muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/6462, Karar No: 2012/18657, Tarih: 05.11.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/6462 E.  ,  2012/18657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası sonucu ölen işçi ...'ın yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, davacılardan ... ve ...’ın davalarının kısmen kabulü ile, ... için 98.906,87 TL maddi, 18.000,00 TL manevi, ... için 70.056,70 TL maddi, 13.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılar ...’nin davalarının kısmen kabulü ile, ayrı ayrı 2.000,00‘er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacılar ... ve ...’nin davalarının kısmen kabulü ile, ayrı ayrı 5.000,00‘er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar vermiştir.

Uyuşmazlık, maddi tazminatın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Tazminatın saptanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, işgörebilirlik çağı, işgörmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tesbit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. En son olarakta, aktif ve pasif dönemde, elde edilen kazançlar toplamından, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından bildirilen peşin sermaye değerinin indirileceği, böylece belirlenen tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütüleceği gibi, hususların gözönünde tutulacağı hukuksal gerçeğide ortadadır.

Hal böyle olunca, hükme dayanak alınan hesap raporunun yukarıda açıklanan ilkeleri içermediği giderek Yargıtay denetim ve izlemesine elverişli nitelikte olmadığı ortadadır.

Yapılacak iş; hüküm tarihine en yakın tarihte belli olan veriler nazara alınarak (asgari ücret miktarları) yukarıda açıklanan esaslara göre bilirkişiye zarar hesabı yaptırılarak, hak sahiplerine bağlanan gelirin SGK tarafından hesaplanarak bildirilen peşin sermaye değerini hesaplanan bu zarardan indirmek, davacı tarafın temyizinin bulunmaması nedeniyle davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 05.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3492, Karar No: 2014/9488, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/3492 E.  ,  2014/9488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/599-2013/760

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3095, Karar No: 2024/21940, Tarih: 04.09.2024

**10. Ceza Dairesi         2022/3095 E.  ,  2024/21940 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, yukarıda belirtilen kararının sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 06.04.2023 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15892, Karar No: 2015/13351, Tarih: 19.11.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/15892 E.  ,  2015/13351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/05/2014

NUMARASI : 2013/164-2014/123

Davacı S.. A.. vekili Avukat F.. S.. tarafından, davalılar L.. A.. ve diğeri aleyhine 05/08/2013 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 08/05/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 19/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14769, Karar No: 2014/6184, Tarih: 06.03.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/14769 E.  ,  2014/6184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğun anlatımı, dosya içeriği ve mahkemenin de kabulüne göre, suça sürüklenen çocuğun bir gün ara ile suça konu ilköğretim okuluna girerek toplam 5 adet bilgisayar monitörü çaldığı ve yakalandığında sattığı kişileri göstererek 2 tanesinin iadesini sağladığı, 3 adet monitörün ise bulunamadığı, katılanın zararının giderilmediği ve katılanın şikayetçi olup rıza göstermediği olayda, hakkında 5237 sayılı TCK.nun 43. maddesinin uygulanmaması ve uygulama koşulları bulunmadığı halde aynı Kanunun 168. maddesinin uygulanması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesine gelince;

Suça sürüklenen çocuğun soruşturma aşamasındaki ayrıntılı anlatımı ve CD çözümleme tutanağına göre, suça sürüklenen çocuğun, 08.08.2011 tarihinde, gündüzleyin, (13.39 ile 14.12 arasında) suça konu ilköğretim okuluna girerek bilgisayar monitörlerini çaldığı ve ertesi gün 09.08.2011 tarihinde gündüz aynı okula girmekle beraber bodrum katına inip mesai bitimini bekleyerek 9.45 sularında bilgisayar monitörlerini alıp çıktığının anlaşılması karşısında, 08.08.2011 tarihinde, gündüz, mesai saati içerisinde ve herkese açık okula girme eylemi açısından işyeri dokunulmazlığını bozma suçunun yasal öğelerinin oluşmayacağı gözetilerek tebliğnamedeki hakkında 5237 sayılı TCK.nun 43. maddesinin uygulanmamasına ilişkin 2-B nolu bozma düşüncesine iştirak edilmemiş, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

a- 5237 sayılı TCK.nun 116/2. maddesinde adli para cezası ile hapis cezasının seçimlik olduğu gözetilmeden, her ikisine birden hükmedilmesi,

b- Fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış olmakla beraber, daha önce hapis cezasına mahkum edilmesi nedeniyle hükmolunan kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunlu olmadığı halde, zorunlu olduğundan bahisle 5237 Sayılı Kanunun 50/3. maddesi gereğince kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi,

c- hakkında ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.06.2011 tarih ve 171-353 sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK.nun 142/2-d, 43, 31/3 ve 62 maddeleri uyarınca erteli 2 yıl 1 ay hapis cezasının 27.07.2011 tarihinde kesinleştiği, 3 yıl denetim süresi içerisinde de yeni suç işlendiği gözetilerek 5237 sayılı TCK.nun 51/7. maddesi uyarınca ilgili mahkemesine bildirimde bulunulmaması,

c- hakkında ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.06.2011 tarih ve 171-353 sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK.nun 142/2-d, 43, 31/3 ve 62 maddeleri uyarınca erteli 2 yıl 1 ay hapis cezasının 27.07.2011 tarihinde kesinleştiği, 3 yıl denetim süresi içerisinde de yeni suç işlendiği gözetilerek 5237 sayılı TCK.nun 51/7. maddesi uyarınca ilgili mahkemesine bildirimde bulunulmaması,

Bozmayı gerektirmiş müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesi gereğince suça sürüklenen çocuğun kazanılmış hakları gözetilerek hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 06.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4740, Karar No: 2019/5146, Tarih: 14.11.2019

**19. Hukuk Dairesi         2017/4740 E.  ,  2019/5146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davası hakkında Tokat 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen davanın reddine yönelik 2016/393 esas ve 2017/191 karar sayılı ve 30.03.2017 tarihli hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun davalı ... yönünden reddine diğer davalı yönünden kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına ilişkin kararın davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine , temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi,gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davacının dava dışı ... ile birlikte davalılardan ... ve kefil sıfatıyla ... ile aralarında akdedilen 12/08/2015 tarihli satış protokolü ile fabrika binası, demirbaşları, arsa ve emvalinden oluşan gayrimenkulün %50 sinin davacıya, %50’sininde dava dışı şahsa satışı hususunda anlaştıklarını, davacının anlaşma gereği söz konusu taşınmazın değerinin %50'sine tekabül eden 195.000,00 TL'yi ...'e ödediğini ancak davalının parasını almasına rağmen devir işlemlerini söz verdiği tarihte gerçekleştirmemesi üzerine davacının sözleşme nedeni ile ödemiş olduğu miktarın iadesi ile sözleşmede belirtilen cezai şartı ödenmesi için başlatılan icra takibine davalıların haksız itiraz ettiğini belirterek davalıların icra takibine yaptığı itirazının 85.000 TL yönünden kısmen iptali ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, taraflar arasında yapılan protokolün şekil yönünden geçersiz olduğunu, davacının geçersiz bir sözleşmeye dayanarak talepte bulunamayacağını, geçerli kabul edilse bile davalı ...’in taşınmazın sahibi olmadığından devir yapmasının kendisinden beklenemeyeceğini dolayısıyla davalının edimin ifasından vazgeçmiş sayılamayacağını, sözleşmede yazan çeklerin hiçbir zaman davalı ...’e verilmediğini ve bu çeklerin bedelini asla tahsil etmediğini, ödeme için verilen 4 adet çekin ve nakit olarak dava dışı şahıstan alınan 67.000 TL’nin dava dışı alıcı ... ’e iade edildiğini, diğer davalı ...'ın ise temerrüde düşürülmediğini savunarak davanın reddi ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin geçersiz bir sözleşme olduğu, davacının bedel olarak davalı ...’e verdiğini iddia ettiği toplam 150.000 TL'lik 4 adet çekin karşılıksız çıktığı ve bedellerinin davalı ...’in uhdesine geçmediği ayrıca verildiği iddia edilen 90.000 TL ve 35.000 TL bedelli çeklerle ilgili ise davalı ...’in ticari defterlerinde bu çek bedellerinin davalının uhdesine geçtiğine dair kaydın bulunmadığı, nakit olarak ödendiği gözüken 65.000 TL ve 50.000 TL olmak üzere toplam 115.000 TL'nin ise davacı değil dava dışı diğer alıcı ... tarafından davalı ...’e ödendiğinin ticari defterlerde kayıt altına alındığı, banka kayıtları ve davalının ticari defterlerindeki bu kayıtlar birarada düşünüldüğünde davacının davalı ...’e ne kadar para ödediğini net ve kesin olarak ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye mahkemesince, davaya konu taşınmazın satışına ilişkin sözleşme, resmi biçimde yapılmadığından hukuken geçersiz olduğu bu nedenle geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmayacağından tarafların verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebileceği, davacının davalı ...’e verdiği çeklerin tahsil edilmediği, dava konusu taşınmaz için verilen çekler ve nakit paralarla ilgili herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı, davalıya ait firmanın para teslim makbuzu ile 65.000 TL ve 50.000 TL olmak üzere toplamda 115.000 TL nakit parayı aldığına dair yazılı belgenin bulunduğu yine makbuz ile alındığı iddia edilen 90.000 TL ve 35.000 TL bedelli çeklerin ödendiğine dair belge bulunmadığı, alıcı dava dışı ...’e 67.000 TL geri ödemenin yapıldığına dair makbuz bulunduğu, bu durumda davalıya ödenen nakit tutarının 115.000 TL, iade edilen tutarın ise 67.000 TL olduğu, aradaki fark olan 48.000 TL'nin ise davalının uhdesinde kaldığı, Mahkemece, davalı ... hakkında açılan davanın, taraflar arasında akdedilen harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğu dikkate alınmak suretiyle, bu sözleşmeye bağlı hak ve borçların da geçersiz olacağı gözetilmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş ise de bu davalı yönünden verilen kararın sonucu itibariyle doğru olması gerekçesiyle davacının istinaf talebinin ... yönünden esastan reddine davalı ... yönünden ise davacı tarafın istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına,davacının davasının davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 12.08.2015 tarihli ve satış protokolü başlıklı gayrimenkul satış vaadi içeren adi sözleşmeye ve sözleşme gereği taşınmaz devrinin yapılmadığı iddiasına dayalı olarak yapılan ödemenin istirdadını amaçlayan itirazın iptali davasıdır.