muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3516, Karar No: 2021/13889, Tarih: 10.11.2021

Yardım Sandıklarının statüsünü düzenleyen 506 sayılı SSK’un Geçici 20. maddesi uyarınca “Bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları,borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere, bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde: a) ilgili bulundukları banka, sigorta şirketi, reasürans şirketi, ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bunların birliklerinin bütün personelini kapsayacak, b) Bu personelin, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlayacak, c) Sandıkların statülerine tabi personelin bu madde şümulüne giren banka, sigorta şirketi, reasürans şirketi, ticaret odası, sanayi odası, borsa veya bunların birliklerinden birinden diğerine geçmesi halinde bu gibi personelin kendi sandıklarındaki müktesep haklarının da diğer ilgili sandığa veya aralarında kuracakları müşterek bir sandığa intikalini temin edecek, birer tesis haline getirildiği ve bunu tevsik eden statülerini, bu kanunun yayımı tarihinden en geç altı ay içinde Çalışma Bakanlığına verdikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli işbu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar. Şu kadar ki, bu sandıkların statüleri ve statü değişiklikleri Çalışma Bakanlığınca onaylanmak suretiyle tekemmül eder. Mali durumları da Çalışma, Maliye ve Ticaret Bakanlıklarınca müşterek kontrol ve murakabe edilir. Mali durumlarının kontrol ve murakabesi sonunda alınmasına bu Bakanlıklarca müştereken lüzum gösterilecek tedbirleri, sandıklar ve ilgili bulundukları teşekküller yerine getirmekle yükümlüdür. Sözü edilen sandıkların mevzuatına tabi olarak geçen hizmetler ile emekli sandıkları kanunlarına veya malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen hizmetler yazılı istek halinde, 5/1/1961 tarihli 228 sayılı kanunun aylık bağlanmasına ilişkin esasları dairesinde birleştirilerek tahsis yapılır. (Ek fıkra: 13/2/2011-6111/53 md.) Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır. Ancak, gelir ve aylıkların artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz. 5510 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesinin on ikinci fıkrasında yer alan sınırlama dahilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır. Bu hüküm, yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır”.

6. Davacı vakfın, vakfın senedinin 3. ve 4. maddeleri incelendiğinde, iştirakçilerine 506 ve 5510 sayılı Kanun uyarınca getirilen haklardan yararlandırılacağı anlaşılmaktadır.

6. Davacı vakfın, vakfın senedinin 3. ve 4. maddeleri incelendiğinde, iştirakçilerine 506 ve 5510 sayılı Kanun uyarınca getirilen haklardan yararlandırılacağı anlaşılmaktadır.

7. Anayasa’nın 10. maddesi uyarınca, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir(1. fıkra)”. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar (son fıkra). Anayasanın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi aynı hukuki durumda bulunanların aynı kurallara tâbi olmasını gerektirir.

Anayasada öngörülen eşitlik herkesin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması anlamında değildir. Eşitlik her yönüyle aynı hukuki durumda olanlar arasında söz konusudur. Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunla aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik ilkesi herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlardaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kurallara bağlı tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaz”(Anayasa Mahkemesi, 31.10.2013 tarihli E.2013/23, K.2013/123, sayılı karar, R.G.15.03.2014 – 28942).

8. Vakıf statüsündeki yardım sandıklarının hukuki konumu:

8. Vakıf statüsündeki yardım sandıklarının hukuki konumu:

Anayasanın 60. maddesi, sosyal güvenliği sağlayacak tedbirleri alma ve teşkilâtı kurma ödevini devlete yüklemiştir. Her ne kadar sosyal güvenlik kurumlarının bizzat devlet tarafından kurulması asıl olsa da malî kaynaklarının yetersizliği halinde devlet sosyal güvenlik örgütlerini, kurdurmak yoluna da gidebilir. Zira devlete yüklenen bu anayasal görev, yine aynı anayasayla devletin mali olanaklarıyla sınırlı tutulmuştur (m.65).Bunun en temel örneklerinden birini vakıf ya da dernek şeklinde örgütlenen özel yardımlaşma sandıkları oluşturur. Gerçekten de devlet, sosyal güvenlik çatısı altına alamadığı kişilerin kurmuş oldukları bu nitelikteki yapılara izin vermiş ve onları yasal düzenlemelerle güvence altına almıştır. Bu anlamda Geçici 20. maddede düzenlenen sandıklar aslında, devletin sosyal güvenliği sağlama ödevini onun adına yerine getiren kuruluşlardır(Y10HD.12.12.1989, 1989/5047-9068, (Yargıtay Kararları Dergisi, 1990/4, 560-564). Bu yapıları nedeniyle anılan kuruluşlar, isteğe bağlı olan sandıklardan farklı olarak, üyelerinin zorunlu sosyal güvenlik kurumu niteliğindedir(Müjdat Şakar, Sosyal Sigortalar Uygulaması El Kitabı, ... 2002, 66. Coşkun Saraç, Sosyal Sigortalar Hukukunda Kuruluş ve Üyelik Yönünden Banka, Sigorta Sandıkları, Çimento İşveren Dergisi, Kasım 2004, 38). Nitekim öğretide, daha önce özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bulunan bu sandıkların,Geçici 20.maddede düzenlenerek kamu hukuku alanına çekildikleri, bu şekilde de bir anlamda sosyal güvenlikteki dağınıklığa son verildiği kabul edilmektedir(Utkan Araslı, Sosyal Güvenlik ve Sosyal Sigortalar, C.2, ... 2002, 1520. Yazara göre tümüyle özel hukuk alanında oluşturulan bu sosyal güvenlik kuruluşları, kendi statülerini korurken Devletin de vesayeti altına sokulmuş, sosyal güvenliğin sağlanması yolunda karma bir sistem ortaya çıkarılmıştır. Akın, L. 4784 sayılı Yasa ile Getirilen Sosyal Destek Ödemesi Karşısında Banka Zorunlu Sandıklarının Durumu. AÜHFD Yıl 2005 s: 100 vd).

9. 5510 sayılı Kanunun ek 18. maddesindeki düzenleme ile kanun kapsamındaki gelir ve aylık bağlananların (emeklilerin) yılda iki kez dini bayramlar için ikramiye ödenmesinin ve bu gelir ve aylıkları alanlara kurum tarafından ödenen bu ikramiyelerin kurumun başvurusu halinde, Hazinece karşılanacağı kurala bağlandığı açıktır. 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesi kapsamında davalı bankanın yardım sandığı vakfından aylık bağlanan davacı da gerek Vakıf statüsü ve gerekse 5510 sayılı Kanun kapsamında ikramiye ödenmesi kurala bağlanan kişiler gibi aynı hukuki durumdadır. Dolayısı ile İlk Derece Mahkemesinin, Bölge Adliye Mahkemesi ve temyiz üzerine çoğunluğun davacı yardım sandığı vakıf iştirakçisinin bayram ikramiyesinden yararlanabileceği yönündeki kabulü, hem açıklanan mevzuat hükümlerine hem de Anayasa’nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesi düzenlemesine uygundur.

10. Ancak İlk Derece Mahkemesinin Hazine yönünden “iştirakçilere ödenecek ikramiyeleri karşılamak amacıyla gerekli olan tutar, yazılı talebe istinaden ayrıca fatura aranmaksızın Hazinece Kuruma ödenir” düzenlemesi yönünden ilk derece mahkemesinin ret gerekçesi ve bu gerekçeyi kaldıran ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi tartışılmadan Hazine yönünden esastan ret kararının çoğunluk görüşü ile onanması kararına katılınmamıştır.

11. Zira, nasıl ki aynı hukuki duruma sahip gelir ve aylık bağlananlara bayram ikramiyesi ödemesi eşitlik ve yasal düzenleme uyarınca yapılması gerektiği kabul edilmiş ise 5510 sayılı Kanun ile aslında Sosyal Sigortalar Kurumuna devri kabul edilen, ancak henüz devri sağlanmayan Yardım Sandıklarının, kurumla aynı hukuki statüde olmalarının da kabulü gerekmektedir.

12. Her ne kadar yasal düzenleme nedeni ile davacı iştirakçi açısından doğrudan muhatap Yardım Sandığı ve bu davada Hazinenin davacı yönünden aktif husumeti yok ise de, Yardım Sandığı Vakfı’nın kurum gibi Hazineye başvurması halinde Hazinenin Vakıfça iştirakçilerine ödediği ikramiyelerin karşılığı bedeli Vakfın Hazine aleyhine açacağı davaya bırakılması gerekirdi. Vakfın iştirakçilerine ödeyeceği ikramiyenin Hazineden tahsili yolunun İlk Derece Mahkemesi kararı ile kapatılması açıkça yasaya ve usule aykırıdır. Zira 5510 sayılı Kanunun Ek 18. maddesindeki kurum ifadesi, bu şekli ile aynı kanun hükümlerine tabi olduğu kabul edilen Yardım Sandığı Vakfını da kapsamaktadır. Bölge Adliye Mahkemesinin bu yöndeki gerekçesi ve yorumu isabetli olduğundan, çoğunluğun İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki kararını onaması hatalı olmuştur.
Yargıtay — Esas No: 2017/34794, Karar No: 2018/1283, Tarih: 26.02.2018

**15. Ceza Dairesi         2017/34794 E.  ,  2018/1283 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dolandırıcılık suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla evrakın Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Salihli Cumhuriyet Başsavcılığının 07.04.2015 tarihli ve 2015/163 soruşturma, 2015/84 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10.10.2015 tarihli ve 2015/2116 soruşturma, 2015/975 sayılı yetkisizlik kararından sonra, bu kez de dosyanın Salihli Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22.10.2015 tarihli ve 2015/25672 soruşturma, 2015/2263 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, dosyanın Suruç Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 14.03.2017 tarihli ve 2015/6562 soruşturma, 2017/126 sayılı yetkisizlik kararı ile ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı üzerine, Salihli Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının kaldırılmasına dair Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 21.04.2017 tarihli ve 2017/208 değişik iş sayılı kararı aleyhine yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 26.09.2017 gün ve 94660652-105-45-9670-2017 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.10.2017 gün ve 2017/55959 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dolandırıcılık suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla evrakın Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Salihli Cumhuriyet Başsavcılığının 07/04/2015 tarihli ve 2015/163 soruşturma, 2015/84 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10/10/2015 tarihli ve 2015/2116 soruşturma, 2015/975 sayılı yetkisizlik kararından sonra, bu kez de dosyanın Salihli Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22/10/2015 tarihli ve 2015/25672 soruşturma, 2015/2263 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, dosyanın Suruç Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 14/03/2017 tarihli ve 2015/6562 soruşturma, 2017/126 sayılı yetkisizlik kararı ile ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı üzerine, Salihli Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının kaldırılmasına dair Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 21/04/2017 tarihli ve 2017/208 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/7. maddesinde yer alan "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda ilk yetkisizlik kararının Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve dosyanın Akçakale'ye gönderildiği, ancak Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığının da kendisini yetkisiz görerek dosyayı 10/10/2015 tarihli yetkisizlik kararı ile Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği anlaşılmakla, bu ikinci yetkisizlik kararından hemen sonra dosyanın Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilerek yetkili savcılığın belirlenmesi gerektiği cihetle, Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10/10/2015 tarihli yetkisizlik kararından sonra verilen yetkisizlik kararlarının hukuken geçersiz ve yok hükmünde oldukları gözetilerek yetki uyuşmazlığı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde uyuşmazlığın esastan incelenerek karar verilmesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/7. maddesinde yer alan “Yetkisizlik kararı ile gelen soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir” şeklindeki düzenleme gereğince, Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca Akçakale savcılığının yetkili olduğu gösterilerek verilen ilk yetkisizlik kararından sonra Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığınca yetkisizlik kararı verilerek dosyanın en yakın mahkeme olan Adıyaman Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu belirtilerek dosyanın bu yer savcılığına gönderilmesi, sonrasında da Şanlıurfa ve Salihli Cumhuriyet Başsavcılıklarının yetkisizlik kararları vermeleri nedeniyle, anılan maddedeki kurallara riayet edilmeden hareket edildiği anlaşılmakla birlikte, bu noksanlığın ilgili savcılık kararlarının hukuki değerden yoksun sayılmasını gerektirecek boyutta olmadığı, ancak Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesince bu hukuka aykırı durum tespit edilip herhangi bir karar verilmeden, dosyanın yetkili olan Adıyaman Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi yerine, yazılı şekilde merci tayini yoluna gidilmesi nedeniyle kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 21.04.2017 tarih ve 2017/208 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 26.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/102, Karar No: 2015/2026, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2014/102 E.  ,  2015/2026 K.**

* YOL BOŞLUĞU OLARAK TESPİT DIŞI BIRAKILAN TAŞINMAZIN, DAVACILARIN TAŞINMAZINA EKLENMESİ TALEBİ

* TAPU İPTALİ VE TESCİL TALEBİ

* MÜLKİYET HAKKINA DAYANILARAK TAPU İPTALİ DAVASI AÇILMASI

* TESCİL HARİCİ BIRAKILAN YERLER HAKKINDA KADASTRODAN ÖNCEKİ HUKUKİ SEBEPLERE DAYANILARAK DAVA AÇILMASI

* TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 713

* KADASTRO KANUNU (3402) Madde 14

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “tapu iptali ve tescil“ davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Keban Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 22.11.2012 gün ve 2012/19 E. 2012/47 K. sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 08.04.2013 gün ve 2013/2288 E. 2013/3314 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava konusu taşınmaz 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında yol boşluğu olarak tespit dışı bırakılmıştır. Davacılar N.. Ö.., S..T.. B.. T.. ve A.. T.. dava konusu taşınmazın doğusundaki 189 ada 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların maliki olduklarını belirtip, dava konusu ettikleri yol boşluğu olarak tespit dışı bırakılan taşınmaz bölümünün kendi taşınmazlarına eklenmesi talebi ile dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacıların tespit tarihinden sonraki 2 yıllık makul sürede dava açmadıkları ve tespitten sonra da 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı ile edinme koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece tescil harici bırakılan yer hakkında komşu parsellerin kadastro tespitinin yapıldığı 2006 yılından davanın açıldığı 29.12.2009 tarihine kadar kadastrodan önceki nedene dayanarak dava açmak için aranan makul sürenin aşıldığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki, davacı mülkiyet hakkının oluştuğunu ileri sürerek dava açmıştır. Mülkiyet hakkı ayni hak niteliğinde olup, her zaman ve herkese karşı ileri sürülebilir. Bu hakkın ileri sürülmesi ancak yasa ile sınırlanabilir. Gayrimenkul mevzuatımızda tescil harici bırakılan yerler hakkında kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak tescil istemi ile dava açılmasını süre yönünden sınırlayan bir düzenleme bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece davacıya niza konusu bölümün tespit gününden önce yol olmadığını ve yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının gerçekleştiğini ispatlama imkanı verilmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçe ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi gereğince, paftasında “yol” olarak gösterilen taşınmaz bölümünün tapuya kayıt ve tescili istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 189 ada 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların müvekkilleri adına tespit ve tescil edildiğini, davacıların maliki oldukları taşınmazların batısındaki bölümlerin ise yol boşluğu olarak tespit dışı bırakıldığını, ancak bu bölümlerin tespitten önce yol olmadığını belirterek, yol olarak tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün davacılar adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazine temsilcisi; zeminde fiilen mevcut olan yolun paftaya aplike edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı B.. K.., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın tespit tarihinden sonraki 2 yıllık makul süre içerisinde açılmadığı gibi tespit tarihinden sonra 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı ve davanın süresinde açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine dair verilen, davacılar vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle hüküm bozulmuş; Yerel Mahkemece önceki gerekçelerle ilk kararda direnilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kadastro işlemleri sırasında tescil harici bırakılan yerler hakkında kadastrodan önceki hukuki nedenlere dayanarak dava açılmasını sınırlayan bir sürenin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36. maddesi uyarınca herkes, yargı mercileri önünde hak arama özgürlüğüne sahip olup, bu özgürlüğün en yaygın kullanılma şekli dava açma hakkıdır. Yine Anayasanın 13. maddesi uyarınca "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir."

Öte yandan; ayni haklar yasal kısıtlama yok ise nitelikleri gereği her zaman ve herkese karşı ileri sürülebilirler. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3. maddesinde yalnızca hakkında tutanak düzenlenen taşınmazlarla ilgili olarak 10 yıllık hak düşürücü süre belirlenmiş olup, gerek 3402 sayılı Kanunda, gerekse 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun tescil hükümlerini düzenleyen maddelerinde, hakkında tutanak düzenlenmeyen ya da tescil harici bırakılan yerler hakkında kadastro öncesi nedenlere dayanarak dava açılmasını sınırlayan bir süre düzenlenmesi bulunmamaktadır.

Nitekim, aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.04.2015 gün ve 2013/8-2061E.-2015/1256 K. sayılı kararında da kabul edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan yerler hakkında tespit öncesi zilyetlik hukuksal nedenine dayanılarak dava açılması halinde, söz konusu davanın tespit harici bırakılma tarihinden itibaren makul bir süre içerisinde açılması gerektiği, makul sürenin Yargıtayın yerleşik kararları ile kabul edilip uzun yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde uygulandığı, aksi takdirde bir süre kısıtlaması olmaksızın aradan uzun yıllar geçtikten sonra açılan davalarda sağlıklı bir sonuca ulaşılamayacağı, bu nedenle makul süre uygulamasının yerinde olduğu belirtilerek direnme kararının onanması gerektiği dile getirilmiş ise de, bu görüş çoğunluk tarafından benimsenmemiştir.

O halde, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine 30.09.2015 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1806, Karar No: 2012/29907, Tarih: 17.09.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/1806 E.  ,  2012/29907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

5237 sayılı TCK'nin 87/3 maddesinin 5560 sayılı yasayla değişik hali değerlendirilmiş olup sanık lehine uygulama yapılmış olmakla tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Sanığın temyiz itirazları, oluşa yapılan yargılamaya, toplanan delillere, gerekçeye ve uygulamaya göre yerinde görülmediğinden, reddiyle hükmün isteme akırı olarak ONANMASINA, 17.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.