muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5037, Karar No: 2015/14539, Tarih: 16.04.2015

Davalı ... vekili, davacının proje kapsamındaki belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, izah edilen sebepleri ile davanın gerekli şartlarının gerçekleşmediğinden esasa girilmeksizin davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının... projesi kapsamında çalışmaya başladığını, bununla ilgili olarak belirli süreli iş sözleşmesi akdedildiğini, davacının firma bünyesinde iş akdi ve fiili çalışması devam ederken .... İş Mahkemesinde eşit davranma yükümlülüğüne aykırılık iddiası ile dava açtığını, davacının iddia ettiklerinin hiçbirinin gerçek olmadığını, sonuç olarak davacının çalışma süresi boyunca herhangi bir itirazı olmadan çalıştığını görevi ile ilgili eşitsizlik iddiası ile dava açmasının çalışma ortamında huzursuzluk yarattığını, davacıya yeni görevlendirme yapıldığını fakat davacının sebepsiz olarak bu görevlendirmeyi kabul etmediğini, davacının haksız hukuka aykırı davasının reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davalı ... hakkında davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı ...hakkında davanın kabulüne ve feshin geçersizliğine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği iddia edilmesine rağmen bunun somut ve inandırıcı delillerle ortaya konup kanıtlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak mahkemece her ne kadar davalı ...yönünden husumet nedeniyle ret kararı verilmişse de, davadışı ...’nun ...’nı 30.03.2014 tarihinde davalı ...’ye devrettiği, dava dışı ... . ile davalı ... 28.09.2012 tarihinde akdedilen “... ...” sözleşmesinin 01.04.2014 tarihinden itibaren ... ’ye devredildiği, ..., davalı ... ve davalı ... arasında bu konuda protokol imzalandığı, davacının iş sözleşmesinin 25.08.2014 tarihinde feshedildiği, fesih tarihine göre asıl işverenin ... olduğu, nitekim davalı ... de cevap dilekçesinde açıkça “davacı, devir tarihi olan 01.04.2014 tr.den itibaren tekrar müvekkil ...’de yine ... çalışanı olarak yolcu koltuklarıyla ilgili olarak destek hizmeti vermeye başlamıştır” diyerek bu hususu kabul ettiği, buna göre adı geçen şirketin işe iadenin mali sonuçlarından sorumlu tutulması gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... nezdinde İŞE İADESİNE,

3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı alt işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminattan her iki davalının birlikte sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için davalı alt işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yapmış olduğu 287.20 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacı vekiline iadesine,

Kesin olarak 16/04/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12229, Karar No: 2013/16129, Tarih: 21.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/12229 E.  ,  2013/16129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için ana amaç; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gereklidir.

Bilirkişi kurulunun somut emsal olarak aldığı 1392 parsel sayılı taşınmazın; Dairemizin 2013/17369 esas sayılı dosyasında geri çevirme kararı üzerine getirtilen tapu kaydı ve akit tablosundan ...'nün 06.01.2010 tarih ve 460 sayılı yazısı gereği kamulaştırılması üzerine pazarlık usulü ile yapılan satın almaya ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına ve Kamulaştırma Yasasının 11. maddesine göre, emsal alınacak taşınmazların özel amacı olmayan satışlara ilişkin olması gerekir. Kamulaştırma nedeniyle yapılan devir ve temlikler özel amaçlı olduğundan emsal olarak kabulü ile değer biçilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece tarafların vereceği ya da re'sen getirtilecek kayıtlar üzerinden yukarıda açıklanan ilkelere uygun taşınmaz satışları araştırılarak emsal olabilme niteliklerine uygun bulunanlar tespit edilip bu emsallerin 11. maddenin (d) bendinde öngörülen vergiye esas olmak üzere ilgili belediyelerce bulundukları cadde veya sokak için değerlendirme tarihindeki asgari m² değerleri getirtilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme, emsal taşınmazların ise değerlendirmeye esas alınan satış tarihleri itibarıyla imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıkları da belediye imar ve tapu müdürlüklerinden araştırılıp bu emsallere göre ve ayrıntılı olarak karşılaştırma yapan raporlar alınarak oluşacak duruma göre karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5598, Karar No: 2024/8253, Tarih: 08.10.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/5598 E.  ,  2024/8253 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

1-Şikayetçi/borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Didim (Yenihisar) İcra Hukuk Mahkemesi’nin 23.05.2024 tarih ve 2024/55 E. - 2024/128 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin ikinci bendinde yer alan “%10’u olan 58.010,00 TL” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine "%5'i oranında" ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/785, Karar No: 2015/10620, Tarih: 12.05.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/785 E.  ,  2015/10620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesi istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının davalılara ait işyerinde 15.05.2010 – 03.10.2010 ve 22.04.2011 – 24.08.2011 tarihleri arasında eksik bildirilen çalışmalarının ve prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının 15.05.2010 – 03.10.2010 tarihi ile 22.04.2011 – 11.08.2011 tarihleri arasında davalı iş yerinde fiilen ve kesintisiz olarak 2010 yılında aylık net 850,00 TL, 2011 yılında ise aylık net 900,00 TL ücret ile çalıştığının ve bu çalışmalarının 70 gününün primlerinin yatırılmadığının ve SGK'ya bildirilmediğinin tespitine, ücret yönünden fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalılara ait işyerinde garson olarak çalıştığını beyan eden davacı adına 10.06.2010, 14.05.2011 ve 10.08.2011 tarihli işe giriş bildirgeleri düzenlendiği, davalılara ait işyerinde geçen 10.06.2010 – 13.09.2010 ve 14.05.2011 – 07.07.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının da davalı Kurum'a bildirildiği, bordro tanıklarının davacının çalışmalarını doğrulayarak ücretinin 1.200,00 TL olduğunu beyan ettikleri, bordro tanıklarından ...'ın daha önce açtığı hizmet tespitine ve prime esas kazançların tespitine yönelik davada mahkemece; 14.05.2010 – 03.10.2010 ve 22.04.2011- 24.08.2011 tarihleri arasındaki çalışmaların asgari ücret üzerinden tespitine karar verildiği ve kararın Yargıtay'ca onandığı, davacı tarafından delil olarak sunulan ve herhangi bir antet vs içermeyen bir kağıda el yazısı ile yazılan ilgili makama başlıklı tarihsiz belgede; davacının .... 'da 1.200 TL ile çalıştığının belirtildiği, yazının altında bordro tanıklarından ...'in bar şefi olarak imzasının bulunduğu, yine aynı şekilde el yazısı ile yazılı ve davacının 1.200 TL ile çalıştığı belirtilen yazıda bordro tanıklarından ....'nın işletme müdürü olarak imzasının bulunduğu, mahkemece; ....'nden emsal ücretin bildirilmesinin istenildiği, cevap olarak; otel garsonlarının 2010 yılında 700-750,00 TL arası, 2011 yılında 850-900,00 TL arası ücret alabileceklerinin, ancak gece klubü garsonlarının biraz daha fazla alabileceklerinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan; davacının talebi aynı zamanda gerçek ücretinin tespiti istemini de içermektedir. Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşın, ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-409 E, 2005/413 K sayılı kararında da belirtildiği üzere; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesindeki ( Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi ) yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı yasada düzenlenen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür (HMK m. 202).

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır.

Somut olayda ise; 15.05.2010 – 03.10.2010 tarihleri arasında 71 gün ve 22.04.2011 – 11.08.2011 tarihleri arasında 47 gün bulunmasına rağmen, hükümde davacının çalışmalarından 70 günün primlerinin yatırılmadığına ve çalışmalarının tespitine karar verilerek, söz konusu 70 günün hangi tarihler arası için tespit edildiği belirtilmeyerek infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması ve prime esas kazançlar yönünden yukarıda anılan Yasa hükümleri dikkate alınmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3596, Karar No: 2007/5350, Tarih: 14.05.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/3596 E.  ,  2007/5350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TEKİRDAĞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/07/2005

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, davalılar adına kayıtlı .parsel sayılı taşınmazın 465m2’lik bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürerek, kıyıda kalan kısmın tapu kaydının iptali ile el atmanın önlenmesi ve yıkıma karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan bir kısmı, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın 326.55m2’lik bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptali, terkin, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; getirtilen kayıt örneğinde çekişme konusu .. parsel sayılı taşınmazın davalılar adına kayıtlı olduğu görülmektedir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın krokisinde (A) ile gösterilen bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı uzman bilirkişi aracılığıyla bilimsel verilere uygun olarak 28.11.1997 tarih ve 5/3 Sayılı İnançları Birliştirme Kararı da gözetilmek suretiyle kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı belirlendiğine göre, bu bölümle ilgili olarak taşınmazın tapusunun iptali ile elatmanın önlenmesi ve yıkıma karar verilmesinde, diğer bölümün ise kıyıda kalmadığı saptanarak hakkında davanın reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacının, bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ne varki, dava kısmen kabul edildiğine göre, bu bölüm için keşfen saptanan değer üzerinden davacı yararına vekalet ücreti tayin ve takdir edilmemesi doğru değildir.

Ne varki, dava kısmen kabul edildiğine göre, bu bölüm için keşfen saptanan değer üzerinden davacı yararına vekalet ücreti tayin ve takdir edilmemesi doğru değildir.

Bilindiği üzere; konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen davalarda davanın sonucuna göre taraflar adına hükmedilecek vekalet ücretinin nispi olarak hesaplanması zorunludur. Taşınmazlarla ilgili davalarda vekalet ücretine esas olan değer ya dava dilekçesinde gösterilen değer veya mahkemece keşifte belirlenen ve buna göre eksik harcı tamamlanan miktardır.Her iki tarafın da harca tabii olması durumunda yukarıda belirtilen ilkelere göre vekalet ücretinin hesaplanacağı tartışmasızdır.Ancak özellikle gerek 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/j maddesine göre harçtan muaf olan Hazinenin, gerekse özel yasalarına göre yine yargı harcından muaf tutulan kuruluşların dava açılırken harç yatırmaları gerekmediği gibi bunun sonucu olarak mahkemece keşfen belirlenen değere göre de harç tamamlamalarından söz edilemez.Diğer yandan, karşı tarafa da yasadan kaynaklanmayan böyle bir sorumluluk yükleyerek davanın devamı sırasında harcı tamamlattırmak da mümkün değildir.Bu özel durum dikkate alındığında vekalet ücretinin hesabına esas alınacak dava değerinin mahkemece keşfen belirlenen değer olduğunun kabulü gerekir.Kaldı ki dava konusu taşınmazın değerinin saptanması mahkemenin kendiliğinden gözeteceği bir husustur.Öyle ise davacısının harçtan muaf olduğu davalarda yapılacak iş,dava dilekçesindeki değerden az veya çok olsun mahkemece resen belirlenen gerçek değer üzerinden dava sonucuna göre vekalet ücretine hükmetmektir. Somut olaya gelince; Davacı Hazine 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/j maddesine göre harçtan muaf olup keşfen belirlenen değere göre nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir iken dava dilekçesindeki değer üzerinden vekalet ücretinin hesaplanması doğru olmadığından davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının bu hususa hasren BOZULMASINA, 14.5.2007 tarihinde HUMK.'nun 428.maddesi gereğince tarihinde oybirliğiyle karar verildi.