muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/768, Karar No: 2024/2955, Tarih: 29.02.2024

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314 üncü maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilleri örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım bir kez olabileceği gibi birden çok şekilde de gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise örgüt üyesi olarak da kabul edilebilecektir. Örgütün kurucusu, yöneticileri ve örgüt hiyerarşisinde üçüncü veya daha yukarı katmanlarda yer alan mensuplarının zaman sınırlaması olmaksızın örgütün nihai amacından haberdar oldukları yönünde kuşku bulunmamakta ise de, bir ve ikinci katmanlarda yer alanlar açısından; Devletin her kurumuna sızan mensupları vasıtasıyla kişi ve kurumlara yönelik, örgütün profesyonel eylemlerinin kamuoyunca bilinir hale geldiği süreçten önce icra edilen faaliyetlerin, nitelik, içerik ve mahiyeti itibariyle silahlı terör örgütünün amacına hizmet ettiğinin somut delil ve olgularla ortaya konulmadıkça örgütsel faaliyet kapsamında kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı Kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, amaca ulaşmak için her yolu mübah gören fakat sözde meşruiyetini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği nazara alındığında, ByLock kullanıcısı olmayan, Bank Asya kullanımı rutin olan, örgütle organik bir bağ kurarak hiyerarşisine dahil olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmayan sanığın, mahkemece kabule esas alınan eylem ve faaliyetinin örgütle ilişkisinin sempati düzeyini aşarak örgütün hiyerarşik yapısına girdiğini gösterir ve örgüt üyeliği suçundan mahkumiyetini gerektirir çeşitlilik, süreklilik ve yoğunluk oluşturmayan nitelikte olup, örgüte üyelik suçunu işlediğine dair, her türlü şüpheden uzak kesin ve yeterli delil elde edilemediğinden, atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 11.10.2019 tarihli ve 2019/688 Esas, 2019/1674 sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesi uyarınca Rize Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2018, Karar No: 2025/6524, Tarih: 26.05.2025

**11. Ceza Dairesi         2023/2018 E.  ,  2025/6524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/544 E., 2022/758 K.

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanığın savunmasında, defter kayıt ve belgelerin kendisinde olmadığını beyan etmesi ile Konya Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının, 17.03.2014 tarihli ve 2014-A-857/30 sayılı Vergi Suçu Raporunda, 27.05.2013 tarihinde mükellefiyetin terk edildiğinin bildirilmesi karşısında, defter kayıt ve belgeleri gizleme suçu yönünden tebliğnamede belirtilen eksik araştırmaya ilişkin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1. Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olan sanık hakkında, "2013 takvim yılında sahte fatura düzenleme" ile "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçlarını işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, ... ile birlikte adı geçen iş yerini açtıklarını, işlerle ilgilenmesi için bu kişiye vekalet verdiğini, defter ve belgelerin kendisinde olmadığını, bir süre sonra iş yerinde sahte fatura düzenlediği yönünde bir telefon ihbarı alması nedeniyle ... ile görüştüğünü, onun da kendisine "İbo" ve "..." isimli kişilerin bu faturaları düzenlediklerini bildirdiğini, Maliyeye giderek durumu anlatığını, tutanak tutulmasını istediğini, devamında Ereğli (Konya) Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu beyan etmesi ile dosya içerisinde bulunan nüfus kaydına göre ...'nin 30.06.2013 tarihinde vefat ettiğinin ve bu tarihten sonra da mükellef adına fatura düzenlenmeye devam edildiğinin anlaşılması karşısında maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

a)Müteveffa ...'nin suç tarihine yakın tarihlerde atılmış mukayeseye esas imza örnekleri temin edilerek, dosya içerisinde bulunan fatura asılları üzerinde yer alan imzaların sanığa veya bu kişiye ait olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılması,

b)Sanık tarafından ...'ye verilen bir vekaletname olup olmadığının araştırılması, bulunduğunun tespiti halinde bir suretinin ilgili Noterlikten dosyaya celp edilmesi,

c)Mükellefe ait faturaların matbaadan kimin tarafından teslim alındığının belirlenmesi,

b)Sanık tarafından ...'ye verilen bir vekaletname olup olmadığının araştırılması, bulunduğunun tespiti halinde bir suretinin ilgili Noterlikten dosyaya celp edilmesi,

c)Mükellefe ait faturaların matbaadan kimin tarafından teslim alındığının belirlenmesi,

d)Düzenlenen faturaları kullandığı belirtilen mükellefler/şirket yetkilileri ile mükellefin muhasebecisinin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edildikten sonra, tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 46/1-c ve 48. maddeleri uyarınca çekinme hakları hatırlatılıp, faturaları kullanan mükellefler/şirket yetkililerinden sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının; şirket muhasebeci olan tanıktan, iş yeri ile ilgili olarak kiminle muhatap olduğu, beyanname ve faturaların kim tarafından ibraz edildiği hususlarının sorulması,

e)Sanığın savunmasında bildirdiği suç duyurusunun akıbetinin araştırılması ile ilgili soruşturma dosyası getirtilip incelenerek, bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi,

Sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma neticesinde yazılı şekilde sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

e)Sanığın savunmasında bildirdiği suç duyurusunun akıbetinin araştırılması ile ilgili soruşturma dosyası getirtilip incelenerek, bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi,

Sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma neticesinde yazılı şekilde sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

2. Defter kayıt ve belgeleri gizleme suçu yönünden kabule göre de; 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359/son maddesinden önce gelmek üzere; “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir.” fıkralarının eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6. maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinde; "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir.” hükmünün getirildiği anlaşılmakla; defter, kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi hâlinde bir vergi ziyaı oluşmadığı gibi tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir cezanın da bulunmadığı, yine özel usulsüzlük cezasının aynı Kanun'un 359 ve 371. maddelerinde belirtilen tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir ceza olmadığı nazara alındığında; 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine 7394 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile eklenen "Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranından indirilir." şeklindeki hüküm uyarınca sanık hakkında, alt sınırdan tayin edilen temel ceza üzerinden 1/2 oranında indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 321. maddesi uyarınca hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.05.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9323, Karar No: 2020/12205, Tarih: 14.09.2020

**5. Ceza Dairesi         2016/9323 E.  ,  2020/12205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zincirleme basit zimmet

HÜKÜM : Mahkumiyet (her iki sanık hakkında)

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında zimmet suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazineye haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilerek tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden, ayrıca Bucak Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Emanetinin 2013/242 Esas sırasında kayıtlı karar defterinin dosya içerisinde bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu defterin temin edilerek denetime olanak verecek biçimde dosya arasına alınmasından sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 14/09/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11391, Karar No: 2010/3723, Tarih: 01.04.2010

**11. Ceza Dairesi         2009/11391 E.  ,  2010/3723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : 765 sayılı TCK.nun 504/1, 80, 522/1, 40, 31.maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 52/4.maddesi gereğince 3 yıl 10 ay 20 gün hapis ve 5.014,00TL.adli para cezası, adli para cezasının 20 eşit taksitle ve birer ay arayla tahsili, 3 yıl kamu hizmetlerinden yasaklılık

... kimliği ile bankaya başvurulup alınan kredi kartlarının Kurye firması tarafından teslim edilen adreste sanığın da kabul ettiği kendi fotoğrafını taşıyan ancak şikayetçi ...’nün kimlik bilgilerine haiz Z 07 466016 nolu sahte kimlik ibraz edilerek bu isimle alındığının kurye teslimat belgesinde yazılı olması, suça konu nüfus cüzdanının dosyada aslı bulunan Güzelyurt Mahalle Muhtarlığından sanığın fotoğrafı yapıştırılmış ancak şikayetçinin kimlik bilgilerine haiz nüfuz zayi ilmühaberine istinaden Konak Nüfus Müdürlüğünden alınması ve anılan Müdürlüğün 18.07.2005 günlü cevabi yazısında ise nüfus zayi belgesine istinaden düzenlenen nüfus cüzdanının imza karşılığı bizzat nüfus cüzdan sahibine verildiğinin dolayısıyla sanık dışında birinin anılan nüfus cüzdanını almadığının bildirilmesi ve sanık hakkında bir başka suçtan yargılandığı Ankara 10. Asliye Ceza Mahkemesindeki davada da bir başka kimsenin kimlik bilgilerine haiz sürücü belgesi üzerinde kendisinin de kabul ettiği fotoğraf yapıştırılmış sahte sürücü belgesinin düzenlendiğinin anlaşılması karşısında, sanığın suç faili olup olmadığına yönelik imza incelemesi ve eksik araştırmaya değinen tebliğnamedeki (1) nolu düşünceye iştirak edilmemiş,765 sayılı TCK’nın 504 maddenin 3. fıkrası yerine 1. fıkrası uygulanarak hüküm kurulması sonuca etkili bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafisinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1-Sanığın kullandığı kredi kartları ile yapılan harcamaların miktarları yerine bankanın bildirdiği ve alışveriş, nakit ve gecikme faizlerinin de dahil edildiği değere itibar edilerek sanığa fazla para cezası tayini,

2-765 sayılı TCK’nın lehe olduğu belirlenip hükümde de uygulandıktan sonra, tayin olunan para cezasının 5237 sayılı Yasanın 52/4 maddesi uyarınca taksitlendirilmesine karar vermek suretiyle karma uygulama yapılması,

1-Sanığın kullandığı kredi kartları ile yapılan harcamaların miktarları yerine bankanın bildirdiği ve alışveriş, nakit ve gecikme faizlerinin de dahil edildiği değere itibar edilerek sanığa fazla para cezası tayini,

2-765 sayılı TCK’nın lehe olduğu belirlenip hükümde de uygulandıktan sonra, tayin olunan para cezasının 5237 sayılı Yasanın 52/4 maddesi uyarınca taksitlendirilmesine karar vermek suretiyle karma uygulama yapılması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasında yer alan “5237 sayılı Yasanın 52/4” ibaresi ile adli para cezasına ilişkin “2256.80 YTL”,”4513 YTL”, “5014 YTL” ibarelerinin çıkarılıp yerlerine, “647 sayılı Kanunun 5.”, “2012 TL”, “4024 TL” ve “4471 TL” denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7374, Karar No: 2018/5580, Tarih: 01.10.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/7374 E.  ,  2018/5580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 01.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15716, Karar No: 2010/751, Tarih: 18.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15716 E.  ,  2010/751 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile duruşma istenilmiş ise de; dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu muhtesatın malikinin mahkeme kararı ile belirleneceği, malik ile idarenin Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde, aynı Kanunun 19. maddesi gözönüne alındığında bu durum ileride başka ihtilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenle, işin esasına girilerek Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca muhtesat malikinin belirlenerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2172, Karar No: 2011/6678, Tarih: 31.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2172 E.  ,  2011/6678 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanıklar ..., ... ve ...'ın İİK'nun 337/a maddesi gereğince 3'er ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık Erkan Koçoğlu ve diğer sanık vekilleri tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.