muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/189, Karar No: 2019/350, Tarih: 18.04.2019

Bu konuda özgü suçlarla ilgili de kısa bir değerlendirmede yapmak gerekir. Özgü suçlarla ilgili düzenleme bağlılık kuralı içinde yapılmıştır. Kural gereği suça katılan kişinin özel faillik niteliğini taşımadığı müddetçe sadece azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu olabilir. Failin aksine suç ortaklarının fiille doğrudan bir bağlantıları yoktur ve sorumlulukları fail ile olan bağlantıları sebebiyle bağlılık kuralı kapsamındadır.

Kanun’a göre özgü suçlarda faillik niteliğini taşımayan kişi hiçbir şekilde fail olamamakta, şartları varsa azmettiren veya yardım eden olabilmektedir. Eğer kişinin katkısı azmettirme niteliğinde ise azmettiren olarak işlenen suçun cezasından, azmettirme sayılmıyorsa bu defa yardım eden olarak sorumlu olacaktır.

Özgü suçun işlenmesine iştirak eden kişilerin azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu olmaları için failin özel fail niteliğini bilmeleri şarttır. Suç ortağının iştirak iradesinin kapsamına failin kanuni tanımda belirtilen niteliği de girmektedir. Suç ortağı failin bu niteliğini bilmediği takdirde azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu olması mümkün değildir. Dolayısıyla fiilleri başka bir suç oluşturmadığı takdirde suç ortakları işlenen özgü suça iştirakten dolayı cezalandırılmayacaktır.

Bu açıklama ve tespitlere göre bağlılık kuralının uygulandığı hallerde suç ortakları hakkında cezanın belirlenmesi nasıl olmalıdır.

Türk Ceza Kanununa göre, suç ortakları hakkında ne şekilde ceza tayin edilmesi gerektiği belirtilmeden önce Alman Hukuku bakımından sorunun ne şekilde çözümlendiğini belirtmekte fayda bulunmaktadır. Alman Ceza Kanunu’nun 28/1. maddesinde, failin sorumluluğuna yol açan kişisel özellikler şeriklerde mevcut değilse cezalarının 49/1 maddesine göre indirime tabi tutulacağı düzenlenmiştir. 28/2 maddesinde de, 'kanun, cezanın ağırlaştırılmasını, indirilmesini veya ortadan kaldırılmasını gerektiren kişisel nitelikli özel unsurlara yer vermiş ise, bunlar yalnızca kendisinde bu neden bulunan suça iştirak edenler (fail veya suç ortakları) hakkında uygulanır' denilmektedir. Alman Ceza Kanunun 27/2 maddesine göre de, yardım edenlerin cezası fail için öngörülen ceza dikkate alınarak tespit edilecektir. Azmettirenlerin ise, sanki kendileri failmiş gibi cezalandırılacakları belirtilmektedir. (Alman Ceza Kanunun 26 md.)

Türk Ceza Kanununda ise şerikin cezası failin cezasına bağlı tutulmamıştır. Gerek yardım edenin, gerekse de azmettirenin 'işlenen suçun cezası' ile cezalandırılacağı belirtilmektedir (TCK 39/1, 38/1 md). Suç kavramı, hem suçun temel şeklini, hem de suçun nitelikli halini kapsamaktadır. Şeriklerin fail için öngörülen ceza ile cezalandırılacağı şeklinde bir ifade kanunda yer almayıp, 'işlenen suçun cezası' ile cezalandırılacakları belirtildiğine göre, şeriklere ceza tayin edilirken failin cezası ölçü olarak alınmayacaktır. Diğer bir ifadeyle kanunumuz, şeriklerin sorumluluğu yoluna gidilebilmesi için fail tarafından suçun kanuni tanımında yer alan fiilin gerçekleştirilmiş olmasını aramakla beraber, suça katılanların cezasını asli faile bağlı tutmamıştır. Yani 'işlenen suçun cezası' 'faile verilecek ceza' ile aynı anlama sahip değildir. Failin sıfatı veya mağdurla olan ilişkileri nedeniyle faile daha ağır veya daha hafif bir ceza verilmesi mümkündür. Eğer kanun maddesinde, suç ortaklarının faile verilecek ceza ile cezalandırılacakları belirtilmiş olsaydı, cezanın hafifletilmesi veya ağırlaştırılması sonucunu doğuran bu haller şerikler bakımından da geçerli olacak ve onlara da faile verilecek ceza tayin olunacaktı. Ancak kanunumuz, şeriklere, 'faile verilecek ceza' yerine, 'işlenen suçun cezası'nın verilmesi ifadesini tercih etmiştir. Bundan anlaşılması gereken şudur: Eğer şerik bizzat kendisi fail olarak suç işlemiş olsaydı kendisine ne ceza tayin edilmesi gerekli idiyse o ceza tayin edilecektir. Elbette ki şerik olarak suça katıldığı için kanunun öngördüğü oranlarda cezası bir indirime tabi tutulacaktır. Ama kendisi fail olsaydı ne ceza verilmesi gerekir idi ise o suçun cezası ile cezalandırılması gerektiğide nazara alınarak failliğin şerikliğe göre önceliği prensibi gereği öncelikle bu şekilde cezalandırılması yönüne gidilmelidir. Bundan çıkan bir başka sonuç da, fiile bağlı nedenlerin bilmeleri koşuluyla suç ortaklarına sirayet etmesi, kişisel nedenlerin ise sirayet etmemesidir. Ancak yukarıda belirtildiği üzere özgü suçlarda faile bağlı kişisel ağırlaştırıcı nedenlerin sirayet edebileceğini kabul eden görüşlerde vardır. Nitekim inceleme konusu olayda sayın çoğunluğun bu düşünceyle hareket ettiği kanaatindeyim. Ancak 5237 sayılı TCK'da bu konuda bir düzenleme yapılmadığına göre, fiili nedenlerin bütün suç ortakları bakımından geçerli olduğunu-çünkü bu nedenler suça ilişkindir ve suç ortaklarının iradesinin kapsamındadırlar- ancak kişisel nedenlerin de ancak kendisinde bu nedenler bulunan kişiler bakımından uygulanacağını kabul etmek gerekir.

Şimdi bilme ve kusur durumuna göre şerikin suçunun cezasının belirlenmesine ilişkin çeşitli ihtimallerin değerlendirildiği ceza uygulamasını örneklerle göstermeye çalışalım.

Öncelikle kişisel nitelikli hale ilişkin örnekleri de alalım.

Şimdi bilme ve kusur durumuna göre şerikin suçunun cezasının belirlenmesine ilişkin çeşitli ihtimallerin değerlendirildiği ceza uygulamasını örneklerle göstermeye çalışalım.

Öncelikle kişisel nitelikli hale ilişkin örnekleri de alalım.

I) (A) ile (B) evli olup, (A) eşi olan (B)’yi öldürmeyi düşünmektedir. (C) isimli şahıs öldürme eyleminde kullanılmak üzere (A)’ya tabanca vermiş ve (A) bu tabanca ile (B)’yi öldürmüştür.

Bu ihtimalde, evlilik ilişkisinden kaynaklanan kişisel nitelikli cezayı ağırlaştıran nitelikli hal fail (A)’dan kaynaklanmaktadır. Yardım eden şerik (C) bu durumu bilse dahi fail ile öldürülen arasındaki evlilik ilişkisinden kaynaklanan bu kişisel nitelikli cezayı ağırlaştıran nitelikli hal onun hakkında uygulanmaz.

Buna göre, (A) nitelikli adam öldürmek suçundan TCK'nın 82/1-d maddesi uyarınca. (C) ise, TCK’nın 81. ve 39. maddeleri uyarınca cezalandırılmalıdır.

2. Örneğimizi biraz değiştirelim ve (A)’nın, eşi olan (B)’yi öldürmesi için (C) isimli şahsı azmettirdiğini ve bu azmettirme sonucu (C)’nin (B)'yi öldürdüğünü düşünelim.

Bu ihtimalde (A) azmettiren, yani şerik konumundadır; evlilik ilişkisinden kaynaklanan kişisel nitelikli hal de şerik (A) bakımından mevcuttur. Kanunumuzda suç ortaklarından kaynaklanan kişisel nitelikteki cezayı ağırlaştıran nedenlerin diğer suç ortaklarına sirayet edeceğine dair bir hüküm bulunmadığından, bu nitelikli halin diğer suç ortaklarına sirayet etmesinin mümkün olmadığı görüşü nazara alındığında (A) eşi olan (B)’yi öldürmesi için (C) isimli şahsı azmettirdiğinden, TCK’nın 38 ve 82/1-d maddeleri uyarınca cezalandırılmalı, (C)’ye ise niteliksiz adam öldürmek suçundan yani TCK’nın 81. maddesi uyarınca ceza tayin edilmelidir.

3) Örneği biraz daha değiştirelim ve (A) ile (C)’nin birlikte tabancaları ile (B)’ye ateş edip öldürdüğünü düşünelim.

Bu ihtimalde (A) nitelikli adam öldürmek suçundan TCK'nın 82/1-d, (C) ise niteliksiz adam öldürmek suçundan TCK’nın 81. maddesi uyarınca cezalandırılacaktır.

Şimdi de nitelikli halin fiile ilişkin olduğu ihtimaller bakımından sorunu incelemeye çalışalım.

1) (A) isimli şahsın kendi arsasına inşaat yapmak istediğini, ancak belediyedeki ilgili görevli (B)'nin mevzuata uygun olmaması nedeniyle bu inşaat için ruhsat talebini reddettiğini, bu nedenle (A)’nın (B) isimli görevliyi öldürmeye karar verdiğini, (B)'yi öldürmesi için de tetikçi olan (C) isimli şahsı azmettirdiğini, (C) isimli şahsın da tabanca ile (B)’yi öldürdüğünü düşünelim.

Burada, suçun mağdurundan, mağdurun vasfından kaynaklanan fiili bir nitelikli hal söz konusudur. Kusurluluk ilkesi uyarınca fiilden kaynaklanan bu nitelikli hal bunu bilen suç ortakları hakkında uygulanabilecek, diğer bir ifadeyle suç ortaklarına sirayet edecektir.

Burada, suçun mağdurundan, mağdurun vasfından kaynaklanan fiili bir nitelikli hal söz konusudur. Kusurluluk ilkesi uyarınca fiilden kaynaklanan bu nitelikli hal bunu bilen suç ortakları hakkında uygulanabilecek, diğer bir ifadeyle suç ortaklarına sirayet edecektir.

Olayımızda (A) azmettiren, yani şerik konumunda olup, bir kamu görevlisini yerine getirmiş olduğu kamu görevi nedeniyle öldürmeye (C) isimli şahsı azmettirmiştir. Dolayısıyla (A)’nın eylemi, yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle kamu görevlisinin öldürülmesini öldürmeye azmettirmektir. Bu nedenle (A) TCK’nın 38 ve 82/1-g maddesi uyarınca cezalandırılacaktır.

Tetikçi olan fail (C) ise, bu durumu bilip bilmemesine göre bir değerlendirme yapılacaktır. Eğer tetikçi olan fail (C) bu durumu, yani öldürmenin nedeninin mağdurun yerine getirmiş olduğu kamu görevi olduğu hususunu bilmekte ise TCK’nın 82/1-g maddesi uyarınca cezalandırılacaktır; aksi halde hata nedeni ile TCK’nın 81. maddesi uyarınca eylemden sorumlu tutulacaktır.

2) Yukarıdaki örneği biraz değiştirip, (C) isimli şahsın (A)’ya öldürme eyleminde kullanması için tabanca verdiğini (A)'nın da (B)’ye tabanca ile ateş edip öldürdüğünü düşünelim.

Bu ihtimalde (A) yine TCK'nın 82/1-g maddesi ile cezalandırılacaktır. Eğer (C), (B)’nin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle öldürüleceğini bilerek (A)’ya tabanca vermiş ise TCK’nın 82/1-g ve 39. maddeleri uyarınca, eğer bu durumu bilmeden, yalnızca (A)’nın bir adam öldüreceğini bilerek tabancayı vermiş ise TCK’nın 81 ve 39. maddesi uyarınca cezalandırılacaktır.

3) Örneği biraz daha değiştirip, (A) ve (C)’nin tabancaları birlikte (B)’ye ateş edip öldürdüklerini kabul edelim. Seydi Kaymazında aralarında olduğu görüşe göre (A) ve (C)'nin müşterek fail olarak hareket ettiği bu ihtimal bakımından da, kusurluluk ilkesi uyarınca, nitelikli hal bunu bilen fail bakımından uygulanacaktır. Örneğimizde, (A) bu nitelikli hali bildiğinden TCK'nın 82/1-g maddesi uyarınca cezalandırılacaktır. Eğer (C) bu nitelikli hali bilmekte ise o da TCK’nın 82/1-g maddesi uyarınca, aksi halde TCK’nın 81. maddesi uyarınca cezalandırılacaktır.

Birkaç örnekte özgü suç olan sahtecilik suçu yönünden vermek gerekir ise;

Birkaç örnekte özgü suç olan sahtecilik suçu yönünden vermek gerekir ise;

Failin sıfatının suçun nitelikli unsurunu oluşturması (meselâ failin kamu görevlisi olması halinde) bunun eylemi resmî belgede sahtecilik suçunun nitelikli halini oluşturacağından (m. 204, f. 2). Bu halde kamu görevlisinin işlediği resmî belgede sahtecilik suçuna, bu sıfatı taşımayan bir şahıs (extraneus) meselâ yol göstermek, ihtiyaç duyulan malzemeyi tedarik etmek veya azmettirmek suretiyle suça iştirak etmiş olabilir. Bu gibi durumlarda özel faillik vasfını taşımayan şahsı kamu görevlisinin işlediği resmî belgede sahtecilik suçuna şerik (azmettiren veya yardım eden) sıfatı ile sorumlu tutmak gerekecektir. Ancak şerik olan sanık diğer sanık failin memur olduğunu biliyor ise memurun suçunu azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu olacaktır. Yani şerik asıl failin memur statüsünde olduğunu bilmiyorsa kusurluluk prensibinden hareketle eylemi memur olmayanı resmi belgede sahtecilik suçuna azmettirme veya yardım etme durumunda kalacaktır. Çünkü 5237 sayılı TCK’daki kusur prensibine göre şerik sanık ancak kusuru kapsamında diğer sanığın eyleminden sorumlu tutulabilmektedir.

Bunun tersi de düşünülebilir: Herhangi bir şahsın işlediği resmî belgede sahtecilik suçuna (m. 204, f. 1) bir kamu görevlisi meselâ azmettirmek, teşvik etmek, yol göstermek suretiyle iştirak etmiş olabilir. Burada iştirak edilen suç, herhangi bir şahsın işlediği resmî belgede sahtecilik suçudur. Şerik (azmettiren veya yardım eden) sıfatıyla suça iştirak eden şahıs her ne kadar kamu görevlisi ise de, 204. maddenin birinci fıkrasında tanımlanan resmî belgede sahtecilik suçuna iştirakten dolayı cezalandırılacaktır. Çünkü, bağlılık prensibi gereğince, şerik olarak sorumluluğu gerektiren iştirak katkısı haksızlık muhtevasını failin fiilinden almaktadır.

Müşterek faillikte farklı düşünmek gerekir. Şöyle ki, meselâ resmî belgede sahtecilik suçunu özel faillik vasfını (kamu görevlisi sıfatını) taşıyan A ile herhangi bir şahıs olan B birlikte de işlerler. Bu durumda her iki suç ortağı sahte resmî evrak düzenleme vakıası üzerinde müşterek hakimiyet kurarlar. Ancak, özel faillik vasfını taşımayan B, resmî belgede sahtecilik suçunun temel şekli (m. 204, f. 1) açısından A ile birlikte müşterek fail olarak sorumlu tutulacaktır. Fakat, özel faillik vasfını taşıyan A'yı ayrıca resmî belgede sahtecilik suçunun nitelikli şekli açısından müstakil fail olarak sorumlu tutmak gerekecektir. B ise diğer sanığın memur olduğunu biliyorsa bu suçun nitelikli şekline ancak yardım eden yani şerik olarak sorumlu tutulmalıdır. Ancak inceleme konusu sahtecilik suçunda olduğu gibi asli norm tali norm ilişkisinin sözkonusu olduğu durumlarda yardım eden kişiyi sadece asli normun ihlali dolayısı ile cezalandırmak gerekir. Aynı fiille ayrıca tali normun yani memurun resmi belgede sahteciliği suçunu düzenleyen TCK’nın 204/2 maddesinin ihlal edilmiş olması dolayısı ile faile ayrıca ceza verilmeyecektir. Çünkü failliğe nazaran şeriklik hali tali norm karakteri arzettiği için bu olayda B’yi sadece resmi belgede sahtecilik suçunun temel şeklinden (TCK md.204/1) cezalandırmak gerekecektir.

Sonuç olarak; 5237 sayılı TCK'nın iştirak halinde işlenen suçlarda, suç ortaklarından kaynaklanan cezayı ağırlaştıran nitelikli hallerin diğer ortaklara sirayeti konusunu düzenleyip düzenlemediği hususunda doktrinde görüş ayrılıkları bulunduğu gibi, TCK hükümlerinin soruna bir çözüm getirdiğini savunanlarla getirmediğini savunanların önerdikleri çözüm önerileri de soruna tatmin edici bir çözüm üretmemektedir. Hangi görüşün isabetli olduğunu kesin bir şekilde tayin etmek mümkün değildir. Ancak bu mümkün olmasa da bir şeyi kesin olarak söylemek mümkün ki o da kanunumuzun düzenlemesinin yetersiz olduğudur. Mevcut düzenlemenin sorunu çözdüğü görüşünde olan İzzet Özgenç gibi yazarların sorunun çözümü bakımından ileri sürdüğü çözüm önerileri de izahı güç sonuçlara neden olduğundan, sorunun (veya en azından yasal boşluk sorununun) çözümüne kadar ceza adaletsizliklerinin giderilmesi açısından sirayet eden ağırlaştırıcı nedenlerin fiilden mi failden mi kaynaklandığı tespit edilerek bilme ve kusurluluk prensibi ile olayda asli norm tali norm ilişkisinin olup olmaması ve failliğin şerikliğe göre önceliği ilkesi nazara alınarak sorunun çözülmesi ve ceza adaletinin sağlanması gerektiği kabul edilmelidir. Aksi durum kanunilik ilkesine ve ceza adaletine açık aykırılık oluşturacaktır. Bu açıklamalara göre Sanık ...'nin sürücü belgesi almak için zorunlu olan sağlık kurulu raporu bulunmadığı halde sürücü kursuna başvurup, sürücü belgesi derslerine katılmadan, yazılı ve direksiyon sınavına girmeden, sahte belgelerle sertifika düzenlettirip sürücü belgesi temin etmek şeklinde gerçekleşen eyleminin; 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 49. maddesi ve 5237 sayılı TCK'nın 40/2. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde düzenlenen 'kamu görevlisini resmi belgede sahteciliği suçuna azmettirmek' suçunu oluşturduğu iddiası ile itiraz edilen olayda sanık ...'in şerik statüsünde olduğu, faile bağlı ağırlaştırıcı nedenlerin sirayetinin kanunda düzenlenmemesi nedeni ile suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve TCK'nın 38 ve 40

. maddesi ve 5237 sayılı TCK'nın 40/2. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde düzenlenen 'kamu görevlisini resmi belgede sahteciliği suçuna azmettirmek' suçunu oluşturduğu iddiası ile itiraz edilen olayda sanık ...'in şerik statüsünde olduğu, faile bağlı ağırlaştırıcı nedenlerin sirayetinin kanunda düzenlenmemesi nedeni ile suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve TCK'nın 38 ve 40. maddelerindeki düzenleme gereği failden kaynaklanan ağırlaştırıcı nedenden dolayı şerike aynı ceza verilemeyeceği, şerike verilecek cezanın şerikin işlediği suç ne ise suçun cezası olması gerektiği, resmi belgede sahtecilik suçunu şerik sanık kendisi işlemiş olsa idi ne ceza verilecek idiyse asli norm tali norm kuralı gereği sanığa öncelikle o suçun cezasının verilmesi gerektiği, çünkü şerik sanık memur olmadığı için eyleminin asli ve temel norm niteliğindeki resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu, öte yandan dosya kapsamına göre sahte belgeler düzenlemek için şirket kurmuş olan ve kanun gereği memur sayılan fail sürücü kursu yöneticilerini suça azmettirenin şerik sanık olduğunun kabulünün dosya kapsamına uygun düşmediği sanığın fotoğraf, diploma veya nüfus cüzdanı fotokopisi vermek şeklinde gerçekleşen eyleminin ancak diğer sanıkların sahte belge düzenleme eylemine yardım etme şeklinde değerlendirilebileceği, bu halde de 5237 sayılı TCK.'daki kusur prensibi gereği cezalandırılma koşulu olan şerik sanığın diğer faillerin kanun gereği memur sayıldıklarını bilmesi gerektiği oysa şerik sanığın bunu bildiğine dair dosyaya yansıyan bir beyan veya delil bulunmadığı, kanun uygulayıcısının bile zaman zaman tereddüte düşdüğü bir konunun sıradan bir kişi olan şerikin bilmesi gerektiğinin varsayılamayacağı, bir an için sanığın asıl failin memur olduğunu bildiği varsayılsa bile bu takdirde de zaten suç işlemek için sürücü kursu kurmuş sanıkları azmettirdiğinin kabul edilemeyeceği nazara alındığında eyleminin suça yardım eden pozisyonunda kalacağı her iki halde de failliğe nazaran şeriklik hali tali norm karakteri arzettiği için failliğin şerikliğe önceliği ilkesi gereği sanığın sadece kendi işlediği suç olan resmi belgede sahtecilik suçundan yani TCK 204/1 maddesi gereğince cezalandırılmasının kanunilik ilkesi ve ceza adaletine daha uygun düşeceği kanaati ile sayın çoğunluğun itirazın kabulü yönündeki görüşüne katılmadığı ve itirazın reddi gerektiği" düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurul Üyesi de; benzer gerekçelerle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 26.12.2017 tarihli ve 13520-9321 sayılı düşme kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, hükmün esasının incelenmesi için Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 11.04.2019 tarihinde yapılan ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından 18.04.2019 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21683, Karar No: 2014/22220, Tarih: 04.11.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/21683 E.  ,  2014/22220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 22/05/2014

NUMARASI : 2014/71-2014/403

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.