muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8844, Karar No: 2024/9647, Tarih: 08.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/8844 E.  ,  2024/9647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2090 E., 2021/1607 K.

KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/80 E., 2020/322 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, ... ...'ın 13.09.2009 tarihinde meydana gelen kazada yaşamını yitirdiğini iddia ederek müvekkilleri için maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını bu nedenle davanın esasına girilmeden davanın usulden ret edilmesi gerektiğini, tarihi Gök Medrese'de yapılan restorasyon çalışmalarının iki ayrı yapım işi sözleşmesi kapsamında devam ettiğini, bunlardan birincisinin Gök Medrese Onarım işi diğerinin ise Gök Medrese Çevre Düzenlemesi İşi olduğunu, sözleşmenin taraflarının Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. ile ... İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. olduğunu, meydana gelen kazanın Gök Medrese Çevre düzenlemesi işi kapsamında çukur açılmasına ilişkin çalışmanın yapıldığı sırada meydana geldiği hususunun gerçeği yansıtmadığını, bahse konu iş kazasının meydana geldiği çukur açma çalışması Gök Medrese Çevre Düzenlemesi işi kapsamında yapılan bir iş olmadığını, bu çalışma Gök Medrese onarımı işi sözleşmesi kapsamında yapılan drenaj tüneli açılması, imalatına ilişkin drenaj bacası için yapılan çukur açma çalışması olduğunu bahse konu bu sözleşmenin taraflarının ise Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. ile ... İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. olduğunu, bu nedenle husumet yönüyle davanın reddinin gerektiğini, meydana gelen kazada idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının belirttiği üzere diğer davalı ... İnşaat ile idare arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, talep edilen tazminatlardan sorumlu olmadıklarını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... Genel Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 13.09.2009 tarihinde ölümle sonuçlanan trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın 14.10.2008 başlangıç - 14.10.2009 bitim tarihi ile Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... Satıcı adına ölüm için şahıs başına 125.000,00 TL'sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, dava konusu trafik kazası sonucunda ... ve ...'ın başvuru yapması üzerine müvekkili sigorta şirketinin hasar dosyası açtığını ve konuyu değerlendirdiğini, davacı ... için 12.650,80 TL, ... için ise 6.512,60 TL olmak üzere toplamda 19.163,40 TL olarak bulunduğunu ve 24.05.2010 tarihinde belirlenen bu miktarların davacılar vekiline ödendiğini ve davacılara karşı başkaca bir sorumluluğu kalmadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline atfı kabul kusur bulunmadığını, vaki olayda küçüğün kusurunun bulunmadığını, küçüğün de kaza nedeniyle yaralandığını, köprücük kemiğinin kırıldığını bu yönü ile olayın faili değil, mağduru olduğunu, kusurun kazaya karışan araçta ve kazalıyı istihdam ilişkisiyle çalıştıran ve hiç bir güvenlik önlemi almayan, güvenlik tedbirlerini almayan davalı firmaya ve ehliyetsiz olarak aracının hava ve yol şartlarına uygun kullanmayıp aşırı sürat yapan davalıya ait olması gerektiğini, dava konusu kaza ile müvekkili arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını ifade ederek öncelikle davanın görev ve husumet yönünden reddine ve yasal unsurlardan yoksun davanın tümüyle reddine karar verilmesini savunmuştur.

4.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; İş Mahkemesinin görevli olmadığını, kazada kendisinin kusurlu olmadığını, kaza anında iki aracın arasından yola aniden çıkan küçük ...'ye çarpmamak için direksiyonu ani bir refleksle kırması sonucu meydana geldiğini, kazada zararın artmasından müteveffanın ve işyerinin gerekli güvenlik tedbirlerinin almamasının etkili olduğunu, kaza sonucu müteveffanın ailesine SGK'dan yetim ve dul maaşı bağlandığını, bu maaş ile maddi zararın karşılandığını, olay nedeniyle cezaevinde yattığını, ayrıca manevi olarak üzüntü yaşadığını, davacıların manevi zararında kusurunun bulunmadığını ifade ederek davanın reddini savunmuştur.

5.Dahili davalılar, (kendisine asaleten ... ve ...'ye velayeten) ..., ... ve ... müşterek cevap dilekçelerine özetle; öncelikle görev yönünden ve zamanaşımı yönünden ve yetki yönünden itirazlarının bulunduğunu, şahsi sorumluluğu aile başkanında bulunan olaya karışan ...'nin velayetinin davacı babanı ölümü ile anneye kaldığını ve aile başkanı olarak annenin tayin edilmediğini, annenin aile başkanı olarak belirlenmemesi ve aile başkanının vefatı ile şahsi sorumluluğun sona ermesine karşılık mirasçılarının davaya dahil edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müteveffanın vefatı ile sonuçlanan trafik kazasında dahili davalılardan ...'nin hiçbir kusurunun söz konusu olmadığını, meydana gelen kazada ...'nin mağdur olduğunu, kaza sebebiyle tedavi gördüğünü ve psikolojik travma yaşadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davanın kısmen kabulü ile 196.871,70 TL TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 24.540,83 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, maddi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davanın davalı ... ile dahili davalılar ..., ... ve ..

...'a ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, maddi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davanın davalı ... ile dahili davalılar ..., ... ve ... yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, ... yönünden husumetten davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, kazanın Gök Medrese onarım işi sırasında meydana geldiğini, asıl işveren olarak tazminat sorumluluğu bulunduğunu, dahili davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu ev reisi ...'nin vefatından kaynaklı mirasçı olmaları nedeniyle sorumluluklarının bulunduğunu, kaza tarihi itibariyle poliçe sorumluluk limitinin 150.000 TL olmasına rağmen 125.000 TL olarak belirlenip kabulünün hatalı olduğunu, trafik iş kazalarından kaynaklanan tazminatların TRH 2010 tablosuna göre belirlenmesi gerekirken PMF 1931 tablosuna göre belirlenmesinin hatalı olduğunu, SGK hizmet dökümünde bildirilen ücretin hesaplamaya esas alınması gerektiğini, aginin ücrete eklenerek hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili ...'ın evlenme ihtimali olmamasına rağmen bu nedenle hesaplanan tazminattan indirim yapılmasının hatalı olduğunu, ... ve ... açısından talep edilen manevi tazminatların kısmen kabulüne karar verilmesinin tazminatın tazmin ve caydırıcılık özelliğine aykırı olduğunu ileri sürerek, istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkilinin poliçe limiti açıkça belirtilmeden ve faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile trafik iş kazasından kaynaklı maddi tazminat talebini de içerir davada İlk Derece Mahkemesi tarafından aldırılan bilirkişi raporunda PMF 1931 tablosuna göre hesaplama yapılıp davacı tarafça TRH 2010 tablosuna göre hesaplama yapılması gerektiği konusunda istinaf sebebi bulunmakla duruşmalı inceleme yapılarak yeniden hesap raporu aldırıldığı, istinaf aşamasında davalı ...Ş. ile davacılar arasında sigorta poliçe limiti kapsamında ödeme yapıldığından sulh protokolü, ibraname ve feragatnameye ilişkin imza inkarı içermeyen yazılı belge sunulduğu, protokolde herbir davacı için ne miktarda ödeme yapıldığının belirtilmediği, ödemenin borcu sona erdiren bir işlem olması sebebiyle, ödemede dikkate alınarak alacakların belirlenmesi yönünden ek rapor aldırıldığı, protokol gereği davalı ... yönünden açılan davadan feragat edildiğinden bu davalı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiğinden bu davalı tarafça ileri sürülen istinaf sebeplerinin konusunun kalmadığı, müteveffanın ücretinin aksi, bir delil ile kanıtlanmadığından SGK prime esas kazancı ve bunun asgari ücrete oranlaması ile belirlenmesinin dosya kapsamına uygun olduğu, davalı ... tarafından Sivas'ta bulunan Gök Medrese'nin tadil ve çevre düzenlemesi işlemleri ... sözleşmesi kapsamında müteveffanın çalıştığı ... İnş...Tic. Ltd. Şti.ye verildiği, yüklenilen işin anahtar teslim iş olduğu, aradaki ilişkinin asıl alt işveren ilişkisi olmaması nedeniyle ... yönünden İlk Derece Mahkemesince verilen husumetten ret kararının isabetli olduğu, davacı ...'ın yaşı ve emsal Yargıtay kararları dikkate alındığında evlenme ihtimali nedeniyle yapılan indirimin emsal kararlarla uyumlu olduğu, davalılardan ...'ye karara esas alınan kusur raporunda %50 kusur atfedildiği, kaza tarihinde ...'nin 9 yaşında olmakla anne ve babasının gözetimi altında olduğu, davanın baba ...'ye karşı açıldığı, ...'nin yargılama devam ederken 16.03.2015 tarihinde vefat ettiğinden eşi ... ile çocukları ..., ..., ..., ve ... davaya dahil edilerek yargılamaya devam olunduğu, velayet altındaki çocuğun sorumluluğu anne ve babanın üzerinde bulunup her ne kadar sadece babaya dava açılmışsa da, yargılama aşamasında anne davaya dahil edilmekle bu eksikliğin giderildiği, kaza tarihinde ... olmayan kardeşlerin anne sağken bakım yükümlülüğünden ... tazminatlardan sorumluluğu bulunmadığına ilişkin Mahkeme kabulünün hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, davacıların talep ettikleri manevi tazminat miktarları, davacılar ile ... arasındaki akrabalık derecesi, kaza tarihi, tazminatın genel ilkeleri, kusur ve ekonomik koşullar dikkate alındığında baba ... ve kardeş ... yönünden de manevi tazminatın tam kabulüne karar verilmesinin hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin ve davalı ...Ş. vekilin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Sivas 1. İş Mahkemesinin 2019/80 E.- 202020/322 K

... arasındaki akrabalık derecesi, kaza tarihi, tazminatın genel ilkeleri, kusur ve ekonomik koşullar dikkate alındığında baba ... ve kardeş ... yönünden de manevi tazminatın tam kabulüne karar verilmesinin hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin ve davalı ...Ş. vekilin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Sivas 1. İş Mahkemesinin 2019/80 E.- 202020/322 K. sayılı kararının HMK’nın 353/(1) b) 2 nci maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacı taraf davalı ...Ş. hakkında açtığı davadan feragat ettiğinden bu davalı yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, sulh protokolünde yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin anlaşma da bulunduğundan ve feragat edildiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden poliçe limiti ile yapılan ödemeler nedeniyle kısmi feragat talebi bulunup bu talep ve ödemeler dikkate alınarak, 156.035,08 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 11.056,48 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ..

.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı kalması kaydıyla davalılar Mapfre Sigorta, ... İnşaat, ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat ve ... ile dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı hak sahibi ...'a ödenmesine, maddi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davanın davalı ... ile dahili davalılar ..., ... ve ... yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde belirttiği sebepler ile kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366 yollamasıyla uygulanan 348 inci maddesi ve 369, 370 ve 371 inci maddeleri ile "Taraf ve dava ehliyeti" açısından aynı kanunun 50 ve 51 inci maddeleri "Dava şartları ve incelemesi" açısından aynı Kanun'un 114 ve 115 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine ( fiil ehliyetine ) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

2.Taraf sıfatına gelince; bir ... dava etme yetkisi ( dava ... ) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o ... dava etme yetkisinin kime ait olduğu, ( o davada davacı sıfatının kime ait olacağı ) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

3. Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava ...) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (... Kuru-... Arslan-Ejder ..., Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder ( Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288).Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir. Şu halde yapılması gereken iş; anılan HGK kararı çerçevesinde, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin ihyası için tasfiye memurluğu ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, taraf teşkili sağlanarak, sonucuna göre karar verilmelidir.

4. Somut olayda, Ticaret Sicil Gazetesi'nin 12.08.2013 tarihli nüshasında yayımlanan ilana göre davalılardan ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin Ticaret Sicilinden 31.07.2013 tarihinde terkin edildiği ve anılan davalı şirketin iş bu dava nedeniyle ihya edildiğini gösterir kaydın dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

5. Bu açıklamalar doğrultusunda davacı tarafa iş bu davalı ... ihya etmesi için dava açmak için önel verilmesi, iş bu ihya davası sonucuna göre anılan davalı yönünden de usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanarak yargılama yapılması gerekirken, ayrıca başka bir dava için verilen ihya kararının bu dava için bağlayıcı olmadığı da gözetilerek, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

6. O halde, HMK 369/1 inci maddesi kapsamında taraf teşkiline dair kanunun açık hükmüne aykırı görülen sebep gözetilerek davacılar vekilinin bu aşamada temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR:

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.