muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/17336, Karar No: 2016/18309, Tarih: 20.06.2016

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı sayısı kadar dava bulunduğu kabul edildiğinden ve aynı Kanunun 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz. Keza aynı şey kısmi dava için de söz konusudur.

İş Hukukundan kaynaklanan davalarda sıkça karşılaşıldığı üzere, taraflar arasında çalışma süresi ve ücret miktarı yönlerinden uyuşmazlık bulunması, alacağı belirsiz hale getirmez. Keza, işçi çalışma süresini ve ücretini belirleyebilmektedir. İşçinin ne zamandan beri çalıştığını veya ücretinin ne kadar olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İşçinin kendisinin bilmediği çalışma süresini, tanıkların bildiğini veya bilirkişinin bileceğini farzetmek ispat kurallarına da aykırıdır. Keza tarafın yeterli şekilde somutlaştırıp kendisinin bilgisinde dahi olmadığını belirttiği bir hususun mahkemece bilinmesini beklemek de mümkün değildir.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak davası açma imkanını vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak davası açma imkanını vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz.

Somut olayda, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı dava dilekçesinde açıkça belirtilmiştir.Davacı taraf davayı açarken elinde bulunmayan birtakım kayıtlar ile birlikte şahit anlatımlarına delil olarak dayanmıştır. Fazla çalışma, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsili istemi ile açılan davada, anılan alacak kalemlerinin miktarının belirlenmesi davacının elinde bulunmayan birkısım bilgi ve belgelerin sunulması ve şahit anlatımları ile mümkün hale gelecektir. Şahit anlatımlarına dayanılarak hesaplanacak alacakların miktarından yapılacak takdiri indirim oranı da baştan belirlenebilir değildir. Bu sebeplerle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunduğu kabul edilerek işin esasına girilip oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.06.2016 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4890, Karar No: 2014/21594, Tarih: 30.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/4890 E.  ,  2014/21594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2013

NUMARASI : 2013/77-2013/224

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8215, Karar No: 2022/3539, Tarih: 28.04.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/8215 E.  ,  2022/3539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16.10.2019 tarih ve 2019/76 E. - 2019/481 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 19.10.2020 tarih ve 2020/549 E- 2020/668 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, alacaklı davadışı BLT Medikal Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin alacağın tahsili için davalıya yönelik takip başlattığını, ancak davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, Sivas 2. İcra Dairesi'nin 2018/7291 Esas sayılı takip dosyasına konu alacağın daha sonra davacı şirkete 00892 yevmiye numaralı noter belgesiyle 356.000.- TL bedel karşılığında devredildiğini, takip konusu alacağın döner sermayeli işletmeler bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin, ödemelerin yapılması başlıklı 22. maddesinin 1-c bendine göre takip konusu alacağın bakanlığın belirlediği bedelin altından olmasından ötürü öncelikli olarak ödenmesinin gerektiğini, bu nedenle davalının itirazının haksız olduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptaline, %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu fatura bedellerinin BLT Medikal Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğunu, davalının bu şirkete toplamda 350.143,20 TL borcunun bulunduğunu, ancak alacaklı şirketin davacıyla yaptığı alacağın temliki sözleşmesinin davalıya iletilmediğini, temlik eden şirketle yapılan sözleşmenin 10.2 maddesine göre ödemelerin döner sermayeli işletmeler bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin, ödemelerin yapılması başlıklı 22. maddesine göre yapılacağının kararlaştırıldığını, yine aynı sözleşmenin 17. maddesinde idarenin yazılı izni olmadan alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, ancak böyle bir izin de alınmadığını, TBK'nın 183. maddesine göre devir yasağını içermeyen yazılı borç tanımasından bahsedildiğini, alacak hakkında devir yasağının olduğunu, bu nedenle temliğin idareyi bağlamadığını, ödemelerin ekteki bakanlık yazılarına ve kanunlara göre öncelik sırasına göre yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, dava dışı BLT Medikal Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında malzeme alımı hususunda sözleşme düzenlendiği, düzenlenen sözleşmenin 17. maddesine göre yüklenici yapılan işe ilişkin hak ediş ve alacaklarının idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir ve temlik edemeyeceği, temliknamenin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşımasının zorunlu olduğu hükmünün bulunduğu, fakat dava konusu alacağın kurumun müsadesi olmaksızın temlik edildiği, yapılan temlikin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı ve geçersiz olduğu, bu nedenle takip alacaklısı olmayan davacı şirketin itirazın iptali davası açma hukuki ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, davaya konu alacağa dayanak olan sözleşmenin 17/2 maddesinde ''yüklenicinin yapılan işe ilişkin hak ediş ve alacaklarının idarenin yazılı izni olmaksızın başkasına devir veya temlik edemeyeceği ''açıkça belirtildiği, buna göre sözleşmeden doğan alacağın idarenin yazılı izni olmaksızın temlikinin mümkün olmadığı, sözleşmenin işbu hükmünün sözleşmenin tarafları yönünden hukuken geçerli ve bağlayıcı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, davalıdan harç alınmasına yer olmadığına, 28/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/24645, Karar No: 2011/5835, Tarih: 07.04.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/24645 E.  ,  2011/5835 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/06/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü : Borçlunun, üçüncü şahıs Sosyal Güvenlik Kurumundaki hak ve alacaklarının haczi için İİK.nun 89/1.maddesi gereğince SGK.'ya haciz ihbarnamesi gönderilmiş, borçlu vekili icra mahkemesine başvurarak haczedilmezlik şikayetinde bulunmuştur. 5510 Sayılı Yasanın 93/1.maddesinde; "Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88.maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez." hükmü getirilmiştir. Maddede sağlık hizmeti sunucularının kurum nezdinde doğan alacaklarının devir ve temlik edilemeyeceği düzenlenmiş olup, bu alacakların haczedilemeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Maddenin 2.cümlesinde geçen gelir, aylık ve ödeneklerden anlaşılması gereken SGK. kapsamında çalışan işçi, emekli, dul ve yetimler olup, bu kısım sağlık hizmeti sunucularını kapsamamaktadır. O halde mahkemece şikayetin reddi yerine yazılı gerekçelerle kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 07.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20613, Karar No: 2017/658, Tarih: 31.01.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/20613 E.  ,  2017/658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Mahkemece verilen direnme kararının 6763 Sayılı Yasanın 45. md. ile 6100 Sayılı HMK'ya eklenen geçici 4. madde çerçevesinde Dairemizce yeniden yapılan incelemesi sonucunda dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- K A R A R -

Dairemizin 18/01/2016 tarih 2015/8902 Esas 2016/211 Karar sayılı bozma ilamına karşı mahkemece direnilmesi üzerine verilen direnme kararı davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK’ya 6763 Sayılı Kanun’un 45. maddesi ile eklenen Geçici 4. madde hükmü gereğince Dairemizce yeniden yapılan inceleme sonucunda Dairemizin bozma kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından direnme kararına ilişkin dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmek üzere Yüksek Birinci Başkanlığa sunulmasına, 31/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6894, Karar No: 2019/410, Tarih: 17.01.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/6894 E.  ,  2019/410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

İİK’nun 337/a maddesinde düzenlenen “ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda sanığın mahkumiyetine dair, İstanbul 5. İcra Ceza Mahkemesince verilen 24.03.2016 gün ve 2014/250 Esas, 2016/204 Karar sayılı hükümlerin şikayetçi vekili tarafından temyizi üzerine,

Dairemizin 08.03.2018 gün ve 2017/2359 Esas, 2018/2495 Karar sayılı kararıyla;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu nedeniyle bozulmuştur.

Bozma üzerine yerel mahkemece önceki hükümlerde direnilmesine karar verilmiştir.

İstanbul 5. İcra Ceza Mahkemesince verilen 03.05.2018 tarih 2018/223 Esas 2018/185 Karar sayılı direnme kararına konu dava dosyası dairemize gönderilmekle dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dairemizin 08.03.2018 gün ve 2017/2359 Esas, 2018/2495 Karar sayılı bozma ilamında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından karar düzeltilmesine yer olmadığına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 02.12.2016 gün ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesiyle değişik 307.maddesinin üçüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17/01/2019 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sayın Çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) onaltıncı babında düzenlenen suçlarda Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki (CMK) uzlaştırma usulünün uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.

KARŞI OY

Sayın Çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) onaltıncı babında düzenlenen suçlarda Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki (CMK) uzlaştırma usulünün uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.

Bilindiği üzere uzlaştırma, -maddi ceza hukukuna dair yönü de bulunmakla birlikte- uyuşmazlıkların alternatif bir çözüm yolu olarak tarafların bir edim karşılığında anlaşarak muhakemeyi sona erdirmelerini amaçlayan bir ceza muhakemesi kurumudur. Uzlaştırma, fail bakımından muhakemenin sona ermesini; mağdur açısından ise onun zararının giderilmesini sağlamaktadır. Bu bağlamda, fail-mağdur uzlaşması temelini onarıcı adalet düşüncesinde bulmaktadır.

Uzlaştırma kurumunda iki temel unsurun bulunduğu ileri sürülmekte olup; bunlardan birincisi tarafsız üçüncü bir kişinin uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olması, ikincisi ise bu kişinin çözüm için tarafları zorlayamamasıdır. Buna göre uzlaştırma “tarafsız bir kişinin (uzlaştırmacı) yardımıyla güvenli ve denetimli bir ortamda mağdur ile failin karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulabilmek amacıyla bir araya gelmesine imkân sağlayan bir süreç” olarak tanımlanabilir (Eriş, Uğur: Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma ve Uzlaştırma Eğitimi, TBB Dergisi, Sayı: 137, 2018, s. 243).

İİK’nin 354. maddesi, dava ve cezanın düşmesine ilişkin temel bir norm getirmektedir: Buna göre “düşme” kararı verilebilmesi için şu iki durumdan herhangi birinin gerçekleşmesi kâfi olup, bunlar;

1) Takibi şikayete bağlı olan suçta müştekinin şikayetten vazgeçmesi veya

2) Borcun ödendiğinin sabit olmasıdır.

Söz edilen normdan da açıkça görüldüğü üzere, İİK’de uzlaştırmadan daha kapsamlı hükümler zaten yer almakta olup; bu kuralların uygulanması da uzlaştırma sistemine göre daha basit ve kolaydır. Gerçekten, İİK sisteminde ne uzlaştırmacıya ve uzlaştırma bürosuna ne de CMK ile belirlenmiş olan Cumhuriyet savcısı gözetimindeki ayrıntılı bir prosedüre ihtiyaç bulunmamaktadır. İİK’nin 354. maddesine göre; gayet basit bir şekilde alacaklının (şikayetçinin) şikayetinden vazgeçtiğini bildirmesi ya da borçlunun (failin) hiç alacaklıya gitmeksizin borcu ödemesi (itfa) dava ve cezanın düşmesi için yeterli olacaktır.

İİK’nun 354. maddesindeki sistem ile uzlaştırma kurumu ilk olarak birbirinden kurumsal temelleri yönünden tamamen farklı olduğu için söz edilen fiiller yönünden uzlaştırma hükümleri uygulanamayacaktır. İkinci olarak, terminolojik bakımdan konuya bakıldığında İİK sisteminin uzlaştırma kurumuna uygun düşmeyeceği ortaya çıkmaktadır. Üçüncü olarak ise, İİK’nin getirdiği sistem uzlaştırmadan daha kapsamlı hükümler içerdiğinden İİK’nin onaltıncı faslında düzenlenen suçlarda uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmamaktadır.

1. UZLAŞTIRMA İLE İİK’DEKİ DAVA VE CEZANIN DÜŞME SEBEPLERİ ARASINDAKİ FARKLILIĞIN KURUMSAL DAYANAKLARI

1 .1. Kurumların getiriliş amacı bakımından farklılıklar