muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/21681, Karar No: 2021/16440, Tarih: 26.10.2021

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanunun 294. maddesinin ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanunun 301. maddesinin ''Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık ... müdafiinin temyiz isteminin sanığın üzerine atılı suçların talimat yasağı kapsamında kalması sebebiyle bizzat duruşmada hazır edilmesi gerektiğine, katılan ...’ın ilk ifadesinde silahtan bahsetmemiş olmasına rağmen yerleşik uygulamanın aksine sonradan alınan beyanına itibar edildiğine, suçun nitelikli halleri nedeniyle cezada artırım yapıldığına ancak alt sınırdan uzaklaşma gerekçesinin açıklanmadığına, sanığın uzun süre tutuklu kalması sebebiyle etkin pişmanlık kapsamında herhangi bir ödemede bulunamadığına, sanığın tahliyesine karar verilmesi gerektiğine; sanık ... müdafiinin temyiz isteminin somut olayda silah kullanıldığına ilişkin katılan ...’in iddiası dışında delil bulunmadığına, sanıkların kendilerini polis olarak tanıtmaları sebebiyle inandırıcı olması sebebiyle plastik kelepçe kullandıklarına, bu nedenle tehdit ve cebir kullanıldığına dair katılanın herhangi bir beyanının bulunmadığına, katılana herhangi bir zarar verilmeden katılan serbest bırakılmasına rağmen TCK’nın 110. maddesinin uygulanmadığına, sanık ...’ın tüm zararı tek başına karşılamasına rağmen sanığa en üst sınırdan ceza verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğuna, sanık hakkında tüm lehe hükümlerin uygulanmasını talep ettiklerine ve sanığın tahliyesine karar verilmesine; sanık ... müdafiinin temyiz isteminin somut olayda cebir ve tehdit kullanılmadığı gibi katılanın altınlarının alınması hususunda da rızasının bulunduğuna, silah kullanıldığına ilişkin katılan ...’in iddiası dışında delil bulunmadığına, gerekçede belirtilen hususlar suçun nitelikli halini oluşturduğundan aynı hususlara dayanılarak alt sınırdan uzaklaşılmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna, katılanın çelişkili beyanlarına hangi gerekçelerle üstünlük tanındığı açıklanmadan sanığa en üst hadden ceza verildiğine, cebir ve tehdit olmadığından ancak dolandırıcılık ya da hırsızlık suçunun tartışılabileceğine, katılana herhangi bir zarar verilmeden katılan serbest bırakılmasına rağmen TCK’nın 110

. maddesinin uygulanmadığına, katılanların zarar miktarının belirlenmesinden sonra zararın giderildiğine, ancak sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmadığına, sanığın beraatine karar verilmesine, olmadığı takdirde sanık hakkında tüm lehe hükümlerin uygulanmasını talep ettiklerine ve sanığın tahliyesine karar verilmesine yönelik olduğu belirlenerek anılan sebeplere yönelik yapılan incelemede;

I-Sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanıklardan ...’in tekerrüre esas alınan ve 10.09.2019 tarihinde kesinleşen ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 16.07.2019 tarih, 2019/191 Esas ve 2019/385 Karar sayılı ilamına konu 5237 sayılı TCK'nın 106/1.c.1 maddesinde düzenlenen “vücut bütünlüğüne yönelik tehdit” suçunun, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma kapsamına alındığının anlaşılması karşısında, anılan hükme ilişkin uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak sonucuna göre tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Oluş ve dosya içeriğine göre; olay tarihinde silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte, konutta beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı nitelikli yağma suçunu gerçekleştiren sanıklar hakkında atılı suçun işlendiğinin sabit olduğu, somut olayda katılanların uğradığı zararın sanıklardan ... tarafından karşılandığı ve tüm sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 168/3. maddesinin uygulandığı, hükmolunan ceza miktarları itibariyle de TCK'nın 50 ve 51. maddeleri ile CMK'nın 231. maddesinin uygulanma şartlarının oluşmadığı, bu itibarla sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan kurulan hükümlerde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca dosyada CMK'nın 289. maddesinde sayılan hukuka kesin aykırılık hallerinin herhangi birinin varlığı da tespit edilememiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine göre, sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli yağma suçundan kurulan hükümlerde ileri sürülen temyiz sebepleri yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, sanıklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

II-Sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu’nun takdiri ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararına göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu’nun takdiri ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararına göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Olay günü, temyiz dışı sanık ... aracılığıyla katılan ...'in evden uzaklaşmasını sağlayan sanıklar ... ve ...'ın diğer sanık ... ile birlikte katılanların evinin bulunduğu apartmana geldikleri, sanık ...'in apartmana girmeyip dışarıda beklediği, sanıklar ... ve ...'ın ise katılanların evine gittikleri ve evde tek başına bulunan katılan ...'in kapıyı açması sonrasında sanıkların kendilerini polis olarak tanıtıp evde arama yapacaklarını söyledikleri ve eve girdikleri, daha sonra sanık ...'ın katılan ...'in ellerini plastik kelepçe ile bağladığı, sesini çıkartması halinde koli bandı ile ağzını bantlayacağını söyleyerek astım hastası olan katılanı tehdit ettiği, ayrıca belinde bulunan tabancayı katılana gösterdiği, diğer sanık ...'in ise bu arada evi aramaya başladığı, yaklaşık 150.000 TL değerindeki ziynet eşyalarını bulduğu, sanıkların evde yaklaşık bir saat boyunca kaldıkları, ziynet eşyalarını aldıktan sonra da katılan ...’in ellerini çözerek evden ayrıldıkları olayda; temel cezanın bir miktar alt sınırdan uzaklaşılarak tayini yerinde ise de, 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesindeki ölçütler ve aynı Kanun’un 3. maddesindeki “fiilin ağırlığı ile orantılı ceza verilmesi ilkesi” gereğince hakkaniyete aykırı biçimde kanunda öngörülen en üst sınırdan ceza tayini,

2-Sanıklardan ...’in tekerrüre esas alınan ve 10.09.2019 tarihinde kesinleşen ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 16.07.2019 tarih, 2019/191 Esas ve 2019/385 Karar sayılı ilamına konu 5237 sayılı TCK'nın 106/1.c.1 maddesinde düzenlenen “vücut bütünlüğüne yönelik tehdit” suçunun, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma kapsamına alındığının anlaşılması karşısında, anılan hükme ilişkin uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak sonucuna göre tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarına yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere dosyanın ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine, 26.10.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10379, Karar No: 2015/2415, Tarih: 05.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/10379 E.  ,  2015/2415 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 05/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/41858, Karar No: 2017/22646, Tarih: 24.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/41858 E.  ,  2017/22646 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 15. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 24.08.1998 tarihinde davalı bankada çalışmaya başladığını, farklı birimlerde görev aldığını, ... ... Şubesinde kasa sorumlusu iken 20.11.2015 tarihinde düzenlenen soruşturma raporuna dayanılarak 29.12.2015 tarihli yönetim kurulu kararıyla işten çıkarıldığını, kararda "kasa fazlalığı ile ilgili şube müdürünü veya şube içerisinde görevli başkaca bir personeli bilgilendirmediği" gerekçesinin öne sürüldüğünü, iş akdinin fesih işleminin 22. dönem Toplu İş Sözleşmesine aykırı olduğunu, iş akdinin feshi sırasında ihbar önellerine uyulmadığını, kıdem ve ihbar alacaklarının ödenmediğini öne sürerek, iş akdinin haksız ve geçersiz nedenle feshedildiğini beyanla, işe iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren Banka vekili, davacının bankacılık mevzuatının gerektirdiği görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğini, dürüstlük ve bağlılığa uymayan usulsüz bankacılık işlemleri nedeniyle, iş akdinin toplu iş sözleşmesine uygun prosedürde feshedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesi tarafından, davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının 29.12.2015 tarihinde yönetim kurulu kararı ile işten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, işyerinde geçerli toplu iş sözleşmesine uygun biçimde toplanarak alınan bir disiplin kurulu kararı bulunmadığı, verilen işten çıkarma cezasının usul, yasa ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak, davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Davacının iş akdinin feshinin geçerli nedenle ve toplu iş sözleşmesinin hükümlerine uygun şekilde yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Davacının iş akdinin feshinin geçerli nedenle ve toplu iş sözleşmesinin hükümlerine uygun şekilde yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davalı Bankanın... ... şubesinde ana kasadan sorumlu üst yetkilisi olarak çalışan ve asli görevi kasa sayımı yaparak fiziki tutarın kayıtlarla uygunluğunu tespit etmek olan davacının iş akdi, bir banka çalışanı tarafından 08.09.2015 tarihinde 100,00 TL ve 09.09.2015 tarihinde 1.000,00 TL hatalı ... yüklemesi yapılması nedeniyle ana kasa fazlalığı oluşmasına ve davacı tarafından tespit edilmesine karşın, durumu bildirmediği, açığın hatalı işlemi yapan memur tarafından fark edilmesi üzerine davacının fazla çıkan parayı iade ettiği, bu durumun ortaya çıktığı 15.09.2015 tarihine kadar 7 gün boyunca fazlalığı uhdesinde tuttuğu ve söylemediği gerekçesiyle haklı nedenle feshedilmiştir.

Davacı, bankaya zarar verme kastıyla hareket etmediğini, kendisinin hatalı saydığını düşünmesi nedeniyle bildirimde bulunmadığını, bu paraya ihtiyacı olmadığını, ailevi sorunları olması nedeniyle dalgın olduğunu, iş akdinin fesih işleminin 22. dönem Toplu İş Sözleşmesine aykırı olduğunu, iş akdinin feshi sırasında ihbar önellerine uyulmadığını, kıdem ve ihbar alacaklarının ödenmediğini öne sürmüştür.

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine dair verilen karar İstinaf başvurusu üzerine toplu iş sözleşmesine uygun biçimde toplanarak alınan bir disiplin kurulu kararı bulunmadığı gerekçesiyle kaldırılmış ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Davalı işyerinde uygulanan ...'in disiplin hükümleri başlığını içeren 31. maddesinde disiplin kurulunun işveren banka tarafından bankada çalışan personel arasında atanacak bir başkan ve iki üye ile sendikanın sendika yöneticileri veya bankada çalışan üyeleri arasına atayacağı üç üyeden oluşacağını, kurulda her üyenin bir oyunun olduğu, kurulun oy çokluğu ile kararları alacağı, disiplin kurulunun başkanın daveti üzerine en az 4 üye ile toplanacağı belirtilmiştir. ...'in 32. maddesinde ise, disiplin kurulunca verilecek uyarma ve kınama cezalarının Genel Müdür, diğer cezaların ise Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe gireceği düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda, davalı Banka disiplin kurulunun 25.12.2015 tarih 6/46 sayılı kararı ile davacının işten çıkarılmasına karar verilmiş olduğu, 29.12.2015 tarihli yönetim kurulu kararı onayı ile de feshin yürürlüğe girdiği, fesih işleminin ... hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Davacı işyerinde 1998 tarihinden beri görev yapmakta olup, müdür yardımcısı sıfatına haiz bulunmaktadır. Görev ve sorumluluğunu da bilebilecek kıdemde olan davacı, esas itibariyle yaptığı eylemin farkındadır. Buna göre ise, fazla bedeli uhdesinde tutmak suretiyle fiili durumu rapor etmemesinin, işveren nezdindeki güvenilirliğini etkilediğinin kabulünü gerektirmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılarak, aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3- Alınması gereken 31,40 TL harçtan peşin alınan 29,20 TL harç çıkarıldıktan sonra geriye kalan 2,20 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davalı tarafından yapılan 55,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, karardan bir örneğin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.10.2017 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8289, Karar No: 2013/11318, Tarih: 01.07.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/8289 E.  ,  2013/11318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacılar vekili ile davalılardan İl Özel İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde; davalı il özel idaresinin mülkiyetinde bulunan...’da meydana gelen yangın sonucunda, aynı çarşıda kiracı olarak bulunan müvekkillerine ait işyerindeki ticari mallar ile demirbaş eşyaların tamamının hasar gördüğünü, yangının ise davalı ...’ye ait işyerinde işçi olarak çalışan diğer davalı ...’ın işyerine ait jeneratörü çalıştırdığı sırada oluşan benzin parlaması sonucu meydana geldiğini, ayrıca yanıcı maddelerinde satıldığı işyerlerinin bulunduğu çarşıda günün teknolojisine uygun olarak merkezi jeneratör yedekleme sistemi ile yangın çıkması halinde otomatik olarak devreye giren yangın kesici tertibatı kurmayan davalı il özel idaresinin de meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 3.000 TL nin reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 06.02.2008 tarihli ıslah dilekçesi ile de tazminat talebini 82.455,29 TL ye yükseltmiştir.

Davalı İl Özel İdaresi ve ... vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini savunmuşlardır.

Davalı ... ise, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davalı ...’in meydana gelen olayda kusurlu bulunmadığı, davalı ...’in ise meydana gelen olayda % 40 oranında kusurlu bulunduğu ancak bu davalı hakkındaki davadan feragat edildiği, davalı İl özel idaresinin de meydana gelen olayda % 40 oranında kusurlu bulunduğu, bu nedenle davalı il özel idaresinin oluşan zarardan kusuru oranında sorumlu bulunduğu gerekçesiyle; davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ... hakkındaki davanın ise feragat nedeniyle reddine, davalı... İdaresi hakkındaki davanın ise kısmen kabulü ile 32.982,17 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılardan... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın tüm, davacı tarafın ise sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; davacı taraf, davalılardan Metin’in haksız fiilin faili olması nedeniyle, İbrahim’in adam çalıştıran olması nedeniyle, diğer davalı... İdaresinin ise yapı maliki olması nedeniyle zararın tamamından sorumlu tutulmalarını istemiştir.

Yerel mahkemece benimsenen 18.12.2007 günlü bilirkişi raporuna göre, olayda davalı ... % 40, davalı... İdaresi % 40 ve dava dışı çarşı esnafı % 20 oranında kusurlu bulunmuşlardır.

Ancak; davacı taraf, davalılardan Metin’in haksız fiilin faili olması nedeniyle, İbrahim’in adam çalıştıran olması nedeniyle, diğer davalı... İdaresinin ise yapı maliki olması nedeniyle zararın tamamından sorumlu tutulmalarını istemiştir.

Yerel mahkemece benimsenen 18.12.2007 günlü bilirkişi raporuna göre, olayda davalı ... % 40, davalı... İdaresi % 40 ve dava dışı çarşı esnafı % 20 oranında kusurlu bulunmuşlardır.

Müteselsil (dayanışmalı) sorumluluk kuralına göre, olayda kusurlu olanların her biri, zararın oluşmasına birleşen veya bağımsız hareket eden davranışları ile katkıda bulunduklarından, meydana gelen zararın tamamından müteselsil olarak sorumludurlar. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 163. maddesi (818 Sayılı Borçlar Kanunun 142. maddesi) gereğince müteselsil sorumlulukta zarar görenin dilediği borçluya başvurma hakkı vardır. Dilerse sorumlulardan birine, dilerse hepsine veya bir kısmına karşı dava açabilir. Bu durumda, zararın tamamından yapı maliki olan davalı... İdaresinin sorumlu tutulması gerekir. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, adı geçen davalının kendi kusuru oranında sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25249, Karar No: 2014/34250, Tarih: 26.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/25249 E.  ,  2014/34250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde, Kanunun amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı ... Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artık çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.