muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/25693, Karar No: 2018/4193, Tarih: 21.02.2018

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, asfalt döküm işinde kazma kürek işçisi olarak çalışan davacı, 1.600,00 TL net aylık ücret ile çalıştığını iddia etmiş, temyiz aşamasında ise ücretinin 1.400,00 TL net olduğunu ayrıca asgari geçim indirimi ödendiğini belirtmiştir. Buna göre davacının 1.400 TL net ücret ile çalıştığını iddia ettiğini kabul etmek gerekmiştir. Davalı, davacının asgari ücret aldığını savunmuştur. Ücret bordrolarında ücret davalı savunması gibi asgari ücret üzerinden gösterilmiştir. Emsal ücret araştırması sadece Ticaret Odasından yapılmış ve her iki taraf da ücretin banka kanalı ile ödendiğini belirtmesine karşın banka kayıtları getirtilmemiştir. Davacı ... davacının 1.400 TL net aylık ücret ile çalıştığını beyan etmiş, davalı ... ise asgari ücret dışında kendilerine teşvik ücreti şeklinde yapılan bir ödeme olduğundan bahsetmiş ancak miktarını belirtmemiştir. Mahkemece, işçiye yapılan ödemeleri gösterir banka kayıtları istenip getirilmeden ve sadece Ticaret Odasından yapılan emsal ücret araştırması ile sonuca gidilmesi doğru bulunmamıştır. İşçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı, banka kayıtları getirtilerek işçiye ücret bordrosunda belirtilen miktar dışında yapılan bir aylık ücret ödemesi olup olmadığı belirlenmeli,tanık beyanları ile tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.Mahkemece bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının talep halinde taraflara iadesine, 21.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15493, Karar No: 2014/18055, Tarih: 11.12.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/15493 E.  ,  2014/18055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan raporlar hüküm kurmak için yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma (değerlendirme) tarihinden önceki özel amacı olmayan emsal arsa satışlarını esas alarak dava konusu taşınmazın satış değerini ve bu değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurları gözeten gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak değerinin tespiti gerekir. Satışı emsal alınacak olan taşınmazın mümkün olduğu kadar dava konusu taşınmazla aynı mevkii ve konumda ve aynı yüzölçümünde olması, birbirine komşu ya da yakın mesafede bulunması, kamulaştırma (değerlendirme) gününe yakın tarihlerde satılmış olması gerekirse de bu husus zorunlu değildir. Buna göre dava konusu taşınmaza emsal alınabilecek nitelik ve özellikleri taşıyan emsal arsa satışlarının belirlenip bilirkişi kurulunca bu emsal satışların esas alınması suretiyle yapılacak karşılaştırma ve değerlendirme sonunda dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir.

Dava konusu taşınmazın yer aldığı yerleşim biriminde emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunması mümkündür. Kaldı ki, aksi durum söz konusu olsa bile komşu il ve ilçelerde -kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan- arsa satışları da emsal alınabilir. Emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.Mahkemece tarafların bildireceği veya re'sen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden, emsal alınan taşınmaz ile dava konusu taşınmazın bulundukları cadde ve sokak itibariyle belediyece belirlenen değerlendirme yılına ait emlak vergisine esas asgari m² değerleri ilgili belediye başkanlığından getirtilerek bilirkişi raporunda belirtilen emsal bilgileri kontrol edilmeli ve raporda belirtilen emsal ile taşınmaz arasındaki değer farkı ile vergi m² değerleri arasındaki oran dikkate alınarak denetim yapılmalıdır.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın bulunacak değerinden, İmar Yasasının 18. maddesinin 2. fıkrası uyarınca düzenleme ortaklık payını karşılayacak oranda indirim yapılması hususu da gözetilmelidir.

Hükme esas bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak ondördüncü sırada yer alan ... ada 3 parsel sayılı taşınmaz incelenmiş ve bu taşınmazın Haziran 2010 tarihli 3/3240 payın 5.500,00 TL'lik satışı esas alınarak emsal taşınmazın m² değeri 178TL olarak belirlenmiş ise de; aynı bilirkişi raporunda onaltı, onyedi, onsekiz ve ondokuzuncu sırada aynı emsalin aynı ay içerisinde ve yakın tarihli satışlarının incelenerek emsalin m² değeri 74TL ile 78TL arasında tespit edilmiştir. Buna göre tüm satışları birbirine yakın tarihlerde ve birbirinden farklı bedellerle yapılmış olan bu emsalin incelenen satışının gerçeği yansıtmadığı dikkate alındığında dava konusu taşınmaz ile karşılaştırma açısından uygun emsal olmadığı izlenimi uyandırdığından sözü edilen taşınmazın somut emsal alınarak değerlendirme yapılması,

2-Asıl ve birleşen dava için davacılar vekili fazlaya dair haklarını saklı tutarak 10.000TL tazminatın tahsilini istemiş olup, asıl ve birleşen dava yönünden davacılar vekilinin talebini ıslah ettiğine bir dilekçesi veya beyanı bulunmamasına rağmen bilirkişi raporunda tespit edilen bedele hükmedilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6715, Karar No: 2016/355, Tarih: 14.01.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/6715 E.  ,  2016/355 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2014/140690

MAHKEMESİ : Aralık (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2013/117 (E) ve 2014/12 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

5237 sayılı TCK.nda cezaların içtimaına dair bir düzenleme bulunmadığı gözetilmeden, hapisten çevrilen para cezası ile doğrudan verilen para cezasının toplanması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fık- rasından “sanığın neticeten toplam 3400 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına” ibaresinin çıkarılarak “sanığın neticeten 3000 TL ve 400 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, sonuç cezanın 3000 TL ve 400 TL adli para cezası olarak ayrı ayrı infazına” denilmek suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 14.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12276, Karar No: 2015/9692, Tarih: 10.09.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/12276 E.  ,  2015/9692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/04/2014

NUMARASI : 2012/329-2014/210

Davacı S.. S.. vekili Avukat Senay tarafından, davalı Çankaya B. Gıda Kül. Sos. Sanatsal Etkin. San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 06/06/2012 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22/04/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 10/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6897, Karar No: 2022/1136, Tarih: 15.02.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/6897 E.  ,  2022/1136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29.11.2018 tarih ve 2018/143 E. - 2018/434 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 22.06.2020 tarih ve 2019/160 E. - 2020/527 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "TARİHİ MERKEZEFENDİ KÖFTECİSİ" ibaresinin marka olarak tescili için TPMK'ya başvuruda bulunduğunu, başvurunun 2017/112412 kod numarasını aldığını, TPMK'nın başvuruyu 2006/31856 kod numaralı ve "Tarihi Merkezefendi Köftecisi" ibareli markaya benzer olduğundan bahisle 6769 sayılı SMK madde 5/1-ç bendi uyarınca reddettiğini, bu ret kararına itirazda bulunduklarını ve itirazlarının da, YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa ...’e ait 2004/12940 tescil numaralı “tarihi merkezefendi köftecisi” markasının hükümsüzlüğü talepli davada mahkemenin, ...’in markasının hükümsüzlüğüne ve “tarihi merkezefendi köftecisi” markasının tek, gerçek ve üstün hak sahibinin davacı olduğuna karar verdiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu başvuruya mesnet alınan markanın da hükümsüz kılındığını, ancak kararın istinaf incelemesinde olduğunu, müvekkilinin “tarihi merkezefendi köftecisi” markasının gerçek hak sahibi olduğunu, YİDK kararının bu sebeple yerinde olmadığını ileri sürerek, TPMK YİDK'nın 01.03.2018 tarihli ve 2018-M-1509 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPMK vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı TPMK vekili, kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller, ilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; başvuru kapsamındaki 43.sınıftaki hizmetlerin, itiraza dayanak marka kapsamındaki hizmetlerle aynı/aynı tür olduğu, dava konusu “tarihi merkezefendi köftecisi” ibareli markanın, ret gerekçesi “tarihi merkezefendi köftecisi” markası ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, markalar arasında 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesinin uygulanması için gereken şartların tümünün bulunduğu, dava konusu markanın reddine gerekçe 2006/31856 sayılı markanın hükümsüzlüğü için açılan davanın Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7E. sayılı dosyası ile görüldüğünü ve dava sonucunda bu markanın hükümsüz kılındığını, ancak istinaf incelemesinin devam ettiği, ret gerekçesi olan 2006/31856 kodlu “tarihi merkezefendi köftecisi” ibareli markanın hükmünü devam ettirdiği, YİDK kararının verildiği tarihte de 2006/31856 kodlu marka hakkında kesinleşmiş bir hükümsüzlük kararının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacının başvurusuna konu “tarihi merkezefendi köftecisi” ibareli markanın, ret gerekçesi “tarihi merkezefendi köftecisi” markası ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, kapsamlarının aynı bulunduğu, markalar arasında 6769 sayılı SMK'nın 5/1-ç maddesinin uygulanması için gereken şartların olduğu, YİDK kararının verildiği tarihte redde mesnet alınan markanın ayakta bulunduğu, kesinleşmiş bir hükümsüzlük kararının olmadığı, dolayısıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava, davacının “TARİHİ MERKEZEFENDİ KÖFTECİSİ” ibareli ve 2017/112412 sayılı marka tescil başvurusunun, davalı kurum tarafından 2006/31856 sayılı “Tarihi Merkezefendi Köftecisi” ibareli marka ile benzer olduğundan bahisle 6768 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 5/1-ç maddesi uyarınca reddine yönelik karara karşı davacının yaptığı itiraz sonucunda; Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından nihai olarak davacı itirazının reddine yönelik verilen kararın iptali istemine ilişkindir.

Dava, davacının “TARİHİ MERKEZEFENDİ KÖFTECİSİ” ibareli ve 2017/112412 sayılı marka tescil başvurusunun, davalı kurum tarafından 2006/31856 sayılı “Tarihi Merkezefendi Köftecisi” ibareli marka ile benzer olduğundan bahisle 6768 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 5/1-ç maddesi uyarınca reddine yönelik karara karşı davacının yaptığı itiraz sonucunda; Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından nihai olarak davacı itirazının reddine yönelik verilen kararın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, redde mesnet gösterilen markanın hükümsüz kılındığı ancak karar henüz kesinleşmediğinden YİDK tarihi itibariyle 2006/31856 sayılı markanın halen ayakta olduğudan davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafça yapılan istinaf başvurusu ise aynı gerekçe ile esastan reddedilmiştir. Ancak, işbu davada davalı kurum tarafından redde mesnet alınan 2006/31856 sayılı marka, 12.01.2015 tarihinde davacı tarafça açılan hükümsüzlük davasına konu edilmiş olup, işbu davanın konusu olan YİDK karar tarihi itibariyle sözkonusu hükümsüzlük davasında verilen hükümsüzlük kararı henüz kesinleşmemiş ise de hükümsüzlüğün geriye etkisi de gözetilerek sözü edilen davada verilen hükmün kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerekirken, ilk derece mahkemesince YİDK’nın 01.03.2018 tarihli ve 2018-M-1509 sayılı kararının iptali talebine yönelik açılan davanın reddi ve bu karara yönelik davacı tarafça yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi doğru görülmemiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararın bu yönden davacı yararına bozularak kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 15/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1313, Karar No: 2014/26106, Tarih: 09.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/1313 E.  ,  2014/26106 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesi

Tarihi :03.10.2013

No :2011/1561-2013/697

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 01.12.2010 tarihli iş kazasında sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan diğer ödemelerin davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

1-Mahkemece, öncelikle olayın ne şekilde meydana geldiği, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak çelişki giderilmek suretiyle belirlenmeli, tazminat dosyasının sonucu araştırılmalı, aynı olay nedeniyle tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetildiğinde, sigortalı tarafından işveren ve Teiaş aleyhine açılan ve İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesinin 2013/ 716 Esasında kayıtlı tazminat davasının sonucu beklenilmeli, kesinleşen tazminat davasında alınan ve 5510 sayılı Kanunun 21’inci maddesine uygun şekilde saptandığı belirlenen kusur hükme esas alınmalı, kusur raporunun 21’inci maddeye uygun olmadığının saptanması halinde tarafların kusur oran ve aidiyetleri konusunda çelişkiden uzak oluşa uygun kusur raporu alınmalıdır.

2- 5510 sayılı Kanunun “İş Kazası Ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin Ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. Gerçek zarar hesabı tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmiş ise bedensel zarar hesabı, ölümü halinde destekten yoksun kalma tazminatı (Borçlar Kanununun 45-46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54-55. maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerekir.

Gerçek zarar miktarı; işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tablolarının uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde esas alınması gerekecektir.

İşçinin 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra bakiye ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. İşçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmakta, bilinmeyen dönemdeki kazancı ise; önceki uygulamalarda yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulmakta idi. Tazminatların peşin olarak hesaplanması, buna karşılık gelirin taksit taksit elde edilmesi, bu nedenle peşin belirlenen tazminatın her taksitte ödenen kısmın bakiyesinden faiz geliri elde edileceğinden sermayeye ekleneceği nazara alınarak, tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar reel faiz kadardır. Buna göre önceki uygulamalardaki gibi %10 artırım ve iskonto oranı yerine, enflasyon dışlanarak, değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları nazara alınıp, Sosyal Güvenlik Kurumu ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranının uygulanması hakkaniyete uygun olacaktır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 09.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.