muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/94, Karar No: 2010/120, Tarih: 25.05.2010

“Hükmün geri bırakılması, denetimli serbestlik”

” başlığıyla Ceza Muhakemeleri Usulü Tasarısının 233. maddesinde yer verilmiş, Adalet Komisyonunca 233. maddenin Tasarı metninden çıkarılması nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu pozitif bir hukuk normu olarak ilk kez çocuklar hakkında 03.07.2005 tarihinde kabul edilerek 15.07.2005 gün ve 25876 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle aynı gün yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasasında yer almıştır.

5395 sayılı Yasanın 23. maddesi uyarınca çocuklar tarafından işlenen suçlardan dolayı hükmolunan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası, maddedeki diğer objektif ve subjektif koşulların bulunması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına konu olabilecektir. Anılan düzenlemede, hükmolunan cezanın tedbirlere veya adli para cezasına çevrilemeyeceği veya ertelenemeyeceğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle müessesenin hukuki niteliği bir tarafa bırakılarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmekle yetinilmemiş, hükümdeki hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiş, hatta erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması müesseselerinin bir arada uygulanamayacağı dikkate alınmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile birlikte erteleme kararları da verilmiştir. Yasa koyucu tarafından uygulamadaki bu farklı algılama ve uygulamaların önüne geçilmek amacıyla 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Yasanın 40. maddesi ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasasının 23. maddesi değiştirilmek suretiyle denetim süresindeki farklılık hariç olmak koşuluyla çocuklar ile yetişkinler hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı koşullara tabi kılınmıştır. 5560 sayılı Yasanın 23. maddesiyle 5271 sayılı Yasanın 231. maddesine eklenen 5-14. fıkralar ile de büyükler için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması, yetişkinler yönünden başlangıçta şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak, hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için kabul edilmiş iken, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 23.01.2008 gün ve 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklik ile de hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezaları için uygulanabilir hale getirilmiş, şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak uygulanan bu müessese Anayasanın 174. maddesinde güvence altına alınan İnkılâp Yasalarında yer alan suçlar ayrık olmak üzere tüm suçları kapsayacak hale getirilmiştir.

Uyuşmazlık konusunu, taksirli suçlarda hükmedilen iki yıldan fazla hapis cezalarının, adli para cezasına çevrilmesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilemeyeceği oluşturduğundan, hükmün açıklanmasının tüm koşulları ve sonuçlarının değil, 5271 sayılı Yasanın uyuşmazlıkla ilgili 231. maddesinin 5, 7 ve 11. fıkralarının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Uyuşmazlık konusunu, taksirli suçlarda hükmedilen iki yıldan fazla hapis cezalarının, adli para cezasına çevrilmesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilemeyeceği oluşturduğundan, hükmün açıklanmasının tüm koşulları ve sonuçlarının değil, 5271 sayılı Yasanın uyuşmazlıkla ilgili 231. maddesinin 5, 7 ve 11. fıkralarının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

5271 sayılı CYY’nın 231. maddesinin 5. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına konu mahkûmiyetin iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması gerektiği vurgulanmış, ancak buradaki adli para cezasının 5237 sayılı TCY’nın 50. maddesi uyarınca, kısa süreli veya taksirli suçlardaki uzun süreli hapis cezalarına seçenek olarak çevrilen adli para cezası mı, yoksa 5237 sayılı Yasanın 52. maddesinde öngörülen adli para cezası mı olduğu yönünde bir belirlemeye yer verilmemiştir.

Anılan fıkrada belirtilen adli para cezasından ne kast edildiği 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 7. fıkrasındaki; “

“Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez”

” şeklindeki hükmü ile; 11. fıkrasındaki; “

“… Ancak, mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunun değerlendirilerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulların varlığı halinde, hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek, yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir”

” biçimindeki hükümlerinden yola çıkılarak belirlenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Her iki fıkranın açık hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 5. fıkrasında kast edilen adli para cezası, seçenek yaptırım olarak hükmedilen adli para cezası olmayıp 5237 sayılı Yasanın 52. maddesinde öngörülen ve hapis cezası ile birlikte veya yalnız hükmedilen adli para cezasıdır.

Böyle bir kabul, her iki fıkranın ve müessesenin de doğal sonucudur.

647 sayılı Yasanın 4. maddesinin 3 ve 4. fıkraları ile benzer düzenlemeleri içeren 5237 sayılı Yasanın 50. maddesinin 4 ve 5. fıkralarındaki; “

“Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı hâlinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir”

”.

“Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir”

Böyle bir kabul, her iki fıkranın ve müessesenin de doğal sonucudur.

647 sayılı Yasanın 4. maddesinin 3 ve 4. fıkraları ile benzer düzenlemeleri içeren 5237 sayılı Yasanın 50. maddesinin 4 ve 5. fıkralarındaki; “

“Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı hâlinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir”

”.

“Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir”

” hükmünden hareketle, mademki asıl mahkûmiyet çevrilen adli para cezası veya tedbirdir, 231. maddenin 7. fıkrası uyarınca seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek hapis cezası kısa süreli hapis cezasından ibarettir, o halde taksirli suçlardan hükmolunan iki yıldan fazla hapis cezaları da adli para cezasına çevrildiğinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına konu olabilirler şeklindeki bir yaklaşımla, seçenek yaptırımlara çevirme yasağının sadece kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezalar için getirildiğinin kabulü, hukukun temel ilkeleri ve 231. maddenin 7 ve 11. fıkralarındaki düzenlemelere aykırı olacağı gibi yasa koyucunun amacı ile de bağdaşmaz. Zira Yasa Koyucu 7. fıkra ile açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümdeki cezanın adli para cezasına dönüştürülemeyeceği veya ceza¬

¬nın ertelenemeyeceğini amaçlamış olup, bu hükümle taksirli suçlar yönünden bir istisna getirmiş değildir.

Böyle bir yaklaşım müessesenin hukuki niteliğiyle de bağdaşmayacaktır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.02.2008 gün ve 346-25 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında da vurgulandığı üzere sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CYY’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.

Koşullu bir düşme nedeni oluşturan “

“hükmün açıklanmasının geri bırakılması”

” müessesesi (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarına ilişkin) objektif koşulların varlığı halinde, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen mahkemece değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanacak, koşullarının bulunmadığı veya uygulanmaması yönünde kanaate ulaşıldığı taktirde ise diğer kişiselleştirme nedenleri değerlendirilebilecektir.

“hükmün açıklanmasının geri bırakılması”

” müessesesi (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarına ilişkin) objektif koşulların varlığı halinde, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen mahkemece değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanacak, koşullarının bulunmadığı veya uygulanmaması yönünde kanaate ulaşıldığı taktirde ise diğer kişiselleştirme nedenleri değerlendirilebilecektir.

Bu kararda da açıkça belirtildiği üzere, sanık hakkında sonuç cezanın tayininden sonra, hükmolunan cezanın iki yılı veya daha az süreli hapis cezası olması veya adli para cezası olması halinde, öncelikle yasal bir zorunluluk olarak 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 5-14. fıkralarında düzenlenmiş bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının bulunup bulunmadığı, hiçbir isteme gerek kalmaksızın re’sen değerlendirilecek olumsuz sonuca ulaşıldığı takdirde, cezanın kişiselleştirilmesine ilişkin 647 sayılı Yasanın 4 ve 6. maddeleri ile 5237 sayılı Yasanın 50 ve 51. maddeleri yönünden bir değerlendirme yapılabilecektir.

Görüldüğü gibi, sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının henüz seçenek yaptırım olarak adli para cezasına ve tedbire çevrilmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının değerlendirilmesi zorunlu olup, ancak bu konuda olumsuz bir kanaate ulaşıldığı taktirde uygulanabilecek bir hükme dayanılarak sonuç cezanın çevrilen adli para cezası veya tedbir olduğundan hareketle taksirli suçlarda hükmolunan 2 yıldan fazla hapis cezalarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceğini kabul etmek olanaklı değildir.

Diğer yönden; 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 7 ve 11. fıkralarına aykırı olarak hükmolunan cezanın adli para cezasına çevrilmesi ve bilahare sonuç cezanın adli para cezası olduğu gerekçesiyle, hukuka aykırı bir uygulamanın sonuçlarından sanığın ikinci kez yararlandırılması da hukuken kabul edilemez.

Bu itibarla, yerel mahkeme direnme kararı isabetli olup, Özel Dairece hükmün sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verildiğinden, dosyanın sair yönlerinin incelenmesi için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Adana 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.12.2008 gün ve 273-416 sayılı kararındaki direnme nedenlerinin İSABETLİ OLDUĞUNA,

2- Dosyanın, esasa ilişkin temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere, Yargıtay C.Başsavcı¬

¬lığına TEVDİİNE, 25.05.2010 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1014, Karar No: 2020/6691, Tarih: 02.12.2020

**12. Ceza Dairesi         2020/1014 E.  ,  2020/6691 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : CMK’nın 231/11. maddesi uyarınca hükmün açıklanması suretiyle; 2863 sayılı Kanunun 74/2, TCK’nın 62/1, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan suçundan yapılan yargılama sonunda, 2863 sayılı Kanunun 74/2.cümle, TCK’nın 62. maddeleri gereğince 10 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereğince sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, aynı maddenin 8. fıkrası gereğince 5 yıllık denetim süresine tabi tutulmasına dair Milas 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 09/03/2010 tarihli 2008/215 esas 2010/159 karar sayılı kararının 12/10/2010 tarihinde kesinleşmesine müteakip, sanığın denetim süresi içinde 03/12/2012 tarihinde TCK.’nın 86/2, 86/3-e maddesinde düzenlenen silahla kasten basit yaralama suçunu işlediği sabit kabul edilerek ...Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/480 esas 2015/376 karar sayılı ilamı ile mahkumiyetine hükmedildiği, anılan hükmün 07/05/2015 tarihinde kesinleştiği, ihbar üzerine dosya yeniden ele alınarak 5271 sayılı CMK’nın 231/11. maddesi gereğince hükmün açıklanmasına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 18/02/2016 tarih 2015/398 esas 2016/103 karar sayılı kararını kapsayan dosya incelendi:

... Asliye Ceza Mahkemesinin 09/03/2010 tarihli 2008/215 esas 2010/159 karar sayılı kararı ile 2863 sayılı Kanunun 74/2. cümle, 5237 sayılı TCK'nın 62, 5271 sayılı CMK'nın 231/5 maddeleri gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasına karşın, denetim süresinde kasıtlı bir suç işleyen sanık hakkında, 5271 sayılı Kanunun 231/11 maddesi gereğince, uygulanmasında yasal zorunluluk bulunduğu halde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle uygulanamayan yasal hükümler hariç olmak üzere, önceki hükümde herhangi bir değişiklik yapılmadan hükmün aynen açıklanması ile yetinilmesi yerine, TCK’nın 50/1-a maddesi gereğince hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmesi ise aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanık hakkında temyiz dışı sanıklarla birlikte kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptığı iddiasıyla açılan kamu davasında; İkiztaş köyü bölgesinde kalan eski değirmen mevkiinde 09 SV 935 ve 09 YA 290 plakalı iki araç ile 6 kişinin kaçak kazı yaptıkları yönündeki ihbar üzerine jandarma ekipleri tarafından olay yerine intikal edildiği, olay yerine yaklaşık 500 metre mesafede

Sanık hakkında temyiz dışı sanıklarla birlikte kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptığı iddiasıyla açılan kamu davasında; İkiztaş köyü bölgesinde kalan eski değirmen mevkiinde 09 SV 935 ve 09 YA 290 plakalı iki araç ile 6 kişinin kaçak kazı yaptıkları yönündeki ihbar üzerine jandarma ekipleri tarafından olay yerine intikal edildiği, olay yerine yaklaşık 500 metre mesafede

toprak yol üzerinde köy halkı tarafından durdurulmuş 09 SV 935 ve 09 YA 290 plakalı iki araç olduğunun görüldüğü, 09 YA 290 plakalı araç içerisinde kürek, kazma, çapa, büyük kürek, el feneri, kafaya takılan fener, halat, iş eldiveni, en az bir gün yetecek kadar erzak ve su olduğunun tespit edildiği, sanığın içerisinde bulunduğu 09 SV 935 plakalı diğer araçta ise üç çift kalın kumaş iş eldiveni, tepe lambası, el feneri, 5 metrelil şerit metre, kılıf içerisinde bir takım metal arama birimi ele geçirildiği, yaklaşık 1 km metre mesafede yeni kazılmış kazı çukuru bulunduğu, toprak izlerinin taze olduğu, yeni kazılmış olduğu, yumuşak toprak üzerinde çok sayıda ayak izi olduğu, bu izlerin şahısların ayak izi ile aynı olduğunun belirtildiği, her ne kadar tutanakta kazı çukurunun derinliği belirtilmemiş ve keşifte yapılan gözlemde kazı çukurunun dolmuş olduğu gözlemlenmiş ise de; keşifte dinlenen yer gösterme tanığı olan arazi maliki tanık Ali Ateş’in beyanında; kazılan yerin yaklaşık 1-1,5 metre derinliğinde olduğunu belirttiği, arkeolog tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; dosyada bulunan olay yerini gösterir CD nin incelenmesi sonucunda kazı derinliğinin 1,5 metre olduğunun, ayrıca suça konu yerin sit alanı ya da 6. madde kapsamında bulunmadığının belirtildiği, sanığın üzerine atılı kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçunu işlediği anlaşılmakla;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin haksız yere ceza verildiğine, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sit alanı olmayan ve 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli nitelik taşımayan yerde kazı yapılması karşısında, suç tarihinde yürürlükte ve lehe olan 2863 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişmeden önceki 74/2. cümlesinin uygulama yapılırken dayanak kanun madesi olarak belirtilmemesi,

Sit alanı olmayan ve 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli nitelik taşımayan yerde kazı yapılması karşısında, suç tarihinde yürürlükte ve lehe olan 2863 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişmeden önceki 74/2. cümlesinin uygulama yapılırken dayanak kanun madesi olarak belirtilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının (1) nolu bendinde yer alan “2863 sayılı Kanunun 74/2. maddesi geerğince” ibaresinin çıkartılarak yerine “suç tarihinde yürürlükte ve lehe olan 2863 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişmeden önceki 74/2. cümlesi gereğince” ibaresinin eklenmesi ve hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA; 02/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31, Karar No: 2017/9823, Tarih: 24.04.2017

**15. Ceza Dairesi         2015/31 E.  ,  2017/9823 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK.nun 155/2,43 ve 53 maddeleri uyarınca mahkumiyet

Güveni kötüye kullanma suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler, sanıklar müdafiileri, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

A-Katılan vekilinin hükme yönelik temyizinin incelenmesinde:

Katılan kurum temsilcisine temyize konu olan hükümler 26/11/2013 tarihinde katıldığı duruşmada yüze karşı verildiği, ancak katılan vekilinin 1412 sayılı CMUK'un 310. maddesinde belirtilen 1 haftalık yasal süre geçtikten sonra 13/01/2014 tarihinde  temyiz etmiş olması karşısında katılan vekilinin temyiz talebinin C.M.U.K.nun 315/2. maddesi uyarınca REDDİNE,

B-Sanıklar müdafilerinin hükme yönelik temyizlerinin incelemesinde:

Sanıklar ... ve ...'nın .... A.Ş. isimli kargo şirketinde Konya ... Baş Müdürlüğü’nden Konya Adana Mersin bölgesi kargoları tesliminden sorumlu şoför olarak çalıştıkları, 2011 yılı içerisinde sanıkların kendi hatları dışındaki hatlarda bulunan posta kolilerinin mühürleri açılarak ayakkabı, fındık, ceviz gibi eşyaların teslim edilmediği veya daha az miktarda teslim edildiğine dair şikayetler başlaması üzerine iş yerinin güvenlik kameralarının incelenmesinde sanıklar ... ve ...'nın zimmetle teslim edilen çok sayıda kargonun kaybolduğunun veya eksik teslim edildiğinin kayıtlardan anlaşıldığı, bu şekilde sanıkların hırsızlık suçunu işledikleri iddia edilen olayda;

1-Sanık ...’ün aynı suç işleme kararı içinde birden fazla kez kendilerine teslim edilen kargolardaki mevcut eşyaların teslimatlarının gerçekleştirmediği yada eksik teslimat yapıldığı şeklinde gerçekleşen eylemlerinin sanık savunmaları, müştekiler ile tanıkların beyanları ve dosya kapsamına göre sabit olduğu anlaşılmakla, aynı gerekçeye dayanan mahkemenin kabulü ile sanık hakkında mahkumiyet hükmünün kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir, ancak;

Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kamu davası açıldığı halde, farklı vasıftaki suç yönünden sanığa CMK 226 maddesi uyarınca ek savunma hakkı tanınmadan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan hüküm kurulması,

2-Sanık ...’nın dosyada mevcut kamera kaydı görüntülerinde teslimatı gerçekleştirilmeyen ya da eksik gerçekleştirilen kargo eşyalarının alınması konusunda eylemlerinin nelerden ibaret olduğu yada diğer sanık ...’ün eylemlerine asli ya da fer’i fail olarak ne şekilde katıldığı tespit edilmeksizin, yetersiz gerekçe ile sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesine gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; 24/04/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15445, Karar No: 2015/23165, Tarih: 24.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/15445 E.  ,  2015/23165 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 5. İş Mahkemesi

Tarihi : 22.01.2014

No : 2010/579-2014/92

Dava rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davacı K..... vekili, davalılar S...... B.... B...... vekili ile A.. T.. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, 30.05.2009 tarihinde meydana gelen kazanın, belediyeye ait çöp konteynerı ile çöp toplama işi esnasında, çöp konteyner sürücüsü davalı A.. T..'ın geri manevrası esanasında, çöp toplama işi yapan sigortalıya çarpması sonucu meydana geldiği, dosyada alınan kusur raporunda davalılar M.... Ltd. Şti ile S..... B..... Başkanlığı müteselsilen sorumlu tutularak %30, A.. T..'ın %30, sigortalının ise %40 kusurlu olduğunun tespit edildiği, anlaşılmaktadır.

1-Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin 1 ve 4’üncü fıkralarıdır. 5510 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücû alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücû edilecek miktar ise; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, kusur karşılığından oluşmaktadır.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla sebebiyet vermeleri halinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61 ve 62’nci (818 sayılı Mülga Borçlar Kanununun 50 ve 51) maddeleri uyarınca teselsül hükümlerine göre birlikte sorumlulukları söz konusu olacaktır. Bu halde, Türk Borçlar Kanunu’nun 62’inci maddesi uyarınca kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin diğer müteselsil sorumlulara karşı rücû hakkı baki kalmak koşuluyla, her bir sorumlu yönünden kusurlarına düşen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına hükmedilebilecektir.

Somut olayda, davacı kurum ıslah dilekçesinde teselsüle dayandığı nazara alındığında, mahkemece yukarıdaki belirtilen ilkeler gözetilerek teselsül sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, aksi yönde hüküm kurulması isabetsizdir.