muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/21900, Karar No: 2015/20115, Tarih: 19.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/21900 E.  ,  2015/20115 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Gümüşhacıköy Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 16.06.2015

No : 2013/227-2015/131

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı K.... ve davalı G..... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde "bu Kanun"un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın Ek 5. maddesidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2007 tarihli 26475 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.10.2006 tarihli ve 2002/157 Esas 2006/97 Karar sayılı kararı ile 506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasayla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemede yer alan "azotlu gübre ve şeker sanayii" ibaresi iptal edilmiş ise de, Anayasa’nın 153/5. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasanın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik olmamıştır. İptal kararı ile 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi amacıyla düzenlenerek karara dayanak yapılan bilirkişi raporundan işyerinde, davacının, doğrudan ek 5. maddede sayılan çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle ve patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışmasının bulunmadığı, tütün işleme işi yapan fabrikada çalıştığı anlaşılmaktadır. Öte yandan işyerinde tütün tozlarından dolayı eczaneden alınan maskelerin kullanıldığı tanık ifadelerinde belirtilmektedir. Davacının, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki işyeri, çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde mahal vermeksizin belirlenmeden, işyerinin fiziki durumu keşifle tespit edilmeden, davacının yaptığı işin, gaz maskesiyle çalışmayı gerektiren iş olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve yeterli inceleme yapılmadan, mahkemece, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında davacının, çalıştığı birim ile yaptığı iş (üretim, bakım, aşçı, teknik eleman, güvenlik görevlisi, vs.), işverenden davacının işyeri şahsi dosyası da celbedilerek tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli; davacının çalışmasına konu davalı işverenin işyeri ile ilgili denetimlerin yapıldığı müfettiş raporları araştırılıp celbedilmeli; işyerinin bölümleri, nitelikleri ve buralardaki çalışma süreleri somutlaştırılmalı; işyerinin fiziksel koşulları keşif ile tespit edilmeli; davalı işveren vekilince, eldeki dava dosyası ile emsal nitelikte olduğu belirtilen Adıyaman İş Mahkemesinin 2008/823E – 2011/25 K. sayılı dosyası celbedilmeli; işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ( zehirler vs.) ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri işverenden sorulup, kullanılan maddelerin insan sağlığına etkileri ve gaz maskesi ile korunmanın şart olup olmadığı hususlarını da değerlendiren işgüvenliği konularında uzman bilirkişiden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalılardan G.... A.Ş.'ye iadesine, 19.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5837, Karar No: 2011/6456, Tarih: 21.04.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/5837 E.  ,  2011/6456 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile SGK vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 5.5.2010 gün ve 108-131 sayılı hükmün davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı eczacının da sanık olarak yargılandığı,dava konusu reçete ve küpürlerle ilgili olarak açılan ceza davasının kesinleşmesi beklenerek,kesinleştikten sonra ceza davası dosyası ile birlikte gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 21.4.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5019, Karar No: 2011/2674, Tarih: 03.05.2011

15. Hukuk Dairesi 2010/5019 E., 2011/2674 K.

**15. Hukuk Dairesi 2010/5019 E., 2011/2674 K.**

**- FAZLA ÖDEMENİN TAHSİLİ

- HARÇ TAHSİLİ**- 492 S. HARÇLAR KANUNU [ Madde 13 ]

**"İçtihat Metni"**

Dava, B....Ovası Sulaması I. M…

….. İnşaatı işine ait 11.03.1991 tarihli sözleşmeden ve 18.03.1991 tarihli devir sözleşmesinden kaynaklanmış olup, davada fazla ödeme iddiasıyla 25.10.2004 tarihli 82 nolu ara hakedişten yapılan 847.186,00 TL kesintinin tahsili istenmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 16.041/1 pozunun bedeline, bu imalatın bünyesine giren kum-çakıl malzemesinin taşınması sırasında taşıtlara yüklenmesi, boşaltılması ve figüre edilmesi bedelinin dahil olup olmadığına ilişkindir.

Davacı yüklenici, yükleme, boşaltma ve figüre bedelinin 09.003/1 pozundan ödenmesi gerektiğini, bu imalatın 16.041/1 poz nolu imalatın birim fiyatına dahil olmadığını iddia ederken; davalı iş sahibi idare ise, yükleme, boşaltma ve figüre bedelinin 16.041/1 poz nolu imalatın birim fiyatına dahil olduğunu, 09.003/1 pozundan ayrıca ödeme yapılmasının mükerrerlik oluşturduğunu, yapılan kesintinin haklı olduğunu savunmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi kurulu raporları doğrultusunda her iki imalatın da farklı imalat olduğu, 09.003/1 pozunun 16.041/1 pozu içinde kalmadığı, mükerrer ödeme bulunmadığı gerekçesiyle dava aynen kabul edilmiştir.

11.03.1991 tarihli sözleşmenin eki olan DSİ Birim Fiyat Tarifleri Kitabının 1982 yılı V. Baskısında 16.041/1 pozu ".... kum, çakıl, su ve çimentonun betoniyerle karıştırılarak beton ve betonarme betonu imali, her derinlik veya yüksekliğe taşınarak yerine konması,.... istenilen mukavemetin temini için yapılan her türlü işçilik, malzeme ve zayiat, makina, alât, edevat, laB...tuvar giderleri ile yüklemeler, yatay ve düşey taşımalar, boşaltmalar, müteahhit kârı ve genel giderler dahil yalnız kum, çakıl ve çimentonun taşınması ile çimento bedeli hariç olmak üzere istenilen mukavemette kum, çakıl ile imâl edilen beton veya betonarme betonu (B betonu) beher metreküp fiyatı" şeklinde; 09.003/1 pozu da "Malzemenin taşıtlara yüklenmesi, taşıtlardan boşaltılması ve figüresi için her türlü hizmet ve masraflarla müteahhit kârı dahil bir metreküp fiyatı" şeklinde tarif edilmiştir. Her iki pozun birim fiyat tarifleri ile analizlerinin incelenmesinden 09.003/1 pozunun doğrudan beton imalatı ile ilgili olmayıp beton imalinde kullanılan kum ve çakılın çıkarıldığı ocaktan şantiye sahasına kadar olan yükleme, boşaltma ve figüresiyle ilgili olduğu, 16.041/1 nolu pozun ise şantiyeye getirilen kum-çakıl, su ve çimentonun betoniyerle karıştırılarak beton ve betonarme betonu imali, her derinlik ve yüksekliğe taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre; inşaat mahallinde (şantiye içinde) gerçekleştirilen yükleme, boşaltma ve figüre işlemlerinin bedeli 16.041/1 poz nolu imalatın birim fiyatına dahil olduğundan ayrıca 09.003/1 pozundan ödeme yapılmayacak, inşaat mahalli dışında (şantiye dışında) gerçekleştirilen yükleme, boşaltma ve figüre işlemleri ise ayrı bir imalat olup, 16.041/1 poz nolu imalatın birim fiyatına dahil olmadığından bedeli 09.003/1 pozundan ayrıca ödenecektir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.03.2010 gün 2010/15-157 Esas, 2010/166 Karar sayılı ilâmı da aynı doğrultudadır.

Mahkemece dava aynı ilkeler benimsenerek sonuçlandırılmış ise de, yapılan inceleme eksik ve yetersiz olup Yargıtay denetimine elverişli bulunmamaktadır. Davalı idarece, 01 'den 81 'e kadar olan ara hakedişlerde 09.003/1 pozundan yapılan ödemelerin fazla ödeme olduğu iddia edildiğine göre bu pozdan yapılan ödemelerin sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığının denetlenmesi gerekir. Ara hakedişlerde 09.003/1 pozundan ne miktar yükleme, boşaltma ve figüre bedeli ödendiği; bu pozdan ödemesi yapılan kum-çakıl malzemesinin hangi ocaktan alındığı, kaç km. taşındığı, nereye boşaltıldığı; yapılan yükleme, boşaltma ve figürelerin inşaat mahalli içinde mi, yoksa inşaat mahalli dışında mı kaldığı; yapılan kesintilerin inşaat mahallindeki (şantiye içindeki) yükleme, boşaltma ve figüre işlemlerine mi, yoksa inşaat mahalli dışındaki (şantiye dışındaki) yükleme, boşaltma ve figüre işlemlerine mi ait olduğu dosya kapsamından ve alınan bilirkişi kurulu raporlarından anlaşılamamaktadır.

O halde mahkemece; 11.03.1991 tarihli sözleşmenin eki olan DSİ Birim Fiyat Tarifleri Kitabının 1982 yılı V. Baskısının aslı ile 01 den 82 'ya kadarki ara hakedişler ve bu hakedişlerin eki ve dayanağı olan 09.003/1 ve 16.041/1 pozlarından yapılan işlerle ilgili her türlü belge ve tutanaklar davalı idareden getirtilerek ve uzman bilirkişiler yardımı ile mahallinde keşif de yapılarak ara hakedişlerde 09.003/1 pozundan ne miktar yükleme, boşaltma ve figüre bedeli ödendiği; bu pozdan ödemesi yapılan kum-çakıl malzemesinin hangi ocaktan alındığı, kaç km. taşındığı, nerelere boşaltıldığı ve figüre edildiği; yapılan yükleme, boşaltma ve figüre işlemlerinin inşaat mahalli içinde mi, yoksa inşaat mahalli dışında mı kaldığı -kroki düzenlettirilmek ve bu krokide malzeme alınan kum-çakıl ocağının, eleme tesisinin, beton santralinin, şantiye ve döküm sahasının yerleri ve birbirlerine olan mesafeleri gösterilmek suretiyle- belirlenmeli; bu tespitlere göre 82 nolu hakedişte yapılan 847.186,00 TL kesintinin ne kadarının ocaktan inşaat mahalline kadarki (şantiye dışındaki) yükleme, boşaltma ve figüre bedeline, ne kadarının inşaat mahallindeki (şantiye içindeki) yükleme, boşaltma ve figüre bedeline ait olduğu saptanmalı; alınan rapor denetlenerek ocaktan inşaat mahalline kadarki (şantiye dışı) yükleme, boşaltma ve figüre bedeli yönünden davanın kabulüne, inşaat mahalli içindeki (şantiye içi) yükleme, boşaltma ve figüre bedeli yönünden ise davanın reddine karar verilmelidir. Mahkemece değinilen şekilde bir inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22.12.2005 günlü 5436 sayılı Yasanın 12. maddesi ile "Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri" arasına ve "I Sayılı Cetvele" dahil edilmiş olup, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi gereğince harçtan muaftır. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü'nün harçla sorumlu tutulmaması gerekirken davalıdan ilâm harcı tahsiline karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Kararın belirtilen sebeplerle bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 03.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10264, Karar No: 2024/12872, Tarih: 12.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/10264 E.  ,  2024/12872 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1630 E., 2024/1411 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/342 E., 2024/60 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eski eşi olan ... 'tan Isparta 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/756 E. 2002/612 K. sayılı ve 23.12.2002 tarihli kararı ile boşandığını, söz konusu boşanmanın kesinleştiğini, boşanma davasının açıldığı tarihten bugüne kadar davacı ile eski eşinin asla fiili birlikteliği olmadığını, davacının eski eşinin kamyon şoförü olduğunu, mesleği gereği çok uzun yolculuklar yaptığından konut ihtiyacı olmadığını, kullandığı araçla barınma ihtiyacını karşıladığını, ancak ilgili hukuki işlemler açısından ikametgah adresine ihtiyacı olduğundan davacının ortak çocuklarıyla ikamet ettiği adresi kullandığını, zira davacının eski eşi adına gelen tebligatların çocukları tarafından takip edildiğini, eski eşin haberdar edildiğini, bu durumun 2015'e kadar devam ettiğini, 18.08.2015’ten sonra görünürde aynı olan ikametgah adreslerinin ayrıldığını, diğer taraftan eski eşin 2018 yılında başka bir kadınla nişanlandığını, bu durumun başlı başına eski eşle fiili birlikteliğinin söz konusu olmadığını ispatladığını, yukarıda arz ve izah olunan sebepler ve resen dikkate alınacak nedenler ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının muvazaalı boşanma ve fiili birliktelik gerekçesiyle davacının maaşının kesilmesine ilişkin dair işlemin iptalini, davacının kesilen aylığının 18.08.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini ve kesilen aylığın yeniden bağlanmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının 5 yıl geçtikten sonra davayı açtığını, Kurum denetmenleri tarafından düzenlenen rapora göre davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi üzerine; davacının aylığının kesildiğini, davacının sunduğu delillerin davacının eski eşi ile birlikte yaşamadığını ispata yeterli olmadığını, Kurum denetmenleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının eski eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini, bunun üzerine Kurum tarafından maaş kesme işlemi yapıldığını, Kurum tarafından yapılan işlemin Kanun'a ve yönetmeliklere uygun olduğunu, davacının tüm taleplerinin reddi gerektiğini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, dinlenen tanıkların beyanları, bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacı hakkındaki davalı Kurum tarafından yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen 20.03.2013 tarih ve EA-2013/038 sayılı denetmen raporu ile boşanma tarihinden itibaren davacı ile eski eşin 2013 yılına kadar Keçeci Mah. 117. Cad. No: 30 Merkez/Isparta adresinde fiili birlikteliklerinin devam ettiği tespitinin yerinde olduğunun kabul ile Kurum işleminin iptaline yönelik talebin bu sebeple reddine, ayrıca kesilen aylığın faizi ile birlikte yeniden bağlanmasına yönelik talep hakkında da davacı ile eski eşin dava tarihinden çok kısa bir süre önce dahi birlikte hastaneye tedaviye gittikleri hususu da göz önünde bulundurularak fiili birlikteliklerinin dava tarihine kadar devam ettiği kanaati sebebiyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, Kurumca tutulan raporu kabul etmediklerini, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, Mahkemece detaylı araştırma ve inceleme yapılmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yetim aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yetim aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 56/son fıkrasıdır. Maddenin başlığı gelir ve aylık bağlanamayacak haller olup, maddeye göre; "ölen sigortalının hak sahiplerinden; ... eşinden boşandığı halde eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar 96 ıncı madde hükümlerine göre geri alınır. ",

Madde 96 hükmüne göre "Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

"..itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır..."

Aynı Kanun'un 59 uncu maddesinin başlığı Kurumun denetleme ve kontrol yetkisi olup maddeye göre; "bu kanunun uygulanmasına yönelik işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eli ile yürütülür ...", maddenin 2 nci fıkrasında "Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına görevleri sırasında tesbit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir..." şeklinde düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.