muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15776, Karar No: 2018/3245, Tarih: 24.04.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/15776 E.  ,  2018/3245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine 21/08/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile staj eğitimi nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi kabul edilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 22/04/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 24/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7868, Karar No: 2020/914, Tarih: 20.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/7868 E.  ,  2020/914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı Hazine vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; ..... mevkiinde bulunan ve sınırlarını belirttiği taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama sonucu mahkemece 08.03.2007 tarih, 2004/329 E., 2007/45 K. sayılı kararı ile fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 18704,59 m2'lik yere ilişkin davacının davasının kabulü ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 24.05.2007 tarih, 2007/2796 E.- 2007/3211 K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “... Mahkemece, kazanma koşulları ve süresinin davacı yararına oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. ..... Kadastro Müdürlüğünün 17.2.2005 gün 260/160 sayılı karşılık yazılarında taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle tespit dışı bırakıldığını açıklamış, teknik bilirkişiler ise krokilerinde, taşınmazın batı tarafın tapulama harici fundalık yer olarak işaretlendiği anlaşılmıştır. Taşınmazın belirlenen bu niteliğine göre, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesi uyarınca imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olup, imar ve ihyanın tüm olumlu ve olumsuz koşullarının araştırılıp belirlenmesi gerekmektedir. Krokide A harfiyle gösterilen taşınmaz bölümü ...... çayının oluşturduğu kumluk alan olup, hakkında olumlu veya olumsuz bir kararında verilmediği, davacı ve davalı tarafından da temyize konu yapılmadığı görülmüştür.

O halde mahkemece yapılacak iş; taşınmazın güney ve doğusunda bulunan 536, 537 ve 540 sayılı parsellerin (belgesizden gerçek şahıslar adına tespit edilmiş) tespit tarihine göre, tescili istenen taşınmazın 16.11.1983 tarihinde yapılan tapulama çalışmalarında fundalık niteliğiyle tespit dışı bırakılan yerlerden olduğu saptanmıştır. Bu bakımdan taşınmazın bulunduğu bölgede orman kadastro çalışmalarının yapılıp yapılmadığının Orman İşletme Müdürlüğünden sorulması, şayet orman kadastro çalışmaları yapılmış ise buna ilişkin harita ve belgeler ile tutanak ve kararlar Orman İdaresinden getirtilerek dosya arasına konulması, bu kayıt ve belgelerin uzman bilirkişi orman mühendisi aracılığıyla zemine uygulanması, taşınmazın kesinleşen orman sınırları içerisinde kalan yerlerden olup olmadığının belirlenmesi, şayet orman kadastro çalışmaları yapılmamış ise bu taktirde 1984 yılından öncesine ait gizli memleket, orman amenajman haritaları ve hava fotoğrafları getirtilerek dosyaya eklenmesi, bu belgelerin uzman bilirkişi orman mühendisi aracılığıyla aynı şekilde uygulamasının yapılması, taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanununun 1. maddesi uyarınca Devlet ormanı sayılan yerlerden olup olmadığının saptanması, uzman bilirkişiden gerekçeli denetime açık rapor alınması gerekir.

Bundan ayrı, taşınmaz imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğu gözetilerek davacının veya babasının hangi tarihte taşınmazın imar ve ihyasına başlandığı, imar ihyayı ne şekilde sürdürdükleri, hangi tarihte imar ve ihyayı tamamladıkları hususları keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulmak suretiyle açıklığa kavuşturulması, dinlenmeyen davalı Hazinenin gösterdiği ...’ın aynı şekilde dinlenmesinin sağlanması, davacı dava konusu yeri babasından satın aldığını iddia ettiğine göre, dava konusu yeri hangi tarihte babasından satın aldığını yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak belirlenmesi, satın alındığı tarihten dava tarihine kadar davacının bağımsız 20 yıllık zilyetlik süresi dolmamış ise bu halde davacının babası.....akımından da 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince miktar araştırmasının yapılması, belgesizden taşınmaz edinip edinmediğinin Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlükleri ile zilyetliğe dayalı tescil davası açıp açmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulması, belgesizden edindiği taşınmazlara ait tapu kayıtlarıyla kadastro tutanakları ve tescil davalarına ilişkin dosyalar bulundukları yerlerden getirtilerek miktar sınırlamaları yönünden gözönünde tutulması, Hazinenin savunmasında açıkladığı ..... Sulh Ceza Mahkemesine ait 2004/32 esas sayılı dosya mahkemesinden getirtilerek taşınmazın niteliği açısından değerlendirmeye alınması, 5403 sayılı Kanunla değişik 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14/2. fıkrası uyarınca taşınmazın bitişikte akan ...... çayından yararlanılarak sulanıp sulanmadığının belirlenmesi, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulmuş olması usul ve kanuna aykırıdır.......” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda; dava konusu yerin tereddütsüz olarak kadimden beri orman olduğu zaman zaman dava konusu yerde orman aleyhine daralmanın oluştuğu gerekçesiyle; davacı ile davalı Hazinenin davalarının reddine, müdahil Orman Yönetiminin davasının kabulü ile, dosyada mevcut fen bilirkişiler ..... 14/07/2009 hakim havaleli rapor ve krokilerinde .... ili, ..... .... köyünde (A) harfi ile gösterdikleri 18.704,59 m2'lik kuzeyi kumluk saha, batısı tapulama harici fundalık, doğusu dere ve 540 nolu parsel, güneyi dere ve devamında 536-537 nolu parseller ile çevrili yerin orman niteliği ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakılan tapusuz taşınmazın TMK'nın 713. maddesine göre tapu siciline tescili istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılmamış, genel arazi kadastrosu ise 1984 yılında yapılıp 27.05.1984 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava, kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakılan tapusuz taşınmazın TMK'nın 713. maddesine göre tapu siciline tescili istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılmamış, genel arazi kadastrosu ise 1984 yılında yapılıp 27.05.1984 tarihinde kesinleşmiştir.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine 20/02/2020 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6016, Karar No: 2013/7391, Tarih: 02.05.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/6016 E.  ,  2013/7391 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ... vd. ile davalılar ... vd. aralarındaki ortaklığın giderilmesi davasına dair .... Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 02.02.2012 günlü ve ... sayılı hükmün onanması hakkında Dairece verilen 21.02.2013 günlü ve ... sayılı ilama karşı bir kısım davalılar vekili ile bir kısım davalı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteklerin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında benimsenen mahkeme kararındaki gerekçelere göre düzeltme dileklerinde ileri sürülen sebepler HUMK.nun 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteklerinin REDDİNE, takdiren 219,00'ar TL para cezalarının düzeltme isteyenlerden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 02.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/418, Karar No: 2007/1039, Tarih: 08.02.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/418 E.  ,  2007/1039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 21.09.2006 gününde verilen dilekçe ile tapuda soy isim tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, davacının murisi ......,'a ait 116 ada 33 parselde bulunan binanın 3. kat 17 numaralı meskenin tapu kaydında yazılı olmayan baba adının ve doğum tarihinin eklenmesi ile soyadının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-"Mülkiyet Hakkının Tescili" başlıklı Tapu Sicil Tüzüğünün 25. maddesinde kütükte bulunması zorunlu bilgiler; malikin adı, soyadı, baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarasından ibarettir. Görülüyor ki, bunların arasında malikin doğum tarihi yer almamıştır. Dolayısıyla tapu kütüğünde bulunması zorunlu olmayan nüfus bilgisinin ilavesi veya düzeltilmesi dava yolu ile istenemez. Şayet tapunun tesciline dayanak yapılan işlemde düzeltimi gerektirir bir hata yapılmışsa bu hatanın tüzüğün 87. maddesi uyarınca ilgilisinin başvurusu üzerine o maddedeki koşullar araştırılarak idarece düzeltilmelidir. Böyle olunca tapu kütüğüne doğum tarihinin mahkemece eklenmesi doğru görülmemiş,

kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün HUMK.nun 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda '1) bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) bentte yazılı nedenle hüküm fıkrasının dördüncü satırındaki "doğum tarihinin 10.05.1937" sözcüklerinin çıkarılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, 08.02.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11649, Karar No: 2016/9700, Tarih: 16.06.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/11649 E.  ,  2016/9700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, .... İli ... İlçesi ... Mahallesi 88 ada 9 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Şöyle ki:

1-Kamulaştırmasız el atma davalarına da uygulanan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 3.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak 4.fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir.

Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Mahkemece tarafların vereceği ya da re'sen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra incelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18. maddesinin 2.fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalı ayrıca 2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırmasında gözönünde tutulması ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsalin 2013 yılı itibariyle emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilip karşılaştırılarak değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda somut emsal alınarak incelenen .... Mahallesi 157 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 06.09.2013 tarihli satışının esas alındığı, satış tarihinin kamulaştırma gününden sonra olması,

2-Ayrıca bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın, emsal olarak incelenen 157 ada 1 parselin yaklaşık 11,20 kat değerinde olduğu kabul edilerek bedel tespit edilmiştir. 11,20 kat gibi yüksek değer farkı bulunan bir parselin uygun emsal olmadığı, yapılacak karşılaştırmadan sağlıklı ve gerçekçi bir sonuca ulaşılamayacağı da anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgeden, benzer yüzölçümlü ve yakın tarihli satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi ve yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılıp, emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren bilirkişi raporları alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4318, Karar No: 2021/30, Tarih: 11.01.2021

**1. Hukuk Dairesi         2019/4318 E.  ,  2021/30 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf talebinin kısmen kabulüne, hükmün kaldırılması ile davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan annesi ...'ın davalı ...’ı vekil tayin ettiğini, ...’ın da anılan vekaletname uyarınca mirasbırakanın 3751 ve 3752 parsel sayılı taşınmazlarını davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiğini, vekaletnamedeki imzanın annesine ait olmadığını, annesinin parkinson, astım ve alzheimer hastası olduğunu, mirasbırakanın vekaletname ve temlik tarihinde fiil ehliyetini haiz olmadığını, ayrıca davalılar ile kardeşi ...’in oğlunun yakın arkadaş olduklarını, mirasbırakanın ölene kadar taşınmazları kullandığını, öldükten sonra da ...’in kullandığını ve kirasını aldığını, satış bedeli olarak 150.000 TL’nin mirasbırakanın hesabına yatırılıp aynı gün çekildiğini, bedelin de düşük olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, eldeki davada davacının payı oranında talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf talebinin kısmen kabulüne, hükmün kaldırılması ile davanın reddine (vekalet ücreti değiştirilerek) karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’ın ... 2. Noterliğinin 26.09.2014 tarih ve 10347 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile davalı ...’yı vekil tayin ettiği, ...’ın da anılan vekaletname uyarınca mirasbırakana ait 3751 ve 3752 parsel sayılı taşınmazları 24.12.2014 tarihinde diğer davalı ...’a temlik ettiği, mirasbırakanın 08.09.2015 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak çocukları ...’in kaldığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 140/3 maddesinde “Ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.” hükmü düzenlemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 140/3 maddesinde “Ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.” hükmü düzenlemiştir.

Somut olayda, mahkemece öninceleme duruşmasında uyuşmazlığın muris muvazaası hukuksal nedeni ile tapu iptali ve tesciline ilişkin olduğu tespiti yapılmış, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da uyuşmazlık sahtecilik, ehliyetsizlik ve genel muvazaa olarak nitelendirmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; maddi vakıayı bildirmek taraflara, hukuki nitelendirme yaparak olayı çözümlemek hakime aittir. Gerek dava dilekçesinde iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden, gerekse dosya içerisindeki belgelerden uyuşmazlığın sahtecilik, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayandığı açıktır.

Ehliyetsizlik ve sahtecilik hukuksal nedenlerine dayalı mirasbırakana teban 3. kişilere karşı açılan davalarda, bir ya da bir kaç mirasçının tek başına ve kendi miras payları oranında dava açabilmelerine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 701. ve 702. maddeleri karşısında yasal olanak bulunmadığından anılan istekler yönünden davanın reddine karar verilmesi doğrudur. Davacının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Davacının diğer temyiz itirazklarının incelenmesine gelince;

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının muris muvazaası iddiasının genel muvazaa olarak hatalı nitelendirilmesi ile muris muvazaası yönünden inceleme ve araştırma yapılmaksızın sonuca gidilmesi doğru değildir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Hal böyle olunca, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda davacının muris muvazaası iddiası yönünden işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Davacının değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371/1-a maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, aynı Kanun′un 373/2. maddesi uyarınca dosyanın kararı veren ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.01.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.