muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/6000, Karar No: 2025/817, Tarih: 20.01.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/6000 E.  ,  2025/817 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1260 Esas, 2023/2227 Karar

DAVACILAR : ... vd. vekili Avukat ...

Avukat ...

DAVA TARİHİ : 31.08.2018

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/643 Esas, 2020/901 Karar

Taraflar arasındaki kat malikleri kurulu toplantısının iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin 19.12.2023 tarihli tavzih talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 18.01.2024 tarihli ek karar ile başvurunun davacı ... yönünden esastan reddine, davacı ... yönünden başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden inceleme yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 02.04.2024 tarihli ek karar ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) temyiz edilemeyen kararlar başlıklı 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 4 üncü maddesinde gösterilen davalar ile (23.6.1965 tarihli 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğup taşınmazın aynına ilişkin olan davalar hariç) özel kanunlarda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği belirtilen kararların temyiz edilmeyeceği düzenlendiğinden davalının temyiz yolu başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Somut olayda kat malikleri kurulu toplantısında alınan kararların taşınmazın aynına ilişkin olduğu da görülmekte olup temyiz yoluna tabi olduğu kabul edilerek davalı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın hatalı olduğu anlaşılmakla; 02.04.2024 tarihli ek kararın ortadan kaldırılması gerekir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.01.2024 tarihli ek kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

6100 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin ikinci fıkrasının ''Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.'' hükmü gözetildiğinde, Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar, taraflara yüklenen borçların genişletilmesi niteliğinde olduğundan, talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 02.04.2024 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davalı vekilinin temyiz istemi yerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 18.01.2024 tarihli ek kararın BOZULMASINA,

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 02.04.2024 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davalı vekilinin temyiz istemi yerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 18.01.2024 tarihli ek kararın BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanunun 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/30983, Karar No: 2017/4699, Tarih: 25.04.2017

**2. Ceza Dairesi         2014/30983 E.  ,  2017/4699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun, temyiz dışı sanık ...'in, diğer temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ... ile kendisine “müştekinin kendisini 30-40 milyar lira dolandırdığını, müştekinin evinin bahçesine giderek bahçe kapısını açmaları karşılığında birkaç milyar lira para vereceğini, mağdur içeriye girince ondan parayı zorla isteriz” şeklinde savunmada bulunduğunun, dosya kapsamından ise; çatıdan bahçeye geçip kapıyı açmak amacıyla evin çatısına çıktıklarının, müştekinin kendilerini görmesi üzerine kaçtıklarının, aralarındaki anlaşmaya göre ...'i bekledikleri köy çıkışında yakalandıklarının, ...'in kendisini evinin bahçesinde yakalayan müştekiye, aralarındaki borç ilişkisi nedeniyle geldiğini söylemesi gerekirken, müştekinin soruşturma aşamasındaki beyanına göre “köye kuş avlamaya geldiklerini” söyleyerek çelişkiye düştüğünün, müştekinin her aşamada sanık ...'i tanımadığını belirttiğinin anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuğun savunmalarının hayatın olağan akışına uygun olmaması gözetildiğinde, oluş ve dosya içeriğine uygun olan mahkemenin suça sürüklenen çocuk ...'ın atılı suçu işlediğine ilişkin kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin isteme aykırı olarak ONANMASINA, 25/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8894, Karar No: 2011/6457, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/8894 E.  ,  2011/6457 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek, ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi ve sermaye şirketlerinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimselerin şirketin iflasını istememeleri suçlarından sanıklar ... ve ...'ın beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama-bozma-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçuna yönelik olarak kurulan hükmün temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a

maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir. Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA,

2- Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi suçuna yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Sanıklara isnat edilen suç İİK’nun 333/a maddesinde, “Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticari işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödemeyerek alacaklıları zarara soktukları takdirde” cezalandırma öngörüldüğüne göre, takibin kesinleştiği tarih itibariyle borçlu şirketin borcu ödeme gücüne sahip olup olmadığı bilirkişi marifetiyle saptanarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdiri yerine eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA,

3- Sermaye şirketlerinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimselerin şirketin iflasını istememeleri suçuna yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

3- Sermaye şirketlerinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimselerin şirketin iflasını istememeleri suçuna yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Sanıklara isnat edilen suçun oluşup oluşmadığının anlaşılabilmesi için öncelikle, İİK’nun 179. ve TTK’nun 324.maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenmesini müteakip şirketin iflasının istenmesinin gerekip gerekmediği saptanmalıdır. Mahkemece borçlu şirkete ait ticari defterler, bilançolar ve banka hesapları üzerinde birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 24.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1784, Karar No: 2017/3116, Tarih: 22.05.2017

**4. Hukuk Dairesi         2017/1784 E.  ,  2017/3116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve Sağlık Bakanlığı aleyhine 29/09/2015 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; Sağlık Bakanlığı aleyhine açılan dava dilekçesinin idari yargıda dava açılması gerektiği gerekçesiyle görev nedeniyle reddine, ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine dair verilen 19/04/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davacının davalı ...’na yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Dava, kurum zararı nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Mahkemece Sağlık Bakanlığı aleyhine açılan dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3533 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.

Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın adli yargının görevi içinde olmasından dolayı tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerekir. Bu nedenle, 3533 sayılı Kanun uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekir. Anılan yön gözetilmeden adli yargının yargı yolu bakımından görevsiz olması nedeniyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Davacının davalı ...’na yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Somut olayda, davacı kurum adı geçen davalının suç teşkil eden eylemine dayanmıştır. Kamu görevlilerinin suç teşkil eden eylemleri kişisel kusur oluşturur ve hiçbir biçimde görevle ilişkilendirilemez. Şu durumda davalıya husumet yöneltilebileceği benimsenmelidir. Uyuşmazlığın adli yargıda çözümlenmesi, diğer bir anlatımla mahkeme ihtilafı çözmede görevli olması gerekirken husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerle açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 22/05/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2197, Karar No: 2007/3618, Tarih: 03.04.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/2197 E.  ,  2007/3618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : HONAZ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/10/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mülkiyeti kendisine ait bahçe vasıflı ....parsel sayılı taşınmazını yeğeni E....’nin eşi olan davalı Ö...’e bakım kaydı ile bedelsiz olarak verdiğini, buna rağmen davalı ve eşinin kendisine bakmadıklarını, yaşlı, yalnız ve düşkün olması nedeniyle kendisini kandırıp bakma kaydı bulunacağını söyleyerek ikna ettiklerini, satış iradesi bulunmadığını, davalının alım gücü olmadığını, tapuda işlemi alım satım gibi gösterdiklerini yeni öğrendiğini ileri sürüp tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalı, davacının kendi rızası ile taşınmazını sattığını, BK 31. maddesinde belirtilen 1 yıllık sürenin dolduğunu, satım tarihinden bu yana taşınmazı kullandığını, satış işleminin tapu memuru huzurunda resmi akitle yapıldığını, davacının yaşlı ama akli melekelerinin yerinde olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ....raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, hata ve hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece,davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine,toplanan delillere göre,kayden davacıya ait ....parsel sayılı taşınmazın 27.1.1998 tarihinde satış suretiyle davalıya temlik edildiği görülmektedir.

Davacı,kendisinin yaşlı olduğunu, taşınmazı ölünceye kadar bakım koşulu ve akdi ile devredeceği yerde hata ve hileye düşürülerek akdin satış şeklinde gerçekleştirildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Bilindiği üzere;hile,genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya,özellikle sözleşme yapmaya sevketmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak,veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma hilede yanıltma söz konusudur.B.K'nun 28/l maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse hata esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz.Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (m...Ş...) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir.

Öte yandan,hile her türlü delille isbat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir.Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluylada kullanılabilir.

Öte yandan,hile her türlü delille isbat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir.Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluylada kullanılabilir.

Somut olaya gelince; davalı Ö...'in davacının yeğeninin kocası olduğunu,davacının yaşlı bir insan olup davalı ve eşi olan yeğeninin kendisine dava tarihinden önce 5-6 yıl kadar bakılmış ise de son yıllarda bakılmaması sebebiyle taşınmazın temlikinin ölünceye kadar bakım koşulu ile yapılması gerekirken kandırılmak suretiyle satış şeklinde yapıldığı tanıklar tarafından ifade edilmiştir.Gerçekten de taşınmazın davalıya temlikinin bedelsiz olduğu ve satış bedelinin de ödendiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Belirlenen bu olgular yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde temlikin hile ile illetli olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken,delillerin takdirinde hataya düşürülerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.Davacının temyiz itirazları yerindedir.Kabulüyle hükmün H.U.M.K.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,3.4.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.