muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5585, Karar No: 2024/7145, Tarih: 07.10.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece, davalının zamanaşımı itirazının, uyuşmazlığın sözleşme ilişkisinden kaynaklanması, kaza tarihi olan 01.04.2009 tarihinden dava tarihi olan 23.09.2016 tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmaması nedeni ile yerinde olmadığı, davacının 01.04.2009 tarihinde geçirdiği tren kazası sonucunda sakatlandığı, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/242 E. ve 2014/208 K. sayılı kararına göre kazanın meydana gelmesinde davalı Kurumun %25 oranında kusurlu bulunduğu, kaza sonucu davacının bir takım cerrahi müdahaleler geçirdiği ve ampute edildiği, tedavi kapsamında davacıya uygulanan uygulanan protez ile kaybedilen fonksiyonların telafisi ve günlük yaşam aktivitelerinin yerine getirebilmesinin amaçlandığı, bu kapsamda alınan bilirkişi raporuna göre hastaya uygulaması yapılan protezlerin hastanın beklentilerini olabildiği kadar karşılayacak uygun bir protez seçimi olarak değerlendirildiği, 6 aylık periyodik bakımları yapılarak kullanılması halinde kural olarak 5 yıla kadar verimli ve sorunsuz kullanılabildiği, davacı tarafın isteyebileceği tazminatın aktüer bilirkişi tarafından hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 378.154,79 TL'nin 01.04.2009 olay tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı TCDD Taşımacılık şirketi vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.04.2009 tarihinde geçirdiği tren kazası sonucunda sağ bacağını kaybettiği, bu nedenle ömrü boyunca protez takmak zorunda kalacağı, davacının muhtemel ömrünün TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenmesinin gerektiği, davacının ihtiyaçlarını karşılayacak protezin swing-stance fazı mikroişlemci kontrollü protez olduğu, bu protezin 5 yılda bir değişmesinin gerektiği, buna göre davacının toplam talep edebileceği tazminatın 477.010,89 TL bulunduğu, ancak SGK tarafından davacıya ödenen protez bedelinin güncellenmiş değerinin bu miktardan düşülmesinin gerektiği, bu miktarın da 77.292,34 TL olduğu, bu miktar düşüldüğünde davacının 399.718,55 TL talep edebileceği, ancak ilk derece mahkemesi kararına karşı yalnızca davalı tarafça başvurulduğu ve davalının aleyhine olacak biçimde karar verilemeyeceği gibi esasen talepten fazlaya da hükmedilemeyeceği, dolayısıyla davacı tarafça talep edilen ve mahkemesince de hüküm altına alınan 378.154,79 TL'nin hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle, davalı TCDD Taşımacılık şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı TCDD Taşımacılık şirketi vekili ve katılma yoluyla davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan protez bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan protez bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 6102 sayılı Kanun'un 850 inci ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1-Davacı taraf İlk Derece Mahkemesinin kararını istinaf etmediğinden Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararı temyiz hakkı bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2- Davalı TCDD taşımacılık A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, (2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle davalı TCDD Taşımacılık şirketi vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince tüketici mahkemelerinde tüketici tarafından açılan davalar harçtan muaf olduğundan, davacıdan alınan temyiz başvuru harcı ile temyiz ilam harcının istek halinde davacıya iadesine 07.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2232, Karar No: 2020/4830, Tarih: 17.06.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/2232 E.  ,  2020/4830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı öğrencinin Üniversitenin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik lisans programının ücretli kontenjanına yerleştirildiğini, 01.09.2009 tarihinde kayıt işlemini yaptırdığını, 2009-2010 akademik yılı güz yarıyılında hazırlık sınıfında öğrenim görecek olan öğrenci kayıt dondurma veya izinli sayılma gibi bir başvurusu olmaksızın öğrenimine devam etmediğini, ilk yarıyıl için öğrencinin devamsızlıktan kaldığını, 2009-2010 akademik yılı bahar yarıyılında kayıt yenileme ve derse yazılma işlemini gerçekleştirmediğini, durumun davalıya 25.03.2010 tarihli yazı ile bildirildiğini, 2010-2011 akademik yılı güz yarıyılında da kayıt yenileme işlemini gerçekleştirmeyen öğrenciye 03.12.2010 tarihli yazı ile ilişiğinin kesilme durumunun ortaya çıktığının bildirildiğini, Üniversitenin 17.02.2011 tarih ve 2011/04 sayılı toplantısında öğrencinin kaydının silindiğini, öğrencinin bir yarıyıl ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle ödenmeyen 6.578,00 TL alacağın davalı borçludan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davaya herhangi bir cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3708 Sayılı Yasa ile değişik 56/b ve aynı yasanın Ek 7.maddeleri delaletiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca üniversiteler harçtan muaftır. Açıklanan kanun hükmü nedeniyle davacı üniversiteden harç alınması olanaksızdır. Mahkemece değinilen bu husus gözardı edilerek davacıdan harç alınmasına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK’nin 438/7.maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davacının ikinci bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mahkeme kararının “Hüküm” başlıklı bölümünün (2) numaralı bendinin karardan bütünüyle çıkartılarak yerine aynen “davacı üniversite harçtan muaf olduğu için davacıdan harç alınmasına yer olmadığına,”hükmün DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 17/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5341, Karar No: 2020/3464, Tarih: 17.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/5341 E.  ,  2020/3464 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2018/1365-2019/1414

İlk Derece

Mahkemesi : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi

No : 2017/107-2018/117

Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı şirket bünyesinde 01.09.2011-19.03.2013 tarihleri arası aylık 1500 TL ücretle çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının yaptığı iş dikkate alındığında davacının ... Görüntü ve Ses Hizmetleri - ... firmasında çalışmadığın), davalı ...'ın eski bir müzisyen olduğunu, pek çok ünlü şarkının altında imzasının bulunduğunu, önceden yaptığı şarkılardan ... aracılığıyla telif ödemesi aldığını, anılan şahıs firmasını da müzik çalışmalarından gelen telif Ödemelerine ilişkin fatura kesmek amaçlı kurduğunu, firmanın tüm faaliyetinin bu olduğunu, bundan dolayı herhangi bir çalışana ihtiyacı bulunmadığını, davacının dilekçesinde iş ve çalışma saatleri ile ilgili bilgi verilmemişse de davacının ...'m kurucularından olduğu Türkiye Küçük Millet Meclisleri - ... isimli sivil toplum kuruluşunda gönüllü ve kısmi zamanlı olarak çalıştığını, söz konusu sivil toplum faaliyetleri ...'ın çalışmaları ve çabalan ile ilerlediğinden çalışanlara yapılan ödemelerde ...'ın banka hesabından yapıldığını, davacının söz konusu sivil kuruluşunda çalıştığını kabul ettiğini/ davacının işinin ayda bir toplanan ... toplantılarında gösterilmek üzere hazırlanan 15 dakikalık videonun montajını hazırlamak olduğunu, daha sonrasında haftada bir 10 dakikalık söz milletin adlı videonun montajından ibaret olduğunu, davacının çalışması haftada sadece birkaç gün ve o günlerde de asla yarım günü geçmediğini, davacının her gün işe düzenli gelmesini de tam zamanlı çalışmasını da gerektirmediğini, davacının davalının firmasında değil sivil toplum kuruluşunda tam zamanlı değil kısmı zamanlı çalıştığını, açıklanan nedenler ve aşamada ortaya çıkacak gerçekler karşısında haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dilekçesinde 09.2011 - 19.03.2013 tarihleri arasında çalıştığını, sigorta primlerinin gerçek kazanç üzerinden yatırılmadığını, hizmetlerinin gerçek prim üzerinden tespitini talep ettiğini, hizmet tespit davaları kamu düzenine ilişkin olup, resen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu, davanın tüm yönleri ve delilleri ile incelenmesi gerektiğini, davalı iş yerinin kanun kapsamına alındığı tarih araştırılmalı, kapsam öncesi çalışmaların dikkate alınmamasını, davalı kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesini, davacının fiili çalışma olgusu belirtilen esaslar dahilinde tum deliller değerlendirilerek araştırılmasını, fiili çalışma olgusunun somut inandırıcı deliller ile ispatlanması ispatlanamaması halinde red kararı verilmesini, davanın esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, Davanın KABULÜ ile

Davacının davalı iş yerinde

01/09/2011-31/12/2011tarihleri arasında 119 gün ve günlük 49,94 TL 01/01/2012-31/06/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 52,89 TL

01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 56,11 TL

01/01/2013-19/03/2013 tarihleri arasında 79 gün ve günlük 58,38 TL

Prime esas ücretle çalıştığının TESPİTİNE, karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, Davalı işveren ve davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b maddesinin 1. alt bendi gereğince esastan reddine karar vermiştir..

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... vekili ile davalı işveren vekili kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10. ve 01.10.2008 tarihi sonrası isteme ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleridir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Yine aynı Kanun'un 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

Somut olayda; Mahkemece, gerekçesinde, davacının aylık 1500 TL ücretle çalıştığının kabul edilmesine karşın hüküm fıkrasında; davacının çalışmalarının asgari ücret üzerinden belirlenerek davanın kabulüne şeklinde hüküm kurulması nedeniyle hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluşturulmuştur.

Yine Mahkemece; davacının talebinin aylık 1500 TL ile çalıştığına ilişkin olmasına karşın, asgari ücretle çalıştığının tespitine yönelik kısmen kabul kararı vermesi gerekirken, kabule dair hüküm tesis etmek suretiyle hüküm fıkrasında kendi içinde çelişki oluşturulmuştur.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan çelişkili ve infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum ile davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/16173, Karar No: 2011/563, Tarih: 19.01.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/16173 E.  ,  2011/563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 19.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16441, Karar No: 2016/372, Tarih: 18.01.2016

**8. Hukuk Dairesi         2014/16441 E.  ,  2016/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti

K.. K.. ve H.. K.. aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, tarafların paydaş olduğu ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan üç katlı betonarme binanın davacı tarafından meydana getirildiğini açıklayarak bu hususun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu binanın davalı tarafından meydana getirildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tarafların ve vekillerinin katılımıyla düzenlenen dava konusu binanın paylaşımına dair .... tarihli adi yazılı sözleşme içeriğinin tanıklarca doğrulandığı ve tarafların binanın yapılmasındaki katkısının bu sözleşme doğrultusunda gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan üç katlı betonarme binanın ikinci katındaki daire ile bilirkişi raporunda dükkan-1 olarak gösterilen dükkanın 4/5 inin davacıya ait olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur(4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer(TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

.//..

Ne var ki; çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

.//..

Ne var ki; çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına ve özellikle de tarafların ve vekillerinin katılımıyla düzenlenen dava konusu binanın paylaşımına dair ... tarihli adi yazılı sözleşmeye göre, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan üç katlı betonarme binanın ikinci katındaki daire ile bilirkişi raporunda dükkan-1 olarak gösterilen dükkanın 4/5 inin davacı tarafından meydana getirildiği sabit olmuştur. Mahkemece muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın aidiyetine karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamış, hükmün 2. paragrafının HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 2. bentte açıklanan sebeplerle hükmün 2. paragrafındaki ''... davacıya ait olduğunun ...'' ifadelerinin hüküm yerinden çıkartılmasına, bunların yerine ''... davacı tarafından meydana getirildiğinin ...'' ibarelerinin yazılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi yollaması ile HMK'nın 304. maddesi (1086 sayılı HUMK'un 438/7. fıkrası) gereğince DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 18.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.