muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4400, Karar No: 2013/7924, Tarih: 27.05.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/4400 E.  ,  2013/7924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı ile davalı taraflarından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

1- İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına HUMK'nun 438. ve İİK'nun 366.maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendiğinde ;

2- Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre borçlunun temyiz itirazlarının REDDİNE

3-Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile, belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.

Ayrıca, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Ayrıca, bir üst norm olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90/4. maddesi ile de; usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklerin düzenlendiği milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve uyuşmazlıklarda gözetilmesi gerektiği kuralına yer verilmiştir.

-2-

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; " ... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ... " hükmü yer almaktadır.

-2-

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; " ... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ... " hükmü yer almaktadır.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onanmış ve onaylayan yasada; "...Her hakiki veya hükmü şahıs malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ..." ilkelerine yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 16 Ocak 2007 tarih ve 31277/03 sayılı, Kuzu-Türkiye davası hakkındaki kararında, davacının lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmaması, bir diğer anlatımla ilama konu borcun borçlu belediyece ödenmemesi nedeniyle, AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vararak tazminata hükmetmiştir.

Yine 17 Ocak 2006 tarih ve 13062/03 sayılı, Kranta - Türkiye davası ve 18 Ekim 2005 tarih ve 74405/01 sayılı Tütüncü ve Diğerleri - Türkiye davası hakkındaki kararında da aynı sonuca varmıştır.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Somut olayda haciz konulan borçlu belediyenin PTT Bank'taki hesabında vergi, resim ve harç gelirleri olduğu gibi haczi kabil paraların da bulunduğu görülmektedir. Haczedilen hesap bu hali ile havuz hesabı niteliğindedir. Hesabın sürekli işlem görüyor olması ve sürekli yatan ve çekilen paraların bulunması karşısında kalan bakiyenin vergi, resim ve harç gelirinden mi, yoksa haczi kabil paralardan mı oluştuğunun belirlenmesine imkan yoktur. Bu şekilde haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu belediyenin, iddiasını ispat imkanını kendisi kaldırmıştır. Borçlu belediyenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını ayrı hesaplarda tutması yerine havuz hesabı oluşturmasının da iyi niyetle bağdaşmayacağı tartışmasızdır. Böyle bir davranış AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır. Buna göre borçlu belediyenin, hesaplardaki paraların haczedilmezliğini ispatlayamadığının kabulü gerekir.

Öte yandan borçlu belediyece haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanması ve birbirine karıştırılması, haczedilmezlik hakkından feragat olarak kabul edilmelidir.

O halde Mahkemece yukarıda açıklanan nedenlerle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi isabetsizdir.

-3-

SONUÇ : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. ve İİK'nun 364. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3.maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 27.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3511, Karar No: 2014/1344, Tarih: 10.02.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/3511 E.  ,  2014/1344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Sanıkların mahkûmiyetlerine

Oğuz

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan sanık ... müdafii ile sanıklar Cihan ve Oğuz'un yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 10.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18878, Karar No: 2016/14323, Tarih: 08.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18878 E.  ,  2016/14323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, kayıp-kaçak vb. bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek; davalı aboneden tahsil edilen kayıp kaçak vb. bedellerin davalı aboneye iadesine yönelik verilen ... Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davacı ... şirketi tarafından kayıp kaçak vb. bedellerin davalı aboneden tahsil edilmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin tüketiciye iadesine yönelik Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Kayıp-kaçak bedeli ile dağıtım-iletim bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelleri hakkında 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun öncesinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “ Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür .Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır . Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp-kaçak , sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığından bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'ya sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması ) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı , bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devleti nin vazgeçilmez unsuru olduğundan EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ancak Uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da ) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2010/3959, Karar No: 2010/6784, Tarih: 03.05.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/3959 E.  ,  2010/6784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili, dava dilekçesinde davacının nüfus kütüğüne kayıtlı ... adlı çocuğunun olmadığını ileri sürerek ...'nın anne adının düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin 1985 yılında evlendiği davalı ...'ın ... ile ilişkisi sonucu doğan ...’nın kendisinden doğmuş gibi davalı ... tarafından nüfus kütüğüne kayıt edildiğini ileri sürerek ...’ın anne adının düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne davalı ...’ın babası hanesindeki kaydının iptaline ...’nın anne adının ... olarak düzeltilmesine ve bu şekilde anne hanesine kaydının yapılmasına karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden incelenen nüfus kaydı içeriklerinden; davalı ...’ın 21.07.2005 tarihinde ... ve ...’dan doğma, ... Merkez ...’ta C-79, H-85 numara ile 08.08.2005 günü nüfusa tescil edildiği anlaşılmaktadır.

1- Davada, küçük ...’ın annesinin ... olmayıp ... olduğu iddia edilmektedir. Hakim, kamu düzenine ilişkin bulunan bu tür davalarda doğru sicili oluşturmak mecburiyetindedir. Mahkemece ...’nın gerçek annesinin tespiti bakımından DNA raporu alınarak gerçek durumun tespitinden sonra oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; mahkemece ...’nın baba hanesindeki anne adının değiştirilmesi ve annesi olduğu iddia edilen ...’le irtibatının sağlanması ile yetinilmesi gerekirken baba hanesindeki kaydının iptaline karar verilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2088, Karar No: 2015/3461, Tarih: 10.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/2088 E.  ,  2015/3461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 10/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9815, Karar No: 2018/2583, Tarih: 11.04.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/9815 E.  ,  2018/2583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/07/2016 gün ve 2016/146-2016/459 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi asli müdahil ... vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Dava, zayi nedeniyle çek/bonoların iptali istemine ilişkin olup, bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır. Yapılan yargılama sırasında çek/bono hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek/bono hamiline karşı istirdat davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek/bono iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise davanın reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Nitekim TTK sistematiği ve Dairemiz yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek/bono iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek/bono hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. Yapılan genel nitelikteki bu açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olursa; mahkemece görülüp, sonuçlandırılan davada verilen hükmün, çek hamili olan üçüncü kişi tarafından temyiz edildiği, bu hali ile değinilen ilkeler ışığında, mümeyyiz çek hamili ...'un davada taraf sıfatının bulunmadığı ve esasen eldeki davanın tarafı olma imkanının da mevcut olmadığı anlaşılmakla, çek hamili ... vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asli müdahil ... vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 11/04/2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

1- Dava, zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

2- Davaya konu somut olayda, davacı vekili, müvekkili tarafından keşidecisi üçüncü kişiler olan toplam 403 adet çeşitli meblağlardaki çek ve bir adet senedin, fabrika binasındaki silahlı soygun sırasında faillerce gasp edildiğini ve akıbetlerinin bilinmediğini ileri sürerek söz konusu çeklerin zayii nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep edilmiştir.

3- Mahkemece, 6102 S. TTK’nın 818/1–s bendi yollamasıyla TTK’nın 757.maddesi uyarınca, 27.01.2014 tarihli kararla, çek keşidecilerinin söz konusu çek bedellerini çekleri elinde bulunduran kişilere ödememeleri için “ödemeden men” kararı verilmiştir.

3- Mahkemece, 6102 S. TTK’nın 818/1–s bendi yollamasıyla TTK’nın 757.maddesi uyarınca, 27.01.2014 tarihli kararla, çek keşidecilerinin söz konusu çek bedellerini çekleri elinde bulunduran kişilere ödememeleri için “ödemeden men” kararı verilmiştir.

4- Mümeyyiz ... vekili, yargılamanın devamı sırasında 18.05.2016 tarihli dilekçeyle mahkemeye müracaat ederek, bahsi geçen ve üzerinde ödeme yasağı bulunan 4.000 TL bedelli bir adet çekin, satmış olduğu mallara karşılık ...- ... Aydınlatma isimli tacirden ciro yoluyla devi aldığını ve iyi niyetli üçüncü şahıs oldğuunu ileri sürerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

5- Mahkemece, müdahale yoluyla çekteki ödeme yasağının kaldırılması talebi hiç dikkate alınmaksızın 12.07.2016 tarihli kararla davanın kabulü ile çeklerin ve bir adet senedin iptaline karar verilmiştir.

6- 6102 s. TTK’nın 757 vd. maddelerinde düzenlenen zayi nedeniyle iptal davalarında, davacının öncelikle davaya konu çek ya da senedin kendi elinde iken kaybolduğunu inandırıcı delillerle ispat edecek delilleri sunması, senedi elinde bulunduran kişiler bilinmiyorsa, mahkemece Ticaret Sicili Gazetesinde ilan yapılmasına karar verilmesi ve en az üç ay süreyle senedi elinde bulunduran kişilere senedi mahkemeye sunmaları için süre verilmesi gerekir. Şayet bu süre içerisinde senedi eline geçiren kişi ortaya çıkarsa veya TTK m. 758 uyarınca, senedi elinde bulunduran baştan itibaren biliniyorsa, mahkeme, davacıya senedin istirdadı davası açması için uygun bir süre verir. Somut olayda, davacının verilen süre içinde davayı açmaması halinde ise, mahkemenin, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırması gerekir iken, yazılı talepte bulunan mümeyyiz alacaklının beyanını hiç dikkate almaksızın, bedeli ödenmeyen dava konusu çek yönünden ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararını ortadan kaldırmadığı gibi çekin de iptaline karar vermiştir. Açıkça kanuni düzenlemelere ve hukuka aykırı olan kararın bozulmaması halinde, temyiz eden müdahilin yegane başvuracağı yol, Dairemizin içtihatları doğrultusunda ortaya çıkmış olan “iptalin iptali” davasıdır.

7- Zayi nedeniyle çek (kıymetli evrakın) iptali davaları, HMK m. 382/1-e-6. Bent uyarınca çekişmesiz yargı işlerinden olup, HMK Geçici 3/2 maddesi uyarınca, ancak 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlar yönünden istinaf incelemesine tabidir. Bununla birlikte, çekişmesiz yargı işleri 12.07.2016 karar tarihi itibariyle 1086 sayılı HUMK’nın 2004 öncesindeki hükümleri doğrultusunda temyiz kanun yoluna tabidir. 1086 S. HUMK’nın 26.09.2004 T. ve 5236 S. K. ile değişiklikten önceki metninde yer alan “Madde 427 - (Değişik madde: 16/07/1981 - 2494/23 md.) Mahkemelerden verilen nihai kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla, hükmü temyiz edebilir” hükmü uyarınca, temyiz yoluna başvurabilecek kişiler yönünden kanunda bir sınırlama yapılmamıştır. Nitekim, Yargıtay HGK’nın 17.05.1967 T. ve 4/322-265 sayılı kararında da, “hüküm ile kendisine bir külfet yüklenen

veya bir hakkı ihlal olunan kimsenin de kararı temyize hakkı vardır” şeklindeki içtihatla, açık bir şekilde menfaati zedelenen üçüncü kişilerin kararı temyize haklarının bulunduğu kabul edilmiştir.

8- Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyip bu kararlara karşı, sadece davanın tarafları değil, hukuki durumu bu karardan olumsuz etkilenen üçüncü kişilerin de kanun yoluna başvurma haklarının bulunduğunun kabulü gerekir (Hakan Pekcanıtez, Medeni Usul Hukuku, C.3, s.2140-2141). Davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin karar aleyhine kanun yoluna başvurma hakkının varlığı HMK m. 394 de de açıkça ifade edilmiştir. Bunun asgari şartı ise menfaatinin bu karar nedeniyle olumsuz etkilenmiş olmasıdır.

Anılan nedenlerle, zarar gören üçüncü kişi mümeyyiz Müslüm Tenekeci’nin temyiz isteminin reddine dair Dairemiz çoğunluğunun görüşüne katılmıyoruz.