muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12641, Karar No: 2016/16652, Tarih: 27.12.2016

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2079, Karar No: 2024/3540, Tarih: 28.03.2024

**5. Ceza Dairesi         2024/2079 E.  ,  2024/3540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/324 Değişik iş

SUÇ : 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na muhalefet

İNCELEME KONUSU KARAR : Yetkili savcılığın tespitine ilişkin

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

İzmir, İstanbul ve İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği İstanbul 21. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.04.2022 tarihli ve 2022/324 Değişik iş sayılı Kararı ile İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 07.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55648 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55648 sayılı kanun yararına bozma isteminin “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/7. maddesinde yer alan "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda ilk yetkisizlik kararının İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildiği, ancak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının da kendisini yetkisiz görerek dosyayı 22.02.2022 tarihli yetkisizlik kararı ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği anlaşılmakla, bu ikinci yetkisizlik kararından hemen sonra dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilerek yetkili savcılığın belirlenmesi gerektiği cihetle, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22.02.2022 tarihli yetkisizlik kararından sonra verilen yetkisizlik kararının hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğu gözetilerek, yetki uyuşmazlığı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde uyuşmazlığın esastan incelenerek karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.01.2022 tarihli ve 2022/9720 soruşturma, 2022/758 sayılı kararı ile 5846 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan şüpheliler Oxford Yayıncılık Ltd. Şti. ve Hueber Yayınları hakkında yürütülen soruşturma sonucunda dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmiştir.

2.İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2022 tarihli ve 2022/31433 soruşturma, 2022/2213 sayılı kararı ile şüpheli Oxford Yayıncılık Ltd. Şti. hakkında yürütülen soruşturma tefrik edilerek soruşturma defterinin 2022/35200 numarasına kaydedilmiş, 22.02.2022 tarihli ve 2022/35200 soruşturma, 2022/6761 sayılı yetkisizlik kararı ile soruşturma dosyası İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.

3.İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.03.2022 tarihli ve 2022/51652 soruşturma, 2022/5596 sayılı yetkisizlik kararı ile soruşturmanın İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı verilmiş ve 5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın İstanbul Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

4.İstanbul 21. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.04.2022 tarihli ve 2022/324 Değişik iş sayılı Kararı ile İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararı kaldırılmıştır.

5.5271 sayılı Kanun'un 161 inci maddesinin yedinci fıkrasında "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir" hükmü karşısında somut olay değerlendirildiğinde; merciince soruşturma evrakının İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kararın ilk yetkisizlik kararı olduğu, ikinci yetkisizlik kararının ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve uyuşmazlığın 5271 sayılı Kanun'un 161 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesince çözülmesi gerektiği belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerine işin esasına yönelik değerlendirme yapılması Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.İstanbul 21. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.04.2022 tarihli ve 2022/324 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3770, Karar No: 2012/5775, Tarih: 17.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/3770 E.  ,  2012/5775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURHANİYE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/07/2009

Davacı  tarafından davalılar aleyhine açılan tespit, elatmanın önlenmesi, yıkım ve eski hale getirme davasının yapılan yargılama sonunda mahkemece kıyı kenar çizgisinin belirlenmesine ilişkin talebin ve tazminat isteğinin reddine, diğer istekler bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın  davacılar tarafından süresinde  temyizi üzerine dosya incelendi ve  Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kıyı kenar çizgisinin tespiti, bu doğrultuda tapu iptali ve tecil, komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi, yıkım ve tazminat, birleşen dava ise;  komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine  ilişkindir.

Mahkemece, kıyı kenar çizgisinin belirlenmesine ilişkin talep ile tazminat isteğinin reddine, diğer istekler bakımından karar verilmesine yer olmadığına  karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı firmanın üzerinde turistik tesis bulunan 143 nolu parsel maliki, birleşen davanın davacısı Birsel'in ise komşu 142 parselin paydaşı oldukları, komşu 244 ada 1 parselin ise davalılara ait olup, bu parsel üzerinde de turistik tesis bulunduğu, yargılama sırasında çekişme konusu, davalılar tarafından yapıldığı bildirilen duvarın dava dışı belediye tarafından yıkıldığı anlaşılmaktadır.

Evrak arasına alınan Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/45 Esas, 2003/830 Karar sayılı dosya içeriğinden; Hazine'nin 02.02.2001 tarihinde; davacı firmaya ait  143 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddiasıyla tapu iptal, terkin ve yıkım istekli dava açtığı  ve yargılama sonunda davacı firmaya ait 143 parselin 131,14 m² bölümünün tapusunun iptali ile tescil harici bırakılmasına, bu kısma yönelik elatmanın önlenmesine, duvar ve dolgu malzemelerinin yıkımına karar verildiği ve kararın dereceattan geçerek 30.09.2004 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle; davacı firmanın taraf olduğu Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/45 Esas, 2003/830 Karar sayılı dereceattan geçerek kesinleşen dava ile kıyı kenar çizgisinin belirlendiği, öte yandan davalılar tarafından yapılan duvarın yargılama sırasında dava dışı Belediye tarafından yıkılarak, bu istek bakımından davanın konusuz kaldığı saptanmak suretiyle tazminat dışındaki istekler bakımından yazılı olduğu üzere karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacı firma vekilin bu yöne değinen temyiz itirazları ile birleşen davanın davacısı B.L. vekilin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davacı firma vekilinin tazminat isteğine ilişkin temyizine gelince; davacı firma davalıların deniz içine doğru inşa ettirdikleri duvar sebebi ile turistik tesis olarak işlettiği parselinin önündeki kumsal alanın erezyona uğrayarak taşınmazının zarar gördüğünü ile sürerek tazminat isteğinde bulunmuştur.

Ne varki; tazminat hususunda yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli  olduğunu söyleyebilme olanağı  yoktur.

Şöyle ki; delil olarak dayanılan Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/543 Esas, 2001/354 Karar sayılı dosyasında düzenlenen ve kıyıdaki erezyonunun; davacının kıyı kenar çizgisini ihlal eder tarzda yapılaşmasından kaynaklandığı yönünde görüş bildiren bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle mahkemece sonuca gidilmiş ise de; eldeki dosyada mahallinde yapılan keşif neticesinde jeoloji mühendisleri bilirkişiler tarafından düzenlenen 25.04.2007 tarihli raporda; davacının turizm tesislerinin kuzeyindeki sahil alanının erezyon ile daraldığı, bu sebeple zarar gördüğü, bunun birincil nedeninin davalıların turizm tesislerinin güney kısmında oluşturduğu yapay sette ve deniz içerisine uzanan beton kütle olduğu, ancak ikinci sebebinin de Favori Turizm Tesislerine ait deniz tarafındaki yapıların kıyı kenar çizgisi ihlalinden kaynaklandığı bildirildiği halde, ilk bilirkişi raporu irdelenip hükme esas alınan raporla arasındaki çelişkiler giderilmiş değildir.

Hal böyle olunca; mahallinde yeniden konusunda uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılarak, eldeki dosyada ve delil olarak tarafların dayandıkları dosyalarda  alınan bilirkişi raporları da irdelenmek suretiyle, davacı firmanın taşınmazı hizasında bulunan kıyı erezyonunun hangi sebepten, davalılar tarafından yapılan ve  yargılama sırasında dava dışı Belediye tarafından yıkılan duvar yüzünden mi, yoksa davacı firmanın kıyı kenar çizgisini ihlal eder şekilde yapılaşmasından mı kaynaklandığı, veyahut her iki sebebinde etkili olup olmadığı,  öte yandan  davacı firmanın bu sebeplerden dolayı maddi bir zararının bulunup bulunmadığı, varsa nelerden ibaret olduğu, zararın oluşumunda hangi etkenin hangi oranlarda etkili olduğu  konularında çelişkileri de giderecek şekilde rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar  verilmesi  gerekirken eksik incelemeyle yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacı F.T. ve İnşaat Limited Şirketi vekilinin  temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle, hükmün 12.01.2011 tarihinde kabul edilen ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  17.05.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4277, Karar No: 2018/16397, Tarih: 04.10.2018

**5. Hukuk Dairesi         2018/4277 E.  ,  2018/16397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki ... lehine tescil edilmiş irtifak hakkının dayanak belgelerinin ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtilmesinden,

2-Birinci geri çevirme bendi cevabı geldikten sonra, gelen belgelerin onaylı birer örneği ile ... ve ... Genel Müdürlüklerine müzekkere yazılarak şerhe konu hattın kendi sorumluluklarındaki hat/hatlara ait olup olmadığı sorulduktan,

3-Dava konusu taşınmazdan geçen ve işletimlerinde olan enerji nakil hattı/hatları bulunup bulunmadığı, varsa adı, alanı, özellikleri, ne zaman geçirildiğine dair belgeler ile varsa kamulaştırma evrakları ... ve ... Genel Müdürlüklerinden istendikten,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/451, Karar No: 2004/1141, Tarih: 06.04.2004

9. Ceza Dairesi 2004/451 E., 2004/1141 K.

**9. Ceza Dairesi 2004/451 E., 2004/1141 K.**- 1587 S. NÜFUS KANUNU (MÜLGA) [ Madde 46 ]

**"İçtihat Metni"**

(YİBK., 31.1.1945 tarih ve 22/3 s.)

Devletin hakimiyeti altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya yönelik eylemlerde bulunmaktan sanık Adnan'ın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; Mahkumiyetine dair hükmün Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C. Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü:

ilk hüküm bozulmakla tümüyle ortadan kalkmış olup, 1587 sayılı Nüfus Kanununun 46. maddesi ile 31.1.1945 gün ve 22/3 sayılı içtihadı Birleştirme Kararı uyarınca gerek kararın kesinleşmesini belgelemek ve gerekse infaza imkan sağlamak için sanığın doğum tarihinin düzeltilmesine ilişkin karara hüküm fıkrasında ve gerekçeli kararda da yer verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak (BOZULMASINA), 6.4.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12502, Karar No: 2024/4290, Tarih: 25.04.2024

**7. Ceza Dairesi         2021/12502 E.  ,  2024/4290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/221 E., 2019/668 K.

SUÇ : 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteklerinin süresinde olduğu, temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. GEREKÇE

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 28.11.2020 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, bu durumun taraflar çağrılıp, duruşma açılmak suretiyle Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle katılan ... İdaresi vekili ve sanık müdafiin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, 25.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7992, Karar No: 2016/14242, Tarih: 28.11.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/7992 E.  ,  2016/14242 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

07.06.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle açılan rücuan tazminat davasının yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi olup, anılan maddede; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda..... alınan 1931 tarihli “....” cetvelleri ile saptanmakta ise de;....i ve

./..

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda..... alınan 1931 tarihli “....” cetvelleri ile saptanmakta ise de;....i ve

./..

....nin çalışmalarıyla “...” adı verilen “....” hazırlanmış olup, ...2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren.... tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı ....yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, .... ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yükseköğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda ....bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.Gelirin yansıma oranına gelince; 5510 sayılı Kanunun 19. ve 34 maddeleri uyarınca, ölenin gelirinin % 70’i dağıtıma esas tutulmalı, çocuk yoksa bu meblağın % 75’i eşe bağlanmalıdır. Çocuk varsa eşin payı (% 70 üzerinden) % 50’ye düşmeli, her bir çocuk için % 25 gelir bağlanmalıdır.