muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10450, Karar No: 2016/15198, Tarih: 19.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/10450 E.  ,  2016/15198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak , dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 1.000.00.- TL bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 03/12/2015 tarihli dilekçesi ile de talebini 2.346.33 .- TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davacının , süresi içinde itiraz etmediği faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını, ayrıca kayıp-kaçak vb bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak , dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelini elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir .

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18150, Karar No: 2018/8701, Tarih: 13.09.2018

**7. Ceza Dairesi         2016/18150 E.  ,  2018/8701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna Muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I) Sanık ...'ün Temyiz Talebinin İncelenmesinde;

Sanığın 14.02.2013 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükmü CMUK'un 310/1. maddesinde öngörülen 1 haftalık yasal süresinden sonra 03.09.2013 tarihinde temyiz ettiği anlaşılmakla, sanığın temyiz talebinin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II) Sanık ...'nun Temyizinin İncelenmesinde ise;

1. Sanığın gözaltında kaldığı sürenin TCK'nin 63. maddesi uyarınca mahsubuna karar verilmemesi,

2. 24.11.2015 günlü 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, aynı maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet hakları ile vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverilmesine, altsoyu dışında kalanlarla ilgili bu hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

3. Dava konusu kaçak sigaraların müsaderesine karar verilirken uygulama maddesinin TCK'nin 54/4. maddesi, dava konusu nakil aracının müsaderesine karar verilirken ise uygulama maddesinin 5607 sayılı Yasa'nın 13/1-b maddesi yollamasıyla TCK'nin 54/1. maddesi yerine sadece TCK'nin 54/1. maddesi olarak gösterilmesi suretiyle CMK'nin 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

4. Suç tarihine ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresi'nin davaya katılan olarak kabul edilmesi, TAPDK ve Gümrük İdaresi katılan olarak kabul edildiği cihetle dilekçe yazım ücretine hükmedilirken “katılan idareye” denilmek suretiyle dilekçe yazım ücretinin aidiyeti konusunda hükümde karışıklığa neden olunması, katılan lehine hükmolunan dilekçe yazım ücretinin sanıklardan eşit olarak tahsili yerine müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi uyarınca,

1. Hükme "Sanığın gözaltında geçirdiği süresinin 5237 sayılı TCK'nin 63. maddesi uyarınca cezasından mahsubuna" dair ifadenin eklenmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi uyarınca,

1. Hükme "Sanığın gözaltında geçirdiği süresinin 5237 sayılı TCK'nin 63. maddesi uyarınca cezasından mahsubuna" dair ifadenin eklenmesi,

2. Hükümden TCK'nin 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin 8 numaralı bendin çıkarılması, yerine “24/11/2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E. , 2015/85 K. sayılı kararındaki iptal edilen hususlar gözetilerek, 5237 sayılı TCK’nin 53/1-2-3. madde ve fıkralarının tatbikine,” ifadesinin eklenmesi,

3. Hükmün kaçak sigaraların ve nakil aracının müsaderesine ilişkin 9 numaralı bendinden “54/1” ifadesinin çıkarılması yerine “54/4” ifadesinin eklenmesi, aynı bende “suçta kullanılan” ifadesinden önce gelmek üzere “5607 sayılı Yasa'nın 13/1-b maddesi yollamasıyla TCK'nin 54/1. maddesi uyarınca” ifadesinin eklenmesi,

4. Hükmün dilekçe yazım ücretine ilişkin 11 numaralı bendinden “idare” ifadesinin çıkarılması yerine “TAPDK” ifadesinin eklenmesi, “müştereken ve müteselsilen” ifadesinin çıkarılması yerine “eşit olarak” ifadesinin eklenmesi, “idareye” ifadesinin çıkarılması yerine “TAPDK'ya” ifadesinin eklenmesi ve sair kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/120, Karar No: 2021/4034, Tarih: 24.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/120 E.  ,  2021/4034 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki .... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede; münavebeye alınan ürünlerin üretim masraflarında değerlendirme tarihi olan 2014 yılına ait İl Tarım Müdürlüğü verileri dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekirken üretim masraflarını brüt gelirin 1/3'ü oranında alarak fazla bedel hesaplayan rapora göre hüküm kurulması,

Doğru olmadığı gibi,

2-Anayasa Mahkemesinin 27.11.2020 gün, 31317 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve 16.07.2020 tarihli 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 7139 sayılı Kanunla değişik 10. maddesinin 8.fıkrasının dördüncü cümlesinin; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı idare vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7701, Karar No: 2012/41762, Tarih: 20.09.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/7701 E.  ,  2012/41762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğun, 18 yaşından küçük olması karşısında yargılamasının kapalı oturumda gerçekleştirilmesi ve hükmün de kapalı oturumda açıklanması gerektiği gözetilmeyerek sorgusu açık oturumda yapılıp hükmünde açık olarak tefhim olunması, suretiyle CMK'nın 185. maddesine muhalefet edilmesi telafisi mümkün olmadığından, bozma nedeni sayılmamıştır.

Suça sürüklenen çocuğun, elinde bulunan tahta sopanın ucunda yanmakta olan plastik şişe ile okulun bahçesindeki palmiye ağacını ateşe vererek yakmak şeklinde gerçekleşen eyleminin, mala zarar verme suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 20.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14644, Karar No: 2025/4166, Tarih: 13.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/14644 E.  ,  2025/4166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket çalışanı ...'ın 28.11.2018 tarihinde mesai bitiminde havanın yağışlı olması sebebiyle davalı dahil birkaç çalışma arkadaşını isterlerse eve bırakabileceğini söylediğini, davalı ile birlikte diğer birkaç arkadaşının bu teklifi kabul ettiğini, ...'ın trafikte seyir halindeyken ... plakalı aracın ters yönden geldiğini ve ...'ın kullanmakta olduğu ... plakalı araca çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini belirterek 28.11.2018 tarihinde gerçekleşen olayın iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı sigortalı vekili cevap dilekçesi ile 28.11.2018 tarihinde işçi servisinde meydana gelen kazanın Kurumdan gizlendiğini ve adli kayıtlara trafik kazası gibi intikal ettirildiğini, 28.11.2018 günü kazaya karışan ... plakalı aracın işyeri servisi olduğunu, bu nedenle yaşanan kazanın iş-trafik kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Somut olayda; Kurum müfettişi tarafından düzenlenen 20.02.2020 tarih ve 2020/89139/14 sayılı İş Kazası ve Meslek Hastalığı İnceleme Raporunun içeriği, dinlenen tanıkların beyanları ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait iş yerinde çalışan dava dışı ...'ın 28.11.2018 günü mesai bitiminde iş yerinde çalışan davalı sigortalı ... ile diğer çalışanları evlerine bırakmak için şirkete ait olan ... plakalı araçla yola çıktığı, kullandığı araca, ters yönden gelen ...plakalı aracın çarpması suretiyle meydana gelen kaza sonucu davalı sigortalı ...'ın yaralandığı, söz konusu kazanın işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında meydana geldiği, olayın; 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında iş kazası niteliğinde olduğu açıkça anlaşıldığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği" gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, ...'ın kullandığı aracın servis aracı olmadığını, iş yerinde fason takipçisi olarak çalıştığından kendisine işyerine ait ... plakalı aracın verildiğini, bu aracın mesai bitiminde de çalışanda kaldığını, dolayısıyla, kazanın müvekkilce temin edilmiş bir serviste çalışanlar eve bırakılırken değil, görevi gereği kendisine araç teslim edilmiş bir çalışanın, müvekkilinin bilgisi dışında kendi iyi niyeti ile birkaç arkadaşını eve bırakmak isterken meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği 2018 yılı Kasım ayında müvekkil iş yerinde toplam 39 çalışan bulunmakta olup, kazanın meydana geldiği araçta ise şoför ... dahil beş kişi bulunduğunu, sadece bu durumun dahi iş yerinde servis sosyal hakkı olmadığının açık göstergesi olduğunu,olayın meydana geliş şekli ve tanık ifadeleri nazara alındığında, yaşanan kazanın hukuken iş kazası olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık davalı sigortalının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12610, Karar No: 2013/17919, Tarih: 13.11.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/12610 E.  ,  2013/17919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı tarafından keşide edilen 23.03.2009 keşide tarihli 25.000 TL bedelli çekin müvekkilinin iş yerinden çalınması üzerine mahkemeden çek iptali kararı alınıp davalı aleyhinde bu ilama dayalı olarak icra takibi yapıldığını, haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, TTK'nun 564. maddesi gereğince alınan zayi nedeniyle iptal kararının maddi hukuk anlamında etkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı dava konusu çekin keşidecisi olup, imza inkarında bulunmamıştır. Davacı ise dava konusu çeki kaybettiğini ileri sürerek ... 2. Asliye Asliye Hukuk Mahkemesi'nden çek zayii nedeniyle iptali kararı almış ve bu karara istinaden talepte bulunmuştur.

Kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali kararı ve bu kararın hükümleri TTK' nun 563. ve 564. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 563/1. maddesine göre; “Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. “Aynı yasanın 564/1. maddesinde ise ; “İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da dermeyan veya yeni bir senet ihdasını talep edebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İptal kararının niteliğinden doğan iki önemli sonucu vardır. Bunlar, iptal kararının olumsuz ve olumlu sonuçları olarak belirtilmektedir.

İptal kararının verilmesiyle kıymetli evrakın en önemli özelliklerinden biri olan senedin hak sahibini teşhis fonksiyonu ortadan kalkar. Bu, iptal kararının olumsuz sonucudur. İptal kararını alan davacı, borçludan, kendisine senedi ibraz etmeden ödemede bulunmak hakkını kazanmaktadır. Borçlu da hile ve ağır kusuru bulunmadıkça iptal kararını ibraz edene karşı ödemede bulunmakla borcundan kurtulmaktadır (TTK md.558/2).

İptal kararının olumlu sonucu ise davacının hak sahipliğini borçluya karşı göstermesi yani hak sahibinin teşhisine imkan vermesi olarak karşımıza çıkar. Buna göre, iptal kararı davacının (iptal kararını elde eden kişinin) senette mündemiç bulunan ve iptal ile artık senetten ayrılan hakkın sahibi olduğuna ilişkin bir karine yaratır.