muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4449, Karar No: 2023/5415, Tarih: 20.09.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/4449 E.  ,  2023/5415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/169 E. 2015/17 K.

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edildi.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında, Uşak 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.01.2015 tarihli ve 2014/169 Esas, 2015/17 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği; sanığın olay yerinde bulunmadığına, teşhisin hukuka aykırı yaptırıldığına, Mahkemenin gözlemini kabul etmediklerine, mahkûmiyete yeterli kesin delil bulunmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece; "Her ne kadar sanık savunmalarında müsnet suçlamayı inkar cihetine gitmiş ise de; mağdurenin aşamalardaki ifadelerinin ısrarlı, tutarlı, mantıklı ve birbirine koşut beyanatı içermesi, mağdurenin sadece mahkememiz önünde değil ve fakat soruşturmanın safahatında dahi tüm adli makamlar önünde sanığın mahkememizin yukarıdaki kabulünde belirtildiği şekilde müsnet suçu işlediği hususunu ısrarla beyan etmiş olması, mağdurenin iddianame konusu olaydan önce sanıkla hiçbir ilgisinin, ilişkisinin, tanışıklığının bulunmaması, dolayısıyla mağdurenin sanığa çocuğun cinsel istismarı gibi toplumca asla kabulü mümkün görülmeyen ciddi bir suç isnat ederek iftira etmesini mucip taraflar arasında husumet, menfaat çatışması, borç ilişkisi vb. Halin mevcudiyetine dair dosya münderecatında hiçbir delilin yer almaması; hatta sanığın dahi, müsnet suçun kendisi tarafından işlenmediğini savunmalarında beyan etmesine nazaran, mağdurenin daha önceden kendisini tanımamasına ve bilmemesine rağmen neden ve nasıl kendisine iftira ettiği hususunda hiçbir sebep göstermemiş/gösterememiş bulunması, mağdurenin sadece ifadelerinde değil ve fakat dosya içeriğindeki teşhis tutanağında da müsnet suçun sanık tarafından işlendiğini tereddütsüz adli makamlara bildirmiş olması, hatta kovuşturma aşamasında, mahkememizin 2 nolu celsesi esnasındaki beyanında, mahkememiz önünde ağlayarak müsnet suçun sanık tarafından işlendiğini tereddütsüz bildirmiş olması, Mahkeme başkanının sanığın suratına bakarak sanığı yeniden teşhis etmesi yönündeki talimatını yerine getirerek, birkaç kez sanığı teşhis etmiş olması, müsnet suçu işleyenin sanık olduğu hususunda hiçbir tereddütün bulunmadığını Mahkeme Başkanına hitaben ve Başkanın sorusuna cevaben bildirmiş olması, olayın sonrasında temin edilen kamera görüntülerinde de sanığın yüzünün mahkememizce saptanmış bulunması, eş söyleyişle müsnet suçu işleyenin sanık olduğu hususunun gerek kamera görüntülerine yansıyan yüz hatlarından ve gerekse vücut yapısından mahkememizce de açıkça ve tereddütsüz biçimde teşhis edilmiş olması, hatta bu sebeple kamera görüntülerindeki şahsın sanık olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına dahi, görüntüdeki şahsın sanık olduğu hususu tereddütsüz bulunduğundan hiçbir şekilde lüzum görülmemiş olması, sanığın savunmalarında olay günü ve saatlerinde Uşak Karma Organize Sanayi içerisinde bulunduğunu ve önce "... Deri" isimli işyerine gittiğini ve babası tanık ... ile birlikte bulunduğunu bilhare oradan çıkıp "... Deri" isimli işyerine babasını bıraktığını, bilharede "... Deri" isimli işyerine gittiğini söylemesine rağmen, sanığın babası - tanık ...'in ifadelerinde olay günü sanığın sabah saat: 08.00'dan akşam 18.30'a kadar oğlu-sanığın yanında olduğunu bildirmiş olması, bu iki ifadenin sanığın olay sırasında nerede bulunduğu hususunda birbiri ile çelişik olması; bunun gibi sanığın babası-tanık ...'in ifadeleri ile tanık ...'un ifadelerinin dahi birbiri ile çelişik olması yani sanığın babası-tanık ..

... Deri" isimli işyerine babasını bıraktığını, bilharede "... Deri" isimli işyerine gittiğini söylemesine rağmen, sanığın babası - tanık ...'in ifadelerinde olay günü sanığın sabah saat: 08.00'dan akşam 18.30'a kadar oğlu-sanığın yanında olduğunu bildirmiş olması, bu iki ifadenin sanığın olay sırasında nerede bulunduğu hususunda birbiri ile çelişik olması; bunun gibi sanığın babası-tanık ...'in ifadeleri ile tanık ...'un ifadelerinin dahi birbiri ile çelişik olması yani sanığın babası-tanık ...'in mahkememiz önündeki anlatımında sanığın sabah saat: 08.00'den akşam saat:18.00'e kadar kendi yanında olduğunu bildirmesine rağmen, tanık ...'un aynı celse esnasındaki ifadelerinde sanığın yanına geldiğini, babasını sorduğunu, kendisi ile kapıda konuştuklarını, hatta kendisinin sanığa babasının orada olmadığını söylediğini belirtmiş olması, yani tanık ...'un ifadelerinde Karma Organize Sanayi Bölgesi'nde sanığı gördüğünde babasının yanında olmadığını, hatta sanığın kendisine babasını sorduğunu söylemesine rağmen, sanığın babası-tanık ...'in aynı celsedeki ifadelerinde olay günü sabahtan akşama kadar sanıkla hiç ayrılmadıklarını, hatta organize sanayi bölgesine birlikte gittiklerini söylemiş olmalarının da birbirleri ile çelişkili görülmesi; Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu 6. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 27/10/2014 tarihli ve 4853 sayılı raporunda iddianame konusu hadise sebebiyle sanığın ruh sağlığının etkileindiğinin bildirilmiş olması; bu mütalaa ile sair tüm dosya münderacatı birlikte değerlendirildiğinde ve özellikle katılan-mağdurenin sanık ile birlikte iştirak ettiği mahkememizin 2 nolu celsesi esnasında sanığı ağlayarak teşhis ettiği de beraber düşünüldüğünde, iddianame konusu olay haricinde mağdurenin ruh sağlığının neden bu derece etkilendiği hususunun sanık tarafından savunmalarında açıklanamamış bulunması; eş söyleyişle sanık müsnet suçun kendisi tarafından işlenmediğini söylediğine göre; ve fakat mağdurenin de ruh sağlığı iddianame konusu olay sebebiyle bozulmamakla birlikte etkilendiğine ve mağdure sanığı teşhis ederken de ruh sağlığının etkilendiğini gösterecek şekilde tepki verdiğine göre, mağdurenin ruh sağlığının neden ve nasıl kendisinin şahsından bu derece etkilendiği hususunun sanık tarafından makul biçimde açıklanmamış/açıklanamamış olması, hususları da birlikte değerlendirildiğinde, sanık savunmalarının gerçeğe aykırı, suçtan ve cezasından kurtulmak maksadına matuf, mahkemeyi yanıltma amaçlı beyanattan ibaret olduğu sonucuna ulaşılmakla, iş bu savunmalara itibar olunmamıştır. 5237 sayılı TCK'nun 7/2 hükmüne göre; (suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur

. 5237 sayılı TCK'nun 7/2 hükmüne göre; (suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.) 6545 sayılı Kanunu ile yapılan değişiklik öncesi suçlunun eylemine uyan kanun maddesinin ön gördüğü cezanın 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası olması, buna karşılık 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra cinsel istismara ön görülen cezanın 8 yıldan 15 yıla çıkarılmış olması sebebiyle 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi kanunun sanığın daha lehine olduğu değerlendirildiğinden sanık hakkında iş bu lehe kanunun tatbiki cihetine gidilmiştir.

Belirtilen sebeplerle, sanık hakkında 6545 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi haliyle 5237 sayılı TCK'nun 103/1-b maddesi delelatiyle 103/1, 62/1, 61/1, 53/1-2-3 maddeleri uyarınca uygulama yapılmıştır yani; anılan 5237 sayılı TCK'nun 6545 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki 103/1-b maddesi delaletiyle 103/1 ve 61/1 maddeleri uyarınca, suçun işleniş biçimi, işlenmesinde kullanılan alet ve vasıtalar, işlendiği yer ve zaman, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, failin kastının yoğunluğu, maksat ve saiki de dikkate alınarak ve özellikle meydana gelen zararın nispi azlığı, suçun işlenmesinde özel vasıta veya araç kullanılmaması, suçun işlenişin benzer olaylara nazaran basit eylemi içermesi, bu itibarla failin kastının nispi hafifliği, tüm dosya içeriğine nazar failin basit bir hareketle şehvet hissini tatmine yöneldiğinin değerlendirilmesi de birlikte mütalaa olunduğunda, kanununun tayin edilen cezanın asgari haddinin aşılmasına lüzum görülmeksizin takdiren 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, suçlunun mahkeme önündeki saygılı davranışları lehine takdiri tahfif sebebi kabul edilmekle cezasının takdiren 1/6 oranında azaltılması yoluyla 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; hakkında aynı kanunun 53/1-2-3 maddelerinin tatbikine karar verilmiştir." şeklindeki gerekçe ile hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

Tüm dosya kapsamına göre sanığın olay günü mağdurenin kalçasına dokunma şeklindeki eyleminin kısa süreli, ani ve kesintili gerçekleşmesinden dolayı sarkıntılık düzeyinde kaldığı ve Mahkemece sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan belirlenmesi sebebiyle nihai ceza miktarının değişmediği, bu nedenle kanun değişikliğinin lehe veya aleyhe sonuç doğurmayacağı gözetildiğinde, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Uşak 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.01.2015 tarihli ve 2014/169 Esas, 2015/17 Karar sayılı kararı sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12963, Karar No: 2022/5894, Tarih: 17.05.2022

**12. Hukuk Dairesi         2021/12963 E.  ,  2022/5894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine karşı borçluların icra mahkemesine yaptıkları başvuruda; takipte borçlu olarak yer alan Birol Çetin’in yasal mirasçıları olduklarını ancak mirası reddettiklerini ve ret kararının da kesinleştiğini ileri sürerek takibin durdurulmasını talep ettikleri; İlk Derece Mahkemesi’nce, istemin kabulüne ve takibin şikayetçiler yönünden iptali ile birlikte alacaklı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedildiği, alacaklının istinaf yoluna başvurusu sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi’nce istinaf isteminin esastan reddedine karar verildiği görülmektedir.

HMK'nun 326. maddesi gereğince; kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Kural olarak, haksız dava açan veya haksız olarak aleyhine dava açılmasına sebebiyet veren kişi, bütün yargılama giderlerinden sorumlu olacaktır. Ancak, kusuru olmaksızın hakkında dava açılan ve aleyhine hüküm verilen tarafın yargılama giderlerinden sorumlu tutulması doğru değildir.

Davada haklı çıkan tarafın, davasını vekille takip etmesi durumunda, lehine hükmedilen vekalet ücreti de, bir tür yargılama gideri olup, sorumlusu yine HMK'nun 326. maddesine ve yukarıda açıklanan kurala göre belirlenecektir.

Somut olayda; alacaklının, her aşamada davanın husumet nedeniyle reddini talep ettiği, borçlular tarafından yapılan mirasın reddi başvuruları neticesinde kesinleşen ret kararlarının şikayete konu takipten sonra olup alacaklı tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını belirterek vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, şikayet yoluna başvurulmasında alacaklıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı ve alacaklı tarafından aşamalarda pasif husumet yokluğu nedeniyle istemin reddi gerektiğinin ileri sürüldüğü göz ardı edilerek, alacaklı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılması zorunlu kılmadığından kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir

SONUÇ :

O halde mahkemece, şikayet yoluna başvurulmasında alacaklıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı ve alacaklı tarafından aşamalarda pasif husumet yokluğu nedeniyle istemin reddi gerektiğinin ileri sürüldüğü göz ardı edilerek, alacaklı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılması zorunlu kılmadığından kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir

SONUÇ :

A)Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin; 01.10.2021 tarih ve 2020/2606 E. - 2021/2114 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,

B)Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi'nin 11.9.2020 tarih ve 2020/270 E - 2020/340 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının;

1-Yargılama giderine ilişkin “4” numaralı bendinde yazan “davalıdan alınarak davacılara ödenmesi” kısmının karar metninden çıkartılmasına, yerine “davacılar üzerinde bırakılmasına” ibarelerinin yazılmasına,

2-Vekalet ücretine ilişkin “5” numaralı bendinin karar metninden tamamen çıkarılarak, yerine;

" 5- Dava açılmasında alacaklının kusuru bulunmadığından davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," bendinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, karar düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesi’ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3456, Karar No: 2014/9452, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/3456 E.  ,  2014/9452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/581-2013/742

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13).

Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.