muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/43, Karar No: 2023/1895, Tarih: 03.04.2023

Malik Hasana (mirasçılarına)’ ait bilgi, belge olabileceğinden 547 parsel sayılı taşınmazın tüm tedavüllü tapu kayıtları ve dayanak belgeleri ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek, murisle ile ilgili araştırma yapılmalıdır.

Murisin adres ve kimlik bilgileri araştırılmalı, nüfus kayıtları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden sorulmalıdır. Kadastro tespiti esnasında bilirkişi ve muhtar olarak görev yapan kişilerin hayatta olup olmadıkları ilgili kolluk kuvveti aracılığıyla tespit edilmeli, hayatta olduklarının anlaşılması halinde yeniden yapılacak keşifte tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır.Bu kişilerin hayatta olmadıklarının anlaşılması halinde taşınmazın evveliyatını, kullanımını vs. bilen, görgüye ya da duyuma dayalı bilgisine başvurulabilecek köyün yaşlı kişilerinin tespiti sağlanıp keşifte tanık olarak dinlenilmelidir. 02.05.2015 günü keşifte dinlenilen mahalli bilirkişiler de tekrar dinlenilerek, taşınmazı kullanan kişilerin kimliği açık bir şekilde belirlenerek, taşınmaz maliki muris Hasan’ın mirasçıları ile aralarında irs bağının bulunup bulunmadığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir...'' gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararında "yapılan tüm inceleme ve araştırma neticesinde taşınmazın mirasçısı olduğunun tespit edildiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Mahalli bilirkişilerin açık ve net olmayan beyanlarına dayanarak hüküm kurulduğunu,

2. Mahalli bilirkişilerin, tapulamanın da üzerinden uzun yıllar geçmesinin etkisiyle, taşınmazla ilgilenen kişilerin tapulama sırasında ölü olan malikinin mirasçısı mı yoksa zilyedi mi olduklarını birbirine karıştırdıklarını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. Usule ait kazanılmış hak müessesi, usul hukukunun dayandığı ana esaslardandır ve kamu düzeni ile de ilgilidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK) “usulî kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. Usule ait kazanılmış hak müessesi, usul hukukunun dayandığı ana esaslardandır ve kamu düzeni ile de ilgilidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK) “usulî kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.

2. “Bir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılamaz ve bozma sebebidir, meğer ki bu aykırılık sadece bozma kararında gösterilen bir usul kaidesine ilişkin bulunsun ve son kararın neticesini değiştirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince muamele yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli müktesep hak yahut usule ait müktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de Temyizin bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukukî alanda istikrar gayesine dahi ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi; usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir.

3. Gerçekten, mahkemenin doğru bularak uyduğu ve yahut kanun gereğince uymak zorunda olduğu bozma kararı ile dava, usul ve kanuna uygun bir çığıra sokulmuş demektir. Buna aykırı karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzaklaşılması manasına gelir ki, böyle bir netice asla kabul edilemez” (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

3. Değerlendirme

1. Yargılama sırasında bozma ilâmında açıklanan hususlara dikkat edilerek 02.05.2015 günü keşifte dinlenilen mahalli bilirkişiler tekrar dinlenilenmiş, 17.06.2022 tarihli keşifte mahalli bilirkişiler "taşınmazı kullananın kim olduğunu, taşınmazın kime ait olduğunu bilmediklerini, Hasan mirasçılarını da tanımadıklarını" beyan etmişlerdir.

2. Yargılama aşamasında taşınmazın atalarından intikal ettiğini beyan eden ... dava dosyasına dedesi Hasan'a ait mirasçılık belgesini sunmuş ise de, dedesi Hasan ile taşınmaz maliki arasındaki irs ilişkisini kesin delillerle ispatlayamadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik araştırma ve uyulan bozma ilâmının gereği yerine getirilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine yönelik hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu sebeplerle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6242, Karar No: 2014/15682, Tarih: 06.11.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/6242 E.  ,  2014/15682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2013

NUMARASI : 2013/493-2013/577

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmişir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 3.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak 4.fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen Y.. Mahallesi ... ada.. parsel sayılı taşınmazın kadastro parseli, dava konusu taşınmazın ise dava tarihi itibariyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesine göre imar uygulamalı imar parseli niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bursa gibi büyük şehirlerde yukarıda açıklanan bu özellikler itibarıyla dava konusu taşınmaza daha yakın konumda ve benzer imar durumuna sahip taşınmaz satışlarının bulunması mümkün olduğu halde, dava konusu taşınmaz ile yukarıda açıklanan özellikler itibarıyla benzer nitelikleri taşımayan .. ada .. parselin satışının somut emsal alınması ve böylece dava konusu taşınmazın belirlenen m² değerine %35 düzenleme ortaklık payı ilave eden

rapora göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

rapora göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2115, Karar No: 2018/62, Tarih: 08.01.2018

**2. Hukuk Dairesi         2017/2115 E.  ,  2018/62 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından kusur belirlemesi, manevi tazminat talebinin reddi, maddi tazminat ve yoksulluk nafakasının miktarları ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Davalı kadın temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Davalının adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davalı kadının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından davalı kadının adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2- Mahkemece davacı erkek tarafından açılan boşanma davasının kabulüne karar verilmiş ise de, toplanan delillerden davalı kadına mahkemece kusur olarak yüklenen müşterek konutu sebepsiz terk etmesi vakıasının kanıtlanmadığı, tam tersi davacı erkeğin kadını bırakıp ..... gittiği, davalı kadından kaynaklı boşanmayı gerektiren kusurlu bir davranışın varlığının ispatlanmadığı anlaşılmakladır. Açıklanan sebeple davanın reddi gerekirken, kabulü doğru olmayıp bozmayı gerektirir. Ne var ki, hükmün bu bölümü temyizin kapsamı dışında bırakıldığından bu husus bozma sebebi yapılmamış, tenkit edilmekle yetinilmiştir.

3- Temyiz nedenlerine hasren yapılan incelemeye gelince;

a) Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle mahkemece ortak çocuklar yararına hükmedilen nafakaların dava tarihinden karar kesinleşinceye kadar tedbir, kararın kesinleşmesinden sonra iştirak, davalı kadın yararına hükmedilen nafakanın dava tarihinden karar kesinleşinceye kadar tedbir, kararın kesinleşmesinden sonra yoksulluk nafakası olduğunun anlaşılmasına göre aşağıdaki bentler dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

a) Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle mahkemece ortak çocuklar yararına hükmedilen nafakaların dava tarihinden karar kesinleşinceye kadar tedbir, kararın kesinleşmesinden sonra iştirak, davalı kadın yararına hükmedilen nafakanın dava tarihinden karar kesinleşinceye kadar tedbir, kararın kesinleşmesinden sonra yoksulluk nafakası olduğunun anlaşılmasına göre aşağıdaki bentler dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b) Mahkemece davacı erkeğin davalı kadına fiziksel şiddet uyguladığı, içki bağımlılığı olduğu, küfür ettiği ve güven sarsıcı davranışlarda bulunduğuna ilişkin tanık beyanları gerek tarafların birarada yaşadıkları dönem, gerekse ortak çocukların yaşları göz önüne alındığında itibar edilemeyeceği gerekçesiyle kabul edilmemiş ise de; yapılan yargılama ve toplanan delillerden ve özellikle taraf tanıklarının beyanlarına göre davacı erkeğin kadına sürekli fiziksel şiddet uyguladığının içki bağımlılığı olduğunun ve güven sarsıcı davranışta bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı erkek tarafından gerçekleştirilen bu eylemler, aynı zamanda davalı kadının kişilik haklarına saldırı teşkil eder niteliktedir. Açıklanan nedenlerle davalı kadının manevi tazminat (TMK m. 174/2.) talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

c) Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine, paranın alım gücüne, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran, davalı kadın yararına hükmolunan maddi tazminat azdır. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak, daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK m. 174/1) takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 3-b ve 3-c bentlerinde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerin ise yukarıda 3-a bendinde gösterilen sebeple ONANMASINA, davalı kadının adli yardım talebinin kabul edilmesi ve temyizinde de haklı bulunması sebebiyle, temyiz harçlarının karşı tarafa yükletilmesine, bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 08.01.2018(Pzt.)

....
Yargıtay — Esas No: 2010/40, Karar No: 2010/54, Tarih: 03.02.2010

**Hukuk Genel Kurulu         2010/4-40 E.  ,  2010/54 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 4.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25.06.2009

Taraflar arasındaki “Maddi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 05.05.2008 gün ve 2008/44 E.-160 K.  sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 27.11.2008 gün ve 2008/8599 E.-14730 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava, usulsüz ve kaçak avlanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, canlı olarak el konulan davaya konu saka kuşlarının doğaya salıverilmeleri nedeniyle zararın doğmadığı gerekçe gösterilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; “...Gerek Kara Avcılığı Yasası gerekse Merkez Av Komisyon Kararları uyarınca usulsüz av bakımından canlı veya cansız hayvan ayrımı yapılmamıştır. Eş anlatımla usulsüz avlanmaya konu av hayvanının canlı olarak ele geçirilmesi halinde dahi tazminat sorumluluğu benimsenmiştir. Şu durumda davalı eylemi nedeniyle tazminat ile yükümlüdür. Açıklanan nedenlerle mahkemece yakalanan hayvanların canlı olmalarının sonuca bir etkisi olmadığı gözetilerek tazminat kapsamının belirlenerek hüküm altına alınması gerekir...” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve zarar kapsamının belirlenmesi amacıyla bilirkişi görüşü alınmıştır. Bilirkişi raporunda; “...davaya konu usulsüz avlanma ile yakalanmış bulunan 20 adet saka kuşunun müsaderesini takiben sağlıklı bir şekilde tekrar doğaya salınmış olmalarından dolayı herhangi bir zararın ortaya çıkmadığı,  usulsüz avlanma yapan davalının 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gereğince 23.4.2006 tarihli idari yaptırım karar tutanağı ile toplam 428,68 YTL idari para cezasına çarptırılmış olduğu böylelikle kanunlara aykırı olarak işlemiş bulunduğu suçtan dolayı cezasını çekmiş bulunduğu, bunun haricinde gerek doğal dengenin bozulması yönünden bir zararın oluşmadığı gerekse idarenin başkaca herhangi bir zararının söz konusu olmadığı, tazminata gerek olmadığı...” yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkemece bu bilirkişi raporu hükme esas alınarak yine davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma kararına uyulmakla, bozma kararı lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğar ve mahkemece de bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerekir. (9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İBK.). Uyulan bozma kararında, açıkça davalının tazminatla sorumluluğuna karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece bozmanın bu açık niteliğine karşın Merkez Av Komisyon Kararına, yasaya, dosya içeriğine ve bozma ilamına aykırı gerekçelerle yine davanın reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

Suç gününde yürürlükte bulunan 2005-2006 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararının tazminatları düzenleyen 38. maddesinde; “korunan ve belli sürelerde avlanan av hayvanlarının canlı olarak yakalanması durumunda da belirlenen tazminatın alınacağı” hükme bağlanmıştır. 4915 sayılı Yasa ve Merkez Av Komisyonu Kararının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; amacın, doğal dengenin bozulmaması ve belirli dönemlerde liste halinde belirtilen hayvanların avlanmaması, yakalanmaması ve nakledilmemesi olduğu açıktır. Açıklanan yasal düzenlemeler ve dosyaya yansıyan olgular gözetilerek, hukuka aykırı eylemi ile doğaya zarar veren ve doğal ortamı bozan davalının zarardan sorumlu tutulması gerekir. Şu durumda mahkemece yapılacak iş; bozma ilamı doğrultusunda dava konusu 20 adet saka kuşunun, merkez av komisyonu kararının 6. maddesi ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 28. maddesine göre olay tarihindeki tazminat bedellerinin belirlenerek hüküm altına alınmasından ibarettir. Ancak mahkemece bozma ilamının gereği yerine getirilmemiş ve bozma ilamına uyulduktan sonra yine aynı sonucu içeren davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur. Açıklanan nedenlerle; mahkemece bozmaya uyulmakla doğan kazanılmış hak ilkesi göz ardı edilerek, uyulan bozma kararının gereği yerine getirilmeden ve yerinde bulunmayan gerekçeyle yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun olmadığından kararın bozulması gerekmiştir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, usulsüz ve kaçak avlanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı Çevre ve Orman Bakanlığı; davalının usulsüz ve kaçak avladığı, ancak elkonulduktan sonra doğaya canlı olarak salınan 20 adet saka kuşunun, Merkez Av Komisyonu tarafından her sene yayınlanan değerler nazara alınarak hesaplanan toplam 8.000,00-YTL tazminatın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 05.04.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, ortada tazminata konu bir zararın olmadığını, kuşların canlı olarak doğaya salındığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.

Mahkemece, canlı olarak el konulan davaya konu saka kuşlarının, doğaya salıverilmeleri nedeniyle zararın doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı, ortada tazminata konu bir zararın olmadığını, kuşların canlı olarak doğaya salındığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.

Mahkemece, canlı olarak el konulan davaya konu saka kuşlarının, doğaya salıverilmeleri nedeniyle zararın doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının temyizi üzerine, Özel Dairece; gerek Kara Avcılığı Yasası, gerekse Merkez Av Komisyon Kararları uyarınca, usulsüz av bakımından canlı veya cansız hayvan ayırımı yapılmadığı, eş anlatımla usulsüz avlanmaya konu av hayvanının canlı olarak ele geçirilmesi halinde dahi tazminat sorumluluğu benimsendiği, bu durumda davalının, eylemi nedeniyle tazminat ile yükümlü olduğu, Mahkemece, yakalanan hayvanların canlı olmalarının sonucuna bir etkisi olmadığı gözetilerek tazminat kapsamı belirlenip hüküm altına alınması gerekirken, istemin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, ancak tazminat hesabına esas olmak üzere zarar kapsamının belirlenmesi amacıyla bilirkişiden alınan rapor hükme esas alınarak, usulsüz avlanma ile yakalanmış bulunan 20 adet saka kuşunun sağlıklı bir şekilde tekrar doğaya salınmış olmalarından dolayı herhangi bir zararın ortaya çıkmadığı,  usulsüz avlanma yapan davalının toplam 428,68 YTL idari para cezasına çarptırıldığı, böylelikle işlemiş bulunduğu suçtan dolayı cezasını çektiği, bunun haricinde gerek doğal dengenin bozulması yönünden bir zararın oluşmadığı, gerekse idarenin başkaca herhangi bir zararının söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının temyizi üzerine, Özel Dairece; yukarıda belirtilen gerekçelerle ve özellikle mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında işaret edilen hususlar ve bu uyma nedeniyle gerçekleşen usuli kazanılmış hakkın varlığı gözetilmeden Merkez Av Komisyon Kararına, yasaya, dosya içeriğine ve bozma ilamına aykırı gerekçelerle yine davanın reddine karar verilmiş olmasının bozmayı gerektirdiği vurgulanarak, karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, ilk bozma kararının, zarar tespitine yönelik olduğu ve bozma kararına uyularak gereğinin yerine getirilmesi için bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırıldığı, bilirkişi raporu ile zarar olmadığının anlaşıldığı, olmayan bir zararın da ödetilemeyeceği, bozma ilamına uyulmakla davacı lehine usuli kazanılmış haktan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Uyuşmazlık, yerel mahkemece, bozma ilamına uyulmakla usulü kazanılmış hak doğup doğmadığı ve hükmüne uyulan bozma gereklerinin yerine getirilip getirilmediği, noktalarında toplanmaktadır.

Öncelikle, “usuli kazanılmış hak” kavramının açıklanması ve açıklanan olgular karşısında somut olay ve taraflar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmesi yararlı olacaktır.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.