muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4961, Karar No: 2025/290, Tarih: 03.02.2025

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı Hazine ile davalı ... Başkanlığının genel bütçeye tabi oldukları ve dava konusu taşınmazın aynına ilişkin uyuşmazlığın 3533 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca "bakan" unvanlı bir hakem vasıtasıyla tahkim usulüne göre görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 03.07.2003 tarihli 4916 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 3533 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmü değiştirilerek taşınmazın aynı ile ilgili ihtilafların bu maddenin kapsamı dışına çıkarıldığı ve bu tür çekişmelerin yerel mahkemelerde çözüme kavuşturulacağının hükme bağlandığı, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin 1992 tarihinde kesinleştiği, davacı idarece 10 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açıldığına dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, dava konusu parsel içerisinde kamuya tahsis edilmiş bir yer bulunmadığından 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasa hükümleri ile yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme yapıldığını, somut olayda hak düşürücü sürenin uygulanmasının kamu düzenini bozduğunu, kamu düzenine ilişkin sebeplerin hak düşürücü sürenin uygulanmasından üstün olduğunu, mülkiyet hakkı kazanması mümkün olmayan idareye karşı açılan davanın kabulü gerektiğini bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; Erzurum ili, İspir ilçesi, Karşıyaka Mahallesinde bulunan dava konusu 296 ada 14 parsel sayılı, 493,20 metrekare yüz ölüçümlü, Kuran Kursu vasıflı taşınmazın 296 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ifrazı sonucu oluştuğu, kadastro çalışmaları sonucu 296 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edildiği, kadastro tespitinin ise 11.08.1992 tarihinde kesinleştiği, taşınmaz üzerinde 16.02.2001 tarihli Korunması gerekli Kültür Tabiat Varlığı şerhi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 11. maddesine göre Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla iktisap edilemez. Yine aynı Kanun'un 6. maddesinde korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının neler olduğu belirtilerek örnekleme yoluyla gösterilmiştir; "Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç, sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; harabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler, köprüler, su kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar, tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; camiler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller; imarethane, darphane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, hazireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, siteller, sinagoklar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, eski anıt ve duvar kalıntıları; freskler, kabartmalar, mozaikler, peri bacaları ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür varlığı örneklerindendir.

Tarihi mağaralar, kaya sığınakları; özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerleri; taşınmaz tabiat varlığı örneklerindendir."

Somut olaya gelince; Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu parsel içerisinde kamuya tahsis edilmiş bir yer bulunmadığından 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması gerektiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki; İlk Derece Mahkemesince, fen ve mimar bilirkişiler ile dava konusu taşınmazda keşif yapılmak suretiyle mimar bilirkişi tarafından hazırlanan raporda dava konusu taşınmazın (Kadıoğlu Medresesi) 1725 yılında inşa edildiği, döneminin açık avlulu medrese plan şemasına ait kültür varlıklarımızdan biri olduğu, Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu Başkanlığı tarafından 08.03.1984 tarihli ve 159 sayılı kararı ile tescillendiğine dair tespite yer verildiği, yine dava konusu taşınmazda Korunması gerekli Kültür Tabiat Varlığı şerhi bulunduğu halde bu hususun değerlendirilmediği, dava konusu taşınmaza ilişkin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında bir araştırma yapılmadığı, medresenin korunması gerekli kültür tabiat varlığı kapsamında olup olmadığının belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazla ilgili kültür ve tabiat varlığı olduğuna ilişkin alınan karar ve varsa bu hususa dair tüm bilgi ve belgelerin ilgili kurumlardan istenmesi, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi ile dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılması, arkeolog bilirkişiden çekişme konusu taşınmazda bulunan medresenin 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olup olmadığını, dava konusu taşınmazın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlardan olup olmadığını belirten rapor alınması; fen bilirkişisinden keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor alınması; taşınmazla ilgili kültür ve tabiat varlığı olduğuna ilişkin alınan karar ve diğer bilgi-belgeler de gözetilerek taşınmazın niteliği belirlenmek suretiyle hak düşürücü süre bakımından bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davacı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/292, Karar No: 2023/1294, Tarih: 16.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/292 E.  ,  2023/1294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/807 E., 2020/30 K.

...

...

...

KARAR : Direnme

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusun üzerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, kararın davalı Kurum vekilinin temyizi üzerine ilk derece Mahkemesi kararı 21.Hukuk Dairemiz kararı ile bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararının davalılar vekillerinin temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulu' nun 19.10.2022 tarihli 2020/(21)10-576 Esas 2022/1338 Karar sayılı kararı ile direnme kararının usul ve yasaya uygun bulunarak bozma nedenine göre davalı Kurum vekilinin esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dairemize gönderilmesi üzerine Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait işyerinde 11.06.1997-19.12.2001 tarihleri arasında üretim bölümünde çalıştığını, işyerinin basım işyeri olduğuna ilişkin temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen birçok mahkeme kararı bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin mesaisinin tamamının kimyasal ortamda geçtiğini, bu kimyasallara solunum ve cilt yoluyla maruz kaldığını, bu nedenle 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesi uyarınca itibari hizmetten yararlandırılması gerektiğini, ancak davalı işveren tarafından hizmetlerinin 3A kodu yerine 1A kodu ile bildirildiğini ileri sürerek müvekkilinin yaptığı iş ve işyerinin özelliği göz önüne alınarak davalıya ait işyerinde geçen 11.06.1997-19.12.2001 tarihleri arasındaki hizmet süresi yönünden itibari hizmet süresinin tespiti ile salt sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, müvekkili şirketin taraf sıfatının bulunmadığını, daha önce ... 10. İş Mahkemesinde 2009/785 Esas numarası ile işyerinin itibarı hizmet kapsamına girip girmediğinin tespiti istemiyle açılan davanın reddine dair verilen karar Yargıtay tarafından onandığından kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının 506 sayılı Kanun’un Ek 5/II maddesi gereğince işyeri ve çalışma koşulları itibariyle itibari hizmetten yararlanmasının mümkün olmadığını, gıda ambalajı üretimi yapılan işyerinde insan sağlığına zararlı hiçbir fiili durum bulunmadığını, bütün iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmış olduğunu, yeterli havalandırmanın bulunduğunu, en son teknoloji makinelerin kapalı sistem usulü çalıştığını, işçilerin makinelerde kullanılan hammaddelere temas etmediklerini, havaya karışabilecek maddelerin makinelerin içindeki egzoz sistemi ile tamamen emilerek dışarı atıldığını, üretilen ambalajlar üzerinde solvent kalıntısı kalıp kalmadığının ölçüldüğünü, solvent vb. kimyasallara maruz kaldığı için kronik ya da meslek hastalığı teşhisi konulan tek bir çalışan dahi bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... (SGK/Kurum) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumun fer’î müdahil olduğunu, öte yandan hak düşürücü sürenin geçtiğini, 506 sayılı Kanun’un Ek 5/II maddesinde öngörülen koşullarının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davalı ... (SGK/Kurum) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurumun fer’î müdahil olduğunu, öte yandan hak düşürücü sürenin geçtiğini, 506 sayılı Kanun’un Ek 5/II maddesinde öngörülen koşullarının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tüm dosya kapsamına ve toplanan delillere göre davacının çalıştığı işyerinde 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesinin II numaralı bendinde belirtildiği şekilde basım işleri yapıldığı, işyerinin basım işyeri olduğu, işyerinde bilirkişi katılımıyla keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıkların dinlendiği, hükme dayanak alınan raporda işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak yapılan işlerin itibari hizmetten yararlanılmasını gerektirir işlerden olup olmadığının teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği, bu kapsamda kesinleşen mahkeme kararları gereğince matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken işyerinin kapalı alanında, ekstruder, matbaa, kesme, laminasyon bölümlerinin bulunduğu ve bilirkişi raporundaki tespit uyarınca baskılı ambalaj malzemesi üretildiği, çeşitli gıda malzemelerinin değişik ebatta ambalajlanmasını sağlayan metaryaller üzerine baskı ve laminasyon işi yapılması esnasında çeşitli kimyasal maddeler kullanıldığı ve makine temizliğinin solventle yapıldığına ilişkin tespitler ışığında davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmetten yararlanma koşullarının oluştuğu, bu nedenle 01.10.2008 tarihine kadar olan döneme ilişkin isteminin kabul edilmesi gerektiği, ayrıca 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/2 nci maddesindeki hüküm nedeniyle 3600 gün prim ödeme şartının aranmayacağı, davacının davalı şirkete ait işyerinde kesme makinesi operatörü olarak 11.06.1997-19.12.2001 tarihleri arasında geçen ve 1/A olarak davalı Kuruma bildirilen 1624 günlük fiili çalışma süresinin 3/A kapsamında değerlendirilerek %25’inin (406 gününün) itibari hizmet süresi olarak tespiti ve salt sigortalılık süresine eklenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

... 3. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.07.2018 tarihli ve 2018/1279 E., 2018/1216 K. sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesinin kararındaki gerekçeye benzer gerekçe ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2.Bozma ilamında,

A. Bozma Kararı

... 3. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.07.2018 tarihli ve 2018/1279 E., 2018/1216 K. sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesinin kararındaki gerekçeye benzer gerekçe ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2.Bozma ilamında,

"...somut olay değerlendirildiğinde, davacının, ambalaj sektöründe, plastik veya kağıt deterjan ya da gıda ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinde çalıştığının dosya içeriğinden anlaşılmasına rağmen, davalı işyerinin 506 sayılı Kanunu'nun Ek 5 inci maddesi II bendi kapsamına giren işyeri kabul edilerek itibari hizmet koşullarının oluştuğuna hükmedilmesi isabetsizdir.

Davacı vekilince, aynı kimyasal maddelerin ve aynı baskı makinelerinin kullanıldığı bir işyerinin mevkute çıkarıldığı bölüm ile ambalaj üzerine baskı yapılan bölümünün itibari hizmet süresi açısından farklı değerlendirilmesinin hukuka ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüşse de, yukarıda da değinildiği gibi 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinin II bendinin sadece belirli iş kolunda çalışan sigortalılara uygulanması yönündeki düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığı belirtilmiştir. Kanunun bahşetmediği hakkın içtihat yoluyla verilmesi mümkün olmadığı gibi itibari hizmet süresinin, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlar için kanun koyucu tarafından belirlenmiş bir düzenleme olduğu ve bu düzenlemeden sadece Kanun'da açıkça sayılı işyerlerinde çalışan ve sadece yasada sınırlı şekilde belirtilen sigortalıların yararlanacağı düşünüldüğünde, sigortalıların veya işyerinin kapsamının sigortalılar lehine yorum yoluyla genişletilemeyeceği, deterjan, bebek bezi vs. poşeti, bisküvi vs. gibi gıda ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinin ‘basım ve gazetecilik’ işyeri olarak kabul edilemeyeceği açıktır.

Davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği bu durumda davanın reddi gerektiği anlaşılmaktadır.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı kaldırılması, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince önceki kararda direnme kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesince önceki kararda direnme kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, kararın bozulması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı işveren vekili, eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen kararın bozulmasını istemiştir.

VI. HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu 19.10.2022 tarihli, 2020/(21)10-576 Esas 2022/1338 Karar sayılı kararı ile "...Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı şirkete ait işyerinin mahiyeti matbaa olmasa dahi baskı makineleri ile plastik ve kağıt ambalaj malzemesi üzerine basım yapıldığı, bu hâli ile işyerinde basım işi yapıldığı ve işyerinin 506 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesinin II numaralı bendi kapsamında itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek işyerlerinden olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı davalılara karşı aynı istemle açılan davalarda verilen direnme kararlarına ilişkin HGK'nın 07.07.2020 tarihli ve 2019/21-183 E., 2020/511 K., 2019/21-188 E., 2020/512 K., 2019/21-189 E., 2020/513 K. ile 2019/21-642 E., 2020/514 K. sayılı kararları da aynı yönde..." olduğu belirtilerek, direnme kararı usul ve yasaya uygun bulunmuş ve bozma nedenine göre davalı Kurum vekilinin esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi üzerine dosya Dairemize gönderilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un Ek 5/II maddesi kapsamında olduğundan bahisle itibari hizmet süresinin tespiti ile sigortalılık süresine eklenmesini talep etmiştir

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2018/620, Karar No: 2019/623, Tarih: 04.02.2019

**1. Hukuk Dairesi         2018/620 E.  ,  2019/623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali-tescil istemine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakanları ...’in 228 parsel sayılı taşınmazını mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalıya temlik ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; davalının murisin tek erkek çocuğu olduğu, murisin ölmeden önce hayvancılık işiyle uğraştığı dava konusu taşınmaz dışında başka taşınmazının da bulunduğu ekonomik durumunun iyi olduğu, dava konusu taşınmazın satış tarihindeki gerçek değeri ile tapudaki değeri arasında fahiş fark bulunduğu ayrıca davacının murisin rızası dışında kaçarak evlendiğinden davacı ile beşeri ilişkilerinin iyi olmadığı, görüşmedikleri, küs oldukları davacının iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, 1954 doğumlu mirasbırakan ...’in 01.10.2013 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı kızı ... ve davalı oğlu ... ile dava dışı eşi...ve kızı Mesude’yi bıraktığı, mirasbırakanın çekişme konusu 228 parsel sayılı taşınmazını 14.12.2010 tarih ve 24364 yevmiyeli akit ile satış suretiyle davalı oğluna temlik ettiği diğer taraftan mirasbırakanın aynı akit ile 117 ada 42 parsel sayılı taşınmazını ise satış yoluyla dava dışı kişilere devrettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.