muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/22024, Karar No: 2017/13892, Tarih: 07.12.2017

Sanıklarında suçlamayı kabul etmedikleri olayda bu durumda şikayetçinin çelişkili ve oluşa uygun düşmeyen beyanına değil, somut kanıtlara bakmak ve buna göre hukuki değerlendirme ve sanıkların olaydaki konum ve rollerinin belirlenmesi gerekir.

Dosyada mevcut ve yukarıda belirtilen somut deliller birlikte ve bir arada değerlendirildiğinde sanığın olay günü saat 08:30’da gözaltına alınıp saat 14:00’da serbest bırakıldığı, Adli Tıp Şube Müdürlüğü’nce düzenlenen 17.09.2008 saat 12:08 tarihli raporundaki bulgular ile şikayetçinin serbest bırakılmasından sonra tedavi gördüğü hastanece düzenlenen rapordaki yara ve bulguların aynı olduğu, şikayetçinin kafa kemiği kırığı dışında vücudunun başkaca bir nahiyesinde herhangi bir bulguya rastlanılmadığının anlaşılması ve bu kırığında bizzat şikayetçinin beyanından anlaşılacağı üzere yakalama işlemini gerçekleştiren görevlilerce yapılmış olduğunun anlaşılması karşısında sanıklar ..., ... ve ...’ın atılı suçu işlemedikleri sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan deliller karşısında mahkemenin “şikayetçinin saat 16:00’a kadar karakolda tutulduğu, katılanın teşhise dayalı ifadeleri, görevsiz mahkemedeki istikrar arz eden anlatımları, şikayetçinin 17.09.2008 günü saat 08:30 ila 16:00 arasında karakolda tutulduğuna dair gözaltı formu” tanık ...’nın beyanı” şeklindeki özet alınan gerekçe ile sanıkların birlikte suç işleme irade ve kararı doğrultusunda müşterek fail olarak kabülü ile cezalandırılmalarına ilişkin gerekçe ve kabulü delillerin hatalı değerlendirildiğini göstermektedir.

Önceki bölümünde belirtildiği üzere;

1) Şikayetçi ...’in kolluk, idari soruşturma, Cumhuriyet Savcılığı, görevsiz mahkeme ve iş bu dosyadaki beyanlarının tümü birbiriyle çelişmekte olup, istikrar göstermemektedir.

2) Şikayetçi, “Şüpheli Gözaltı Formuna” göre saat 14:00’a kadar polis merkezinde kalmıştır. Esasen, Eğitim-Araştırma Hastanesine başvurusuda 15:50 olması karşısında saat 14:00 civarında serbest bırakılmıştır. Mahkemenin bu değerlendirmesi de hatalıdır.

3) Beyanı hükme esas alınan ...’nın polis merkezine alındığına dair dosyada hiçbir delil olmadığı gibi adı geçen sanığın idari soruşturma esnasındaki ifadesinde de şikayetçinin dövülmesinden hiç söz etmemesi, beyanının kuşkulu olduğunu göstermektedir.

4) idari soruşturma aşamasında yapılan teşhis işlemi de Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 24.05.2016 tarih ve 2014/13-676, 2016/262 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere 2559 sayılı polis vazife ve selahiyet Kanunu’nun Ek-6 maddesinde belirlenen koşullarda yapılmamış olup, kanuna ve usule uygun olmayan teşhis işleminin hükme esas alınması hukuka aykırıdır. Ayrıca söz konusu teşhis işleminde sanık ... teşhis edilmiş değildir.

Diğer yandan sanıkların TCK.nun 37. maddesi kapsamında birlikte suç işleme irade ve kararı ile hareket ettikleri de dosyada mevcut somut deliller ve olayın oluş şekli ile örtüşmemektedir.

Diğer yandan sanıkların TCK.nun 37. maddesi kapsamında birlikte suç işleme irade ve kararı ile hareket ettikleri de dosyada mevcut somut deliller ve olayın oluş şekli ile örtüşmemektedir.

Zira, şikayetçi, sanıklar ... ve ... tarafından gözaltına alınmış ve bu aşamada yaralanmıştır. Adı geçen sanıkların şikayetçiyi karakola getirdikten sonra sık sık polis merkezi dışana çıktıkları, diğer sanıkların görev ve konumları da gözönüne alındığında birlikte suç işleme irade ve kararından söz etmek olanaksızdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve somut deliller birlikte ve bir arada değerlendirildiğinde, sanıklar ..., ... ve ...’nın üzerlerine atılı suçu işledikleri hususunda mahkumiyetlerine yeter derecede her türlü şüpheden uzak yeterli, kesin ve inandırıcı kanıt bulunmadığı, diğer sanıkların fillerine iştirak ettiklerine veya birlikte suç işleme iradesi ve kararı ile hareket ettiklerine dair delil bulunmadığından beraatlerine karar verilmesi gerekirken hatalı ve yanlış değerlendirme sonucu mahkumiyetlerine karar verilmesi nedeniyle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmelidir.

Bu itibarla, sanıklar ..., ... ve ...’nın mahkumiyetlerine ilişkin kararın onanması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2020/9887, Karar No: 2021/1228, Tarih: 11.02.2021

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2020/9887 E.  ,  2021/1228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; Sigorta Tahkim komisyonu İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, iş göremezlik zararının tazmini amacı ile daha önce davalı aleyhine dava açılıp bir miktar tazminata karar verildiğini, ancak davacının maluliyet oranında artış meydana geldiğini açıklayıp artan maluliyet oranı yönünden 5.001,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 91.552,23 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kabulü ile 91.552,23 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiş; karara karşı itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile 51.003,63 TL’nin tahsiline karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin meydana gelen kazada yaralandığını ve malul kaldığını, cismani zararın tazmini amacı ile davalı ... şirketi aleyhine bu başvurudan önce yine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığını, yapılan başvuru neticesinde davacıda oluşan maluliyet oranının %26 olarak tespit edilerek bu oran üzerinden davalı aleyhine tazminata karar verildiğini, bu kez davacı tarafından aynı kazaya ilişkin olarak manevi zararın tazmini amacı ile kazaya neden olan aracın işleteni ve sürücüsü aleyhine Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını, mahkemece maluliyete ilişkin alınan raporda ise bu kez davacının maluliyet oranının %49 olarak tespit edildiğini açıklayıp maluliyet oranındaki bu artış sebebi ile aradaki farka ilişkin maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Hakem heyetince maluliyet oranının tespiti amacı ile alınan raporda; davacının, sol ayak bileğinde ankiloz, sol omuz hareketlerinde ileri derecede hareket kısıtlılığı bulunduğu, ayak bileğindeki ankiloz ve normal hareketlerin %50’den fazla kaybına neden olan arızası için pelvis ve alt ekstremite arızası ve sol omuzdaki ileri derecede kısıtlılık sebebi ile %34 oranında malul olduğu belirtilmiş; hakem heyetince bu %34’lük maluliyet oranı üzerinden alınan tazminat raporunda, daha önce yapılan başvuruda %26 maluliyet oranı üzerinden tazminata karar verildiğinden bu dosyada tespit edilen %34 maluliyet oranı sebebi ile aradaki %11’lik oran farkı yönünden tazminat hesabı yapıldığında davacının geçici iş göremezlik zararının 51.003,63 TL olduğu belirtilmiş, hakem heyetince de bu rapor esas alınarak karar verilmiştir.

Dosya kapsamında örneği bulunan, Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesince alınan 09.05.2018 tarihli maluliyet raporunda, davacının mesleğinin aşçı olarak kabul edildiği, omuz/kol arızası ve pelvis, alt ekstremite arızası nedeni ile maluliyet oranının %49 olduğu belirtilmiş; yine aynı raporun içeriğinde, hastane tarafından 14.09.2015 tarihli sağlık kurul raporunda davacının 30 seans fizik tedavi görmesinin uygun olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davalı ... şirketi vekili, davacıda ki maluliyet oranındaki artışın kaza ile illiyet bağının araştırılması gerektiğini, maluliyet artışına ilişkin yerindelik denetimi yapılması gerektiğini ileri sürerek itiraz etmiş, hakem heyetince anılan itirazlar üzerinde durulmayarak karar verilmiştir.

Dosya kapsamında, %26 oranında maluliyet oranı tespitine ilişkin rapor bulunmadığından bu raporda davacının mesleğinin ne olarak alındığı, maluliyet oranının tespitinde hangi organlarında araz meydana geldiği denetlenememekte, davacının ilk tahkim başvurusundan sonra tedavisine devam edilip edilmediği, davacı tarafın bu maluliyet raporuna itirazlarının bulunup bulunmadığı da anlaşılamamaktadır. Davacı vekili başvuru dilekçesinde, davacının kazadan sonra maluliyete ilişkin şikayetinin ve tedavisinin devam ettiğine ilişkin bir iddiada da bulunmamıştır.

Eksik inceleme ile karar verilemez. Öncelikle, hakem heyetince, maluliyet oranındaki artışın nedenlerinin denetime açık şekilde belirlenmesi, kaza sonrasında ve daha önceki tahkim başvurusu sonrasında davacının tedavi gördü ise buna ilişkin tüm tedavi belgelerinin getirtilmesi, yine yukarıda raporda belirtilen fizik tedaviye ilişkin belgelerin getirtilmesi ondan sonra davacıda ki maluliyet oranındaki artışın ankiloz ve hareket kısıtlılığı sebebi ile ortaya çıktığı gözetilerek davacının da bu maluliyet oranının artmasında veya maluliyetin artmasının önlenmesinde üzerine düşen yükümlülük olup olmadığının, maluliyet oranının artışında davacıya da izafe edilebilecek bir kusur bulunup bulunmadığının araştırılması gereklidir.(TBK 52 md.)

Buna göre, maluliyet oranının tespiti ve ilk başvurudaki maluliyet oranı ile arasındaki farkın değerlendirilmesi hususlarının konusunda uzmanlık gerektiren hususlardan olduğu gözetilerek, hakem heyetince, maluliyet oranının artmasında davacının kusurunun olup olamadığı, maluliyet oranının artmasında özellikle de bu artışın sebebinin ankiloz ve hareket kısıtlılığı olduğu gözetildiğinde davacının da alabileceği önlemler olup olmadığının; zararın artmasına katkısının/kusurunun olup olmadığının, davalının bu maluliyet artışından sorumluluğunun bulunup bulunmadığının, davacıya önerilen tedavilerin/egzersizlerin bulunup bulunmadığının ve davacı tarafça bunların yerine getirilip getirilmediğinin veya bu tedbirler ve tedaviler yerine getirilse idi dahi aynı şekilde maluliyet durumunda artış olup olmayacağının davacının tüm tedavi belgelerinin de dosya kapsamına kazandırılarak, konusunda uzman doktor bilirkişilerden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 11/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12634, Karar No: 2009/8195, Tarih: 14.09.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/12634 E.  ,  2009/8195 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya konaklama hizmeti sunduğunu, ancak konaklama bedelinin ödenmediğini, alacağın tahsili için girişilen takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin konaklama bedelini ödediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının ödeme savunmasını usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 25.10.2007 günlü oturumda delillerin ibrazı hususunda taraf vekillerine süre verilmiştir. İzleyen oturumdan önce davalı delil listesini 11.02.2008 gününde ibraz etmiş ve delil olarak ticari defter ve kayıtlarına dayanmıştır. Buna rağmen sadece davacının defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonuca varılmıştır.

Bu durumda, her iki tarafın tacir olmasına, davalının da ödeme savunmasının kanıtı olarak ticari defterlerine dayanmış bulunmasına göre, davalıya defterlerini ibraz etmesi için meşruhatlı davetiye tebliği ile defterlerin ibrazı halinde, bilirkişi incelemesi yapılması ile varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.09.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3768, Karar No: 2011/10562, Tarih: 13.06.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/3768 E.  ,  2011/10562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7516, Karar No: 2014/1516, Tarih: 03.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/7516 E.  ,  2014/1516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 12/11/2012

NUMARASI : 2010/496-2012/468

Taraflar arasında görülen tazminat davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 17.05.2013 gün ve 2077 Esas, 3304 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin taraflar arasında imzalanan 23.06.2008 tarihli sözleşme gereğince, ikinci ihbarname dağıtım, borçtan dolayı enerji kesme-açma gibi hizmetleri üstlendiğini, işçilik ücretlerinin hesabında işveren payı dahil hesaplama yapılması gerekirken işveren payının sonradan eklenerek, yapılan hesaplama sebebiyle müvekkilinin ödediği SGK prim ve gelir vergisi matrahından doğan farklılık nedeniyle müvekkilinin fazla ödeme yaptığını ileri sürerek, 80.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiş, ıslahla istemini 176.032,45 TL'ye arttırmıştır.

Davalı vekili, işçilik ücretlerinin Kamu İhale Kurumu'nun işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığını, davacının ilgili hak edişi "bu hak edişi aynen kabul ediyorum" beyanıyla aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi eki idare şartnamenin 26.3 maddesi gereğince brüt asgari ücrete, işveren payının dahil olduğu, buna göre davacı şirketin 173.170,18 TL fazladan ödeme yaptığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 176.032,45 TL'nin 80.000,00 TL'sine dava tarihinden kalan kısmına ıslah tarihinden avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 17.05.2013 tarih ve 2077 Esas, 3304 Karar sayılı ilamıyla onanmıştır.

Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme itirazlarının reddi gerekmiştir.

Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca işçilik ücretlerinin hesabında işveren payı dahil edilerek, hesaplama yapılması gerekirken, işveren payının hariç tutularak belirlenmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davalı tarafça, hak edişlerin alınması sırasında davacının "hak edişleri aynen kabul ediyorum" beyanıyla ödemeleri kabul ettiği iddia edilmiş olup, mahkemece bu savunma üzerinde usulüne uygun bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Anılan sözleşmenin 13.1. maddesinde yükleniciye yapılacak ödemelerin her ay düzenlenecek, ara hak ediş raporları ile fatura karşılığı ödeneceği düzenlenmiştir. Bu durumda, mahkemece, hak edişler getirilip, ihale mevzuatı ve uygulamaları konusunda uzman bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden bordrolar, hak ediş belgeleri, sözleşme ve şartname hükümleri değerlendirilip, davalının bu yöndeki itirazlarını cevaplandıran, açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak, oluşacak uygun sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı belirtilerek, bozulması gerekirken, onandığı anlaşılmakla, davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer karar düzeltme itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 17.05.2013 tarih ve 2077 Esas, 3304 Karar sayılı onama ilamı kaldırılarak, yerel mahkeme kararının davalı yararına BOZULMASINA, evvelce alınan onama harcı ile karar düzeltme peşin harcının istek halinde iadesine, 03.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17639, Karar No: 2015/3482, Tarih: 10.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/17639 E.  ,  2015/3482 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 10/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13356, Karar No: 2011/2864, Tarih: 29.03.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/13356 E.  ,  2011/2864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 30.04.1984-30.07.1984 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe: 30.04.1984-30.07.1984 tarihleri arasında davalıya ait ev tadilat işinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmaların tespitine ilişkindir.

Mahkemece zorunlu yada ihtiyarı dava arkadaşı olmayan davacıların birlikte dava açamayacaklarına ilişkin Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile davacının 01.04.1984-30.07.1984 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece zorunlu yada ihtiyarı dava arkadaşı olmayan davacıların birlikte dava açamayacaklarına ilişkin Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile davacının 01.04.1984-30.07.1984 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği, Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. Ve 5510 sayılı Yasanın 86/9.maddeleri olan bu tür davalarda, öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren, tarafından verilip verilmediği, ya da çalıştıklarının kurumca tespit edilip edilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu yasal koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmasının konusu, sürekli kesintili mevsimlik mi olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre isticvap olunmalı, işyerinin kapsam kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve posta başı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulmalı tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunun M.288 de yazılı sınırları taşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranmalı bu sınırlar altında kalan ücret alma iddialarında ücret miktarları tanıklardan sorulmalı 506 sayılı Yasanın 3/B,D ile 5510 sayılı Yasanın 6/a,c maddelerinde olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığı özellikle saptanmalıdır. Bu davalarda işverenin kabulünün tek başına hukuki bir sonuç doğurmayacağı göz önünde tutulmalıdır.