muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/181, Karar No: 2013/195, Tarih: 30.04.2013

**Ceza Genel Kurulu         2013/8-181 E.  ,  2013/195 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname : 2010/290194

Yargıtay Dairesi :  8. Ceza Dairesi

6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık Ü. A..'ın aynı Kanunun 13/1, 5237 sayılı TCK'nun 62, 52 ve 54. maddeleri uyarınca hapis cezasından çevrilen 6.000 lira ve doğrudan hükmolunan 500 lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye ilişkin, Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 25.06.2010 gün ve 291-539 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 18.09.2012 gün ve 9479-27596 sayı ile; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 31.10.2012 gün ve 290194 sayı ile; Özel Dairece onama kararının verildiği tarihten önce sanığın ölmesi nedeniyle hükmün bozulmasına ve sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine ve müsadereye karar verilmesi gerektiği görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 24.12.2012 gün ve 31680-39246 sayı ile; "Sanığın 05.03.2012 tarihinde öldüğü nüfus kayıt örneğinden anlaşılmakla, sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu bozmayı gerektirmekle (bozulmasına), düşme ve müsadere kararı verilmediğinden bu konuda karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gönderilmesine" karar verilmesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; çıkartılan nüfus kaydında sanığın temyiz aşamasında öldüğünün belirtilmesi halinde  yapılması gereken işlemin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Temyiz aşamasında Yargıtay C.Başsavcılığınca UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak çıkarılan nüfus kayıt örneğinde, sanığın yerel mahkeme hüküm tarihinden sonra 05.03.2012 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi halinde kovuşturma imkanının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi halinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir. Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirdiğinden iştirak halinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş bulunan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından, düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşürülmesini gerektiren bir neden olduğu da göz önüne alınarak, ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz merciince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek yerel mahkemelerce mahallinde yapılan araştırmada sanığın öldüğünün kesin olarak belirlenmesinden sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 05.03.2013 gün ve 1560-81, 05.03.2013 gün ve 131-75, 13.03.2012 gün ve 360-95, ile 06.05.2008 gün ve 97-101 sayılı kararları başta olmak üzere birçok kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı üzerine Özel Dairece, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak alınan nüfus kayıt örneğinde, sanığın hükümden sonra 05.03.2012 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, gerekli araştırmanın yapılarak sonucuna göre TCK’nun 64 ile 5271 sayılı CMK'nun 223. maddeleri uyarınca müsaderesine hükmolunan eşyayı da kapsayacak şekilde gereken hükmün mahkemesince verilmesinin temini için itirazın kısmen kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesinde  bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının ölüm nedeniyle düşme ve müsadere kararının Özel Dairece verilmesi gerektiğine ilişkin kısmının reddine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının düşme ve müsadere kararının Özel Dairece verilmesi gerektiğine ilişkin kısmının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.04.2013 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/14516, Karar No: 2024/264, Tarih: 09.01.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/14516 E.  ,  2024/264 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/89 E., 2022/217 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Taşova Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.01.2015 tarihli ve 2014/268 Esas, 2015/28 Karar sayılı kararı ile sanığın 6831 sayılı Orman Kanunu'na (6831 sayılı Kanun) muhalefet suçundan; beraatine ve kaçak orman emvalinin müsaderesine karar verilmiştir.

2. İşbu kararın katılan ... İdaresi vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin, 04.07.2018 tarihli ve 2018/315 Esas, 2018/8164 Karar sayılı ilâmıyla; "...Dikili ağaç satış izni

verilen bölmede 10 adet damgasız ağacın kesildiği tespiti üzerine sanık hakkında suç tutanağı düzenlenmesi, 29.11.2012 tarihli saha kontrolünde sanığın ağaçları damgasız zannederek kestiğini beyan ederek tutanağı imzalaması, soruşturma aşamasında sanığın farkında olmadan işçileri ya da kendinin ağaçları kestiğini beyan etmesi, sanığın kovuşturma aşamasındaki savunmasının aksine kesilecek ağaçlara damga yapılan boyanın yağmurdan etkilenmediğine dair Orman İdaresinin yazısı karşısında çelişkili ifadeleri ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde sanığın sübut bulan atılı suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde yerinde görülmeyen gerekçeyle beraatine karar verilmesi,..." nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Taşova Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.01.2021 tarihli ve 2018/219 Esas, 2021/36 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 6831 sayılı Kanun'a muhalefet suçu nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

4. Denetim süresi içerisinde sanığın kasıtlı suç işlemesi üzerine önceki hükmün açıklanmasına karar verilmesi suretiyle Taşova Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.05.2022 tarihli ve 2022/89 Esas, 2022/217 Karar sayılı kararı ile 6831 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan sanık hakkında neticeten; 5 ay hapis ve 160,00 TL adlî para cezasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebebi; kanunî haklarından faydalanmak için kararın bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebebi; kanunî haklarından faydalanmak için kararın bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Ağaç kesimi ve satışı ihalesi ile sanığa teslim edilen ormanlık sahada orman muhafaza memurlarınca yapılan kontroller esnasında, 10 adet kayın ağacının usulsüz ve damgasız olarak kesildiğinin tespit edilmesi üzerine usulsüz ve damgasız kesilen ağaçlardan elde edilen orman emvali muhafaza altına alınmıştır.

2. Sanık savunmasında; suça konu yerde izinli kesim yapıldığını, orman memurlarının işaretledikleri ağaçların mührü yağmur sonrası silindiğinden hakkında tutanak düzenlendiğini, tespitin doğru olmadığını, yasal olarak kesim yapıldığını beyan etmiştir.

3. Orman İdaresi'nin 25.03.2014 tarihli cevabi yazısında; ağaçları işaretlemede kullanılan boyanın yağmur vs. nedenlerle silinmediği, aradan 10 yıl gibi bir süre geçse dahi bu damganın ağacın dibinde kalacağı, suça konu yerde kanuni olarak kesilmiş diğer ağaç dip köklerinde damganın mevcut bulunduğu belirtilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Dikili ağaç satış izni verilen bölmede 10 adet damgasız ağacın kesildiği tespiti üzerine sanık hakkında suç tutanağı düzenlenmesi, 29.11.2012 tarihli saha kontrolünde sanığın ağaçları damgasız zannederek kestiğini beyan ederek tutanağı imzalaması, soruşturma aşamasında sanığın farkında olmadan işçileri ya da kendinin ağaçları kestiğini beyan etmesi, sanığın kovuşturma aşamasındaki savunmasının aksine kesilecek ağaçlara damga yapılan boyanın yağmurdan etkilenmediğine dair Orman İdaresinin yazısı nazara alınarak sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğunun anlaşılması karşısında sanığın eyleminin sübuta erdiği belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Taşova Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.05.2022 tarihli ve 2022/89 Esas, 2022/217 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/25335, Karar No: 2012/3590, Tarih: 20.02.2012

**2. Ceza Dairesi         2011/25335 E.  ,  2012/3590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın nüfus kaydı getirtilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmakla uyap üzerinden temin edilen nüfus kaydına dayanılarak yapılan incelemede:

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olduğu anlaşıldığından, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için aranan, 5271 sayılı CYY’nın 231/6.maddesinin (a) bendinde yazılı “kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunma” nesnel koşulunun bulunmaması nedeniyle, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği anlaşılmış, görevli avukata telefon açarak hakaret eden sanığın 765 Sayılı TCK.nun 266/3.maddesiyle mahkumiyeti yerine yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, yapılan duruşmaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun oluşan kanaat ve takdirine göre, sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Sanığa atılı hakaret suçunun düzenlendiği ve lehe olduğu kabul edilen 765 Sayılı TCK.nun 482/2.maddesinde öngörülen para cezasının alt ve üst sınırlarının eşit olup, 5252 Sayılı Türk Ceza Kanununun yürürlük ve uygulama şekli hakkındaki Kanunun 5/2.maddesi uyarınca suç tarihi itibariyle 450 YTL.olduğu gözetilmeden, 489 YTL.na karar verilmesi suretiyle sanık hakkında fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 Sayılı CMUK.nun 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılık aynı kanunun 322.maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden

Sanık hakkında 765 Sayılı TCK.nun 482/2.maddesi uyarınca tayin olunan para cezasının 450 YTL adli para cezasına indirilmesine, aynı kanunun

273.maddesi uyarınca 1/6 oranında artırılması suretiyle bulunan para cezasının 525 YTL adli para cezasına indirilmesine ve TCK.nun 72.maddesinin uygulanması suretiyle bulunan sonuç para cezasının, 729 YTL adli para cezası olarak belirlenmesine,

Sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.02.2012 tarihinde oğbirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1467, Karar No: 2007/2578, Tarih: 22.03.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/1467 E.  ,  2007/2578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava, çocuk ile baba arasında soybağı kurulması istemine ilişkin olup, davacının babası olduğunu ileri sürdüğü .... mirasçılarına ve anne Hatice'ye karşı davayı çocuk açmıştır.

Davanın bu niteliğine göre, inceleme görevi Yargıtay 2.Hukuk Dairesinindir. Bu itibarla dosyanın gerekli inceleme yapılmak üzere Yüksek 2.Hukuk Dairesine gönderilmesine, 22.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8376, Karar No: 2011/14993, Tarih: 10.10.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/8376 E.  ,  2011/14993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; ... olan müvekkilinin lisede eğitimine devam ettiğini ileri sürerek; davalı babanın aylık 350 TL yardım nafakası ödemesine ve nafakanın takip eden yıllarda ÜFE oranında artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kızı olan davacının, devamsızlık nedeniyle okul ile ilişiğinin kesildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; açık lisede okuyan ve bu nedenle okula devam zorunluluğu bulunmayan davacının çalışarak gelir elde edebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4721 sayılı TMK’ nun 328/2 maddesi uyarınca; Çocuk ... olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür.

Aynı kanunun 364/1 maddesine göre ise, herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ile altsoyuna nafaka vermekle yükümlüdür.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davanın açıldığı tarihte, davacının ... Lisesinde 3. sınıfta eğitim gördüğü, yargılama sırasında ise devamsızlık nedeniyle okuldan ayrılmak zorunda kalan davacının yarım kalan eğitimine açık lisede devam ettiği tespit edilmiştir.

Her dava açıldığı tarihteki duruma, yani fiili ve hukuki koşullara göre hükme bağlanır.

Şu halde; mahkemece, dava tarihindeki durum esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, sonradan gelişen koşullara göre davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer taraftan, davacının eğitim gördüğü öğrenim kurumunun değişmesi ve buna bağlı olarak yaygın öğretimden özgün öğretime geçilmesinin, davalı babanın nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağının gözetilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14494, Karar No: 2016/15779, Tarih: 21.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/14494 E.  ,  2016/15779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı elektrik şirketinin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, dağıtım ve iletim bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 1.000,00 TL'nin işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 15/04/2016 tarihli dilekçesi ile de talebini 55.401,93 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak ve diğer bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı elektrik şirketinin, kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim) bedelini elektrik abonesi olan davacı şirketten tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve

tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.