muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/23558, Karar No: 2010/31171, Tarih: 11.11.2010

2-5237 sayılı TCK.nun 58.maddesi hükmü uygulanırken 5275 sayılı yasanın 108/2 maddesi hükmü gözetilerek hangi geçmiş hükümlülüğün tekerrüre esas alındığının kararda açık bir biçimde gösterilmemesi suretiyle infazda tereddüte yol açılması,

3-5237 sayılı TCK.nun 58/6. maddesinde tekerrür halinde hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirileceği ve ayrıca mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı, öngörülmektedir. Aynı yasanın 7. fıkrası uyarınca da hükümlülük kararında bu durumun belirtilmesi gerekmektektedir.Mükerrirlere özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbirlerinin yer aldığı 5275 Sayılı Kanunun 108. maddesinde ise, yalnızca mükerrirler hakkında tayin olunan özgürlüğü bağlayıcı ceza olan hapis cezalarının ne şekilde infaz edileceği belirtilmiş olup, bu maddede adli para cezasının infazı konusunda her hangi bir düzenleme bulunmamaktadır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106. maddesinde adli para cezasının infazı düzenlenmiş olup, bu maddede mükerrirler hakkında hükmolunan “adli para cezasının” infazına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu durumda, 5237 Sayılı TCK.nun 58, 5275 sayılı Kanunun 106 ve 108. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, sanık hakkında konut dokunulmazlığını bozmak suçundan adli para cezasına hükmedildiği için,bu suç yönünden hükümlülük kararında, mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimlik serbestlik tedbirinin uygulanacağının belirtilemeyeceği, sonucu ortaya çıkmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle sanık hakkında konut dokunulmazlığını bozmak suçundan hükmolunan cezanın niteliği itibariyle 5237 sayılı TCK.nun 58. maddesinin 6. fıkrası uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilemeyeceği gözetilmeden ve hangi suçlar yönünden uygulandığıda açıkça belirtilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 11.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2763, Karar No: 2020/200, Tarih: 15.01.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/2763 E.  ,  2020/200 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile davalı...Mermer Mobilya San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) Dava, 03.11.2003 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan gelir, tedavi masrafları ile geçici iş göremezlik ödeneğinden oluşan kurum zararının rücuan tazmini istemine ilişkin olup davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 26. maddesidir.

506 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalının Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa'nın 26., 4857 sayılı Yasa'nın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenlepr, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda, mermer fabrikası işyerinde, çöp torbalarına konmuş parça taşlarının forkliftin bıçağına yüklendiği, kazalının da çöplerin boşaltılması için forklift bıçağına bindiği ve bıçak havadeyken çöpler boşaltıldıktan sonra aynı şekilde geri dönerken işyerinin ana giriş kapısı ile forklift arasında sıkışması ile mahkeme kararına göre %36 oranında sürekli iş göremez hale geldiği iş kazasına ilişkin eldeki davada, Mahkemece %90 kusur üzerinden davalıların sorumluluğu cihetine gidilmiş ise de kusurun oluşa uygun olmadığı, verilen kararın kusur yönünden eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan 19.12.2013 tarihli tek kişiden oluşan bilirkişi raporunda, işveren hakkında yetkisiz kişiye forklift kullandırma, forklift manevra noktalarının hatalı belirlenmesi, çatal üzerinde işçi taşınmasını yasaklamama gibi nedenlerle kusur izafe edilmiş ise de sigortalının yaşı, tecrübesi, iş deneyimi dikkate alınarak ve forklift üzerine binilerek iş yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, forkliftle insan taşımanın doğru olmadığının herkes tarafından bilinebileceği hususları göz önünde bulundurularak, davalı işverenin kazanın oluşunda iş sağlığı ve işçi güvenliği mevzuatı yönünden kusuru tespit edilmeli, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden oluşa uygun rapor alınarak, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

2) Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca, Kurumun rücu alacağı; hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken, Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile 26. maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında, Kurumun rücu hakkı, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olup, Kurum alacağının belirlenmesinde dikkate alınması gereken, gelirin ilk peşin sermaye değeridir.

Kurumun, sigortalı veya haksahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Kurumun, sigortalı veya haksahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Somut olayda ise, %37 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin 99.963,05 TL olduğu ancak iş göremezlik derecesinin tespitine ilişkin... İş Mahkemesi'nin 13.03.2013 gün, E.2006/591, K.2013/159 sayılı kararıyla %36 olarak kesinleştiği, kesinleşen orana göre bağlanması gereken gelirin tespit edilmediği, Mahkemece gelirin artışlı değeri üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmakla; kesinleşen sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden bağlanması gereken ilk peşin değerli gelir kurumdan sorularak belirlenmeli; artışlar hesaba katılmaksızın gelirin ilk peşin değerinin kusur karşılığı üzerinden yapılacak hesap ve değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

3) Diğer yandan, rücu davalarında faiz başlangıcı, gelirler yönünden gelir bağlama kararının Kurumun yetkili organınca onaylandığı tarih, geçici iş göremezlik ödeneği yönünden ödeme tarihi, tedavi giderleri için sarf tarihidir. Mahkemece, bu ilkeler karşısında faize; onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren hükmedilmesi gerekirken, tedavi masrafı ve geçici iş göremezlik ödeneği yönünden sarf ve ödeme tarihleri hatalı belirlenmek suretiyle hüküm tesisi isabetsizdir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca araştırma yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ile davalı şirket vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli kabul edilmeli ve bozma sonrası yürütülecek yargılamada, hükmü temyiz etmeyen davalı ... yönünden davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu gözetilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı...Mermer Mobilya San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, 15/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5409, Karar No: 2022/4598, Tarih: 08.06.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/5409 E.  ,  2022/4598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 28.01.2021 tarih ve 2019/5 E. - 2021/52 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve feri müdahil vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline geri çevrilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra iade edildiği anlaşılmakla duruşma için belirlenen 07.06.2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ile Av. ..., davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının Türkmenistan Dashoğuz'da yapmayı taahhüt ettiği enerji santrali ekipmanlarının nakliyesi için davalı ... nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiğini, nakliyesi yapılan tirbünlerden bir tanesinin 14/12/2006 tarihinde indirme sırasında temele düşerek hasarlandığını, hasarın ihbarına rağmen hasar bedelinin ödenmediğini, hasarlı türbinin onarım masraflarının davacı firmaca karşılandığını ileri sürerek, 1.501.100,24 USD ve 292.153,50 Euro'nun 07/12/2007 tarihinden itibaren işleyecek dövize verilen en yüksek faizi ile 29.610,26 TL'nin ise aynı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı ... tarafından düzenlenen “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi”nde sigortalının Dashoğuz Energo Prdoductian Association, sigorta ettirenin ise Çalık Enerji San. Tic. A.Ş. olduğunu, bu sebeple davacının öncelikle aktif husumet ehliyetine sahip olduğunu belgelendirmesi gerektiğini, taraflar arasında düzenlenen poliçenin özel şartlarında DPS'nin kendisi tarafından ya da onların tayin edeceği Surveyor tarafından tüm yükleme, boşaltma, aktarma operasyonlarına nezaret etmek üzere eksper gönderileceğinin sigortalı veya sigorta ettirenin eksperin vereceği tavsiyeleri yerine getireceğinin taahhüt edildiğini, bu şartın ihlal edildiğini, türbinlerin önceden hazırlanan bir temele indirilmesinin sigortacılık tekniğinde montaj işi olduğunu, normal bir düzeye indirmekle belli bir temele

monte etmek arasında operasyon riski ve uzmanlığı açısından bir fark bulunmadığını, bu nedenle hasarın montaj poliçesini yapan sigorta şirketinden talep edilmesinin gerektiğini, dolayısıyla hasarın nakliyat emtia sigorta teminatı dışında bulunduğunu, ayrıca malın taşımasını yapan Panalpina Central Asioce'ye herhangi bir hukuki girişimde bulunulmadığını, dava veya icra takibi de yapılmayarak zamanaşımı süresinin dolmasına sebebiyet verildiğini, böylece rücu hakkının ortadan kalktığını, istenilen miktarın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Fer’i müdahil vekili, davalının sigorta poliçesi ile üstlenmiş olduğu riskleri reasürans teminatı altına almak amacıyla Londra'da mukim ve müvekkili tarafından temsil edilen bir grup sigorta reasürans şirketi ile reasürans sözleşmesini yaptığını, müvekkillerinin davaya konu nakliyat sigorta riskinin reasürörleri olduğunu, davacı tarafın emtia üzerindeki menfaatini ispat edemediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; türbinin lowbed araçtan indirilmesinden sonra taşımanın/boşaltmanın bitmediği, türbinin kurulacağı/montajlanacağı beton temele taşınması/boşaltılması işinin de bulunduğu, bu nedenle taşıma sözleşmesinin 3. ve 4. maddesinde açıkça belirlenen koordinatlara boşaltma istifleme hükmünün konulduğu, davacı şirket mühendislerinin hazırladığı tutanakta, rayların altı beton bloklarla beslenmiş durumda hidrolik pistonla itilerek beton temel üzerine kaydırılan türbinin temel ankrajı üzerinden 60 cm yükseklikte alttan hidrolik krikolarla desteklenmiş ve yine alttan beton bloklarla desteklenen kayıcı raylar üzerinde durmakta iken türbinin nakliyesi ve beton temel üzerine -yere konulmasından sorumlu Anatolia ve Panalpina firmalarının sorumlu ekibi tarafından işleme devam edildiği, krikolardan kayan türbinin beton temel kaide üzerinden beton boşluk üzerine devrilerek hasarlandığının açıklandığı, böylece taşıma/boşaltmanın sona ermediği, hasar verici eylemin taşıma/boşaltma sırasında oluştuğu, davalı Güneş Sigorta A.Ş. 'nin hasarın oluştuğu sırada sigorta poliçe teminatı nedeniyle sorumluluğunun devam ettiği, meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu, 03/12/2009 ve 10.02.2011 tarihli raporlardaki tazminat hesaplarının hükme esas alınabileceği gerekçesiyle 1.230.969,32 USD'nin 07/12/2007 davalı temerrüd tarihinden itibaren devlet bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile, 268.153,50 Euro'nun 07/12/2007 davalı temerrüd tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile, 29.609,30 TL'nin 07/12/2007 davalı temerrüd tarihinden itibaren ticari (TCMB nin kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranı) faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ve feri müdahil vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı vekili ve feri müdahil vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları 1. maddesi gereğince hasarın boşaltma ameliyesi esnasında gerçekleşmiş olmasına, taşınan malın niteliği itibariyle boşaltma ameliyesinin montaj mahaline kadar taşınmasını da içermesine göre, davalı vekilinin sair ve feri müdahil vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece, emtia hasarının taşıma/boşaltma sırasında oluştuğu, davalı Güneş Sigorta A.Ş.nin sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davaya konu emtianın taşınması konusunda davacı Çalık Enerji San. ve Tic. A.Ş. dava dışı Panalpına firması ile anlaşmış, Panalpına firması da alt/fiili taşıyıcı olarak Anatolıa Logistic firması ile anlaşmaya varmıştır. Taşıma sözleşmesinin 3.4. maddesine göre, yükün sözleşmede belirtilen koordinatlardaki temele indirilmesi ve yerleştirilmesi de taşıyıcı tarafından üstlenilmiştir. Davalı taraf, davacının emtia hasarı gerçekleştikten sonra taşıyıcı Panalpına firmasından tahsilatta bulunduğu ayrıca firmadan aldığı teminat mektubunu nakde çevirdiği bu şekilde zararını taşıyıcı firmadan tahsil ettiğini iddia etmiş, 18.11.2011 havale tarihli bilirkişi ek raporunda da heyete mali bilirkişi iştirak ettirilerek söz konusu sebepsiz zenginleşme iddialarının açıklığa kavuşturulması gerektiği ifade edilmiş ise de, mahkemece bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, davalının söz konusu iddialarının değerlendirilmesi ve davacının taşıyıcı firmadan tahsil ettiği yahut taşıyıcıya yapması gereken ödemelerden uhdesinde tutup ödemediği tutarlar ve taşıma sözleşmesi kapsamında alınan teminat mektubunun davacı tarafça nakde çevrilip çevrilmediğinin tespiti ile işbu davada mahsubu gereken bir ödeme olup olmadığının değerlendirmesi gerektiğinden eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı hükmün davalı Güneş Sigorta A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin sair temyiz itirazları ile feri müdahil vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerden dolayı davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 3.815,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 106.254,66 TL temyiz ilam harcının temyiz eden fer'i müdahilden alınmasına, 08/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

1- Dava emtia nakliyat sigorta poliçesine ilişkin olarak sigortalı tarafından sigortacı aleyhine açılan riziko tazminatı istemine ilişkindir.

KARŞI OY

1- Dava emtia nakliyat sigorta poliçesine ilişkin olarak sigortalı tarafından sigortacı aleyhine açılan riziko tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili; davalı ... şirketine yaptırılan emtia nakliyat sigorta poliçesine istinaden taşınan enerji tribününden birinin 14.12.2006 tarihli indirme işlemi sırasında düşerek hasara uğradığını, onarım masraflarının müvekkilince karşılandığını ileri sürmeşi ve 292.153 AVRO ve 29.610 TL sigorta tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı vekili; nakliyat emtia sigortasının sigorta ettirenin davacı, sigortalısının Türkmenistan menşeli Dashoğuz şirketi olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, taşıma konusu eşyanın araçtan indirildikten sonra binanın temeline indirilmesi işleminin montaj işlemi mahiyetinde olduğunu, sigorta ettiren ve sigortalının indirme sırasında operasyonlara nezaret etme konusunda eksper görevlendirme yükümünü yerine getirmediğini, hasarın taşıyandan değil, montaj işlemi sigortacısından istenilmesi gerektiğini, malın taşıyıcısına yönelik de hukuki girişim başlatabileceklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, hasarın taşıma sırasında değil, montaj sırasında olması nedeniyle teminat kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair kararı Dairemizin 25.10.2018 tarih ve 2016/14456 E. – 2018/6672 K. Sayılı ilamıyla, davaya konu olayın davalı ... ile onun reasürörleri arasında gerçekleşen tahkim yargılamasına konu olduğu ve tahkim yargılaması sonunda, hakem heyeti tarafından hasarın taşıma sırasında gerçekleşmediğine karar verildiği, ancak anılan hakem kararının iptali istemiyle mahkemede dava açılmış olup bu dosyanın getirtilip incelenerek, her iki dosyadaki bilirkişi raporlarının karşılaştırılması ve tahkim kararındaki tespitlere aykırılıkların tespit edilmesi gerektiği hususunda eksik inceleme sebebiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, taşıma sözleşmesinde, eşyanın belirlenen koordinatlara boşaltılması ve istiflenmesi şartının bulunduğu, hasarın cihazın araçtan indirilip monte edileceği yere taşınması sırasında ve asıl taşıma bitmeden meydana geldiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, Daire çoğunluğunca bu karar; davalı tarafça ileri sürülen, davacının bu dosyada talep ettiği tazminatı fiili taşımayı üstlenen Panalpina firmasının verdiği teminat mektubunu paraya çevirmek suretiyle tahsil ettiği iddiasını araştırmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar vermiştir. Kanaatimizce bu araştırmaya gerek bulunmadan davanın reddine karar verilmelidir. Şöyle ki;

“Emtia Nakliyat Sigortası”, kara, deniz, hava ve demir yoluyla bir yerden diğer bir yer taşınmakta olan her türlü yükün, taşınmaları sırasında karşılaşabilecekleri tehlikelerden kaynaklanan hasarlara karşı teminat sağlayan bir mal sigortasıdır. Davaya konu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinde sigorta ettirenin Çalık enerji AŞ, sigortalının Dashoguz Production Assosication şirketi olduğu, taşımanın sigortalı malların taşımasının Belçika/Antwerp’ten, Tükmenistan/Dashoguz olduğu, malların yüklenme tarihinin 18.08.2006 olduğu, Özel Şartlar bölümünde; -ekipmanların emniyetli çalışma sınırlarının aşılmaması şartıyla- yükleme, boşaltma ve aktarma işlemlerinde uygun ekipman kullanılması da teminat altına alınmıştır.

Somut olayda; taşımaya konu gaz tribününün Dashoguz’daki şantiye yerine salimen taşındığı, eşyanın hidrolik pistonla beton temel üzerine indirildiği, akabinde tribünün akrajların üzerine alınarak yerine yerleştirilmesi sırasında kullanılan hidrolik krikodan kayması sonucu devrilme nedeniyle hasar gördüğü anlaşılmaktadır.

Gerek CMR taşımalarında gerekse TTK kapsamında karayoluyla iç taşımalarda, kural olarak yükleme ve boşaltma gönderene ait ise de taraflarca sözleşmede kararlaştırılması halinde taşıyan da bu yükümlülüğü üstlenebilir. Taşıyıcı, sözleşme özgürlüğü çerçevesinde dilerse taşıdığı eşyayı boşattıktan sonra cihazın karayolu aracı dışındaki vasıtalarla asıl kullanım yerine yerleştirilmesini ve hatta kurulmasını da üstlenebelir. Bununla birlikte eşyanın boşaltılmasından sonraki safhanın taşıma ilişkisi olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Gerek CMR, gerekse TTK, yükün karayoluyla taşınmasına ilişkin kuralları düzenlemektedir. Nakliyat Emtia Sigortası ise sadece taşıma sırasında meydana gelen hasarları teminat altına almaktadır. Bu bağlamda, taşıyıcının boşaltmayı üstlenmiş olması halinde ise en fazla boşaltma işlemi tamamlandığı ana kadarki kısım teminat altına alınmıştır. Boşaltmadan sonra aracın elle veya başka vasıtalarla yerine yerleştirilmesi ve kurulması taşımanın kapsamına dahil değildir. Poliçe Özel Şartlarında ise sadece taşınan eşyanın boşaltılması teminat altına alınmıştır. Hatta boşaltma sırasında taşıyıcının boşaltmaya uygun ekipman kullanmaması, kullanılan ekipmanlarda yük ve taşıma kapasitesinin aşılması hali dahi teminat dışında tutulmuştur. Taşıyıcı taşıma sözleşmesinde daha fazla sorumluluk üstlenmiş ise taşıtan ikili ilişki çerçevesinde sigorta teminatı dışında, ancak sözleşme kapsamında meydana gelen zararlarını taşıyandan talep edebilecek ise de, boşaltma işleminden sonra meydana gelen zararın davalı ... şirketinden talep edilmesi mümkün olmadığından kararın bu sebeple bozulması gerektiğini düşünüyoruz.