muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7293, Karar No: 2015/14336, Tarih: 14.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/7293 E.  ,  2015/14336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile izin ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı Talebinin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile izin ücreti alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili mahkemeye sunduğu 16/12/2014 tarihli dilekçe ile, 21/02/2014 tarihinde yapılan duruşmaya sağlık sebeplerinden dolayı katılamayacağına dair bir gün öncesinden ve UYAP sistemi üzerinden mazeret dilekçesi sunduğunu, yeni duruşma gününün kendisine tebliğ edilmesi için yine UYAP sistemi üzerinden 8 TL yatırdığını, mahkemece mazereti hakkında bir karar verilmediğini, yeni duruşma gününün kendisine tebliğ edilmemesi nedeniyle sonraki duruşmalara katılamadığını ileri sürerek ve dilekçesine doktor raporlarını ekleyerek, davanın açılmamış sayılmasına dair kararın geri alınarak, davaya kaldığı yerden devam edilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin yukarıdaki talebi mahkemece 30/12/2014 tarih ve 2012/319 E-2014/389 K sayılı ek karar ile reddedilmiştir.

D) Temyiz:

Davacı vekilinin, davanın açılmamış sayılmasına dair kararın geri alınarak, davaya kaldığı yerden devam edilmesi yönündeki talebinin reddine dair mahkemece verilen 30/12/2014 tarih ve 2012/319 E-2014/389 K sayılı ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Dosyanın incelenmesinde;

Mahkemece, 17/09/2013 tarihli celsede dava takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle, yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı davasını yenilemiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı vekilinin, 21/02/2014 tarihli duruşmaya sağlık sebepleri yüzünden katılamayacağına dair bir mazeret dilekçesini duruşmadan bir gün önce, UYAP sistemi üzerinden mahkemeye sunduğu ve yeni duruşma gününün kendisine tebliği için gerekli gideri de UYAP üzerinden yatırdığı anlaşılmıştır.

Davacı davasını yenilemiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı vekilinin, 21/02/2014 tarihli duruşmaya sağlık sebepleri yüzünden katılamayacağına dair bir mazeret dilekçesini duruşmadan bir gün önce, UYAP sistemi üzerinden mahkemeye sunduğu ve yeni duruşma gününün kendisine tebliği için gerekli gideri de UYAP üzerinden yatırdığı anlaşılmıştır.

21/02/2014 tarihli duruşmaya davacı asilin katıldığı, duruşmada davacı vekilinin mazeretinin okunup zapta geçirildiği, ancak davacı vekilinin mazeret talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, aynı tarihli duruşmada, yeni duruşma günü olarak 05/06/2014 tarihinin tespit edildiği, 05/06/2014 tarihli duruşmaya yine davacı asilin katıldığı ve duruşmanın 23/10/2014 tarihine bırakıldığı, 23/10/2014 tarihli duruşmaya davacı asilin ve davacı vekilinin katılmadığı, aynı celse mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili mahkemeye sunduğu 16/12/2014 tarihli dilekçe ile, 21/02/2014 tarihinde yapılan duruşmaya sağlık sebeplerinden dolayı katılamayacağına dair bir gün öncesinden ve UYAP sistemi üzerinden mazeret dilekçesi sunduğunu, yeni duruşma gününün kendisine tebliğ edilmesi için yine UYAP sistemi üzerinden 8 TL yatırdığını, mahkemece mazereti hakkında bir karar verilmediğini, yeni duruşma gününün kendisine tebliğ edilmemesi nedeniyle sonraki duruşmalara katılamadığını ileri sürerek ve dilekçesine doktor raporlarını ekleyerek, davanın açılmamış sayılmasına dair kararın geri alınarak, davaya kaldığı yerden devam edilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin iş bu talebi mahkemece, 30/12/2014 tarih ve 2012/319 E- 2014/389 K sayılı ek karar ile reddedilmiştir. Bu ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yapılan bu tespitler kapsamında, 21/02/2014 tarihli celsede davacı vekilinin mazeret talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi hatalıdır. Dolayısıyla, bundan sonra verilen davanın açılmamış sayılmasına dair karar hatalıdır.

Mahkemece davacı vekilinin mazereti hakkında bir karar verilerek, sonucuna göre yargılama seyrinin belirlenmesi gerekirken, önce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26766, Karar No: 2013/1861, Tarih: 29.01.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/26766 E.  ,  2013/1861 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın aşamalardaki savunmalarında müştekiye ait işyerinde ustabaşı olarak çalıştığını, kendisinin ve diğer çalışanların ücretlerini alamadığını, işyeri kapandıktan sonra işletmenin bulunduğu binanın sahiplerinin binayı boşaltmasını istemesi üzerine makinaları alarak evine götürdüğünü, bina sahiplerinin de bu beyanı doğrular tarzda tanıklık yapmış olmaları, müştekinin de işyeriyle sanığın ilgilendiğini bildirmesi, yargılama sırasında söz konusu eşyalara el konulmuş bulunması karşısında; sanık ile müşteki arasındaki ihtilafın hukuki mahiyette olduğu hırsızlık suçunun manevi unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden sanığın beraatı yerine yazılı şekilde hükümlüğüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nın temyiz talebi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 29/01/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9476, Karar No: 2012/14111, Tarih: 27.06.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/9476 E.  ,  2012/14111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11818, Karar No: 2012/8415, Tarih: 24.04.2012

**6. Ceza Dairesi         2008/11818 E.  ,  2012/8415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın babasının olaydan birkaç gün sonra yakınanın iş yerine gelerek sanığın çalmış olduğu kuşların bedeli olarak 100 lira bırakıp yakınanın zararını kısmen giderdiğinin anlaşılması karşısında; hırsızlık suçu yönünden yakınanın yapılan kısmi iadeye rızasının bulunup bulunmadığı sorularak, 5237 sayılı TCK.nun 168.maddesi kapsamında sanık hakkında değerlendirme yapılması zorunluluğunun gözetilmemesi,

2-Geceleyin iş yeri dokunulmazlığını bozma suçu yönünden; suçun niteliği, cezanın türü ve süresine göre; hükümden sonra 8.2.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun Geçici madde; 1/1. fıkrası yollamasıyla aynı Kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231/5-14. madde ve fıkraları gereği sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’nun temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 24.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11337, Karar No: 2014/6370, Tarih: 31.03.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/11337 E.  ,  2014/6370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 29/03/2013

NUMARASI : 2012/1112-2013/249

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 05/11/1990 olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 05.11.1990 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalıya ait ......sicil no lu muhasebe bürosu işyerinde 15/11/1990 tarihinde 1 gün süre ile çalıştığının ve hizmetinin diğer davalı SGK'ya bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1.fıkrasında; "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu Kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihdir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı ve işverenin kabul beyanı tek başlarına yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınarak; davanın kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı F.. O..'a ait ....sicil numaralı “Büro” ünvanlı işyerinden verilen 05.11.1990 tarihli işe giriş bildirgesinin 28.11.1990 tarih ve .....varide no ile Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, Kurum'un 11/08/2010 tarihli yazısı ile davacıya ait hizmet kaydına rastlanılmadığını bildirdiği, davalı işyerinden Kurum'a verilen dönem bordrosu bulunmadığı, muhasebe bürosu olan işyerinin 05.06.1990-31.12.1990 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu, davacıya ait ...... sicil nolu Sigorta Sicil Kartı fotokopisinde davacının ilk işe giriş tarihinin 05.11.1990 tarihi olduğu kaydının yer aldığı, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dire Başkanlığı tarafından düzenlenen 17.04.2012 tarihli rapor ile; "A.. S..'nın inceleme konusu Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi'nin düzenlendiği tarihe yakın (1990) mukayeseye esas imza örnekleri bu kez de gönderilmediğinden, söz konusu belgede A.. S..'ya atfen gönderilen atılı imzanın A.. S..'ın eli ürünü olup olmadığı yönünde bir tespit edilemediği”nin bildirildiği, zabıta araştırması neticesi “belirtilen adrese gidildiği, dairede 1990 yıllarında muhasebe bürosunun olduğu, ancak sahibinin isminin ve davacının orada çalışıp çalışmadığının bilinemediği” hususunun 19/12/2011 tarihinde tutanağa bağlanmış olduğu, bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, mahkemece tanık sıfatı ile sadece davacı tanıklarının beyanının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda mahkemece yetersiz davacı tanıklarının beyanları ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Öte yandan zabıta araştırması ile komşu işyeri tanıklarının belirlenmedikleri görülmektedir.

Yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu tarihte çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının sigorta sicil numarasının Kurum'un hangi ünitesince verildiği ve hangi yılın ve ayın serilerinden olduğunu sormak, tüm deliller değerlendirilerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de; davacı vekille temsil edilmediği halde, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 31/03/2014 günlü oturumda oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14948, Karar No: 2013/14011, Tarih: 11.09.2013

**4. Hukuk Dairesi         2012/14948 E.  ,  2013/14011 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 30/09/2011 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/06/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı temsilcisi ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davacının 2009 yılı yerel seçimleri neticesinde davalı ...'ye Belediye Meclis Üyesi ve Belediye Daimi Encümeni olarak seçildiğini, belediye meclis oturum ücreti ile belediye daimi encümen oturum ücretlerinin davalı tarafından ödenmediğini beyan ederek alacak talebinde bulunmuştur.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... bir kamu tüzel kişisidir. Kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Dava konusu alacak bedellerine konu...toplantıları Belediyenin idari işleyişi sırasında yapılan görevlerdir. Bu nedenle İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince ilgili idareye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılmalıdır. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, yargı yolu bakımından görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 11/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13364, Karar No: 2015/15432, Tarih: 17.09.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/13364 E.  ,  2015/15432 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, taraflar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Meslek hastalığına bağlı olarak 28.05.2010 tarihinde sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın davalı işverenden rücuan alınmasına ilişkin davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması, ayrıca, işverenin fıkrada öngörülen sınırlı sayıdaki durumlarda sorumluluğu söz konusu olduğundan ilgililerin kusur durumlarında kaçınılmazlık da göz önünde bulundurularak saptanan kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, ... Müsteşarlığı, ... Üniversitesi ... Bölümü, ... Danışmanlık, ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “...” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak ... Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır.

Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) %60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır.

Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) %60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, öngörülen ilkeler gereğince uzman bilirkişi tarafından yöntemince rapor düzenlenerek sigortalının gerçek zararı hesaplanmalı, bu miktar gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile karşılaştırılıp %100 kusur oranına göre davalı işverenin sorumluluğu belirlenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu gerçek zarar hesaplanmaksızın ilk peşin sermaye değerine göre karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davalıya geri verilmesine, 17.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.