muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4324, Karar No: 2016/8637, Tarih: 23.05.2016

...'in aşamalarda verdiği beyanlarında, .... isimli işyerinde pompa operatörü olarak çalıştığını ve olay günü anılan inşaatta beton döküm işini yaptığını , saat 21.00 sıralarında olay yerinden ayrılarak istirahate çekildiğini, kendisinden sonra aynı işyerinde çalışan arkadaşına görevi devrettiğini söylediği, tanık ...'in duruşmadaki beyanında; ölenin yeğeni olduğunu, aynı inşaatta kendisinin de çalıştığını, bir gün önce aynı işi kendisinin yaptığını, ölenin çalıştığı kolonun bağlamasının tam yapılmadığını, demirle tutturulmamış olduğunu, normalde kolonların demirlerle tutturulduğunu, olay günü ise tahta ile desteklendiğini, dökülen betonun ağırlığına dayanamayınca kolonun çöktüğünü, gece vakti çalışma yapıldığını, aydınlatmanın projektör ile sağlandığını ,inşaatta çalışan işçilerde kemer ve baretin bulunmadığını, yapılan kolonun kim tarafından yapıldığını hatırlamadığını, ancak ... . isimli sahsın kalıp yapımında çalıştığını, yapılan işi sanık ...'nun kontrol ettiğini, sanık ...'in de inşaat alanına gelerek denetleme yaptığını ancak olay günü inşaat sahasında görmediğini beyan ettiği, soruşturma aşamasında inşaat bilirkişisi tarafından olay yerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ve kovuşturma aşamasında alınan 3 kişilik bilirkişi heyet raporunda, 20 tona yakın bir ağırlığı bulunan 7.95 metre boyunda 4 metre yüksekliğinde 0.30 metre kalığında olan betonarme perde kalıbının, yapımında kullanılan payandaların ve lataların sağlam yapılmadığının, halbuki sık sık çivilenerek sağlam oturulmuş olması halinde beton perdenin kopmayacağının ayrıca kalıba yavaş yavaş beton döküm işleminin yapılarak vibrasyon işlemi yapılması gerektiğinin, ortalama 8 saat gibi bir süre içinde betonun dökülüp sıkıştırılması gerektiği ancak olayda bu durumun tersi şekilde hareket edildiğinin belirtildiği anlaşılmakla,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Her ne kadar sanıklar ... ve ...'un çöken kalıbın yapımında görev aldıkları gerekçesiyle anılan raporlarda taraflara kusur yüklenmiş ise de; sanıklar beyanlarında, olay günü sadece betoncu olarak 18.00 sıralarında işe başladıklarını ve kalıbın yapım aşamasında yer almadıklarını beyan etmeleri ile ölenin yakını olan ve aynı inşaatta çalışan tanık ....'in duruşmadaki beyanında, kalıbın kimler tarafından yapıldığını tam hatırlamadığını ancak .... adli bir kişinin olay yerinde çalışmış olduğunu beyan etmesi karşısında; sanıkların anılan kalıbın yapımında çalışmış olduklarına dair yeterli delil bulunmadığından, sanıklar hakkında beraat hükmü kurulması gerektiği gözetilmeksizin, mahkumiyetlerine karar verilmesi,

2- Beton pompa operatörü olan sanık ...'in, raporlarda beton döküm işi için acele ettiği gerekçesiyle kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiş ve mahkemece anılan raporlar gerekçe gösterilerek sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulmuş ise de; dosya kapsamından sanığın, beton dökülmesi konusunda acele ettiğine dair bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmakla, sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi,

3- Yukarıda izah edilen olayda, sanık ...'nun .... inşaat şirketinde inşaat mühendisi olduğu ve şantiye şefi görevini yürüttüğü ancak anılan olay yerine ilişkin denetim ve gözetim yetkisinin, yardımcısı olan sanık ... tarafından ifa edildiğinin sanıklar ve tanık Muammer'in beyanlarından anlaşılmakla olayda kusuru bulunmayan sanık hakkında beraat hükmü yerine yazılı şekilde hüküm tesisi,

4- Yukarıda izah edilen oluş karşısında asli kusurlu oldukları mahkemece de kabul edilen sanıklar ... ve ... hakkında alt hadden ceza tayini,

5- Cezası ertelenen sanıklar hakkında belirlenecek denetim süresinin TCK'nın 51/3. maddesi uyarınca, mahkum olunan ceza süresinden az olamayacağının nazara alınmaması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekili ve sanık ...'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 23.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/15251, Karar No: 2018/19729, Tarih: 05.12.2018

**8. Hukuk Dairesi         2018/15251 E.  ,  2018/19729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 285,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 739,25 TL'nin temyiz eden bir kısım davalılardan alınmasına, 05/12/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13200, Karar No: 2017/3407, Tarih: 19.06.2017

**14. Ceza Dairesi         2016/13200 E.  ,  2017/3407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Şantaj

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 19.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1705, Karar No: 2018/5604, Tarih: 12.09.2018

**5. Ceza Dairesi         2018/1705 E.  ,  2018/5604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, görevi kötüye kullanma, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Sanıklar ... ve ... hakkında ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma suçlarından, sanık ... hakkında sahtecilik suçundan beraat, sanıklar ..., ...ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan verilen mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılması

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma suçlarından kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçların zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre de kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların müdahil olmasalar dahi kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; davanın haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi, yeni temyiz vaki olması durumunda bu konuda ve katılan vekilinin görevi kötüye kullanma suçundan verilen kararlara yönelik temyizi hakkında ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 12/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1552, Karar No: 2022/2753, Tarih: 23.03.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/1552 E.  ,  2022/2753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Soybağının Reddi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, nüfusta baba görünen kişi tarafından açılan soybağının reddi istemine ilişkindir. Mahkemece, İstanbul Adli Tıp Kurumu’nun 05.12.2018 tarihli raporunda davalının biyolojik babalığın reddedildiği mütalaasında bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile soybağının reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Yargılama sırasında davalı tarafından DNA örneklerinin aynı zamanda alınmaması sebebiyle rapor sonucunun doğruyu yansıtmadığı, başkasına ait DNA materyalinin kullanıldığını iddia edilmiş, davacı hakkında davalı tarafından “Kamu Kurum ve Kuruluşlarını Kullanmak Suretiyle Dolandırıcılık, Mahkemeyi Yanıltma” suçunu işlediği iddiasıyla savcılığa şikayette dahi bulunulmuştur. Soybağının reddi davaları sonuçları itibariyle kamu düzeni ile yakından ilgili olup, mahkemeler istemle bağlı olmadan kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın re'sen de yapacağı tahkikatla elde edeceği bulgulara göre soybağını doğru olarak tespit etmek zorundadır. Bu durumda davalı anne, soybağı düzenlenecek olan çocuk ve nüfusta kayden baba olarak görünen davacının aynı anda birlikte DNA örneği vermek üzere sevk edilerek yeniden Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 23.03.2022 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2016/11080, Karar No: 2016/13777, Tarih: 01.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/11080 E.  ,  2016/13777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Kayıp Kaçak Bedelinin İadesi Davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davalı ... şirketinin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 500 TL bedelin işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; 27.04.2015 tarihli dilekçesi ile de talebini 13.229,51 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde ; husumetin taraflarına ait olmayıp EPDK'ya ait olduğunu, 30/10/2009 tarihine kadar ki süreç için husumetin ....'a yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca elektrik dağıtım işiyle sorumlu olan kurumun ..... olduğunu, kayıp kaçak bedeli olarak alınan ücretin zorunlu olarak alınmasından dolayı iadesinin istenilemeyeceğini ve kısmi dava açılamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak bedelini elektrik abonesi olan davacı şirketten tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak) bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, .01.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3143, Karar No: 2007/4831, Tarih: 10.04.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/3143 E.  ,  2007/4831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların dosyaya getirtilen parsel tutanaklarından kesinleşip kesinleşmedikleri belli olmadığından kesinleştiyse tapu kayıtlarının, davalı ise dava dosyalarının getirtilmesi,

2) Orman mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen krokide dava konusu taşınmaz ve yakın komşu taşınmazlar, memleket haritası üzerine kadastro paftası ile ölçekler eşitlenerek aplike edilmeden sadece elle çizilerek aplike edildiğinden ve kroki bu haliyle denetlemeye elverişli bulunmadığından,

Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklik giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 10/04/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/172, Karar No: 2005/195, Tarih: 23.03.2005

**Hukuk Genel Kurulu         2005/14-172 E.  ,  2005/195 K.**

**"İçtihat Metni"**

**Mahkemesi** : Kırşehir As.1.Huk.Mah.

**Günü** : 18/11/2003

**Sayısı** : 533-557

Taraflar arasındaki “*vakıf şerhi konulması*“ davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kırşehir Asliye 1.Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 21/11/2001 gün ve 380-621 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14.Hukuk Dairesi’nin 11/10/2002 gün ve 2002/6586-6710 sayılı ilamiyle;

(...*Davacı, dava konusu taşınmazın geldi kayıtlarında yer alan "Şeyh Süleyman Veli Vakfı" şerhinin kayıtlara işlenmesini istemiştir.*

*Davalı davanın reddini savunmuştur.*

*Mahkemece, hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.*

*Hükmü davacı idare vekili temyize getirmiştir.*

*Dava, tapu kaydına vakıf şerhi işlenmesi isteğine ilişkindir.*

*Dava konusu taşınmazın bulunduğu yere 1940’lı yıllarda Kadastro gelmiştir. Davacı idare vekili, nizalı taşınmazın geldi kayıtlarında nev’i “Şeyh Süleyman Veli* *Vakfı'ndan” olduğu yazılı bulunduğu halde taviz bedelleri için vakıf şerhi işlenmeden tapu tesis edildiğini, sonradan Vakıflar idaresinin başvurusu üzerine vakıf şerhinin tapuya işlendiğini, tapu maliklerinin açtığı dava üzerine Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile tapuya konan bu vakıf şerhinin mahkeme kararı olmaksızın, tek taraflı idari bir işlem ile konulamayacağından bahisle iptaline karar verildiğini belirterek, şimdi ise sözkonusu vakıf şerhinin tapu kaydına yeniden yazılmasını istemektedir.*

*İddia ve savunmanın içeriğinden taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu şerhin ilişkin bulunduğu haktan özellikle taviz bedelinden kaynaklandığı açıktır. Kuşkusuz böyle bir uyuşmazlığın sağlıklı olarak çözümlenebilmesi, mukataalı ve icareteynli vakıf mallarının mutasarrıfları adına nasıl tasfiye edileceğinin, taviz bedelinin hukuksal niteliğinin ne olduğunun, ayrıca bundan kimin sorumlu tutulması gerektiğinin bilinmesine bağlıdır.*

*Vakıflar Kanunun yürürlüğe girmesi ile taviz bedellerinin ödenmesi ve Vakıfların tasfiyesi ile ilgili durumlar düşünülmüş olup, buna göre 10 yıllık süre içinde tasfiye bedellerinin ödenmesi ile vakıfların kullanan mutasarrıflara dönüşünün sağlanması amaçlanmıştır. Ve son olarak Vakıflar Kanununun 2888 Sayılı Kanunla değişik 29. maddesi ile ödenmeyen icareteyn ve mukataalar ivaza dönüşmüştür ve vakfın hakkı bu ivaz karşılığında taşınmazın tamamı üzerinde ipotekle temin edilmiş sayılmıştır.*

*Vakıflar Kanunun yürürlüğe girmesi ile taviz bedellerinin ödenmesi ve Vakıfların tasfiyesi ile ilgili durumlar düşünülmüş olup, buna göre 10 yıllık süre içinde tasfiye bedellerinin ödenmesi ile vakıfların kullanan mutasarrıflara dönüşünün sağlanması amaçlanmıştır. Ve son olarak Vakıflar Kanununun 2888 Sayılı Kanunla değişik 29. maddesi ile ödenmeyen icareteyn ve mukataalar ivaza dönüşmüştür ve vakfın hakkı bu ivaz karşılığında taşınmazın tamamı üzerinde ipotekle temin edilmiş sayılmıştır.*

*Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1996/4-560 Esas, 1996/784 sayılı kararına göre, 2888 Sayılı Kanunla değişik Vakıflar Kanununun 29. maddesi ve özellikle "icareteynli ve mukataalı vakıf taşınmaz malların taviz bedelleri mutasarrıflarınca ödenip, mülkiyeti devralanlar için öngörülen 10'ar yıllık sürelerin dolmasından sonra, mülkiyetin mutasarrıfa geçeceği ve vakfın bu taşınmaz mal üzerindeki hakkının ivaza dönüşeceği, vakfın bu hakkı için de taşınmazın tamamı üzerinde ipotek tesis edilmiş sayılacağı" ilgili yasa hükmü gereğidir. Hukuk Genel Kurulunun 19.9.1990 gün, 332/415 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere, taviz bedeli ödenmedikçe temliki tasarruf yapılamayacağına ilişkin takyit bir gayrimenkul mükellefiyetidir.*

*Yine, Medeni Kanunun 764. maddesinde takyit edilen gayrimenkulün, maliki değiştiği takdirde, yeni malikin başka bir muameleye hacet kalmaksızın gayrimenkul mülkiyetinin mevzuuna dair şeylerle borçlu olacağı hükme bağlanmıştır. Bu hükmün doğal sonucu olarak kayıt ve belgelerden aslının vakıf taşınmaz mal olduğunun anlaşılması halinde vakıf şerhinin intikal (gitti) kayıtlarına sonradan işaret edilmiş bulunması veya dayanaksız olarak silinmesi yeni maliki bu mülkiyetten yani taviz bedeline ödemekten kurtaramaz. Yasadan doğan gayrimenkul mükellefiyeti karşısında sonraki malikin iyiniyet iddiasında bulunarak Medeni Kanunun 638. ve 931. maddelerinden yararlanmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Zira, Medeni Kanunun 657. maddesinde de bu husus açıkça belirtilmiştir.*

*Yukarıda sözü edilen 2888 Sayılı Kanunla değişik 29. maddenin getirdiği kanuni ipotek hakkı gayrimenkulü takip edeceğinden, vakıf şerhi artık yasal bir takyittir. Bu niteliği itibariyle 3402 sayılı Kadastro Kanunun 12/3.maddesi bu davalarda uygulanmaz.*