muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3545, Karar No: 2021/1726, Tarih: 26.01.2021

2- Sanık ... hakkında, katılan ...’ e yönelik yaralama suçunda, sanık ..., olay yerinde olmadığını belirtilmiş ise de, katılan ...’e yönelik yaralama ve mala zarar verme eylemi gerçekleştirilip araç ile olay yerinden ayrılırken bu sefer katılan ...’e yönelik eylemleri gerçekleştirdikleri katılanların aşamalardaki birbiriyle uyumlu ve tutarlı beyanları ile anlaşılması karşısında, sanığın olay yerinde olmadığı yönündeki kendisini kurtarmaya yönelik beyanları ve tanık ....’ın olayın bitiminde evinden çıktığı durumu dikkate alınmadan, sanıkların ifadesine üstünlük tanınmak suretiyle sanık ... hakkında katılan ...’e yönelik yaralama suçundan beraat kararı verilmesi,

3- Oluş ve dosya kapsamına göre, sanık ...’ın olay sabahı katılanların aracına zarar verilmesi eyleminin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında katılan ...’ i yönelik yaraladığı anlaşılmakla, sanık ... hakkında katılan ...’a yönelik yaralama suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK’nin 29. maddesi gereği haksız tahrik hükümlerinin, TCK’nin 3. maddesinde belirtilen “cezada orantılılık ilkesi” de nazara alınarak, makul bir oranda uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafinin ve o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen aykırı olarak BOZULMASINA, Üye ...' in, sanıklar ... ve ... hakkında katılan ...’e yönelik yağma ve sanık ... hakkında katılan ...’e yönelik yaralama suçundan yerel mahkemece kurulan beraat kararlarının bozulmasına ilişkin kararlar yönünden suçun sübutunun oluşmadığı gerekçesiyle yerel mahkeme hükmünün onanması gerektiğine dair muhalefetiyle, 26.01.2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ:

Müştekiler ile sanıklar hala çocukları oldukları, müşteki ....'ın eski eşinin ....'dan ayrılıp sanık ... ile evlendiği ve iki çocuğunun da Harbi'nin yanında kaldığı bu nedenle sanıklar ile müştekiler arasında ciddi manada husumet bulunduğu, sanıkların ana ve babasının kısa süre önce müştekiler tarafından darp edildiği yine bir gün önce aracı ile eşya taşıyan ve hamallık yapan ....'ın aracı ile eşya taşımak için müşteki....'ın evinin çok yakınlarına gittiği bu sırada iki müştekinin sanık ...'ın aracına saldırarak zarar verdikleri, ....'ın şikayeti üzerine müştekilerin üzerine müştekilerin ifadesinin bu olaydan hemen önce sanık sıfatıyla alındığı ve dava açıldığı, araca zarar verme soruşturmasının ifadelerin alındığı günün akşamında ise bu olayların meydana geldiği açıktır.

Müştekiler her iki sanığın bilinçli olarak kendilerinin yanına geldiğini önce ....'ın evine gidip zarar verdiklerini geri geri giderken de tesadüfen karşılaştıkları....'ı darp ederek 370 TL sini aldıklarını yağmaladıklarını iddia etmektedirler.

İki olay ayrı yerlerde ve birbirine tahminen 150-200 metre mesafede meydana gelmiş bağımsız olay görünümünde ise de ifadelerin birlikte değerlendirilmesi halinde olayı aydınlatmaya yarayacaktır.

Müştekiler her iki sanığın bilinçli olarak kendilerinin yanına geldiğini önce ....'ın evine gidip zarar verdiklerini geri geri giderken de tesadüfen karşılaştıkları....'ı darp ederek 370 TL sini aldıklarını yağmaladıklarını iddia etmektedirler.

İki olay ayrı yerlerde ve birbirine tahminen 150-200 metre mesafede meydana gelmiş bağımsız olay görünümünde ise de ifadelerin birlikte değerlendirilmesi halinde olayı aydınlatmaya yarayacaktır.

1.olayda müşteki .... özetle, her iki sanığın birlikte geldiğini kendisini darp ettiklerini, kendisinin kaçması üzerine, kendisine ait evin camlarını kırdıkları ve kendisini ölümle tehdit ettiklerini iddia etmiştir.

Sanık ... ifadesinde istikrarlı şekilde aynı şeyleri söylemektedir. İfadesinde özetle müştekilerin evlerine yakın yere eşya taşımaya gittiğinde her ikisinin birlikte aracına zarar verdiklerini, olay günü aracını tamir ettirmek için sanayide bulunduğunu uzun süre parça aradığını, kardeşi olan diğer sanık ...'yi arayarak evden 300 TL getirmesini söylediğini, onun da öğleden sonra parayı kendi aracı ile sanayiye getirdiğini bir parça bulamadığı için aracına ihtiyaç duyduğunu kardeşinin de araç ile işi olmadığını bir yere davetli olduğunu söyleyerek aracı bırakıp sanayiden ayrıldığını bundan sonra da sigorta kapağını sanayide aramaya devam ettiğini bulamadığını, aracı tamir eden ustanın "araca zarar verdikleri yerde düşmüştür al da gel" dediğini kendisinin de şimdi gidersem görürlerse yine kavga çıkar hava kararsın sonra gideyim dediğini, hava kararınca da müşteki ....'ın evinin yakınlarına tek başına gittiğini, kapağı ararken "...'ın kendisinin yanına gelerek yolunu kestiğini kavga etmeye başladıklarını ....'ın evine kaçması üzerine evden silah alır diye korkup kaçtığını, diğer müştekiyi ise hiç görmediğini savunmuştur.

Müşteki .... ifadesinde evinde bulunduğu esnada ilerde çöp kutularının yakınlarında bir aracın uzunlarını yakarak beklemekte olduğunu gördüğünü yaklaştığında ise önce uzaklaşır gibi yaptığını sonra gelip kendisine saldırdıklarını ifade etmiştir. Bu ifade sanık ...'ın sigorta kapağını aramak için hava kararınca olay yerine gittiği yönündeki savunmasını tespit eder mahiyettedir.

Ayrıca müşteki camlar kırıldıktan sonra tehdit edildiğini iddia etmiş olayın tek tanığı olan .... ise bu sırada dışarı çıktığını, tehdit duymadığı gibi kimseyi de görmediğini açıkça beyan etmiştir.

Yani tarafsız tanık beyanı, sanığın samimi ikrarı ve müştekinin ilk ifadesinin büyük kısmı uyum içerisindedir.

Yani 1.olayda olay yerine sigorta kapağını aramak için sanık ... olay yerine gelmiş aracın farlarını yanık tutarak arama yaparken bunu fark eden müştekinin yanına yaklaşması üzerine kavga etmeye başlamışlar müştekinin içeri girmesine kadar müessir fiil ve mala zarar verme gerçekleşmiş, müştekinin içeriye kaçması üzerine silah getirebileceğinden korkan sanık olay yerinden kaçmış, dışarı çıkan tanık bu nedenle ne müştekiyi ne sanığı olay yerinde görmemiştir. Bu ifade sanığın beyanlarını teyit etmektedir.

1.olayda örtüşen ifadeler doğrultusunda olayda sadece sanık ... ile müşteki .... arasında kasten yaralama ve mala zarar verme eyleminin gerçekleştiğini kabul gerekir. Üstelik araca zarar verme ve üzerine yürüme nedeniyle oluşan tahrik altında gerçekleşmiştir.

2.olay müşteki ...., tanık....'in kendisini aradığını, .... evinin dağıtıldığını hemen gelmesini söylemesi üzerine yaklaşık 500 metre olan olay yerine gitmek isterken geri geri bir aracın geldiğini, yanında durduğunu iki sanığın arabadan indiğini birinin sopa ile eline vurduğunu diğerinin tekme ile vurduğunu sonra ikisinin birden ellerini cebine koyup 370 TL aldıklarını, cep telefonu ve bazı eşyalarını aldıklarını, sonra para hariç diğer eşyaları geri aldığını polis gelir diye diğer sanıkların gitmesi üzerine ....'ın evine gittiğini gittiğinde polisin gelmiş olduğunu ifade ediyor. İlk ifadesinde iki sanığın ismini veriyor. Olayın 21.30 sularında olduğunu iddia ediyor.

Sonraki ifadesinde ise olayın 20.00 sıralarında olduğunu, bir sanığın kendisini tutarken diğerinin ceplerini aradığını belirtip bu arada sanıkların babasının da olay yerinde olduğu 380 TL sini aldıkları mealinde iddiada bulunuyor.lay günü abisi olan....'ın evden 300 TL alıp gelmesini söylediğini 15.30-16.00 sıralarında sanayiye 300 TL götürdüğünü abisinin tamir işinin uzadığını söyleyerek araç ile işinin olup olmadığını sorduğunu akşam kayınvalidesi "...." in evine gideceğinden araçla işi olmadığını bu nedenle arabayı abime bıraktım ve kayınvalidemgile gittim. Akşam 22.00-23.00'e kadar orada oturdum sonra kayınbabam aracı ile beni eve bıraktı. Ben iki olayda da yoktum. Sanık ...'ın eski eşiyle evlendiğim için aramızda husumet vardır. İftira atıyor mealinde savunmada bulunmuştur.

Müşteki ....'ın doktor raporunda ise sağ küçük parmakta hassasiyet ve sol bacakta hassasiyet vardır demektedir.

Bilindiği üzere "hassasiyet" somut bir veri olmayıp rapor sahibinin sözlü beyanına göre zapta geçilen bir durumdur ve tamamen ifade sahibinin beyanına göre yapılan bir belirtidir.

Müşteki ... ifadesinde kendisini Tanık ...'in aradığını söylemektedir. Tanık... teyit etmemektedir. Kardeşi olan .... polisi aradıktan sonra abisini aradığını söylemektedir ve....'ın ifadesiyle çelişmektedir.

Öte yandan müşteki ile ifadesinde olayın 21.30 sıralarında meydana geldiğini iddia etmesine rağmen mahkemede ise saat 20.00 sıralarında meydana geldiğini savunarak yine çelişmektedir.

İlk ifadesinde iki sanığında ceplerini aradıklarını iddia ederken son savunmasında biri tuttu diğeri aradı şeklinde değiştirmiştir. Yine ilk ifadesinde sanıklarının babasının olay yerinde olduğundan bahsetmemişken hatta tanımadığım bir polis gelir mealinde konuştu derken mahkemede açıkça sanıkların babasının da olay yerinde olduğunu belirterek yine çelişkiye düşmüştür.

İlk ifadesinde 370 TL sini aldıklarını söylerken son ifadesinde 380 TL sini aldıklarını söyleyerek yine ifadesi ile çelişkiye düşmüştür.

İlk ifadesinde 370 TL sini aldıklarını söylerken son ifadesinde 380 TL sini aldıklarını söyleyerek yine ifadesi ile çelişkiye düşmüştür.

Müştekilerin evi yürüyüş mesafesi ile kendi beyanlarını yine 500 metre uzaklıktadır. ....ın beyanına göre aranır aranmaz yola çıktığını yolda geri geri giden aracın durduğunun kabul edilmesi halinde yürüyüş mesafesiyle 2-3 dakikalık uzaklıkta ve 150-200 metre aralık meydana gelmiş olması gerekir. Tanık beyanı ve müştekinin kendi beyanına göre ise ... diğer müştekinin evine vardığında polislerin gelmiş olduğunu polislerden sonra olay yerine geldiğini beyan ediyor. Bir olayın polis merkezine ihbarı adres teyidi ekip görevlendirme ve olay yerine intikalin ortalama 15-20 dakikadan kısa olmayacağı açıktır. Müşteki....'ın en fazla 2-3 dakikalık yoldan gelmeden polislerin olay yerine gelmiş olması da açıkça hayatın olağan akışına aykırılık teşkil edecektir.

Tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde müşteki ...'ın aralarında ciddi husumet bulunan sanıklara yönelik hiçbir somut delille desteklenmeyen ve kendi içerisinde çelişkili beyanlarına mahkemenin itibar etmeyerek şüpheden sanık yararlanır kuralı gereği beraat kararı vermesi yine sanık ...'nin müşteki ....'a yönelik olduğu iddia edilen ve şüphede kalan eylemlerinden dolayı beraat kararı verilmesi, sanık ...'ın beraat verilen eylemlerinin şüphe nedeniyle sanığın yararlandırılması doğru olmuştur.

Bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından sanıkların, müşteki ....'a yönelik eylemlerinin mevcut delil durumu itibariyle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince beraat kararının onanması gerekirdi.

En azından doğrudan onanmasa bile sanıkların olayların başlangıcını bildiklerini iddia ettikleri tanıklar dinlenmeli, sanık ...'nin olay anında evinde olduğunu iddia ettiği tanıklar dinlenilmeli ayrıca gerekiyorsa her birinin cep telefonunun HTS kayıtları getirtilmeli olay anında olay yerinde olup olmadığının tespitine çalışılmalıydı. Yani eksik incelemeye dayalı bozulmalı idi.

Müşteki ....'a yönelik eyleminden dolayı ....'ye verilen beraat hükmü mevcut delil durumu itibariyle onanmalı ya da en azından tanıkların ve HTS kayıtlarının incelenmesi amacıyla eksik inceleme nedeniyle bozulmalı idi.

Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/6824, Karar No: 2013/772, Tarih: 13.02.2013

**23. Hukuk Dairesi         2012/6824 E.  ,  2013/772 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan Abdullhadi Tepe vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, borçlu ... Gıda Ltd. Şti. hakkında .... .... ... Müdürlüğü'nün 2011/2774 Esas sayılı dosyasıyla ... takibi başlattıklarını, takibin kesinleştiğini ve ....07.2011 tarihinde borçlunun ... İl Özel İdaresi Müdürlüğü nezdindeki alacaklarına haciz koyduklarını, ......... ... Müdürlüğü'nün 2011/3551 Esas sayılı dosyasında ise takip kesinleşmeden haciz işlemi yapılmasına rağmen sıra cetvelinde .... sıraya alınmasının doğru olmadığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Şikayet olunan .... vekili, alacaklarının birinci sırada yer almasının doğru olduğunu, takiplerinin kesinleşmiş olduğunu savunarak, şikayetin reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, şikayet olunan alacaklının ... dosyasında ödeme emri tebliğ edilmeden ve takip kesinleşmeden haciz ihbarnamesi yollandığı hususunun mahkeme kararıyla sabit olduğu, haczin konulduğu tarihte henüz takibin kesinleşmemesi nedeniyle davacının alacağının birinci sırada yer alması gerektiği gerekçesiyle, şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Karar, şikayet olunan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, .... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, .... .... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan ... Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13331, Karar No: 2014/12220, Tarih: 03.11.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/13331 E.  ,  2014/12220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Dava konusu .... Köyü 2384 ada 9 parsel sayılı taşınmazla ile ilgili olarak 3402 sayılı Yasa'ya 5831 sayılı Yasa'nın 8. maddesi ile eklenen Ek- 4. madde kapsamında kullanım kadastrosu tutanağı veya güncelleme listesi (veya tutanağı) düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili Kadastro Müdürlüğünden sorularak alınacak cevabi yazının, kullanım kadastrosu yapılmış ise ilgili kadastro tutanak örneği veya varsa güncelleme listesinin (veya tutanağı), güncelleme askı ilan tutanağının ve kullanım kadastrosu (güncelleme) sonucu oluşan tapu kaydının onaylı örneğinin,

2- Dava konusu 2384 ada 9 parsel sayılı taşınmazın ifrazen geldiği anlaşılan 2384 ada 5 parsel sayılı taşınmaza ait tesis kadastrosu tutanak örneği ve bu taşınmazın ifrazına ilişkin bilgi ve belgelerin mahalli Tapu Müdürlüğünden sorularak alınacak cevabi yazı ve ifraz belgelerinin dosya içine konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2790, Karar No: 2021/9788, Tarih: 01.06.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/2790 E.  ,  2021/9788 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 5. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 24. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalının Arnavutluk'da ki HES ve baraj inşaatı işinde "topograf" olarak 2.500,00 EURO net maaş, 106,00 EURO çocuk yardımı ve günde üç öğün yemek, servis ve kalacak yer temini karşılığında 10.04.2016-30.05.2017 tarihleri arasında çalıştığını, normal mesainin 07.00-20.00 arası olduğunu ancak davacının haftanın yedi günü, hafta tatilleri, ulusal bayram ve genel tatil günleri dahil çalıştığını, bu çalışmaların karşılığı ücretlerin ödenmediğini, çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ve karşılığı ücretinin ödenmediğini, 2017 Mart, Nisan ve Mayıs ayı ücretlerinin ödenmediğini, iş sözleşmesinin davalılar tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, buna rağmen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının ödenmediğini, pasaportunun ve aylık ücretlerinin verilmeyeceği baskısı altında ve işçilik alacaklarının ödeneceği vaadiyle davacıdan istifa ettiğine dair dilekçe alındığını, bir takım belgelerin imzalatıldığını, ancak söz konusu belgeler karşılığında davacıya herhangi bir para ödenmediğini, davalıların ihtarname ile temerrüde düşürüldüğünü iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... A.Ş. vekili, zamanaşımı def’inde bulunduklarını, yetki itirazında bulunduklarını, davacı ile anlaşmak suretiyle iş sözleşmesinin sona erdiğini, tüm haklarının verildiğini, davacının müvekkili şirketi ibra ettiğini, davacının aldığını beyan ettiği ücretin gerçeği yansıtmadığını, ücretinin sözleşmede kararlaştırılan ücret olduğunu, iddia ettiği çalışma saatlerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, işyerinde kural olarak fazla mesai yapılmadığını, yapıldı ise karşılığı ücretlerin bordrolarda tahakkuk ettirilerek ödendiğini, bordroların ihtirazi kayıt olmaksızın imzalandığını, haftada en az bir gün izin kullandığını, dini ve milli bayramlarda kesinlikle çalışma yapılmadığını, imzalı puantaj cetvellerinden anlaşılacağını, resmi tatillerde de çalışma olmadığını, çalışma oldu ise bordrolarda tahakkuk yapılarak karşılığı ücretlerinin ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, husumet itirazında bulunduklarını, davacının, müvekkili şirket yanında iddia ettiği tarihler arasında çalışmadığını, aralarında sözleşme imzalanmadığını, maaş ödemesi yapılmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında hiçbir hukuki bağ bulunmadığını, davacının işyeri sicil dosyası dahil hiçbir evrakın müvekkili şirkette bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu yasal süresinde olmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1 maddesi gereğince reddine, davalı ... A.Ş. ile davacı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Davalı ... A.Ş. Temyizi Bakımından;

Her ne kadar davalı vekili davanın esasına yönelik olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz kanun yoluna başvurmuş ise de, davalının İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurusu süresinden olmadığından Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin reddine karar verildiği anlaşıldığından temyiz kanun yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu itibarla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366 ncı maddesi uyarınca temyiz kanun yolu bakımından da kıyasen uygulanacak Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 346 ncı maddesi gereğince davalı vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Yukarıda yazılı sebeplerle davalı vekilinin temyiz isteminin REDDİNE,

2-Davalı ... A.Ş. Temyizi Bakımından;

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.