muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/15575, Karar No: 2023/17727, Tarih: 02.05.2023

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan vekilinin ek karara yönelik temyiz isteğinin; vekille takip edilen işlerde gerekçeli karar tebliğinin vekile yapılması gerektiği gözetilmeden kurum çalışanına tebliğ edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna bu nedenle ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talebine yönelik olduğu,

2. Katılan vekilinin beraat hükümlerine yönelik temyiz isteğinin; kurum tarafından yapılan denetim sırasında alınan kirli su numunesinde, kimyasal oksijen ihtiyacı değerinin Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tablo 19'a göre standart değerleri sağlamadığı görülmüş olduğundan ayrıca, 5237 sayılı Kanun'un 181 inci maddesine göre, atığın çevreye bırakılması ile bir zararın doğmasının şart olmadığına, ancak atık nedeniyle çevreye bir zarar verilmişse suçun oluşacağına, dosyada keşif yapılmadığından, atık nedeniyle çevreye bir zarar verilip verilmediğinin belli olmadığına, sanıkların cezalandırılması gerekirken eksik inceleme ile beraatlerine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ve resen görülecek nedenlerle hükümlerin bozulmasına karar verilmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

III. OLAY VE OLGULAR

1. ... ili ... ilçesinde kurulu ve atıksularını kuru dereyatağına deşarj eden ... Organize Sanayi Bölgesi Atıksu Arıtma Tesisinde yapılan denetimde tesisin çıkışından atıksu numunesi alındığı, bu numune üzerinde yapılan analiz sonuçlarına göre KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı) değerinin Su Kirliliği Yönetmeliği Tablo 19'a göre standart değerler dışında olduğu tespit edildiğinden sanıklar hakkında çevrenin kasten kirletilmesi suçundan açılan davada alınan bilirkişi raporuna göre de olayda suçun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından, sanıkların beraatlerine karar verilmesi Yerel Mahkemece kabul olunmuştur.

2. Sanıklar atılı suçlamayı kabul etmemiştir.

3. Olay tutanağı, tutanak tanıkları ile dosya kapsamında bilirkişi heyetinden alınan 30.12.2021 tarihli bilirkişi raporu dosya içinde mevcuttur.

IV. GEREKÇE

A. Katılan Vekilinin Temyiz Nedenleri Yönünden

Sanıkların aşamalardaki savunmaları ile bilirkişi heyetinden alınan 30.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda da, olayın üzerinden geçen zaman aralığının on yılı geçmiş olması karşısında tam bir veri sağlama imkanının bulunmadığının, kesin bir kanıya ulaşılamayacağının, su kontrol yönetmeliğinde belirtilen sınır değerin üzerinde çıkan KOİ değerinin alıcı ortamda oluşturacağı kirlilik için bir analiz verisi bulunmadığından bu konuda kesin bir sonuca ulaşılmayacağı tespiti yapılmış olduğundan, sanıkların beraatleri yönünde Yerel Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

Sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

B. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

Sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

02.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/22406, Karar No: 2011/7570, Tarih: 28.04.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/22406 E.  ,  2011/7570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 28.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1970, Karar No: 2014/8134, Tarih: 26.05.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/1970 E.  ,  2014/8134 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ASLİYE HUKUK(TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonucunda verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece verilen ek karar ile esas kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davacı vekili bu defa asıl hükümle birlikte red kararını temyiz etmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp/kaçak bedeli hakkında verilen Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının itiraz yolu ile iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu kayıp/kaçak bedeli, miktar itibariyle karar tarihinde yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22. maddesinde ve HUMK.nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırının altında bulunmakta ise de; kayıp/kaçak bedelinin alınıp alınmaması hususunda verilen hükmün salt alınan bu bedele münhasır olmayıp, sonraki faturaların düzenleme biçimine de etkisi olacağı, bir başka deyişle kararın ard etkisinin bulunduğu ve bu yöndeki talebinde devamlılık arz eden bir isteme ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Yine, kayıp/kaçak bedeli uygulaması nedeniyle eldeki dosyada tek bir abone uyuşmazlığı yargıya taşımış olmasına karşın, ortada tüm aboneleri ilgilendiren, toplu bir hak uyuşmazlığının bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

Bu itibarla, kayıp/kaçak bedelinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu yönünde tespit istemini de içeren böyle bir davada verilen karar, konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin ileriye dönük uygulanıp uygulanmaması yönünde de sonuç doğuracağından, temyiz incelemesinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22. maddesi ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının gözetilmemesi gerektiğine; dolayısıyla bu davanın miktar ve değerine bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 13/05/2009 günlü ve 2009/13-122 E.-2009/189 K., 13/10/2010 günlü 2010/13-406 E.-2010/503 K. sayılı kararlarında da aynı hususlara değinilmiştir.

Bu nedenle kararın kesin olduğundan bahisle temyiz dilekçesinin reddine dair mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilerek, yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle HGK.nun aynı konuya ilişkin 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E.-2014/679 K. sayılı kararına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 0.90 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 26.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27960, Karar No: 2020/9167, Tarih: 08.07.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/27960 E.  ,  2020/9167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Söz konusu dosya incelenmiş olup, Dairemizin 23.03.2020 tarihli eksiklik talebi yazısı ile; “davacıya ait hizmet döküm cetvelinde gözüken ... ve ... sicil numaralı ... Yemek Tem. Turz. Taş. Oto. İnş. Taah. San. Ltd. Şti. ve ... sicil numaralı Gök Sofra Yemekçilik Tem. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasındaki hukuki ilişkiyi gösteren evrakların (hizmet alım sözleşmesi vs.) temin edilerek, ivedi olarak Dairemize gönderilmesi,” istenilmiş ise de; Dairemizin eksiklik ikmali müzekkeresi gereğinin henüz yerine getirilmediği anlaşıldığından belirtilen eksikliğin ivedilikle tamamlanıp tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3314, Karar No: 2012/10580, Tarih: 18.04.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/3314 E.  ,  2012/10580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı eczacı, davalı kurum ile sözleşme imzaladıklarını, davalı kurumun eczanede yaptırdığı denetim sonrasında toplam 20.000,00 TL cezai şart uygulandığını, yapılan işlemin haksız ve hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, haksız cezai şartın iptalini istemiştir.

Davalı kurum, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece,cezai şart uygulaması sözleşmeye şekli aykırılıktan kaynaklanıp idare zararı oluşmadığından BK'nın 161/2 maddesine göre %60 oranında indirim uygulanarak cezanın 8.000,00 TL'ye indirilmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen davacının temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekir.

2- Davalı kurumca davacı eczacı hakkında taraflar arasında akdedilen protokolün 3.1.3.3 ve 5.1.12 maddeleri gereğince toplam 20.000,00 TL cezai şart uygulanmıştır. Mahkemece idarenin zararı oluşmadığı gerekçesi ile cezai şarttan tenkis yapılmıştır. Davacının tacir olduğu uyuşmazlık konusu değildir. TTK.nun 24. maddesine göre BK.nun 161/son maddesi tacirler hakkında uygulanamaz. Bu nedenle davacı tacir cezai şarttan tenkis isteyemez ve hakimde TTK.nun 24. 2012/3314-10580

maddesi gereğince tenkis kararı veremez. Hal böyle olunca mahkemece davanın tümden reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2,75 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, 18.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4786, Karar No: 2020/1524, Tarih: 13.02.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/4786 E.  ,  2020/1524 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 21.06.2016

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK’nın 89/4, 62, 50/1-a, 52/4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanıkların mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık ... müdafii ve sanık ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklardan ...’in...k Otelinde sorumlu müdür, sanık ...’un ise iş güvenliği uzmanı olarak çalıştığı, olay tarihinde otele ait teleferikten indikten sonra kayak alanına doğru yürümekte olan katılanların otelin çatısından düşen karların altında kalması sonucu basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralandığı, soruşturma aşamasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile olayın meydana geldiği otelde kış şartlarında yoğun kar yağışı sonucunda oluşabilecek tehlike ve risklere karşı gerekli iş güvenliği önlemlerini almak ve denetlemekle yükümlü olan sanık ...'in asli kusurlu olduğu, sanık ...'un ise meydana gelen kaza ile ilgili herhangi bir tehlike ve risk öngörüsünde bulunmaması, teleferiğe binmek isteyen ve teleferikten inen müşterilerin güvenliğini sağlayacak yönlendirmelerin ve giriş çıkışların yeterli olmaması, müşterilerin hata yapmalarını veya dikkatsiz davranmalarını engelleyecek bir bilgilendirme ve yönlendirme yapılmaması nedeniyle tali kusurlu olduğunun tespit edildiği olayda;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin ve sanık ...’ın sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07/07/2009 tarih 2009/9-62-191 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (g) bendinde yer alan "failin güttüğü amaç ve saik" gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi,

İsabetsiz olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bu hususların yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan "failin güttüğü amaç ve saik" ibaresinin çıkarılması suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.02.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6496, Karar No: 2021/14355, Tarih: 20.05.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/6496 E.  ,  2021/14355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

K A R A R

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

İddianame anlatımında tehdit eyleminden bahsedilmemesi, sanığın aşamalardaki savunmalarında suçlamayı kabul etmemesi, mağdurun kovuşturma evresinde, sanığın paçasından siyah bir bıçak çıkardığını, babası tutmasa kendisini yaralayacağını, babasının, sanık bıçağı sallarken ne yapıyorsun diyerek kolunu tuttuğunu, soruşturma evresinde ise sanığın bıçağı kendisine vuracağı esnada babasının sanığı tuttuğunu beyan etmesi, tanık ...'in talimatla alınan beyanında, sanığın bıçak elindeyken mağduru tehdit ettiğini, "seni öldürürüm burdan bir daha geçme" dediğini, soruşturma evresinde ise sanığın elinde bulunan siyah saplı bıçağı mağdura çektiğini ancak vurmadığını, bu esnada kendisinin ve sanığın babasının, ikisini ayırdıklarını beyan etmesi karşısında, mahkemece mağdurun beyanları ile tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeden ve hangi beyana ne şekilde üstünlük tanındığı ile sanığın eyleminin silahla kasten yaralamaya teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmadığı yeterince açıklanıp tartışılmadan yetersiz gerekçeyle sanık hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve sanık ...'nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4465, Karar No: 2011/6027, Tarih: 11.05.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/4465 E.  ,  2011/6027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) 3402 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, murisler yönünden de Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlükleri ile Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı yasanın 03.07.2005 gün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenmesi yolunda alınacak cevap yazılarının,

2) Dava konusu parseli geniş çevresi ile birlikte gösterir paftanın orijinalinden kopya edilmiş bir örneğinin dosyaya getirtilmesi,

3) Buna göre çekişmeli yeri dört yönden çevreleyen komşu parseller belirlenip bunlara ait;

Kesinleşme şerhi de bulunan tutanak örneklerinin,

Varsa dayanak tapu ve vergi kayıtlarının,

İitirazlı olmaları halinde ilgili dava dosyalarının da dosyaya getirtilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 11/05/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12148, Karar No: 2013/6215, Tarih: 20.05.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/12148 E.  ,  2013/6215 K.**

**"İçtihat Metni"**

Fuhuş suçundan sanık ...'un yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair ... Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 04.05.2009 gün ve 2007/615 Esas, 2009/578 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'in nüfus kaydı getirtilmeden hüküm kurulmuşsa da; Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden (UYAP) aracılığıyla mağdurenin nüfus kayıt örneği temin edildiğinden tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş ve ayrıca Sanık ...'un adli sicil kaydında bulunan ... Sulh Ceza Mahkemesinin 2005/380 Esas, 2006/95 sayılı Kararı ile verilip, 07.08.2006 tarihinde infaz edilen hüküm tekerrüre esas olduğu halde, tekerrür hükümlerinin uygulanmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin eleştiri dışında unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 20.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3174, Karar No: 2019/292, Tarih: 14.03.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/3174 E.  ,  2019/292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların ise kabulüne dair verilen 31.12.2013 tarihli ve 2012/83 E.- 2013/789 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 15.10.2015 tarihli ve 2014/20799 E.-2015/28904 K. sayılı kararıyla bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Mahkemenin ilk kararının Özel Dairece bozulmasından sonra yapılan yargılamanın 28.01.2016 tarihli celsesinde verilen ara kararı ile bozma kararına uyulmasına karar verilmiş, ancak 14.07.2016 tarihli gerekçeli kararda:

“Tüm dosya kapsamına göre; davacıların talep ettiği alacakları belgeye dayalı ise de yapılan işin niteliği, davacıların orman idaresinde şoför olarak çalışması, şoförlerin çalışma şartları, diğer çalışma koşulları dikkate alındığında sürekli araç kullanmadıkları, arada boşluk kalıp araç içinde dahi olsa dinlenebildikleri dikkate alınarak Yargıtay ilamına kısmen direnilerek takdiri indirim uygulanmış, ıslaha karşı davalı tarafın zamanaşımı itirazı değerlendirilerek talep edilen alacaklardan BK. 126. maddesi dikkate alınarak ıslah tarihinden geriye doğru beş yıllık süre için hesaplama yaptırılmış…” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Burada "usul hukuku" ile ilgili ortaya çıkan sorun bozma kararının taraflara tebliği ile duruşmada mahkemece “bozma ilamına uyulmasına” ilişkin ara kararı oluşturulmasına karşın, bu hukuki sonucun tam aksine bir karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir.

Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozma kararında gösterilen ilkelere aykırı bulunması, usule uygun olmadığından bozma nedenidir.

Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozma kararında gösterilen ilkelere aykırı bulunması, usule uygun olmadığından bozma nedenidir.

Bozma kararı ile dava, usul ve yasaya uygun bir hale sokulmuş demektir. Bozma kararına uyulduktan sonra buna aykırı karar verilmesi usul ve yasaya uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir ki, böyle bir sonuç kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur. Buna göre Yargıtay’ın bozma kararına uymuş olan mahkeme bu uyma kararı ile bağlıdır. Daha sonra bu uyma kararından dönerek direnme kararı veremez; bozma kararında gösterilen biçimde inceleme yapmak ya da gösterilen biçimde yeni bir hüküm vermek zorundadır.

Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir.

Gerçekten mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez. Bundan başka, mahkemenin bozma kararına uygun karar vermesine rağmen Temyiz Dairesinin ilk bozmasıyla benimsenmiş olan kanuna veya usule ait hükümlere aykırı şekilde ikinci bir bozma kararı vermesi, usul hükümleriyle hedef tutulan istikrarı zedeler ve hatta kararlara karşı umumi güveni dahi sarsar. (09.05.1960 tarih 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) .