muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/3487, Karar No: 2021/6921, Tarih: 18.10.2021

2-Davalı ... Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (...) vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, davacı şirketin yüklenicisi olduğu ... Projesinin inşaatı devam ederken, 14.06.2013 tarihinde yağan yağmur ve kanalizasyon sularının geri tepmesi nedeniyle Yenikapı İstasyonun su baskınına uğraması sonucu oluşan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davaya konu olayda; 14/06/2013 günü yağan yağış sonrasında, yağmur suyu ve kanalizyon kanallarından gelen suların geri tepmesi ile zararın meydana geldiği taraflarca beyan ve iddia edilmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda o gün yağan yağışın zararlı sonucun meydana gelmesinde etkili olup olmadığı, etkili ise derecesi tartışılıp değerlendirilmemiştir. Öncelikle, davaya konu bölgede süregelen yağış durumu ve olay tarihindeki yağış miktarı ile diğer yıllara göre karşılaştırmasını da içerir şekilde verilerin meteoroloji müdürlüğünden sorularak dosya içerisine alınması olay günü olağanüstü ve şiddetli yağış meydana geldiği anlaşıldığı takdirde, dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilerek şiddetli yağışın olayın meydana gelmesindeki etkisi değerlendirilmek üzere ek rapor düzenletilmesi ve dosya kapsamı ve rapor sonucuna göre belirlenen maddi zararın tazminine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı ... Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (...) vekilinin sair temyiz istemlerinin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine, Dairemiz karar örneğinin ise İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda dökümü yazılı 14,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Çevre Yönetimi Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye (...) geri verilmesine 18/10/2021 gününde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Zarar Drenaj Borularının önünün tıkanması sonucu meydana gelmiştir. Bilirkişi raporu yeterli olup kusur tespit edilmiştir. Ayrıca yağmurun miktarının sorulması hususunda sayın çoğunluğun oyuna katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/35959, Karar No: 2018/22228, Tarih: 04.12.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/35959 E.  ,  2018/22228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ...Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 16/07/2007 tarihinde davalı işyerine girdiğini 28/11/2012 tarihinde ayrıldığını sigorta primlerinin düşük ücretten gösterildiğini fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini davacının haklı nedenle iş akdini fesih ettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, ücret, yıllık izin ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen alacakların zaman aşımına uğradığını, ekonomik kriz nedeniyle bir dönem işçilerin ücretinin geç ödendiğini fazla mesai yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının diğer davalının işçisi olduğunu müvekkilinin husumeti bulunmadığını zaman aşımı itirazında bulunduklarını savunarak,davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; ...kayıtları, toplanan delillerin değerlendirilmesinde;iş akdinin haklı nedenlerle sona erdirildiği davalı tarafından kanıtlanmadığı, tanık anlatımlarına ve tüm dosya kapsamına göre davacı işçinin ücretlerinin zamanında ödenmediği davalı ... şirketinin savunma dilekçesinde de bu hususun kısmen kabul edildiği davacının iş akdinin fesih etmekte haklı olduğu, davalı ... şirketi vekili diğer davalı ile aralarında alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunmadığını belirtmişse de davalı ... şirketinin güvenlik işini diğer davalı ... şirketine verdiği davacının güvenlik personeli olarak ... şirketine ait işyerinde çalıştığı davalılar arasında 4857 sayılı İş Kanununun 2/6 maddesi gereğince alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunduğu hükmolunacak işçilik alacaklarından müştereken müteselsilen sorumlu olacakları, davacının iş akdinin haklı nedenle fesih ettiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... Çatal kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılardan ... Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... Çatal kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılardan ... Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta davalının ıslaha karşı zamanaşımı defini değerlendiren bilirkişi ıslah tarihinden geriye doğru 5 yıl içerisindeki fazla mesaiyi 10.434,52 TL. olarak hesaplayıp, dava dilekçesinde 7.950,00 TL. fazla mesai ücreti talep edildiğini gözeterek, zamanaşımına uğrayan miktar olmadığı şeklinde görüş bildirmiştir.

Ancak bu saptama dosya kapsamı ile uyumlu değildir. Çünkü davacı dava dilekçesi ile 7.950,00 TL değil, 5000 TL. fazla mesai ücreti alacağını talep etmiştir. Buna göre ıslaha karşı zamanaşımı değerlendirildikten sonra esas alınması gereken fazla mesai ücreti miktarı 15.434,52 TL. iken, açıklanan hatalı değerlendirmeye itibar ile 17.923,84 TL. fazla mesai ücreti alacağının hüküm altına alınması isabetsiz olup, kararın bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4197, Karar No: 2024/4611, Tarih: 04.12.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/4197 E.  ,  2024/4611 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1318 E., 2023/1090 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/144 E., 2019/1037 K.

1- İlk Derece Mahkemesince; TMK'nın 1009 maddesi uyarınca alacağın devri sözleşmesinin tapuya şerh verilmesi istemli asıl dava ile alacağın temliki sözleşmesinin yok hükmünde olduğunun tespitine yönelik karşı davada, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin devrinin temsil heyetinin noterden vereceği onaya tabi tutulduğu, onay verildiğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı gibi alacağın temliki sözleşmesinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine atıf yapıldığı, 6098 sayılı TBK'nın 183/2. maddesinin uygulama alanı bulamayacağı gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davada taraf olunmayan sözleşmenin yok hükmünde olduğunun tespitinin talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle, karşı davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesi kararına karşı asıl davada davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde asıl davada davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; TMK'nın 1009. maddesi ile tapuya şerh edilebilecek şahsi hakların sınırlı sayıda belirlendiği, yüklenicinin şahsi haklarının temlik ve devrine ilişkin sözleşmenin şerh edilebilir haklar arasında sayılmadığı gözetilerek asıl davada davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararına ilişkin asıl davada davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcın ilgilisinden alınmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 04.12.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2557, Karar No: 2020/8032, Tarih: 28.09.2020

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2020/2557 E.  ,  2020/8032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Kamu malına zarar verme, devletin egemenlik alametlerini aşağılama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

İddianamede 23/01/2013 tarihli olay için atılı suçlardan cezalandırılmaları talep edilen suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... hakkında zamanaşımı süresinde karar verilmesi mümkün görülmüştür.

Suça sürüklenen çocukların okulun bahçe duvarından atlayarak bayrak direğine çıkıp Türk Bayrağını indirdiği, bayrağı orta kısmından yakarak yere fırlattığı ve okulun camlarını taş atmak suretiyle kırdığı olayda suça sürüklenen çocuklar hakkında Türk Bayrağını yakmaları şeklindeki eylemlerinin TCK’nın 300/1. maddesindeki devletin egemenlik alametlerini aşağılama suçunu oluşturduğu anlaşılmakla kamu malına zarar verme suçu yönünden 152/2-a-son maddesinin uygulanmaması gerektiği anlaşılmakla yapılan incelemede;

a.Suça sürüklenen çocuklar ... ve ...’ın eylemlerinin TCK'nun 152/1-a, 31/3 maddelerinde tanımlanan kamu malına zarar verme ve suça sürüklenen çocuk ... 'in eyleminin TCK'nun 152/1-a, 300/1,31/3 maddelerinde tanımlanan kamu malına zarar verme ve devletin egemenlik alametlerini aşağılama suçlarını oluşturduğu ve bu suçların gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre; aynı Yasanın 66/1-e ve 66/2. maddelerinde öngörülen 5 yıl 4 aylık asli zamanaşımının, karar tarihi olan 10.12.2014 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş olması,suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davasının zamanaşımı süresinin dolması,

b.Suça sürüklenen çocuk ...’e yüklenen ve 5237 sayılı TCK'nın 152/1-a, 300/1-b, 31/2. maddelerine uyan kamu malına zarar verme ve devletin egemenlik alametlerini aşağılama suçlarından gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre; aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2, maddelerinde öngörülen 4 yıllık asli zamanaşımı süresinin, karar tarihi olan 10/12/2014 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunduğu gözetilerek, suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davasının zamanaşımı süresinin dolması, Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiileri ve katılan vekilinin temyiz nedeninin reddi ile, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 28.09.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/899, Karar No: 2011/2518, Tarih: 22.03.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/899 E.  ,  2011/2518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar,murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 01.06.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne, maddi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemenin manevi tazminata ilişkin takdiri yerindedir. Ne var ki ölen sigortalının asgari ücretin 1,365 katı düzeyinde ücret aldığına ilişkin olarak, yalnızca davacı iddiası ile ölenin kardeşinin tanıklığı yeterli kabul edilmek suretiyle yapılan hesaplamaya göre maddi tazminatın belirlenmesi hatalı olmuştur.

Kusurun aidiyeti ve oranı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, tazminatın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Tazminatın saptanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarının, işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 ıskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı, hesap raporunun Yargıtay denetimine elverişli olması gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

İş kazası sonucu ölüm nedeniyle hak sahiplerinin maddi tazminatlarının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Öte yandan, gerçek ücretin ise; işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş ücret olmadığı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, ölen işçinin aynı işyerinde çalışırken emekli olarak SGDP ödemek suretiyle çalışmasına devam eden tecrübeli bir kaynak ve taşlama ustası olduğu, asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmeyeceği, giderek, sigorta müfettişinin asgari ücret üzerinden yapmış olduğu saptamanın ve işyeri kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı açık-seçiktir. Açıklanan nedenlerle ölenin davalı işyerinde asgari ücretle çalışmadığının kabulü yerindedir. Ancak sigortalının olay tarihindeki ücretine ilişkin dava dilekçesindeki beyanı ile tanık anlatımı esas alınarak davacının asgari ücretin 1,365 katı ücretle çalıştığının kabulü de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, ölen işçinin tecrübeli bir kaynak ve taşlama ustası olduğu ve bu nitelikteki bir işçinin asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilerek, ilgili meslek kuruluşundan bilinen devrede sigortalının alabileceği ücretleri sormak, benzer işyerlerinde çalışan ve emsal işi yapanların ücretlerini araştırmak suretiyle işçinin gerçek ücretini belirlemek, gerçek ücretle hak sahiplerinin tazminatlarını yeniden hesaplatmak, hüküm tarihine en yakın tarihteki verilere göre hak sahiplerine bağlanan gelirin SGK tarafından hesaplanarak bildirilen tüm peşin sermaye değerini hesaplanan bu zarardan indirmek, davacı tarafın temyizinin bulunmaması nedeniyle davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine,22.03.2011 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21915, Karar No: 2015/20079, Tarih: 19.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/21915 E.  ,  2015/20079 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Gümüşhacıköy Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 16.06.2015

No : 2013/224-2015/128

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2008 tarihine kadar geçen çalışmalarının göz önünde bulundurularak itibari hizmet süresinin sigortalılık sürelerine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum ve davalı G.. A.. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde "bu Kanun"un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” hükmü ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın Ek 5. maddesidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 27.03.2007 tarihli 26475 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04.10.2006 tarihli ve 2002/157 Esas 2006/97 Karar sayılı kararı ile 506 sayılı Yasa'ya 2098 sayılı Yasa ile Ek 1. madde olarak eklenen, 3395 sayılı Yasayla kapsamı genişletildikten sonra 3520 sayılı Yasa ile Ek. 5. madde olarak numaralandırılan düzenlemede yer alan "azotlu gübre ve şeker sanayii" ibaresi iptal edilmiş ise de, Anayasa’nın 153/5. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin iptal

./...

kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasanın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

./...

kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesi de gözetildiğinde, davacının Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlük tarihi olan 27.03.2007 tarihinden önceki dönem yönünden itibari hizmetten yararlandırılması mümkün değildir. İtibari hizmet süresi olanağından 27.03.2007 tarihinden önceki dönemde yararlanmak için, Yasanın öngördüğü biçimde, işkolu ve işyeri koşullarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğu vardır.

Dava konusu olan. 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, iş koluna ilişkin koşul dışındaki unsurlarda (işyeri koşullarında) bir değişiklik olmamıştır. İptal kararı ile 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihi arasındaki dönemde, anılan madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi amacıyla düzenlenerek karara dayanak yapılan bilirkişi raporundan işyerinde, davacının, doğrudan ek 5. maddede sayılan çelik, demir ve tunç döküm, zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle ve patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak işlerinde çalışmasının bulunmadığı, tütün işleme işi yapan fabrikada çalıştığı anlaşılmaktadır. Öte yandan işyerinde tütün tozlarından dolayı eczaneden alınan maskelerin kullanıldığı tanık ifadelerinde belirtilmektedir. Davacının, 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasındaki işyeri, çalıştığı birim ve yaptığı iş tereddüde mahal vermeksizin belirlenmeden, işyerinin fiziki durumu keşifle tespit edilmeden, davacının yaptığı işin, gaz maskesiyle çalışmayı gerektiren iş olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve yeterli inceleme yapılmadan, mahkemece, yazılı şekilde karar verilmesi, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, davacının 28.03.2007 – 30.09.2008 tarihleri arasında davalının çalıştığı iki işyerinin Kurumdan gelen hizmet cetvelinde 55 numaralı ili kodundan bildirim olduğu yine işveren tarafından gönderilen listede 19 Mayıs Sigara Fabrikasında ve yine 19 Mayıs Yaprak Tütün işletmesinde davacının çalışmaları olduğu bildirildiği gözetilerek, anılan dönemde davacının, çalıştığı işyerinin neresi olduğu ve burada çalıştığı birim ile yaptığı iş (üretim, bakım, aşçı, teknik eleman, güvenlik görevlisi, vs.) tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmeli; davacının çalışmasına konu davalı işverenin işyeri ile ilgili denetimlerin yapıldığı müfettiş raporları araştırılıp celbedilmeli; işyerinin bölümleri, nitelikleri ve buralardaki çalışma süreleri somutlaştırılmalı; işyerinin fiziksel koşulları keşif ile tespit edilmeli; davalı işveren vekilince, eldeki dava dosyası ile emsal nitelikte olduğu belirtilen Adıyaman İş Mahkemesinin 2008/823E – 2011/25 K. Sayılı dosyası celbedilmeli; işlenilen tütün miktarı, işleme esnasında kullanılan kimyasal maddeler ( zehirler vs.) ve kimyasal maddelerin kullanılma dönemleri işverenden sorulup, kullanılan maddelerin insan sağlığına etkileri ve gaz maskesi ile korunmanın şart olup olmadığı hususlarını da değerlendiren işgüvenliği konularında uzman bilirkişiden rapor alınmalı; alınan rapor mevcut delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5. maddesinin IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek karar verilmelidir

../...

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalılardan G.. A..'ye iadesine, 19.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.