muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/8719, Karar No: 2014/13433, Tarih: 09.09.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/8719 E.  ,  2014/13433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07/03/2013 gün ve 2013/36-2013/134 sayılı kararı onayan Daire’nin 28.02.2014 gün ve 2013/9900-2014/3805 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin eczacılık ve kimyasal alanda faaliyet gösteren dünyanın en eski şirketlerinden biri olduğunu, müvekkilinin "..." ibareli markasının dünyada bir çok ülkede tescil edildiğini ve kullanıldığını, müvekkilinin ... nezdinde 2006/46922 sayı ile işlem gören ... ibareli marka başvurusunun, davalının 194498 tescil sayılı ... ibareli markasının karşıt gösterilmesi suretiyle reddedildiğini, oysa müvekkilinin ... ibareli markasının tesciline engel olan davalı markası ... ülkemizde kullanılmadığını, markalar sicilini haksız yere işgal ettiğini ileri sürerek ... markasının 556 sayılı KHK 14 ve 42. maddeleri uyarınca hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 52,40 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 228,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 09.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16463, Karar No: 2010/13276, Tarih: 28.12.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/16463 E.  ,  2010/13276 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, ... ile davalı, Sosyal Güvenlik Kurumu aralarındaki tespit davası hakkında İstanbul 2. İş Mahkemesinden verilen 7.10.2009 gün ve 524/452 sayılı kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Mahkemece dinlenen davacı tanığı İsmail oğlu 1952 doğumlu Mahmut Bal işveren Ahmet Göksa'ya ait işyerinde çalıştığını beyan etmekle, bu tanığa ait SSK hizmet cetvelinin istenerek eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 28.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2254, Karar No: 2010/8696, Tarih: 13.05.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/2254 E.  ,  2010/8696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyize ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/603, Karar No: 2024/942, Tarih: 15.02.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/603 E.  ,  2024/942 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/536 E., 2022/584 K.

KARAR : Kısmen kabul kısmen ret

KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davalılar vekili

Taraflar arasındaki ziynet alacağı davasından dolayı bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalılar vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı kadının davalılardan ... ile 10.06.2012 tarihinde evlendiklerini, diğer davalının ...'in babası olduğunu, ...'in düğün borcunu ödemek için aynen geri yerine koyacağını belirterek kadından altınları istediğini, kadının da altınların tümünü ...'e verdiğini, aynı anda onun da diğer davalıya verdiğini, 29.07.2012 tarihinde ...'in, kadını babasının evine bir hafta kalsın diye bıraktığını, ancak bir daha aramadığını, o tarihten beri ayrı yaşadıklarını belirterek 1 adet reşat beşibiryerde (altın zinciriyle birlikte), 7 adet 20 şer gram ağırlığında 24 ayar bilezik, 3 adet sarı lira, 1 adet tam altın, 1 çift küpe, 12 adet yarım altının davalılardan aynen alınarak davacıya aynen teslimine, mümkün olmadığı takdirde teslim tarihindeki piyasa değerleri ile davalılardan tahsiline, aynen teslim ve mümkün olmazsa tahsile ilişkin kararda davalıların ortaken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Dava dilekçesinde maddî hata sonucu 12 adet yarım altın yazıldığını, bu talebin 6 çeyrek ve 6 adet yarım altına ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı kadının babasının evinden dönmek istemediğini, giderken ziynet eşyalarını yanında götürdüğünü, kadına ait bir ziynet eşyasının davalılarda bulunmadığını belirterek davanın öncelikle görev nedeniyle reddine, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar vekili 17.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile düğün CD'si ve Kılçık Sarrafiye adlı işyerine ait altın listesi incelenerek kadın ve erkeğe takılan ziynetlerin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

2.Davalılar vekili 17.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile düğün CD'si ve Kılçık Sarrafiye adlı işyerine ait altın listesi incelenerek kadın ve erkeğe takılan ziynetlerin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.12.2015 tarihli ve 2014/167 Esas, 2015/564 Karar sayılı kararıyla; taraf ve tanık beyanlarından; ziynet eşyalarının davalı ... tarafından alındığı ancak yemiş(incir) zamanı yeniden yaptırılarak davacıya verileceğinin taahhüt edildiği, ziynetlerin sayısı ve niteliği hususunda tanık beyanlarının net olmadığı bu bağlamda dosya kapsamındaki fotoğraflarda tespiti yapılan ziynetlerin belirlendiği ancak fotoğrafta bir sarı lira görülmüşse de davalı vekilinin cevap dilekçesinde iki sarı lira olduğu yönünde kabulünün olduğu, davacı taraf ziynet eşyaları arasında bir çift küpe olduğunu iddia etmiş ise de dosyadaki fotoğraflarda bu ziynedin görülmediği, ayrıca davacı vekilinin dava dilekçesinde on iki adet yarım altın ifadesinin maddî hatayla yazıldığı, bu altınlardan altısının yarım altısının çeyrek altın olduğunun belirtildiği, davalı ...'in ziynetleri almadığının anlaşıldığı, davalı ...'e yönelik davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 6 adet her biri 20 gr 22 ayar bilezik,1 adet 22 ayar beşibirlik, bir adet 14 ayar 10 gram beşibirlik zinciri, 1 adet yarım Atatürk altını, 2 adet reşat sarı lira, 2 adet yarım Atatürk Altını ve 4 adet çeyrek Atatürk Altınının davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davalı ...'e yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından davanın ... yönünden reddi, aynen kabul kararı verilmemesi, tam kabul kararı verilmemesi yönünden; davalılar vekili tarafından davanın kabulü ve vekâlet ücreti yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20.03.2018 tarihli ve 2016/11560 Esas, 2018/2727 Karar sayılı ilâmıyla; davalı ...'in davacıya ziynet eşyalarını bizzat kendisinin getirip teslim edeceği yönünde güvence verdiğini, bu nedenle davalı ...'ın davalı ... ile birlikte ortaken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmesi gerektiği yönünden kararın bozulmasına, davalıların tüm, davacı kadının ise sair temyiz taleplerinin reddine karar verilmiştir.

3.Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili karar düzeltme talebinde bulunmuş ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 26.06.2019 tarih, 2018/7210 Esas, 2019/5843 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

3.Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili karar düzeltme talebinde bulunmuş ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 26.06.2019 tarih, 2018/7210 Esas, 2019/5843 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 03.12.2019 tarihli ve 2019/256 Esas, 2019/417 Karar sayılı kararıyla; davalıların müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, 6 adet her biri 20 gr 22 ayar bilezik,1 adet 22 ayar beşibirlik, bir adet 14 ayar 10 gram beşibirlik zinciri, 1 adet yarım Atatürk altını, 2 adet reşat Sarılira, 2 adet yarım Atatürk altını ve 4 adet çeyrek Atatürk altınının davalılar ... ve ...'den ortaken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekili tarafından davanın kabulü yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Dairemizin 20.10.2020 tarihli ve 2020/4533 Esas, 2020/485 Karar sayılı ilâmıyla; hüküm altına alınan ziynet eşyalarının ayrı ayrı değerlerinin gösterilmediği, kadının aynen iade talebinin kabulüne rağmen bedel iadesi talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 19.03.2021 tarihli ve 2021/42 Esas, 2021/201 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddine, 6 adet her biri 20 gr 22 ayar bilezik 10.800,00 TL, bir adet 22 ayar beşibirlik 3.300,00 TL, bir adet 14 ayar 10 gram beşibirlik zinciri 700,00 TL, bir adet yarım Atatürk altını 310,00 TL, 2 adet reşat Sarılira 1.260,00 TL, 2 adet yarım Atatürk Altını 620,00 TL ve 4 adet çeyrek Atatürk Altını 620,00 TL'nin aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 17.610,00 TL bedelinin davalılardan ortaken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ziynet eşyalarının teslim tarihindeki piyasa değerlerine göre kabul kararı verilmemesi; davalılar vekili, davanın kabulü ve vekâlet ücreti yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Dairemizin 10.02.2022 tarihli ve 2021/9917 Esas, 2022/1176 Karar sayılı ilâmıyla; kadının ziynet eşyalarının dava tarihindeki bedeline ilişkin talebi bulunmadığı, fiilen ödeme günündeki bedelin tahsiline şeklinde infazda tereddüt oluşturacak bir hüküm kurulamayacağına göre Mahkemece bu talebin reddine, kabul edilen ziynetlerin aynen iadesine karar verilmesi ve aynen iadesine karar verilen ziynetlerin açıklanan değerlerinin harca esas değer olduğu ve infaz aşamasında dikkate alınamayacağı da gözetilerek aynen iade kararı ile yetinilmesi gerekirken talep dışına çıkılarak dava tarihindeki bedelin tahsiline şeklinde karar verilmesi ve davalılar yararına reddedilen bölüm üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına, bozma dışında kalan diğer bölümlerin onanmasına karar verilmiştir.

3.Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili karar düzeltme talebinde bulunmuş ve Dairemizin 13.06.2022 tarih, 2022/4809 Esas, 2022/5631 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın kısmen kabul kısmen reddine, 6 adet her biri 20 gr 22 ayar bilezik 10.800,00 TL, bir adet 22 ayar beşibirlik 3.300,00 TL, bir adet 14 ayar 10 gram beşibirlik zinciri 700,00 TL, bir adet yarım Atatürk altını 310,00 TL, 2 adet reşat Sarılira 1.260,00 TL, 2 adet yarım Atatürk Altını 620,00 TL ve 4 adet çeyrek Atatürk Altını 620,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den ortaken ve müteselsilen alınarak davacıya aynen iadesine, davacının diğer taleplerinin reddine, davacının fiili ödeme günündeki bedelin ödenmesine yönelik talebinin reddine, davacı ve davalılar lehine kabul ve ret oranında vekâlet ücretine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairemizin 12.10.2023 tarih ve 2023/5933 E., 2023/4718 K. sayılı kararıyla, Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Mahkemece bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ve bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin hukuken mümkün bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalılar vekili özetle; ıslah dilekçesinin dikkate alınmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, ziynet eşyalarının davacı tarafta kaldığının tanık beyanları ile ispatlandığını, altınların miktarının, cins ve tutarının ispatlanamadığı, alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasına yeterli nitelikte olmadığını, talep aşılarak karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek davanın kabulü yönünden kararın düzeltilmesini ve onama kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, bozma ilamı uyarınca karar verilip verilmediği, karar düzeltme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1 inci, 2 nci, 6 ncı, 220 nci ve 222 nci maddeleri. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci ve 439 uncu madeleri.

3. Değerlendirme

1.Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Mahkemece verilen karar, Dairemizce yasal ve hukuki dayanakları gösterilmek suretiyle onanmış olup, temyiz ilamında yer alan açıklamalara göre karar düzeltme istemi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesindeki nedenlerden hiçbirisine dayanmamaktadır. Bu nedenle yerinde olmayan istemin reddi gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Karar düzeltme talebinin REDDİNE,

1086 sayılı Kanun 442/son ve 4421 sayılı Kanunun 2 ve 4/b-1 maddeleri delaletiyle takdiren 1.470,00 TL para ceza ile 891,50 TL karar düzeltme ret harcının düzeltme isteyenden tahsiline,15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/547, Karar No: 2018/1379, Tarih: 27.09.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2018/547 E.  ,  2018/1379 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İstanbul 22. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 10.02.2015 gün ve 2014/702 E., 2015/113 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 21.04.2016 gün ve 2015/12144 E., 2016/6197 K. sayılı ilamıyla bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Mahkemenin ilk kararının Özel Dairece bozulmasından sonra yapılan yargılamanın 24.11.2016 tarihli celsesinde verilen ara kararı ile bozma kararına uyulmasına karar verilmiş, ancak kısa kararın hüküm kısmı ile gerekçeli kararda “Mahkememizin önceki kararında direnilmesine, davanın reddine” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Burada "usul hukuku" ile ilgili ortaya çıkan sorun bozma kararının taraflara tebliği ile duruşmada mahkemece “bozma ilamına uyulmasına” ilişkin ara kararı oluşturulmasına karşın, bu hukuki sonucun tam aksine bir karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denilir.

Örneğin mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymasıyla bozma kararı lehine olan taraf bakımından kazanılmış hak doğar.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozma kararında gösterilen ilkelere aykırı bulunması, usule uygun olmadığından bozma nedenidir.

Bozma kararı ile dava, usul ve yasaya uygun bir hâle sokulmuş demektir. Bozma kararına uyulduktan sonra buna aykırı karar verilmesi usul ve yasaya uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir ki, böyle bir sonuç kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur. Buna göre Yargıtay’ın bozma kararına uymuş olan mahkeme bu uyma kararı ile bağlıdır. Daha sonra bu uyma kararından dönerek direnme kararı veremez; bozma kararında gösterilen biçimde inceleme yapmak ya da gösterilen biçimde yeni bir hüküm vermek zorundadır.

Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de Temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir.

Gerçekten mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez. Bundan başka, mahkemenin bozma kararına uygun karar vermesine rağmen Temyiz Dairesinin ilk bozmasıyla benimsenmiş olan kanuna veya usule ait hükümlere aykırı şekilde ikinci bir bozma kararı vermesi, usul hükümleriyle hedef tutulan istikrarı zedeler ve hatta kararlara karşı umumi güveni dahi sarsar. (09.05.1960 tarih 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)

Aynı ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 gün ve 2003/8-83 E., 2003/72 K.; 17.02.2010 gün ve 2010/9-71 E., 2010/87 K.; 25.01.2017 gün ve 2015/9-463 E., 2017/137 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma kararına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır. Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK’nun 21.01.2004 gün ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 gün ve 2010/4-40 E., 2010/54 K.).

Bu sayılanların dışında ayrıca görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü – C. V, 6. b İstanbul 2001, s 4738 vd).

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde somut olayda, davacı vekilinin temyizi üzerine verilen Yargıtay bozma kararı üzerine yerel mahkemenin bu karara uyması ile davacı yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Burada usuli kazanılmış hakkın gerçekleşmesine engel olacak istisnai bir durum da bulunmadığına göre, artık önceki kararda direnilmesi usulen mümkün değildir. Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeni ile ilgili olup temyiz aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece bozmaya uyulmakla gerçekleşen usuli kazanılmış hak nazara alınarak hükmüne uyulan bozma gereklerinin yerine getirilmesi gerekirken, direnme kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, direnme kararının bozulması gerekir.

S O N U Ç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen değişik nedenlerden dolayı usulden BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu açık olmak üzere 27.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.