muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5977, Karar No: 2019/17419, Tarih: 26.09.2019

Talep Konusu dönemi kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin 35. maddesi; "İşçilerin yurt içi ve yurt dışı harcırahları konusunda 6245 sayılı Harcırah Kanunu, Bütçe Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Görev unvanları (pozisyonları) Maliye Bakanlığı'na seyyar görevli olarak vize ettirilen işçilere, uygulamanın yapıldığı her yıla ait Bütçe Kanunu hükümleri uyarınca seyyar görev tazminatı ödenir. Harcırah ve Seyyar görev tazminatları mutat ödemelerle birlikte ödenir.

İşyerine geçici görevle gelen işçilere imkânlar ölçüsünde yatacak yer temin edilir. Geçici görev yolluğuna hak kazanan işçiler, yeni işyerlerinde günlük normal çalışma sürelerinin dışında ek çalışma yaptıkları takdirde, normal günlük çalışma süreleri aşan kısımlar için bu toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre ayrıca fazla mesai alırlar" düzenlemesini içermektedir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6552 sayılı “İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun”un 89 uncu maddesi ile değiştirilen 6245 Sayılı Harcırah Kanununun 3/g maddesi ise; "Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade eder." hükmünü içermektedir.

6360 sayılı Kanun ile tüm büyükşehir belediyelerinde belediye sınırının il mülki sınırı haline getirilmesi ''memuriyet mahalli'' tanımının uygulanmasında tereddütlere yol açtığından, uygulamada birliğin sağlanması için Maliye Bakanlığı tarafından 27.11.2014 tarihli ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de "Harcırah Kanunu Genel Tebliği" yayımlanmıştır. Buna göre;

"Yapılan düzenleme ile büyükşehir belediyeleri dışında kalan belediyelerde eski uygulamanın devamı sağlanmış, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde görev yapan memur ve hizmetliler için yeni bir memuriyet mahalli tanımı yapılmıştır.

Söz konusu düzenleme ile büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla;

1-Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler,

2-İlçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller,

Söz konusu düzenleme ile büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla;

1-Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler,

2-İlçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller,

3-Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler, memuriyet mahalli olarak belirlenmiştir.

Böylece büyükşehir olan illerde; ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine yakınlaşması hatta birbirleri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle; 30/03/2014 tarihinden sonra yapılan görevlendirmelere ilişkin olarak, idarelerce yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile bu yerlerin devamı niteliğinde olan yerlerin belirlenmesinde; yerleşim özellikleri bakımından konut, işyeri, meydan, okul, kamu binaları gibi resmi ve özel bütün yapıların topluca bulunduğu ve insanların yerleşmek amacıyla bir arada yaşadığı aralarında boşluk bulunmayan yerler ile bu bütünlüğün kesintisiz olarak devam ettiği yerlerin dikkate alınması ayrıca bu yerlerin dışında kalmakla birlikte kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerlerin de memuriyet mahalli olarak belirlenmesi gerekmektedir." düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, davacı 2014 yılı Nisan ve Aralık ayları arasında seyyar görevli olarak çalıştırıldığı halde toplu iş sözleşmesinin 35. maddesi gereğince ödenmesi gereken seyyar görev tazminatının ödenmediğini belirterek anılan alacağın hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Mahkemece, Bakanlık tarafından seyyar görev puantaj cetvellerinin gönderildiği, ancak bu cetvellerde davacının hangi yerde görevlendirildiği ve görev yerinin memuriyet mahalli olup olmadığının yazmadığı, görevlendirmelerin seyyar görev tazminatına esas olabilecek nitelikte olmadığı belirtilerek talebin reddine karar verilmiştir. Ancak, dosya içeriğine göre, davacının talep konusu dönem içerisinde görevlendirildiği yerleri gösteren çizelgelerin gönderildiği ve davacının yaptığı görev unvanının 2014 yılı için seyyar görev tazminatı alabilecek işçiler arasında Maliye Bakanlığına vize ettirildiği anlaşılmaktadır. Davalı Bakanlık tarafından gönderilen yazıda, 6360 sayılı Kanun gereğince Büyükşehir Belediyesi sınırları il mülki sınırı sayıldığından, davacıya seyyar görev tazminatı ödemesi yapılmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda, 6360 sayılı Kanun sonrası memuriyet mahallinin belirlenmesinde ayrı düzenlemeler getirildiği gözetilerek 6552 sayılı torba Kanun ile değiştirilen Harçlar Kanunu 3/g maddesi ve buna ilişkin çıkartılan genelgedeki düzenlemeler doğrultusunda ve gerekirse defterdarlıktan da sorularak davacının talep konusu dönem içerisinde görevlendirildiği yerlerin memuriyet mahalli olup olmadığı ayrı ayrı belirlenmelidir. Bu düzenleme ve görevlendirmeler sebebi ile seyyar görev tazminatına hak kazanıp kazanmadığı tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenerek sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9154, Karar No: 2024/3576, Tarih: 22.04.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/9154 E.  ,  2024/3576 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/351- 2022/351

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-16640

vekili Avukat ...

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/40671

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede,

1. İtiraz Hakem Heyeti kararının 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30/16 ıncı maddesi gereğince Sigorta Tahkim Komisyonunca taraflara tebliğ edildiğine ilişkin tebligat parçalarının,

2. Davalı ... şirketine tahkim başvurusunun tebliğ tarihine ilişkin belgenin,

3. Davalı vekilinin dosyaya sunduğu cevap dilekçesinin,

4. Davalı vekilinin cevap dilekçesinin dosyaya sunulma tarihine ilişkin belgenin,

5. Davacı vekilinin hakem heyetine sunduğu 24.01.2022 tarihli e-postasına ilişkin belgenin,

6. Davacı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı sunduğu 03.03.2022 tarihli itiraz dilekçesinin,

7. Davacı tarafın tahkim başvurusundan önce davalı ... şirketine yaptığı başvuruya ilişkin belgelerin ve 21150702788-27 sayılı hasar dosyasının,

8. Şereflikoçhisar Cumhuriyet Başsavcılığının 2007/1082 sayılı soruşturma dosyasının, ceza davası açılmışsa ceza davasının aslının veya onaylı bir suretinin,

9. Aksaray Ortaköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2008/23 sayılı soruşturma dosyasının, ceza davası açılmışsa ceza davasının aslının veya onaylı bir suretinin,

10. Davadışı Ankara As Turizm isimli otobüs firmasına ait 18 AH 771 plaka sayılı otobüsün 16.07.2007 tarihinde Ankara ili- Harmandalı kasabası arasındaki seferine ilişkin yolcu listesinin,

11. 16.07.2007 tarihli trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağının,

dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten ve yukarıda anılan ceza dosyaları ilgili yerden istenilip dosya arasına alındıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/408, Karar No: 2021/531, Tarih: 04.11.2021

**Ceza Genel Kurulu         2018/408 E.  ,  2021/531 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sanık ...’ın göçmen kaçakçılığı suçundan TCK’nın 79/1-a, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin Ceylanpınar Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21.11.2012 tarihli ve 310-179 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 18. Ceza Dairesince 22.03.2017 tarih ve 25498-3210 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 20.11.2017 tarih ve 57289 sayı ile;

"1- a) Hükümlü 53062039884 TC kimlik numaralı ..., göçmen kaçakçılığı yapmak suçundan Ceylanpınar Cumhuriyet Başsavcılığının 18/10/2011 gün ve 2011/521 esas sayılı iddianamesiyle açılan dava üzerine yargılandığı Ceylanpınar Asliye Ceza Mahkemesinin 21/11/2012 gün ve 2011/310(E)-2012/179(K) sayılı kararı ile suçu sabit görülerek TCK'nın 79/1-a, 62/1 ve 53 maddeleri gereğince 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmıştır.

b) Kararın temyizi üzerine Yargıtay 18. Ceza Yüksek Dairesi yukarıda zikredilen kararı ile Ceylanpınar Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda zikredilen kararını onamış ve karar kesinleşmiştir.

2- Hükümlü müdafiinin itiraz olağanüstü kanun yoluna tevessül olunması talepli başvurusu üzerine yapılan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığımızca yapılan incelemede;

a) Sınırdaş olduğumuz Suriye ülkesinde 'Arap Baharı' olarak adlandırılan süreç çerçevesinde 26.01.2011'de iktidar karşıtı yaygın ... hareketlerinin başladığı, aynı yılın Mart, Nisan ve Haziran aylarında da iktidar karşıtı sokak gösterilerinin devam ettiği, iktidara bağlı kolluk ve asker kuvvetlerinin silahla müdahaleleri neticesinde 29.04.2011 tarihinde ... ili Yayladağı ilçesinden çatışmalardan kaçan Suriye vatandaşlarından müteşekkil ilk grupların sınırı geçerek Türkiye'ye sığındıkları ve devam eden süreçte hâlen bu şekilde ülkemize sığınmış 3 milyon kişiyi aşkın Suriye vatandaşının ülkemizde bulunduklarının sosyal bir vakıa olduğu,

b) Bu süreçteki yasal gelişmelerin ise;

- 30.03.2012'de 'Türkiye'ye Toplu Sığınma Amacıyla Gelen Suriye Arap Cuhuriyeti Vatandaşlarının ve Suriye Arap Cumhuriyetinde İkamet Eden Vatansız Kişilerin Kabulüne ve Barındırılmasına İlişkin Yönerge'nin yürürlüğe girmesi,

- 04.04.2013'de 'Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun kabulü ve yürürlüğe konulması,

- 22.10.2014'de 'Geçici Koruma Yönetmeliği'nin yürürlüğe konulması, şeklinde geliştiği,

b) Bu süreçteki yasal gelişmelerin ise;

- 30.03.2012'de 'Türkiye'ye Toplu Sığınma Amacıyla Gelen Suriye Arap Cuhuriyeti Vatandaşlarının ve Suriye Arap Cumhuriyetinde İkamet Eden Vatansız Kişilerin Kabulüne ve Barındırılmasına İlişkin Yönerge'nin yürürlüğe girmesi,

- 04.04.2013'de 'Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun kabulü ve yürürlüğe konulması,

- 22.10.2014'de 'Geçici Koruma Yönetmeliği'nin yürürlüğe konulması, şeklinde geliştiği,

c) Hükümlünün de aşamalarda; bu şekilde ülkemize girmiş olan Suriye vatandaşlarının desteklenmesinin ve gerektiğinin ... imkanı sağlanmasının mülki amirliklerce tavsiye ve teşvik edildiğini, hatta ihbar üzerine yakalanıp adli işlem başlatılmasından sonra da kendilerine ... verdiği 2 yabancı uyruklunun kalan işlerini tamamlamaları için kendisine verilmelerini talep ettiğini, bu talebinin Ceylanpınar Kaymakamlığınca kabul edildiğini ve 2 yabancı uyruklunun 10 gün kadar daha yanında çalıştıklarını, daha sonra şahısları yetkililere teslim ettiğini savunduğu ve savunmasının doğruluğunu belgelendirdiği,

d) Bu durum ve bu hususlardaki bilinen sosyal gerçekler karşısında; karardaki 'sanığın yabancıları yanında çalıştırması şeklindeki eylemiyle maddi menfaat elde etmek maksadıyla yasal olmayan yollardan ülkeye giren Suriye vatandaşı ... ve ... isimli yabancıların yine yasal olmayan yollardan ülkede kalmalarına imkan sağladığı ve bu şekilde üzerine yüklenen göçmen kaçakçılığı yapma suçunu işlediği sabit görülerek' şeklindeki kabulün isabetli olmadığı ve nitekim Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 91. maddesi kapsamında 'geçici koruma' statüsünde bulunan yabancıların ülkemizden geri gönderilmesinin aynı Yasa'nın 4. maddesi ile engellendiği de nazara alındığında, ülkemizde kalmalarına yasa ile imkan sağlanan yabancıların ülkede kalmalarına imkan sağlanmasının suç oluşturduğundan söz edilemeyeceği ve karar kesinleşmeden gerçekleşen bu lehe durumun da temyizde nazara alınması gerektiği,

e) Hükümlünün göçmen kaçakçığı suçunu işleme kastı ile hareket etmediği ve bu nedenle unsurları itibariyle oluşmayan suçtan beraatine karar verilmesi gerekirken mahkûmiyetine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 18. Ceza Dairesince 09.05.2018 tarih ve 7276-7112 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 18. Ceza Dairesince 09.05.2018 tarih ve 7276-7112 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Sanık hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan verilen mahkûmiyet hükmünden sonra yürürlüğe giren 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 22.10.2014 tarihli ve 29153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici Koruma Yönetmeliği’nin sanık lehine değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin,

2- Değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılması hâlinde, sanığın haksızlık yanılgısı ile hareket edip etmediğinin,

Belirlenmesine ilişkindir.

1- Sanık hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan verilen mahkûmiyet hükmünden sonra yürürlüğe giren 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 22.10.2014 tarihli ve 29153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici Koruma Yönetmeliği’nin sanık lehine değerlendirilip değerlendirilemeyeceği:

İncelenen dosya kapsamından;

18.08.2011 tarihli yakalama tutanağına göre; aynı gün saat 18.00 sıralarında Ceylanpınar İlçe Jandarma Karakol Komutanlığınca Muratlı Jandarma Karakol Komutanlığı aranarak Aşağıkarataş Köyü’nden sanığın evinde yabancı uyruklu iki şahsı zorla bulundurduğunun ihbar edilmesi üzerine arama kararı alınarak sanığın adresine gidildiği, yapılan arama sırasında evin üst katındaki misafir odasında iki şahsın yan yana oturduğunun belirlendiği, pasaportları talep edilen şahıslardan birinin Suriye uyruklu ... olduğunun tespit edildiği, pasaportunu ibraz edemeyen diğer şahsın ise ... olduğunu ifade ettiği, beyanlarına başvurulan şahısların yaklaşık iki ay önce yasa dışı yollarla Şenyurt sınır bölgesinden ülkemize giriş yaptıklarını, daha önceden tanıdıkları sanığın yanına geldiklerini ve sanıkla birlikte kendi rızaları dâhilinde para kazanmak amacıyla tarım işlerinde çalıştıklarını ifade ettikleri anlaşılmaktadır.

Mağdurlar ... ve ... tercüman eşliğinde; yaklaşık iki ay önce Türkiye’ye giriş yaparak pamuk ve sulama işlerinde çalışmak üzere Aşağıkarataş Köyü’nde oturan sanığın yanına geldiklerini, hâlen sanıkla birlikte çalıştıklarını, sanığın kendilerini zorla tutmadığını, çalışmalarının karşılığında hak ettikleri parayı kendilerine ödediğini, bunun haricinde barınma, yeme içme, giysi ve sigara ihtiyaçlarını da karşıladığını, bu nedenle sanık hakkında şikâyetçi olmadıklarını,

Mağdurlar ... ve ... tercüman eşliğinde; yaklaşık iki ay önce Türkiye’ye giriş yaparak pamuk ve sulama işlerinde çalışmak üzere Aşağıkarataş Köyü’nde oturan sanığın yanına geldiklerini, hâlen sanıkla birlikte çalıştıklarını, sanığın kendilerini zorla tutmadığını, çalışmalarının karşılığında hak ettikleri parayı kendilerine ödediğini, bunun haricinde barınma, yeme içme, giysi ve sigara ihtiyaçlarını da karşıladığını, bu nedenle sanık hakkında şikâyetçi olmadıklarını,

Tanık .... olay tarihinde jandarma görevlilerinin sanığın yanından getirdikleri kaçak yollarla Türkiye’ye girmiş Suriye uyruklu mağdurların sınırdışı işlemlerinin yapılmasını talep ettiklerini, kendilerinin de kaymakamlık olarak mağdurları Suriye ile olan anlaşma doğrultusunda Karahudut sınır kapısından Suriye’deki yetkililere teslim ettiklerini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık ...; çiftçilikle geçimini sağladığını, tarlasında sulama işlerinde çalışacak işçi aradığını, Ceylanpınar’a bağlı Yoncalı Köyü yakınlarında rastladığı mağdurların ... aradıklarını öğrenmesi üzerine kendileri ile konuşup anlaştığını, yaklaşık iki aydır mağdurların kendisiyle birlikte çalıştıklarını, çalışmalarının karşılığını mağdurlara ödediğini, mağdurların da kendisinden aldıkları parayı ailelerine gönderdiklerini, mağdurların Suriye uyruklu olduklarını bildiğini, bununla birlikte yasadışı yollarla sınırı geçip geldiklerinden haberdar olmadığını, şahısları zorla tutmadığını, mağdurlar kendisiyle birlikte 40 gün kadar çalıştıktan sonra Jandarma görevlilerinin bir ihbar üzerine geldiklerini belirterek mağdurları yakaladıklarını, ifadelerinin ardından mağdurların kaymakamlığa gönderildiğini, kendisinin de kaymakamlığa gelerek mağdurların 10 günlük bir sulama işlerinin kaldığını belirterek izin almak ve tutanak tutturmak suretiyle kendisine teslim edilmelerini sağladığını, işleri bittikten sonra paralarını ödediği mağdurları kaymakamlıkta görevli tanık Abdullatif Öner ile birlikte Suriye’ye gönderdiklerini savunmuştur.

TCK’nın "Göçmen kaçakçılığı" başlıklı 79. maddesi, suç tarihinde;

"(1) Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan;

a) Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkân sağlayan,

b) Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkân sağlayan,

Kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

(3) Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur." şeklinde iken, 22.07.2010 tarihli ve 6008 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle, maddenin 1. fıkrasına; "Suç teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur." hükmü eklenmek suretiyle göçmen kaçakçılığı suçu bir teşebbüs suçu haline getirilmiştir.

Göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin TCK'nın 79. maddesinin gerekçesinde de;

(3) Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur." şeklinde iken, 22.07.2010 tarihli ve 6008 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle, maddenin 1. fıkrasına; "Suç teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur." hükmü eklenmek suretiyle göçmen kaçakçılığı suçu bir teşebbüs suçu haline getirilmiştir.

Göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin TCK'nın 79. maddesinin gerekçesinde de;

"... Maddenin birinci fıkrası göçmen kaçakçılığı suçunu oluşturan seçimlik hareketler tanımlamaktadır. Tanıma göre, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddî menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollarla bir yabancıyı ülkeye sokmak veya ülkede kalmasına imkân sağlamak ya da Türk vatandaşı veya yabancının ülke dışına çıkmasına imkân sağlamak, seçimlik hareketli suç olarak tanımlanmıştır.

Bu itibarla, yasal olarak yurda girmiş olmakla beraber, Türkiye’de sürekli olarak oturmalarına yetkili mercilerce karar verilmemiş yabancıların ülkede kalmalarına imkân sağlamak da, bu suçu oluşturacaktır.

Suçun manevî unsuru, fiilin ‘doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddî bir yarar elde etmek maksadıyla’ işlenmesidir. Suçun oluşması için, bu maksadın varlığı gerekli ve yeterlidir; ancak menfaatin elde edilmiş olması gerekmez. Bu unsur, suçu örneğin terör maksadıyla bazı kişileri ülkeye sokmak fiillerinden ayırmak olanağını vermektedir. Kaldı ki, bu suçta asıl mağdurlar, çaresizlik ve yoksullukları nedeniyle kendilerine bir ekmek kapısı açmak için çırpınan insanlardır..." açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu suç ile korunmak istenen hukuki yarar karma nitelik göstermektedir. Bir yandan göçmenlerin mal varlığı ve vücut bütünlüğü gibi kişilere ait menfaatler, diğer yandan ise kamu düzeni, güvenlik ve ekonomi gibi ulusal ve uluslararası topluma ait menfaatler korunmaktadır.

Madde gerekçesinde de açıkça vurgulandığı üzere seçimlik hareketli bir suç olarak düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin "Yabancının yasal olmayan yollardan ülkede kalmasına imkân sağlama" seçimlik hareketinde suçun maddi konusunu yalnızca yabancılar oluşturur. Yasa dışı yollarla ülkeye sokulan veya ülkeye yasalara uygun şekilde girmekle beraber (... süresinin dolması, çalışma veya ikamet tezkeresinin bulunmaması gibi nedenlerle) ülkede kalması için gerekli koşulları sağlamayan yabancıların sınır dışı edilmelerini engelleyici herhangi bir davranış (sahte pasaport, ikamet tezkeresi veya kimlik belgesi temini, barınacak yer veya ... verme gibi) bu seçimlik hareket kapsamında değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir hukuki çözüme kavuşturulması bakımından hükümden sonra yürürlüğe giren 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile Geçici Koruma Yönetmeliği’nin inceleme konusuna ilişkin hükümleri ile TCK'nın “Zaman bakımından uygulama” ile ilgili düzenlemeleri üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.