muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3302, Karar No: 2023/6657, Tarih: 06.07.2023

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebebi, beraat verilmesi gerektiğine, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanmadığına ve resen nazara alınacak diğer sebeplere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tarihinde sanık ...'ın kullandığı araç ile diğer sanık ...'e ait araç ve bu araçta bulunan diğer sanık ...'ın kaçak sigara alım satımı için ... İlçesi Kızılkaya Beldesi As Çimento fabrikası yolu Melendire mevkiinde buluştukları ve sanıklar ... ve ... Sait'in getirdikleri sigaraları yere indirdikleri ve diğer sanık ...'ın satın alıp aracına yükleyeceği sırada suçüstü olarak yakalandıkları olayda 2400 paket kaçak sigara ele geçilerek muhafaza altına alındığı anlaşılmıştır.

2.Sanık kolluk aşamasında atılı suçu ikrar etmiş, savunmasında ise kabul etmemiştir. Bozma sonrası ise kendisine bildirilen gümrüklenmiş değerin iki katı tutarı ödeyemeyeceğini beyan ettiği belirlenmiştir.

3.Diğer sanıklar ... ve ... hakkında kurulan 16.12.2021 tarihli mahkumiyet hükümlerinin temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

4.Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre sanığın eyleminin 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında kaldığı, ancak suç tarihinden sonra 11.04.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6455 sayılı Kanun ile 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılarak atılı suça ilişkin düzenlemenin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası kapsamı içine alındığı ve halen yürürlükte bulunan 6545 sayılı Kanun ile değişik 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası ile de aynı

düzenlemenin korunduğu cihetle,

düzenlemenin korunduğu cihetle,

10.12.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanıp, aynı gün yürürlüğe giren 7423 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasının “yirmiüçüncü” fıkra olarak değiştirildiği de gözetilerek, hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi ile 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasına eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine 7242 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği, dava konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katının ödenmesi halinde, soruşturma evresinde etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmamış ise verilecek cezada 1/2 oranında, yapılmış ise 1/3 oranında indirim yapılacağı belirtilerek 7242 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ikinci fıkrası uyarınca etkin pişmanlık ihtaratında bulunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmak suretiyle;

Suç tarihinde yürürlükte olan 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası ile 6545 ve 7242 sayılı Kanun'lar ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası yollamasıyla aynı maddenin beşinci, onuncu, yirmiüçüncü fıkraları ile 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının somut olaya uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı şekilde uygulama yapılarak hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Ele geçen kaçak sigaralar yönünden dosya arasında bulunan ve soruşturma aşamasında Gümrük İdaresi tarafından hesaplanan kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında ve 12.02.2013 tarihli bilirkişi raporunda toplam CIF değerinin 3.600,00 TL olarak gümrüklenmiş değerin ise 14.907,65 TL olarak belirtildiği, 09.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda ise CIF değerinin 62.016,00 TL ve gümrüklenmiş değerin ise 11.961,92 TL olarak belirtildiği anlaşılmakla hesaplanan CIF değerlerine yönelik çelişki giderilip, gerekirse yeniden bir bilirkişi raporu alınıp suça konu eşyanın gümrüklenmiş değeri belirlenerek, etkin pişmanlık ihtaratının lehe olan değere göre belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

3.Suça konu kaçak eşyanın ... varakasına göre tespit edilen ve etkin pişmanlık ihtaratına esas alınan 14.907,65 TL ibaret gümrüklenmiş değerinin, suç tarihi olan 2012 yılı itibarıyla Dairemizin yerleşik içtihatların göre hafif değerde olduğunun anlaşılması karşısında; hüküm kurulurken gümrüklenmiş değer pek hafif olarak kabul edilerek indirim uygulanması nedeniyle eksik ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

3.Suça konu kaçak eşyanın ... varakasına göre tespit edilen ve etkin pişmanlık ihtaratına esas alınan 14.907,65 TL ibaret gümrüklenmiş değerinin, suç tarihi olan 2012 yılı itibarıyla Dairemizin yerleşik içtihatların göre hafif değerde olduğunun anlaşılması karşısında; hüküm kurulurken gümrüklenmiş değer pek hafif olarak kabul edilerek indirim uygulanması nedeniyle eksik ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.12.2021 tarihli ve 2019/621 Esas, 2021/874 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Temyiz edenin sıfatı gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesi uyarınca sonuç ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.07.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6992, Karar No: 2011/11421, Tarih: 12.10.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/6992 E.  ,  2011/11421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosyanın incelenmesinde mahkemenin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporuna ekli memleket haritasında taşınmazların konumlarının gösterildiği, buna göre yakın çevrede dahi orman alanının bulunmadığı gözlenmektedir. Oysa, taşınmazlar 47 parsel sayılı ... Devlet Ormanına bitişiktir. Açıklanan nedenle bilirkişi raporu duraksama yaratmaktadır.

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ait en eski tarihli orijinalinden kopya edilmiş renkli memleket haritası ile hava fotoğraflarının getirtilmesi,

Daha sonra dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ile hava fotoğrafının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması, ek raporda bilirkişilere değinilen çelişkinin açıklattırılması,

Ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 12/10/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/23300, Karar No: 2019/14837, Tarih: 02.07.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/23300 E.  ,  2019/14837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankada 01.03.2004 tarihinde operasyon yetkilisi olarak işe başladığını, 28.02.2009 tarihinde müdür yardımcısı olarak emekli olduğunu, sosyal haklarını ve tazminatını davalı banka ile anlaşarak aldığını, emekli olduktan sonra bankanın bazı şubelerinde müdür yardımcısı olarak çalıştığını, taleplerinin yerine getirilmemesi üzerine iş akdini feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve hafta tatili alacağının davalıdan tahsilini talet etmiştir.

Davalı Cevabın Özeti :

Davalı vekili, davacının iş akdini haklı sebeple feshedildiğini, taraflar arasında imzalanmış olan iş sözleşmesinin 8. maddesinde "ücreti fazla çalışa ücretleri dahildir" şeklindeki düzenleme gereği ödenen ücretin fazla çalışma ücretini de kapsadığını, davacının fazla mesai ücreti ile hafta sonu tatil ücretine ilişkin taleplerinin haksız olduğunu, maaşları banka kanalıyla ödenmiş olup hiçbir ihtirazi kayıt koymadan tahsil ettiğini, kıdem tazminatına hakkı olmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargıalam sonucunda toplanan deliller doğrultusunda, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma alacağının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda, davacı 01.03.2004 yılında davacı bankada çalışmaya başlamış ve 28.02.2009 tarihinde emekli olmak suretiyle davalı ile anlaşıp, tüm hak ve alacaklarını alarak işyerinden ayrılmıştır. Davacının davalı yanında çalışmakta iken emekli olduğu, emeklilik tarihine kadar doğmuş olan hak ve alacaklarını aldığını, bilahare yeniden aynı bankada çalışmaya devam ettiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı davada, 01.03.2009 tarihinden sonraki çalışma dönemi için talepte bulunmaktadır.

Dosya kapsamından, davacının önceki dönem çalışmasının davacının emekli olması üzerine kıdem tazminatı ödenerek tasfiye edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece karara dayanak yapılan bireysel iş sözleşmesi, davacının emekli olmadan önce çalıştığı dönem için akdedilmiş olup, 28.02.2009 tarihinden sonraki dönem için fazla mesai çalışmalarının ücretin içinde olduğuna dair yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Yargılama sırasında davacının fazla mesai yaptığı tespit edilmiş, ancak sözleşme gereği yıllık 270 saati aşan çalışması bulunmadığı için talep reddedilmiştir. Ne var ki bu kabul tarafları iddia ve savunmaları ve dosya kapsamı ile örtüşmemektedir. Uyuşmazlık konusu döneme ilişkin olarak, fazla mesai ücretinin davacının ücretine dahil olduğu yönünde bir sözleşmenin bulunmadığı gözetilerek yeniden hesaplanması ve varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık konusu da, davacının iş sözleşmesini haklı nedene dayalı olarak feshedip feshetmediği, kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı, fazla çalışma alacaklarının ödenmemesi sebebi ile iş sözleşmesini feshettiğini iddia etmiş, davalı feshin haksız olduğunu savunmuş, Mahkemece haklı nedene dayalı fesih yapılmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı talebi reddedilmiştir. Ancak az yukarıda açıklandığı gibi, davalı nezdindeki çalışması için, fazla çalışma ücreti alacaklarını talep hakkı bulunan davacı, bu alacaklarının ödenmemesi üzerine iş sözleşmesinin haklı nedene dayalı olarak feshetmiştir. İş sözleşmesi davacı tarafından haklı nedenle fesedildiği için kıdem tazminatı isteğinin kabulü gerekirken reddi isabetli değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 02.07.2019 tarihine oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/806, Karar No: 2013/13055, Tarih: 11.12.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/806 E.  ,  2013/13055 K.**

**"İçtihat Metni"**

Fuhuş suçundan sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair ... 9. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 22.10.2009 gün ve 2008/789 Esas, 2009/785 Karar sayılı hükmün süresi içerisinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın birden fazla mağdura karşı birden fazla kez fuhuş suçunu işlediğinin anlaşılması karşısında, mağdur sayısınca ve zincirleme şekilde suç oluşacağı gözetilmeden, yazılı şekilde tek uygulama yapılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanık hakkında kurulan hükümde adli para cezasının belirlenmesine ve bireyselleştirmeye yönelik artırma ve indirimlerin gün üzerinden yapılıp adli para cezasının belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle tespiti gerekirken TCK.nın 61/8. maddesine aykırı şekilde önce sanığa 5 gün adli para cezası verilip bunun aynı Kanunun 52/1. maddesi gereğince günlüğü 20 YTL'den 100 YTL adli para cezasına çevrilmesine karar verildikten sonra TCK.nın 62. maddesi uyarınca cezanın 1/6 oranında indirilerek sanık hakkında 83 YTL adli para cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden duruşma yapmayı gerektirmediğinden, CMUK.nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 1. maddesinin ilk iki fıkrasının hükümden çıkartılarak yerine "1- sanık ...'in üzerine atılı bir kimseyi fuhuşa teşfik ve bunun yolunu kolaylaştırmak, aracılık etmek, yer temini yapmak sureti ile fuhuş suçunu işlediği mahkememizce sabit görülmekle suçun işleniş biçimine sanığın kişiliğine nazaran üzerine atılı suç nedeni ile eylemine uyan 5237 sayılı yasanın 227/2 maddesi gereğince taktiren 2 yıl hapis ve TCK.nın 52/1. maddesi dikkate alınarak takdiren 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığın duruşmadaki hal ve tavrı lehine indirim sebebi sayıldığından TCK.nın 62. maddesi gereğince takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak 10 ay hapis ve 4 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığa verilen 4 gün adli para cezasının TCK.nın 52/1-2. maddesi gereğince günlüğü takdiren 20-TL den hesaplanmak suretiyle sanığın 80 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" fıkralarının eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4996, Karar No: 2019/18778, Tarih: 21.11.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/4996 E.  ,  2019/18778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın yargı yolu nedeni ile reddine ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın yargı yolu nedeni ile reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine ilişkin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince verilen hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmazların 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “yol alanında” kaldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince davanın yargı yolu nedeni ile reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine ilişkin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince verilen hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmazların 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “yol alanında” kaldığı anlaşılmıştır.

06.05.2016 tarihinde açılan davada gerek 20/8/2016 tarihli 6745 sayılı Kanunun 34. maddesi ile mülga olan Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinin 10.fıkrasının 3. cümlesi ile öngörülen; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü, gerekse iptal olan geçici 6. maddenin 10. fıkrasının 3. cümlesi yerine 6745 sayılı Yasanın 33. maddesi ile eklenen Kamulaştırma Kanununun EK 1. maddesinin birinci fıkrasının ''Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkanları dahilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her halde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.'' hükmü uyarınca davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 05/04/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 20/12/2018 gün 2016/181 Esas, 2018/111 sayılı kararı ile ''Kamulaştırma Kanununun EK 1. maddesinin ''Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.'' kısmı iptal edilmiştir.

Bu durumda; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı kararı ile HGK.nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle İdarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, İdarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği açıktır.

Bu itibarla taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmamış ise de makul süre içinde imar planına uygun herhangi bir işlem tesis edilmediğinden kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleşmiş olup, taşınmazın aynına ilişkin bu davaya bakmak Adli Yargının görevidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, adli yargı görevli olduğundan işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğinden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HMK'nun 371.maddesi uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.