muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1469, Karar No: 2023/1090, Tarih: 13.02.2023

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının kuruma açmış olduğu davanın kurumca kabul edilemez olduğunu, zira davacının sigortalı daha önce 23.07.2019 tarihli dilekçesi ile Almanyada geçen çalışma sürelerini ve boşta geçen sürelerini borçlanmak üzere Kuruma talepte bulunduğunu, kuruma ibraz edilen hizmet belgesine göre Türk vatandaşlığında geçen ve borçlanabileceği bütün çalışma ve boşta geçen süreleri 4/a statüsünde borçtandırılarak 24.03.2020 tarih ve 4952457 sayılı yazımız ile davacıya tebliğ edildiğini, dava konusu ile ilgili olarak Kurumun 2015-4 e Yurtdışı talimatında belirtildiği üzere “Borçlanma tutarı tebliğ edilen veya borcunu ödeyenlerin borçlanılan süre ,gün ve prime esas kazanç miktarını değiştirme talepleri kabul edilmeyecektir.Ancak yapılan borçlanmadan vazgeçilip yeniden talepte bulunulması halinde bu yeni talep esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılabilecektir.” hükmü uyarınca davacının talep ve başvurularının reddi gerektiğini, izah edilen gerekçelerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı ...”ın 01.08.2019 tarih ve 11586502 sayı ile kurum kayıtlarına alınan 23.07.2019 tarihli Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi ile yurtdışında çalışılan ve boşta geçen sürelerinin 600 günün 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılmasını talep ettiğinden, ev kadınlığında geçen ürelerinin borçlandırılmasına ilişkin herhangi bir talebi bulunmadığından, davacının yurtdışında Almanya'da geçen çalışma sürelerini gösterir Almanya Sigorta merciince düzenlenmiş 22.07.2019 tarihli Hizmet Belgesinde belirtilen, davacının 18 yaşını tamamladığı 11.01.1993 tarihinden sonra geçen çalışma süreleri ve çalışma sürelerinin arasında ve sonundaki birer yıllık boşta geçen süreleri esas alınmak suretiyle, Türk Vatandaşlığından çıktığı 05.05.2009 tarihine kadar geçen sürelerinin borçlandırılmasına ilişkin davalı kurum işleminin yasal mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, borçlanma talep dilekçesine, yurtdışı hizmet cetveli ve yurtdışı ikamet belgesi eklediğini, eğer yalnızca çalışma günlerini borçlanma yapmayı düşünse idi, yalnızca çalışma belgesini ekleyeceğini, ikamet belgesini borçlanma talep dilekçesine eklemiş olmakla talebinin aynı zamanda ev kadınlığı süresini de kapsadığının anlaşılacağını, bu hususun kurumca göz önüne alınmadığını, davacının, borçlanma talep dilekçesini hazırlarken, çalıştığı süre ve boşta geçen sürenin 1947 gün olduğunu ... durumda olduğunu, davalı kurumun bu durumu gözönüne alması gerektiğini, davalı kurumun, konuyu kapsamlı düşünerek davacının talebinin ne olduğu konusunu değerlendirmesi ve davacıya yazı yazarak talebinin 1947 gün mü yoksa 5600 gün mü olduğunu açıklatması gerektiğinin gözönüne alınmadığını, davalı kurumun, davacının 5600 gün talebine karşılık, davacının 11.01.1993-02.08.1994 tarihleri arası 562 gün, 01.04.2003-01.02.2006 tarihleri arası 1021 gün ve 01.05.2008-04.05.2009 tarihleri arası 364 gün olmak üzere 1947 gün borçlandırdığını, davacının 05.05.2009 tarihinde Türk vatandaşlığından çıktığına göre davacının 05.05.2009 tarihinden sonra çalıştığı günleri borçlanmasının mümkün olamayacağını, hâlbuki davacının 11.01.1993 tarihinden itibaren yurtdışında ikamet ettiğini, yurtdışı ikamet belgesinin davalı kuruma borçlanma talep dilekçesinin ekinde gönderildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; davacı 23.07.2019 tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talep dilekçesi ile yurtdışında çalışılan ve boşta geçen sürelerinin 5600 günün 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılmasını talep etmiş olup ev kadınlığında geçen sürelerinin borçlandırılmasına ilişkin herhangi bir talebi bulunmadığından, davacının yurtdışında geçen çalışma sürelerini gösterir hizmet belgesi esas alınarak davacının borçlandırılmasına yönelik kurum işleminin yerinde olduğu; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının yurt dışı borçlanma talebine göre ev kadınlığı süresinin borçlanıp borçlanamayacağının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 1 ve 5 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2024/1525, Karar No: 2024/4975, Tarih: 03.07.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/1525 E.  ,  2024/4975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/287 E., 2023/3099 K.

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

TEMYİZ EDENLER: Suça sürüklenen çocuk müdafii, Bölge Adliye Mahkemesi

Cumhuriyet savcısı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk Derece Mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin incelenmesinde; İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; ceza miktarı ve türü gözetildiğinde kesin nitelikte olduğu ve temyizinin mümkün olmadığı anlaşılmış ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.03.2009 tarihli ve 2009/2-43 Esas,

2009/56 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere kesin nitelikteki hükümlerin suç vasfına yönelik aleyhe temyiz yasa yoluna başvurulması halinde temyize konu olabilecekleri, 5271 sayılı Kanun'un 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmün temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.12.2021 tarihli ve 2020/233 Esas, 2021/545 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86/1, 86/3-e, 87/1-d, 29/1, 31/3, 62/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.11.2023 tarihli ve 2022/287 Esas, 2023/3099 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik suça sürüklenen çocuk müdafii ve Cumhuriyet savcısının (aleyhe) istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri, suç vasfına ilişkindir.

III. GEREKÇE

2. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.11.2023 tarihli ve 2022/287 Esas, 2023/3099 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik suça sürüklenen çocuk müdafii ve Cumhuriyet savcısının (aleyhe) istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri, suç vasfına ilişkindir.

III. GEREKÇE

1.Olay günü katılanın, tanık ... sokakta yürürken suça sürüklenen çocuk ile karşılaştığı, aralarında önceye dayalı bir husumetten dolayı sözlü tartışma çıktığı, birbirlerini itekledikleri, ardından suça sürüklenen çocuğun yanında taşıdığı bıçağı çıkartarak katılana doğru savurduğu ve katılanı sol omzundan başlayıp ksifoide doğru çapraz uzanan yaklaşık 30 cm uzunluğunda derin kesi olacak şekilde yaraladığı, daha sonra suça sürüklenen çocuğun katılanın yanında bulunan tanığın peşine düşerek onu kovalamaya başladığı, katılanın yaşamsal tehlike geçirecek şekilde yaralandığı olayda;

2.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği anlaşıldığından, "aleyhe suç vasfı ile sınırlı yapılan inceleme sonucunda";

3.Suça sürüklenen çocuğun eylemi nedeniyle katılanın sol omuz başı hizasından sol meme başı medialinden geçerek (kalbinin üzerinden) göğüs orta hatta doğru yaklaşık 30 cm'lik derin kesi meydana geldiği, aşırı kan kaybı nedeniyle hemoglobin ve hematokrit seviyelerinin düştüğü, (%20 ve üzerinde kan kaybında meydana gelen durum) katılandaki yaralanmanın, yaşamsal tehlikeye neden olduğu ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olduğu olayda;

Suça sürüklenen çocuğun kullandığı bıçağın öldürmeye elverişliliği, bıçak darbesinin vücutta izlediği doğrultu ile hayati bölgelerin üzerinden geçmesi, katılandaki yaralanmanın ağırlığı, aralarında geçmişten kaynaklı husumet dikkate alındığında, suça sürüklenen çocuğun eyleme bağlı ortaya çıkan kastının öldürmeye yönelik olduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgılı değerlendirme ile kasten yaralama suçundan hüküm kurulması suretiyle eksik ceza tayini, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

A. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İstemi Yönünden

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi uyarınca kesin olduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz İstemi Yönünden

IV. KARAR

A. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İstemi Yönünden

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi uyarınca kesin olduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünün (3) numaralı paragrafında açıklanan nedenle Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının "suç vasfına yönelen" temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.11.2023 tarihli ve 2022/287 Esas, 2023/3099 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Kilis Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/36626, Karar No: 2013/33864, Tarih: 02.10.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/36626 E.  ,  2013/33864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Mağdurun, sanığın kendisine bıçakla vurduğuna ilişkin bir iddiasının olmadığı, soruşturma aşamasında "bıçağı gösterdiğini", duruşmada ise "bıçakla saldırdığını ancak boğazını, yüzünü tırmaladığını" belirttiği, mağdurun adli raporundaki bulguların da eylemin bıçakla değil el ile gerçekleştirildiğini gösterdiği gözetilmeden, yakınmadan vazgeçme dolayısıyla kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde sanığa ceza verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 02.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3449, Karar No: 2014/9445, Tarih: 24.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/3449 E.  ,  2014/9445 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2012/568-2013/733

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalıya ait hastane işyerinde muvazaalı işlemlerle taşeron işçisi olarak çalıştırıldığını, muvazaanın tespit edildiğini, davacıya 6772 Sayılı Yasa uyarınca ilave tediye alacağının ödenmesinin gerektiğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B.Kar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslah harcı yatırılmasının gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Devletin, mahkemelerin faaliyetlerine karşılık olmak üzere harç pulu yapıştırılmak suretiyle aldığı paraya harç denir.

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet, mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar (hakim ve diğer memur aylıkları, bina gideri, kırtasiye ve demirbaş ücreti vs. gibi) bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harcın, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemeler olduğunu belirtmiştir” (7.12.1964 gün ve 3/5 Sayılı İçt.Birl.K. RG.12.l2.1964 sayı 11880).

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13). Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Yine, başka bir İçtihadı Birleştirme Kararında;

“Harç, Devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir”(16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt.Birl.K. RG.7.1.1984 sayı 18274 sh.5- 13). Başvuru harcı; dava açılırken veya davaya müdahale, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti talebinde bulunanlar tarafından peşin olarak ödenmesi gereken harçtır.

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, hüküm verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi karar ve ilam harcının 1/4’ü başvurma harcında olduğu gibi, dava açarken davacı tarafından peşin olarak ödenir. Peşin olarak ödenecek 1/4 oranında karar ve ilam harcı dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Şayet yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmazsa davaya devam olunmaz. Yani dava işlemden kaldırılır. (Harçlar Kanunun m. 16/IV, 30, HUMK’nun 409) Nispi karar ve ilam harcının geri kalan 1/3’ü hükmün verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir (Harçlar Kanunun 28/a,1 30 m.).

Harca tabi davalarda harç ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (Harçlar K.m. 32, 27/III) Yine harca tabi bir davanın harç alınmadan incelenmiş ve karara bağlanmış ve kararın bu şekilde kesinleşmesi halinde kanun yararına temyiz (HUMK’nun m. 427/VI-VIII) üzerine karar yalnız harç nedeniyle kanun yararına bozulur. Harçtan muaf olan dava ve işlerin bazıları Harçlar Kanunun 13, 14, 123/II. Maddelerinde, diğer bazıları da özel kanunlarında gösterilmiştir (Harçlar Kanunun m. 123/1.).

Yargılama giderleri hakkında hüküm verilebilmesi için tarafların dilekçelerinde yargılama giderlerini açıkça istemiş olmalarına gerek yoktur. Mahkeme talep olmasa dahi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine de kendiliğinden karar vermekle yükümlüdür. Nitekim, 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı birleştirme kararı da bu yöndedir. Mahkeme hükmünde yargılama giderlerini tamamen veya kısmen unutmuş ve hüküm bu şekilde kesinleşmiş ise, davayı kazanmış olan taraf yargılama giderleri için ayrı bir dava açamayacaktır. Çünkü, yargılama giderlerine yalnız asıl davada ve kendiliğinden karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunun 2. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harcına tabidir.”

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

11. maddesinde;

“Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir”

27. maddesinde;

“(İ) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.”

28. maddesinde;

“Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin,geri kalan kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.”

31. maddesinde;

“Peşin alınan karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.”

32. maddesinde;

“Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.”

123. maddesinde;

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.”

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, harca tabi işlemlerden harç alınması Harçlar Kanunu uyarınca emredici niteliktedir. Harç miktarı ve ücreti vekalet de dava değerine göre belirlenmektedir. Davacı taraf harca tabi olup karşı taraf harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, mutlaka yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı taraf harçtan muaf

olması yasal sonucu değiştirmeyecektir. Kanunda yer alan bir husus da, davalı taraf harçtan muaf olduğundan, mahkemece davacıdan da harç alınmasına gerek yoktur yorumu ile TMK’nun 1. maddesine göre boşluğun içtihatla doldurulduğundan söz edilemez. Zira ortada yasal bir boşluk söz konusu değildir. Özel nitelikteki bir kısım davalardaki harçlarla ilgili hususu genelleştirerek, yasanın emredici hükmüne aykırı uygulamaya geçmek usul ve yasaya aykırıdır.

Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda ıslah ile dava değerinin arttırılması halinde artan dava değeri üzerinden karar ve ilam harcının tamamlanması (ıslah harcı) gerekir.

Harçlar Kanunu'nun 32.maddesi hükmünce, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, dolayısıyla ıslah edilen miktar yönünden bakiye nispi karar ve ilam harcı ödenmeksizin sonraki işlemlerin yapılmasına olanak bulunmamaktadır(Y.HGK. 04.12.2013 gün ve 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde belirlediği ilave tediye alacağı talebini ıslah beyanı ile arttırmış ise de ıslah harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tamamlama harcı yatırılmayan ve dolayısıyla yok hükmünde olan ıslah beyanına değer verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yargılamaya dair karar alma görev ve yetkisi bulunmayan Adalet Komisyonu kararı bulunması da harç konusunda sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş, harcı yatırılmayan ıslah işlemi yok sayılarak karar vermekten ibarettir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.