muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17898, Karar No: 2014/17044, Tarih: 01.07.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/17898 E.  ,  2014/17044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozmaya uyularak; yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre sanık müdafinin suçun oluşmadığına, zamanaşımı süresinin dolduğuna ilişkin yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Bozma öncesi verilen ve sanık tarafından temyiz edilen ilk hükümde, hapisten çevrilen adli para cezasının 12 eşit, doğrudan verilen adli para cezasının ise 4 eşit taksitte ödenmesine karar verildiği halde, bozmadan sonra kurulan hükümde adli para cezasının 10 eşit taksitte ödenmesine karar verilmesi suretiyle CMUK.nun 326/son. madde ve fıkrasına aykırılık yapılması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümden adli para cezasının taksitlendirildiği bölümün çıkartılarak yerine “5237 sayılı TCK.nun 52/4. madde ve fıkrası uyarınca sanığa hapisten çevrilerek verilen 3.000 Tl adli para cezasının birer aylık arayla 12 eşit, doğrudan verilen 80 TL adli para cezasının birer aylık arayla 4 eşit taksitte ödenmesine, taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi halinde kalan kısmının sanıktan tamamen tahsiline” ibaresinin ilavesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 01.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2794, Karar No: 2023/7860, Tarih: 26.09.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/2794 E.  ,  2023/7860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2420 Esas, 2023/234 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Hayrabolu Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/327 Esas, 2022/276 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilli tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Tekirdağ ili, Hayrabolu ilçesi, ... Mahallesi, 105 ve 449 parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından el atıldığından taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olması halinde davacının parseline el konulup konulmadığının yapılacak keşif ile birlikte anlaşılacağını, el koyma tarihinin Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünden sorulmak üzere belirlenmesinin gerektiğini ve varsa kamulaştırma belgelerinin müvekkili idareden getirtilmesini, el koyma tarihi itibarıyla imar durumu ve imar parseli olup olmadığı ve olduğu gibi bırakılmış kadastro parseli olup olmadığının sorulması gerektiğini, tapu kaydında vakıf, haciz, ipotek, irtifak gibi takyidat bulunup bulunmadığının sorulmasını, arta kalan kısım için değer artışı hesaplanması gerektiğini, taşınmaz arsa niteliğinde ise emsallerin imar durumu ve imar parseli olup olmadığının Belediyeden ve tapudan sorulması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmazların bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazların tapusunun iptaline, yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; net gelir yöntemine göre tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, gerekli kriterlere göre hesaplama yapılmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini ve belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; net gelir yöntemine göre tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, gerekli kriterlere göre hesaplama yapılmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini ve belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların arazi niteliğinde olduğu kabul edilerek net gelir metoduna göre bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan ürünlerin yörenin münavebe sistemine uygun, verilerin de resmî verilerle uyumlu olduğu gözetilerek ve objektif değer artışı uygulanarak tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinin doğru olduğunu, mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı idare vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri ile 150 ... maddesi.

2. 2942 sayılı Kanun'un 11 ... maddesi.

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı.

4. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Tekirdağ ili, Hayrabolu ilçesi, ... Mahallesi, 105 ve 449 parsel sayılı taşınmazlara gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre, aynı bölgeden Dairemize intikal eden dosyalarda kabul edilen oranlar gözetilerek uygulanan objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre, aynı bölgeden Dairemize intikal eden dosyalarda kabul edilen oranlar gözetilerek uygulanan objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18075, Karar No: 2020/4044, Tarih: 25.06.2020

**8. Hukuk Dairesi         2016/18075 E.  ,  2020/4044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ..., davalılara ait 43 parsel sayılı taşınmazın Ilısu Barajı yapım çalışmaları ile HES projesi kapsamında kamulaştırılmasının düşünüldüğünü, davalıların kamulaştırma kapsamında uzlaşmaya yanaşmadılarını, ancak taşınmazın bir kısmının nehir yatağında kaldığının anlaşıldığını ileri sürerek bu kısmın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, tapulu taşınmazda ileri sürülen iddianın dinlenmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, nehrin yatak değiştirmesi sonucunda tapunun hukuki kıymetini yitirmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazda tapu iptal ve tescil isteğine yöneliktir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli, susuz tarla nitelikli 43 parsel sayılı taşınmazın 1/2'şer paylarla davalılar adına kayıtlı olduğu, 9.200m² büyüklüğündeki taşınmazın 26.05.2014 tarihli jeoloji bilirkişisi ile 21.04.2014 tarihli fen bilirkişisi raporuna göre 5558 m²'lik kısmının nehrin yatak değiştirmesi sonucu dere yatağı içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır.

Ne var ki, dava, ... tarafından açılmış olup, kurumun eldeki kayıt iptali ile Hazine adına tesciline yönelik işbu davayı açmak bakımından aktif dava ehliyetinin bulunmadığı açıktır.

Hal böyle olunca; yukarıda açıklananlar doğrultusunda, davanın, aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, tapu kaydının hukuki kıymetini yitirmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de; ret kararı sonucu itibariyle doğru olup yeniden yargılamayı gerektirmediğinden gerekçe düzeltilmek suretiyle kararın onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle, sonucu itibari ile doğru bulunan kararın gerekçesinin DEĞİŞTİRİLEREK VE DÜZELTİLEREK ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 25.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6788, Karar No: 2012/804, Tarih: 13.02.2012

15. Hukuk Dairesi 2011/6788 E., 2012/804 K.

**15. Hukuk Dairesi 2011/6788 E., 2012/804 K.**

**- MECBURİ DAVA ARKADAŞLIĞI

- MEŞRUHATLI YEMİN DAVETİYESİ**- 6100 S. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU [ Madde 228 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 337 ]

**"İçtihat Metni"**

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili için yapılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilâmı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle sunulan Bartın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/1469 Esas, 2011/1217 Karar sayılı ve A…

….. 1943 doğumlu davalı A…

….. N…

…..'nın veraset ilâmında S…

….. N…

….. ve E…

….. N…

…..'nın mirasçı bulunmamaları sebebiyle haklarında verilen red kararının sonucu itibariyle doğru bulunmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Hükmüne uyulan Dairemizin 06.04.2009 gün 2009/939 Esas, 2009/1979 Karar sayılı bozma ilâmında akdî ilişkinin varlığı konusunda davalıya yemin teklifine hakkı olduğunun usulen davacıya hatırlatılması ve sonucuna göre hüküm kurulması gereğine işaret edilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulmuş, davacı tarafça akdî ilişkinin varlığı konusunda yargılama sırasında ölen davalı mirasçılarına yemin teklif edilmiştir. Mirasçılardan P…

…., A…

….. ve A…

…. gelerek akdî ilişkinin bulunmadığı konusunda yeminlerini icra etmelerine karşın diğer mirasçılar gelip yemin etmemişlerdir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nın 337. maddesinin son cümlesi ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 228/2. maddesinde yemin davetiyesinde, yemine konu hususların ve sorulacak soruların açıkça yazılacağı belirtilmiş olmasına rağmen, gelmeyen davalı mirasçılarına çıkartılan yemin davetiyelerinde sorulacak sorular ve yemin teklif edilen konular açıkça yazılmamıştır. Bu haliyle davalı mirasçıları S…

…. ve B…

…. N…

….'nın yeminden kaçındıklarının kabulü mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece dahili davalılar S…

….. N…

… ve B…

….. N…

…. ile ilgili bulundukları yer mahkemelerine talimat yazılıp HUMK'nın 337/son ve HMK'nın 228/2. maddesine göre yemin teklif edilen hususlar ve sorulacak sorular açıkça belirtilmek ve kaçınmanın hukuki sonuçları da anılan Yasa maddeleri gereğince yazılmak suretiyle meşruhatlı yemin davetiyesiyle çağrılıp yeminden kaçınmaları ya da gelip de yemin etmemeleri halinde davalı A…

Bu durumda mahkemece dahili davalılar S…

….. N…

… ve B…

….. N…

…. ile ilgili bulundukları yer mahkemelerine talimat yazılıp HUMK'nın 337/son ve HMK'nın 228/2. maddesine göre yemin teklif edilen hususlar ve sorulacak sorular açıkça belirtilmek ve kaçınmanın hukuki sonuçları da anılan Yasa maddeleri gereğince yazılmak suretiyle meşruhatlı yemin davetiyesiyle çağrılıp yeminden kaçınmaları ya da gelip de yemin etmemeleri halinde davalı A…

….. mirasçıları arasında mecburi dava arkadaşlığı olduğu, mecburi dava arkadaşlığında yeminin hepsi tarafından eda edilmesi gerektiği, birinin veya bir kaçının ettiği yemin ile yemin eda edilmiş sayılamayacağı yani bütün mecburi dava arkadaşlarının yeminden kaçınmış sayılacakları (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 17.10.1975 gün 865-6330 E,K, 4. Hukuk Dairesi'nin 11.03.1965 gün 3497-1356 E,K. sayılı ilâmları) gözönünde tutularak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar gözden kaçırılarak tüm davalılar hakkındaki davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 13.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25043, Karar No: 2016/27057, Tarih: 13.12.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/25043 E.  ,  2016/27057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin haklı sebep olmadan işverence feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(...) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara 2011, s. 45; H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s. 448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.