muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3856, Karar No: 2022/6805, Tarih: 18.10.2022

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; murisin devir tarihinde ekonomik durumunun iyi olduğunu, ikinci eşiyle yaşadığını, bakım ihtiyacının olmadığını, aklının yerinde olduğunu, ikinci eşiyle bile evlilik sözleşmesi yaptığını, murisin vefatına kadar kuyumculuk yaptığını, yapılan devrin aslında bağış olduğunu, murisin 2015 yılında kuyumculuk faaliyetini hiçbir neden yokken davalıya devrettiğini, tanık anlatımları ile iddialarının ispatlandığını, mahkeme kararının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 05/04/2022 tarihli ve 2021/1565 Esas, 2022/597 Karar sayılı ilamı ile; murisin davalı oğlu ile kuyumculuk faaliyetinde bulunduğu, kuyumculuk işini oğlu davalıya bırakmak istediği, bir kısım sağlık problemleri olması ve devir tarihinde evli olmaması nedeniyle kendisini güvence altına almak için de dava konusu taşınmazı intifa hakkını üzerinde bırakarak ölünceye kadar bakma akdi ile davalı oğluna devrettiği, murisin davacı kızıyla aynı binada kaldığı, kendisiyle herhangi bir probleminin olmadığı, mal kaçırmasını gerektirecek bir sebebin bulunmadığı, tenkis talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise, yapılan bu devirlerin TMK'nın 565/4. maddesi kapsamında saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapılmadığı, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yineleyip, yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ölünceye kadar bakım akdinden kaynaklanan muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanunu'nun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına Yasa'nın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (TBK m. 19 (BK m. 18)). Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Mirasbırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi için de, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

3.2.2. Bilindiği ve Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlendiği üzere "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Yine 6100 sayılı HMK'nın 190/1. maddesi gereğince "ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı (V/3.2.) no.lu paragrafta açıklanan yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinin yerinde olmasına göre Bölge Adliye Mahkemesince (IV/3.) no.lu paragraftaki gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

VI. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 03.09.2022 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edilen davalı vekili için 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına, onama harcı peşin yatırıldığından harç alınmasına yer olmadığına, 18.10.2022 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/39829, Karar No: 2016/4095, Tarih: 03.03.2016

**4. Ceza Dairesi         2013/39829 E.  ,  2016/4095 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########Sulh Ceza Mahkemesi

##########

##########

##########

SUÇ : Tehdit

##########

HÜKÜM : Beraat

##########

##########

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

Sanığın, suç tarihinde Şırnak ilinde askerde bulunduğunu ve telefon hattının kendisine ait olmadığını savunması karşısında, müştekinin tehdit edildiğini iddia ettiği telefon numarasının sanık adına kayıtlı olduğu belirlenmekle; bu numaraya ait abonelik sözleşme aslı getirtilip sanığın imza ve yazı örnekleri alınarak Adli Tıp Kurumundan, sözleşmedeki imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığının tespiti, TİB' e müzekkere yazılarak suç tarihinde telefon hattının baz istasyonunun belirlenmesi, telefon faturalarının kim tarafından ödendiği ve sanığın askerlik şubesinden suç tarihinde askerde bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise kayıtlı numarası olup olmadığı ve cep telefonu kullanıp kullanmadığı sorularak hukuki durumunun tayini gerektiği gözetilmeden, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve O Yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

##########

##########

##########

##########

##########

##########
Yargıtay — Esas No: 2014/10776, Karar No: 2014/9993, Tarih: 26.06.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/10776 E.  ,  2014/9993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2013

NUMARASI : 2012/208-2013/379

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı müvekkiline ait aracın hasarlandığını, ihbara rağmen davalının hasar bedelini ödemediğini belirterek 23.500,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili talep edilen hasar oluş şeklinin genel şartlarda ve poliçede teminat altına alınmadığını, hasarın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davalı vekili hasarın oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel şartlarının A.1 maddesinde teminat altına alınan hale uymadığını kasko sigortası poliçesi kapsam ve konusu dışında kaldığından poliçe teminatı dışında olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece, kazanın harici etki ile meydana gelmediği, damperin pistonun kırılması suretiyle teknik arızadan meydana geldiği, bu nedenle hasarın sigorta teminatı kapsamında kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kasko Sigortasının kapsamı Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Teminat dışında kalan zararlar da A.5 maddesinde sayılmıştır. Genel Şartların 5.8.maddesinde sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça ve böyle bir olayla sonuçlanmadıkça taşıtın mekanik elektrik ve elektronik donanımında meydana gelen her türlü arızaların kırılmaların ve lastiklerde meydana gelen zararların teminat dışı olduğu açıklanmıştır. Ancak bu durum zararın meydana geldiği mekanik, elektrik ve elektronik aksamıyla sınırlı olup bu zararların kendisi teminat dışı tutulmuştur. Hasarın bu aksamdan kaynakladığının kabulü halinde bu aksamın neden olduğu hasar teminat içinde alan şase ve kasanın hasarlanması ve sonuçlanmış ise rizikonun teminat içinde kaldığının kabulü gerekir.

Dosyada mevcut ekspertiz raporunda, davacı şirkete ait tırın maden yükü indirdiği sırada pistonun birden boşalarak havada olan damperin hızlı bir şekilde şaşenin üzerine düştüğü, düşme sonrasında damper kısmının sağ yana yatması sonucunda hasar meydana geldiği, 21.961,45 TL tutarında zarar meydana geldiği vurgulanmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, davaya konu kazanın davacıya ait kamyonun, yük boşaltılması sırasında pistonun yerinden çıkması ile havada olan dorse kasası üzerindeki malzeme ile şasenin üzerine düşmesi sonucu meydana geldiği, kazanın sürücünün yanlış manevrası ve araçtaki bakımsızlıktan meydana gelmiş olduğu belirtmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, davaya konu kazanın davacıya ait kamyonun, yük boşaltılması sırasında pistonun yerinden çıkması ile havada olan dorse kasası üzerindeki malzeme ile şasenin üzerine düşmesi sonucu meydana geldiği, kazanın sürücünün yanlış manevrası ve araçtaki bakımsızlıktan meydana gelmiş olduğu belirtmiştir.

Dosya kapsamına ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre, yük boşaltımı sırasında kamyon pistonunun yerinden çıkmasıyla havada olan damper kasasının şasenin üzerine düşmesi sonucu hasarın meydana geldiği anlaşılmıştır.

Bu durumda pistonun yerinden kırılması ile pistonda meydana gelen hasar teminat dışında olup, ancak bu nedenle piston dışında şasede, kasada vs. meydana gelen diğer zararlar teminat kapsamında olduğundan mahkemece hasar konusunda uzman önceki bilirkişiden piston dışında oluşan hasar miktarının tespiti yönünden ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 26.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7141, Karar No: 2015/5670, Tarih: 30.11.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/7141 E.  ,  2015/5670 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/275123

MAHKEMESİ : Çatalca Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/01/2012

NUMARASI : 2008/47 (E) ve 2012/74 (K)

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

Hükmün tefhiminden sonra işten elini çekmesi gereken Çatalca Asliye Ceza Mahkemesi'nin 26.01.2012 tarihinde hükmü tefhim ettikten sonra madde itibarıyla yetkisi bulunmadığı halde 29.06.2012 tarihinde dosyayı tekrar ele alarak verdiği 2008/47 esas ve 2012/74 Sayılı Ek karar yok hükmünde sayılarak; temyizin kapsamına göre sanıklar A.. K.. ve E.. K.. hakkında verilen mahkumiyet hükümleriyle sanıklar C.. S.., N.. Ö.., F.. B.., A.. Ö.., M.. T..T.. hakkındaki beraat hükümlerine yönelik olarak yapılan incelemede;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7. ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükümleri karşısında; yüklenen suçun tabi olduğu suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanıklar lehine olan 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen uzatmalı dava zamanaşımının, suçun işlendiği tarihten temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanık E.. K.., sanık A.. K.. müdafii ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olmakla, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta CMUK'nun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen uzatmalı dava zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca isteme kısmen uygun olarak DÜŞÜRÜLMESİNE, 30.11.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/31583, Karar No: 2020/7310, Tarih: 02.07.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/31583 E.  ,  2020/7310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm katılan tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Katılan ile sanığın...Kimyasal Teknolojileri Araştırma Geliştirme Sanayi Tic. Ltd. Şirketinde ortak oldukları, şirket işlerinin bekledikleri gibi iyi gitmediği, sanığın şirketin hesaplarından toplam 86.545 TL para çekip kendisine aktardığı, bu paraların şirket muhasebe kayıtlarında yer almadığı ve uhdesinde tuttuğu iddia edilen olayda; sanık savunması, katılan, tanık beyanları ile tüm dosya kapsamından sanık ...’in kendi şahsi hesaplarından da ödeme yaptığı, bu ödemelerin Tubitak’tan gelen paralarla muhasebeleştirildiği, suç tarihi öncesinde Tubitak’tan gelen paraların aynı çerçevede sanık tarafından kendi hesaplarına geçirildiği bilahare ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Tubitak aleyhine dolandırıcılık suçundan katılan ve sanığın birlikte yargılandığı, mahkumiyetlerine karar verildiği, bu yargılama sırasında Tubitak’tan şirkete gelmiş olan paraların müşteki ve sanık tarafından birlikte Tubitak kurumuna iade edildiği anlaşıldığından, sanığın üzerine atılı bulunan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli delil ve kanaat oluşmadığı gerekçesiyle verilen beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, sanığın atılı suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, atılı suçun sübut bulunduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 02/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/35611, Karar No: 2014/14667, Tarih: 27.05.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/35611 E.  ,  2014/14667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/09/2013

NUMARASI : 2012/503-2013/590

DAVA : Taraflar arasındaki, ücret ile ikramiye alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2014 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat M... Ş.... ile karşı taraf adına Avukat M.. E... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, müvekkili işçinin 16.07.1992 tarihinden itibaren davalıya ait işyerinde çalıştığını, davalı işverenin iş sözleşmesinin devam ettiği 24.07.2007 tarihinde müvekkili işçiyi resmi kayıtlarda işten çıkmış gibi gösterdiğini, 26.08.2007 tarihinde ise kayden yeniden işe girişinin yapıldığını, muvazaalı işe girdi çıktı işlemlerinde işverenin amacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesiyle verilen ücret zamlarından işçiyi mahrum etmek ve yeni bir sözleşmeyle işe başlamış gibi göstererek işçi ücretlerinin asgari ücret seviyesine düşürülmesi olduğunu, kanuna karşı hile olan bu işlem sonucunda müvekkilinin ücretinin işyerine yeni girmiş bir işçi gibi asgari ücret seviyesine indirildiğini, toplu iş sözleşmesiyle getirilen ücret zamlarından yararlandırılmadığı gibi ikramiye hakedişlerinin düşürüldüğünü, geçersiz sayılması gereken bu işlem nedeniyle doğan fark işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, fark aylık ücret ve fark ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, öncelikle zamanaşımı def'ini ileri sürerek, davacı işçinin müvekkiline ait işyerinde çalışmasının aralıklı olduğunu, önceki dönem çalışması sonunda davacının serbest iradesiyle işverene dilekçe vererek iş sözleşmesini sonlandırdığını ve tüm haklarını alarak işvereni ibra ettiğini, daha sonra ise müracaatı üzerine tekrar işe başlatıldığını, davacı gibi diğer işçilere de işten ayrılışları sebebiyle ya ihbar sürelerinin kullandırıldığını ya da ihbar tazminatlarının ödendiğini, ayrıca kıdem tazminatlarının ve sair alacakların da eksiksiz olarak ödendiğini, taraflar arasında yapılan yeni sözleşme ve belirlenen yeni ücretten de sendikanın haberdar olduğunu, ne sendikanın ne de davacının ücrete herhangi bir itirazda bulunmadığını, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, gerek usul hukuku gerekse de maddi hukuk kurallarının uygulanması bakımından dava belirsiz alacak davası kabulüyle sonuçlandırılmış, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.