muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3200, Karar No: 2019/3683, Tarih: 13.05.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/3200 E.  ,  2019/3683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

A)Davacı İstemi:

Davacı vekili; davacının 03.11.1988-10.06.2011 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı: davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İlk derece mahkemesince; "Davacının 04.10.2000 tarihi öncesi ve 01.10.2008 tarihlerinden önce 1479 sayılı kanun ve bu kanunda yapılan değişiklikler gereğince kuruma yapılmış herhangi bir başvurusunun olmadığı, talep ettiği süre açısından herhangi bir prim ödemesi de bulunmadığı” gerekçesiyle “Davanın Reddine” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ; Davacı vekili; davacının 03.11.1988 tarihinden itibaren vergi kaydı olduğunu, davacının .... Şoförler Cemiyetine yaptığı ödemelerin bulunduğunu, tanıkların dinlenemediğini, davacının vergi kaydına istinaden ... sigortalısı sayılması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararında ...800,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiş ise de 2 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren ... göre ...980,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, kararın bu yönüyle bozulması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince; "Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının 03.11.1988-20.07.1990, 26.10.1992-29.12.1994, 30.09.1996-01.12.1999, 01.12.1999- 10.06.2011 tarihleri arası vergi kaydı bulunduğu, davacının 20 Temmuz 2001 tarihli ... giriş bildirgesine istinaden 04.10.2000 tarihinden itibaren ... tescilinin yapıldığı, davacının 03.11.1988 tarihinden itibaren ... sigortalısı sayılması için Kuruma başvurduğu, Kurum tarafından talebinin reddedildiği, davacının işe giriş bildirgesinin 4956 sayılı Yasa ile 1479 Yasaya eklenen ek geçici 18.maddenin yürürlük tarihinden önce Kuruma verilmesi nedeniyle 03.11.1988 tarihinden itibaren ... sigortalısı sayılması gerektiği halde davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının istinaf talebinin bu sebeple kabulüne, davalının istinaf talebinin reddine" gerekçesiyle "Davacının 03.11.1988 tarihinden itibaren ... sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davalı ...:Kurumun dava açmaya sebebiyet vermediğini, kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava davacının 03.11.1988-10.06.2011 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise yerel mahkemenin kararını kaldırarak davanın kabulüne karar vermiştir.

E)Temyiz:

Davalı ...:Kurumun dava açmaya sebebiyet vermediğini, kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava davacının 03.11.1988-10.06.2011 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise yerel mahkemenin kararını kaldırarak davanın kabulüne karar vermiştir.

Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ Kur'luluk statüsünün ortaya konması gerekir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için ... sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya ... sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için ... sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

... ... hakkı, temel insan haklarından olup, uluslararası hukuk normları ile Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, ... ve kültürel değişimi ... ... haklarına olumlu yansımakla birlikte, kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 03.11.1988-20.07.1990, 26.10.1992-29.12.1994, 30.09.1996-01.12.1999 tarihleri arasında ... Vergi Dairesinde, 01.12.1999 -10.06.2011 tarihleri arası ise Kozyatağı Vergi Dairesinde vergi kaydı bulunduğu, davacının 20/07/2001 tarihli ... giriş bildirgesine istinaden 04.10.2000 tarihinden itibaren ... tescilinin yapıldığı ve halen devam ettiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kayıt ve tescil işlemi 20/07/2001 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 04.10.2000 tarihi itibariyle vergi kaydına dayalı olarak yapılmış olup davacının talep ettiği 03.11.1988-04.10.2000 tarihleri arasında ... sigortalılığı için vergi kaydı veya ... sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterlidir. Bölge Adliye Mahkemesince Bağkur sigortalısı kabul edilen dönemde, vergi kaydı kesintisiz olmayıp anılan dönemde bağkur sigortalılığı için vergi kaydı dışında ... sicil kaydı veya oda kaydının olup olmadığı araştırılmadan kesintisiz Bağkur tespiti yapılması isabetsizdir.

Yapılacak iş; 03.11.1988-04.10.2000 tarihleri arasında davacının ... sicil kaydı veya oda kaydının olup olmadığını araştırmak vergi kaydının olmadığı dönemlerde oda kaydı veya ... sicil kaydı var ise şimdiki gibi olmadığı takdirde yalnızca vergide kayıtlı olduğu dönemlerde tespit yapmaktan ibarettir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davalı kurum vekili tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

G)Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1910, Karar No: 2020/8205, Tarih: 30.06.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2019/1910 E.  ,  2020/8205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 30/06/2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına vekili Avukat ... geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, Müvekkilinin davalı iş yerinde 08/01/1998 tarihinde işe başladığını, 22/08/2000 tarihinde işten ayrıldığını, 2001 yılından 11/05/2015 tarihine kadar kesintisiz olarak davalı iş yerinde çalıştığını, müvekkilinin davalı iş yerinde çalışmaya başladığı ilk dönemde balık temizleme işçisi olarak çalıştığını, sonrasında balık temizleme otoklav ustası olarak çalıştığını, 2005 yılından bugüne dek usta başı olarak çalışmaya devam ettiğini, en son aldığı net ücretin 2.250,00 TL olduğunu, davalı işverence bugüne dek AGİ ödemesi de yapılmadığını, müvekkilin maaşının davalı işverence elden ödendiğini, davalı iş yerinde çalışan tüm işçilerin maaşlarının elden ödendiğini, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca hafta içi 08:00-22:00 saatleri arasında ve Cumartesi günleri tam gün yine belirtilen zaman aralığında hafatanın 6 günü çalıştığını, ayda 2 kez hiç haftalık izin kullanılmadan pazar günleri de belirtilen zaman aralığında mesai yaptığını, fabrikadaki mal yükleme zamanlarında ve büyük balık çekimlerinde mesainin gece yarılarına kadar sürdüğünü, müvekkilinin gece 02:00-03:00 sularında iş yerinde çalıştığının da olduğunu, müvekkilinin işe başladığı tarihten itibaren fazla mesai yaptığını, ancak fazla mesai ücretlerini, yıllık izinlerini, dini milli bayram ücretlerini alamadığını, müvekilinin iş akdinin davalı şirket tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden feshedildiğini, müvekili ve müvekili gibi birçok çalışanın aylar boyunca maaşlarını alamadığını, maaşlarını almak için uzun bir müddet beklediklerini, müvekkilinin Mayıs ayında birikmiş maaş alacakları ve o ayki maaşını almak için iş yerine gittiğinde müvekkiline işten çıkarıldığının söylendiğini, kendisine herhangi bir ücret ödenmediğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL kıdem tazminatı alacğı, 100,00 TL ihbar tazminatı alacağı, 50,00 TL fazla mesai ücret alacağı, 50,00 TL geel tatil ücreti alacağı, 50,00 TL yıllık ücretli izin alacağı, 50,00 TL hafta tatil alacağı, 50,00 TL vergi iadesi alacağı, 8.500,00 TL maaş alacağı olmak üzere toplam 8.950,00 TL'nin iş aktinin fesih tarihi olan 11/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, Davacının iş akdini kendisinin feshettiğini, bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, zaten davacının fesih işleminin son derece kötü niyetli olduğunu, çünkü davacının başka bir işyerinde çalışmaya başlamak için müvekkiline ait iş yerinden ayrıldığını, fazla çalışma alacağı, genel tatil ücretleri, pazar çalışma ve yıllık izin alacağı iddiasının yerinde olmadığını, müvekkkiline ait iş yerinin imalat yapmakta iken yaşadığı ekonomik engeller nedeniyle yaklaşık 1 yıldır hiç çalışmadığını, bu nedenle zaten yıllık izinlerini fazlası ile kullandığını, hiç çalışma yapmayan davacının fazla çalıştığı, çalışmayan imalathanede pazar ve bayram günü çalıştığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. ..., Belirsiz Alacak Davası, ... 2011, s. 45; H. .../O. .../M. ..., ... Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, ... 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md 50, 51,56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli hale gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun oranda hakkaniyet indirimi yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık anlatımlarına dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma imkanı tanınarak, belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte, tamamen kaldırılmamıştır.

Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise, belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirli alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanunun 109. maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak davasının sağladığı imkanlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin uygulanarak süre verilmesi mümkün değildir. Aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usûl bakımından imkan yoktur. Böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır (H. .../O. .../M. ..., ... Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 454). Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanunun 119/1-ğ maddesinin aradığı şekilde açıkça talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanunun 119/2 maddesi gereğince, davacıya bir haftalık kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin 31.12.2012 tarih 2012/30463 esas 2012/30091 karar sayılı kararı).