muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/1222, Karar No: 2006/7699, Tarih: 17.05.2006

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun evlat edinme kararı vermeden önce hakime araştırma yükümlülüğü getiren 316. maddesinin 1. fıkrasında evlat edinmeye ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan hüküm uyarınca evlat edinen ve edinilen dinlenmeden, kapsamlı bir araştırma yapılmadan davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 305. maddesinin 2. fıkrasında; evlat edinmenin herhalde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi gerektiği belirtilmektedir.

Aynı Kanunun 316. maddesinin 3. fıkrasında ise; "evlat edinenin alt soyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir." hükmü yer almaktadır.

İncelenen dosyada bulunan davacıya ait nüfus kayıt örneğinden, davacının oğlu M…

….. haricinde de çocuklarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, evlat edinenin diğer çocukları dinlenmeden, evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri değerlendirilmeden, evlat edinmenin bu çocukların yararlarını hakkaniyete aykırı bir biçimde zedeleyip zedelemeyeceği konusunda yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, 17/5/2006 oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/32114, Karar No: 2013/1994, Tarih: 23.01.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/32114 E.  ,  2013/1994 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 70, 765 sayılı TCK'nın 59/2, 647 sayılıKanunun 4 maddeleri uyarınca mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde, sanık hakkında yürütülmekte olan başka bir tahkikatla ilgili olarak mahkeme kararına istinaden, Elbistan ilçesinde bulunan Sahil Gazinosunun restoran bölümünde yapılan aramada, adı geçen gazinonun mesul müdür olarak görev yapan sanık ...'e ait özel kasada 28 adet metal para ele geçirildiği, tarafsız arkeolog bilirkişi raporu ile 20 adet muhtelif dönemlere ait sikkenin 2863 sayılı Kanun kapsamında, tasnif ve tescile tabi müzelik değerde taşınır kültür varlığı niteliğini haiz bulunduğunun, 8 adet sikkenin ise 2863 sayılı Kanun kapsamında yer almadığının belirlendiği, sanığın savunmasında suça konu sikkelerin dayısından kendisine yadigar kaldığını beyan ettiği, bu itibarla sanığın izinsiz olarak kültür varlığı bulundurma suçunu işlediği sübuta ermekle birlikte, suç tarihi ile inceleme tarihi arasında, lehe olan 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2 maddelerinde öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla,

Sanığa isnat edilen ve daha ağır bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan eylem 2863 sayılı Kanunun 70 maddesinde yaptırıma bağlanmış olup, anılan suç 5237 sayılı TCK’nın 7/2 maddesi yollamasıyla lehe neticeler doğuran (mülga) 765 sayılı TCK'nın 102/4 maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Dava zamanaşımını kesen nedenlerin varlığı halinde süre yeniden işlemekte ise de, bu süre 104/2 maddesi uyarınca en fazla yarı oranında uzayacağından, suç tarihi olan 25/11/2004 tarihinden itibaren 765 sayılı TCK’nın 102/4 ve 104/2 maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık zamanaşımı inceleme tarihinden önce gerçekleşmiş olmakla, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olup, hükmün gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı Kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 765 sayılı TCK’nın 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddeleri gereğince kamu davasının isteme uygun olarak DÜŞMESİNE, 23/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1583, Karar No: 2018/9522, Tarih: 19.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1583 E.  ,  2018/9522 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyarak hükümde belirtilen gerekçelerle ... ve ... Başkanlığı yönünden davanın kısmen kabulüne, ... ve ... yönünden ise husumetten reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, davacı vekilinin temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Yasanın 86. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bir önceki bozma ilamımızda; çalışmaların geçtiği iddia edilen işyeri kamu kuruluşu olup, kamu kuruluşlarında çalıştırılanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Davalı ... tarafından, vakıf bünyesinde, davacının işçi statüsünde çalışmaya başlamasına dair bir onay veya başlayış yazısı olmayıp, bordro üzerinde bir ücret verilmediği ve ödeme yapılmadığı, vakıftan yardım talebi üzerine yardım yapıldığı, davacının vakıftan yardım aldığı sürelerde 26/04/2006 tarihinden 2008 yılına kadar Kaymakamlığa bağlı olduğu ileri sürülen halı ve klim kursunda temizlik işlerinde çalıştığı, 2008 yılından 15/11/2010 tarihine kadar ise ...'na bağlı ...İlköğretim Okulunda temizlik görevlisi olarak çalıştığı iddia edilmektedir. Davacının iddia ettiği çalışmaların iş görme ve bağımlılık unsurlarını içerdiği, zira davacının bu kuruluşta iş gördüğü ve bunu söz konusu halı ve klim kursu ile okul bünyesinden aldığı talimatlar doğrultusunda yani bağımlılık ilişkisi içinde gerçekleştirdiği, bu sırada vakfın, yapmış olduğu yardım karşılığında davacıyı adı geçen kuruluşta çalışmaya sevk ettiği görülmektedir. Gerçekte vakfın anılan yardımı bir sosyal yardım olup karşılıksız olması gerekirken dava konusu olayda, bu ödeme için bir karşılık olduğu iddia edilmektedir. Bu durumda, bahse konu ödemeyi ücret olarak nitelendirmek mümkün olur. Açıklamalar ışığında; öncelikle çalışıldığı iddia edilen Halı ve Kilim Kursunun İçişleri Bakanlığına mı yoksa Milli Eğitim Bakanlığına mı bağlı olduğu tespit edilmeli, davacının çalışmasının üçüncü kişi konumundaki ... tarafından ücret ödenmesi esasına bağlı olarak yapıldığı iddiası nazara alındığında, davada husumetin Halı ve Klim Kursundaki iddia edilen çalışmalar yönünden tespit edilen Bakanlığa, ... İlköğretim Okulundaki iddia edilen çalışmaları yönünden ise ...’na ait olduğu anlaşılmakta olup, davacının çalışma iddiası bu kapsamda değerlendirilip araştırılmalı sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiği anlaşılmış ise de, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Belirtilen açıklama ışığında somut olaya dönüldüğünde, Milli Eğitim Bakanlığına husumet yerinde olup mahkemece; Halı ve Kilim Kursunu düzenleyen Halk Eğitim Merkezine ait kayıtlar sorularak başka çalışan olup olmadığı belirlenip çalışan varsa dinlenmelidir. Okulda çalıştığı döneme ilişkin ilgili tarihlerde bildirimleri bulunan bordrolu tanık, öğretmen ve idareciler araştırılarak beyanlarına başvurularak karar verilmesi gerekirken, eksiklik yönünde araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmiştir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/993, Karar No: 2016/5791, Tarih: 02.06.2016

**15. Ceza Dairesi         2016/993 E.  ,  2016/5791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ........ Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali, kamu malına zarar verme

Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali ve kamu malına zarar verme suçlarından suça sürüklenen çocukların mahkumiyetine ilişkin hükümler, suça sürüklenen çocuklar müdafiileri tarafından temyiz edilmekle,dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuklar ..... ile .....'ın, suç tarihinde geceleyin müşteki .....'a ait park halinde bulunan ............ plaka sayılı aracı düz kontak yapmak suretiyle çaldıkları, daha sonra diğer suça sürüklenen çocuk .......'yi alarak hırsızlık yapmak amacıyla geceleyin Harmancık İlköğretim Okuluna gittikleri, burada okulun camlarını kırarak içeriye girdikleri, akabinde okuldaki bilgisayarı söktükleri esnada yakalandıkları, bu şekilde suça sürüklenen çocukların atılı suçları işlediklerinin iddia edildiği olayda,

1-Suça sürüklenen çocuk ...... hakkında .......na yönelik hırsızlık, kamu malına zarar verme, işyeri dokunulmazlığının ihlali ve katılan ......'a yönelik hırsızlık suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine ilişkin temyiz itirazlarının incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı katılan ......'a yönelik hırsızlık eyleminin TCK'nın 142/1-b maddesi kapsamında kaldığı belirlenerek yapılan incelemede;

8.5.2009 olan suç tarihinden temyiz inceleme gününe kadar, hükümden sonra, 28.6.2014 tarih ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 65. maddesiyle 5237 sayılı TCK'nın 152. maddesinde yapılan ve lehe olan düzenleme de dikkate alınarak 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e ve 66/2. maddelerinde öngörülen 6 yıllık dava zamanaşımının dolduğu anlaşıldığından; 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

2-Suça sürüklenen çocuklar ...... ve ...... hakkında ......na yönelik kamu malına zarar verme suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine ilişkin temyiz itirazlarının incelemesinde;

Suça sürüklenen çocukların savunmaları, katılan ile tanık ifadesi, görgü tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre suçun suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiği sabit olmakla bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin kararların usül ve yasalara aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin kararların usül ve yasalara aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,

3-Suça sürüklenen çocuklar ..... ve ..... hakkında ......na yönelik işyeri dokunulmazlığının ihlali ve hırsızlık suçlarıdan verilen mahkumiyet hükümlerine ilişkin temyiz itirazlarının incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuklara yüklenen hırsızlık suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun niteliği itibariyle maddi bir zarar bulunmadığı gözetilmeden, maddeye yanlış anlam verilerek zararın karşılanmadığından bahisle, 5728 sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik CMK'nın 231. maddesindeki “hükmün açıklanmasının geri bırakılması”na ilişkin hükümlerin suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,

4-Suça sürüklenen çocuk ...... hakkında .....'a yönelik hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz itirazlarının incelemesinde;

Her ne kadar suça sürüklenen çocuk ifadesinde, suça konu aracın kapısını tornavidayla açtıklarını belirtmiş ise de; katılanın alınan beyanında, aracı teslim aldıktan sonra kapı kililtlerinin kırık olduğunu belirtmesi ve sözkonusu aracın ne şekilde çalındığına dair olay sonrasında herhangi bir inceleme ve tespit işleminin yapılmaması karşısında, suça sürüklenen çocuğun araç kapı kilidini zorlayarak ve kapı kilit sistemine zarar vermek suretiyle kapıyı açıp hırsızlık yaptığının kabulü ile eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesi uyarınca mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde TCK'nın 142/2-d maddesi gereğince mahkumiyete hükmolunması,

Kanuna aykırı olup, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükümlerin isteme uygun olarak BOZULMASINA, 02.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9878, Karar No: 2020/14579, Tarih: 26.10.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/9878 E.  ,  2020/14579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Basit Yaralama

HÜKÜM:1) Sanığın şikayetçi ... ve mağdur ...'e yönelik basit kasten yaralama suçlarından mahkumiyetine dair; Balıkesir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.03.2018 tarih, 2017/801 Esas, 2018/332 Karar sayılı kararı

2) İstinaf başvurusunun esastan reddine dair; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 14.11.2019 tarih ve 2019/3341 Esas, 2019/2471 Karar sayılı kararı

3) Temyiz isteminin reddine dair; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2019 tarihli ek kararı

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2019 tarih ve 2019/3341 Esas, 2019/2471 Karar sayılı ek kararının sanık tarafından 5271 sayılı CMK'nin 296/2. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Hükmolunan cezaların türü ve karar tarihi gözetildiğinde, 28.02.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen 5271 sayılı CMK'nin 286/2-d maddesi uyarınca, ilk defa bölge adliye mahkemesince verilen ve 272. maddenin üçüncü fıkrası kapsamı dışında kalan mahkûmiyet kararları hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adlî para cezalarına ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması ve 7188 sayılı Kanun'un 29. maddesi ile değişik CMK'nin 286/3. maddesinde yapılan düzenlemenin sanığın cezalandırılmasına ilişkin suçları kapsamaması karşısında;

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.12.2019 tarihli temyiz isteminin reddine dair ek kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanığın yerinde görülmeyen temyiz talebinin reddiyle, CMK’nin 302/1. maddesi gereğince, isteme uygun olarak ek karara yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince "Balıkesir 1. Asliye Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere" Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.10.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3170, Karar No: 2015/16345, Tarih: 15.04.2015

**8. Ceza Dairesi         2015/3170 E.  ,  2015/16345 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 3091 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozmaya uyularak; yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, bir sebebe dayan- maya temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 15.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9718, Karar No: 2014/24173, Tarih: 27.10.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/9718 E.  ,  2014/24173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine...dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların,...yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine...dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların,...yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyize konu miktar karar tarihi itibarıyla 1.890,00-TL sınırını geçmemektedir.

HUMK.nun 5219 Sayılı Yasa ile değişik 427. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca miktar veya değeri 1.890,00-TL'yi geçmeyen kararlar kesindir.

Bu nedenle davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2339, Karar No: 2011/11798, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/2339 E.  ,  2011/11798 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av. ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirket ile müvekkili arasında 11.04.2007 tarihli temizlik ürünleri ve kimyasal alımı için sözleşme imzalandığını, davalının 2 yıl süreli akit boyunca 150.000 TL’lik alım taahhüdüne karşılık iki adet temizleme malzemesinin promosyon olarak verildiğini, ancak davalının alım taahhüdüne uymadığını, akit gereği iki adet makinayı iade etmesi gerekirken iadeye yanaşılmadığını iddia ederek, makina bedelinin tahsili için yapılan icra takibine itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili savunmasında, 11.04.2007 tarihli sözleşmedeki imzanın yetkili temsilciye ait olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 11.04.2007 tarihli sözleşmede imzası bulunan davalı çalışanı ... tarafından yapılan diğer işlemlere davalının uyduğu, davacı yanca iki adet makinanın davalıya teslim edildiği ve iade olunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın benimsenen bilirkişi raporuna göre kısmen kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle, iki adet makinanın davalı yanca iade olunduğunun kanıtlanamamış olmasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 825.00.-TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7144, Karar No: 2015/6984, Tarih: 13.04.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/7144 E.  ,  2015/6984 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

.Dava Türü : Tespit

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, trafo uzman teknisyeni ünvanı ile tablocu olarak çalışan davacının görevinin teknik büro teknisyeni olarak değiştirildiğini bu surette toplu iş sözleşmesinin bazı hükümlerinden yararlanamadığını iddia ederek unvan değişikliğinin esaslı tarzda değişiklik olduğunun tespitini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan görev değişikliğinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliğinde olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Bir hakkın mahkemeler aracılığıyla ileri sürülmesi, talep edilmesi yetkisine dava hakkı (dava açma hakkı) denir. Dava hakkı asıl haktan (örneğin davada alacak hakkı talep ediliyorsa alacak hakkından) ayrı bir hak değildir. Bu nedenle dava hakkı asıl hakla birlikte devredilebilir. Dava hakkı kural olarak asıl hak sahibine aittir.

Dava hakkı Anayasa ile teminat altına alınmıştır. 1982 Anayasasında; herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

Dava hakkının kötüye kullanılmaması gerekir.

Dava hakkı hukuki yarar ile sınırlıdır. Yani, mahkemenin bir davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması gerekir. Hukuki yarar bir dava şartıdır.

Kural olarak tespit davasının dinlenebilmesi için genel dava şartlarından başka iki özel koşula daha ihtiyaç vardır. Özel koşulların ilki, tespit davasının konusunu ancak bir hukuki ilişkinin oluşturabileceğidir. Gerçekten tespit hükmü, hak ve alacakların doğduğu hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığını tespit etmekte olup, miktarları hakkında bir şey içermez. Bu nedenle uygulamada, konusu yalnızca maddi vakıa ya da vakıalar olan tespit davalarının dinlenemeyeceği sonucuna varılmıştır. Maddi vakıa ya da vakıalar ancak hukuki bir ilişki ile birlikte tespit davasına konu olabilirler. İkinci koşul, davacının sözünü ettiği hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının hemen tespitinde hukuki bir yararı bulunmalıdır. Hukuki yarar koşulu, tespit davasını hükme bağlayan tüm yasalarda öğretide ve uygulamada kararlılıkla aranmaktadır.

Somut olayda davacı trafo uzman teknisyeni ünvanı ile tablocu olarak çalışan davacının görevinin teknik büro teknisyeni olarak değiştirildiğini bu durumun çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğunun tespitini talep etmiştir. Davacının talebi maddi vakıanın tespiti niteliğinde olup, tek başına maddi vakıanın tespitinin istenmesinde hukuki yarar bulunmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozma nedenidir.