muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/25555, Karar No: 2010/32489, Tarih: 02.12.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/25555 E.  ,  2010/32489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Elektrik hırsızlığı

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olduğu anlaşıldığından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için aranan 5271 sayılı CMK.’nun 231/6.maddesinin (a) bendinde yazılı “ kasıtlı bir suçtan mahkum olmama ” koşulunun bulunmaması nedeniyle sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Katılan kurum vekilinin oturumlarda hazır bulunmadığı, sadece katılma istemini içeren dilekçe verdiğinin anlaşılması karşısında; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre dilekçe yazım ücreti yerine yazılı şekilde maktu vekalet ücretine hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 Sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı kanunun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan;

Hükümdeki “450 TL vekalet ücretinin sanıktan alınarak katılan idareye verilmesine” ilişkin bölümün hükümden çıkartılarak “120 TL dilekçe yazım ücretinin sanıktan alınarak katılan kuruma verilmesine ” karar verilmek suretiyle,

Sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 02.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12292, Karar No: 2010/3724, Tarih: 05.04.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/12292 E.  ,  2010/3724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.06.2008 tarih ve 2005/126-2008/316 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ve birleşen dava davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, davalının müvekkili nezdinde hesaplarının bulunduğunu, tahakkuk eden faizler dolayısıyla gelir elde ettiğini, gelir vergisi doğduğunu, bunu zamanında yatırmayarak anaparaya eklenmesi sonucu müvekkili kaynaklarından haksız kazanç elde ettiğini, ayrıca verginin yatırılmasında müvekkilinin de sorumluluğunun bulunduğunu, bu nedenle gecikme zammı da ödediğini, davalının hakkını kötüye kullandığını ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak, 111.299.19 YTL’nın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, elde edilen faiz geliri vergisinin yatırılmasının davacı sorumluluğunda olduğunu, dört yıl boyunca bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, buna rağmen müvekkilinin vergi borcunun para aslından yatırılmasına rıza gösterdiğini, ayrıca gecikme cezasından sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin hesabından para çekmek istediğini, gelir vergisi cezası ödendiği gerekçesiyle bir kısım ödeme talebinin karşılanmadığını, gelir vergisi kesip vergi dairesine yatırmanın davalı sorumluluğunda olduğunu, kendi kusuruyla doğan zararın müvekkilinden tahsil edilemeyeceğini, ödenmeyen paranın tahsili için yapılan icra takibinin itirazla durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 inkar tazminatı hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddialar, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı-birleşen davacının, davacı-birleşen davalı bankada faiz geliri getiren hesabı

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddialar, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı-birleşen davacının, davacı-birleşen davalı bankada faiz geliri getiren hesabı

olduğu, elde edilen gelir vergisinin vergi dairesine bildirilmediği, bankanın gecikme cezası ve vergi aslını ödediği, vergi mükellefi davalı-birleşen davanın davacısı hesabından ödenen vergi aslının tahsil edildiği, esasen davalı-birleşen davanın davacısının bunu kabul ettiği, asıl davada vergi cezasının talep edilmediği, zamanında vergi ödenmemesi nedeniyle davalının fazladan tahsil ettiği iddia edilen faiz gelirinin talep edildiği, oysa vergi aslını davalının sonradan ödediği, sonradan ödediği vergi cezasının yarısını tahsil ettiği, bu halde davacının ödediği faiz gelirini talep hakkı bulunmadığı, birleşen davaya gelince VUK’nun 94 ncü maddesi uyarınca vergi sorumlusunun davalı banka, vergi mükellefinin ise davacı hesap sahibi olduğu, dört yıl faiz gelirinden vergi kesilerek yatırılmamasının sorumluğunun asıl olarak davalı bankada olduğu, ancak davacı hesap sahibinin vergiden muaf olduğunu bildirmesi, uzun süre suskun kalması ve davalı bankayı ikaz etmemesi nedeniyle %25 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, davacı bankanın ödemiş olduğu vergi cezasından davacının süresinde ödenmeyen stopaj nedeniyle elde ettiği menfaatin mahsubunun gerektiği, buna göre zararın 5.500.80 YTL olduğu, davalının bundan kusuru oranında sorumlu olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın 4.186.11 YTL üzerinden iptaline, 4.125.60 YTL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, 1.674.44 YTL inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı-birleşen davanın davalısı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı-birleşen davanın davalısı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Asıl dava, haksız yere elde edildiği iddia edilen faiz gelirinin tahsili, birleşen dava ise, talimat olmaksızın hesaptan çekilen paranın tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın davacısı lehine inkar tazminatına hükmedilmiştir. Ancak, birleşen davada tarafların kusur durumları da dikkate alınarak alacağın tayin edildiği, likit olmadığı, miktarının tayinin yargılamayı gerektirdiği dikkate alınarak inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı-birleşen davanın davalısı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı-birleşen davanın davalısı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6795, Karar No: 2008/8964, Tarih: 23.06.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/6795 E.  ,  2008/8964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 107 ada 16 parsel sayılı 7278,25 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, fındıklık niteliği ile belgesizden, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı ..., taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları içinde kaldığı ve orman olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, krokide (A)=1794,14 m2'lik kısmın orman niteliği ile Hazine, (B)=5484,11 m2'lik kısmın tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasaya göre orman kadastrosu ve 2. madde uygulaması yapılmış ve 08.05.1979 tarihinde ilan edilmiş, ekip çalışmalarına yapılan itirazlar komisyonca incelenip karara bağlanmadığı, daha sonra 3302 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasaya göre verilen yetkiye dayanılarak 1744 Sayılı Yasaya göre yapılan ekip çalışmalarına yapılan itirazların incelenerek karara bağlanması, aplikasyon ve 2/B uygulaması yapılmış, 24.11.1987 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli taşınmazın, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada kısmen orman tahdit hattı dışında kalan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 23.06.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/20697, Karar No: 2024/19392, Tarih: 11.12.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/20697 E.  ,  2024/19392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 07.09.2022

SAYISI : 2017/4548 E., 2018/454 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığını ihlâli

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin reddi ile ek kararın onanması

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 07.09.2022 tarihli ve 2017/4548 E., 2018/454 Karar sayılı ek kararının; 5271 sayılı Kanun'un 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 07.09.2022 tarihli ve 2017/4548 E., 2018/454 Karar sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296/2. maddesi gereği Tebliğname'ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1818, Karar No: 2007/3174, Tarih: 23.10.2007

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/1818 E.  ,  2007/3174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Sig. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 4.647.00 YTL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, davalı sürücünün olayda 8/8 kusurlu olduğunu belirterek 4.647.00 YTL'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sig. A.Ş. Vekili davalı tarafa ait aracın müvekkili şirkete ZMMS ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 2.750.00 YTL bulunduğunu, davacı tarafın delilleri kendilerine tebliğ edilmediğinden davanın esası hakkında cevap verme ve delil ibraz etme hakkını saklı tuttuklarını, davadan önce temerrüde düşürülmediklerinden ödeme tarihinden itibaren faiz istemeyeceğini, davanın öncelikle husumet yönünden reddini istemiştir.

Davalı ... davanın zamanaşımına uğradığını, kusur ve hasarı kabul etmediğini, kendi kasko sigorta şirketinin de davaya dahil edilmesini, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Ceyhan Tekirdağ mahkemelerinin yetkili olduğunu kusuru kabul etmediğini, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile 4.647.00 YTL tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı ... Sig. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Temyiz eden davalı ... şirketi vekilinin savunma ve temyiz nedenlerindeki açıklamalara göre birden fazla aracın kazaya karıştığı anlaşılmakla davalı temyiz eden sigorta şirketinin sorumluluk miktarının kazaya karışan araçların sayısı, kusur oranları ve sorumluluk limiti gözönünde bulundurularak belirlenmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği halde açıklanan ilkeler dikkate alınmadan sigorta şirketinin talebin tamamından sorumlu olacak biçimde haklarında hüküm kurulması doğru değildir.

2-Keza 2918 sayılı KTK'nun 99. maddesine göre davalı ... şirketine yapılması gereken ödeme ihtarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmadan ödeme tarihinden itibaren aleyhine faize hükmedilmesi de doğru değildir.

SONUÇ:Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davalı ...Ş. yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sig. A.Ş.'ne geri verilmesine 23.10.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10047, Karar No: 2021/8420, Tarih: 08.06.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/10047 E.  ,  2021/8420 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu itibarla, davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin ise sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Şöyle ki;

1)Davalı ...’ın yargılama devam ederken, 03.06.2019 tarihinde vefat ettiği, vekilin mirasçılarının vekaletnamesinin sunduğu da gözetildiğinde, gerekçeli karar başlığında isimlerinin gösterilmemesi,

2) Bozma öncesi hükmedilen fark kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığı gibi,

3) Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı

Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden,

a) Gerekçeli karar başlığında, (...) isminin devamına (Mirasçıları ..., ...) isimlerinin yazılmasına,

b) 1. bentte yer alan ( 8.943,58 TL’nin) sayısından sonra gelen kısmın hükümden çıkartılmasına, yerine (üçer aylık vadeli hesapta işlemiş nemaları ile birlikte derhal ödenmesine, bu hususta ilgili bankaya derhal müzekkere yazılmasına, taşınmaz üzerindeki takyidatların bedele yansıtılmasına) cümlesinin yazılmasına,

a) Gerekçeli karar başlığında, (...) isminin devamına (Mirasçıları ..., ...) isimlerinin yazılmasına,

b) 1. bentte yer alan ( 8.943,58 TL’nin) sayısından sonra gelen kısmın hükümden çıkartılmasına, yerine (üçer aylık vadeli hesapta işlemiş nemaları ile birlikte derhal ödenmesine, bu hususta ilgili bankaya derhal müzekkere yazılmasına, taşınmaz üzerindeki takyidatların bedele yansıtılmasına) cümlesinin yazılmasına,

c) 2.bendin tümüyle hükümden çıkartılmasına, yerine (Bozma öncesi hükmedilen 24.242,00 TL fark kamulaştırma bedeline 18.02.2015 tarihinden ilk karar tarihi olan 16.04.2015 tarihine kadar; bozma sonrası oluşan 8.943,58 TK TL fark kamulaştırma bedeline ise 18.02.2015 tarihinden (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ilam tarihi olan 08.06.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, yasal faizin davacı idareden alınarak, davalılara hisseleri oranında verilmesine, ) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16048, Karar No: 2014/4010, Tarih: 27.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/16048 E.  ,  2014/4010 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesi

Tarihi : 31.01.2013

No : 2009/227-2013/47

Davacı : S.. B.. adına Av. B.. İ..H..

Davalılar : 1-E..P.. İnş. San. Tic. A.Ş. adına Av. İ.. K..

2-H..P..Y.. E..İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.

Davacı, iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma gelen sigortalıya yapılan yardımların davalılardan teselsülen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan E.. P.. İnş. San. Tic. AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalılardan E..P..İnş. San. Tic. AŞ vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 9,10 ve 26. maddeleri olup, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacı Kurum, her iki davalı yönünden 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, asıl işveren konumundaki AŞ yönünden 10. maddenin uygulama şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmamıştır.

Bilindiği üzere 506 sayılı Yasa’nın 87. maddesinde, “ ..bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden aracı olan 3. kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur.” hükmü öngörülmüş olup, 10. maddenin şartlarının bulunması halinde asıl işverenin de bu maddeye göre sorumlu olduğu gözetilmelidir.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile, “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya içinde davalı işveren tarafından verilen işe giriş bildirgesinin iş kazasından bir gün sonra intikal ettiği anlaşılmakla birlikte, iadeli taahhütlü olarak gönderilip gönderilmediği araştırılmalı, ayrıca taşeronluk dosyası Kurumdan getirilerek, taşeronluk işyerinin kapsama alınması gereken tarih araştırılmalı ve sonucuna göre 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı irdelenmelidir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10.maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, 506 sayılı Yasanın 9 ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.