muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18607, Karar No: 2016/13335, Tarih: 24.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18607 E.  ,  2016/13335 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, kayıp-kaçak vb. bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu belirterek; davalı aboneden tahsil edilen kayıp kaçak vb. bedellerin davalı aboneye iadesine yönelik verilen ... Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davacı ... şirketi tarafından kayıp kaçak vb. bedellerin davalı aboneden tahsil edilmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin tüketiciye iadesine yönelik Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Kayıp-kaçak bedeli ile dağıtım-iletim bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelleri hakkında 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı kanun öncesinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “ Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür .Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır . Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp-kaçak , sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ...

tarafından belirlenerek uygulandığından bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ...'ya sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması ) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı , bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devleti nin vazgeçilmez unsuru olduğundan ... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ancak Uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış , bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ... nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da ) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., Geçici 19. ile 20.maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru tarihinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu dönemde olması nedeniyle verilecek kararların ard etkisi olduğu kabul edildiğinden HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4726, Karar No: 2018/10923, Tarih: 06.11.2018

**12. Hukuk Dairesi         2018/4726 E.  ,  2018/10923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre borçlunun temyiz itirazlarının REDDİNE;

2-Alacaklının temyiz itirazlarına gelince :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine başlatılan ilama dayalı icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takipte talep edilen faizin ilam aykırı olduğunu ileri sürerek 18.12.2014 tarihli icra emrinin iptalini talep ettiği, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Yargılamaya hakim olan ilkelerden sayılan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Taleple Bağlılık İlkesi'' başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında; ''Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir'' hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; hükme esas alınan 01.02.2016 havale tarihli bilirkişi raporunda, takibe dayanak olan, Yargıtay bozma ilamı öncesi ve sonrasında verilen ilamlara uygun olarak düzenlenen 23.02.2011 ve 18.12.2014 tarihli her iki icra emrinin de ayakta olduğunun dikkate alınması ve 18.12.2014 tarihli icra emrine ilişkin talep doğrultusunda hesap yapılması isabetli görülmüş ise de, borçlu tarafından şikayet konusu yapılmayan, 23.02.2011 tarihli icra emri ile 03.02.2015 tarihli dosya hesabına ilişkin değerlendirme yapılması yerinde görülmemiştir.

O halde, mahkemece, 23.02.2011 tarihli icra emri ile 03.02.2015 tarihli dosya hesabının şikayete konu edilmediği ve şikayete konu olan 18.12.2014 tarihli icra emrine ilişkin hükme esas alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında yer alan A. 2. fıkrası dikkate alınarak, gerektiğinde hüküm kurmaya elverişli ve yeterli ek rapor aldırılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, HMK'nun 26. maddesine aykırı olarak borçlunun talebini aşar şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nin 366. ve HUMK’nin 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/11/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21652, Karar No: 2015/2908, Tarih: 06.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/21652 E.  ,  2015/2908 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3389, Karar No: 2018/3041, Tarih: 04.04.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/3389 E.  ,  2018/3041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanığın, ilk mükellefiyetini İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde 15.05.2005 tarihinde...Tekstil Metal Plastik.. Dahili Ticaret adıyla tesis ettirdiği ve söz konusu mükellefiyetin 31.01.2008 tarihinde resen terkin edildiği, diğer mükellefiyetini ise ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde 05.08.2009 tarihinde ... İnş. Metal.. Dahili Ticaret adıyla tesis ettirdiği bu mükellefiyetinde 31.05.2010 tarihinde resen terkin ettirildiği, sanık hakkında Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Müdürlüğü Rapor Değerlendirme Komisyonu mütalaasının “ ... hakkında 2008, 2009 ve 2010 yıllarında 213 sayılı kanunun 359/a-2, 359/b-1 maddelerinde yazılı gizleme ve sahte belge düzenleme” fiilleri nedeniyle verildiği ve 29.12.2010 tarih ve ... sayılı vergi suçu raporunda sanığın yetkilisi olduğu her iki şirket adına da inceleme yapıldığı, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 09.03.2011 tarih ve 2011/5007 E. sayılı iddianamesi ile sanık hakkında “ ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün mükellefi olan yukarıda açık kimliği yazılı şüphelinin yetkilisi olduğu ... Tekstil Metal Plastik Harfiyat Ltd. Şirketin defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması için şüphelinin adresine 19.10.2010 tarihinde çıkarılan tebligatın babası...'a tebliğ edilmesine rağmen şüphelinin yasal 15 günlük süre içerisinde şirkete ait defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmeyerek vergi usül kanunun 359/a-2 maddesindeki suçu işlediği, şüphelinin bağlı olduğu ...Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde tutulan tarh dosyası üzerinde vergi denetmenince yapılan incelemede şüphelinin yetkilisi olduğu şirketin 01.01.2008 tarihinden itibaren gerçek bir ticari faaliyetinin olmadığı halde komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiğinin tespit edildiği bu şekilde şüphelinin de vergi usul kanunun 359/b-1 maddesindeki suçu işlediği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla” denilerek dava açıldığı ancak 213 sayılı Kanunun 359/b-1. maddesinde düzenlenen sahte fatura düzenleme suçunda farklı şirketler adına düzenlenen sahte fatura düzenleme eylemlerinde adına fatura düzenlenen şirket sayısınca suçun oluşacağı, bu nedenle hangi şirketle ilgili olarak sahte fatura düzenlemek suçundan dava açıldığının ve ayrıca dosya arasında bulunan defter belge isteme yazıları incelendiğinde de hangi şirkete ilişkin defter ve belgelerin istendiği ve iddianamenin hangi şirkete ilişkin defter ve belgeleri ibraz etmeyerek atılı suçların işlediğinin iddianame anlatımından anlaşılmadığı cihetle, hangi şirket adına yapılan eylemlerle ilgili kamu davası açıldığı Cumhuriyet Başsavcılığına açıklattırılarak toplanan delillere göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısı ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3287, Karar No: 2016/10648, Tarih: 12.05.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/3287 E.  ,  2016/10648 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, çalıştığı süre boyunca işveren tarafından ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini bildirerek ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davalının Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan bir vakıf olması ve davalı hakkında yargı harcı alınmaması konusunda özel bir yasal düzenleme bulunmaması, ayrıca 25.01.1985 gün ve 5/1 sayılı İBK gözönünde tutulduğunda davalıdan harç alınması gerekmektedir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin davalının harçtan muaf olduğu gerekçesi ile harçtan sorumlu tutulmamış olması hatalı olup harç konusu kamu düzenine ilişkin olup temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın bozma nedenidir. Ancak bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle hüküm fıkrasının "3-" numaralı bendinin silinerek yerine ;"3- Alınması gereken 958,32 TL harçtan, peşin alınan 239,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 718,72 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 239,60 TL harcın davalıdan alınarak" davacıya verilmesine rakam ve sözcüklerin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, 12/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10859, Karar No: 2017/1396, Tarih: 08.02.2017

**2. Ceza Dairesi         2016/10859 E.  ,  2017/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma, mühür bozma

HÜKÜM : Karşılıksız yararlanma suçundan mahkumiyet, mühür bozma suçundan 28.01.2015 tarihli ek karar ile beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık hakkında karşılıksız yararlanma ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılması istemi ile hakkında kamu davası açıldığı, mahkemece karşılıksız yararlanma suçundan dolayı 15.01.2015 tarihinde cezalandırılmasına karar verildiği halde, mühür bozma suçundan dolayı her hangi bir hüküm kurulmadığı, bilahare 28.01.2015 tarihli ek kararla mühür bozma suçundan beraat kararı verildiği, ancak taraflara ek kararın tebliğ edildiğine dair belgeye dosya içerisinde rastlanmadığından, tebliğ edilmiş ise tebligat evrakının gönderilmesi, tebliğ edilmemiş ise 28.01.2015 tarihli ek kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilerek, tebligat belgesi ve sunmaları halinde temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere iadesinin sağlanması için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 08.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3172, Karar No: 2013/2595, Tarih: 01.03.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/3172 E.  ,  2013/2595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapusuz taşınmaz tescili

K A R A R

Davada, kadastro çalışmalarında boşluk olarak tapulama harici bırakılan taşınmazın imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeni ile tescil isteğinde bulunulduğuna ve dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda ... Mühendisi Bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak hüküm kurulduğuna göre, Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 10.01.2013 tarih ve 1 sayılı Kararı ile hazırlanıp, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 21.01.2013 tarih 1 sayılı Kararı ile aynen kabul edilen ve 26.01.2013 tarih 28540 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Dairelerine ilişkin işbölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yüksek Yargıtay (20.) Hukuk Dairesi'ne ait olmakla gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 01.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9965, Karar No: 2014/10677, Tarih: 30.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/9965 E.  ,  2014/10677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 16/01/2014

NUMARASI : 2013/393-2014/13

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalıya ait işyerinde kesintisiz çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı işverence haklı sebep olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde mevsimlik işçi olarak çalıştığını, çalıştığı sürelerin usulüne uygun şekilde resmi kayıtlarda gösterildiğini, davacının iş sözleşmesinin müvekkilince feshedilmediğini, dava konusu alacaklara hak kazanılmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacakları bakımından, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı hesaplamasında nazara alınması gerekli kanuni kesintilerin belirlenmesi noktalarında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde,

alacaklı hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.