muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12139, Karar No: 2018/1391, Tarih: 19.02.2018

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3371 Esas, 2018/129 Karar sayılı ,07.02.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Somut olayda, davalı işyerinde kitap,dergi,gazete vs gibi mevkute çıkarmaya yönelik işler mi yoksa karton kutu,ambalaj üretimi niteliğinde işler mi yapıldığının ,işyerinin basım işyeri niteliğine sahip olarak faaliyet gösterip göstermediğinin yeterince araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş,davalı işyerinin matbaa niteliğinde olup olmadığını araştırmak , davacının çalışmasının işyerinin hangi bölümlerinde geçtiği, yapılan işin niteliği, özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kalındığı; gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerdeki çalışma düzeniyle, çalışmanın gerçekleştiği saatler, gürültü düzeyi ve kullanılan maddelerin, insan sağlığı için tehlike düzeyinin belirlenmesi amacıyla, tanıkların aynı işyerinde çalışma ve işyeri koşullarına ilişkin beyanlarının gerçekliği, dönem bordroları veya tanıklara ait sigorta kayıtlarından denetlenerek, sonucuna göre hüküm kurmaktır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın , eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12371, Karar No: 2011/8044, Tarih: 22.12.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/12371 E.  ,  2011/8044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 7. İş Mahkemesi

TARİHİ : 07/05/2009

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının   aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekili  müvekkilinin davalı belediyede çalışırken Belediye Başkanlığının davacının çalıştığı sürelere ilişkin tasarruf teşvik primi, katkı payı ve nema kesintisi yaptığını ancak bu kesintileri ilgili yerlere yatırmadığını, SGK'nun 21.08.2003 tarihinde davalı aleyhine toplu şekilde icra takibine geçerek davalıyı temerrüde düşürdüğünü, 2006 yılında davalının tasarrufu teşvik kesintilerinin aslını ödediğini ancak nema alacağını ödemediğini ileri sürerek  tasarrufu teşvik  nema alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre kesintilerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Güvenlik Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.

3417 sayılı yasa 24.04.2003 tarih ve 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmış ve sözü edilen yasanın 7. maddesinde, “3417 sayılı Kanunun mülga 2'nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır” şeklinde kurala yer verilmiştir. 4853 sayılı yasanın 8. maddesinde ise, tasarruf teşvik kesintileri ile katkı paylarını süresinde işverence yatırılmaması halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından primlerin tahsiline ilişkin hükümler çerçevesinde tahsil edileceği açıklamıştır.

Tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da, yasa gereği işverenden tahsil yükümü Sosyal Güvenlik Kurumuna ait olmakla, anılan kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin yasalar uyarınca tahsil edilmiş olması halinde, işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde davalı belediyenin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olur.  Tasarruf  teşvik  kesintisi ile katkı payını tahsil eden Sosyal Güvenlik Kurumunun, 4853 sayılı yasanın 7. maddesi gereği ilgilinin....Bankası nezdindeki hesaplarına yatırması gerekir.

4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 sayılı eklenen ek madde 1. hükmü doğrultusunda, tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler 31.12.2007 tarihi itibariyle Hazineye devredilmiş durumdadır. Anılan hükümde, “Mülga 09/03/1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanunla kurulan ve bu kapsamda hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esasları belirlemek üzere 24/04/2003 tarihli ve 4853 sayılı Kanunla tasfiye edilen Çalışanların Tasarruf Teşvik Hesabına ait tüm varlık ve yükümlülükler, 31/12/2007 tarihine kadar Hazineye devrolunur. Devre ilişkin hususları belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir. Devir tarihinden sonra hak sahiplerine yapılacak her türlü ödeme, .....Bankası Anonim Şirketi kayıtları esas alınarak banka tarafından gerçekleştirilir. Bu ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin Hazine Müsteşarlığına iletilmesini takiben söz konusu ödeme karşılığı tutarlar Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanmak suretiyle hak sahibine ödenmek üzere bankaya aktarılır. Konusu suç teşkil eden fiillerden kaynaklanan ödemeler hariç hak sahiplerine fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde, bu tutarların tahsilinden vazgeçilerek terkin edilir ve .... Bankası Anonim Şirketi yönünden gerçekleşmiş ödemelere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler kendiliğinden sona erer” şeklinde kurala yer verilmiş olmakla, tasarruf teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluk bu tarihten itibaren Hazine Müsteşarlığına geçmiştir.

Davalı işyerinden getirtilen kayıtlardan davacının maaşından kesinti yapıldığı ve bu kesintinin ilgili yerlere yatırılmadığı sabittir. Ancak  31.12.2007 tarihi itibari ile 4853 sayılı yasanın Ek 1. maddesi uyarınca tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler Hazineye devredilmiştir. Söz konusu alacak bu tarih itibari ile hazinenin sorumluluğundadır. Davalı Belediye ile SGK arasında uzlaşma bulunduğu dosya arasında bulunan uzlaşma komisyonu kararından anlaşılmakta ise de tasarrufu teşvik kesintisi ve katkı paylarının uzlaşma kapsamında olup olmadığı açık değildir. Bu husus araştırılarak; tasarrufu teşvik ve katkı paylarının uzlaşma kapsamında olduğunun belirlenmesi halinde halefiyet esasına göre Hazine Müsteşarlığı davaya dahil edilmeli, dava dilekçesi hazineye tebliğ edilmeli sonuçta alacağın varlığının saptanması halinde hazinenin sorumluluğuna gidilmeli, dava açılmasına neden olan diğer davalı hakkında hüküm kurulmamalı ve devir nedeni ile lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine karar verilmemelidir. Diğer taraftan eğer SGK’ya bir aktarma yapıldıysa, mükerrerliğe yol açmamak açısından SGK da Hazine yanında davaya dahil edilmeli, deliller buna göre değerlendirilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/12/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20355, Karar No: 2010/6203, Tarih: 08.04.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/20355 E.  ,  2010/6203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, 08.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2011/4388, Karar No: 2011/15303, Tarih: 06.12.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/4388 E.  ,  2011/15303 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkilinin ...'ın Alanya'da halıcılık yaptığını davalının çalıştığı iş yerinden cari hesaba dayalı ticari ilişki çerçevesinde halı alındığını, karşılığında davalının icra takibine konu ettiği bonoların verildiğini, bonoların borçlusunun davacı ... lehdarının diğer davacı ... olduğunu, işyeri sahibi dava dışı ...'a havale yolu ile ödemeler yapılmasına rağmen kambiyo senetlerinin iş yerinde çalışan davalı adına icra takibine konulduğunu, müvekkillerinin durumu davalıya izah ettiğini ve borcun tamamı davalıya ödenerek karşılığında ibraname alındığını, buna rağmen icraya son verilmediğini ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile %40 kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takibin dayanağı senedin bütün unsurları taşıyan, kayıtsız şartsız mücerret borç ikrarını içeren bono niteliğinde bulunduğunu davacıların bonodaki imzalarına bir itirazın bulunmadığını, müvekkilinin meşru hamil olduğunu, davacıların sunduğu 25.3.2009 tarihli “teslim alındı" başlıklı ibra belgesinin gerçeği yansıtmadığını, bir yıllık ödeme taahhüdünde bulunan davacıların yaklaşık üç ay sonra borcun tamamını ödemelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde davalı tarafın kabul etmediği ibra niteliğindeki “teslim alındı” başlıklı belge aslı üzerinde grofolojik yönden teknik inceleme yaptırılması için verilen ara kararı gereğinin davacı tarafından yerine getirilmediği, aynı şekilde davalının Atlas Halıcılık çalışanı olduğu iddiasının araştırılmasına yönelik ara kararı gereğinin de davacı tarafından yerine getirilmediği davacıların dayanağı ödeme belgelerinin dava dışı ... isimli şahsa ait olduğu ve dava konusu senetlere yönelik bir atfın bulunmadığı, bonolardaki nakden kaydını davacı tarafın talil ettiği ispat yükü üzerinde olan davacıların davasını ispatlayamadığı, tedbir kararı verildiği için davalı lehine %40 tazminata karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile davanın reddine, 20.798.04 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 6.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5766, Karar No: 2015/2932, Tarih: 06.05.2015

**1. Ceza Dairesi         2014/5766 E.  ,  2015/2932 K.**

**"İçtihat Metni"**

SUÇ : Olası kastla babasını öldürme

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’nin babası olan maktüle yönelik eyleminin sübutu kabul, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin duruşmalı incelemede ve temyiz dilekçesinde eksik incelemeye, sübuta yönelen, Cumhuriyet Savcısının sanık hakkında TCK.nun 21/2. maddesinin uygulanmaması gerektiğine ilişen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanık ..’nin maktül ..’ün oğlu olduğu, olay tarihinde akrabaları olan .. isimli kişinin oğlu .. için asker eğlencesi düzenlendiği, sanık ile maktülün bu eğlenceye katılarak içki içtikleri, sanık ..’nin bir süre sonra alkolün etkisiyle taşkınlık yapmaya başladığı, av tüfeği ile havaya ateş etmek istediği ancak tanık .. ve kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından engellendiği, tanık ..’in sanık ..’den av tüfeğini alarak, saklaması üzerine sanık ..’nin istemesine rağmen iade etmediği, bu nedenle aralarında tartışma çıktığı, sinirlenen sanık ..’nin park halinde bulunan aracına gittiği, namlusu 13 cm. olan bıçağını alarak geri döndüğü sırada tanıklar ...t’in sanığa müdahale ederek bıçağı elinden almaya çalıştıkları, başarılı olamadıkları, sanık ..’nin taşkınlık yapmasından çekinen babası maktül ..’ün de gelerek sanık

..’nin bıçak olan el bileğinden tuttuğu ve bıçağı almak için çekiştirdiği, sanık ..’nin de bıçağı vermemek için çektiği sırada bıçağın maktül ..’ün göğüs sol tarafına 4. İntercostal aralıktan yatay yerleşimli olarak girdiği, otopsi raporuna göre maktülün kesici delici alet yaralanması sonucu iç organ kesilmesinden gelişen iç kanama sonucu öldüğü olayda, sanık ..’nin istemediği ancak öngördüğü ölüm sonucuna neden olduğu anlaşılmakla eyleminin bilinçli taksir düzeyinde kaldığı ve TCK.nun 85/1, 22/3. maddeleri uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde olası kasıtla öldürme suçundan 82/1-d, 21/2 maddeleri uyarınca hüküm kurulması,

Yasaya aykırı olup, sanık müdafii ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenle tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, sanığın eyleminin olası kasıtla babası olan maktulü öldürme suçunu oluşturduğu yönünde Sayın Üye..ün karşı oyu ve oy çokluğu ile 06/05/2015 gününde karar verildi.

Yasaya aykırı olup, sanık müdafii ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenle tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, sanığın eyleminin olası kasıtla babası olan maktulü öldürme suçunu oluşturduğu yönünde Sayın Üye..ün karşı oyu ve oy çokluğu ile 06/05/2015 gününde karar verildi.

Olası kast, failin ulaşmak istediği netice dışında, eyleme bağlı olarak gerçekleşmesi muhtemel olan diğer neticelerle ilgili kastını ifade etmektedir. Asıl neticenin zorunlu sonucu olmayıp, gerçekleşme olasılığı bulunan tali neticeleri bilip öngörmesine karşın, amacını elde etmek istediği için, olursa olsun diyerek göze almak ve kabullenmek suretiyle hareket eden fail, bu tali neticeler bakımından olası kast içerisindedir. Bu tanımdan anlaşılacağı üzere olası kast, tali neticenin gerçekleşmesi kesin olmadığı için dolaylı veya muhtemel kast ve bu neticeye ilişkin kastının belirgin olmaması nedeniyle belirli olmayan (gayrı muayyen) kast olarak isimlendirilmiştir.

Failin eylemiyle elde etmek istediği maksat başka bir suçu oluşturmasa dahi, eylemine bağlı ve suç olarak öngörülen bir neticenin doğmasının muhtemel olduğu bilinç ve iradesiyle hareket ettiğinde de olası kast bulunmaktadır.

Failin amacına yönelik olarak hareket ettiğinde muhtemel diğer bir neticenin de gerçekleşebileceğini öngörmesine karşın, bu durumu da göze alması veya umursamayıp, kayıtsız kalması kabullenmesidir. Fail, amacına ulaşmayı o kadar arzu etmektedir ki, hareketi gerçekleştirdiği takdirde, başka bir neticenin de doğması olasılığını öngörmekte ve fakat olursa olsun diye kabullenmektedir. Kabullenme terimi, aslında istenilmeyen ve fakat bazı nedenlerle katlanılan veya göze alınan bir

durumu ifade için kullanılmaktadır. Bu bakımdan olası kastta failin tali neticeyi ne tam olarak istediği veya istemediği söylenememektedir.. İşte neticeye ilişkin olarak failin ruh haline yansıyan zayıf istem hali, doğrudan kasta nazaran daha hafif bir kusur kabul edilmektedir. Görüldüğü üzere olası kastta failin neticeyi kabullenmiş olması, isteme anlamına gelmemektedir. Gerçekten de isteme halinde, kişi arzu ettiği neticenin gerçekleşmesi amacıyla hareket etmektedir. Oysa olası kastta, amacın dışında kalan ikincil neticenin fail bakımından bir anlam veya önemi olmadığından, gerçekleşmesi için bir istem ya da arzusu bulunmamaktadır. Buna rağmen, amacına uluşmaya çalışan fail, ikincil neticenin doğma olasılığını da göze almaktadır. Eğer failin, olası kastı oluşturduğu düşünülen ikincil neticeyi de istemiş olduğu sabit görülürse, artık doğrudan kastın bulunduğu kabul edilmelidir.

Bilinçli taksirde, öngörülen neticenin gerçekleşmeyeceği ümit edilmekte, olası kastta ise bu netice fail tarafından göze alınmakta ve kabullenilmektedir. Olası kastta fail öngördüğü sonucun meydana gelmesini kabullenip, sonucun meydana gelmemesi için herhangi bir önlem almazken, bilinçli taksirde fail neticeyi öngörmesine rağmen, şansa veya başka etkenlere, hatta kendi bilgi veya becerisine güvenerek öngörülen sonucun gerçekleşmeyeceği inancıyla hareket etmektedir.

Sayın çoğunluk ile maddi olayın kabulü noktasında bir görüş ayrılığımız bulunmamaktadır. Olay neticesinde bıçak maktülün göğüs bölgesinde 7 cm duhul edip kalbe isabet etmiştir.

Olayda ihtiyariyle alkol alan sanığın taşkınlık yapmaya başlayıp önce tüfek ile havaya ateş etmek istediği ancak bunun tanık ... ve orada bulunanlar tarafından engellendiği, tüfeğin elinden alınması üzerine bu kez sinirlenen sanığın suçta kullandığı bıçağı eline aldığı, olay çıkarmasından çekinilmesi üzerine bir kısım tanıkların bıçağıda elinden alınmak istediği, ancak direnç gösteren sanığa karşı bunların başarılı olamaması üzerine, babası olan maktülün sanığın elinden bıçağı almaya çalıştığı esnada 13 cm namlu uzunluğu olan bıçağın maktülün vucuduna sol göğüs bölgesinden 7 cm içeriye girerek kalpten yaralanmasına neden olduğu, sanığın olayın başlangıcından itibaren agresif ve taşkın bir tavır içinde bulunması önce tüfek sonra bıçak ile bu taşkınlıklarını sürdürmesi son olarak bıçakla yapmış olduğu taşkınlıklara bağlı olarak kendisine engel olmaya çalışanların isabet alıp yaralanabileceğini ya da ölebileceğini öngörmesine rağmen, bunu kabullerek, sonucun meydana gelmemesi için herhangi bir önlem almayıp eylemini sürdürmesi sonrasında maktülün isabet alıp ölmesinden olası kastla sorumlu olduğu inancıyla sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. 06.05.2015

06/05/2015 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ..'ün huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat .. yokluğunda 07/05/2015 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2016/14918, Karar No: 2020/621, Tarih: 05.02.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/14918 E.  ,  2020/621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TENKİS

Taraflar arasında görülen tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davalılar ... ve ... yönünden açılan davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tenkis istemine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaları ...'ın anneleri ile boşanma davası devam ederken 1300 ada 91 parseldeki 19 nolu bağımsız bölümü davalı ...'a; 34 AS 0618 plakalı aracını davalılar ... Motorlu Araçlar A.Ş. ve ...'ye; ...plakalı aracını davalılar ... Tekstil Pazarlama A.Ş., ve ... Mağazacılık A.Ş.'ye satış suretiyle temlik ettiğini, bedelini ödeyerek satın aldığı 406 ada 13 parseldeki 2 nolu bağımsız bölümü birlikte yaşadığı davalılar ... ile yeğeni ... adına tescil ettirdiğini, işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, saklı paylarının zedelendiğini ileri sürerek tenkise karar verilmesini istemişler, davalılar ..., ..., ... Motorlu Araçlar A.Ş., ... Tekstil Pazarlama A.Ş., ve ... Mağazacılık A.Ş., yönünden davayı takip etmeyeceklerini bildirmişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1934 doğumlu mirasbırakan ...’ın 15.09.2005 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak boşandığı eşi ...’den olan kızı davacı ... ile boşandığı eşi Sevim’den olan kızı davacı ...’u bıraktığı, mirasbırakanın 1300 ada 91 parseldeki 19 nolu bağımsız bölümü 12.08.2004 tarihinde davalı ...’e; ... plakalı aracını 03.08.2004 tarihinde davalı ... A.Ş.ye, ... Motorlu Araçlar A.Ş.’nin 20.08.2004 tarihinde davalı ...’e;... plakalı aracını 23.05.2002 tarihinde davalı ... Tekstil A.Ş.'ye, ... Tekstil A.Ş.’nin 09.09.2003 tarihinde davalı ... A.Ş.'ye satış suretiyle temlik ettiği, çekişme konusu 406 ada 13 parseldeki 2 nolu bağımsız bölüm 3. kişiler adına kayıtlı iken 13.04.2004 tarihinde davalı ... adına tescil edildiği, ...’nın 09.06.2005 tarihinde davalı ...’e, ...’in de 14.6.2006 tarihinde 3. kişilere devrettiği, mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile 112.734,88 TL parasının bulunduğu, davacıların davalılar ..., ..., ... Motorlu Araçlar Tic. AŞ., ... Tekstil Paz., San Tic. A.Ş., ve ... Mağazacılık A.Ş., yönünden davayı takip etmedikleri, yargılamanın davalılar ... ve ... yönünden devam ettiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, mirasçılık ve mirasın geçişi mirasbırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir (4722 s. Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 17). Mirasbırakan 1.1.2002 tarihinden önce ölmüşse 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümlerinin, 01.01.2002 tarihinden sonra ölmüşse 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerekir.

Tenkis (indirim) davası, miras bırakanın saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmaların (bağış) yasal sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili, yenilik doğurucu (inşai) davalardandır. Tenkis davasının dinlenebilmesi için öncelikli koşul; mirasbırakanın ölüme bağlı veya sağlar arası bir kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olmasıdır. Saklı payların zedelendiğinden söz edilmesi ise kazandırma konusu tereke ile kazandırma (temlik ) dışı terekenin tümüyle bilinmesiyle mümkündür. Tereke mirasbırakanın ölüm tarihinde bırakmış olduğu malvarlığı kıymetleri ile iadeye ve tenkise tabi olarak yaptığı kazandırmalardır. Bunlar terekenin aktifini oluşturur. Mirasbırakanın borçları, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin 743 sayılı Kanun uygulanacaksa bir aylık 4721 sayılı Kanun uygulanacaksa üç aylık nafakası, terekenin defterinin tutulması, mühürlenmesi, cenaze masrafları gibi giderler de pasifidir. Aktiften belirtilen borçların indirilmesi net terekeyi oluşturur. Tereke bu şekilde tesbit edildikten sonra mirasın açıldığı tarihteki fiyatlara göre değerlendirilmesi yapılarak parasal olarak miktarının tespiti gerekir (TMK m.564). Miras bırakanın TMK'nin 506. maddesinde belirlenen saklı paya tecavüz edip etmediği bulunan bu rakam üzerinden hesaplanır. Tasarruf oranı aşılmış ise tasarrufun niteliğine göre icap ederse kazandırma işleminde, saklı payları zedeleme kastının bulunup bulunmadığı objektif (nesnel) ve sübjektif (öznel) unsurlar dikkate alınarak belirlenmelidir. Zira tasarruf oranını aşan her kazandırmada saklı payları zedeleme kastının varlığından söz edilemez.

Mutlak olarak tenkise tabi tasarruflarda (ölüme bağlı tasarruflar veya TMK'nin 565. maddesinin 1, 2 ve 3 bentlerinde gösterilenler) veya saklı payın ihlal kastının varlığı kesin olarak anlaşılan diğerlerinde özellikle muayyen mal hakkında tenkis uygulanırken TMK'nin 570. maddesindeki sıralamaya dikkat etmek davalı mahfuz hisseli mirasçılardan ise aynı Kanunun 561. maddesinde yer alan mahfuz hisseden fazla olarak alınanla sorumluluk ilkesini gözetmek, dava konusu olup olmadığına bakılmayarak önce ölüme bağlı tasarruflarla davacının saklı payını tamamlamak, sonra sağlar arası tasarrufları dikkate almak gerekir. Bu işlem sırasında dava edilmeyen kişi veya tasarrufların tenkisi gerekeceği sonucu çıkarsa davacının onlardaki hakkını dava etmemesinin davalıyı etkilemeyeceği ve birden çok kişiye yapılan teberru tenkise tabi olursa 563. maddede yer alan, alınanla mütenasip sorumluluk kuralı gözetilmelidir.