muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3482, Karar No: 2024/959, Tarih: 07.02.2024

**8. Ceza Dairesi         2023/3482 E.  ,  2024/959 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 31.08.2022

EK KARAR SAYISI : 2017/1849 E., 2017/1613 K.

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İncelenmeksizin iade

Hükümlü hakkında kurulan hükmün; ek karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü;

Hükümlü hakkında, Akşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2017 tarihli kararı ile hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan kurulan "5 ay" hapis cezası ile mahkûmiyet hükmüne konu cezanın türü ve miktarı ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı ile 09.05.2017'de kesinleştiği, hükümlünün yargılama konusu eylemi 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 251 inci maddesinin birinci fıkrasına göre basit yargılama usulüne tabi ise de, Anayasa Mahkemesinin 25.06.2020 tarihli ve 2020/16 Esas, 2020/33 Karar sayılı kararı 19.08.2020 tarihli ve 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 1982 Anayasasının 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceği belirtilmiş ve seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulüne ilişkin kesinleşmiş kararlar hakkında yeniden uyarlama yargılaması yapılamayacağı ve buna ilişkin verilen ek kararın temyizinin niteliği karşısında;

5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairelerinin bozma dışında kalan hükümlerin temyiz edilebileceği, 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 7188 sayılı Yasa ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunmayan hükümlerin niteliği itibariyle temyiz edilemez olduğu, ayrıca yasa değişikliğinin uygulanmasına dair temyiz başvurusunun da "Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceği belirtilmiş ve seri muhakeme usulü ilişkin kesinleşmiş kararlar hakkında yeniden uyarlama yargılaması yapılamayacağı" gerekçesi ile reddine dair ek karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan,hükümlünün ek karara yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 31.08.2022 tarihli ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden hükümlünün temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 31.08.2022 tarihli ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden hükümlünün temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Akşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4714, Karar No: 2008/6975, Tarih: 04.06.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/4714 E.  ,  2008/6975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : PAZARCIK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 29/05/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, ortak miras bırakanları E. G.’ ün 1983 yılında 600 parsel sayılı taşınmazı eşit olarak kendilerine bağışladığını ,ancak bu taşınmazın kadastro mahkemesinde davalı olması nedeniyle intikallerin yapılamadığını ileri sürerek, davalıların bu taşınmazdaki paylarının iptali ile eşit olarak adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalılar, kızları mirastan mahrum bırakmak amacıyla, yaşlı olan murislerinin kandırılmak suretiyle işlemin yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, kız çocukları mirastan yoksun bırakma amaçlı olduğu saptanan işlemin hukuken korunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine toplanan delillere göre çekişme konusu 600 parsel sayılı taşınmazın (öncesi 61 parsel) 8.7.1960 tarihinde genel kadastro sırasında bir kısım kişiler adına tespit edildiği ve tarafların miras bırakanı E.in pay maliki olduğu tapu kaydına dayanmak suretiyle ve hazinenin de taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yer olduğu iddiası üzerine Pazarcık Kadastro Mahkemesinde dava görüldüğü ve bu davanın devamı sırasında 22.3.1983 tarihinde dayanak tapu kaydındaki malik olduğu mülkiyet hakkını davacılara bağışladığı ve bununla ilgili olarak ta akit tablosu yapıldığı ,görülen dava sonucunda Pazarcık kadastro mahkemesinin derecattan da geçmek suretiyle kesinleşen 24.02.1993 tarih 1993-25 sayılı karar ile taşınmazın bir bölümünün hazine adına tesciline eldeki davaya konu edilen kısımda ise E.'e pay verilmek suretiyle tescilin yapıldığı ,E.in ölümüyle bu payın E.mirasçıları tarafından intikalinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

Davacıların:22.3.1983 tarihli tapuda yapılan bağış işlemine dayanarak El.mirasçılarının haiz olduğu paylara karşı eldeki iptal tescil davasını açtıkları görülmektedir.

Davacıların:22.3.1983 tarihli tapuda yapılan bağış işlemine dayanarak El.mirasçılarının haiz olduğu paylara karşı eldeki iptal tescil davasını açtıkları görülmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki ,gerek akdin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 766 sayılı tapulama kanununun 81.ci maddesi ve gerekse 9.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı kadastro yasasının 26.cı maddesi delaletiyle 40.cı maddesinde:kadastro çalışma alanlarında kadastroya başlandıktan sonra her türlü akit ve tescil işlemleri taşınmaz malların o andaki kadastro tespit durumu ,kadastro müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre tapu sicil müdürlükleri tarafından yapılır ve kayıt örnekleri derhal kadastro müdürlüğüne gönderilir" düzenlemesine yer verildikten sonra "kadastro tespiti kayıt sahibi veya mirasçılarından başkası adına yapılmış ve kesinleşmemiş ise kadastro sonucunu beklemeleri ilgililere tebliğ olunur.Ancak ilgililer kadastro sonunda hasıl olacak kesin durumu kabul edeceklerini noterde düzenlenmiş bir belge ile veya tapu sicil müdürlüğü huzurunda tespit olunacak ifadeleri ile beyan ederek akdin veya tescilin yapılmasını isterlerse bu işlemler tapu sicil müdürlüğünde yapılır ve keyfiyet derhal kadastro müdürlüğüne ,dava açılmış ise kadastro mahkemesine bildirilir. "hükmünü öngörmüştür.

Bu yasal düzenleme karşısında somut olaya bakıldığında 22.3.1983 tarihli bağış şeklinde düzenlenen resmi bu senedin Kadastro Yasasının 40.cı maddesi kapsamında kalmadığı söylenemez.

Tapu sicil müdürlüğünün, davanın devamı sırasında kadastroda uygulanan tapu ile ilişki kurulmak suretiyle düzenlemiş olduğu bu işlemle ilgili durumu kadastro mahkemesine veya kadastro müdürlüğüne bildirmemiş olmasının senet lehtarlarının haklarını bertaraf etmeyeceği sabittir.

O halde anılan bağışa ilişkin bu belge irdelenmek ve değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesi gerekirken dava ve iddia konusu edilmeyen ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olduğu söylenemez.

Öyleyse; davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASıNA, alınan peşin harcın temyiz edenlere geri verilmesine, 04.06.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11072, Karar No: 2012/6784, Tarih: 01.02.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/11072 E.  ,  2012/6784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olduğu anlaşıldığından, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için aranan, 5271 sayılı CMK'nun 231/6.maddesinin (a) bendinde yazılı "kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunma" nesnel koşulunun bulunmaması nedeniyle, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın tekerrüre esas mahkumiyeti bulunduğu halde 5237 sayılı TCK'nun 58.maddesinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi,

Sanığın kasıtlı suçtan aldığı mahkumiyetin sonucu olarak yalnızca 5237 sayılı Yasanın 53.maddesi 1.fıkrası b bendinde yazılı haklardan yoksun bırakılmasına karar verilmiş olup aynı maddenin diğer bendlerinde yer alan hak yoksunluklarının uygulanmaması infaz sırasında gözetileceğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

Diğer temyiz itirazlarının reddine ancak;

Sanık hakkında temel ceza olarak belirlenen gün adli para cezası üzerinden tüm artırımlar ve indirimler yapıldıktan sonra kalan gün sayısının 20-100 TL arasında tespit edilecek miktar ile çarpılması ile elde edilecek miktarın sonuç adli para ceza olarak tayini gerekirken gün adli para cezası önce miktara çevrilip artırım ve indirimlerin bu miktar üzerinden yapılması sonucu sanığa fazla adli para cezası tayini,Yasaya aykırı ise de, yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından 5237 sayılı Yasanın 62/1.maddesi ile yapılan indirim paragrafında hapis cezası sabit kalmak suretiyle 833 YTL adli para cezası ibaresi çıkarılarak "41 gün adli para cezası, 20 TL hesabı ile paraya çevrilerek 820 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" denilmek suretiyle sair yönleri usul ve Yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17966, Karar No: 2019/8570, Tarih: 26.09.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/17966 E.  ,  2019/8570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, aşırı yağışlar nedeni ile davalı kuruma ait rögar (kanalizasyon) hattının tıkanması sonucu geri tepen pis suların müvekkiline sigortalı konuta sirayet ettiğini, konutta hasar meydana geldiğini, 2.386,00 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, ödenen miktarın rücuen tazmini amacı ile başlatılan takibe davalının itiraz ettiğini açıklayıp itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; meydana gelen olayda müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının sigortalısının geri tepmeyi önleyici tedbirleri alıp almadığının araştırılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptali ile takibin 2.119,47 TL üzerinden devamına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, konut sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekilince, davalının sorumluluğunda olan rögarın tıkanması ile geri tepen suların sirayeti iddiası ile sigortalı konutta oluşan ve sigortalıya ödenen hasarın tahsili talep edilmiş, davalı tarafça; olay tarihinde binada geri tepmeyi önleyici tedbirlerin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği savunulmuş, mahkemece davalının savunmaları hükmün gerekçesinde tartışılmayarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda; taşınmazın bulunduğu mahalde yağmur suyu hatlarının bulunmadığı ve yağan yağmur sonrası deşarj sağlanamayan yağmur suyunun atıksu hatlarına dolarak sorunsuz çalışan atıksu hatları debisinin yükselmesine neden olduğu ve buradan yükselen suyun sigortalı dairede geri tepmeyi önleyecek her hangi bir tedbir alınmadığından sigortalı daireyi basarak hasar meydana gelmesine sebep olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda; taşınmazın bulunduğu mahalde yağmur suyu hatlarının bulunmadığı ve yağan yağmur sonrası deşarj sağlanamayan yağmur suyunun atıksu hatlarına dolarak sorunsuz çalışan atıksu hatları debisinin yükselmesine neden olduğu ve buradan yükselen suyun sigortalı dairede geri tepmeyi önleyecek her hangi bir tedbir alınmadığından sigortalı daireyi basarak hasar meydana gelmesine sebep olduğu belirtilmiştir.

Zararın, davalının sorumluluğunda bulunan rögar hattının yetersizliği sebebiyle meydana geldiği sabit olup, binanın geri tepmeyi engelleyici sisteminin bulunmaması tesis sahibi olan davalının BK 58. maddesi hükmüne göre zarardan sorumluluğuna ilişkin illiyet bağını ortadan kaldırmaz ise de; bilirkişi raporunda belirlenen maddi olgular ( binada geri tepmeyi önleyici önlemlerin bulunmaması gibi) göz önüne alındığında sigortalının davranışları zararın artmasına etken olup 818 Sayılı BK 43 ve 44. maddeleri gereği davacının (sigortalının) müterafık kusuru dikkate alınarak tazminattan belirlenecek oranda indirim yapılması mümkün olabilir.

Buna göre; mahkemece yapılacak iş; sigortalı konutta davaya konu su basması olayı nedeniyle binada geri tepmeyi önleyici sistem bulunsa idi zararın hiç veya bu kadar oluşup oluşmayacağının, sigortalının müterafık kusurunun olup olmadığının değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar vermek olup, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 26/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3159, Karar No: 2011/5898, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3159 E.  ,  2011/5898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ın İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm sanık müdafii tarafından yapılan temyiz isteminin mahkemece reddine karar verilmiş, sanık müdafii tarafından süresi içinde bu hüküm temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Mahkemenin 25.02.2009 tarihli kararının Anayasa'nın 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34/2, 231/2, 232/6. maddelerine aykırı olarak yasa yolu, mercii ve süresi belirtilmediği gibi, çıkarılan tebligatın da bu hususları içermemesi nedeniyle gerekçeli kararın sanığa tebliğinin usulsüz olduğunun kabulünün gerekmesi karşısında sanık müdafiinin 29/12/2009 tarihli temyiz istemi süresinde olduğu kabul edilerek, yapılan temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı

Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.