muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/864, Karar No: 2015/505, Tarih: 09.04.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/864 E.  ,  2015/505 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Düşme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, failin kendisinin veya başkasının yararına olarak zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunması veya bu devir olgusunu inkar etmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde;

Mağdurun, aracının sigorta poliçesinin yapılması amacıyla sanığa verdiği sigorta bedelinin, sanık tarafından sigorta şirketine verilmeyerek sigorta poliçesinin iptal edildiği belirtilerek şikayetçi olunduğu, böylece sanığın dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda,

Mağdurun aracının trafik devir işlemlerini yürüten sanığın, aracın trafik sigorta poliçesinin yaptırılması amacıyla müştekiden aldığı parayı poliçeyi düzenleyen sigorta acentesine vermemesi şeklindeki eyleminin TCK'nın 155/1. maddesi kapsamında güveni kötüye kullanılması suçu olduğu belirlenip, mağdurun 17.03.2011 tarihli duruşmadaki şikayetçi olmadığı yönündeki beyanı üzerine sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 155/1. maddesi kapsamında, aynı Kanun'un 73/4. ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince düşmesine karar verilmesi şekilde hüküm kurulmasında isabetsizlik görülmemiştir.Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 09/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7706, Karar No: 2011/8592, Tarih: 08.07.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/7706 E.  ,  2011/8592 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.04.2008 gün ve 2006/93 - 2008/114 sayılı kararı onayan Daire’nin 01.02.2011 gün ve 2009/117 - 2011/1031 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili ile davalı Hisar Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya San. ve Tic.A.Ş. Vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, çatal, kaşık, bıçak üretimi yapan müvekkili şirkete ait 24.04.1998 tarih ve 4734 sayılı ve 04.12.2000 tarih ve 2245 sayılı çoklu tasarımlarını taklit edip tecavüz eden davalı şirketin 20.01.2003 gün ve 71 sayılı çoklu tasarım başvurusuna, müvekkilinin itirazını reddeden diğer davalının YİDK kararının doğru olmadığını, zira tasarım başvurusunun yeni ve ayırtedici olmadığını ileri sürerek, 2004-T-283 sayılı kararın iptalini, 2003/71 sayılı tasarımın hükümsüzlüğünü ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile YİDK kararının 2003/71-1, 3, 4, 6 sayılı tasarımlar yönünden iptaline, bu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2 ve 5 nolu tasarımlar ve hükmün ilanı talebi bakımından davanın reddine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilen karar Dairemizin 01.02.2011 tarihli kararı ile onanmıştır.

Davacı vekili ile davalı Hisar Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekili ile davalı Hisar Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekili ile davalı Hisar Çatal Kaşık ve Paslanmaz Madeni Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20'ar TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00'ar TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 08.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13158, Karar No: 2013/18501, Tarih: 04.07.2013

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2013/13158 E.  ,  2013/18501 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili avukat ... ile davacılardan ... Sait vekili avukat .. ile davalı vekilleri avukat ..., avukat ...ve avukat ...'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalının asıl borçlusu ..., kefili ...k, tanzim tarihi 1.1.2002,ödeme tarihi 30.12.2004, bedeli 412.000.000.000TL olan senede dayalı olarak kendileri aleyhine icra takibi başlattığını, davacı ...'in davalının annesi ....'den 1998 yılında 3.400.000.000TL bedelle zeytinlik satın aldığını,bunun 3.200.000.000TL’sini peşin ödediğini, kalan 200.000.000TL için de senet tanzim edildiğini, davalının 200.000.000TL tutarındaki senet için davacı ...’ten ayrıca bir de kefil talep ettiğini, birlikte ....kuyumcu dükkanına gittiklerini, .... herşeyine kefil olabileceğini, eğer 10 gün içinde bakiye 200.000.000TL’nin ödenmemesi halinde bu paranın kendisi tarafından ödeneceğini davalıya ifade ettiğini ancak hiç bir şekilde hiçbir senede imza atmadığını, davacı ...'in kısa bir süre sonra bakiye 200.000.000TL’yi davalıya ödediğini,davalının senedi iade etmediğini,10 yıl sonra bu icra takibiyle karşılaştıklarını,gerçekte takip konusu senedin miktarının 200.000.000TL olduğunu, ancak, davalının “2” rakamının önüne “41” rakamını,sonuna da “0” rakamını

ekleyerek senedi 412.000.000.000TL yaptığını, her iki tarafın Kilis’te oturmasına rağmen icra takibinin...'te yapıldığını,davacı ...'in fakir ve geçimini zor temin eden birisi olduğunu, 2002 yılı itibariyle davalı ile 412.000.000.000TL tutarında bir alışveriş yapmasının mümkün olmadığını,taraflar arasında böyle bir alışveriş veya borç ilişkisinin hiç bir zaman olmadığını,...k'in söz konusu senede imza atmadığını ileri sürerek,senetten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitini istemişlerdir.

Davalı, senette tahrifat olmadığını, davacı tarafa verdiği borç para karşılığı senet aldığını, gayrimenkul alışverişine ilişkin iddianın doğru olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, alınan raporlara göre senedin bedel bölümünde Tahrifat olmadığı,davacıların senet bedelini ödediklerini ispat edemedikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm,davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, senette tahrifat olmadığını, davacı tarafa verdiği borç para karşılığı senet aldığını, gayrimenkul alışverişine ilişkin iddianın doğru olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, alınan raporlara göre senedin bedel bölümünde Tahrifat olmadığı,davacıların senet bedelini ödediklerini ispat edemedikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm,davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacılar, davalının tahrifat yaparak icra takibine konu yaptığı senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti istemiyle eldeki davayı açmışlardır. Davalı,senette tahrifat bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece, alınan raporlara göre senette tahrifat olmadığı ve senet bedelinin ödendiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık,dava konusu senedin miktar kısmında tahrifat ve ekleme yapılıp yapılmadığı, senette bir kısım davacıların murisi ...k’e atfen atılan imzanın Sait’in eli ürünü olup olmadığı noktasındadır. Mahkemece bu kapsamda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi ve ... Kriminal Polis Laboratuar Müdürlüğünden raporlar alınmıştır. Ayrıca dosya içerisinde ... C.Başsavcılığı tarafından alınan Jandarma Kriminal raporu ile... İcra Hukuk Mahkemesi tarafından Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesinden alınan rapor bulunmaktadır. Dosya kapsamında bulunan raporlar arasında çelişkiler bulunmakla birlikte anılan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir.Eksik araştırma ve incelemeye dayanarak hüküm kurulamaz.Öyle olunca mahkemece ... ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden Profesör veya Doçent düzeyinde akademik kariyere sahip üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak davaya konu senette tahrifat ve ekleme olup olmadığı,senette ...k’e atfen atılı bulunan imzaların ...k eli ürünü olup olmadığı hususlarında taraf,hakim ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacılar yararına BOZULMASINA,ikinci bent gereğince davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 990,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 4.7.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10143, Karar No: 2013/8997, Tarih: 30.05.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/10143 E.  ,  2013/8997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza)

SUÇ : Alacaklıyı zarara uğratmak için mevcudu eksiltmek

HÜKÜM : Beraat

Kiralamaya konu menba suyu şişeleme tesisinin bütün üniteleri ile birlikte Niksar Belediye Başkanlığına devir ve teslim talebi ile görülen Niksar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/137 esas sayılı dosyası getirtilip incelenmek suretiyle, bu dosyaya ilişkin takip borcundan dolayı 100.000,00 TL kıymet takdir edilerek haczedilen şirkete ait plastik pet şişirme enjeksiyon makinesinin belediyeye devir ve teslimi gereken tesis ekipmanlarından olup olmadığı belirlenip, bu dosyaya ilişkin takip borcundan dolayı haczi kabil menkul mal olduğunun tespiti halinde, makinenin değeri ile tesisin kira bedelinin takip dosyası borcunu karşılayıp karşılamayacağı saptanıp, karşılaması durumunda buna göre, karşılamaması halinde ise, kira sözleşmesinin tarafları olan iki şirket ve ortakları arasında yakın bir bağ olup olmadığı araştırılıp bu husus da gözetilmek suretiyle sanığın borçlu şirket yetkilisi olarak 20.08.2007 tarihinde kurulan Ayvaz Birlik Su Dağıtım ve Pazarlama Limited Şirketine fabrika ve imalathaneyi 01.09.2007 tarihinde kiraya vermesinin alacaklıyı zarara uğratmak kastıyla yapılıp yapılmadığı tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 30/05/2013 günü oybirliğiyle karar verildi.

S.T
Yargıtay — Esas No: 2017/15056, Karar No: 2017/14568, Tarih: 13.11.2017

**3. Ceza Dairesi         2017/15056 E.  ,  2017/14568 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığı

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık hakkında akıl hastalığı sebebiyle TCK'nin 32/1. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilebilmesi için öncelikle sanığın atılı suçu işlediğinin sabit bulunması gerekli olup, mahkemece suçun sabit olup olmadığına dair deliller değerlendirilmeden ve bu hususta bir tespitte bulunulmadan yazılı şekilde doğrudan TCK'nin 32/1. maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi,

2) Sanık hakkında düzenlenen Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 26.03.2015 tarih ve 201504939 numaralı raporunda şizofreni tanısı konulan sanığın 5237 sayılı TCK'nin 32/1. maddesi kapsamında değerlendirilebileceğinin belirtilmesi ve şizofreni hastalarının zaman zaman akut dönemden çıktıklarının benzer dosyalardan bilinmesi, ancak anılan raporda suç tarihi ile ilgili değerlendirmede bulunulmaması karşısında; sanığın suç tarihi itibariyle işlediği iddia edilen kasten yaralama suçu bakımından TCK'nin 32. maddesi kapsamında cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığının Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesinden veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından alınacak sağlık kurulu raporu ile tespiti gerekirken; yetersiz nitelikteki rapor esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Kabule göre de;

3) Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 26.03.2015 tarih ve 201504939 numaralı raporunda şizofreni tanısı konulan sanığın 5237 sayılı TCK'nin 32/1. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği belirtildiği halde, sanığa 5271 sayılı CMK'nin 150/2. maddesi uyarınca zorunlu müdafii atanmaması,4) Akıl hastalığı sebebiyle cezai ehliyetinin bulunmadığından bahisle hakkında TCK'nin 32/1. maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen sanık hakkında, TCK'nin 57/1. maddesi gereğince akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına ve CMK'nin 325/1. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yükletilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 13.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4820, Karar No: 2020/3711, Tarih: 23.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/4820 E.  ,  2020/3711 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

No : 2018/4034-2019/1301

İlk Derece

Mahkemesi : Bursa 1. İş Mahkemesi

No : 2017/225-2018/303

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum ve davalı şirket vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı şirketten alınmasına, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 23.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17328, Karar No: 2016/18301, Tarih: 20.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/17328 E.  ,  2016/18301 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

AVUKAT ...

DAVA : Davacı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bünyesinde çalıştığını, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödenmediğini belirterek anılan alacak kalemlerinin tahsili istemi ile belirsiz alacak davası açmıştır.

Mahkemece, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.