muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8449, Karar No: 2023/12360, Tarih: 04.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8449 E.  ,  2023/12360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1976 E., 2023/1130 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 36. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/278 E., 2018/495 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı nezdinde 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 ve 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında çalışmışlığının tespitine ve prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; fiili çalışmanın ve kazancın yöntemince ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şube müdürü, genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyesi olarak çalıştığını, sadece yönetim kurulu üyeliği yaptığı dönemlerde bildirimlerin yapılmadığını, kıdem ve ihbar tazminatının ödendiğini, 10.000 TL ücret ile çalışmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu edilen tarihlerin 01.10.2008 tarihi öncesinde 506 sayılı Kanun kapsamında, 01.10.2008 sonrası ise 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 01.10.2008 tarihi öncesi hizmet tespiti istenen 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 tarihlere ilişkin, 1479 sayılı Kanun 24 üncü maddesinde, anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının bu kanuna göre sigortalı sayıldıkları, davacının 17.09.1993 tarihli gazetede genel müdür yardımcısı olduğu, 26.10.1993 tarihli ticaret sicil gazetesinde yönetim kurulu üyesi katip olduğu, 26.04.1994 tarihli gazetede yönetim kurulu üyesi, 05.05.1995 tarihli gazetede divan heyeti başkanı 05.01.1996 tarihli Ticaret Sicili gazetesinde şirket ortağı olduğu, davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyeliğinin 23.07.2017 tarihine kadar devam ettiğinin görüldüğü, 01.10.2008 tarihi öncesi davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu, 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında kalan dönemde 1479 sayılı Kanun 24 üncü maddesi kapsamında sigortalı olacağından 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması mümkün olmadığı, davacının yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda şirket ortağı olduğu 05.01.1996 tarihi öncesinde kalan 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-04.01.1996 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin 01.05.1993-31.12.1993 tarihlerine ilişkin dönem davalı işyerinden Kuruma bildirilmiş olduğundan bu tarihler arasındaki çalışmaların tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihlerine ilişkin davacının dinlenen tanık beyanları da dikkate alındığında davalı işyerinde 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdine bağlı çalışmasının olduğu, 01.10.2008 tarihi sonrasındaki 31.12.2012-14.01.2015 tarihlere ilişkin dönemde şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu anlaşıldığından davacının 5510 sayılı Kanun 4/b kapsamında sigortalı olabileceğinden 4/a kapsamında sigortalı olması mümkün olmayacağı, davacının 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı tespitinin mümkün olmadığı, 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin "a" bendi kapsamında sigortalılığının mümkün görülmediği, 01.05.1993-31.12.1993 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihleri arasında davalıya ait işyerlerinde bir hizmet akdine bağlı çalışmaları olduğu ve davalıya ait Başkent Menkul Değerler Tic. A.Ş. unvanlı ..

.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin "a" bendi kapsamında sigortalılığının mümkün görülmediği, 01.05.1993-31.12.1993 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihleri arasında davalıya ait işyerlerinde bir hizmet akdine bağlı çalışmaları olduğu ve davalıya ait Başkent Menkul Değerler Tic. A.Ş. unvanlı ...sigorta sicil numaralı işyerinden 964 gün daha sigortalı bildirilmesi gerektiği, miktar itibarı ile davacının prime esas kazanç ücret talebinin tanıkla ispat sınırı üzerinde olduğu, bu nedenle tanıkla ispatının mümkün olmadığı ve yazılı delille kanıtlanması gerektiği, davacı tarafça yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı sayılabilecek herhangi bir belgenin dosya içerisine sunulmamış olduğundan prime esas kazanca ilişkin talebin reddedilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; genel müdürün asgari ücretle çalışmayacağını, bildirim yapılmayan tüm çalışmanın gerçek ücret üzerinden 4/a kapsamında geçtiğinin kabulü gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiili çalışmanın yöntemince ispat edilemediğini, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini beyanla kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 17.09.1993 tarihinde genel müdür yardımcısı, 26.10.1993 tarihinde yönetim kurulu üyesi katip , 26.04.1994 tarihinde yönetim kurulu üyesi, 05.05.1995 tarihli gazetede divan heyeti başkanı, 05.01.1996 tarihli ticaret sicili gazetesinde şirket ortağı olduğu, davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyeliğinin 23.07.2017 tarihine kadar devam ettiği anlaşıldığı, talebe konu 31.12.2012- 14.01.2015 döneminde davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle 4/b kapsamında sigortalı sayılacağı anlaşıldığından 4/a kapsamında sigortalılığının mümkün olmadığı, hizmet tespiti istenen 01.10.2008 tarihi öncesi dönem yönünden; 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde, anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları bu kanuna göre sigortalı sayıldığı, 01.10.2008 öncesi şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu, 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında da 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılamayacağı, 01.05.1993-31.12.1993 tarihlerine ilişkin dönem davalı işyerinden Kuruma bildirim yapıldığından bu tarihler arasındaki çalışmaların tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihlerinde (18.04.1994-31.12.2013 tarihleri arasında davalıya ait işyerinden bildirimleri bulunan) tanık ...'nin beyanına göre 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdine bağlı çalışmasının olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olduğu, mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olmadığı ve hukuki yararı bulunan dönem yönünden hizmetin tespiti ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki taleplerle temyiz isteminde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki taleplerle temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 ve 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11577, Karar No: 2013/12168, Tarih: 09.12.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/11577 E.  ,  2013/12168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 5. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanıklar ..., ... ve ... hakkında açılan davada İİK'nın 349. maddesi gereğince şikayet hakkının düşürülmesine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde müşteki vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Duruşma gününün UYAP sisteminden öğrenileceği belirtilerek faks yolu ile gönderilen mazeret dilekçesine masraf eklenmesinin mümkün olmaması karşısında, mazeret dilekçesine masraf eklenmediği gerekçesiyle mazeretin kabulü isteminin reddine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 09.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5577, Karar No: 2013/4715, Tarih: 12.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/5577 E.  ,  2013/4715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/01/2012 tarih ve 2010/182-2012/... sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı şirket vekili ile davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin 2008/47600 sayılı ''...'' ibareli marka başvurusuna müvekkiline ait 196946 sayılı ''...'' ibareli marka gerekçe gösterilerek itiraz edilmiş ise de, ... kararı ile itirazın kısmen kabul edildiğini, oysa müvekkili markası ile davalı başvurusunun ayırt edilemeyecek derecede benzer olup, iltibas tehlikesi bulunduğunu, başvurunun devamına karar verilen emtiaların sağlıkla ilgili temizlik ve bakım ürünleri olup, ürünlerin aynı yerlerde pazarlandığını, hedef tüketicinin aynı olduğunu, iltibas tehlikesi bulunduğunu belirterek ... kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili,... kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin ilaç sektöründe faaliyet göstermesine rağmen davacı şirketin kozmetik alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ürünlerinin temizlik ve kişisel bakım ürünleri olduğunu, bunların sıradan tüketiciler tarafından tüketildiğini, reçeteye konu olmadığını, müvekkili markasının ilgili olduğu ürünlerin bir kısmının ise reçete ile satıldığını, tamamının sağlık personeli gibi nitelikli tüketiciler tarafından tüketilen ürünler olduğunu, müvekkil ürünleri ile davacının ürünlerinin aynı kanallardan satışa sunulmadığını, benzer raflarda satılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraf markalarının benzer olduğu, yine, markaların ilgili olduğu emtiaların 05/03. alt gruptaki "Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) emtiaları haricinde benzer olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile ... kararının, 05/01 grupta ''insan hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, elementler", 05/02 grupta ''tıbbi amaçlı diyet maddeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içeçekler", 05/05 grupta ''zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler '' yönünden iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı şirket vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı şirket vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı şirket vekili ile davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı şirket vekili ile davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,... TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan ayrı ayrı alınmasına, 12.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30337, Karar No: 2016/4903, Tarih: 16.05.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/30337 E.  ,  2016/4903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

Dolandırıcılık suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Şikâyetçi B.. Ö..'nın www.sahibinden.com isimli internet sitesindeki ikinci el Iphone marka cep telefonuna ait resmi beğenerek sanığı aradıktan sonra anlaştıkları şekilde 820,00 TL’yi göndermesine rağmen, sanığın piyasa değeri çok düşük olan taklit nitelikteki cihazı göndermesinden ibaret eyleminin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 02.04.2013 gün ve 15-1293/111 sayılı kararında da belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 158/1-f maddesinde düzenlenen "Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçunu oluşturacağı gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde aynı kanunun 157/1. maddesi gereğince basit dolandırıcılık suçundan hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesine istinaden halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, aynı kanunun 326/son maddesi gereğince sonuç ceza miktarı yönünden sanığın kazanılmış haklarının gözetilmesine, 16.05.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar ve

Karşı oy;

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık sanığın eyleminin bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu mu, yoksa basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu mu oluşturduğu noktasında toplanmaktadır.

Sanığın “sahibinden.com” isimli internet sitesinde ikinci el Iphone marka cep telefonunun satış ilanını verdiği, bu ilanı gören müştekinin ilanda belirtilen telefonu arayarak sanıkla irtibata geçtiği ve 820 TL. üzerinde anlaştığı, bu bedeli göndermesine rağmen sanığın piyasa değeri çok düşük taklit bir cihazı müştekiye gönderdiği olayda suçun sübutu konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Konunun daha iyi anlaşılması bakımından TCK.nun 158/1-f ve g madde ve bentlerinde yer alan “basın ve yayın yolu” ile “bilişim sistemi”nin kanunda yerini bulan tanımlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Tanımlar başlıklı TCK.nun 6/1-g maddesinde basın ve yayın yolu deyiminden her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim araçlarıyla yapılan yayınların anlaşılacağı belirtilmektedir.

Konunun daha iyi anlaşılması bakımından TCK.nun 158/1-f ve g madde ve bentlerinde yer alan “basın ve yayın yolu” ile “bilişim sistemi”nin kanunda yerini bulan tanımlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Tanımlar başlıklı TCK.nun 6/1-g maddesinde basın ve yayın yolu deyiminden her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim araçlarıyla yapılan yayınların anlaşılacağı belirtilmektedir.

Doktrinde TCK.nun 6. maddesinde tanımı yapılan basın ve yayının kapsam itibariyle 5187 Sayılı Basın Kanununun uygulama alanını da aşar şekilde geniş olduğu ve bu tanımın içine kitle iletişim aracı olarak internetin de girdiği belirtilmiştir. (Yaşar- Gökcan- Artuç,Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 2010, Cilt 1., s. 116. )

Yargıtay uygulamalarında da internetten gönderilen ileti veya bilgilerin çoğul kişilerin öğrenmesine, yani kitlelerin ulaşımına imkan sağlanması halinde eylemin basın ve yayın yoluyla işlendiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 12.CD.nin 31.03.2014 gün 2013/15248 E., 2014/7892 K.,14.CD.nin 14.12.2012 gün ve ve 2011/5081 E., 2012/13057 K.,18. CD.nin 01.10.2015 gün 2015/24205 E., 6363 K. sayılı ilamları)

Gerek doktrin, gerekse Yargıtay uygulamalarında çoğul kişilere ulaşımda kullanılan internetin basın ve yayın aracı olduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

Bilişim sisteminden ne anlaşılması gerektiğine dair TCK'nun 6. maddesinde bir açıklama bulunmamakla birlikte, TCK'nun 243. madde gerekçesinde bilişim sistemi; “verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik sistem” olarak tanımlanmıştır.

Bu açıklamalardan sonra TCK.nun 158/1-f madde ve bendinde yer alan “araç olarak kullanma”,aynı maddenin g bendinde yer alan “kolaylıktan yararlanma” ibarelerinden ne anlaşılması gerektiği üzerinde durulması ve bu konunun da açıklığa kavuşturulması gereklidir.

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasından maksat, verileri otomatik olarak işleme tabi tutan manyetik sistemlerden araç olarak yararlanmak suretiyle kişi veya kişilerin aldatılması ve bu yolla haksız bir kazanç sağlanmasıdır.(Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 2013, s. 642)

Yani bu halde bilişim sistemi hile unsurunun icrasında araç olarak kullanılmalıdır. Bilişim sistemi suçta araç olarak kullanıldığında faille mağdur arasında doğrudan bir irtibat sağlanmamakta, çoğunlukla mağdur faili görmeden, onu tanımadan ve onunla ikili iletişime girmeden sadece bilişim sisteminden yapılan hileli hareketlerle kandırılmaktadır. Bir bankaya ait internet sitesinin benzerini oluşturup, bu site aracılığı ile mağdurun şifre veya kişisel bilgilerinin ele geçirilmesinden sonra kullanılması ya da şifresi kırılmış mail hesaplarından bu hesap sahibinin dostu olan mağdura mail göndererek, haksız yarar sağlanması gibi eylemler buna örnek olarak gösterilebilir.

TCK.nun 158/1-g madde ve bendinin uygulanabilmesi için hileli hareketlerin bizzat basın ve yayın araçlarının kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi şart değildir. Basın ve yayın araçlarının hilenin desteklenmesinde kullanılması halinde de bu bent uygulanacaktır. Basın ve yayın araçlarıyla failler aynı anda farklı yerlerdeki mağdurlara ulaşabilmekte ve bu araçların kitlelere ulaşımda sağladıkları kolaylıktan yararlanarak dolandırıcılık eylemlerini gerçekleştirmektedirler.Ancak bu tür suçlarda mağdurla fail arasında irtibat sağlanmakta ve fail mağdurla iletişime geçerek mağdurun iradesini sakatlayan hileli hareketleri bu iletişim sırasında gerçekleştirmektedir. Basın ve yayın araçlarıyla yapılan ilanlardaki hile başlıbaşına mağdurun iradesini etkilememekte ve bu haliyle fail başkaca hileli harekette bulunmaksızın haksız menfaat elde edememektedir.

Kanun koyucu bilinçli bir tercihle söz konusu maddenin f bendinde “araç olarak kullanma”, g bendinde ise “kolaylıktan yararlanma” ibarelerini kullanmasına rağmen, uygulamada bu ayrıma dikkat edilmediği görülmektedir.

CGK.nun 02.04.2013 gün ve 2012/1293 E ve 2013/111 K. sayılı kararında bilişim sistemlerinin aynı anda birçok kişiye ulaşmadaki çabukluk ve sağladığı kolaylık nedeniyle dolandırıcılık suçunda araç olarak kullanıldığı kabul edilmiştir. Burada “araç olarak kullanma” ve “kolaylıktan yararlanma” kavramlarının karıştırıldığı, bu nedenle yanılgılı bir uygulama içine girildiği görülmektedir.

Somut olayda ikinci el Iphone marka cep telefonunun internet üzerinden satış ilanını veren sanık, bu amaçla kendisini arayan müşteki ile pazarlık yapıp telefonun satış fiyatı üzerinde anlaşmış ve müştekiye telefon bedelini göndermesini istemiş; bu şekilde ikna olan müştekiden pazarlık konusu 820 TL.yi alarak kendisine haksız menfaat sağlamıştır. Burada hileli hareketler doğrudan doğruya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle gerçekleşmemiş; internetten verilen satış ilanı tek başına müştekinin telefon parasını gönderme iradesini etkilememiştir. Sanığın cep telefonunun resimlerini koyup fiyatını da cazip gösterir bir şekilde internetten satılık ilanı vermesi ve bu şekilde müştekiye ulaşması;ayrıca ilandaki resimleri gören ve fiyatı cazip bulan müştekiyi etkilemesi eylemleri başlıbaşına sonuca götürmeye elverişli hareketler değildir. Müştekinin iradesini etkileyen hareket, sanığın telefon görüşmesinde satılık telefonun pazarlığını yapıp fiyatı üzerinde anlaşması şeklinde gerçekleşen eylemleridir. Pazarlık sonucu telefonu aldığına inanan müşteki 820 TL. satış bedelini sanığa göndermiş olup haksız menfaat bu şekilde temin edilmiştir.

Sonuç olarak somut olayda basın ve yayın araçlarından biri olan internetten verilen satış ilanının aynı anda birçok kişiye ulaşmadaki çabukluk ve sağladığı kolaylık, ilanda telefon resminin bulunması, fiyatının cazip gösterilmesi gibi kısmi hileli hareketlerle; sonrasında gerçekleşen iradeyi etkileyici ve sonuca götürücü hileli hareketler desteklenmiştir.