muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4704, Karar No: 2015/12284, Tarih: 28.05.2015

Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminat azdır.

4-Tazminatın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik oranı, kusur dağılımı, .... tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarının işçinin kaza tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez. Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, bilinen son kazancının yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulması suretiyle, 60 yaşından sonra da PMF tablosuna göre bakiye ömrüne kadar (pasif) olan dönemde ise asgari geçim indirimi dikkate alınmaksızın hesaplanacak net asgari ücretle elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Öteyandan, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun 2. maddesine göre “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları, gerçekleştirildikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanır”. hükmüne yer verilmiştir. Dairemizin ve giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşleri, Kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin ve geçici işgöremezlik ödeneklerinin hesaplanan zarardan indirilmesi, Kurumun rücu hakkının korunması ve mükerrer ödemeyi önleme ilkesine dayandığından, kamu düzenine ilişkin olarak kabul edilmiştir. Kaldı ki, 6098 sayılı Kanunun 55. maddesi de emredici bir hükme yer verdiğinden gerçekleştiği tarihe bakılmaksızın tüm fiil ve işlemlere uygulanmalıdır.

Somut olayda; davacının PMF yaşam tablosuna göre saptanan bakiye ömrünün dikkate alınmadığı, ayrcıa maddi tazminat hesabında davacıya .... tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile iş kazası nedeniyle bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilir kısmının hesaplanan maddi zarardan tenzil edilmediği, bu suretle karşılanmayan zararın tespit edilmesi suretiyle yerleşik içtihatlara ve TBK.nın 55. maddesine aykırı olacak şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; uzman hesap bilirkişisinden PMF yaşam tablosuna göre davacının kaza tarihindeki bakiye ömrü saptanarak, yukarıda belirtilen prensiplere uygun şekilde hesap raporu aldırılması; bu rapora göre belirlenen toplam zarardan, davacıya ... tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile iş kazası nedeniyle bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilir kısmının tenzil edilmesi sonucu karşılanmayan zararın tespit edilmesi ile sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 28/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/13900, Karar No: 2020/4707, Tarih: 01.06.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/13900 E.  ,  2020/4707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Temyiz isteminin esastan reddi, temyiz isteminin reddi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın yüzüne karşı verilen yerel mahkemenin 10/10/2018 tarihli kararıyla ilgili, 11/10/2018 tarihli dilekçesi ile “gerekçeli kararın tarafına gönderilmesi” talebinde bulunduğu, UYAP sisteminden yapılan sorgulamada sanık müdafii Av. ...'nun 12/08/2018 tarihinde sanık adına vekaletname gönderdiğinin anlaşıldığı(sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde de bu hususu vurguladığı), yerel mahkemece 01/11/2018 tarihinde mala zarar verme suçuyla ilgili hükmün kesin nitelikte olduğundan istinaf dilekçesinin bu suç yönünden reddine dair ek karar verilerek hem ek kararın hem gerekçeli kararın 16/11/2018 tarihinde sadece sanığa tebliğ edildiği, vekaletnameli müdafii Av. ...'ya tebliğ edilmediği, her ne kadar sanık kararı istinaf etmiş ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi istinaf istemini inceleyerek sonuçlandırmış ise de, sanığın vekaletnameli müdafii Av. ...'ya yerel mahkemenin gerekçeli kararının tebliğ edilmemesi nedeni ile sanığın istinaf istemi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesince verilen 14/11/2019 tarihli kararın hukuken geçersiz olması nedeniyle kaldırılmasına ve sanık müdafii Av. ...'nun 27/12/2019 tarihli dilekçesinin sanık müdafii tarafından verilmiş istinaf istemi dilekçesi olarak kabul edilerek Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesince incelenmesi için Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na GÖNDERİLMESİNE, 01/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19744, Karar No: 2014/539, Tarih: 17.01.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/19744 E.  ,  2014/539 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Samsun 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 09/04/2013

Numarası : 2013/177-2013/194

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalıya ait lokanta işyerinde, aralıksız ve kesintisiz şekilde bulaşıkçı olarak çalışırken iş nedeniyle sağlığının tehlikeye düştüğü gerekçesiyle haklı nedenle iş akdini feshettiğinden bahisle kıdem tazminatı ve bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının çalışmaları nedeniyle, herhangi bir işçilik alacağının olmadığını, kıdem tazminatını ödemeye razı olduğunu, ancak diğer fazla mesai, hafta tatili ve milli bayram ve genel tatil alacağı hakkı olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının haklı nedenle iş akdini feshettiği gerekçesiyle ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İş akdinin davacı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı, işyerinde sürekli ayakta bulaşık yıkamak suretiyle çalıştığı ve bu yüzünden bel fıtığına yakalandığı ve işin sağlığı için tehlike arz ettiği için haklı nedenle iş akdini feshettiğini bildirmiş ancak rapor sunmamıştır. Davacının tam teşekküllü bir devlet hastanesinden rapor aldırılarak veya bel fıtığı olup olmadığı, yaptığı işin sağlığı için tehlike oluşturup oluşturmadığı tespit edilmeden kıdem tazminatına hükmedilmesi bozma nedenidir.

3-İşyeri, lokanta işyeridir. Davalı taraf lokantanın Ramazan ayında kapalı olduğuna yönelik tanık dinletmiş, ancak davacı tanıkları bu konuda beyanda bulunmamışlardır. Bu konunun net olarak aydınlatılması için davacı tanıklarının yeniden dinlenerek Ramazan ayında işyerinin kapalı olup olmadığı, işçi çalışıp çalışmadığı hususları açığa kavuşturulması ce çıkacak sonuca göre davacının, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacakları yönünden gerekirse yeniden hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 17.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1357, Karar No: 2012/6921, Tarih: 05.04.2012

**6. Ceza Dairesi         2012/1357 E.  ,  2012/6921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Sanığın diğer yakınanlarla birlikte ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesinde eğitim gördükleri, sanık hakkında aynı okulda öğrenci olan ... abisi ... , yakınan ...'ün babası ..., yakınan ...'ın annesi ...'un dilekçeleri üzerine disiplin soruşturması yapıldığı, Okul Disiplin Kurulunun 20.10.2008 tarihli kararıyla ''eğitim öğretim ortamında arkadaşlarının mal ve eşyalarına zorla el koymak" gerekçesiyle okuldan tasdiknameyle uzaklaştırma cezası verildiği, sanığın babasınında aynı okulda görevli olduğu, Okul Müdürüyle tartıştığından okuldan ayrıldığını ve bundan sonra sanık hakkında disiplin soruşturması yapıldığını ifade ettiği, disiplin kurulunun kararı altında imzası bulunan Müdür Yardımcısı ... 18.12.2009 tarihli oturumdaki anlatımında, öğrenci velilerinin sınıfta bir öğrencinin çocuklarını rahatsız ettiğini ve para aldığını söylemeleri üzerine durumu araştırdıklarını, öğrencileri dinlediğini, öğrencilerin sanığın kantine indiklerinde borç para aldığını söylediklerini belirtmesi karşısında, Mahkemece altında imzası bulunan disiplin kurulu kararıyla çelişki sorulduğunda, topluma kazandırmak için öyle yazdıklarını, sanığın çocuklardan borç para aldığını duyduğunu, haraç ve tehdit ettiği yönünde beyanları olmadığını belirtmiş, okul müdürü olan tanık ... 23.10.2009 tarihli oturumda, öğrencilerin kendilerine gelip paralarının alındığı yönünde sözlü bildirimde bulunmaları üzerine rehberlik servisine öğrencileri gönderdiklerini, Rehber Öğretmenin ... olduğunu, önce yakınanlarla görüştüğünü, sanığa borç para verdiklerini ancak alamadıklarını söylediklerini ifade etmiş, 22.02.2010 tarihli oturumda ..., öğrencilerden haraç alınması konusunda bilgisinin

olmadığını, 2008 yılı öğrenim yılı sona erdiğinde okuldan ayrılıp başka okula gittiğini, yakınanları hatırlamadığını, ... okulda görevli olduğu dönemde saygılı bir kişi olduğunu, kendisine gelip sıkıntılarını anlattığını belirtmiş, disiplin kurulunun kararından "yedi ay sonra" yakınanlar 26.05.2007 tarihinde, sanığın kendilerinden zorla para aldığı konusunda şikayetçi oldukları, bunun üzerine 27.5.2009 tarihli tutanak sonrasında sanık hakkında yağma suçuna dair soruşturmanın başlatıldığı, tutanak altında imzası bulunan tutanak düzenleyici tanık ... 22.02.2010 tarihli oturumda,yakınanların ve ailesinin hiç birisinin tutanaktaki sözleri söylemediğini, Çocuk Büro Amirliğinin aldığı ifadelere istinaden sanığı yakalayarak tutanak tutuklarını ifade etmiş, bu tutanakta sanığın Mustafa Pınarcıoğlu adlı bir kişiyi de yaraladığı, ancak yakınanın sanıktan korktuğu için adını vermediği, evrakın faili meçhul olduğu hususu da yer almış, sanık hakkında bundan sonra yaralama olayına ilişkinde soruşturma yapılıp dava açılmış, Bakırköy 1.Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 27.04.2010 tarih ve 2009/330- 2010/137 sayılı kararıyla beraat kararı verildiği, yakınanlar 26.05.2009 tarihli kolluktaki anlatımlarında sanığın 2007-2008 ve 2008- 2009 döneminin ikinci yarısına kadar aynı sınıfta öğrenci olan sanığın zaman zaman bıçak gösterip tehdit ederek ve zaman zamanda tekme tokatla para kontür aldığını belirtmişler, disiplin soruşturması öncesinde okul müdürü tanık ...'ya verdikleri, yakınan ...'in tarihsiz, yakınan ...'ın 09.10.2008, yakınan ...'ün 14.10.2008 tarihli anlatımlarında, sanığın tehdit ederek para aldığı, bir günde yolda yürürken bıçakla tehdit ederek doğum günü hediyesi istediğini ifade etmişler, 09.09.2009 tarihli oturumda ise, sanığa borç para verdiklerini, kavga ettiklerini, tartıştıkları ve okula başvurduklarını sonrasında sanığın okuldan atıldığını belirtmişler, sanıkta savunmalarında yakınanlarla aralarında alacaktan dolayı tartışma olduğunu, ancak bıçakla tehdit ederek kimseden para almadığını savunmuş olması karşısında; yakınanların sanığın zorla para aldığına ilişkin olaylar nedeniyle disiplin soruşturmasıyla okuldan uzaklaştırıldığı 20.10.2008 tarihinden "yedi ay sonra" 26.5.2009 tarihinde soyut ifadelerle sanıktan şikayetçi olmaları, Mahkeme huzurunda bu anlatımlarını geri almaları, disiplin kurulu tutanağında imzası bulunan tanık ... ile okul müdürü tanık ...'de tutanak aksine anlatımlarda bulunmaları ve sanığın savunması kapsamına göre sanığın yakınanlara yönelik yağma eylemlerini gerçekleştirdiği konusunda kuşkunun olduğu, mevcut kuşkunun sanık yararına yorumlanması gerektiğinden sanığın beraati yerine yazılı biçimde karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

Yakınanların anlatımlarında sanığın 2007-2008 ve 2008-2009 dönemi ikinci yarısına kadar kendilerinden haraç aldığını beyan etmeleri, sanığın yakınanların

2-Kabule göre de;

Yakınanların anlatımlarında sanığın 2007-2008 ve 2008-2009 dönemi ikinci yarısına kadar kendilerinden haraç aldığını beyan etmeleri, sanığın yakınanların

başvurusu üzerine 20.10.2008 tarihli ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Disiplin Kurulu kararıyla okuldan tasdiknameyle uzaklaştırıldığı, sanığın 15.09.1990 doğumlu olduğunun anlaşılması karşısında; sanığın her bir yakınana yönelik eylemlerinin hangi tarihte gerçekleştirildiği araştırılıp sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 31/3.maddesinin uygulanma olasılığı değerlendirilmeden yazılı biçimde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı ile tebliğnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre sanığın TAHLİYESİNE, başka suçtan hükümlü veya tutuklu değilse derhal salıverilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazı yazılmasına, 05/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5118, Karar No: 2013/8971, Tarih: 16.05.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/5118 E.  ,  2013/8971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 23/02/2012 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeni ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25/12/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, haksız fiil nedeni ile uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalı tarafından yapılan tünel inşaatı sırasında dere yatağına dökülen hafriyat nedeni ile derenin yön değiştirerek taşınmazına zarar vermesi nedeni ile tazminat ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda taşınmazın değerine hükmedilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, mahkemenin ilk kararı ile taşınmazın tespit edilen değerinin ödetilmesi ile birlikte taşınmaz değerinin ödenmesinden sonra davacı adına olan tapu kaydının iptali ile davalı adına tesciline karar verilmiş ve bu yön bozma nedeni yapılmamış iken bozmaya uygun olarak yeniden yapılan inceleme sonunda taşınmazın tespit olunan değerine hükmedilmiş bulunmasına karşın tapunun davalı adına tesciline karar verilmemiş olması doğru değil ise de bu yönün sehven unutulduğu anlaşılmakla 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının 1 nolu bendinin "...davalıdan alınarak davacıya ödenmesine..." sözcüklerinden sonra gelmek üzere, "bedel ödendiğinde .... İlçesi ... Köyü, ... Mevkiinde kain 40 parsel sayılı taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile davalı adına tapuya kayıt ve tesciline" cümlesinin eklenmesine, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddi ile kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 16/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14786, Karar No: 2014/8155, Tarih: 08.04.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/14786 E.  ,  2014/8155 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir 10. İş Mahkemesi

Tarihi : 17.04.2013

No : 2011/782-2013/171

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın davalı S.. K.. Yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılar M. B. Dayanıklı Tük. Mall. Elk. İhr. İth. İnş. Gıda ve Tic. Ltd. Şti., H.. B.., S.. T.. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun, yürürlüğü sonrasında gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanması gerektiği, davaya konu işkazasının ise 13.8.2009 tarihinde meydana gelmiş olması karşısında, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddeleridir.

5510 sayılı Kanunun “İş Kazası Ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin Ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. Maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, B. Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.