muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2875, Karar No: 2021/10469, Tarih: 14.06.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/2875 E.  ,  2021/10469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

MAKTULLER : ..., ...

KATILANLAR : ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

SUÇLAR : Tasarlayarak öldürme, tasarlayarak öldürmeye yardım etme, nitelikli olarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, nitelikli olarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya yardım, nitelikli yağma, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜMLER: 1-a) Sanık ... hakkında:

aa- 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve nitelikli yağma suçlarından CMK'nin 223/2-e gereğince beraat

bb- Maktul ...'ü tasarlayarak öldürme suçuna yardım etme suçundan TCK'nin 82/1-a, 39/1, 53 maddeleri uyarınca 16 yıl hapis cezası

cc- Maktul ...'ı tasarlayarak öldürme suçuna yardım etme suçundan TCK'nin 82/1-a, 39/1, 53 maddeleri uyarınca 16 yıl hapis cezası

dd- Maktul ...'e karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya yardım etme suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 39/1, 53 maddeleri uyarınca 3 yıl hapis cezası

ee- Maktul ...'a karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya yardım etme suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 39/1, 53 maddeleri uyarınca 3 yıl hapis cezası

b)- Sanık ... hakkında:

aa- Maktul ...'e yönelik yağma suçundan CMK'nin 223/2-e maddesi gereğince beraat,

bb- Maktul ...'ü tasarlayarak kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-a, 53, 63 maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası

cc- Maktul ...'ı tasarlayarak kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-a, 53, 63 maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası

dd- Maktul ...'e karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 53, 63 maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası

ee- Maktul ...'a karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 53, 63 maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası

c- Sanık ... hakkında:

aa- Maktul ...'e yönelik yağma suçundan CMK'nin 223/2-e maddesi gereğince beraat,

bb- Maktul ...'ü tasarlayarak kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-a, 62, 53, 63 maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası

cc- Maktul ...'ı tasarlayarak kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-a, 62, 53, 63 maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası

dd- Maktul ...'e karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 62, 53, 63 maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası

ee- Maktul ...'a karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK'nin 109/1, 109/3-a-b, 62, 53, 63 maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair; ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.06.2018 tarih 2018/161 E. 2018/301 K. sayılı kararı

2- İstinaf başvurusunun esastan reddine dair; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 19/02/2019 gün 2018/1950 E. 2019/261 K. sayılı kararı

TEMYİZ EDENLER : Sanık ... müdafileri, Sanık ... müdafileri, Sanık ... müdafii, Katılanlar vekilleri, Katılan ... Hizmetler Bakanlığı vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

2- İstinaf başvurusunun esastan reddine dair; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 19/02/2019 gün 2018/1950 E. 2019/261 K. sayılı kararı

TEMYİZ EDENLER : Sanık ... müdafileri, Sanık ... müdafileri, Sanık ... müdafii, Katılanlar vekilleri, Katılan ... Hizmetler Bakanlığı vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 19/02/2019 gün 2018/1950 E. 2019/261 K. sayılı kararının sanıklar müdafileri, katılanlar vekilleri ve katılan Bakanlık vekili tarafından süresinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Sanıklar ... ve ... müdafileri ile katılanlar vekillerinin duruşmalı inceleme istemlerinin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 100. maddesi ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nin 299. maddesi uyarınca reddiyle incelemenin dosya üzerinden yapılması uygun görülmekle;

Dosya incelendi;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık ... hakkında maktuller ... ve ...'ya karşı nitelikli kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanık ... hakkında maktullere karşı nitelikli kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya yardım etme suçlarından kurulan mahkumiyet, sanık ... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan beraat hükümlerinin yapılan incelenmesinde;

Hükmolunan cezaların miktarı ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları, miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin ve 5271 sayılı CMK'nin 286/2-g maddesi uyarınca, on yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, katılanlar vekilleri ve sanıklar müdafilerinin temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK'nin 298/1. maddesi uyarınca isteme uygun olarak REDDİNE karar verilmiştir.

2- Oluş ve dosya kapsamına göre; sanıklar ... ve ... haklarında maktul ...'ya karşı tasarlayarak kasten öldürme, sanık ... hakkında maktul ...'ya karşı tasarlayarak kasten öldürmeye yardım etme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinde, sanıklar hakkında TCK'nin 82-1-h maddesinin uygulanmaması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, sanık ... hakkında kasten öldürme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarına yardım eden olarak hüküm kurulmasında mahkemenin kabul ve takdirinde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın birlikte fail olarak cezalandırılması gerektiğine yönelen tebliğnamedeki bozma düşüncesine bu yönüyle iştirak edilmemiştir.

3- Sanık ... hakkında maktullere karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanıklar ... ve ... haklarında maktul ...'ya karşı tasarlayarak kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet, sanıklar hakkında maktul ...'ye karşı yağma suçlarından kurulan beraat hükümlerinin yapılan temyiz incelemesinde;

3- Sanık ... hakkında maktullere karşı nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanıklar ... ve ... haklarında maktul ...'ya karşı tasarlayarak kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet, sanıklar hakkında maktul ...'ye karşı yağma suçlarından kurulan beraat hükümlerinin yapılan temyiz incelemesinde;

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 19/02/2019 gün 2018/1950 Esas 2019/261 Karar sayılı "istinaf başvurularının esastan reddine" dair hükümlerinin tüm dosya kapsamına göre hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık ... müdafilerinin kararların gerekçesiz olduğuna, sübuta, vasfa, takdiri indirim hükümlerinin uygulanması gerektiğine, sanık ... müdafinin iştirak iradesinin olmadığına, yardım eden olabileceğine, beraat etmesi gerektiğine, katılanlar vekillerinin yağma suçunun oluştuğuna, üst sınırdan ceza verilmesi gerektiğine, katılan bakanlık vekilinin üst sınırdan ceza verilmesi gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle, 5271 sayılı CMK’nin 302/1. maddesi uyarınca TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

4- Sanıklar ... ve ... haklarında maktul ...'ye karşı tasarlayarak kasten öldürme, sanık ... hakkında maktul ...'ye karşı tasarlayarak kasten öldürmeye yardım etme suçlarından kurulan hükümlerinin yapılan temyiz incelemesinde;

a- ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.06.2017 gün ve 2015/211 Esas, 2017/226 Karar sayılı kararındaki, sanık hakkında kurulan beraat hükümlerinin katılanlar vekilleri tarafından aleyhe istinaf edilmesi üzerine; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi’nin 06.02.2018 gün ve 2018/6 Esas, 2018/93 Karar sayılı kararı ile usul yönünden bozulduğu, bozmadan sonra sanık dinlenmeden mahkumiyet kararı verilmiş ise de; sanığın savunması alınmadan, 5271 sayılı CMK’nin 282/1-f maddesindeki "Sanık, müdafii, katılan ... vekilinin davetiye tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya gelmemesi hâlinde duruşmaya devam edilerek sanığın sorgu tutanakları anlatılmak suretiyle dava yokluklarında bitirilebilir. Ancak, 195 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, sanık hakkında verilecek ceza, ilk derece mahkemesinin verdiği cezadan daha ağır ise, her hâlde sanığın dinlenmesi gerekir." şeklindeki düzenlemeye aykırı şekilde karar verilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

b- Sanıklar ile maktuller arasında önceye dayalı öldürme sebebinin bulunmadığı, sanıkların maktul ...'ye ait evin bedelini ödemeden ele geçirme amacıyla hazırlık yaptıkları ve hareket ettikleri, taşınmazın devrini aldıktan sonra ödeme konusunda bir bedeli bulunmadığı halde bunun delillerini ortadan kaldırmak ve suçun ortaya çıkmamasını sağlamak amacıyla öldürme eylemini gerçekleştirdikleri anlaşıldığından; maktul ...'ye karşı kasten öldürme suçu açısından TCK'nin 82/1-h hükmünün uygulanmayarak yazılı şekilde sadece TCK'nin 82/1-a hükmünün uygulanması,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık ... müdafilerinin, katılanlar vekillerinin ve katılan Bakanlık vekilinin yerinde görülen temyiz sebeplerinin kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 19/02/2019 gün 2018/1950 Esas 2019/261 Karar sayılı hükmünün CMK'nin 302/2. maddesi gereğince BOZULMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik CMK’nin 304/1. maddesi uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14/06/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/29665, Karar No: 2018/4289, Tarih: 13.03.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/29665 E.  ,  2018/4289 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor, hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki;Arsa niteliğindeki dava konusu ...mahallesi 307 ada 41 parsel sayılı taşınmaz ile emsal olarak mukayeseye esas alınan taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri karşılaştırıldığında, emsalin rayiç değeri 2,78-TL dava konusu taşınmazın rayiç değeri 1,00-TL olduğu halde, dava konusu taşınmazın vergi değerinin emsal taşınmazdan daha düşük olduğu ve dava konusu taşınmazın şehir merkezine daha uzak, emsal taşınmazın ise daha yakın olduğu gözetildiğinde, dava konusu taşınmazı emsal taşınmazdan daha değerli kabul eden rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz

ile emsal taşınmazların re'sen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

ile emsal taşınmazların re'sen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2736, Karar No: 2023/12566, Tarih: 20.09.2023

**6. Ceza Dairesi         2023/2736 E.  ,  2023/12566 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/478 E., 2016/299 K.

SUÇ : Tehdit

HÜKÜMLER : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Ayvalık 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli ve 2015/478 Esas, 2016/299 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince sanık ... Çetin hakkında tehdit suçundan beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

O yer Cumhuriyet Savcısının Temyiz Sebepleri

1. Sanığın tehdit suçundan mahkûm olması gerektiğine,

2. Vesaire,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Sanık ...'ın katılan ... ile yapmış olduğu telefon görüşmesi sırasında ona karşı "...sizin hepinizi öldüreceğim, Nehir'i kaçıracağım, kızını okutmayacağım" şeklinde tehdit içerikli sözler kullanarak tehdit ettiği iddiası ile dava açıldığı anlaşılmıştır.

2. Sanık ... savunmasında;"...tehdit içerikli bir söz söylemedim çünkü kızları ile amacım evlenmekti, bu şekilde sözler söylemem sözkonusu değildir. Ben aradığımı kabul ediyorum ancak iddianamede bahsedilen tehdit ve hakaret içeren sözleri söylediğimi asla kabul etmiyorum suçsuzum...'' diyerek suçlamaları kabul etmemiştir.

3. Mağdur ... beyanlarında sanığın kendisini arayarak rahatsız ettiğini ve "amına koyduğumun karısı, sizi öldüreceğim" şeklinde sözler söylediğini belirtmiştir.

IV. GEREKÇE

3. Mağdur ... beyanlarında sanığın kendisini arayarak rahatsız ettiğini ve "amına koyduğumun karısı, sizi öldüreceğim" şeklinde sözler söylediğini belirtmiştir.

IV. GEREKÇE

Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında istikrarla vurgulandığı üzere; "Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkumiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi halinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkumiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkumiyeti; herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı ve hiçbir şüphe veya başka türlü oluşa imkân vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir."

Ceza yargılaması sonucunda mahkûmiyet kararının verilebilmesi için suç oluşturan fiilin sanık tarafından işlendiğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak, herkesi inandıracak şekilde kanıtlanması ve şüphenin masumiyet karinesinin gereği olarak sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği (Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 38/4. maddesi, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 6/2. maddesi, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 11. maddesi) de nazara alınarak, sanığın üzerine atılı eylemi gerçekleştirdiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunamadığından yerel mahkemece 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince sanığın beraatine dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ayvalık 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli ve 2015/478 Esas, 2016/299 Karar sayılı kararında o yer Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılanlar vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

20.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1732, Karar No: 2011/6430, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/1732 E.  ,  2011/6430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ün beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma-düzeltilerek onama-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Binbir Yapım Film Reklam ve Prodüksiyon Hizmetleri Limited Şirketi temsilcisi sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.