muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2493, Karar No: 2024/4445, Tarih: 27.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2493 E.  ,  2024/4445 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1477 E., 2022/1804 K.

KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/1487 E., 2019/1686 K.

1-İlk Derece Mahkemesince, taraflar arasında Orhaneli-İnegöl Elektrik İletim Hattının deplase işinin yapılması için protokol imzalandığı, protokolün tamamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, protokolün 9/2. maddesinin işin yapımı sırasında meydana gelebilecek tehlike/rizikonun davalıya ait olacağının düzenlediği, maddedeki 3. kişi ibaresinin davalının kendi işçilerine karşı sorumlu olacağı tartışmasız olduğu için tarafların haricindeki 3. kişileri yani taşeron ve işçileri ile işin yapımıyla alakası olmayan kişileri de kapsadığında şüphe olmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki protokolün 9/2 maddesi uyarınca davacının, davalı taşeron çalışanına ödediği tazminatın rücuen tahsilini talep edebileceği, davalı temerrüde düşürülmediğinden faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3-Bu karara karşı süresinde taraf vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; protokolün 9/2 maddesinde işin yapımı sırasında meydana gelebilecek zararlardan, tazminat ve ödemelerden davalının sorumlu olacağının düzenlenmiş olmasına ve yine dava açılmadan önce davalı temerrüde düşürülmemiş olduğundan taraf vekillerinin temyiz istemleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararına ilişkin taraf vekillerinin tüm temyiz istemlerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden taraflardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

27.11.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9595, Karar No: 2022/1901, Tarih: 15.02.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/9595 E.  ,  2022/1901 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

No : 2021/1307-2021/1143

İlk Derece

Mahkemesi : Siirt 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2021/95-2021/143

Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılardan Kurum, ... ve... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılardan Kurum, ... ve... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, Siirt Endüstri Meslek Lisesi Bilgisayar bölümü öğrencisi davacının, Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları A.Ş.'nin asıl işveren, Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'nin ise alt işveren olduğu... Baraj inşaatı yapım işinde 21.06.2010 tarihinde staja başladığını, aynı gün akşam davacının da içinde bulunduğu işçileri taşıyan 56 M 0047 plaka sayılı servis aracının kaza yapması sonucu davacının yaralandığını ileri sürerek, 21.06.2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasının iş kazası olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili, davacının staj hizmetini yerine getirmek üzere 21.06.2010 tarihinde okul idaresine başvurduğunu, kendi isteği ile belirlediği... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'de staj talebinin kabul edildiğini, okul tarafından staj yerinin belirlenmesinin söz konusu olmadığını belirterek, davanın husumetten reddini istemiştir.

Davalı SGK davaya cevap vermemiştir.

Davalılar... Hidroelektrik Santral Yatırımları A.Ş. ve... İnş. San. ve Tic. A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile; 21.06.2010 tarihinde davalı... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve davalı... Hidroelektrik Santrali Yatırım A.Ş.'nin işçilerini taşıyan işçi servisinin yaralamalı trafik kazası yapması sonucu meydana gelen kazanın davacı yönünden iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalı ... vekilinin, davalı... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalı ... vekilinin, davalı... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili, davalı kuruma atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığından davanın husumetten reddinin gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

Davalı... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davacı ile davalı şirket arasında iş akdi kurulmadığını, davaya konu olayda iş kazasının unsurlarının bulunmadığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı kurum vekili ve davalı... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 5510 sayılı Kanun'un anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) İşin işverene ait yerde yapılması, c) Kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmaması şeklinde sıralanabilir. Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.

5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde ise iş kazası,

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır.

Olayın, iş kazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Olayın, iş kazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Öte yandan, 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu'nun 18. maddesinde yirmi ve daha fazla personel çalıştıran işletmelerin, çalıştırdıkları personel sayısının yüzde beşinden az yüzde onundan fazla olmamak üzere mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencilerine beceri eğitimi yaptıracağı, 25. maddesinde aday çırak, çırak ve öğrencilerin eğitimi sırasında işverenin kusuru halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işverenin sorumlu olduğu, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere sözleşmenin akdedilmesi ile 506 sayılı Yasa'nın iş kazaları ve meslek hastalıkları ile hastalık sigortaları hükümlerinin uygulanacağı, sigorta primlerinin Milli Eğitim Bakanlığının Bütçesine konulan ödenekten karşılanacağı, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında 506 sayılı Yasa'nın 23.,24., 35. ve 42. madde hükümlerinin uygulanmayacağı bildirilmiş, 22.05.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı Yasa'nın 4/f maddesinde bu Kanunun işçi sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında uygulanmayacağı bildirilmiştir. Her ne kadar 506 sayılı Yasa'nın 3/1-H maddesinde resmi meslek ve sanat okullarıyla, yetkili resmi makamların müsadesiyle kurulan meslek veya sanat okullarında tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrencilerin sigortalı sayılmayacakları bildirilmiş ise de bu öğrencilerin okul dışındaki işyerlerinde çalıştırılmaları halinde gerek hastalık gerekse iş kazaları ve meslek hastalıkları yönünden iş kazası ve meslek hastalığı sigorta koluna tabi (kısa vadeli sigorta kolları) sigorta olacağı açıktır. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 5/b maddesinde ise 3308 sayılı Yasa'da belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortasının uygulanacağı, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenim sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortasının uygulanacağı ve bu bentte sayılanların 4. Maddenin 1/a bendi kapsamında sigortalı sayılacağı bildirilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 15/11/1993 doğumlu Siirt Endüstri Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümü 10. sınıf öğrencisi olan davacının, Mesleki Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 59. maddesi gereği 150 saatlik zorunlu staj süresini tamamlamak üzere 21.06.2010 tarihinde işvereni davalı... Hidroelektrik Santrali Yatırım A.Ş., yüklenicisi davalı... İnş. San ve Tic. A.Ş.’nin olduğu... Barajı ve HES inşaatı yapım işinde staja başladığı, aynı gün akşam davalı şirket çalışanı Sadık Zeyrek’in kullandığı 56 M 0047 plaka sayılı işçileri taşıyan servis aracının karıştığı trafik kazası sonucu yaralandığı, davalı Kurumca sigortalılığın kaza tarihinden sonra yapıldığı gerekçesiyle iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar davacının 23.06.2010-14.07.2010 tarihleri arasındaki hizmetlerinin bildirimi Siirt Endüstri Meslek Lisesi Müdürlüğü tarafından yapılmış ise de, 21.06.2010 tarihli staj başvuru evrakının davalı... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. işletme yetkilisince imzalanıp kaşelenerek onaylandığı, davacı ve davalı... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. arasında staj ilişkisinin 21.06.2010 tarihi itibariyle kurulduğu, dosya arasına alınan 15.08.2008 tarihli sözleşme ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve birlikte sorumlu olduklarının anlaşılması karşısında, davalı ... yönünden davanın husumetten reddi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabulü edilmeli ve Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, 15.02.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2554, Karar No: 2011/3312, Tarih: 24.10.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/2554 E.  ,  2011/3312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Cizre Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/02/2011

Davacı vekili müvekkilinin C..... Belediyesinde çalışmakta iken, belediyenin 3417 sayılı yasa gereği çalışanlardan yapılması gereken tasarrufu teşvik kesintilerini yaptığı halde bankaya yatırmadığını, müvekkiline tasarrufu teşvik kesintisi ve nema ödemesi yapılmadığını, 4853 sayılı yasaya 5568 sayılı yasa ile eklenen ek madde   gereğince tasarrufu teşvik kesintisi ve nema alacaklarından belediyenin hazine ile uzlaşmaya gitmesi nedeniyle, davalı hazinenin sorumlu olduğunu ileri sürerek tasarrufu teşvik kesintisi, nema ve gecikme faizi isteğinde bulunmuştur.

Davalı sorumluluğun C..... Belediyesinde olduğunu, uzlaşmaya gidilip gidilmediğinin araştırılması gerektiğini, bilirkişi hesaplamasının da hatalı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece  C..... Belediyesi ile Hazine arasında uzlaşmaya gidildiği, dava konusu alacakların hazinenin sorumluluğunda olduğu gerekçesi  ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

01.04.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanun ile çalışanların tasarruflarının artırılması amacı güdülmüştür.

3417 sayılı Yasanın “tasarruf hesabı” başlığını taşıyan 4.maddesinde; “ Kurumlar bu Kanun hükümleri çerçevesinde çalışanların aylık ve ücretlerinden yapacakları tasarruf kesintisi ile sağlanacak Devlet katkılarını aylık ve ücret ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar ...Bankasında personeli adına açtıracakları “Tasarrufu Teşvik Hesabı”na yatırırlar. İşverenler işçilerinin ücretlerinden yapacakları tasarruf kesintileri ile sağlayacakları işveren katkılarını tahakkuk ettirerek, ücret ödenmesinin yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar ...Bankasında işçileri adına açtıracakları “Tasarrufu Teşvik Hesabı”na yatırırlar.”

Anılan Yasanın “ödemelerin zamanında yapılmaması” başlığını taşıyan 7.maddesinde ise;  “İşverenlerin,   ücretlerden   yapacakları  tasarruf  kesintileri  ile  sağlayacakları  işveren

katkılarını 4 üncü maddede belirtilen süreler içinde ilgililerin banka hesaplarına yatırmamaları halinde, yatırılması gereken miktarlar resen veya ilgililerin başvurusu halinde Sosyal Sigortalar Kurumunca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun primlerin tahsiline ilişkin hükümleri dairesinde tahsil olunarak alınacak gecikme zammı ile birlikte ilgili banka hesabına yatırılır.” hükmü getirilmiştir. 29.04.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4853 sayılı Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve Bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanunun 10.maddesi ile 3417 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

4853 sayılı  Kanunun 1.maddesinde amacının,  3417 sayılı Kanun uyarınca açılmış bulunan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabında biriken paraların tasfiyesi ve bu hesaptan hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olarak açıklanmıştır.

Anılan Kanunun 7.maddesinde; 3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmişir.

13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu Geçici 5.maddesinde yer alan "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası belediyelere ait şirketlerin, 31.12.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarından olan kamu ve özel hukuka tâbi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere 31.12.2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilir. Bakanlar Kurulu bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu alacak ve borçlara ilişkin fer'ileri ve cezaları da kapsar.

Yukarıdaki fıkra kapsamında yer alan kuruluşların takas ve mahsup işlemine konu olan veya olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının yüzde kırkını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilir." hükmü ve 2005/8928 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan esaslar çerçevesinde, Kurumca icra kanalı ile tahsil edilmeyen ve tüm işçileri kapsayan tasarrufu teşvik kesintilerini de kapsayan belediyelerin Sosyal Sigortalar Kurumu'na ve diğer kurumlara olan borçlarının ödenmesi ile ilgili olarak Belediyeler ile  Hazine Müsteşarlığı arasında  uzlaşmaya varılmış ise ilgili  belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından her ay taksitler halinde kesilmek suretiyle borçların tasfiyesi işlemleri başlatılmaktadır.

Uzlaşma kapsamında tahsil edilecek tasarruf teşvik kesintisi ile katkı payını tahsil eden tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da; yasa gereği, işverenden tahsil yükümü Sosyal Sigortalar Kurumuna ait olmakla, Kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin uzlaşma kapsamında tahsiline başlanmış olması halinde işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde,  belediyelerin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olacaktır. Hal böyle olunca, 5393 Sayılı Kanunun 5.maddesi kapsamında uzlaşma kapsamına alınan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluğun S.G.K. ve Hazineye ait olduğu kabul edilmelidir. Böylece  belediyelerin sorumluluğunda bulunan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarının uzlaşma kapsamına alınan borç miktarı kadar sorumluluğu ortadan kalkacağından husumetin de Hazineye yöneltilmesi gerekecektir.

Hazinenin ise, belediyelere ait tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarına ilişkin borçlarını yapılan uzlaşma kapsamında davalı belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından her ay taksitler halinde kesilmek suretiyle S.G.K.'na ödemesi halinde, ödediği miktar kadar sorumluluğun S.G.K.'na ait olacağı her türlü duraksamadan uzaktır.

Ayrıca, davanın yasal  dayanağı 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanun  olup,  adı  geçen  kanun 29.4.2009 tarihinde yürürlüğe giren 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır.  Tasarruf teşvik  hesaplarının tasfiyesini öngören sözü edilen yasanın 3/f  maddesinde  nemanın  tanımı  yapılmış ve hak sahiplerinin aylık veya ücretlerinden yapılan tasarruf kesintileri ve Devlet veya ilgili işverenin katkılarına ait bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar  kalan    toplamı  nema  olarak ifade edilmiştir.

4853 sayılı yasanın 5. maddesinde ise, “Hak sahiplerinin aylık veya ücretlerinden yapılan tasarruf kesintileri ve Devlet veya ilgili işverenin katkılarına ait bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kalan nema, aylık olarak, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan bir önceki aya göre Tüketici Fiyatları Genel İndeksi değişim oranında ve ilave olarak yıllık yüzde beş oranında değerlendirilir” şeklinde kurala yer verilerek tasfiyeye dair değerleme  ölçüleri belirlenmiştir. Ayrıca aynı kanunun 6. maddesinde “Hak sahiplerine anapara tutarları 2003 yılı Nisan ayında defaten ödenir. 5. madde uyarınca değerlendirilen tutar Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere 2004 yılında dört taksit, 2005 yılında dört taksit ve Mart ve Haziran aylarında olmak üzere 2006 yılında iki taksit olarak toplam on taksitte ödenir….” hükmü getirilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değerleme yapılırken kesinti ve işveren katkı paylarından oluşan anapara da değerlemeye katılmış ayrıca değerleme dava tarihine kadar yapılmıştır. Anılan kanunun 5. madde kapsamındaki değerlemenin Haziran 2006 tarihinden sonra devam edeceğine ilişkin bir yasal düzenleme ve hukuki gerekçe yoktur. Değerlemenin anaparanın da ilave edilerek ve ayrıca  2006 Haziran sonrası dava tarihine kadar devam ettirilmesi isabetsizdir.

Ayrıca dosya içerisinde bulunan 07.07.2010 ve 09.07.2010 tarihli davalı iç yazışmalarından C..... Belediyesi ile yapılan uzlaşmanın  tasarrufu teşvik kesintisi ve nema borçlarını kapsayıp kapsamadığının uzlaşma komisyonu ve SSK dan sorulması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davaya konu alacağın uzlaşma kapsamında olup olmadığı belediye ve ilgili kuruluşlardan sorulmamıştır.

Ayrıca dosya içerisinde bulunan 07.07.2010 ve 09.07.2010 tarihli davalı iç yazışmalarından C..... Belediyesi ile yapılan uzlaşmanın  tasarrufu teşvik kesintisi ve nema borçlarını kapsayıp kapsamadığının uzlaşma komisyonu ve SSK dan sorulması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davaya konu alacağın uzlaşma kapsamında olup olmadığı belediye ve ilgili kuruluşlardan sorulmamıştır.

Yukarıda belirtilen yasal ve hukuksal gerekçeler özellikle dairece benimsenen HGK kararları uyarınca dava konusu tasarrufu teşvik ve nema alacaklarından 5393 Sayılı Kanunun 5.maddesi anlamında uzlaşma yoluna giden Belediye işverenleri açısından sorumluluğun Hazine Müsteşarlığında olduğu kabul edilmelidir. Anılan yasa uyarınca uzlaşma yoluna gitmeyen Belediye işyerleri ile diğer kamu ve özel sektör işyerleri için davalı işverenin sorumluluğu devam etmektedir. Bu ilkeler ışığı altında dosya kesintilerinin tahsil edilip edilmediği SGK dan sorulmalı, gerçekten uzlaşma kapsamında kesintilerin ve nemaların tahsil edilmesi durumunda sorumluluğun hazineye geçtiği kabul edilerek, davalı hakkında dava, anapara katılmaksızın Haziran 2006 tarihindeki değerleme belirlenerek kabul edilmelidir. Eğer davaya konu alacak uzlaşma kapsamına alınmamışsa davalı hazine yönünden husumetten ret kararı verilmelidir. Eksik inceleme ile hatalı bilirkişi raporuna itibarla  karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 24.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.