muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/6906, Karar No: 2023/9484, Tarih: 05.10.2023

Sanığın katılan polis memurlarına karşı kararın gerekçe kısmında belirtilen tehdit içerikli sözler söylediği yönündeki mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak dosya kapsamındaki delillere ve olayın gelişimine göre aracıyla seyir halindeyken kolluk görevlileri tarafından durdurulan sanığın sürücü belgesi bulunmaması, alkollü olması ve aracın sigortasının olmaması yönündeki tespitler nedeniyle gerekli işlemlerin yapılması sırasında özellikle trafikten men işleminin gerçekleştirilmemesi için katılanları iknaya çalıştığı, bu çabasının sonuç vermemesi üzerine idari yönden görevlerini yapmaya çalışan kolluk görevlilerine karşı görevlerini yapmalarını engellemek amacıyla tehdit kullandığı, bu haliyle sanık tarafından gerçekleştirilen eylemin 5237 sayılı Kanun'un 265 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında hataya düşülerek zincirleme şekilde tehdit suçundan hüküm kurulması,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Sanıklar ... ve ... hakkında kamu görevlisine görevinden dolayı alenen zincirleme hakaret ve sanık ... hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından verilen mahkumiyet kararları yönünden;

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenlerle Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.07.2016 tarihli ve 2016/184 Esas, 2016/341 sayılı Kararında sanık ... müdafii ile sanık ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden eleştiri dışında herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık ... müdafii ile sanık ...'nun temyiz sebeplerinin reddiyle kamu görevlisine görevinden dolayı alenen zincirleme hakaret ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanık ... hakkında rüşvet vermeye teşebbüs ve zincirleme şekilde tehdit suçlarından verilen mahkumiyet kararları yönünden;

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.07.2016 tarihli ve 2016/184 Esas, 2016/341 sayılı Kararına yönelik sanık ... müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden rüşvet vermeye teşebbüs ve zincirleme şekilde tehdit suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi ve 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18280, Karar No: 2015/20571, Tarih: 16.11.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/18280 E.  ,  2015/20571 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Hatay İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/05/2015

NUMARASI :

DAVACI : A.. G.. vs.

DAVALI : S.. S.. Genel Müdürlüğü

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4 (HMK 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 16.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4883, Karar No: 2024/980, Tarih: 07.02.2024

**8. Ceza Dairesi         2022/4883 E.  ,  2024/980 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/182 E., 2021/1497 K.

SUÇ : Halkın bir kesimini sosyal sınıf din mezhep cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alanen aşağılama

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, 7188 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesine eklenen üçüncü fıkrasındaki düzenleme gereğince temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17.07.2019 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan cezalandırılması istemiyle dava açılmıştır.

2. Kırşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli kararı ile sanığın atılı suçtan 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3. Karara karşı sanık tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 30.11.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve beraat etmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Dava konusu olay, sanığın Kırşehir İlinde yayınlanan Kırşehir HaberTürk Gazetesinin ... sayfasında Ak Masa ile ilgili haber linkinin altında vatandaşlar tarafından yapılan bir kısım yorumlara cevap verdiği sırada "... Allah'ın sığırı, .... Lut kavmi gibi lanet bir siyonist oluşumdur, o belediyenin baştan aşağıya ilaçlanması lazım, senin gibi mikropları temizlemek için ... Osmanlı denen hainlere de lanet olsun, hepsi devşirmeydi. G.t yalayıcı Mursi seven hain.. Gürcü Rum kırması pislikler." şeklinde paylaşımda bulunmak suretiyle yüklenen suçu işlediğine ilişkindir.

B.Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümde usule ve esasa aykırılık görülmediğinden sanığın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 216 ncı maddesinin ikinci fıkrasında sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiğinden hükümden önce yürürlüğe giren 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanığın hukuki durumunun, "Basit Yargılama Usulü" yönünden değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

IV. GEREKÇE

Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 216 ncı maddesinin ikinci fıkrasında sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiğinden hükümden önce yürürlüğe giren 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanığın hukuki durumunun, "Basit Yargılama Usulü" yönünden değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanığın temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 30.11.2021 tarihli sair yönleri incelenmeyen kararının 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 321 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/37594, Karar No: 2012/42414, Tarih: 10.12.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/37594 E.  ,  2012/42414 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

5237 sayılı TCK'nin 53/4. maddesi uyarınca kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK'nin 53/1. maddesindeki hak yoksunluklarının uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasının hak yoksunluklarına ilişkin kısmın tamamen karar metninden çıkartılması ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3282, Karar No: 2022/14157, Tarih: 18.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/3282 E.  ,  2022/14157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

BİRLEŞTİRİLEN BEYKOZ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2018/204 ESAS 2018/209 KARAR SAYILI DOSYASINDA

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kabulüne, birleştirilen davada ise karar verilmesine yer olmadığına dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi, bir kısım davalılar ile davacı idare vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava, 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini, birleştirilen dava kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak asıl davanın kabulü ile birleştirilen davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuş; karar, davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Birleştirilen davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması, değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması ve kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan satışlara göre değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan dava konusu taşınmaza uzak olan satışı emsal alınarak bedel tespit edildiği gibi, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin karşılaştırılmasında; dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas metrekare birim bedeli 62 TL, emsal taşınmazın emlak vergisine esas metrekare birim bedeli ise 562 TL olduğundan, dava konusu taşınmazı emsal taşınmazın %15'i değerinde kabul eden rapora göre hüküm kurulması inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Bozma öncesi bedeline hükmedilen kuyu ve ağaçların bedeli hususunda bozma yapılmadığı halde bozma kararı sonrası davalılar lehine oluşan usulî kazanılmış hak ihlal edilmek suretiyle eksik bedel tespiti,

3)Bozma öncesi hükmedilen kamulaştırma bedeline ilişkin hüküm kurulmaması,

Doğru olmadığı gibi,

4)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün, 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, 18.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5077, Karar No: 2015/17454, Tarih: 25.05.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/5077 E.  ,  2015/17454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/229486

MAHKEMESİ : Erzurum Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/05/2013

NUMARASI : 2012/246 (E) ve 2013/312 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk müdafinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı suçlamayı kabul etmemesi aksine H.. D.. isimli şahsın elinde bıçak olduğunu beyan etmesi, tanık olarak ifadesi alınan H.. D..'nun ise beyanında kendisinde ve Fahrettin isimli şahısta bıçak olduğunu başka kimsede bıçak olmadığını belirtmesi, ayrıca tanık olarak beyanı alınan Fahrettin' in ise beyanında Hüseyin'in kendisine doğru sallamış olduğu bıçağın mağdur M.. U..'a isabet ettiğini belirtmesi karşısında mağdur mahkemece çağrılarak dinlenip kendisini bıçakla yaralayanın kim olduğu hususundaki çelişkiler giderildikten sonra suça sürüklenen çocuğun hukuki durumun tayin ve tespiti gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 25.05.2015  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3472, Karar No: 2014/9468, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/3472 E.  ,  2014/9468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/596-2013/757

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.