesi, karara çıkmış ise bu dosyanın incelenmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükme varılması,

b) Sanığın eylemi, iki grup arasındaki kavgayı aralamaya çalışan Jandarma görevlisine karşı işlemiş olması karşısında eylemin olası kast ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Sanığın eylemi, iki grup arasındaki kavgayı aralamaya çalışan Jandarma görevlisine karşı işlemiş olması karşısında eylemin olası kast ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 06/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8604, Karar No: 2014/2537, Tarih: 12.02.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/8604 E.  ,  2014/2537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.

Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür.Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.

Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü,yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir.Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.

Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için,dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir.Bankaların,ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamıyacaktır.

Sanığın,... Bankası Çemenzar Şubesine ait 23197 numaralı sahte çeki yapmış olduğu alışveriş karşılığı diğer sanık ... .'e verdiğinin iddia edildiği somut olayda;

1-Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hüküm bakımından yapılan temyiz isteğinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre,yerinde görülmeyen sanık müdafinin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

2-Sanık hakkında dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm bakımından yapılan temyiz isteğinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak,

5237 Sayılı Yasa’da 765 Sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK' nın sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19. maddesi ile değişik TCK'nın 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61. maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 Sayılı TCK'nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK. nun 61. maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise;o takdirde tespit olunacak temel gün,suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında dolandırıcılık suçu bakımından sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, temel adli para cezasının doğrudan doğruya elde edilen haksız menfaat miktarının iki katı esas alınarak tayini, artırım ve indirim maddelerinin bu miktar üzerinden uygulanması suretiyle TCK.nun 52.maddesi hükmüne aykırı olarak yazılı şekilde sanığa fazla adli para cezası tayini,

Bu açıklama kapsamında dolandırıcılık suçu bakımından sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, temel adli para cezasının doğrudan doğruya elde edilen haksız menfaat miktarının iki katı esas alınarak tayini, artırım ve indirim maddelerinin bu miktar üzerinden uygulanması suretiyle TCK.nun 52.maddesi hükmüne aykırı olarak yazılı şekilde sanığa fazla adli para cezası tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenle, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu durum aynı kanunun 322.maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, sanığın 12.083 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin bölümlerin hüküm fıkralarından çıkartılarak yerine, ''sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 158/1,f- son maddesi gereğince haksız menfaatin iki katı olan 14.500 TL karşılığı 725 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı yasanın 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 604 gün karşılığı, 52/2 maddesi gereğince günlüğü 20.00 TL den hesap edilerek sonuç olarak 12.080 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına'' denilmek suretiyle sair yönleri usül ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12.02.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11734, Karar No: 2013/19298, Tarih: 24.10.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/11734 E.  ,  2013/19298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitiyle, Kuruma borçlu olmadığına ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlerine göre, davacının tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, 3090 gün 506 sayılı Yasa, 551 gün 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dolayısıyla 1.12.1995 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı almaya başladığını, ancak Kurumun 16.3.2010 tarihli işlemi ile vergi kaydının bulunmadığı gerekçesi ile 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının iptal edilmesi neticesinde geriye yönelik 10 yıla tekabül eden 47.780,06 TL'nin tahsilinin talep edildiğini, vergi kaydının bulunduğunu bu nedenle 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının geçerli olduğundan yaşlılık aylığınının geçerli olduğunun tespiti ile, yersiz aylık ödemesine ilişkin borçtan sorumlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 11.11.1991 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesi uyarınca 20.4.1982-31.10.1983 tarihleri arasında1479 sayılı Yasa kapsamında konfeksiyon işi nedeni ile kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 1.7.1977-1986/3 tarihleri arasında vergi kaydına esas olan işyerinden 1752 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmasının olduğu, 1.1.1992-30.9.1995 tarihleri arasında ise 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğu, her ne kadar işe giriş bildirgesi ekinde ... Vergi Dairesinden vergi kaydı olduğuna dair belge mevcut ise de, davacının vergi kaydının olmadığının Kurumca ve mahkemece tespit edildiği, davacının 1479 sayılı Yasa'ya tabi işin geçtiği işyerinde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının olduğu, aynı işyerine ilişkin eşi ...'a ait vergi kaydının bulunduğu, davacının eşine ait işyerinde 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının vergi kaydının olmadığı 20.4.1982-31.10.1983 tarihleri arasındaki esnaf ... sigortalılığının geçerli olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının vergi kaydının olmadığı 20.4.1982-31.10.1983 tarihleri arasındaki esnaf ... sigortalılığının geçerli olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Somut olayda, ilgili vergi dairesi yazılarından da anlaşılacağı üzere davacının tescile konu dönemde vergi kaydının bulunmadığı sabittir. Prim ödemek sureti ile sigortalılık koşullarının oluşmadığı dönem için esnaf ... sigortalılığı elde edilmesi mümkün olmayıp, ... sigortalılığının iptali halinde ise, .... çalışmaların tek başına aylık almak için yeterli olmayıp, davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 24/10/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18156, Karar No: 2017/8649, Tarih: 05.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/18156 E.  ,  2017/8649 K.**

**"İçtihat Metni"**

.............

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dava, 16.05.2011 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremez hale sigortalıya bağlanan gelirler nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 8, 21 ve 23.maddeleridir.

Ne var ki, davalılardan ............ yaptığı film setinde, diğer davalıdan figüran oyuncu istenilmesi üzerine sete gelen kazalının, bu konuda herhangi bir sertifikası veya eğitiminin bulunmamasına rağmen, at bindiği esnada düşmesi şeklinde gerçekleşen olayda, olayın meydana gelişi ile tüm tarafların davacı kurumun rücuan tazminat talebi karşısında, hukuki konumlarının belirlenmesi gereklidir.

506 sayılı Kanunun 2'nci maddesinde genel bir tanım yapılarak, bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu Kanuna göre sigortalı sayılacakları belirtildikten sonra, 3'üncü maddesinde kimlerin bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları ve hangi kişiler hakkında bazı sigorta kollarının uygulanmayacağı açıklanmış, Buna göre sigortalı sayılmanın koşulları; hizmet akdine göre çalışma, akitte öngörülen edimin (hizmetin) işverene ait işyerinde veya işyerinden sayılan yerlerde görülmesi, maddelerde belirtilen “sigortalı sayılmayan” kişilerden olunmamasıdır. 506 sayılı Kanunda tanımı yapılmayan hizmet akdinin 5510 sayılı Kanunun 3'üncü maddesinde, 818 sayılı Borçlar Kanununda tanımlanan hizmet akdini ve iş mevzuatında tanımlanan iş sözleşmesini veya hizmet akdini ifade ettiği bildirilmiştir.

İş sözleşmesi ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 293-470. maddelerinde düzenlenmiştir. (818 sayılı Borçlar Kanunu 313-354. maddeleri) Buna göre, sözleşme; işçinin belirli veya belirsiz bir zaman süresince hizmet görmeyi, iş sahibinin de kendisine ücret ödemeyi taahhüt ettiği bir akit olarak tanımlanmış, aksine hüküm bulunmadıkça, sözleşmenin özel şekle tabi olmadığı belirtilmiş, ücretin, zaman itibarıyla olmayıp yapılan işe göre verilmesi durumunda da işçinin belirli veya belirsiz bir zaman için alınmış veya çalışmış olduğu sürece akdin “parça üzerine hizmet” veya “götürü hizmet” adı altında varlığını koruduğu açıklanmıştır. Belirtilmelidir ki, “ücret” unsuruna her ne kadar tanımda ve iş sahibinin borçları belirtilirken yer verilmiş ise de, 506 sayılı Kanunun sistematiği ve diğer maddelerinin düzenleniş şekline göre, anılan unsurun sigortalı niteliğini kazanabilmek için zorunlu olmadığının kabulü gerekir. Baskın olan bilimsel ve yargısal görüşlere göre, iş sözleşmesinin ayırt edici ve belirleyici özelliği, “zaman” ile “bağımlılık” unsurlarıdır. Zaman unsuru, çalışanın iş gücünü belirli veya belirsiz bir süre içinde işveren veya vekilinin buyruğunda bulundurmasını kapsamaktadır ve anılan sürede buyruk ve denetim altında (bağımlılık) edim yerine getirilmektedir. Bağımlılık ise, her an ve durumda çalışanı denetleme veya buyruğuna göre edimini yaptırma olanağını işverene tanıyan, çalışanın edimi ile ilgili buyruklar dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte bir bağımlılıktır. İş sözleşmesinde, çalışan, emeğini, iş sahibinin emrine hazır bulundurmaktadır, ücret ise, yapılan faaliyetin karşılığı olarak ödenmektedir.

Eldeki davada, davalı ........... Şti. yönünden; yapılan sözleşme içeriği ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, ajansın, kazalı oyuncu ile yapımcı şirketleri buluşturma ve bu konuda aracılık etme yükümlülüğünün bulunduğu, kazalının iş görme edimini ajansa sunmadığı, bağımlılık unsurunun bulunmadığı, oyuncunun edimini ifa ederken bu davalının talimat verme hakkının olmadığı, edimin bu davalının gözetimi ve denetimi altında ifa edilmediği, bu yönüyle kazalı ile ............ arasındaki ilişki bakımından hizmet akdi niteliğinde olmadığının kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

Ancak; davalı yapımcı şirket yönünden, kazalının, önceden verilen senaryolar gereği, yapımcı şirket tarafından belirlenen zaman ve mekânda yapılan çekimlerde oyuncu olarak çalıştığı, davalı yapımcı şirketin buyruk ve denetimi altında (bağımlılık) iş görme edimini yerine getirdiği, ücretini de yapımcı şirketin ödediği anlaşılmakla, işverenin davalı yapımcı şirket olduğu, aradaki ilişkinin hizmet akdi niteliğinde olduğu gözetilerek bir değerlendirme yapılması gerekir.