muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/576, Karar No: 2022/1338, Tarih: 19.10.2022

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından davalı işyerinde ambalaj üzerine baskı yapılması işinin basım işi niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre davacının talep ettiği dönem yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15. Öncelikle konuyla ilgili kavramlar ve mevzuat hükümlerine kısaca değinmekte fayda bulunmaktadır.

16. İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

17. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun (506 sayılı Kanun) Ek 5. maddesi;

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri, 90 gün,

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III-Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...), fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda, 90 gün

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III-Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...), fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda, 90 gün

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

18. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalan ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) geçici 7/1. maddesi uyarınca 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesidir. Anılan maddeye göre sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışması; ikinci koşul ise (II) numaralı bendin (a-f) alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmişse de gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalıların da maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır.

19. Matbaa işyeri itibari hizmet süresi açısından değerlendirildiğinde; günümüzde matbaa endüstrisinde kullanılan kimyasal maddelerin sayısında büyük bir artış bulunmaktadır. Çalışanlar da özellikle inhalasyon (solunum) ve deri yoluyla toksik özelliği yüksek birçok maddeyi vücutlarına almaktadırlar. Bu maddeler arasında kurşun, civa gibi ağır metaller dâhi bulunmaktadır. Hızla gelişen teknolojinin bir sonucu olarak matbaalar, tekstilden ambalaja, elektronik aletlerden duvar kâğıtlarına birçok alanda vazgeçilmez bir öğe olarak yerini almıştır. Matbaanın bu kadar geniş bir alanda kullanılmasına rağmen 506 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesinde düzenlenen basım işyerinin mevkute çıkarmaya yönelik faaliyet gösteren işyeri kabul edilmesi hak ve eşitliğe uygun kabul edilemez.

20. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun Ek 5. maddesinin gerekçesinde "...sosyal güvenlik sistemlerinde itibari hizmet süresi ve fiili hizmet zammı gibi uygulamalara, vücudu yıpratıcı, dolayısıyla çalışma gücünü ve hayat süresini azaltıcı işyerlerinde çeşitli tehlikelere açık olarak çalışanlar için yer verilmektedir. Buhar, is, duman, kurum, toz, koku, asit, zehirli gaz, gürültü, sarsıntı ve radyoaktif ışın gibi ağır ve yıpratıcı çalışma şartlarına rağmen, bu şartlara açık birçok kuruluşun kurulması, çalıştırılması ve faaliyetini sürdürmesi ekonomik, kültürel, sosyal ve sağlık yönlerinden topluma katkıları sebebiyle zorunlu bulunmaktadır. Söz konusu ağır ve yıpratıcı işlerde fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımlardan insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen şartlar altında çalışanların tümünün, 2098 sayılı Kanunun ek 1. maddesinde unvan sayılmak suretiyle sınırlı olarak verilen itibari hizmet süresi hakkından yararlandırılmaları, gerek Anayasamızın eşitlik ilkeleri ve gerekse sosyal güvenliğin temel prensiplerine uygun düşeceği için zorunlu görülmektedir..." şeklinde yer alan açıklamalar da incelendiğinde itibari hizmet kapsamının sadece mevkute çıkaran işyerleri için geçerli olmasının hukuken doğru olmadığı anlaşılmaktadır.

21. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2018 tarihli ve 2015/21-3882 E., 2018/462 K., ile 19.12.2021 tarihli ve 2019/(21)10-184 E., 2021/1634 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

22. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı şirkete ait işyerinin mahiyeti matbaa olmasa dahi baskı makineleri ile plastik ve kağıt ambalaj malzemesi üzerine basım yapıldığı, bu hâli ile işyerinde basım işi yapıldığı ve işyerinin 506 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesinin II numaralı bendi kapsamında itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek işyerlerinden olduğu sonucuna varılmıştır.

23. Aynı davalılara karşı aynı istemle açılan davalarda verilen direnme kararlarına ilişkin HGK'nın 07.07.2020 tarihli ve 2019/21-183 E., 2020/511 K., 2019/21-188 E., 2020/512 K., 2019/21-189 E., 2020/513 K. ile 2019/21-642 E., 2020/514 K. sayılı kararları da aynı yöndedir.

24. Hâl böyle olunca direnme kararı usul ve yasaya uygundur.

25. Ne var ki, bozma nedenine göre Özel Dairece işin esasına ilişkin temyiz incelemesi yapılmadığından davalılar vekillerinin bu yöndeki temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Direnme uygun bulunduğundan davalılar vekillerinin işin esasına ilişkin sair temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine, 19.10.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2726, Karar No: 2019/5297, Tarih: 02.12.2019

**1. Ceza Dairesi         2019/2726 E.  ,  2019/5297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli kasten öldürme

HÜKÜM : 1-Sanık ... hakkında eşi ...'e yönelik kasten öldürme suçundan, TCK'nin 37/1. maddesi delaletiyle, 82/1-d, 29/1, 62/1, 53/1-2-3 ve 63. maddeleri uyarınca 16 yıl 8 ay hapis cezası,

2-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında babası ...'e yönelik kasten öldürme suçundan, TCK'nin 37/1. maddesi delaletiyle, 82/1-d, 29/1, 31/3-son, 62/1 ve 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasına ilişkin Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/06/2018 tarih, 2017/582 esas ve 2018/363 karar sayılı hükmünün istinaf incelemesi sonucu katılan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle CMK'nin 303. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek, istinaf başvurularının esastan reddine.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Sanık ... ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında, maktul ...'i nitelikli kasten öldürme suçundan, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince verilen 22.10.2018 gün ve 2018/1957 esas, 2018/1879 karar sayılı

"istinaf başvurularının esastan reddi" kararına ilişkin olarak, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılan Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, sanık müdafii ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemlerine yönelik yapılan incelemede; katılan Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin haksız tahrik ve takdiri indirim uygulanmamasına yönelen ve yerine görülmeyen temyiz itirazlarının reddine;

Ancak;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; maktulün, eşi sanığa sürekli şiddet eylemlerinde bulunduğu, olay günü sabah saatlerinde maktulün eline bıçak alıp sanığı ikametleri içerisinde kovaladığı, bunu gören suça sürüklenen çocuğun eline aldığı odun parçasıyla maktule vurduğu, maktulün yere düşmesine müteakip sanığın, maktulün kafasına odunla vurmak ve bıçaklamak suretiyle maktulün ölümüne neden olduğu, olayda;

Maktulden, suça sürüklenen çocuk ve sanığa yönelen ve haksız tahrik teşkil eden eylemlerin ulaştığı boyut gözetilerek sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında haksız tahrik nedeniyle ceza indirimi öngören TCK'nin 29. maddesi uyarınca azami oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle fazla ceza tayini,

Maktulden, suça sürüklenen çocuk ve sanığa yönelen ve haksız tahrik teşkil eden eylemlerin ulaştığı boyut gözetilerek sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında haksız tahrik nedeniyle ceza indirimi öngören TCK'nin 29. maddesi uyarınca azami oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanık müdafiinin ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, sanık ... hakkında tayin olunan ceza miktarı ile tutuklu kaldığı süre dikkate alınarak, müdafiinin tahliye talebinin reddine, CMK'nin 304/2-a maddesi uyarınca dosyanın Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, Üyeler ... ve ...’in suça sürüklenen çocuk ... hakkında eyleminin meşru müdafaa kapsamında olduğundan beraat kararı verilmesi gerektiğine dair kısmen karşı oyları ile 02/12/2019 gününde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi tarafından suça sürüklenen çocuk ... hakkında annesi sanık ... ile birlikte, maktul (babası) ...'i tahrik altında kasten öldürdükleri gerekçesi 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 82/d, 29, 31/3, 62. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına ve suça sürüklenen çocuğa neticeten verilen 10 yıl hapis cezasına konu Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararının esastan reddine ilişkin hükmünün, katılan Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının, suça sürüklenen çocuk vekilinin temyiz istemleri sonrasında, Dairemiz heyetince yapılan değerlendirme esnasında, sayın çoğunluğun sanık ... yönünden TCK'nin 29. maddesinin azami oranda uygulanması gerektiğine ilişkin bozma kararına katılmakla birlikte, suça sürüklenen çocuk ... hakkında, olay sırasındaki hareketlerinde TCK'nin 25. maddesi kapsamında hukuka uygunluk bulunduğu gerekçesi ile beraatine karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluk görüşüne bu sanık yönünden muhalifiz.

Şöyle ki ;

Dairemizin sayın çoğunluk görüşü ile azınlık görüşü arasında eylemin meydana geliş şekline ve suça sürüklenen çocuk ...'in eyleminin yorumlanmasına yönelik kısmen bir görüş ayrılığı bulunmaktadır.

Şöyle ki ;

Dairemizin sayın çoğunluk görüşü ile azınlık görüşü arasında eylemin meydana geliş şekline ve suça sürüklenen çocuk ...'in eyleminin yorumlanmasına yönelik kısmen bir görüş ayrılığı bulunmaktadır.

Buna göre; olayın meydana geliş şekli ve sanıkların eylemlerinin birlikte iştirak iradesiyle vasıflandırılmasına yönelik gerekçesinde, "olayın oluş şekli sırasında bıçağın yere düşmesi üzerine sanık tarafından bıçağın ele geçirilmesiyle haksız hareket engellenmiş olmasına rağmen sanık ve suça sürüklenen çocuğun maktule karşı odunla darp eylemini ve akabinde sanık ...'in maktulü bıçaklaması sebebiyle TCK'nin 25. maddesinin uygulanma koşullarının oluşmadığını belirtmek suretiyle, ilk haksız hareketin maktulden kaynaklanması ve geçmişe ilişkin maktulün süre gelen haksız davranışları nazara alınarak her iki sanık hakkında da haksız tahrik hükümlerini uygulama cihetine gitmiştir.

Oysaki; suça sürüklenen çocuk ...'in gerek Uludere Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği 10/12/2016 günlü ve gerekse Uludere Sulh Ceza Mahkemesinde vermiş olduğu yine aynı tarihli savunmalarındaki hususlar mahkemece olayın oluş şekli olarak kabul edilmiştir. Ayrıntısında dahi değişmeyen ifadesinde, "babam elinde bıçak ile evin içinde kovalarken, annem benden yardım istedi, babam ise gelme seni de öldürürüm demek suretiyle beni engelledi, bu arada babam yine annemi bıçakla kovalarken kolunu kapıya çarptığı sırada elindeki bıçak yere düştü, babam eğilip bıçağı almaya çalışırken ben sobaya koymak için bıraktığımız odunlardan birini alıp, koluna ve sırtına vurmak suretiyle ona engel olmaya çalıştım. Annem de odunla babamın kafasına vuruyordu, bıçağı kaptı, 3-4 kez babama sapladı", demektedir.

Savunmanın tesbiti esnasında, evet ifadenin yazılış şekli itibarıyle bir kavram karışıklığı oluşmuş isede, beyan bir bütün olarak değerlendirildiğinde, maktulün elindeki bıçağı yere düşürmesi ve tekrar onu almak için çaba göstermesi ile eşzamanlı olarak suça sürüklenen çocuk ...'in eline geçirdiği odun ile maktulün sırtına ve koluna vurmak suretiyle onun yeniden bıçağı ele geçirmesini önlemeye çalıştığı ve bu esnada, diğer sanık ...'in de önce odun ile maktulün kafasına vurarak etkisiz hale getirmeye çalıştığı, daha sonra yerdeki bıçağı ele geçirerek maktule birkaç kez sapladığı anlaşılmaktadır.

Suça sürüklenen çocuk ...'in bu oluş içerisindeki hareketleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, başlangıçta maktulün, annesini bıçakla kovalaması, müdahale etmek istediğinde, "gelme seni de öldürürüm" diyerek ona karşıda saldırabileceğine dair maktulün iradesini açıklaması, maktulün kolunu kapıya çarpıp, elindeki bıçağı yere düşürdüğü ana kadar suça sürüklenen çocuğun hiçbir müdahalesi olmamasına karşın, düşürdüğü bıçağı almaya çalıştığı sırada maktule müdahaleye başlaması gibi hususlarda düşünüldüğünde, o anlık hal ve koşullar içerisinde maktulün bıçağı alma çabasını önlemeye yönelik hareket ettiğinin kabulü ile anlık gelişen olaylar içerisinde, diğer sanık annesi Kiymet'in öldürmeye yönelik hareketlerine aynı kast ile katıldığını kabul etmek, Türk Ceza Yasasının "şüpheden sanık yararlanır" prensibine aykırı düşeceği düşünce ve kanaati ile sayın çoğunluk görüşüne iştirak etmemiz mümkün değildir.

Sonuç olarak; yukarıda bahsedilen kabul ve gerekçeye göre suça sürüklenen çocuk ...'in, babası maktulün, geçmişte ailesine yaşattıkları olayların etkisi ve olay günü annesine bıçakla saldırması, kendisini de ölümle tehdit etmesi gibi hareketlerinin bütünlüğü karşısında, gerçekleşen ve bıçağı yeniden ele geçirmesi durumunda daha vahim sonuçların gerçekleşmesi muhakkak olabilecek saldırılarına karşı, TCK'nin 25. maddesi kapsamında kaldığının kabulü gerektiğinden, sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2016/11985, Karar No: 2016/9181, Tarih: 25.04.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/11985 E.  ,  2016/9181 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, iş akdini emeklilik nedeni ile haklı olarak feshettiğini iddia ederek yıllık izin ve bazı fark işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Savunma hakkı Anayasamızın hak arama hürriyeti başlıklı 36. maddesinde " Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.

İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı HMK'nun hukuki dinlenilme hakkı başlıklı 27. maddesi ile usül hukukumuza yansıtılmıştır.

Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkın sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkını da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının, usül hukuku hükümlerine aykırı olarak ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Somut olayda, davacının 25/06/2013 tarihli artırım dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden savunma hakkı kısıtlanarak hüküm kurulması hatalıdır.

3- 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davalı ... harçtan muaf olmamasına rağmen, harçla sorumlu tutulmamış olması hatalı olmuştur. Harç konusu kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetileceğinden temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 25/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/61, Karar No: 2009/2226, Tarih: 09.03.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/61 E.  ,  2009/2226 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemişse de hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca, arsalarda kamulaştırma (değerlendirme) tarihinden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre değer biçilmesi gerekir. Emsalin sözcük anlamından da anlaşılacağı üzere, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte olması gerekir. Örneğin; arsa vasfında ve benzer yüzölçümünde olmak, bitişik ya da yakın mesafede bulunmak, aynı imar müsaadesine sahip olmak, satış tarihleri değerlendirme tarihine yakın olmak, fiyatları bakımından enazından yaklaşık değerde olmak gibi nitelikler “emsal” in seçilmesinde öncelikle esas alınması ve aranması gereken unsurlardır. Bu unsurlar yönünden benzer nitelik ve özelliklerin bulunmaması veya çok az olmasının değerlendirmede yanıltıcı sonuçlara götürmesi kaçınılmaz olacaktır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal olarak alınan 1735 parsel sayılı taşınmazın geri çevirme kararıyla dosyaya getirtilen Belediye Başkanlığının yazısında; 1/1000’lik uygulama imar planı ile 1/5000’lik nazım imar planlarının dışında kaldığı, belediye alt yapı hizmetlerinden yararlanmadığı, etrafının meskun olmadığı, yerleşim merkezine yaklaşık 4000 mt. uzaklıkta olduğu belirtilmiş ve bu özellikleriyle dava konusu taşınmaza emsal olamayacak nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca Kuşadası gibi taşınmaz satışlarının yoğun olduğu bilinen bir bölgede fazlaca uygun emsal bulunması mümkün iken yukarıda açıklandığı üzere nitelik olarak uygun olmayan emsal alınarak sonuca ulaşılmış olması da doğru görülmemiştir.

./..

2009/61-2226 -2-

Bu bağlamda mahkemece öncelikle Tapu Sicil Müdürlüğünden değerlendirme tarihinden önceki ve özel nitelik taşımayan uygun arsa satışlarına ilişkin kayıtların getirtilip, varsa tarafların gösterecekleri emsal kayıtlarda celbedikten sonra bilirkişi kurullarından, bunların her birisinin ayrı ayrı incelenip irdelenerek emsal olma niteliği taşıdığı anlaşılanlar arasından dava konusu taşınmaza en yakın nitelik ve özellikleri taşıyan taşınmazın somut emsal seçilerek, bu emsalle dava konusu taşınmazın karşılaştırılmasının yapılıp, değerinin belirlendiği ek raporlar alınmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.