muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/329, Karar No: 2024/263, Tarih: 25.09.2024

Bozmaya uyan Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesince 08.02.2023 tarih ve 275-83 sayı ile; sanığın taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan 5237 sayılı TCK’nın 256, 22/1-2 ve 23. maddeleri delaletiyle aynı Kanun’un 85/1, 29, 62 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve mahsuba karar verilmiştir.

Hükmün sanık müdafii, Cumhuriyet savcısı ve katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 14.12.2023 tarih, 4940-7972 sayı ve oy çokluğu ile; "Sanık hakkında taksirle öldürme suçundan kurulan hükümde, taksirle işlenen suçlarda kusur oranına göre ceza verileceğinden, taksirle işlenen suçlarda 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinde belirtilen haksız tahrik indirim hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından, taksirle ölüme sebep olma suçuna haksız tahrik uygulanması hukuka aykırı olduğu," gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Daire Üyeleri O. Erdim ve S. Giray; "Yargıtay Ceza Genel Kurulunun bozma kararına uyulmasına karar verilerek bozma kararı doğrultusunda sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 86/2, 23/1, 22/1-2 delaletiyle, 85/1, 29, 62 maddelerinin uygulanması suretiyle sanığın cezalandırılmasına dair kararda her hangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı," düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 01.02.2024 tarih ve 36078 sayı ile; "Kararda hukuka aykırılık bulunmadığından, hükmün onanması gerektiği," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 23.05.2024 tarih, 1102-3817 sayı ve oy çokluğu ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; kasıtlı olarak işlenip de TCK'nın 23. maddesi delaletiyle neticesi bakımından daha ağır olan taksirli bir suçtan uygulama yapılması gereken hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; kasıtlı olarak işlenip de TCK'nın 23. maddesi delaletiyle neticesi bakımından daha ağır olan taksirli bir suçtan uygulama yapılması gereken hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Ölen ...’nin 21.11.2007 tarihinde akşam saatlerinde arkadaşı ... ile birlikte Avcılar Şehit Onbaşı Hakan Kuyucu Parkı içerisinde çerez yiyip bira içtiği sırada, Avcılar İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan sanık ...’nun, yanında bulunan polis memuru tanıklar ... ve ... ile birlikte adı geçenlerin yanına gelerek çevreyi rahatsız etmemeleri konusunda kendilerini uyardığı, ...’un daha önceden de uyarıda bulunduğunu sanığa söylemesi üzerine sanığın Kabahatler Kanunu’na göre işlem yapacağını söyleyerek ...'tan ve ...’dan kimliklerini istediği, duruma küfrederek tepki gösteren ... ile sanık arasında çıkan tartışma sırasında sanığın tekmeyle ...'ın göğüs bölgesine vurduğu, almış olduğu darbe sonucu yere düşen ...'ın hayatını kaybettiği; ölen hakkında Adli Tıp Kurumu Birinci İhtisas Kurulunca düzenlenen uzmanlık raporunda; "Kişinin göğüs bölgesine geniş yüzeyli, sert ve küt nitelikli bir travmanın uygulanmasının savcılıkça kabulü hâlinde bunun cilt ve cilt altında herhangi bir travmatik değişim bulgusu olmaksızın kalpte aritmiyle ölüme yol açabileceği, ayrıca batın, boyun gibi basınç veya ağrı duyarlılığı olan bölgeleri öldürücü olmayan travmalarla da bradikardi ve kalp durması (inhibisyon) olabileceği, eldeki verilerle hangi mekanizma ile ölüm meydana geldiğinin ayırt edilemediği, kişinin vücudunda doğrudan ölümüne yol açacak nitelikte bir travmatik değişim bulgusu olmaması, ayrıca travma veya olayın etkisiyle aktive olacak özellikte kronik bir hastalık bulgusu da olmamasına göre eldeki verilerle ölüm mekanizması belirlenememekle birlikte olayın kasten yaralama olduğunun kabulü hâlinde kişinin olaydan hemen sonra ölmesi de dikkate alındığında olay ile ölüm arasında illiyet bağının bulunduğu" hususlarına yer verildiği anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Ceza hukukunun konusunu, kanuni tipe uygun ve özgür/iradi insan davranışları oluşturur. Çağdaş ceza hukuku iradeyi etkileyen hâllerin, ceza sorumluluğunu kaldırdığı ya da azalttığı mülahazası ile bunlara bir hukuki değer atfedip kanuni düzenlemelerde yer vermiştir (TCK'nın 24-34. maddeleri). Bu düzenlemelerden biri de; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye" verilecek cezalarda belli oranlarda indirim yapılmasını öngören TCK'nın 29. maddesidir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Haksız tahrik hükümlerinin, şartları oluştuğunda kasten işlenen suçlarda uygulanacağı ve fakat taksirle işlenen suçlarda kural olarak tatbik imkânının bulunmadığı uygulamada istikrar kazanmıştır. Ancak neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlar bakımından bu kabulün ayrıca tartışılması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

TCK'nın, "Netice sebebiyle ağırlaşmış suç" başlıklı 23. maddesi şöyledir: "(1) Bir fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi halinde, kişinin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmesi gerekir."

Madde gerekçesi ise şu şekildedir:

"Kişi suç teşkil eden bir fiili işlerken, kastettiği neticeden daha ağır veya başka bir netice gerçekleşmiş olabilir. Bu gibi durumlarda netice sebebiyle ağırlaşmış suç söz konusudur. Örneğin, basit yaralamada bulunulmak istenirken, kişi görme, işitme yeteneğini yitirmiş olabilir. Yaralama fiili gerçekleştirilirken, genellikle bunun sonucunda ağır bir neticenin meydana gelebileceği düşünülür. Örneğin gözün, kulağın üzerine sert bir biçimde vuran kişi, bu yumruk neticesinde mağdurun görme veya işitme yeteneğini yitirebileceği olasılığını göz önünde bulundurur. Ağır neticenin ortaya çıkacağının bu şekilde öngörüldüğü durumlarda, meydana gelen ağır netice açısından fail olası kastla hareket etmektedir.

Buna karşılık, yaralama fiili sonucunda kişinin öngörmediği ağır bir netice de meydana gelmiş olabilir. Örneğin canının biraz yanması için mağdurun karın boşluğuna hafif bir biçimde vurulması hâlinde mağdur inhibisyon sonucu ölebilir. Bu gibi durumlarda ise fail, yaralama fiilini işlerken, mağdurun ölebileceğini tahmin etmemiş olabilir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununda ve Hükûmet Tasarısının bazı hükümlerinde, kişi gerçekleştirmeyi kastetmediği böyle neticelerden objektif olarak sorumlu tutulmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, bu tür sorumluluk, ortaçağ kanonik hukukunun kalıntısı olan “versari in re illicita”, yani hukuka aykırı bir durumda olan bunun bütün neticelerine katlanır anlayışının ürünü olup, çağdaş ceza hukuku bu anlayışı çoktan terk etmiştir. Çünkü kusurun aranmadığı objektif sorumluluk hâlleri kusursuz ceza olmaz ilkesiyle açıkça çelişmektedir. Ülkemiz ceza hukuku öğretisinde uzun süredir objektif sorumluluk hâllerinin ceza mevzuatından çıkarılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu talebin yerine getirilmesi, Anayasada öngörülen kusur ilkesinin zorunlu bir sonucudur.

Madde metnindeki düzenlemeyle, meydana gelen ağır netice açısından kişinin sorumlu tutulabilmesi için, söz konusu neticeye ilişkin olarak en azından taksir dolayısıyla kusurlu bulunması gerekmektedir. Bu hükümle, meydana gelen kastedilenden başka ve ağır netice açısından sorumluluğun, kusura dayalı bir sorumluluk olması sağlanmak istenmiştir.".

Kasten işlenen bir suçun sonucu olarak meydana gelen başka ya da ağır neticeden failin ancak taksir seviyesinde bir kusurunun varlığı hâlinde sorumlu tutulabildiği ve ağır cezanın verilmesini gerektiren suçlara netice sebebiyle ağırlaşmış suç denir (Veli Özer Özbek, “Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar”, Ceza Hukuku Dergisi, 2007/4, s. 227-228).

Kasten işlenen bir suçun öngörülebilir nitelikteki ağır neticelerinin fail tarafından öngörülemediği hâllerde, ağır neticeler bakımından taksirli sorumluluk gündeme gelecektir (kast-taksir kombinasyonu).

Netice sebebiyle ağırlaşan suçlar, cezayı ağırlaştıran bir unsur niteliğindedir. Dolayısıyla netice sebebiyle ağırlaşan suçların hükmünü icra edebilmesi, yani cezayı ağırlaştırabilmesi için temel bir suç tipinin varlığı şarttır. Bu nedenle doğrudan netice sebebiyle ağırlaşan suça ilişkin düzenlemeden hareketle bir değerlendirme yapılması yerinde değildir. Netice sebebiyle ağırlaşmış hâl, temel suç tipiyle birlikte bir anlam ifade eder (Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 14. Baskı, Seçkin Yayınevi, s. 247, 250; M. Emin Artuk - Ahmet Gökcen - M. Emin Alşahin - Kerim Çakır, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınevi, 13. Baskı, Ankara 2019, s. 474-476).

Netice sebebiyle ağırlaşan suç, kast-taksir kombinasyonundan bahsedildiğinde, esas itibarıyla failden sadır olan, kasten işlenmiş ve hukuki anlamda tek bir iradi fiilden söz edildiği bilinmelidir. Bu fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir öngörülebilir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi nedeniyle failin sorumlu tutulması ve şekli, kanun vazıının tercihine kalmış bir meseledir. Madde gerekçesinde de işaret edildiği gibi, kastedilmeyen ağır veya başka bir neticeden; objektif sorumluluk esaslarına göre ya da taksire dayalı bir sorumluluk sistemini benimsemek, normatif bir sorumluluk rejimidir. Bu nedenledir ki, sanığın kasten icra ettiği fiil itibarıyla cezalandırılan iradesini etkileyen yasal sebeplerin uygulanma şartlarıyla doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır.

Mesela TCK'nın 86/2. maddesi kapsamında basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde yaralama sonucu ölümün meydana geldiği ve yaralama fiili ile ölüm neticesi arasında illiyet bağının bulunduğu hâllerde TCK'nın 23. maddesi delaletiyle failin, TCK'nın 85/1. maddesi uyarınca taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırıldığı durumlarda, neticesi sebebiyle ağır olan taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçunun temelindeki kasten yaralama suçunda, koşulları var ise haksız tahrik hükmünün uygulanmasına hiçbir yasal engel yoktur.

Şu durumda, kasıt-taksir kombinasyonunun gerçekleştiği neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlarda, neticesi bakımından failin taksirli bir suçtan cezalandırılması gerekse dahi temel suç tipi olan kasten yaralama suçu varlığını korumaktadır. Açıklanan nedenle, maddenin düzenleniş biçimine göre sadece kasten işlenebilen temel suç için, cezai sorumluluğu azaltan bir sebep olması hâlinde, bu sebebin neticesi bakımından uygulanması gereken taksirli suçlara da tatbiki gerekmektedir. Dolayısıyla temeldeki kasten yaralama suçu haksız tahrik etkisi altında işlenmiş ise neticesi bakımından uygulanması gereken taksirle ölüme neden olma suçunda da haksız tahrik hükmü uyarınca cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmelidir. Aksi hâlde, örneğin TCK'nın 86/1. maddesi kapsamında kalacak bir yaralanma sonucu ölümün meydana geldiği ve failin TCK'nın 87/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği hâllerde haksız tahrik hükmünün uygulanması mümkün olabilecekken; haksız tahrik altında suç işleyen ancak yaralamanın boyutu TCK'nın 86/2. maddesi kapsamında kalan fail hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanmasının mümkün olmayacağı gibi ceza adaleti bakımından kabul edilemeyecek bir sonuç ortaya çıkacaktır.

B. Somut Olaya İlişkin Hukuki Değerlendirme

Sanık polis memurunun Kabahatler Kanunu’na göre işlem yapmak için ölenden kimlik kartını istemesi üzerine ölenin sanığa hakaret ettiği, sanığın da bu haksız eylemin meydana getirdiği hiddetle ölenin göğsüne tekme attığı, basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olan bu yaralama sonucu ölenin kalbinin durması nedeniyle hayatını kaybettiği kabul edilen olayda; sanık hakkında haksız tahrik hükmünün de uygulanarak TCK’nın 22/1-2 ile 23. maddeleri delaletiyle aynı Kanun’un 85/1. maddesi uyarınca cezalandırılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi; Özel Daire kararının isabetli olduğu, bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 14.12.2023 tarihli ve 4940-7972 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi; Özel Daire kararının isabetli olduğu, bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 14.12.2023 tarihli ve 4940-7972 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 08.02.2023 tarihli ve 275-83 sayılı, usul ve kanuna uygun hükmün ONANMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.09.2024 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/759, Karar No: 2017/2863, Tarih: 25.09.2017

**1. Ceza Dairesi         2016/759 E.  ,  2017/2863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kardeşini öldürme

HÜKÜM : TCK'nun 27/2, CMK'nun 223/3-c maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Suça sürüklenen çocuk ... ile maktul ...'in kardeş oldukları, olay günü akşamı maktulün kardeşi ... darp ettiği, jandarmaya yansıyan bu olaydan sonra maktulün ikamet ettikleri çadıra gelerek yeniden ... vurmaya başladığı, araya giren babaları ... tokatladığı, suça sürüklenen çocuğun olaya müdahale etmesi üzerine, maktulün ... yumruk attığı ve akabinde bıçak çektiği, bunun üzerine maktulü iterek düşmesini sağlayıp elindeki bıçağı düşüren suça sürüklenen çocuğun, yerden aldığı bıçakla, saldırısına devam eden maktulü göğsünden tek bıçak darbesi ile yaralayıp, iç ve dış kanama sonucu ölümüne neden olduğu olayda;

Suça sürüklenen çocuğun aile yakınlarının da yardımı ile muhtemel ciddi bir saldırıyı önleme imkanı bulunduğu halde, yerden aldığı bıçakla, maktulü yaralamasından ibaret eyleminin haksız tahrik altında, maktule karşı kasten öldürme suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin; yazılı şekilde ceza verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması,

Yasaya aykırı olup, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak BOZULMASINA, 25.09.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8651, Karar No: 2021/8705, Tarih: 22.06.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/8651 E.  ,  2021/8705 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davacı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 20.06.2007-13.05.2014 tarihleri arasında davalı işverenlere ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı işverenler davaya cevap vermemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, çalışma olgusunun hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı ...'nın davalılar ... Deri Konf. Ltd. Şti. ile ... Deri Kuy. Toptan ...Tur. Taş. Tic. A.Ş. yanında daha önce Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle;

20/06/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 10 gün süreyle,

01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 119 gün süreyle

01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 25 gün süreyle,

01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 2 gün süreyle,

01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 31 gün süreyle,

01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında 32 gün süreyle,

01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasında 8 gün süreyle,

01/07/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 16 gün süreyle,

01/01/2011-30/06/2011 tarihleri arasında 15 gün süreyle,

01/07/2011-31/12/2011 tarihleri arasında 15 gün süreyle,

01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 36 gün süreyle,

01/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 32 gün süreyle,

01/01/2014-30/06/2014 tarihleri arasında 17 gün süreyle olmak üzere toplam 358 gün süreyle hizmet akdine istinaden asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İleri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Kurum vekili, davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarında bildirilen kadar olduğunu, aksinin dosya kapsamında toplanan delillerle ispatlanamadığını, dinlenen tanıkların davacının çalışmasına yönelik kesin ve net bir beyanda bulunmadığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada davacı, davalı işverenlere ait işyerinde 20.06.2007-13.05.2014 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılmayan hizmetlerinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermek için yeterli değildir. Bu itibarla, öncelikle davalı işverenlere ait talebe konu dönemin tüm bordroları getirtilmeli, mahkemece yargılama sırasında dinlenen tanıkların ve özellikle davacının çalıştığı dönemdeki yeni tespit edilecek bordro tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı beyanları alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, komşu işyeri bordro tanıkları tespit edilerek bunların ifadelerine başvurulmalı, komşu işyeri tanığının bulunmaması halinde ise bu yöndeki kamu tanıkları tespit edilerek dinlenilmeli, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, böylece bu konuda gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen İlk Derece Mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 22.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14898, Karar No: 2018/23361, Tarih: 05.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/14898 E.  ,  2018/23361 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Kulak Burun Boğaz Özel Sağ. Hiz. Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1. Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Kulak Burun Boğaz Özel Sağlık Hiz. Ltd. ŞTi 'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davalı ... Kulak Burun Boğaz Özel Sağlık Hiz. Ltd. Şti yönünden reddedilen miktar nedeniyle lehine vekalet ücreti taktir edilmemesi hatalıdır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/8. maddesi uyarınca hükmün aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

Sonuç: Temyiz konusu kararın hüküm fıkrasına son bentten sonra gelmek üzere yeni bent olarak “ 2.180.00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Kulak Burun Boğaz Özel Sağlık Hiz. Ltd. Şti'ne, ” rakam ve sözcükleri eklenerek hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine, 05.11.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.