muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18291, Karar No: 2016/18379, Tarih: 20.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/18291 E.  ,  2016/18379 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8. maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 1. fıkrasında; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2. fıkrasında ise; "Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." denmiştir.

6100 sayılı Kanun'un hükmü düzenleyen 294. maddesinde de,

"Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.

Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur.

Zorunlu sebeplerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.

Hükmün tefhimini, duruşmada bulunanlar ayakta dinler.

Hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır." denmiştir.

Yukarıda yazılı kanun hükümleri kapsamında, mahkemece duruşmada tefhim edilen hüküm gerekçe taşımayıp sadece hüküm sonucunu (kısa kararı) içeriyorsa gerekçeli kararın her halükarda davanın taraflarına (taraflar kendilerini vekille temsil ettiriyorlar ise vekillerine) tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bir başka anlatımla, sadece hüküm sonucunun (kısa kararın) tefhim edildiği durumlarda, taraflar (ya da vekilleri) duruşmada hazır olsalar dahi gerekçeli kararın taraflara veya vekillerine tebliğ edilmesi gerekir.

Somut olay açısından yapılan tespit ve değerlendirmede, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Bu sebeple;

1-Davacı vekiline gerekçeli karar tebliğ edilmişse tebliğe ilişkin evrakın dosyaya eklenmesi,

2-Tebliğ edilmemişse gerekçeli kararın davacı vekiline tebliği ile buna ilişkin evrakın dosya içine alınması ve temyiz süresinin beklenmesi,

3-Davacı tarafın hükmü temyiz etmesi halinde, temyiz dilekçesinin hukuki dinlenilme hakkının sağlanması açısından karşı tarafa tebliğ edilmesi ve bu şekilde temyiz ve tebliğe ilişkin usuli işlemler tamamlanarak gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10679, Karar No: 2016/15203, Tarih: 19.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/10679 E.  ,  2016/15203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak , dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 1.00.- TL bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 13/11/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 80.362.89 .- TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davacının , süresi içinde itiraz etmediği faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını, ayrıca kayıp-kaçak vb bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı dağıtım şirketinin, kayıp-kaçak , dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelini elektrik abonesi olan davacıdan tahsil etmesinin tarafların arasında yapılan sözleşme hükümlerine uygun olduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir .

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6230, Karar No: 2012/2465, Tarih: 03.04.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/6230 E.  ,  2012/2465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Yunuslar Köyü Tüzel Kişiliği ile Durak Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Keleş Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 31.05.2011 gün ve 209/209 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Yunuslar Köyü'nü temsilen köy muhtarı dava dilekçesinde, kadastro çalışmaları sırasında davalı Durak Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilen 115 ada 42 sayılı parselin kendi köylerinin sınırları içinde kaldığını davanın köy ile bir ilgisinin bulunmadığını, köylerinin farklı olması nedeniyle kadastro çalışmaları sırasında davalı köyün kadastro çalışmaları içinde bırakılarak tespitin yapıldığını ve köylerinde herhangi bir ilanın yapılmadığını açıklayarak anılan parselin tapu kaydının iptali ile Yunuslar Köyü Tüzel Kişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Durak Köyü Tüzel Kişiliğini temsilen köy muhtarı Nevzat Tekin cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazın eskiden beri köylerinin malı olduğunu çayırlık niteliğinde ve içerisinde suyun bulunduğunu hayvanlarının burada yayıldığını, aynı zamanda eğrek yeri olarak kullanıldığını, arazi içinde çıkmakta olan suyu içme suyu olarak köye götürdüklerini, başı boş hayvanların burada barındıklarını, taşınmaz içerisinde çıkan suyu köylerine götürdükleri sırada davacı köyün ses çıkarmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, kazanma koşullarının davacı köy yararına gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, süresinde davalı köy tüzel kişiliği temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemenin bu görüşüne katılma olanağı bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu 115 ada 42 sayılı parselin belgesizden, kamunun ortak kullanımında bulunan yerlerden olduğu, kadimden beri Durak Köyü halkı tarafından tarla olarak kullanıla geldiği ve halen bu amaçla tasarruf edildiği gerekçesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/A maddesi gereğince Durak Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edilmiştir. Kadastro tutanağı 12.12.2008 tarihinde kesinleşmiş olup tespit maliki adına tapu kaydı oluşmuştur.

Uyuşmazlık konusu 115 ada 42 sayılı parselin belgesizden, kamunun ortak kullanımında bulunan yerlerden olduğu, kadimden beri Durak Köyü halkı tarafından tarla olarak kullanıla geldiği ve halen bu amaçla tasarruf edildiği gerekçesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/A maddesi gereğince Durak Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edilmiştir. Kadastro tutanağı 12.12.2008 tarihinde kesinleşmiş olup tespit maliki adına tapu kaydı oluşmuştur.

Mahkemece, 29.09.2010 tarihinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ile tanıklar dava konusu yerin bataklık niteliğinde, kar ve yağmur sularının toplandığı gölet niteliğinde bulunduğunu, adına Yunuslar Gölü denildiğini, bataklık yerden Yunuslar Köylüleri ile Durak Köylülerinin birlikte yararlandığını, 1999 yılında dava konusu yerde toplanan sudan Durak Köyü'ne içme suyunun götürüldüğünü, Yunuslar Köyü'nün buna ses çıkarmadığını açıklamışlardır. Aynı keşifte dinlenen uzman bilirkişi ziraat mühendisi Aydın Türk raporunda; taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyetin yapılmadığını, üzeri doğal çayır örtüsü ile kaplı olduğunu, meyve ağaçlarının yer almadığını, özellikle kış ayları sonunda çevre arazilerden sızıntı ile ve yağmur ile gelip biriken sular olduğunu, kadimden beri hem Yunuslar hem Durak Köyü halkı tarafından çevrede bulunan arazilerinin sulanması için biriken sudan yararlandıklarını, taşınmazın önemli bir kısmının kuru vaziyette, kuzey kesiminde ise, halen su birikintisinin bulunduğunu, ilkbahar aylarında yağan yağmur sularının, kış aylarında yağan karların erimesi sonucu akan suların gölde toplandığını, yazın sıcakların artması ile biriken suyun azalma göstererek kurumaya başladığının anlaşıldığını bildirmiştir.

Gerek uzman bilirkişinin raporunda yer alan açıklamalar ve gerekse keşifte dinlenen tanıkların beyanları ile dosya içinde bulunan tüm bilgi ve belgeler gözönünde tutulduğunda taşınmazın gölet niteliğinde bataklık bir yer olduğu, Yunuslar Gölü olarak anıldığı ve belirlenen bu nitelikleri itibariyle taşınmazı TMK.nun 715 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/C maddesi kapsamında, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunun kabulü gerekir. Bu tür yerlerin 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve TMK.nun 713/1. maddesi gereğince kazanmayı sağlayan zilyetlik ile edinilmeleri olanağı bulunmamaktadır. TMK.nun 713/1. maddesi gereğince bir yerin kazanmayı sağlayan zilyetlik ile edinilebilmesi için aynı zamanda taşınmazın aralıksız, çekişmesiz, malik sıfatıyla ve 20 yıllık süre ile kullanılması ve taşınmazın nitelik itibariyle kazanmaya elverişli olması gerekmektedir. Somut olayda taşınmaz bataklık niteliğinde bulunan bir yer olup kar ve yağmur sularının toplanması sonucu taraf köylerin kadim yararlanma hakkından kaynaklanan Yunuslar Gölü suyundan yararlandıkları dosya kapsamı ile belirlenmiştir. Sudan kadim yararlanma hakkının olması taşınmazı malik sıfatı ile kullandığı anlamına gelmez. Taşınmaz üzerinde hiçbir zaman tarımsal faaliyetin yapılmadığı, çayır olarak dahi otlarından yararlanılmadığı uzman bilirkişi ziraat mühendisi raporu ile sabittir.

Bu somut ve hukuki olgular karşısında kazanmayı sağlayan zilyetlik ile taşınmazın edinme koşullarının davacı köy yararına gerçekleşmediği ve esasen bataklık ve göl niteliğinde bulunan bu tür yerlerin kazanmayı sağlayan zilyetlikle edinilmelerinin mümkün bulunmadığı gerekçesi ile TMK.nun 715 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/C maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

Davalı Durak Köyü Tüzel Kişiliği temsilcisinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve 33,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 03.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15115, Karar No: 2011/1133, Tarih: 25.01.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/15115 E.  ,  2011/1133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmazlara gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3161, Karar No: 2011/5971, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3161 E.  ,  2011/5971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ın İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Mahkemenin 25.02.2009 tarihli kararının Anayasa'nın 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 34/2, 231/2, 232/6.maddelerine aykırı olarak yasa yolu, mercii ve süresi belirtilmediği, çıkarılan tebligatın da bu hususları içermediği gibi kararın Tebligat Kanununun 35.maddesine göre sanığa tebliğinin usulsüz olması nedeniyle, sanık müdafiinin 29/12/2009 tarihli temyiz istemi süresinde kabul edilerek, mahkemenin temyiz isteminin reddi kararı kaldırılarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.