muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1357, Karar No: 2015/2528, Tarih: 03.04.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/1357 E.  ,  2015/2528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasi atanma istemine ilişkindir.

... 4. Sulh Hukuk Mahkemesince küçük hakkında yapılan kolluk araştırmasına göre .../...” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ise kısıtlı adayının nüfus kayıtlarına göre ..” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Dosya kapsamından, her ne kadar ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının nüfus kayıtlarına göre “.. Maltepe/İstanbul” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de 26.06.2014 tarihli kolluk araştırmasına göre kısıtlı adayının bu adreste bulunmadığı../...” adresinde ikamet ettiğinin anlaşılmasına göre, uyuşmazlığın ... 1.Sulh Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03/04/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26946, Karar No: 2013/5091, Tarih: 12.03.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/26946 E.  ,  2013/5091 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

AVUKAT ...

DAVA : Taraflar arasındaki, kıdem, ihbar tazminatı, sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücreti ile toplu iş sözleşmesi fark alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.03.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... ve.... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı işveren ..... Anonim Şirketinin alt işvereni... Limited Şirketinin işçisi olarak çalışan davacının Nakliyat-İş Sendikasına üye olduğunu, üye sendika ile... Ltd. Şti. arasında 26.12.2007 tarihli toplu iş sözleşmesinin imzalandığını, uzun yıllardan beridir süre gelen asıl işveren-alt işveren ilişkisinin, alt işverenin sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalayacağını öğrenen davalı ...Ş. tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin kendisine yükleyeceği külfetten kurtulmak amacıyla sonlandırıldığını, davacının iade kararına rağmen işe başlatılmadığını, davacının toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten geçersizliğine karar verilen fesih tarihine kadar sözleşmeden kaynaklanan fark alacakları bulunduğunu, ayrıca işe başlatılmayan davacıya toplu iş sözleşmesinin uygulanmaması sebebi ile kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının eksik ödendiğini belirterek, fark kıdem, fark ihbar, fark sendikal (işe başlatmama) tazminatı ile fark ücret ve fark boşta geçen süre ücret alacağının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının fark talebinin... Ltd. Şti. ile Nakliyat İş Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayandığını, buna karşın kesinleşen işe iade davalarında... Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı ve... Ltd. Şti. işçilerinin baştan itibaren işçisi olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple... Ltd. Şti ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Yargıtay — Esas No: 2015/16514, Karar No: 2016/18516, Tarih: 25.05.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/16514 E.  ,  2016/18516 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Gazetesinin 20/01/2015 tarihli nüshasının 1. sayfasında, “İl İl İmamların Listesi" başlığı ile yayımlanan ve aynı gazetenin aynı tarihli "www.yeniasır.com.tr." adlı internet sitesinde yapılan yayınla ilgili olarak ... Üniversitesi Rektörlüğü vekilinin vaki cevap ve düzeltme isteminin reddine dair ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/02/2015 tarihli ve 2015/627 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın kısmen red, kısmen kabulüne ve anılan kararın kaldırılmasına, cevap ve düzeltme metni başlıklı metnin yayımlanmasına ve internet linkinde yer alan haberdeki ibarenin haber sitesinden ve içerik sağlayıcı tarafından kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 gün içinde çıkarılmasına, şayet çıkarılmaz ise linke erişimin engellenmesine ilişkin ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 27/03/2015 tarihli ve 2015/1318 değişik iş sayılı kararı aleyhine ...Bakanlığının 28/08/2015 gün ve 56586 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10/09/2015 gün ve KYB.2015-305199 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre;

1-Gazete nüshası aslının tekzip talebi dilekçesine eklenmesi gerektiği hâlde, tekzip talebinin kabulüne yönelik itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde itirazın kısmen reddine karar verilmesinde.

2-5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un 9/1. maddesine göre, İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir hükmüne göre, internet yayınlarında, hakkının ihlâl edildiğini iddia eden kişi, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurulması gerekirken tekzip talebinde bu husus yerine getirilmediği gibi anılan internet sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin tespiti ile davada husumetin buna göre belirlenmesinin gerektiğinin gözetilmemesinde,

3-Anılan internet sitelerinin sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin ve adres kayıt sistemine göre yerleşim yerlerinin tespit edilmesinden sonra, tarafların yokluğunda verilen kararın, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 19/01/2011 tarihli ve 27820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Tebligat Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la değiştirilen hükümleri de gözetilerek dilekçenin tebliğ edilmesi gerektiği gözetilmeden, verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesinde,

4-5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14/1. maddesine göre, “süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır", hükmüne aykırı şekilde, anılan gazetede yer aldığı belirtilen haberle ilgili tekzip hakkına sahip olan kişinin başvurusunu yayının sorumlu müdürü yerine, yazı işleri müdürüne yaptığının gözetilmemesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma isteminin (1) nolu nedenine yönelik yapılan incelemede;

5187 sayılı Kanun’un 14. maddesi kapsamında cevap ve düzeltme yazısının yayımlanması talebi ile Sulh Ceza Hakimliklerine yapılan başvuru sırasında ilgili haberin yer aldığı yayının aslının eklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı gibi bu eksikliğin de inceleme sırasında hakim tarafından giderilmesinin mümkün olması nedeniyle;

Kanun yararına bozma isteminin (2) nolu nedenine yönelik yapılan incelemede;

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un 19/02/2014 tarih ve 28918 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 06/02/2014 tarih ve 6518 sayılı Kanun'un 93. maddesiyle değişik 9/1. maddesinin “ İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir.” hükmü gereğince kişilik hakkının ihlal edildiğini iddia eden tüzel kişinin internet ortamında yapılan yayın nedeniyle uyarı yöntemine başvurmaksızın doğrudan Sulh Ceza Hakimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini talep edebileceği ve uyarı yöntemine başvurulmamasının Sulh Ceza Hakimine başvurunun önkoşulu olmaması nedeniyle;

Kanun yararına bozma isteminin (3) nolu nedenine yönelik yapılan incelemede;

... Sulh Ceza Hakimliği tarafından Fatih Üniversitesinin cevap ve düzeltme isteminin reddedildiğinin anlaşılması karşısında, anılan red kararına karşı itiraz hususunda hukuki yararları bulunmayan gazete veya internet sitesine tebliğ edilmesine gerek bulunmaması nedeniyle ;

Kanun yararına bozma isteminin (4) nolu nedenine yönelik yapılan incelemeye gelince;

Kanun yararına bozma isteminin (3) nolu nedenine yönelik yapılan incelemede;

... Sulh Ceza Hakimliği tarafından Fatih Üniversitesinin cevap ve düzeltme isteminin reddedildiğinin anlaşılması karşısında, anılan red kararına karşı itiraz hususunda hukuki yararları bulunmayan gazete veya internet sitesine tebliğ edilmesine gerek bulunmaması nedeniyle ;

Kanun yararına bozma isteminin (4) nolu nedenine yönelik yapılan incelemeye gelince;

5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14/1. maddesine göre, cevap ve düzeltme yazısının ilgili haberin yer aldığı gazetenin sorumlu müdürüne gönderilmesinin gerektiği, ... Gazetesinin künyesinde sorumlu müdür olarak ... isminin yer aldığı, aynı künyeye göre bu şahsın başkaca bir görevinin bulunmadığı, cevap ve düzeltme yazısının gönderildiği ihtarnamenin ... adına gönderildiği ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ihtarname ile tebligat zarfında ...’in yazı işleri sorumlusu olarak gösterilmesinin sonuca etkili olmayacağı cihetle,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin yerinde görülmediğinden REDDİNE, 25/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18613, Karar No: 2024/8164, Tarih: 21.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2021/18613 E.  ,  2024/8164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin '”Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır” ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir” şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafiinin temyiz isteminin, müvekkilinin mahkemede samimi beyanda bulunduğuna, müşteki beyanına göre çalınan malzemesinden bir tanesinin bulunduğuna, diğerinin de sıfır değerinin 350,00 TL, ikinci el değerinin de en fazla 100,00 TL civarında olacağı düşünülecek olursa müvekkili sanığın TCK'nın 145. maddesinden faydalandırılması gerektiğine, verilen cezanın kanuna aykırı olduğuna ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamında yer alan 21.02.2017 tarihli İş Yeri Arama ve El Koyma Tutanağı içeriğine göre, şikâyetçiye ait suça konu atlas marka yeşil renkli matkabın ...'e ait Umutcan Hurdacılık isimli iş yerinde yapılan aramada ele geçtiği ve şikâyetçinin teşhisi ile el konularak kendisine teslim edildiği anlaşılmakla, sanık tarafından yapılan rızai bir iade bulunmadığından 5237 sayılı TCK'nın 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartlarının oluşmadığının kabulünde isabetsizlik görülmediğinden Tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Sanık hakkında kurulan hükümde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla istinaf isteminin esastan reddine dair karar hukuka uygun bulunduğundan, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, usûl ve yasaya uygun olan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi’nin kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4638, Karar No: 2019/6947, Tarih: 18.11.2019

**21. Hukuk Dairesi         2019/4638 E.  ,  2019/6947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

A)Davacı istemi;

Davacı, davalı işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Yasanın Ek 5/II maddesi kapsamında olduğundan bahisle itibari hizmet süresinin tespiti ile sigortalılık süresine eklenmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili; itibari hizmet süresinden istifade edilebilmesi için sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışması ve 506 sayılı Kanunun Ek 5.madde II. bendinin (a-f) alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin gerçekleşmiş olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. vekili; şirketin 506 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesinin 2. bendinde yer alan “basım ve gazetecilik işyerleri” niteliğinde bulunmadığını, işyerinde çalışma koşullarını ağırlaştıracak ve itibari hizmet süresinden yararlanılması sonucunu doğuracak koşulların söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ;

Mahkemece; davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım iş yerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Bölge Adliye Mahkemesince,davalı işveren hakkında aynı istemle açılan davalar sonucu verilen mahkeme kararlarının Yargıtay ilamlarıyla onanmak suretiyle kesinleştiği,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.03.2018 tarihli, 2015/21-3882 E., 2018/462 K. Sayılı kararı ile de ‘matbaanın bu kadar geniş bir alanda kullanılmasına rağmen 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Ek 5’inci maddesinde düzenlenen basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet gösteren iş yeri kabul edilmesinin hak ve eşitliğe uygun kabul edilemeyeceğinin" belirtildiği ,basım işyeri olarak kabul edilen davalıya ait işyeri kapalı alanında, baskı, laminasyon ve dilme makinelerinin bulunduğu,baskı işinde kullanılan kimyasallar kullanıldığı, davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak, işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarına sahip olduğu gerekçeleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,davanın kabulüne karar verilmiştir.

E) Temyiz ;

Sosyal Güvenlik Kurumu, işyerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığını,506 sayılı Yasanın Ek 5 maddesinde belirtilen basım işyeri koşulunun oluşmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

E) Temyiz ;

Sosyal Güvenlik Kurumu, işyerinde ambalaj üzerine baskı yapıldığını,506 sayılı Yasanın Ek 5 maddesinde belirtilen basım işyeri koşulunun oluşmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ...Ambalaj San ve Tic.AŞ,basım işinin mevkute çıkarmaya yönelik olduğunu ,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2018 tarihli kararının da bu yönde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;

Dava,itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının tespiti istenen dönemde davalı işyerinde baskı makinesi operatörü olarak çalıştığı,mahkemece keşif yapıldığı,bilirkişi raporunda işyerinde baskı makineleri ile plastik ve kağıt ambalaj malzemesi üzerine basım yapıldığı,makinelerin tek çatı altında olması nedeniyle kullanılan kimyasalların tüm ortama yayıldığı,havalandırma sisteminin yeterli olmadığı tespitlerine yer verildiği,tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.

İtibari hizmet , gerçekte çalışılmayan ve prim ödemesi olmayan sürelerin kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle sigortalılık süresine eklenmesine, böylece,ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bir kısım sigortalıların daha erken yaşlılık aylığından yararlanmalarına imkan sağlamaktadır.

506 sayılı Yasa sistemine itibari hizmet kavramı 11.08.1977 günlü 2098 sayılı yasa ile girmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Ek 5. maddesi II bendinde 20/06/1987 tarihli 3395 sayılı Kanununun 13. maddesiyle yapılan değişikle itibari hizmetten yararlananların kapsamı genişletilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan Ek 5 madde II numaralı bendinde , “Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılardan,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerlerinde” hizmeti geçenlerin sigortalılık süresine ,bu sürelerin her tam yılı için 90 gün ekleneceği belirtilmiştir.

İtibari hizmetten bir sigortalının yararlanabilmesi için sigortalının Ek 5.maddenin alt bendinde sigortalılar bölümünde gösterilen sigortalılardan olması ve hizmetin geçtiği yer olarak belirtilen iş yerlerinde çalışmış olması gerekmektedir.

Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayılı ve sınırlı bir biçimde belirtildiğinden bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun ,yasada sayılan sigortalılar ve işyeri kapsamına girmediği sürece itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir.

Sigortalıya ve işyerine ilişkin koşul, yasada nitelikleri sayılı ve sınırlı bir biçimde belirtildiğinden bir sigortalının çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun ,yasada sayılan sigortalılar ve işyeri kapsamına girmediği sürece itibari hizmetten yararlanması mümkün değildir.

İtibari hizmetten yararlananların emsallerine göre ayrıcalıklı şekilde erken emekli olabilme avantajı nedeniyle ,uygulamada ,yasanın kapsamının genişletilmesi amacıyla ve düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurular olmuştur.

Anayasa Mahkemesi’ne yasanın kapsamının genişletilmesi ve bu amaçla yasada yer alan ve iş kolunu veya ‘sigortalılar’ı gösteren ibarelerin iptal etmesi gerektiği ileri sürülerek yapılan başvuru üzerine Yüksek Mahkeme, 1988/51 Esas,1989/18 Karar sayılı 02.05.1989 tarihli kararında ‘özde Anayasa'ya aykırı düşmeyen bir kuralın uygulama alanının genişletilmesi amacıyla iptal edilmeyeceği, bir kısım sigortalılara hak tanıyan itiraz konusu hükmün, öteki kesimlere de aynı hakkı tanıyan tamamlayıcı yasama işlemleriyle düzeltilmesi, düzenleme eksikliklerinin bu yöntemle giderilmesinin Anayasa'ya uygun olacağını’ belirterek itirazın reddine karar vermiştir.

Yine,söz konusu Ek maddede 3395 sayılı Yasa ile değişiklik yapılırken maddede yazılı dış etkenlere maruz başkaca iş kolları bulunduğu ve bunların da yasa kapsamına alınması TBMM Genel Kurulunca önerilmiş ancak istenilen düzenleme ileri tarihe bırakılmıştır. (TBMM 20.06.1987 günlü 121.Birleşime ilişkin Tutanak Dergisi )

Görüldüğü üzere yasanın açıkça ve tadadi biçimde belirlediği ve itibari hizmetten yararlanmasını öngördüğü ‘sigortalılar’ kapsamını yorum yoluyla genişletmek yasanın amacına uygun düşmemektedir.

506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinde sigortalının Basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışması ve II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşmesi halinde itibari hizmetten yararlanılacağı belirtilmiştir. II. bentte yer alan “basım” işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu hem madde metninden hem yasama belgelerinden anlaşılmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.2018 tarih ve 2015/21-3371 Esas ve 2018/129 karar sayılı içtihadında da bu husus vurgulanmıştır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde,davacının , ambalaj sektöründe, plastik veya kağıt deterjan ya da gıda ambalajı üzerine baskı yapılan işyerinde çalıştığının dosya içeriğinden anlaşılmasına rağmen, davalı işyerinin 506 sayılı yasanın Ek 5 maddesi II bendi kapsamına giren işyeri kabul edilerek itibari hizmet koşullarının oluştuğuna hükmedilmesi isabetsizdir.