muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/1949, Karar No: 2020/2385, Tarih: 19.10.2020

1-) Sanık ... hakkında; maktul ...'a yönelik kasten öldürme suçundan kurulan Bölge Adliye Mahkemesi kararının incelenmesinde; temyiz başvurularının tebliğnamedeki düşünce gibi 5271 sayılı CMK'nin 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-) Sanıklar ..., ... ve ... hakkında; maktul ...’a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan beraat kararları ile sanıklar ... ve ... hakkında; maktul ...’ı yardım eden sıfatıyla kasten öldürme suçlarından kurulan Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının incelenmesinde ise;

a- Oluşa, dosya kapsamına ve mahkemenin kabulüne göre; sanıklar ..., ... ve ...'nın maktulün öldürülme anında sanık ...'e ait işyerinde hep birlikte bulundukları, bu durumun HTS kayıtları ile de sabit olduğu, maktulün öldürülmesinden sonra peş peşe araçlarla maktulün yakıldığı yere gittikleri, sonrasında maktulün aracından da şehir merkezine bırakıp, terk ederek kurtuldukları olayda, sanıklar ... ve ...'nın fikir ve irade birliği içerisinde diğer sanık ... ile hareket ederek eylem üzerinde ortak hakimiyet kurdukları anlaşılmakla; sanıklar ... ve ...'nın eylemlerinin 5237 sayılı TCK'nın 37. maddesi kapsamında suça katılma niteliğinde olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde aynı Kanunun 39. maddesi uyarınca yardım eden olarak suça katıldıklarının kabul edilmesi,

b- Maktulün sanık ...'ın işyerine kendi isteğiyle gelmesine rağmen, bilinmeyen bir nedenle yaşanan tartışma sonrası, sanıklar ..., ... ve ...'nın maktul üzerinde cebir kullanarak, belli bir yere gitmek veya belli bir yerde kalmak suretiyle hürriyetinden yoksun bıraktıkları, bu haliyle sanıkların kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyetleri yerine, yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan vekilinin ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, aynı Kanunun 304/2-a maddesi uyarınca dosyanın Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19/10/2020 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3891, Karar No: 2015/7737, Tarih: 19.10.2015

**17. Ceza Dairesi         2015/3891 E.  ,  2015/7737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle incelenerek, gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosya kapsamından; müşteki ...'ın ikametinde 28.07.2009 tarihinde saat 06.00 sularında hırsızlık yapıldığının farkına varıldığı, olay günü müştekinin ikametinde bulunan misafir ...'ın askıdaki pantolonunun cebinde bulunan 220 TL para ile müşteki ... 'ın eşi ...'ın çantasında bulunan para cüzdanı ve içerisinde bulunan 70 TL'nin çalındığı, polise haber verilmesi üzerine şüphe duyulan sanık ... 'in petrol istasyonu karşısında polisleri görünce kaçmaya başladığı ve kovalamaca sonucunda yakalandığı, 29.07.2009 tarihli yakalama tutanağında sanığın üzerinden 1 adet siyah para cüzdanı ve 460 TL para çıktığının belirtildiği, aynı tarihli teslim teselsüm tutanağında müşteki ...'a ait cüzdan ile birlikte çalınan 70 TL para ve müşteki ... 'ye ait 220 TL paranın müştekilere teslim edildiğinin belirtildiği, müşteki ... 'ın kovuşturma aşamasındaki ifadesinde eşinin cüzdanındaki 70 TL paranın çalındığını, cüzdanın ise bahçeye atıldığını, aynı gün karakolda kendilerine paranın iade edildiğini beyan ettiği, müşteki ...'ın kovuşturma aşamasındaki ifadesinde olay günü evlerinde misafir olarak kalan ... 'nin cebinden 220 TL para ve kendisinin cüzdanındaki 70 TL parasının alınmış olduğunu, sanığın yakalanması sonucunda çalınan paraların tamamını teslim aldıklarını beyan ettiği, sanığın aşamalarda üzerine atılı suçlamayı kabul etmediği, üzerinden çıkan para telefon ve cüzdanın kendisine ait olduğunu beyan ettiği; teslim teselsüm tutanağında sanığın üzerinde çıkan müşteki ... 'a ait para cüzdanının müştekiye teslim edildiği belirtilmiş ise de, sanığın bunu kabul etmediği ve müştekilerin de mahkemede bu konu hakkında beyanlarının alınmadığı anlaşıldığından, müşteki ... 'a ait para cüzdanının kendileri tarafından bahçede mi ele geçirildiği yoksa teslim teselsüm ve olay yeri tutanağına göre sanığın üzerinde ele geçirilip daha sonra mı teslim edildiği belirlendikten sonra sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

a-Sanığın suç tarihinde müşteki ... 'ın ikametine girerek evin içinde müştekinin misafiri ... 'nin pantolonunda bulunan 220 TL para ile müştekinin eşinin cüzdanı ve içindeki 70 TL paranın çalınması şeklinde gerçekleşen eyleminde sanığın, müşteki ... 'nin misafir olarak kaldığını bilebilecek durumda olmaması nedeniyle tek bir hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden iki ayrı hırsızlık suçundan ceza verilmesi,

2-Kabule göre de;

a-Sanığın suç tarihinde müşteki ... 'ın ikametine girerek evin içinde müştekinin misafiri ... 'nin pantolonunda bulunan 220 TL para ile müştekinin eşinin cüzdanı ve içindeki 70 TL paranın çalınması şeklinde gerçekleşen eyleminde sanığın, müşteki ... 'nin misafir olarak kaldığını bilebilecek durumda olmaması nedeniyle tek bir hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden iki ayrı hırsızlık suçundan ceza verilmesi,

b-Kasten işlemiş olduğu suç dolayısıyla hapis cezasıyla mahkûmiyetin yasal sonucu olarak sanığın, 5237 sayılı TCK’nın 53/1. maddesinin (a), (b), (c), (d), (e) bentlerinde yazılı haklardan aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca cezanın infazı tamamlanıncaya kadar, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise anılan maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkûm olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 19.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8467, Karar No: 2022/13650, Tarih: 10.10.2022

**7. Ceza Dairesi         2022/8467 E.  ,  2022/13650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM :Düşme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava konusu eşya "gümrük kaçağı sigara" olduğu halde hükmün esasını oluşturan kısa kararda "suça konu kaçak akaryakıtın" müsaderesine karar verilmesi, keza kısa karada eşya müsaderesine hükmedilmiş olmasına rağmen gerekçeli kararın hüküm kısmında bu hususta karar verilmeyerek hükümde çelişki yaratılması,

Yasaya aykırı, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15519, Karar No: 2010/150, Tarih: 11.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15519 E.  ,  2010/150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de; dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu muhtesatın malikinin mahkeme kararı ile belirleneceği, malik ile idarenin Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde, aynı Kanunun 19. maddesi gözönüne alındığında bu durum ileride başka ihtilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenle, işin esasına girilerek Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca muhtesat malikinin belirlenerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17713, Karar No: 2017/5615, Tarih: 12.06.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/17713 E.  ,  2017/5615 K.**

**"İçtihat Metni"**

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na aykırı davranmaktan kabahatli ...-Tur Petrol Akaryakıt Limited Şirketi hakkında, anılan Kanun'un 15. maddesi uyarınca 32.592,00 Türk lirası İdarî para cezası uygulanmasına dair, Muğla Valiliği Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nün 21/05/2012 tarihli ve 5 sayılı idari yaptırım kararına vaki başvurunun reddine ilişkin Ortaca 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 13/07/2014 tarihli ve 2012/154 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın kısmen kabulüne dair Fethiye Sulh Ceza Hakimliğinin 13/11/2014 tarihli 2014/549 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 24/08/2015 gün ve 3095 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07/10/2015 gün ve KYB-2015-301745 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

24/07/1994 tarihli ve 22000 sayılı Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği’nin periyodik muayene başlıklı 9.maddesindeki "Ölçü ve ölçü aletlerinden;

a)Hassas kütle ölçüleri, 5 kilogramdan yukarı kütle ölçüleri, hassas mekanik tartı aletleri, okuma, çıktı verebilme veya başka elektronik cihazlarla bağımlı çalışabilme özelliğine sahip elektronik tartı aletleri, maksimum kapasitesi 2000 kilogramdan fazla olan tartı aletleri, hububat muayene aletleri, demir yolu yük ve sarnıçlı vagonları, taksimetre, naklimetre. akaryakıt ölçek ve sayaçları ile likit petrol gazı (LPG) sayaçlarının periyodik muayenelerinin iki yılda bir,

b)Elektrik, su ve gaz sayaçlarının periyodik muayenelerinin on yılda bir yaptırılması zorunludur." hükmüne göre bir akaryakıt istasyonunda birden fazla sayacın bulunabileceği, bu sayaçların takılma tarihinin farklı olması durumunda, periyodik muayene sürelerinin değişiklik gösterebileceğinin belirtildiği,

Benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 19/03/2013 tarihli, 2012/31665 esas, 2013/6776 sayılı ilamında belirtildiği üzere, takılma tarihinin farklı olmadığı hallerde her ölçü aleti adedince değil tüm ölçü aletlerini kapsayacak şekilde bir defa ceza uygulanacağı şeklindeki açıklama uyarınca, Fethiye Sulh Ceza Hakimliğince eylem tarihinin tüm ölçü aletleri açısından 17/05/2012 olduğu, buna göre damga süresi dolmuş 24 adet ölçü aleti kullanmak eyleminin tek fiil olarak kabul edilmesi, muteriz şirket aleyhine tek bir eylem nedeni ile 1.358,00 TL idari para cezası uygulanması gerektiği düşüncesi ile uygulanan 32.592,00 TL idari para cezasının 31.234,00 TL'lik kısmı açısından iptal kararı verilmiş ise de,

1-Sanayi ve Ticaret Bakanlığının "piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde kanunların uygulanması" konulu 2008/8 sayılı genelgesinde aynı tipte üretilen ölçü aletlerinde periyodik muayenenin yerine getirilememesi durumunda kullanıcıya her bir ölçü aleti için ayrı ayrı ceza uygulanacağının düzenlendiği, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 06/02/2010 tarihli, 2011/9722 esas, 2012/1910 sayılı ilamı ile de mezkur Bakanlığın 2008/8 sayılı Genelgesi gerekçe gösterilmek sureti ile kabahatli şirkete ait 8 adet ölçüm cihazının periyodik muayenesinin yapılmamasından dolayı ayrı ayrı uygulanan idari para cezasının yerinde olduğu şeklindeki kararı nazara alındığında, her bir ölçüm cihazı için ayrı ayrı idari para cezası uygulanacağının gözetilmeden

2-Muteriz firmanın işlettiği akaryakıt istasyonunda bulunan sayaç ve ölçüm aletinin 2010 yılında damgalandığı ve damga süresinin 2 yıl olduğu, bu sürenin dolduğu yılı izleyen Ocak ayının başından Şubat ayının son günü mesai bitimine, yani 28/02/2013 tarihine kadar başvuru imkanı bulunan kabahatliye, bu süre beklenmeden 21/05/2012 tarihinde idari para cezası uygulandığı hususu nazara alınmadan.

Mercii Fethiye Sulh Ceza Hakimliğince yazılı şekilde itirazın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan (2) numaralı ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Fethiye Sulh Ceza Hakimliğinin 13/11/2014 tarihli 2014/549 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, kabahatli hakkında uygulanan idari para cezasının kaldırılmasına,

Bozma sebebine göre kanun yararına bozma isteminin (1) no’lu nedeni yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 12/06/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2593, Karar No: 2014/21446, Tarih: 11.12.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/2593 E.  ,  2014/21446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

I- Sanık hakkında 2007 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükme yönelik müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

2007 takvim yılında suç tarihinin sahte faturaların kurumlar vergisinde kullanılmış olması nedeniyle 26.04.2008 olacağı cihetle, gerekçeli kararda 2007 olarak yazılan suç tarihinin 26.04.2008 şeklinde mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüş, aynı Takvim yılında birden fazla sahte fatura kullanması nedeniyle hükmolunan cezanın zincirleme suç hükümleri uyarınca artırılmaması isabetsizliği aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasının c bendinde yer alan hak yoksunluğunun sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar uygulanabileceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı; sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hüküm fıkrasındaki TCK'nun 53. maddesinin tatbikine ilişkin paragraf çıkartılarak yerine "TCK'nun 53. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, 1. fıkranın (c) bendinde yeralan kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından koşullu salıverilmeye, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına,” şeklinde bir paragraf yazılmak suretiyle, eleştiri dışında sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II- Sanık hakkında 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükme yönelik müdafiinin temyiz itirazlarına gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

II- Sanık hakkında 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükme yönelik müdafiinin temyiz itirazlarına gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1- Hüküm fıkrasında sanığın 5278 sayılı kanunla değişik 359/b uyarınca cezalandırıldığı belirtilmekle, 2005 ve 2006 takvim yıllarında suç tarihlerinin sahte faturaların kurumlar vergisinde kullanılmış olması nedeniyle 26.04.2006 ve 26.04.2007 olacağı cihetle; lehe yasa değerlendirmesi yapılmaması ve suç tarihinde yürürlükte bulunan 213 sayılı Yasanın 359/b-1 maddesinde öngörülen 18 aydan 3 yıla kadar hapis cezasından teşdiden üst sınırdan mı, yoksa 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 276. maddesi ile değişik 213 sayılı Yasanın 359/b maddesinde öngörülen 3 yıldan 5 yıla kadar olan hapis cezasından dolayı alt sınırdan mı ceza verildiğinin anlaşılamaması nedeniyle denetimden yoksun hüküm kurulması,

2- Aynı takvim yılında değişik zamanlarda birden fazla sahte fatura kullanan sanık hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması

3- TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasının c bendinde yer alan hak yoksunluğunun sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar, diğer kişiler yönünden ise hapis cezasının infazının tamamlanıncaya kadar uygulanabileceği gözetilmeden, yalnızca kendi altsoyu üzerindeki yetkileri bakımından hak yoksunluğuna hükmedilmesi,

4- TCK'nun 63. maddesi gereği hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş sürelerin hükmolunan hapis cezasından indirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanığın ceza miktarı itibariyle kazanılmış hakkının korunmasına, 11.12.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesinde düzenlenen “sahte belge kullanma” suçunda, suçun ne zaman işlendiği, dolayısıyla suç tarihinin ve buna bağlı olarak uygulanması gereken cezanın belirlenmesidir. Konunun anlaşılabilmesi için öncelikle sahte belge kullanma suçuna ilişkin açıklama yapılması yararlı olacaktır.

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesinde düzenlenen “sahte belge kullanma” suçunda, suçun ne zaman işlendiği, dolayısıyla suç tarihinin ve buna bağlı olarak uygulanması gereken cezanın belirlenmesidir. Konunun anlaşılabilmesi için öncelikle sahte belge kullanma suçuna ilişkin açıklama yapılması yararlı olacaktır.

Maddede düzenlenen “Vergi kanunları uyarınca düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunup, sahte olarak düzenlenen belgeleri kullanma” suçunun konusu, VUK’nda (m. 229-240) düzenlenmesi öngörülen; fatura, sevk ve taşıma irsaliyesi, perakende satış vesikaları, giriş ve yolcu taşıma biletleri, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu gibi mal ve hizmet alım-satımına ilişkin belgelerdir. Suç, sahte olarak düzenlenen bu belgeleri vergi işlemlerinde kullanmaktır.

Bilindiği gibi 22.07.1998 tarih ve 4369 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 1.1.1999 tarihine kadar VUK’nun 359. maddesindeki sahte (veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı) belge düzenleme veya kullanma gibi suçlarda vergi ziyaı (kaybı) suçun unsuru olduğundan, sahte belge düzenleme suçunun oluşması için belgenin düzenlenmesi yetmemekte, bu belgenin verilen muhatap tarafından kullanılarak vergi kaybının oluşması gerekmekteydi. Keza, sahte belge kullanma suçunun oluşması için de belgenin salt kullanılması (deftere kaydedilmesi) yetmemekte, verginin türüne göre ilgili vergi Kanunu (KDV Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu) gereğince vergilendirme-tarh döneminde verilecek beyannameye dahil edilerek kullanılması, böylece vergi kaybına sebebiyet verilmesi gerekmekteydi.

4369 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 1.1.1999 tarihinden itibaren ise vergi kaybı suçun unsuru olmaktan çıkarıldığından, 213 sayılı Kanun’un 359. maddesindeki sahte belge düzenleme suçunun oluşması için belgenin düzenlenmesi, sahte belge kullanma suçunun oluşması için de belgenin kullanılması yeterli hale gelmiştir. Böylece daha önce “zarar suçu” olan eylemler, “tehlike suçu”na dönüştürülmüştür. VUK’nun 359. maddesinde değişiklik yapan 4369 SK’nun 14. madde gerekçesinde de bu husus açıkça vurgulanmıştır: “Bu maddede, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılacak suçlar ve cezaları" başlıklı bölümünde sayılan fiillerin vergi kaybına yol açıp açmadığına ve tarh dönemi içerisinde oluşup oluşmadığına bakılmaksızın, kesilecek vergi ziyaı cezası yanında, kolayca adli yargıya intikalini ve cezalandırılmalarını sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır.”

Burada, maddede geçen “Vergi kanunları uyarınca düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunup, sahte olarak düzenlenen belgeleri kullanma” ifadesi önem kazanmaktadır.

Peki, VUK anlamında bir belge ne zaman kullanılmış sayılır? Bu sorunun cevabını VUK’nun defter ve belge düzenine ilişkin hükümlerinde bulmak mümkündür.