muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5928, Karar No: 2023/2080, Tarih: 05.04.2023

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen kanun maddeleri ve taraflar arasında imzalanan şartname hükümleri gözetilerek iddia ve savunma çerçevesinde araştırma ve incelemesi yapılması, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının talep hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.04.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12076, Karar No: 2007/14511, Tarih: 12.07.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/12076 E.  ,  2007/14511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yalova İcra Mahkemesi

TARİHİ : 16/04/2007

Yargıtay Başkanlar Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 1 sayılı kararının 1. maddesi gereğince, çekişmenin (İİK’ nun 10. babında düzenlenen itirazın kaldırılması ve buna bağlı olarak tahliyeye ilişkin) olması nedeniyle Dairemizin görev alanı dışında kalıp, Yüksek 6. Hukuk Dairesi’nin görev alanına girdiği anlaşılmakla, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine,  12.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/23798, Karar No: 2008/2047, Tarih: 12.02.2008

**12. Hukuk Dairesi         2007/23798 E.  ,  2008/2047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 2. İcra Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İmzaya İtiraz

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İ.İ.K.’nun 170/3.maddesinde, inkar edilen imzanın borçluya ait olduğu “anlaşılırsa” itirazın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda Adli Tıp Kurumu Başkanlığınca düzenlenen raporda inkar edilen imzanın borçluya ait olup olmadığının tesbit edilemediğinin açıklandığı görülmektedir. Bu durumda yasada öngörülen “inkar edilen imzanın borçluya ait olduğunun anlaşılması” koşulu gerçekleşmemiştir.Senette ki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir ( HGK. nun 26.04.2006 tarih ve 2006/12-259 esas, 2006/231 sayılı kararı).

O halde, Mahkemece, borçlunun imzaya itirazının kabulüne karar verilmesi yerine yazılı gerekçe ile reddi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8400, Karar No: 2009/5801, Tarih: 27.04.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/8400 E.  ,  2009/5801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,davalı işveren nezdinde 1.11.1995-11.11.2004 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak 1.11.1995-11.11.2004 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tesbiti ile birleşen dava ile de yazılı işçilik alacaklarının davalı işverenden tahsilini istemiştir.

Mahkemece davacının davalıya ait işyerinde 868 gün çalıştığının tesbiti ile yazılı ihbar ve kıdem tazminatı ile fazla mesai alacağnın tahsili ile fazla istemlerin reddine karar verilmiş ise de varılan bu sonuç aşağıdaki nedenler gereği doğru görülmemiştir.

1-Davacının hizmet tesbitine yönelik talebinde istek tanık sözlerine dayanılarak kısmen hüküm altına alınmış ise de varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalı olduğundan usul ve yasaya uygun değildir.

Gerçekten bu tür hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ligilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 79. Maddesi olan bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı kanunu kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususunda tanık sözleri değerlerdirilmeli ve dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları yada komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşuku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeledir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 30.4.2008 gün ve 2008/21-343-347 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda ise yukarıda açıklanan şekilde bir incelemenin yapılmadığı ortadadır. Mahkemece davacının çalıştığını ileri sürdüğü davalıya ait " Özlem Deri " isimli deri işleme işyerinde sezonluk olarak 1.11.2000 tarihinden başlamak üzere her yılın Kasım-Mayıs ayları arasında çalıştığına ilişkin kabulü, çalışmasının sezonluk bir çalışma niteliği yönünden doğru ise de işyerinden ekli kurum yazısı ile doğrulandığı üzere 2000/2-3,2001/1,2,3, 2002/1,2, 2003/1,2, dönemler ile 2004/5 ila 11. aylara ait bodroların verilmediği bu nedenle mahkemeye gönderilemediği bildirildiğine göre ifadeleri hükme dayanak alınan tanıkların işyeri bodro tanıkları olmadıkları açıktır. Dinlenen davacı bodro tanıklarının ise işyerinde geçen çalışmalarının 2000 yılından önceye ait olduğu, bu halde çalışmanın tesbiti yönünden kayıtlı işyeri ve komşu işyeri tanık beyanları alınmadan hüküm kurulduğu ortadadır.

Yapılacak iş; yukarıda açıklandığı şekilde bir inceleme yapılmakta birlikte, özellikle 1.11.2000 ila 11.11. 2004 tarihleri arasında işverence SGK'na verilen bordrolarda kayıtlı davacı ile aynı dönemde birlikte çalışmış tanıklar saptanarak bu tanıkların bodro verilmeyen dönemler yönünden ise komşu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri davanın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek resen tesbit edip bu kişilerin bilgilerine başvurmak ve sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

2-HUMK'nun 388. Maddesi gereğince bir mahkeme kararının aşağıda belirtilen hususları içermesi gerekir;

1-Kararı veren mahkeme ile hakim veya hakimlerin ve tutanak katibinin ad ve soyadları ve sicil numaraları, mahkemece çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa kararın hangi sıfatla verildiği,

2-Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri,

3-İki tarafın iddia ve savunmalarının özeti anlaştıkları ve anlaşamadıkmarı hususlar, ihtilaflı konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıallarda bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep,

4-Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi,

5-Kararın verildiği tarih ve hakim veya hakimlerin ve tutanak katibinin imzaları,

Hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanıkların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HUMK'nun 389. Maddesinde de kararda iki tarafa yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür.

Hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanıkların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HUMK'nun 389. Maddesinde de kararda iki tarafa yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür.

Hüküm fıkrası, kararın esası olup kanunda "hüküm kelimesi yalnız hüküm fıkrası için kullanılmıştır. Bu nedenle, hüküm fıkrasında mahkemenin neye karar verdiği açıkça yazılmalıdır. Hüküm fıkrası çok açık ve infazı mümkün olmalıdır. Şarta bağlı ve terditli olarak hüküm kurulmamalıdır. Dava, açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanmalı, hüküm fıkrasında asıl talep ile yardımcı talepler hakkında da karar verilmelidir.

Somut olayda ise; mahkemenin bilirkişi raporu ile belirlenen ve davacının 1.11.2000 ila 11.11.2004 tarihleri arasında her yılın Kasım-Mayıs ayları arasında geçen çalışmaları toplam olarak " 868 " olarak hükümde belirlenmiş ise de verilen bu hükmün kabul edilen çalışmanın sezonluk bir çalışma olduğu ve tesbitine karar verilen sürelerin Kurumca infazının ancak hükümde açıkça yazıldığı takdirde yapılabileceği dikkate alınmadan sadece toplam süre belirtilerek sonuca gidilmeside açıklanan usul kurallarına açıkça aykırıdır.

Mahkamece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmektedir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,temyiz harcının istek halinde ...'a iadesine 27.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13783, Karar No: 2014/5410, Tarih: 24.03.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/13783 E.  ,  2014/5410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanık ...’ın, şikâyetçiye ait seyyar el arabası ile meyve satışı yapan tanık ...'ın yanına giderek kilogramı 2,50 TL’den olmak üzere 3 kg muz almak istediğini, kendisinin Öğretmen Lojmanlarının bulunduğu yerde oturduğunu, muzu oraya getirdiğinde 100,00 TL para vereceğini, bu nedenle para üstü olarak bozuk para getirmesini belirterek tanığın yanından uzaklaştığı, 3 kg muzu tarttıktan sonra yanına gelen şikayetçi olan babasından 92,50 TL para üstü alıp öğretmen lojmanlarının bulunduğu yere giden tanığın, sanığa muz ile para üstünü vermesine rağmen sanıktan 100,00 TL’yi alamadığı, sanığın bu sırada tanığa 2,00 TL para vererek “Git buna da kivi getir, ben binanın üst katında oturmaktayım, şu anda yengen evde namaz kılmakta sen kiviyi getirdikten sonra para üstünü vereceğim” dediği, bunun üzerine tanığın kiviyi alarak lojmanlara gitmesine rağmen sanığı göremediği ve orada oturmadığını öğrendiği anlaşıldığından, sanığın eyleminin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/941, Karar No: 2022/11397, Tarih: 30.06.2022

**8. Ceza Dairesi         2022/941 E.  ,  2022/11397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyada mevcut 18.02.2015 tarihli uzmanlık raporuna göre; sanıktan ele geçirilen bıçağın 6136 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında yasak niteliği haiz bıçaklardan olmadığı ve sanığın, 6136 sayılı Kanun'un 15/4. maddesi uyarınca bıçağı sırf saldırı amacıyla taşıdığına dair savunmasının aksine her türlü şüpheden uzak, mahkumiyete yeterli delil bulunmadığı gözetilmeden, unsurları itibariyle oluşmayan 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10977, Karar No: 2014/13248, Tarih: 28.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/10977 E.  ,  2014/13248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 7. İŞ MAHKEMESİ (KARTAL 3. İŞ)

TARİHİ : 19/12/2011

NUMARASI : 2010/496-2011/872

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı ile izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı T.C. S.. B.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Bakanlığa ait işyerinde alt işveren işçisi ve temizlik görevlisi olarak çalışırken, iş sözleşmesini emeklilik sebebiyle feshettiğini iddia ederek, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. S.. B.. vekili, davacının alt işveren işçisi olduğundan husumet ehliyetlerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Bentem Şirketi, davanın reddini istemiştir.

Davalı Alnıaçık Şirketi, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının baştan beri Bakanlık işçisi olup alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak, tüm davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı T.C. S.. B.. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı T.C. S.. B..'nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliği’nin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanunu’nun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanunu’nun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanunu’nun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanunu’nun 5 inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

İş Kanunu’nun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı Yasanın 1 inci maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer altı işgünü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. İş müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla İş Kanunu’nda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliği’nin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşverenlik Yönetmeliği’nde;

1) İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri,

İhtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, davalı Bakanlık, Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi’nin temizlik işlerini ihale ile alt işverenlere vermiştir. Davacı bu işyerinde temizlik işçisi olarak çalışmış ve primleri alt işveren olan diğer davalılar tarafından yatırılmıştır. Gerek davacının gerekse davalıların muvazaa yönünde bir iddiası ve savunması olmadığı gibi davalılar arasındaki ası-alt işveren ilişkisi muvazzaaya dayanmayıp, geçerlidir. Mahkemece, alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun kabulü isabetsizdir.

Somut olayda, davalı Bakanlık, Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi’nin temizlik işlerini ihale ile alt işverenlere vermiştir. Davacı bu işyerinde temizlik işçisi olarak çalışmış ve primleri alt işveren olan diğer davalılar tarafından yatırılmıştır. Gerek davacının gerekse davalıların muvazaa yönünde bir iddiası ve savunması olmadığı gibi davalılar arasındaki ası-alt işveren ilişkisi muvazzaaya dayanmayıp, geçerlidir. Mahkemece, alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun kabulü isabetsizdir.

3- Somut olayda davacı, 01.01.2006-21.05.2008 arasında davalı Bentem Şirketi işçisi olarak, 22.05.2008-11.04.2010 arasında davalı Alnıaçık Şirketi işçisi olarak çalışmıştır. Son alt işveren, davalı Alnıaçık Şirketidir. Davacının ödenmeyen kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin tamamından son alt işveren davalı Alnıaçık Şirketi ve asıl işveren T.C. S.. B.. sorumludur. Bentem Şirketi ise sadece davacıyı çalıştırdığı döneme ait kıdem tazminatı tutarından ve devir tarihindeki ücret seviyesi ile sorumludur.

Mahkemece, davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının tamamından Bentem Şirketinin sorumlu tutulması hatalıdır.

4- Somut olayda mahkemece, davacının emeklilik sebebiyle akdi feshettiği kabul edilerek, kıdem tazminatı alacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak dava dosyasında davacının gerek emekli olduğuna ve gerekse yaşlılık aylığı bağlandığına dair belgeyi işverene verdiğine dair delil bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacının tahsis dosyası getirtilerek emekli olduğu anlaşılır ise kıdem tazminatı isteğinin yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak hüküm altına alınması, aylık bağlama belgesi işverene verilmiş ise kıdem tazminatı faizinin belgenin verildiği tarihden itibaren başlatılması, işverene bildirim yoksa faizin dava tarihinden itibaren başlatılması, davacı eğer emeklilik koşullarını taşımıyor ise kıdem tazminatı isteğinin reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

5- 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davalı Bakanlığın harçtan muaf olmasına rağmen mahkemece harca mahkûm edilmesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 28.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.