muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2251, Karar No: 2020/5350, Tarih: 12.10.2020

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesinde, "bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.", 191/3. maddesinde "erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır, "ve 191 /4-a maddesinde "kişinin, erteleme süresi zarfında; a) kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,...hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklinde düzenlemeler yer aldığı;

Somut olayda ise sanığın üzerine atılı uyuşturucu madde kullanma fiilinin kanunda suç olarak tanımlanmış olduğu, sanığın yükümlülüklerine aykırı davranmadığı gerekçesi ile düşme kararı verilemeyeceği, aksi halde uyuşturucu madde kullanmak suçundan bir daha kovuşturma yapılmasının mümkün olmayacağı, bu halde kamu davasının açılması bir şarta (yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etme şartına) bağlanmış olduğundan, mahkemece ısrar şartının gerçekleşmediği kanaatine varılması durumunda, Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 23/11/2017 tarihli ve 2017/3245 esas, 2017/6004 karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8-2. cümlesi uyarınca durma kararı verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmemiştir." denilerek, Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/03/2016 tarihli ve 2015/240 esas, 2016/148 sayılı kararının bozulması istenmiştir.

C) Konunun Değerlendirilmesi:

Dairemizin 02/03/2020 tarihli ve 2020/538 esas, 2020/1492 sayılı kararında kanun yararına bozulmasına karar verilen mahkeme kararı “Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/03/2016 tarihli ve 2015/240 esas, 2016/148” sayılı kararı olduğu halde maddi yazım hatası sonucunda “İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093” olarak yazıldığı, anlaşıldığından 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesinin son cümlesi uyarınca yazıma ilişkin maddi hatanın düzeltilmesine karar verilmiştir.

D) Karar:

Açıklanan nedenlere göre; 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesinin son cümlesi uyarınca yazıma ilişkin maddi hata düzeltilerek Dairemizin 02/03/2020 tarihli ve 2020/538 esas, 2020/1492 sayılı kararında “D) Karar” başlıklı bentte yer alan “İstanbul Anadolu 61. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2018 tarihli ve 2016/224 esas, 2018/1093 sayılı kararının” ibaresinin çıkartılarak yerine “Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/03/2016 tarihli ve 2015/240 esas, 2016/148 sayılı kararının” ibaresinin yazılmasına, 12.10.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19622, Karar No: 2015/6652, Tarih: 23.03.2015

**8. Hukuk Dairesi         2013/19622 E.  ,  2015/6652 K.**

**"İçtihat Metni"**

İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, ..... İcra Müdürlüğü'nün 2011/2774 ve 2011/2776 takip esas sayılı dosyalarında S.S .............. Kooperatifi aleyhine yapılan takiplerde 11.10.2011 tarihinde kooperatifin yokluğunda haciz işlemi gerçekleştirildiğini, haciz üzerine gönderilen davet kağıdı sonrası Kooperatif başkanı .... ..... 'un haczedilen malların Dev Maden Sen'e ait olduğunu 27.10.2011 tarihinde bildirdiğini, istihkak iddiasına alacaklı tarafça itiraz edildiğini, Mahkemece 2012/3 ve 2012 /4 Değişik iş esası ile istihkak iddiasının reddine ve takibin devamına karar verildiğini, Kooperatif ile müvekkili arasında yapılan 14.12.2005 tarihli Malzeme Devir Sözleşmesi gereği malların kullanımının Kooperatife, mülkiyetinin Sendikaya ait olduğunu, 2011/2774 takip esaslı dosyada haczedilen bir süt sağım ünitesi, süt pompalama motoru ile 2011/2776 takip esaslı dosyada haczedilen süt soğutma tankının Sendikaya ait olduğunu iddia ederek istihkak davasının kabulü ile dava konusu menkuller üzerindeki haczin kaldırılmasını ve alacaklının %40 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, yetkili ve görevli mahkemenin sendika merkezinin bulunduğu Ankara Mahkemeleri olduğunu, davanın zamanında açılmadığını, geçerli sözleşme olmadığını, genel kurul tarafından malların satılması için karar alındığını, malların bakım ve gözetiminin yapılmadığını, atılan imzalardan sözleşmenin geçerli olup olmadığının belli olmadığını, sözleşmenin mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi olarak kabul edildiğinde resmi şekle tabi olduğunu, kooperatif adına tek imza ile sözleşmenin imzalandığını, demirbaş listesine girdi çıktının usulüne uygun olmadığını, onaylı belge fatura olmadığını, beyan ile davanın reddini karşı tarafın %40 tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı Kooperatife usulune uygun tebligat yapılmış ancak davaya cevap vermemiştir.

Davalı Kooperatife usulune uygun tebligat yapılmış ancak davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacı Sendikanın malzemeleri malzeme devir sözleşmesi kapsamında Kooperatife devrettiği, ancak Kooperatifçe malzemelerin kullanım amacı doğrultusunda kullanılmadığı gerekçesiyle 26.10.2011 tarihinde sözleşmenin feshedildiği ve mülkiyetinin Kooperatife geçtiği, davalı alacaklının Kooperatifin eski başkanı olması nedeniyle malların mülkiyetinin aidiyetini bilebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile Tavşanlı Icra Müdürlüğü'nün 2011/2774 takip esaslı dosyasında haczedilen bir süt sağım ünitesi, süt pompalama motoru ile 2011/2776 takip esaslı dosyasında haczedilen süt soğutma tankına ilişkin hacizlerin kaldırılmasına, davalının kötüniyetli olduğu kanaatine varıldığından hacizli malların toplam değeri olan 5000 TL nin %15'i kadar tazminata mahkum edilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı alacaklı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, 3. Kişinin İİK'nun 96 vd maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir.

1-Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, yargılamanın açıklığı ilkesini kabul etmiştir. 6100 sayılı HMK’nun 294 ve devamı (Mülga HUMK’nun 382 ve devamı) maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması, tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi esastır. Bu nedenle hükmün, açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis edilmesi ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın, kısa karara uygun olması gerekmektedir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi dolayısıyla kamu vicdanı zedelenmiş ve mahkeme kararlarına güven sarsılmış olacaktır. Hatta, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 10.04.1992 gün ve 1991/7 esas 1992/4 sayılı kararında da kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni sayılacağı içtihat edilmiştir.

Somut olayda Mahkemece, kısa kararda “davanın kabulüne” biçiminde hüküm tesis edilmiş olmasına rağmen gerekçeli kararda, kısa karara aykırı olacak şekilde ayrıca davalı alacaklı aleyhine, hacizli malların toplam değerinin %15'i kadar kötüniyet tazminatının davalı alacaklıdan alınıp davacıya verilmesi yönünde hüküm kurulmuştur. Bu durum karşısında, gerekçeli kararın kısa karara uygun yazılmaması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 23.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2719, Karar No: 2023/10173, Tarih: 18.12.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/2719 E.  ,  2023/10173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/923 E., 2023/512 K.

SUÇ : 6136 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla uygulanan usul hükümleri gereği temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 13.07.2015 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında 6136 sayılı Kanunun 15 inci maddenin birinci fıkrasına aykırılık suçunu işlediği iddiası ile dava açılmıştır.

2.Konya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.11.2015 tarihli kararı ile sanık hakkında 6136 sayılı Kanunun 15 inci maddenin birinci fıkrasına aykırılık suçundan beraat kararı verilmiştir.

3.Konya 15.Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.11.2015 tarihli kararının Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 15.09.2022 tarihli kararı ile oluşa göre sırf saldırı amacıyla taşındığı anlaşılan bıçak nedeniyle sanığın ön ödeme teklifine uymadığı takdirde 6136 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

4.Konya 15.Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.06.2023 tarihli ve 2022/923 Esas, 2023/512 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 6136 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca mahkumiyet kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi, olay günü gerçekleşen kavga olayı ile ilgisi olmadığı, önödeme teklifini yerine getirmek istediği ancak ceza infaz kurumunda ödeme imkanı olmadığı ve benzeri nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Dava konusu olay, kavga ihbarı ile olay yerine giden polis ekiplerine 11-12 kişi tarafından darp edilip yağmalandığını beyan eden sanık üzerinde kama niteliğinde bıçak bulunduğu, bıçağın 6136 sayılı Kanun 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen bıçaklardan olduğu, sanığın bıçağı taşıyarak 6136 sayılı Kanunun 15 inci maddenin birinci fıkrasına muhalefet ettiği iddiasına ilişkindir.

2.25.05.2015 tarihli olay, yakalama ve rızaen muhafaza altına alma tutanağında, olay günü 01.00 sıralarında devriye görevi esnasında bir erkeğin ekip aracına gelerek kavga olduğunu bildirmesi ile olay yerine intikal edildiğinde iki erkek şahsın tanımadıkları kişilerce darp edildiklerini beyan ettikleri, şahısların üzerlerinde bulunan bıçakları rıza ile teslim ettikleri imza altına alınmıştır.

3.13.07.2015 tarihli bilirkişi inceleme tutanağında, şahsın üzerinde ele geçen bıçağın saldırı ve savunma amacıyla kullanılmak üzere üretilen bıçaklardan olduğu, 6136 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir.

3.13.07.2015 tarihli bilirkişi inceleme tutanağında, şahsın üzerinde ele geçen bıçağın saldırı ve savunma amacıyla kullanılmak üzere üretilen bıçaklardan olduğu, 6136 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir.

4.Ankara Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 06.08.2014 tarihli Uzmanlık raporunda, ele geçen bıçağın 6136 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinde belirtilen yasak nitelikte bıçaklardan olmadığı tespit edilmiştir.

5.Sanık, hasımları olduğu için üzerinde bıçak taşıdığını, suç işleme kastı olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Olay ve olgularda belirtilen hususlar dikkate alındığından olay günü 01.00 sıralarında devriye görevi esnasında bir şahsın ekip aracına gelerek kavga olduğunu bildirmesi ile olay yerine intikal edildiğinde sanık ... ve temyiz dışı sanık ...'nın tanımadıkları kişilerce darp edildiklerini beyan ettikleri, şahısların üzerinde yapılan aramada sanık ...'in üzerinde 9 cm siyah gövdeli, 7 cm metal kısmı olan Solingen yazılı bıçak bulunduğu, Ankara Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen uzmanlık raporuna göre ele geçen bıçak üzerinde yapılan incelemede 6136 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinde belirtilen yasak nitelikteki bıçaklardan olmadığının tespit edildiği, oluşa göre sanığın üzerinde bulunan bıçağın sırf saldırı amacıyla taşındığı anlaşılmakla, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya 15.Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.06.2023 tarihli ve 2022/923 Esas, 2023/512 Karar sayılı kararına yönelik sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29083, Karar No: 2013/32454, Tarih: 24.12.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/29083 E.  ,  2013/32454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan daire satın aldığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince taksitler de yapılacak artış oranına uyulmadığını ileri sürerek, fazla tahsilat miktarı olan 1.872, 23 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasındaki 10.02.2006 tarihli sözleşmenin 2.2. maddesi gereğince; taksitlerdeki artış oranı, bir önceki altı aylık dönemdeki memur maaş artış oranı, TÜFE ve ÜFE oranlarını içeren endexler arasından en düşük olanına göre artırılacaktır. Davalı ... taksitlerdeki artış oranını hesaplarken, ek ödemelerde dahil olarak ...'nı nazara almakta ve bu durumda TÜFE oranı daha düşük olduğu için, TÜFE oranına göre artış oranını hesaplamaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, ...'nın içinde bulunması gereken ek ödemeler düşülerek sonuca gidilmiş ve bu durumda ...'nın en düşük oran olduğu görülmüştür. Hesap da bu ... üzerinden yapılmıştır.

Memur maaş artış oranı Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 28.06.2006 tarihli yazısına göre; %6.3 oranında artırılmıştır. ... ek ödemelerle birlikte bir bütün olarak ele alınmalıdır. Bu durumda TÜFE yada ÜFE oranları daha düşük olduğundan, bu

2013/29083-32454

oranlardan en düşük olan esas alınarak hesaplama yapılmalıdır. Sonuç olarak davalı ...'nin yaptığı hesap yönteminin doğru olduğu kabul edilerek, dosyadaki delillere göre konusunda uzman bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının savunduğu hesaplama yöntemi uygulanarak davanın kabulü, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 24.30 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/450, Karar No: 2014/2059, Tarih: 11.02.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/450 E.  ,  2014/2059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 19/12/2013

NUMARASI : 2013/479-2013/897

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş ve davalı avukatı tarafından duruşma talep edilmiş ise de; duruşma gününün taraflara tebliği için davetiyeye yapıştırılacak posta pulu bulunmadığından duruşma isteğinin reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, müvekkili işçinin 01.04.2001 tarihinden itibaren davalıya ait işyerinde çalıştığını, davalı işverenin iş sözleşmesinin devam ettiği 01.10.2006 tarihinde müvekkili işçiyi resmi kayıtlarda işten çıkmış gibi gösterdiğini, 15.10.2006 tarihinde ise kayden yeniden işe girişinin yapıldığını, muvazaalı işe girdi çıktı işlemlerinde işverenin amacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesiyle verilen ücret zamlarından işçiyi mahrum etmek ve yeni bir sözleşmeyle işe başlamış gibi göstererek işçi ücretlerinin asgari ücret seviyesine düşürülmesi olduğunu, kanuna karşı hile olan bu işlem sonucunda müvekkilinin ücretinin işyerine yeni girmiş bir işçi gibi asgari ücret seviyesine indirildiğini, toplu iş sözleşmesiyle getirilen ücret zamlarından yararlandırılmadığı gibi ikramiye hakedişlerinin düşürüldüğünü, geçersiz sayılması gereken bu işlem nedeniyle doğan fark işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, fark aylık ücret, fark ikramiye ve fark fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, öncelikle zamanaşımı def'ini ileri sürerek, davacı işçinin müvekkiline ait işyerinde çalışmasının aralıklı olduğunu, önceki dönem çalışması sonunda davacının serbest iradesiyle işverene dilekçe vererek iş sözleşmesini sonlandırdığını ve tüm haklarını alarak işvereni ibra ettiğini, daha sonra ise müracaatı üzerine tekrar işe başlatıldığını, davacı gibi diğer işçilere de işten ayrılışları sebebiyle ya ihbar sürelerinin kullandırıldığını ya da ihbar tazminatlarının ödendiğini, ayrıca kıdem tazminatlarının ve sair alacakların da eksiksiz olarak ödendiğini, taraflar arasında yapılan yeni sözleşme ve belirlenen yeni ücretten de sendikanın haberdar olduğunu, ne sendikanın ne de davacının ücrete herhangi bir itirazda bulunmadığını, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu talebin niteliği ve hesaplama tekniği itibariyle davanın belirsiz dava türünde kabul edildiği açıklanmış; uyuşmazlığın esası hakkında ise, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının iddia ve taleplerinde haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu talebin niteliği ve hesaplama tekniği itibariyle davanın belirsiz dava türünde kabul edildiği açıklanmış; uyuşmazlığın esası hakkında ise, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının iddia ve taleplerinde haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanunun 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.