muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10542, Karar No: 2022/1301, Tarih: 14.03.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/10542 E.  ,  2022/1301 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.06.2018 tarih ve 2017/200 - 2018/252 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne yardım etme

Hüküm : TCK'nın 314/2, 220/7, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62/1, 53. maddeleri uyarınca kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince sanıklar hakkında Silahlı terör örgütüne yardım etme suçuna ilişkin kesin olarak verilen hüküm, 24.10.2019 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29. maddesi ile 5271 sayılı CMK’nın 286. maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyiz yolunun açılması üzerine anılan kanuna eklenen geçici 5. maddesinin 1/f bendinde belirtilen süre içerisinde temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin yasal şartları oluşmadığından CMK'nın 299. maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık ve müdafiinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davalarının esastan reddine, ancak;

1-)İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığında suç adının “Silahlı terör örgütüne yardım etme” yerine "Silahlı terör örgütüne üye olma" olarak belirtilmesi,

2-)Sanık hakkında Silahlı terör örgütüne yardım etme suçundan temel ceza tayin edilirken atıf maddeleri olan TCK'nın 220/7. ve 314/3. maddelerinin gösterilmemesi,

3-)TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının uygulanması bakımından, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 sayılı iptal kararının gözetilmemesi,

2-)Sanık hakkında Silahlı terör örgütüne yardım etme suçundan temel ceza tayin edilirken atıf maddeleri olan TCK'nın 220/7. ve 314/3. maddelerinin gösterilmemesi,

3-)TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının uygulanması bakımından, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 sayılı iptal kararının gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, ancak bu hususların yeniden yargılamayı gerektirmeden CMK'nun 303/1-c maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığında yer alan “Silahlı terör örgütüne üye olma” ibaresinin çıkarılıp yerine "Silahlı terör örgütüne yardım etme" ibaresinin, hüküm fıkrasının sanıkla ilgili bölümünün birinci paragrafındaki "eylemine uyan TCK’nun” ibaresinden sonra “314/3. ve 220/7. maddeleri yollamasıyla" ibaresinin yazılması, hükümden TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin kısımların bütünüyle çıkarılarak yerine "Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 sayılı iptal kararı doğrultusunda yürürlükte bulunan TCK'nın 53. maddesinin sanık hakkında uygulanmasına" ibaresinin eklenmesi suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.03.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15450, Karar No: 2016/4719, Tarih: 27.04.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/15450 E.  ,  2016/4719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26.03.2015 tarih ve 2013/237-2015/276 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... model .... tipi iş makinesinin kepçe operatörü ...'ın sevk ve idaresinde iken 25.05.2012 tarihinde toprak kayması sonucu devrilerek pert olduğunu, hasarın poliçe kapsamında bulunduğunu, ancak davalı tarafından hasarın tazmin edilmediğini ileri sürerek 135.000 TL hasar bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; poliçede teminat dışı hallerin sayıldığını ve sigortalı aracın karayolu üzerindeki hareketleri sonucu meydana gelen hasarın teminat dışı olduğunu, ayrıca aracı kullanan sürücünün yeterli sürücü belgesi sahibi olmaması nedeniyle de meydana gelen hasarın teminat kapsamında olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ...'a verilen belgenin ekskavatör kullanmak için yeterli durumda olduğu, sigortalı aracın 25.05.2012 tarihinde ... yönetiminde iken ... köyündeki çalışma alanından çıkarak konakladıkları şantiyeye gitmek üzere seyir halinde iken toprağın kayması üzerine devrilerek .... Irmağına düşmesi sonucu hasarın meydana geldiği, sigorta şirketince poliçenin teminat dışında kalan haller başlığı altında 1. maddede sigortalı müteharrik makinelerin karayolu üzerindeki hareketleri esnasında herhangi bir trafik kazası sonucu ortaya çıkabilecek hasarların teminat dışı olduğunun belirtildiği, poliçede hareketli ekipmanlar geniş ek teminatı klozu başlığı altında poliçeye ekli makine listesine gösterilen müteharrik makinelerde yuvarlanma, toprak kayması, toprak çökmesi, kaya düşmesi ile meydana gelen hasarlar teminata dahil edilmiş ise de, ek teminat klozu kapsamında hasarın poliçe teminatı içinde kabulü için şantiye sahasında çalışma esnasında meydana gelmiş olmasının şart olduğu, somut olayda hasarın çalışma esnasında değil çalışma sahasından çıkarak konakladıkları yere gitmek üzere seyir halinde iken toprak kayması sonucu meydana geldiği ve poliçe teminatı dahilinde olmadığı, karayolunda meydana gelen hasarın teminat dışı olacağına ilişkin hüküm sözleşme serbestisi uyarınca poliçeye konulmuş olup genel şartlara aykırılık bulunmadığından hakkın kötüye kullanılmasının söz konusu olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 27.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13712, Karar No: 2011/19281, Tarih: 29.11.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/13712 E.  ,  2011/19281 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden kapama bağ niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 29.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13777, Karar No: 2021/18336, Tarih: 29.11.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/13777 E.  ,  2021/18336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak,

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19/02/2013 tarih, 2012/15-1379 Esas, 2013/60 Kararı sayılı içtihadında belirtildiği üzere; hırsızlık suçunda taşınır mal zilyedinin rızası olmadan alınmakta, dolandırıcılık suçunda ise fail hileli davranışları ile mağduru aldatarak malı elde etmektedir. Sanığın basit bir yalanı aşan, içinde bulunduğu durum itibariyle mağduru yanıltacak ve kandıracak yoğunluk ve güçteki sözleri ile ustaca sergilediği hareketinin hileli davranış olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla, somut olayımızda sanığın baştan itibaren dolandırıcılık kastı ile hareket ederek motosikleti satın alacağı şeklindeki hileli davranışı sonucu deneme sürüşü bahanesi ile motosikleti alıp uzaklaştığı mağdurun da bu duruma hileli davranışlar sonucunda buna rıza gösterdiği, sanığın suça konu motosikleti aynı gün başka bir sokağa terkettiği şeklinde gerçekleşen eylemin 5237 sayılı TCK’nın 157/1 maddesine uyduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Hükümden sonra 02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 157/1. maddesinde tanımı yapılan dolandırıcılık suçunun da uzlaşma kapsamına alındığının anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. maddesi uyarınca; ''suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.'' hükmü de gözetilerek 6763 sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik CMK'nın 254. maddesi uyarınca aynı Kanunun 253. maddesinde belirtilen esas ve usûle göre uzlaştırma işlemleri yerine getirildikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmas

./Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenlerle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 29/11/2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

./Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenlerle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 29/11/2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve hırsızlık suçlarına bakan dairelerin genel kabullerine göre dolandırıcılık ile hırsızlığı ayıran en önemli ölçüt; dolandırıcılıkta müştekinin iradesi fesada uğratılmakta ve bu aldatma ile müşteki zilyetliği sanığa devretmektedir. Hırsızlıkta ise müştekiden zilyetlik habersizce alınmaktadır, devirde müştekinin rızası yoktur. Yani dolandırıcılıkta müşteki, sanığın söylediği yalanlara, hilelere kanmakta ve bunun sonucunda eşyanın zilyetliğini fesada uğrayan kendi iradesi ile teslim etmektedir. Hırsızlıkta ise müştekinin zilyetliğin devri yönünde hiçbir iradesi yoktur.

Mesela cep telefonuyla konuşacağım diye müştekiden alıp konuşuyor gibi yapıp olay yerinden ayrılmada zilyetliği devir iradesinin bulunmaması nedeniyle hırsızlık suçu oluşacağı tartışmasız kabul edilmiştir. Aynı şekilde vale hizmeti veren kişiye park etmesi için verilen anahtar ile aracın alıp gidilmesi halinde yine hırsızlık olacağı kabul edilmektetedir.

Yine müştekiden aldığı anahtarla müştekiyi indirdiği araçtan park edeyim diye manevra yapar gibi yapıp gitmede de YCGK ve daire görüşüne göre hırsızlık suçunun olduğu sabittir.

Yargıtay Yerleşik uygulamaları ve doktirinde müştekinin hataya düşürülerek veya kandırılarak aracının alınıp gidilmesi halinde 142/2-d maddesinin uygulanması gerektiği görüşleri hakimdir. Çünkü bu tür durumlarda hile ile alınan araç değil anahtardır, dolayısıyla hile ile alınan anahtar haksız elde edilen anahtardır, o anahtarı kullanarak aracı götürmede 142/2-d maddesindeki suç oluşacaktır.

YCGK yerleşik uygulamaları ve doktirin görüşleri de bu yöndedir. Mesela;

YCGK 2012/1405 esas, 2013/520 karar ve 2014/365 Esas, 2016/60 karar sayılı ilamları da bu yöndedir.

YCGK'nın 2014/365 Esas, 2016/60 karar sayılı ilamları da;

“... Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için kilit açmanın, haksız yere elde bulundurulan gerçek veya taklit anahtar ya da diğer bir aletle işlenmesi gerekmektedir. Haksız yere elde bulundurulan anahtar, sahibi ya da zilyedinin rıza ve haberi olmadan herhangi bir şekilde ele geçirilen anahtardır. Suçun, geri verilmek veya başka bir amaçla kullanmak için alınan gerçek anahtarla işlenmesi de bu kapsamda değerlendirilmelidir. ....

YCGK'nın 2014/365 Esas, 2016/60 karar sayılı ilamları da;

“... Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için kilit açmanın, haksız yere elde bulundurulan gerçek veya taklit anahtar ya da diğer bir aletle işlenmesi gerekmektedir. Haksız yere elde bulundurulan anahtar, sahibi ya da zilyedinin rıza ve haberi olmadan herhangi bir şekilde ele geçirilen anahtardır. Suçun, geri verilmek veya başka bir amaçla kullanmak için alınan gerçek anahtarla işlenmesi de bu kapsamda değerlendirilmelidir. ....

Nitekim öğretide de; "Haksız yere elde bulundurulan anahtar, sahibi ya da anahtarı elinde bulunduranın rıza ve haberi olmadan herhangi bir şekilde ele geçirilen anahtardır. Haksız olarak anahtarı elinde bulundurmak, sahibini hataya düşürmek veya zorla ya da hile, hatta mal sahibinin emniyetini suistimal etmek suretiyle elde etmektir. Geri verilmek üzere alındığı halde iade etmeyerek elde bulundurulan ya da çalınarak ele geçirilen anahtar buna örnek gösterilebilir. Anahtarı haksız yere elde bulundurma unsuru sahibini hataya düşürerek veya hile ile veya güveni kötüye kullanmak suretiyle anahtarın ele geçirilmesi hallerini de kapsamaktadır" şeklinde./

açıklamalara yer verilmektedir. (Osman Yaşar-Hasan Tahsin Gökcan-Mustafa Artuç, Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, C. 3, s. 4229; Vural Savaş-Sadık Mollamahmutoğlu, Türk Ceza Kanunu Yorumu, Cilt 4, s. 4986; Sedat Bakıcı, Ceza Hukuku Özel Hükümleri, C. 2, s. 117; Haydar Erol, Türk Ceza Kanunu, Cilt 2, s. 2425; İsmail Malkoç, Yeni Türk Ceza Kanunu, C. 1, s. 951; Ali Parlar, Muzaffer Hatipoğlu, Türk Ceza Kanunu Yorumu, C. 2, s. 1078; Prof. Dr. Zeki Hafızoğulları-Doç. Dr. Muharrem Özen, Hırsızlık, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. 12, Yıl 2008, S. 1-2, s. 794)...” şeklindedir.

Söz konusu kararlar ve genel kabul sanığın müştekinin aracının anahtarını hile ile alması ve aracı çalıp gitmesi halinde hırsızlık olacağını kabul etmektedir. Olayımızda da tüm benzer olaylarda olduğu gibi satın alacağım test sürüşü yapayım yalanıyla sanık müştekinin aracına ait anahtarı almak için hile kullanmaktadır. Bundan sonra arabanın geçici tesliminde zilyetlik devri yoktur. Zilyetlik devredilmediğine göre sanığın söz konusu aracı alıp gittikten sonra getirmeme halinde müştekinin zilyetliğinden çıkarma söz konusudur ve dolayısıyla haksız ele geçirilen anahtar kullanmak suretiyle hırsızlık suçu oluşur. Nitekim dairemizin benzer bir olayda motosiklet ile tur atmak için anahtarı alıp motosikleti götürdüğü ve geri gelmediği olayda (13.CD. 2016/15462 E. ) haksız ele geçirilen anahtarı kullanmak suretiyle hırsızlık oluşacağı yönünde karar vermiştir.

Söz konusu olayımızda eylemin haksız yere ele geçirilen anahtarı kullanarak hırsızlık suçunu oluşturduğuna karar verilmeliydi bu nedenle eylemin dolandırıcılık suçunu oluşturduğu yönünde karar veren çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/13284, Karar No: 2013/17285, Tarih: 30.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/13284 E.  ,  2013/17285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1983 yılından itibaren sigortalı olduğunun tescil ve tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1983 yılından itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.2008 ile 22.11.2010 tarihleri arasında zorunlu Esnaf ... sigortalısı sayıldığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin bulunmadığı, 09.04.1984-03.07.1985 tarihleri arasında ... Otomobilciler ve Şoförler Odasına üye olduğu, 28.03.1984-22.11.2010 tarihleri arasında Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Siciline şoför olarak kayıtlı olduğu, 31.12.1990-11.04.1997 tarihleri arasında yük taşımacılığı işinden, 09.07.2012 tarihinden itibaren şehir içi yolcu taşımacılığı işinden dolayı vergi mükellefi olduğu anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

…b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;

1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, … sigortalı sayılırlar.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan düzenleme ve devamındaki “Sigortalılığın Başlangıcı” başlığını taşıyan 7. madde hükümlerine göre, “...kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar” olarak nitelendirilen çalışanlardan “gerçek ve basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan “esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadırlar.

Anılan düzenleme ve devamındaki “Sigortalılığın Başlangıcı” başlığını taşıyan 7. madde hükümlerine göre, “...kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar” olarak nitelendirilen çalışanlardan “gerçek ve basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan “esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadırlar.

Somut olayda, davacının yaptığı iş itibariyle gelir vergisinden muaf olmadığı ortadadır. 5510 sayılı Kanun'un 4.maddesinin 1.fıkrası ile 7.maddesindeki düzenleme ile sırf esnaf ve sanatkarlar sicili kaydı ile sigortalılık kazanabilmesinin gelir vergisinden muaf olma şartına tabi kılındığı açık olduğundan, davacının esnaf ve sanatkarlar sicil kaydına dayaranarak geçmişe yönelik sigortalılık elde etmesi mümkün değildir. Ancak gelir vergisinden muaf olanların sigortalılıkları esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı oldukları tarihten itibaren başlayabilecektir. Gelir vergisinden muaf olmadığı anlaşılan davacının sigortalı olduğunun kabulü ise ancak vergi kaydının bulunması ile mümkündür ki, mahkemece davacının sigortalı kabul edildiği dönemde vergi mükellefiyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, 30/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/719, Karar No: 2023/6399, Tarih: 02.11.2023

**11. Hukuk Dairesi         2023/719 E.  ,  2023/6399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2011/100 Esas, 2012/22 Karar

DAVA TARİHİ : 03.03.2011

HÜKÜM : Kısmen kabul (Asıl), temyiz isteminin reddi (Ek)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 16.06.2022 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalı tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, davalının temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine yönelik Mahkemenin 16.06.2022 tarihli ek kararına ilişkindir.

Temyiz dilekçesinin verilme süresi, karar tarihi itibariyle uygulanacak mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 432 nci maddesinin birinci fıkrasına göre 15 gündür. Yasal süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında ise 1086 sayılı Kanunun 434 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.03.1990 gün ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da bu konuda karar verebilecektir.

Mahkeme tarafından verilen asıl karar, davalıya 15.02.2012 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 13.06.2022 tarihinde verilmiştir.

Temyiz dilekçesinin süre aşımı sebebiyle reddine ilişkin verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 16.06.2022 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.