muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/11854, Karar No: 2025/1523, Tarih: 05.02.2025

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu dönemlerde başka bir işyerinde çalışmalarının olmadığı, 1148626.034 işyeri sicil sayılı .... Öğretim Kurumları Ltd. Şti ünvanlı işyerine 22.08.2015 tarihi itibariyle girişinin ve 26.08.2015 tarihi itibariyle çıkışının olduğu ancak prim gün sayısının (0) olduğu, davalı 1148626.034 işyeri sicil sayılı ... Öğretim Kurumları Ltd. Şti ünvanlı işyerinin 27.11.2016 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, işyerinin adresinin....Sok. No:2 Bakırköy olduğu ve sicil kaydının faal olarak devam ettiği, dosya içeriği incelendiğinde davacının Özel .... Temel Lisesi ile davacının 22.06.2015 sözleşme tarihli süresi 1 yıl olan aylık ücret miktarı net 2750,00-TL işveren kurucu veya temsilcisi ...., müdür.... imzasını taşıyan iş sözleşmesi formu ile T.C. Özel Anadolu Lisesi 2015-2016 eğitim yılı 10 sınıf ingilizce dersi sınav soruları sunduğu, sınav kağıdının kolu müdürü olarak.... tarafından onaylanıp mühürlenmiş olduğu, tanıklar ...,....ve ...'un davacı ile birlikte davalı kurumda aynı dönem çalışmış davalı şirket ve Kurum kayıtlarına geçmiş bordrolu çalışan oldukları, Yargıtay'ın bu tür davalarda dinlenecek tanıklarda aradığı kriterleri taşıdığı, tanık beyanlarının davacının 2015-2016 eğitim yılında davalı işyerinde düzenli ve kesintisiz çalıştığını tam olarak hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koyacak nitelikte olduğu ancak davacının çalışmasının sona erme tarihine ilişkin net bir beyanda bulunmamakla birlikte sözleşmelerin 1 yıllık olduğunu bildirdikleri ve sözleşmelerin başladığı tarih itibariyle bittiği yönündeki beyanları, davacı tarafından sunulan sözleşmenin 1 yıl süreli bir sözleşme olduğu, 2015-2016 öğretim yılının 17.06.2016 tarihinde sona erdiği değerlendirildiğinde aktin öğretim yılı sona erdiği aynı gün değil o ayın bitimi itibariyle çalışmanın sona ereceği, davacının davalı işyerinde 22.06.2015-30.06.2016 tarihleri arasında çalıştığının kabulü gerektiği, dinlenen tanıklardan ...'ın kendisinin 2500,00-TL ücret aldığını, davacının da kendisinden yüksek aylık ücret aldığını beyan ettiği, davacının beyanı ve talebi ile tanık ...'ın beyan ettiği ücretin HMK 200 md. vd maddeleri gereğince tanıkla ispat sınırının üstünde olduğu ancak dosya içerisinde davacı tarafından sunulmuş olan tarafları Özel .... Temel Lisesi ile davacı olan 22.06.2015 sözleşme tarihli, aylık ücret miktarı net 2750,00-TL olan ve işveren Kuruca veya temsilcisi ...., müdür .... imzasını taşıyan iş sözleşmesinin yazılı delil niteliğinde olduğu, bu nedenle davacının sunduğu sözleşme ve tanık beyanları doğrultusunda aldığı ücretin aylık net 2750,00-TL olduğu, fiili çalışma olgusunun ispatlandığı anlaşıldığından davanın kabulü ile .... T.C. Kimlik numaralı davacının davalıya ait .. sicil sayılı iş yerinde; 22.06.2015-30.06.2015 tarihleri arasında, 8 gün günlük 115,74 TL brüt ücret ile 01.07.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında, 180 gün günlük 116,31 TL brüt ücret ile 01.01.2016 - 30.06

.... T.C. Kimlik numaralı davacının davalıya ait .. sicil sayılı iş yerinde; 22.06.2015-30.06.2015 tarihleri arasında, 8 gün günlük 115,74 TL brüt ücret ile 01.07.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında, 180 gün günlük 116,31 TL brüt ücret ile 01.01.2016 - 30.06.2016 tarihleri arasında, 180 gün günlük 115,83 TL brüt ücret ile sigortalı gösterilmeyen hizmet aktine dayalı çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil vekili, davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 77. maddesi ve 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesi ile 86/9. maddesi hükümleri ile tanık beyanları, sözleşme ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13301, Karar No: 2014/3991, Tarih: 03.03.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/13301 E.  ,  2014/3991 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada ce verilen 26.06.2013 tarih ve 2011/324-2013/181 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin dava dışı arafından üretilen ürünlerin fabrikalardan limanlara taşınması işini üstlendiğini ve bu işi kendi araçları yada piyasadan tedarik ettiği araçlar ile yerine getirdiğini, bu kapsamda davalılardan maliki olduğu, diğer davalı ...Ş.'nin işleteni olduğu ...'ün kullandığı aracın cam eşya grubuna ait yükü almak üzere sevk edildiği, nerji köprüsüne çarparak hasara sebebiyet verdiğini, enerji köprüsünün işletme tarafından tamir ettirilerea edilerek daha sonrada kendilerine fatura edilmek sureti ile tahsil edildiğini, bu nedenle şimdilik 20.650,86 TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir

Davalılar vekili, kendilerine ait aracın ...'ün kullanımında iinasına yaklaştığını ve bu şirket çalışanı araca binerek araç sürücüsünün yanına oturduğunu ve hatalı yol tarifi üzerine platformun altından geçilir iken platforma çarparak kazaya sebebiyet verildiğini, olaydaki tüm kusur ve sorumluluğun yanlış yönlendirme yaparak kazaya sebebiyet veren le fabrika çalışanit olduğunu, platformun standart yüksekliğin altında olduğunu, davacı şirketin rücu talep etmesi için önce ödeme yapması gerektiğini, ödemenin ispatlanamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı taraf her ne kadar dava dışıne ait elemanın yönlendirmesi sonucu kazanın meydana geldiğini iddia etmiş ise de, profesyonel bir sürücü olan davalı

.../...

-2-

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı taraf her ne kadar dava dışıne ait elemanın yönlendirmesi sonucu kazanın meydana geldiğini iddia etmiş ise de, profesyonel bir sürücü olan davalı

.../...

-2-

...'ün araç yüksekliğini ve tabelada ki uyarıyı rahatlıkla dikkate alarak aracını köprü altından geçirmeyebileceği, ancak tam kusurlu olarak geçirdiği, meydana gelen zararın her ne kadar ödenmediği iddia edilmiş ise de, dava dışı azıları ve davacı şirketin ticari defterlerinde 265.500,00 TL'lik hasar bedelinin ödendiğinin anlaşıldığı, davacı ile davalı arasında alt taşıma işinin yapılmasına ilişkin sözleşme bulunması nedeni ile meydana gelen bu zarardan davalıların sözleşmeye göre sorumlu oldukları ve meydana gelen zararı karşılamaları gerektiği, zararın dava dışı dava dış ödendiği, zararı verenlerin taraflar arasındaki sözleşmeye göre bu zarardan sorumlu oldukları, davacının da meydana gelen zararı ispatlaması gerektiği, davacının bilirkişi raporlarına göre meydana gelen zararı tam olarak ispatlayamadığı, değişik iş tespit dosyası ve fotoğraf içeriklerine göre meydana gelen zararın miktarının belirlenmesi gerektiği, her ne kadar ilk bilirkişi kurulu tarafından özel bir kuruluş tarafından düzenlenen rapordaki zarar miktarının uygun olduğu belirtilmiş, ikinci bilirkişi tarafından da 105.573,50 TL'lik zararın olabileceği belirtilmiş ise de, değişik iş tespit dosyasındaki zararın 69.000 TL olarak belirlendiği, olayın sıcağı ve olay anında alınan bu raporun miktar yönünden hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının 02/04/2013 tarihli dilekçesinin 2 nolu bendinde de zararınMahkemesi tarafından yapılan tespit raporuna göre belirlenmesi gerektiği hususuna katıldığını beyan etmesi karşısında, zararın 69.000 TL olduğu ve davacının da davasını 20.650,86 TL üzerinden açtığı ve bu miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği, tarafların tacir olup aralarında da sözleşmesel bir ilişki bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.650,86 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.057,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 03.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7975, Karar No: 2012/8516, Tarih: 02.07.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/7975 E.  ,  2012/8516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... Sulh Mahkemesi ve ... Sulh Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava majar depresif bozukluğu hastalığı ile malul ergin ...'ın vesayet altına alınması talebine ilişkindir.

Dosya incelendiğinde, vesayet davasından önce ... ili yargı çevresinde ikamet eden ...'ın vesayet altına alınması için ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde dava açıldığı, mahkemenin kısıtlı adayının memuriyeti nedeni ile ...'de ikamet ettiğinin tespitini takiben yetkisizlik kararı verdiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin de kısıtlı namzedinin Gölbaşı yargı çevresinde ikamet edilmesini takiben yetkisizlik kararı verdiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesince; mernis adresi "Cumhuriyet mahallesi, ... Caddesi, No: 92/1, .../..." olan kısıtlı adayının, emniyet marifeti ile Gölbaşı ilçesinde yaşadığı ve 21.12.2011 tarihinde ... Bankasının ... şubesinde adına maaş hesabı açıldığı tespit edildiği halde karşı yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmıştır.

Şu halde mernis adresi yargı çevresinde ikamet ettiği kolluk marifeti ile teyit edilen kısıtlı adayının yerleşim yerinin Gölbaşı olduğu anlaşıldığı halde ... Sulh Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 2.7.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/33976, Karar No: 2013/581, Tarih: 15.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/33976 E.  ,  2013/581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin, fazla çalışma ücreti ve ikramiye alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi ve davalı avukatıncada duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 15.01.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına kimse gelmedi. Karşı taraf adına Avukat ... geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendi. Duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, davalı firmada çalıştığını, işveren tarafından işten çıkartıldığını ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti, ikramiye alacaklarını talep ve dava etmiştir.

Davalı işveren, davacının davalı şirkette asgari ücretle çalıştığını, davacının kendisinin işyerini terk ettiğini, kıdem ve ihbar tazminatı hakkının doğmadığını, davalı şirkette ikramiye uygulamasının olmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

Mahkemece davacının yoğun sezonda yılda dört ay kadar asgari ücretin iki katı ve diğer dönemde asgari ücretle çalıştığı, işverence haksız olarak çıkarıldığı gerekçesiyle isteklerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı her iki taraf vekilleri yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının uzun yıllar deri dikim makine işçisi olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ücret araştırma yazılarına göre ek rapor alınmış ve sendika ile ... Derneğinin bildirdiği ücret rakamlarının ortalamasına göre hesaplamaya gidilmiştir.

Davacı tanık anlatımlarıyla da desteklenen ek raporda belirlenen asgari ücretin 2,24 katı olan ücret dikkate alınmalı ve buna göre davaya konu tazminat istekleriyle ilgili karar verilmelidir.

Mahkemece fazla çalışma ücreti yönünden ek rapordaki hesaplamaya itibar edildiği halde tazminatlar bakımından daha düşük ücretin esas alındığı ilk rapordaki hesaba göre isteklerin kabulü hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, Davacı yararına takdir edilen 990.00 TL.duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15683, Karar No: 2010/428, Tarih: 14.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15683 E.  ,  2010/428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

######

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi uyarınca zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de, dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi uyarınca zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanunun 7.ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; zemini Hazineye ait dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın baraj göl alanında kalacağı gerekçesiyle kamulaştırılmasına karar verildiği, idarece tespit edilen zilyet ile Maliye Hazinesi davalı gösterilmek suretiyle Kamulaştırma Kanununun 19.maddesi uyarınca bedel tespiti için dava açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu muhtesatın malikinin mahkeme kararı ile belirleneceği, malik ile idarenin Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde, aynı Kanunun 19. maddesi gözönüne alındığında bu durum ileride başka ihtilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenle, işin esasına girilerek Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca muhtesat malikinin belirlenerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12139, Karar No: 2018/1391, Tarih: 19.02.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/12139 E.  ,  2018/1391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerindeki çalışmaları nedeniyle itibari hizmet süresinin tespitine, sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün Feri Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava,itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinde, 01.04.1998-30.04.1998 ve 02.01.1999-10.07.2000 tarihleri arasında renkli ofset baskı makinesinde çalıştığı,işyerinin 01.09.1995 tarihinde matbaacılık işinden kanun kapsamına alındığı ,mahkemece keşif yapıldığı,bilirkişi raporunda, davacının çalıştığı bölümlerde baskı kimyasalları kullanılarak,baskı,dizgi,ciltleme vs.işleri yapıldığı,bu işler yapılırken kimyasallara maruz kalındığı,suni ışık altında çalışıldığı belirtilerek davacının çalışma şartlarının 506 sayılı Kanuna 2098 sayılı kanunla eklenen ek madde 5/II-a ve e bentlerinde belirtilen koşullarla uyumlu olduğu ve davacının çalıştığı sürenin tamamı için itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiği kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I - a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar

arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı , 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalılarda, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "Basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3371 Esas, 2018/129 Karar sayılı ,07.02.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Somut olayda, davalı işyerinde kitap,dergi,gazete vs gibi mevkute çıkarmaya yönelik işler mi yoksa karton kutu,ambalaj üretimi niteliğinde işler mi yapıldığının ,işyerinin basım işyeri niteliğine sahip olarak faaliyet gösterip göstermediğinin yeterince araştırılmadığı anlaşılmaktadır.