muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/22726, Karar No: 2024/2569, Tarih: 29.02.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/22726 E.  ,  2024/2569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/663 E., 2016/484 K.

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararıyla, sanığın hakaret suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanlar vekilinin temyiz isteği; suça konu sözlerin hakaret niteliğinde olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın suç tarihinde ... sayfası üzerinden katılanlara hitaben "Amacı... ben kötü bir eşdim diye gitti, aldattı beni ve amacı sadece çocuklarımın kafasını bulandırmak, göya ben kötü bir anneyim, çocuklar istemiyor, beni gibi göstermek istiyor. Yalan yanlış bunu göya herkese ispatlamak istiyor, kendi suçlarını bastırmak için ama ben asla çocuklarımı bırakmam, çünkü anneyim..." sözleriyle hakarette bulunduğu iddiasıyla açılan davada beraat kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri Yönünden

Sanığın, katılanlara hitaben yazdığı kabul edilen sözlerin katılanların onur şeref ve saygınlığını rencide edici nitelikte olmadığına, ilişkin Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sair Yönlerden

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme kararında katılanlar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25648, Karar No: 2016/609, Tarih: 14.01.2016

**2. Hukuk Dairesi         2015/25648 E.  ,  2016/609 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı erkek tarafından kusur belirlemesi, kadın yararına hükmedilen maddi tazminat ve nafakalar yönünden, davalı-davacı kadın tarafından ise kusur belirlemesi, manevi tazminat talebinin reddi, maddi tazminat ve nafaka miktarları yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davalı-davacı kadın temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay’a da yapılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Davalı-davacı kadının adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davalı-davacı kadının, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından davalı-davacı kadının adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, mahkemece bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün bulunmamasına göre kadının tüm, erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

3-Dosya kapsamından 30.04.2014 tarihli ilk hükümde kadın yararına hükmün kesinleşme tarihine kadar 450 TL tedbir nafakası verildiği, boşanma hükmünün 21.05.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davalı-davacı kadının iş bu dava dosyası ile birleştirilen davası münhasıran yoksulluk nafakasına ilişkin olup, talep olmadığı halde hükmün kesinleşme tarihine kadar tedbir nafakasının 700 TL'ye çıkarılması doğru görülmemiştir. Ancak bu yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün bu bölümünün düzeltilmesi gerekmiştir (HUMK. md. 438/7).

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 3. bentte gösterilen sebeple gerekçeli kararın hüküm fıkrasından B)-1 bendinin tümden çıkarılmasına yerine "Birleşen nafaka dosyası ve bu dosyada davalı-davacı kadının yoksulluk nafakası talebinin kısmen kabulüyle, boşanma hükmünün kesinleşme tarihinden geçerli olmak üzere aylık 700 TL. yoksulluk nafakasının davacı-davalı erkekten alınarak davalı-davacı kadına verilmesine fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE" cümlesinin yazılmak suretiyle hükmün bu kısmının düzeltilmiş şekli ile, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 14.01.2016 (Perş.)
Yargıtay — Esas No: 2016/6820, Karar No: 2016/19781, Tarih: 02.11.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/6820 E.  ,  2016/19781 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile 1-..., 2-... vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında.... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 10.12.2013 gün ve 2012/586-2013/475 sayılı hükmün Dairemizin 13.10.2015 tarih ve 2014/28037-2015/29934 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalılar avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı, 01/04/1994 tarihinden itibaren davalıların babalarının evinde aşçı ve hizmetli olarak çalıştığını, davalıların babasının hastalığının ilerlemesi üzerine bakımının uzman hemşire gerektirdiği gerekçesiyle davalılar tarafından işine son verildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla, 10.000TL istemiş; 31.01.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini toplam 78.000TL olmak üzere artırmıştır.

Davalılar, davacının babalarının yanında aşçı olarak çalıştığını, işçi sıfatının bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile kıdem tazminatından 38.642.40TL, İhbar tazminatından 4.335,75TL İzin ücretinden 16.566,65TL, fazla çalışmadan 18.655,15TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, kıdem tazminatının en yüksek banka mevduat faizi ile dava tarihinden itibaren uygulanmasına, diğer alacaklara dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, genel tatil ve hafta tatili ile ilgili talepler bilirkişi tarafından hesaplanamadığı ve ispatlanamadığından reddine karar verilmiş; davalıların temyizi üzerine hüküm Dairemizin 13.10.2015 tarihli 2014/28037 Esas 2015/29934 Karar sayılı ilamı ile, İş Kanunu kapsamında düzenlenen kıdem tazminatı adı altında bir tazminat istenemeyeceği belirtilerek bozulmuş; davalılar bu kez de karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında gösterilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nun 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında gösterilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nun 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekir.

2-Davacı, iş aktini haksız ve tazminatsız fesheden davalılardan, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla, kıdem tazminatı karşılığı 2500TL, ihbar tazminatı karşılığı 2500TL, fazla mesai karşılığı 1500TL, yıllık izin ücreti karşılığı 1500TL, hafta sonu çalışması karşılığı 1000TL, milli ve dini bayramlardaki çalışması karşılığı 1000TL olmak üzere toplam 10.000TL talepte bulunmuş; 31.01.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini toplam 78.000TL olmak üzere artırmıştır. Mahkemece, ıslahla artırılan bedele ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken, tüm alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. Bu hususun temyiz incelemesinde zuhulen gözden kaçırılmış olduğu anlaşıldığından, davalıların karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 13.10.2015 tarihli 2014/28037 Esas 2015/29934 Karar sayılı bozma ilamında belirtilen sebebe ilaveten mahkeme kararının bu gerekçe de eklenmek sureti ile bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalıların sair karar düzeltme istemlerinin reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalıların karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 13.10.2015 tarihli 2014/28037 Esas 2015/29934 Karar sayılı bozma ilamına 2 nolu bent olarak ilaveten mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçe de eklenmek sureti ile BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 02/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10971, Karar No: 2015/16961, Tarih: 03.12.2015

**5. Ceza Dairesi         2015/10971 E.  ,  2015/16961 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2015/269173

İdari para cezasına itiraz üzerine yapılan yargılama sırasında; Çatalca Sulh Ceza Hakimliğiyle Büyükçekmece 1. Sulh Ceza Hakimliği arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, talebin niteliğine ve Çatalca Sulh Ceza Hakimliği kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Büyükçekmece 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 26/02/2015 gün ve 2014/2448 Değişik İş sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 03/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3441, Karar No: 2019/4032, Tarih: 24.06.2019

**19. Hukuk Dairesi         2018/3441 E.  ,  2019/4032 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı Orge İnş. San. İç ve Dış Tic. Ltd.Şti. vek. Av. ... ile davalı Pakpen Plastik Boru ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vek. Av. ... arasında görülen dava hakkında... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 09/12/2015 gün ve 2012/872-2015/1018 E.K sayılı hükmün onanmasına yönelik Dairemizin 28.06.2018 ve ... E.-2018/3684 K. sayılı ilamına karşı taraf vekilleri tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davacının, davalı şirkete yapmış olduğu ödeme karşılığı bir kısım ürünleri teslim almasına rağmen, bir kısım ürünleri teslim alamadığını, davalının teslim etmediği ürünlerin karşılığı olan 309.401,48.-TL'nin tahsili için başlatılan takibe, davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının verdiği sipariş nedeniyle üretilen malların bir kısmının davacı tarafından teslim alındığı, bir kısım malların da teslim alınması davacı tarafa ihtarname ile bildirilmesine rağmen davacının malları teslim almadığını, davacının talimatı doğrultusunda, üretilen malların 3. kişilere satıldığını, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi feshedilmeden davacı aleyhine takip yapılamayacağını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinde davalının davacıya 309.401,48.-TL’lık mal teslim etme borcu olduğu, davacı tarafın, davalı tarafın edimi sayılan ürünleri ifa etmede temerrüde düştüğü iddiasının ispatlanamadığı, bu kapsamda davacının cari hesap ilişkisini sona erdirmeden ve bu yönde yasaya uygun bir fesih ve dönme iradesini karşı tarafa bildirmeden, davalıdan alacaklı olduğu malın bedelini tahsil etmek amacıyla doğrudan icra takibi yapmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davacının davalıdan takip yaptığı tutar kadar alacağı bulunduğundan takipte kötüniyetli sayılamayacağından davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 28.06.2018 tarihli kararıyla onanmasına karar verilmiş olup, bu karara karşı taraf vekillerinin karar düzeltme isteminde bulunması üzerine yeniden yapılan inceleme sonucunda,

Davalı vekili cevap dilekçesinde, uyuşmazlık konusu üretilen bir kısım malların davacının talimatı doğrultusunda 3. kişilere satıldığını belirtmiş, satılmayan bir kısım malların ise iadesine hazır olduğu konusunda beyanda bulunmuştur. Mahkemece halen davalının elinde bulunan ve davacıya teslimi gereken ürünlerle ilgili olarak BK'nın 106. (TBK 123) maddesi uyarınca borcun ifa edilmesi yönünde uygun bir süre verilmediği ve BK'nın 107. ( TBK 124) maddesinde belirtilen derhal fesih hakkının koşullarının oluşmadığı şeklindeki gerekçesi yerinde ise de, halen davalı tarafından davacıya teslime hazır herhangi bir malın bulunup bulunmadığı, miktarı belirlenip şayet taraflar arasındaki sözleşme uyarınca satıma konu teslime hazır mal var ise bu mallar yönünden davacı tarafından BK'nın 106. maddesindeki feshi ihbar koşulları yerine getirilmediğinden davalı elinde teslime hazır tutulan malların bedelini talep etme hakkı bulunmamaktadır. Ancak davalı vekili cevap dilekçesinde davacının talimatı üzerine bir kısım malların 3. kişiye satıldığını belirtmiş olup bu durumda davalının beyanında belirttiği söz konusu mallara ilişkin teslime ilişkin ifanın yerine getirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Ifası mümkün olmayan bu mallarla ilgili olarak davalının davacı tarafından 3.kişiye satışı yönünde talimat verildiğini ispatlaması gerekir. Şayet davalı, davacı tarafından böyle bir talimat verildiğini ispatlar ise bu durumda talimat gereği bu mal bedelinin davacıya ödendiğini ayrıca ispatlamalıdır.

Mahkemece bu hususlarda herhangi bir inceleme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bu nedenle bozulması gerekirken Dairemizce onandığı anlaşıldığından davacı vekilinin karar düzeltme isteminin yukarıdaki gerekçeler doğrultusunda kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 28.06.2018 ve 2017/3173 E.-2018/3684 K. sayılı onama kararının kaldırılarak, yerel mahkeme hükmünün yukarıda belirtilen gerekçelerle BOZULMASINA, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, evvelce alınan onama harçları ile peşin harçların istek halinde karar düzeltme isteyen taraflara iadesine, 24/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3035, Karar No: 2018/4386, Tarih: 22.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/3035 E.  ,  2018/4386 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz giderleri, dava dosyasının Yargıtaya gönderilmesi ve temyiz incelemesinden sonra Yargıtay tarafından dosyanın mahkemeye iadesi için gereken giderler ile temyiz incelemesi sırasında Yargıtayda ve temyiz incelemesi sonrası yerel mahkemede yapılması gereken tebligatlar için gerekli giderleri kapsar.

Temyiz harçları ise (Mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Kararı temyiz eden davalı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun temyiz dilekçesinin süresinde temyiz defterine kaydının yapılmış bulunmasına rağmen temyiz başvuru ve karar harcını yatırmadığı anlaşılmaktadır. ... Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 15/6. maddesinde “Kurum, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili iş ve işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. ” hükmü bulunmaktadır. Ancak, bu kurumun yargı harcından da muaf olduğuna dair özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda anılan davalı tarafa temyiz yoluna başvurma harcı ile temyiz karar harcının kanunda öngörülen bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366. maddesi uyarınca temyiz kanun yolu bakımından kıyasen uygulanacak 344. maddesi gereğince davalı tarafa muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Bölge Adliyesi Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8721, Karar No: 2019/5228, Tarih: 10.06.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/8721 E.  ,  2019/5228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı şirket ile aralarında 14/07/2011 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşme uyarınca davalıya teslim edilen bir kısım araçların kilometre aşım bedellerinin tahsili amacıyla fatura düzenlenerek davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafça faturaların iade edildiğini, fatura bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötüniyetli itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, davalının İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün 2013/21283 E. Sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin 39.458,35 TL üzerinden devamına, iptal edilen kısım üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde "Hukuki dinlenilme hakkı" düzenlenmiştir. Buna göre davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere, bu hak, Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hakim, tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (YHGK.'nun 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı)

Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemenin, dava dilekçesini ve duruşma gününü taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun amir hükmü gereğidir.Bu yolla kişi, hangi yargı merciinde duruşması bulunduğuna, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğuna, yargılamanın safahatına, verilen kararın ne olduğuna, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte açıklanan usule uygun tebligat yapılması ile vakıf olabilecektir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun " Bilinen Adreste Tebligat " başlıklı 10. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; " Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa, muhatabın bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması halinde, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi en son adres olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Açıklanan yasal düzenleme tüzel kişiler için de geçerlidir. Hükmi şahıslara ne şekilde tebligat yapılacağı Tebligat Kanunu'nun 12. ve 13. maddelerinde düzenlenmiştir.

Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre; hükmi şahıslara tebligat, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanun'un 13. maddesine göre de; tebliğ yapılacak bu kişiler, herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde, tebliğ bizzat orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

Tebligat Kanunu'nun "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21/1.maddesinde ise; "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru, tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heteyi azasından birine veyahut zabıta amir ve memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." hükmü yer almaktadır.

Madde metni, iki hali birlikte düzenlemiştir. Bunlardan ilki "adreste bulunmama", diğeri ise "tebellüğden imtina"dır. Muhatabın adreste bulunmaması halinde tebliğ memurunun ne şekilde davranması gerektiğini düzenleyen Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 30.maddesinin birinci fıkrasında; "Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir..." hükmüne yer verildiği, Tebligat Kanunu'nun "Tebligat Mazbatası" başlıklı 23. maddesinin 7. bendinde; "21. maddedeki durumun tahaddüsü halinde bu hususlara mütaallik muamelenin yapıldığının, adreste bulunmama ve imtina için gösterilen sebebin tebligat mazbatasına yazılmasının" emredildiği, "Tebligat mazbatasında bulunması gereken bilgiler ve tanzimi" başlıklı Tebligat Yönetmeliğinin 35.maddesinin (f) bendinde ise; "30. ve 31. maddelerdeki durumların gerçekleşmesi halinde bu hususlarla ilgili hangi işlemlerin yapıldığının, adreste bulunmama ve kaçınma için gösterilen sebebin tebligat mazbatasına yazılacağının" hüküm altına alındığı görülmüştür.