muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3333, Karar No: 2016/3578, Tarih: 29.03.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/3333 E.  ,  2016/3578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada...Sulh Hukuk, ...3. Sulh Hukuk ve... 3. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince,...Komutanlığına yazılan müzekkere cevabında; kısıtlı adayının...İli ...Mah/Köyünde ikamet etmediğinin tespit edildiği ve kısıtlı adayının nüfus kaydına göre yerleşim yeri adresinin ".... 351 Sokak No:24/14 ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

...3. Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin "..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince ise hükümlünün ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun 19/11/2015 tarihli yazısı ile alınan imzalı beyanında cezaevine girmeden önceki son ikamet adresinin ''...'' olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Hükümlü, ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne hitaben yazdığı 19/11/2015 tarihli talep dilekçesinde, cezaevine girmeden önceki son ikamet adresini ''... olarak belirtmişse de, ...Komutanlığının 03.12.2015 tarihli yazısından hükümlünün bu adreste ikamet etmediği, İstanbul iline taşındığı anlaşılmıştır. Hükümlünün adrese dayalı kayıt sisteminde kayıtlı adresinin "..." olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 29.03.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2725, Karar No: 2010/3039, Tarih: 02.03.2010

**8. Ceza Dairesi         2008/2725 E.  ,  2010/3039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve kavgada korkutmak için silah boşaltma

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

1- Sanık müdafii 23.5.2006 tarihli oturumda lehe olan kanun hükümlerinin uygulanmasını talep ettiği halde hükmolunan cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmesi konusunda olumlu olumsuz bir karar verilmemesi,

2- 5237 sayılı TCK. da cezalarm içtimaının düzenlenmediği gözetilmeden, iki ayrı yasanın uygulanması suretiyle iki ayrı suçtan hükmolunan cezaların içtimaı suretiyle toplam ceza tesbit olunması,

Bozmayı gerektirmiş sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı (BOZULMASINA), 2.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10645, Karar No: 2023/3188, Tarih: 09.05.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/10645 E.  ,  2023/3188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

HÜKÜM/KARAR : Kabul/Kaldırma/Yeniden Hüküm

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki borca itiraza ilişkin uyuşmazlıktan dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince, istemin kabulü ile takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

Kararın alacaklı ve muteriz borçlular tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, alacaklının başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddi ile takip geçici durdurulduğundan alacaklı lehine tazminata hükmedilmesine, borçluların katılma yoluyla istinaf talebinin esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı muteriz borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

I. İTİRAZ

Borçlular icra mahkemesine başvuru dilekçesinde; takibe konu edilen 02.03.2021 düzenleme tarihli 05.04.2021 vade tarihli 100.000 USD bedelli senedin teminat senedi olduğunu, teminat senedi olduğunu, senedin teminat senedi olduğunun tarafların açık rızası, imzası ve el yazısıyla düzenlenen 02.03.2021 tarihli protokolde açıkça yazdığını, takibe konu edilen iş bu teminat senedi bir kambiyo senedi olmadığını, teminat senedine dayanarak kambiyo senetlerine mahsus takip yoluna başvurulamayacağını, ancak genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılacağını, teminat senedinde görüleceği üzere senet üzerinde ...'ın şahsi imzasının bulunmadığını, senet metninde yer alan imzanın yalnızca ... adına atılmış olduğundan ... adına başlatılan takibin iptali gerektiğini, takibe konu edilen senedin teminat senedi olması ve kambiyo senetleri ile icra takibine konu edilemeyecek olması sebebi ile her iki borçlu yönünden de takibin ayrı ayrı iptaline,...'a husumet yöneltilemeyecek olması sebebi ile adına başlatılan takibin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; senedin teminat senedi olmadığını, takibe konu senedin ödeme amacıyla verilmiş bir senet olduğunu, borçluların taraf sıfatına dair iddialarının hukuki dayanağı olmadığının açık olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; senedin teminat senedi olmadığını, takibe konu senedin ödeme amacıyla verilmiş bir senet olduğunu, borçluların taraf sıfatına dair iddialarının hukuki dayanağı olmadığının açık olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; borçlulardan ... yönünden takibe konu bonoda kefil olarak adının yazılı olduğu ve davacı şirketin kaşesinin dışında açığa atılan imzanın bulunduğu bu hali ile avalist olarak taraf ehliyeti bulunduğunun açık olduğunu,ancak sunulan protokol kapsamında senedin teminat senedi olduğunun açık olduğunu belirterek Mehmet Fatih Saylan hakkında takibin iptali isteminin reddine, senedin teminat senedi olduğu açık olduğu gerekçesi ile borca itirazın kabulü ile takibin davacı borçlular yönünden durdurulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 06.09.2021 Tarihli Ek Kararı ile, borçluların istinaf talebinin süresinde olmadığı gerekçesiyle İİK'nın 365.maddesi gereğince istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ve borçlular tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlular istinaf başvurusunda; dava dilekçe ekinde sunmuş oldukları protokol gereğince, takibe konu edilen senedin teminat senedi olduğu açıkça tespit edilmişken ve kambiyo takibine ilişkin başlatılan icra takibinin iptali gerekmekte iken yanlış ve hatalı şekilde açıklanan takibin durdurulması yönündeki kararın kamu düzeni gereği istinaf incelemesi ile bozularak takibin iptaline karar verilmesini, davalı taraf lehine takdir edilen vekalet ücretinin kaldırılmasını talep ettiği, istinaf süresinin gerekçeli kararın tebliği ile başlayacağı dikkate alınarak istinaf taleplerinin incelenmesini, kabul görmemesi halinde katılma yolu ile istinaf kanun yoluna başvurduklarını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Borçluların ek karara yönelik istinaf başvurusunda; yerel mahkemece 08.07.2021 tarihinde açıklanan kısa kararda, kararın gerekçesi tefhim edilmediğinden, gerekçeli kararın taraflarına tebliğ edilmiş olduğu 24.08.2021 tarihi itibari ile süresi içerisinde istinaf başvuru dilekçelerini mahkemeye 03.09.2021 tarihinde sunduklarını, buna rağmen yapılan başvurunun reddinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, asla kabul etmemekle birlikte taraflarınca yapılan istinaf başvurusunun reddi halinde dahi, 03.09.2021 tarihli dilekçelerinde de açıkça belirtildiği üzere katılma yolu ile istinafa başvurduklarının kabulü gerektiğini, Yerel mahkemece red kararı verilen dilekçelerinde de açıkça belirtildiği üzere taraflarınca yapılan başvurunun usul ve yasaya aykırı olarak tefhim tarihi esas alınarak reddedilmiş olması halinde dahi HMK md.348 uyarınca taraflarınca yapılan başvurunun katılma yolu ile istinafa başvuru olarak kabulü gerekmekteyken ve bu yöndeki taleplerinin açıkça dilekçeleri içinde yazılı olmasına rağmen mahkemece verilen kararda bunu ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmamış olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirtilen nedenlerden ötürü İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi'nin kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Alacaklı istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkeme kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu, takibe konu senedin davacılar tarafından ödeme amacıyla verilmiş olup teminat senedi vasfı bulunmadığını, davacıların, İstanbul 25. İcra Müdürlüğü 2021/10841 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen 05.04.2021 vade tarihli 100.000,00USD bedelli senedin teminat senedi olduğunu iddia ettiklerini, huzurdaki davanın ve davacı tarafın iddialarının mesnetsiz olduğunun ortada olup İK.170/a uyarınca “takibin iptaline” karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, takibe konu senedin, teminat olarak değil de, borcun ödeme aracı olarak düzenlenmiş olduğundan, kambiyo senedi niteliğini taşıdığını, bu doğrultuda davacı borçluya yöneltilen kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde hukuka ve usule aykırı yön bulunmadığını, davacıların taraf sıfatına yönelik iddialarının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacıların borca itirazlarını ispata yeter hiçbir belgeyi mahkemeye sunamadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile;borçluların istinaf başvurusunun süresinde olmadığı açık ise de borçluların davalı alacaklının istinaf talebine dair katılma yoluyla istinaf hakkı olduğu ve istinaf dilekçesinde istinaf talebinin süresinde olmadığının kabulü halinde katılma yoluyla istinaf talebinin kabulü gerekeceğinin belirtildiğini buna göre mahkemece verilen ek kararın kaldırılması gerektiğini, alacaklı yönünden ise mahkemece her ne kadar taraflar arasında imzası inkar edilmeyen protokol kapsamında senedin teminat senedi olarak düzenlendiği kabul edilmiş ise de protokolde yer alan hükümler kapsamında senedin makine alımı için daha önce borçluya gönderilen ancak satışın gerçekleşmemiş olması sebebiyle iadesi talep edilen bedele ilişkin olduğu senedin ödenmesi ile borcun sona ereceği açık olduğundan senedin ödeme aracı olarak verildiğinin kabulü gerekeceğini belirterek alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacıların davasının reddi ile takip geçici durdurulduğundan alacaklı lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmiş, borçluların katılma yoluyla istinaf talebinin ise esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde muteriz borçlular temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlular temyiz dilekçesinde; itiraz ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ilamsız icra takibinde borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK md. 168, 169, 169/a,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçluların temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9391, Karar No: 2015/12243, Tarih: 01.07.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/9391 E.  ,  2015/12243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/04/2015

NUMARASI : 2013/542-2015/262

Uyuşmazlık; Şahinbey Belediye Başkanlığı meclis kararına istinaden bedeli ödenmek suretiyle satın alınan taşınmazın; meclis kararının iptal edilmesi nedeniyle uğramış olduğu rayiç bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre, inceleme görevi Yargıtay 13.Hukuk Dairesinindir. 11.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6644 sayılı Yasanın 2.maddesi ile değiştirilen 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 60.maddesi uyarınca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk İş Bölümü İnceleme Kuruluna gönderilmesine, 01.07.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10787, Karar No: 2021/7792, Tarih: 13.07.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/10787 E.  ,  2021/7792 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

3. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/06/2021 tarihli ve 196 sayılı kararıyla: 4721 sayılı TMK'nın Miras Hukuk başlıklı 3. Kitabında yer alan Vasiyetname hükümlerinden (TMK m. 520-526, 542-544, 550-556, 557-559, 600-604 ve 595-597) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlara ait dava dosyalarının inceleme görevi, 01/07/2021 tarihi itibariyle Yargıtay 7. Hukuk Dairesine verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle dosyanın temyiz incelemesinin yapılması için Yargıtay 7. Hukuk Dairesine UYAP bilişim sistemi üzerinden DEVRİNE karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3539, Karar No: 2014/34061, Tarih: 24.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/3539 E.  ,  2014/34061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

I- Genel İlkeler:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56/1. maddesine göre herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve çevreyi koruma” prensibi Türk Ceza Kanunu’nun birinci maddesinde Kanun’un amaçlarından birisi olarak öngörülmüş, ayrıca “sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı” başta bu Kanunun 181 ilâ 184. maddeleri olmak üzere, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda ve diğer bir kısım mevzuatta koruma altına alınmış, çevreyi kirletme eylemi farklı suç ve kabahat türleri ile yaptırıma bağlanmıştır.

Türk Ceza Kanununun 181. maddesinin birinci fıkrasında suç olarak düzenlenen atık veya artıklarla çevrenin kasten kirletilmesi fiili, kanunlarda belirtilen teknik usullere aykırı olarak, çevreye zarar verecek şekilde atık veya artıkların alıcı ortamlar olan toprak, su ve havaya kasten verilmesidir. Buna göre suç, atık veya artıkların teknik usullere aykırı olarak bir defa alıcı ortama verilmesiyle oluşacaktır.

Fıkrada sözü edilen “ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırılık” hali; 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanunu gibi kanunların, kapsadıkları alanlarla ilgili olarak “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsedikleri düzenlemelere dayanılarak oluşturulan yönetmeliklerde açıklanan ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilecek olan, arıtma, depolama, imha etme, taşıma, koruma, alıcı ortama verme, uzaklaştırma gibi hususlar bakımından öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayı ifade etmektedir.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

“Çevreyi kirletmeme” prensibi ise genel olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Kirletme Yasağı” kenar başlıklı 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde ise kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesine göre atık, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde, alıcı ortam ise hava, su, toprak ortamları ve bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerdir. Mevzuatımızda tanımı bulunmayan “artık” ise; öğretideki düşüncelerden de yararlanılarak, bir maddenin tüketimi, kullanımı ya da harcanmasından sonra artan, geriye kalan kısım olarak tanımlanabilir.

Türk Ceza Kanununun “çevreyi kasten kirletme” suçunu düzenleyen 181/1, “taksirle kirletme” suçunu düzenleyen 182/1 ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8. maddelerinde suçun unsuru olarak kabul edilen “çevreye zarar verecek şekilde” kavramı ise, “gerçekleşen somut bir zararı” değil, “zarar vermeye elverişliliği, zarar ihtimalini” anlatmaktadır. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere atık veya artığın; kasten su, hava ve toprak şeklinde gruplandırılan alıcı ortama ya da bu ortamlarla ilişkili ekosistemlerden birine verilmesi ile suç oluşacaktır. Çevrenin kasten kirletilmesi, kanunda tehlike suçu olarak düzenlenmiştir. Zararın gerçekleşmesi, bu suçta unsur olmadığı gibi cezalandırma şartı da değildir.

Öte yandan atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi hali TCK'nın 181. maddesinin 3. fıkrasında, bunların insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek etkilerinin olması ise aynı maddenin 4. fıkrasında cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haller olarak düzenlenmiştir.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

II – Yargılamaya Konu Olayda Uygulanacak Mevzuat ve Düzenleyici İşlemler:

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.