muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8954, Karar No: 2014/14355, Tarih: 27.10.2014

Temyize konu karar anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca ...’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin hükmün kesin olması nedeniyle temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 27.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7153, Karar No: 2011/7736, Tarih: 22.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7153 E.  ,  2011/7736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İCRA MAHKEMESİ

Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastıyla ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi ve ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında beraat kararı verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçuna ilişkin olarak kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA,

2- İİK'nun 333/a maddesinde yaptırıma bağlanan Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi suçuna ilişkin olarak kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Atılı suçun oluşumu için, takibin kesinleştiği tarih itibariyle borçlu şirketin borcu ödeme gücünün bulunması ve şirketi hukuken ya da fiilen yönetim yetkisi bulunan sanığın alacaklıyı zarara uğratmak kastiyle şirket borcunu ödememesi gerekmektedir. Hal böyle olunca, takibin kesinleştiği tarih itibariyle şirketin borcu ödeme gücüne sahip olup olmadığı belirlenmek üzere borçlu şirket defter ve belgeleri ile banka hesapları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılıp,suçun oluşumunda rolü olan temsilcinin de belirlenerek, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi, isabetsiz olduğundan hükmün istem gibi BOZULMASINA, 22.11.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13431, Karar No: 2012/20131, Tarih: 06.12.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/13431 E.  ,  2012/20131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/06/2011 tarih ve 2007/418-2011/298 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkili ...’in 09/07/2007 tarihinde trende seyahat etmekte iken, trenin İzmit İstasyonu'nda durmasını mola zannederek su almak için trenden inmesini takiben trenin aniden hareket etmesi üzerine koşarak binmeye çalıştığı sırada dengesini yitirip, trenle peron arasındaki boşluğa düşerek sol ayağının ezilmesi sonucunu doğuran kaza ile yaralandığını, bu kazanın davalı tarafın hatasıyla meydana geldiğini ileri sürerek, davacı ... için 300,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacılar ..., ..., Barış ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 90.300,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; ıslahla maddi tazminat talebini 22.639,76 TL’na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı ...’in kusuru ile oluştuğunu savunarak açılan davaların reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporlarına göre, olay nedeniyle davacı ...’in %80, davalı tarafın %20 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 22.949,52 TL maddi tazminat ile davacı ... için 6.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 2.500,00 TL, davacılar ..., ..., Barış ve ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 15.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 06/12/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1467, Karar No: 2013/22512, Tarih: 30.10.2013

**7. Ceza Dairesi         2013/1467 E.  ,  2013/22512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kaçakçılık, sahtecilik

HÜKÜM : Sanıklarına beraatlerine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

İddianamedeki sevk ve olayın anlatılış biçimi ile gümrük müdürlüğünün 20.02.2007 günlü suç ihbarı yazısı ve tüm dosya içeriğine göre, sanıklardan ...ve ...nin ithalatçı firma olan Forum Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilileri oldukları, sanık ...'in ise diğer sanıklar ...ve ...nin babası ve suça konu eşyanın yurtdışından satın alındığı Almanya da bulunan Dev Elektronik isimli gönderici firmanın sahibi bulunduğu, Forum Elektronik San ve Tic. Ltd. Şti adına tescilli, serbest dolaşıma giriş beyannameleri konusu eşyanın beyanname ekindeki fatura bedellerinin, aynı eşyanın tır karnesi eki aynı sayı ve tarihli fatura bedellerine göre düşük gösterildiği ve bu suretle gelir vergisi kaybına sebebiyet verildiğinden, vergi kaçırmak kastı ile sahte serbest dolaşıma giriş belgesi düzenlemek ve ibraz etmek suretiyle atılı suçları işledikleri iddiası ile sanıklar hakkında teşekkül halinde kaçakçılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından dava açıldığı anlaşılmakla; emsal ithalatları yapan kuruluşlardan yeterli derecede ve konuya ışık tutacak nitelikte fiyat listeleri ve bu konuda yapılan ithallerle ilgili orijinal fatura örnekleri ve sair ithal belgelerine ait örnekler istenilerek ve bu kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişilere yeniden inceleme yaptırılmak suretiyle suç konusu eşyanın emsal ithalatlara kıyasla gerçek değerinin tespit ettirilmesi ve ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olan yani ithal karşılığı gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hususu da gözetilerek, ithalatı gerçekleştiren sanıkların, suç konusu eşya ile ilgili olarak, satıcı firmadan mal bedeli olarak yaptıkları ödeme tutarı ve belgeler de araştırılıp, yine yurt dışındaki gönderici firma ile ilgili olarak yurtdışı araştırılması yapılarak sonucuna göre delillerin takdiriyle sanıkların hukuki durumlarının tayini gerekirken, eksik bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi,

2- Sanıkların aynı nitelikte eylemleri nedeniyle üzerlerine atılı kaçakçılık ve sahtecilik suçlarından cezalandırılmaları istemi ile açılan; Kadıköy 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/294 Esas- 2009/310 Karar ile Bakırköy 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/1222 Esas- 2010/ 133 Karar ve aynı mahkemenin 2009/121 Esas-2010/72 Karar sayılı dosyalarının birleştirilmesi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi sureti ile suçlarının subutu halinde sanıklarının devamlılık arzeden kaçakçılık eylemlerinin teşekkül halinde kaçakçılık suçuna vücut vereceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan gümrük idaresi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Ş. Ç.
Yargıtay — Esas No: 2017/16074, Karar No: 2019/6344, Tarih: 24.06.2019

**8. Hukuk Dairesi         2017/16074 E.  ,  2019/6344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün Mahkemece verilen 20.01.2017 tarihli tavzih kararının bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ...'ın nüfus kayıtlarında Nuriye ve ...'ın müşterek çocuğu gibi görünmesine karşın, gerçekte Sıtkiye Karaben'in davacının bilmediği bir kişiyle evlilik dışı ilişkisinden dünyaya geldiğini, Sıtkiye'nin kendisinin doğumundan hemen önce ...adlı kişiyle evlendiğini ancak babasının bu kişi olmadığını ileri sürerek; Sıtkiye Arslan'ın davacının annesi olduğunun, ... ile Hüseyin Arslan'ın davacının babası, ...'ın ise annesi olmadığının tespiti ile nüfus kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini istemiş; Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, bilahare davalı ...'nün talebi üzerine hüküm tavzih edilmiş; hüküm ve 20.01.2017 tarihli tavzih kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.Sıtkiye'nin davacının annesi olduğunun tespitine ilişkin davanın kabulünde isabetsizlik bulunmadığına göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Nüfus kayıtlarının düzenli ve gerçeğe uygun olarak tutulması kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Nüfus kayıtlarındaki istemlerle ilgili davalarda, mahkemelerin hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunmaktadır.

Buna göre, davacı ile kayden baba görünen ... ve baba olmadığı iddia edilen ...arasında DNA araştırması yaptırılmadan talep gibi hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 24.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4961, Karar No: 2018/5059, Tarih: 27.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/4961 E.  ,  2018/5059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

AVUKAT ...

AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalıya ait işyerinde kayden alt işveren işçisi olarak çalıştığını, asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaaya dayalı olduğunu, davalının kendi işçilerine sağladığı mali haklardan müvekkilinin de yararlanması gerektiğini ileri sürerek, müvekkilinin gerçek işverenin baştan itibaren davalı olduğunun tespitiyle, tazminat, ücret, ilave tediye, ikramiye, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davacıya ödenmesi gereken aylık ücret miktarının belirlenmesi noktasında uyuşmazlık vardır.

Somut olayda, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığına ilişkin kabul, emsal dava dosyaları da nazara alındığında yerindedir. Bu durumda, davacıya ödenmesi gereken aylık ücret miktarının tespitinde, davalı işveren bünyesinde, davacıyla benzer veya aynı işi yapan emsal işçinin belirlenmesi gereklidir. Ancak, davacının, toplu iş sözleşmesinin tarafı sendikaya üye olmadığı ve dayanışma aidatı kesilmesi yönünde bir başvurusunun da bulunmadığı gözetildiğinde; davalı bünyesinde çalışan ve toplu iş sözleşmesine göre aylık ücret ile hakları belirlenen işçilerin, davacıyla benzer veya aynı işi yapsa dahi, emsal olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Davalı tarafça 22/03/2016 tarihli cevabi yazı ekinde gönderilen “Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğü Garaj Amirliğinde çalışan Şoför Personel Bilgi Listesi” başlıklı belge içeriğinde, davacıyla aynı işi yapan davalı işçilerinin isim listesi ve yevmiyeleri bildirilmiş ise de, yazı ekinde yer alan söz konusu işçilerin bordrolarında, sendikal aidat kesintisi olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, bu çalışanların toplu iş sözleşmesinden yararlandıkları anlaşılmakla, emsal kabul edilmeleri mümkün değildir. Kaldı ki, listede ismi yazılı işçilerin yirmi yılı aşkın çalışması bulunmakta olup, kıdem süreleri davacıya nazaran oldukça yüksektir. Diğer taraftan, bahsi geçen listenin alt kısmında yer olan notta “2003 yılından sonra başlayan işçi personellerin bugünki temel yevmiye katsayıları ise 73,22 TL’dir” ile “2003 yılından sonra şoför personel alımı olmamıştır” şeklindeki bilgilerin yazılı olduğu görülmektedir. Bir taraftan 2003 yılından sonra şoför alımı olmadığının belirtilmesine rağmen, diğer taraftan 2003 yılından sonra başlayan işçilerin temel yevmiye katsayılarının 73,22 TL olduğunun yazılması, söz konusu bilgilerin değerlendirilmesinde tereddüt uyandırmaktadır. Ayrıca, bahsi geçen 2003 yılından sonra işe başlayan davalı işçilerinin kimler oldukları, görevleri, toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanmadıkları, yazı içeriğinde belirtilen yevmiye katsayısının neye göre belirlendiği, toplu iş sözleşmesiyle bir alakasının olup olmadığı, bu katsayı oranından günlük yevmiye miktarına nasıl ulaşıldığı gibi hususlar hakkında açıklayıcı bir bilgi de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sözü geçen listede yazılı bilgilerden hareketle sonuca gidilmesi yerinde değildir.

Öte yandan, dava konusu uyuşmazlıkla aynı nitelikteki emsal davalarda, Elbistan İş Mahkemesi’nce verilen kararlarda, davalının emsal işçisinin aylık ücretinin, kayden alt işveren bünyesinde çalıştırılan şoförlere fiilen ödenen ücretin “1,73 katı” olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Söz konusu davalarda verilen kararların, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin temyiz incelemesinden geçtiği ve aylık ücret miktarına ilişkin hüküm kısmının bozmaya konu edilmediği anlaşılmaktadır (Örneğin; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 22/10/2015 tarihli 2015/34814 esas ve 2015/20303 karar sayılı; 09/11/2015 tarihli 2014/21311 esas ve 2015/21810 karar sayılı kararları). Mahkemece ise, söz konusu kararlardan farklı bir kabulle sonuca gidilmiştir. Bu halde, emsal davalarda aylık ücret miktarı kabulüne nasıl ulaşıldığı hususunun incelenmemesi de hatalı olmuştur.