muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2935, Karar No: 2021/747, Tarih: 04.02.2021

**17. Hukuk Dairesi         2019/2935 E.  ,  2021/747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkillerinin murisinin davalı ... Bankasından tüketici kredi kullandığını, bu kredinin temini için davalı sigorta şirketi tarafından hayat sigortası yapıldığını, murisin vefat ettiğini, zararın sigorta teminat kapsamında olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 42.750,00-TL sigorta alacağının 22/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi (avans) ile davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline, bu talebin yerinde görülmediği takdirde kredi borcundan dolayı davacıların borçlu olmadığının tespiti ile yersiz ödenen 4.890,00-TL nin iadesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;1-Davacıların davalılar Halk Bankası ve Halk Hayat Emeklilik A.Ş. Aleyhine sigorta alacağının tahsili yönünde açmış oldukları davada; Davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yönünden reddine, Davalı ... Hayat ve Emeklilik A.Ş. hakkındaki davanına aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacıların davalı ... Bankasına karşı kredi borcunun tahsiline ilişkin olarak açtıkları davada;Davalı bankanın % 50 mütefarrik kusuru nedeniyle davanın kısmen kabulüne, davacıların kredi borcu nedeniyle davalı bankaya 21.375,00-TL borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların istirdat ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, hayat sigortası poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar murisi Hasan Yakın ile davalı sigorta şirketi arasında 27.06.2011 tarihli 10 yıllık hayat sigorta poliçesi düzenlenmiş; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 22.10.2013 tarihinde sigortalı vefat etmiştir.

Davalı sigorta şirkeri, davacıların murisinin poliçe tanziminden önce mevcut olan kalp hastalığını bildirmeyip sözleşmenin kurulması sırasında beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı, bu aykırılık nedeniyle de zararın teminat dışı kaldığı savunmasında bulunmuştur.

Davacılar murisi Hasan Yakın ile davalı sigorta şirketi arasında 27.06.2011 tarihli 10 yıllık hayat sigorta poliçesi düzenlenmiş; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 22.10.2013 tarihinde sigortalı vefat etmiştir.

Davalı sigorta şirkeri, davacıların murisinin poliçe tanziminden önce mevcut olan kalp hastalığını bildirmeyip sözleşmenin kurulması sırasında beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı, bu aykırılık nedeniyle de zararın teminat dışı kaldığı savunmasında bulunmuştur.

Poliçenin tanzim edildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1290. maddesine göre, sigorta ettiren sigortacıya doğru bilgi vermekle yükümlüdür. Hayat Sigortası Genel Şartları C-2 sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğü başlığı altında yer alan 2.2 maddesinde de doğru bilgi verme yükümlülüğü açıklanmış ve yükümlülüğe aykırı davranışın müeyyideleri belirlenmiştir.

TTK'nın md.1290 ile Hayat Sigortası Genel Şartları'nın C-2.2. maddesi düzenlemesine göre, sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Yargılama sırasında alınan 24/08/2015 tarihli doktor bilirkişisi raporunda "hastaya ani ölüm nedeniyle yapılan otopsi sonucunda, sol kroner aterde tama yakın daralma, sirkümflex aterde stent,sağ kroner arterde hafif daralma tespit edilmiş olup ölüm sebebinin kroner arter hastalığına bağlı olduğu saptandığı, hastanın SGK tarafından gönderilen tıbbi belgeleri incelemesinde ise 13.05.2010-13.05.2011 tarihleri arasında da kroner hastalığı tanımlı ilaç kullanım raporu düzenlendiği, 27.06.2011 tarihinden öncede kroner arter hastalığının olduğu bu nedenle hastanın beyan yükümlülüğünü yerine getirmediği" bildirilmiştir.

Mahkemece 24/08/2015 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak, davacın 1.talebi bakımından; davalı sigorta şirketine karsı tazmin taleplerini davalı banka tarafından 42.750,00 TL sından fazla bir alacak var ise tamamı, yok ise alacaklı olduğu kadar kısmı için, öncelikle lehine rehin verilmiş/dain mürtein olan HALK BANK AS tarafından muvafakat verilmesi halinde ileri sürülebileceği açık olduğundan, davacıların davalılar ... Bankası ve ... Hayat Emeklilik A.Ş. Aleyhine sigorta alacağının tahsili yönünde açmış oldukları davada; davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yönünden reddine, davalı ... ... ve Emeklilik A.Ş. hakkındaki davanına aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerektiği,ikinci talebi bakımından ise;bankacı/sigorta acentasının Hayat sigortasının yapılması sırasında bilgilendirme formunu ve sağlık formunu imzalatmış ise de; dosyada mevcut tüm evraklardan anlaşılarak benzer olanları mukayese edildiği üzere, Tüketici Kredisi veren Bankanın Tüketici Sözleşmesi ile hayat sigortası yapmayı şart koştuğu, bankanın aynı zamanda sigorta acentesi olduğu, müşterisine kredi kullandırtırken, standart bir işlem gibi hayat sigortası yaptığı, kredi kullanan konumundaki sigortalının kredi kullanmak amacıyla bu sigorta sözleşmesini yaptığı, sigortalıya sözleşmenin kurulma aşamasında sigortacılık ilkelerine göre uygun olacak şekilde hayat sigortası yapılması sırasındaki bu beyanların ya da bunun sonuçlarının açıkça bilgilendirildiği ve sözleşme koşulların müzakere edilip edilmediği dolayısıyla sigortalının geçmiş hastalıkları üzerinde yeterince durulduğunu söyleyebilmek mümkün olmadığı, öyle ki, kredi sözleşmesi ve sigorta sözleşmesi gibi "tip" sözleşmelerin uygulanmasında, bankanın, sigortalı/kredi müşterisinin zayıf konumda olduğu sırada ve özellikle kredi sözleşmesi dışındaki sigorta akdinin kurulması hakkında sadece belge imzalatarak, özellikle hastalık ile ilgili olarak doğru beyanda bulunmamasının sonuçları hakkında yeterince bilgilendirme ve aydınlattığını söyleyebilmek de mümkün olmadığı, bu halde dain-mürtein bankanın da bu manada % 50 oranında sigortalı ile birlikte mütefarik kusurunun bulunduğuna kanaat edilmiş kredi müşterisinin 3.yıl vefatı halinde sigorta vefat tazminatı 42.750,00 TL sı olmakla bankanın % 50 mütefarik kusuruna isabet eden kısmı 42.750/2 = 21,375,00.-TL si yönünden davacıların ... Bankası AŞ ye karşı kredi borcunun tahsiline ilişkin borçlu olmadıklarının tespiti ile davacıların istirdat ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Krediye bağlı hayat sigortası, davalı sigorta şirketi ile davacıların murisi arasında yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporundan da ölüm nedeni ile önceki hastalıkları arasında illiyet bağı olduğu ve beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı anlaşıldığından davalı bankanında bu yönde bir sorumluluğu olmayacağı, kaldı ki hükmedilen miktar sigorta teminat limiti olup davalı bankanın teminattan sorumluluğu sözkonusu olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı olarak ikinci talep bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre; Davalı ... taraf olduğu için muvafakat verilmesi aranmayacağı, bu nedenle pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Bankasına geri verilmesine, 6502 Sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkında Kanun'un 73/2.maddesi gereğince davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 04/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2660, Karar No: 2011/4298, Tarih: 02.11.2011

**12. Ceza Dairesi         2011/2660 E.  ,  2011/4298 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 765 sayılı TCK'nın 455/1-son, 59/2, 72; 647 sayılı Kanunun 4, 5, 6. maddeleri gereğince mahkûmiyet, erteleme.

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Uygulanan maddedeki temel para cezasının 5252 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince 450 TL olması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, bu cihetin yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hüküm fıkrasının “765 sayılı TCK'nın 455/1. maddesi gereğince uygulanan temel para cezasının "450 TL" ye indirilmesi, TCK'nın 455/son maddesi gereğince kusur oranına göre indirim yapılarak 112 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, TCK'nın 59/2. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 93 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, tayin olunan adli para cezalarının TCK'nın 72. maddesi gereğince içtima ettirilerek sonuç para cezasının 1893 TL'ye indirilmesi suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 02.11.2011. gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2686, Karar No: 2018/9256, Tarih: 24.09.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/2686 E.  ,  2018/9256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 24/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1201, Karar No: 2018/3030, Tarih: 27.03.2018

**3. Hukuk Dairesi         2017/1201 E.  ,  2018/3030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, davalı vekili tarafından duruşma istemli, davacı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 27.03.2018 tarihinde davalı vekili Av. ... ile davacı vekili Av.... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ile 15.11.2004 tarihinde alt yüklenicilik sözleşmesini imzaladığını, davalının dava dışı arsa sahibi ile yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesinde inşaatın 1 bodrum ve 1 tam kat olarak yapımının kararlaştırıldığını, ancak proje aşamasında 1 bodrum ve 2 tam kat olarak projelendirildiğini, bu fark nedeniyle 311 ada 1 parselde 1.000.000 USD'lik fazladan iş yaptığını, davalının sözleşmenin 5. maddesinin L bendi ile fazladan yapmış olduğu imalatın bedelinin 1.000.000 USD olduğunu kabul ettiğini, ancak gönderilen iki ihtarnameyle temerrüde düşürülen davalının sözleşme ile kararlaştırılan imalat bedelini ödemediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 100.000 USD alacağın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 01.10.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 1.000.000 USD'ye artırmıştır.

Davalı; gerek 15.11.2004 tarihli sözleşmenin, gerekse sözleşmenin 5. maddesinin L bendinin kooperatif üyelerinin sorumluluklarını ağırlaştırdığını, bu nedenle sözleşmenin iptali istemiyle ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2005/351 Esas sayılı davayı, sözleşmenin 5. maddesinin L bendinin geçersizliğinin tespiti istemiyle ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2006/160 Esas sayılı davayı açtığını, dava dışı arsa sahibi ile yapılan sözleşme uyarınca inşaatın 1 bodrum ve 1 kat olarak yapılacağının kararlaştırıldığını, ancak projenin 1 bodrum ve 2 normal kat olarak değiştirildiğini, buna göre imalatların davacı şirketin kurulduğu tarihten önce yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiş; yargılama

sırasında verdiği 03.11.2010 tarihli dilekçesi ile sonraki aşamalarda verdiği dilekçelerinde; taraflar arasında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen 2008/123 Esas sayılı davada alınan bilirkişi raporu ile dava konusu alacağın dava dışı arsa sahibinden alacağın tahsil edilmesi halinde kendisinden talep edilebileceğinin bildirildiğini, dolayısıyla kararlaştırılan şartın gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacı şirketin alacağını talep hakkının doğmadığını, imzalamış olduğu 23.07.1997 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer alan hükümler uyarınca, dava dışı arsa sahibi için fazla yapılan bir imalatın söz konusu olmadığını, bu nedenle dava konusu alacağın dava dışı arsa sahibinden talep ve dava edilemeyeceğini bildirmiş, ıslah dilekçesinin tebliğ edildiği 15.10.2010 tarihli celsede de; ıslah ile talep edilen 900.000 USD alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

Mahkemece; davalının, dava dışı arsa sahibi ile imzalamış bulunduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklendiği işlerin yapımı hususunda dava dışı alt yüklenici... ile 05.11.1997 tarihli sözleşmeyi imzaladığı, davacının 05.03.2004 tarihli sözleşme ile alt yüklenicinin 05.11.1997 tarihli sözleşmeden kaynaklanan borç ve haklarını devir ve temlik aldığı, yapılan bu sözleşmede davalının da taraf olduğu, akabinde davacı ile davalı arasında 15.11.2004 tarihli inşaat ve kira sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca 311 ada 1 ve 2 parsellerde yapılacak işlere ilişkin ifanın bölündüğü, 311 ada 1 parselde işletmeye açılan tatil köyünün davacı tarafından imal edildiği ve davalıya eksiksiz olarak teslim edildiği, ayrıca 311 ada 2 parselde yapılacak işlerin bedelinin ödenmesi hususu düzenlendiği, yine sözleşmenin 5. maddesinin L bendi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinde inşaatın 1 bodrum + 1 kat olarak kararlaştırılmasına rağmen, proje aşamasında yapılacak işin 1 bodrum + 2 kat olarak projelendirilmesi nedeniyle davacının 311 ada 1 parselde 1.000.000 USD'lik fazladan imalat yaptığı, davalının fazladan yapılan imalatın bedeli olan 1.000.000 USD''yi davacının bu alacak hakkını devir ve temlik ettiği ... veya onun göstereceği 3. kişiye ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin bu maddesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde alacağın muaccel olduğu, bu sözleşme hükmü gereğince 311 ada 1 parselde yapılacak işlerin tamamlandığı, bu parselde proje değişikliği nedeniyle davacının davalıdan 1.000.000 USD alacaklı olduğu, her ne kadar sözleşmede davacının alacak hakkını ...'e temlik ettiği ve ödemenin bu kişiye yapılacağı belirtilmiş ise de, temlik alan kişinin şirketi temsilen imza attığı, temlik alan sıfatı ile imzasının bulunmadığı, temlik sözleşmesinin yazılı olması halinde geçerli olacak olması nedeniyle anılan sözleşmenin geçerli bir temlik sözleşmesi olmadığı, bir an için temlik sözleşmesinin geçerli olduğu kabul edilse bile davalı kooperatifin sözleşme konusu alacağı temlik alana ödediğine ilişkin bir iddianın olmadığı, ayrıca temlik sözleşmesinin tarafları arasındaki hukuki ilişkinin davanın konusu olmadığı, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, dava konusu alacağın eser sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle BK'nun 126. maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, buna göre zamanaşımı süresinin 311 ada 1 parselde yapılan işlerin davalıya teslim edildiği 15.11.2004 tarihinde başlayacağı, ıslahın yapıldığı 01.10.2010 tarihinde ise zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu, bu nedenle ıslah edilen 900.000 USD'nin zamanaşımına uğradığı gerekçe gösterilerek; davanın kısmen kabulü ile 100.000 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek

kamu bankalarınca uygulanan değişen oranlarda en yüksek yıllık banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava; davacı alt yüklenici şirket ile davalı yüklenici kooperatif arasında imzalanan 15.11.2004 tarihli taşeronluk (eser) sözleşmesinin 5. maddesinin L bendinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İş bu sözleşmenin 5. maddesinin L bendinin 1. alt bendi; "... A.Ş. ile kooperatif taşeronluk anlaşması yaptığında, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde inşaat 1 bodrum + 1 tam kat olarak kararlaştırılmış, fakat proje aşamasında yapılacak iş 1 bodrum + 2 tam kat olarak mal sahibi tarafından çizdirilmiştir. Bu fark nedeni ile ... A.Ş. 311 ada 1 parselde 1.000.000 USD'lik fazladan imalat yapmıştır. Kooperatif, ... A.Ş.'nin fazladan yaptığı imalatların inşası için talimat vermiş, bu imalatları incelemiş ve inşaatlar nedeni ile fazladan harcanan 1.000.000 USD'lik bedeli kabul etmiştir. Yine arsa sahibi ...'ın sözleşmeye aykırı tavır ve davranışları nedeni ile de gecikmeler olmuş ve ... A.Ş. zarar ziyana uğramıştır. Kooperatif, mal sahibi ... ve ortaklarından kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile uğradığı zarar ve ziyanları, fazla imalat bedellerini tahsil edecek ve ... A.Ş.'nin bu alacak hakkını devir ve temlik ettiği ...veya...'ün göstereceği 3. Kişiye ödeyecektir. İnşaatın eksikliği nedeni ile mal sahibine ödenecek tazminat doğması halinde, bu tazminatın bedeli ödenecek bedellerden mahsup edilecektir." hükmünü içermektedir.

Açıklanan sözleşme hükmünün (imkansız borçlanmayı içermesi nedeniyle) hükümsüzlüğünün tespiti istemiyle davalı kooperatif tarafından, davacı şirket aleyhine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada; sözleşmenin 5. maddesinin L bendine göre şirketin bir tam kat fazla imalatta bulunduğu ve bu sebeple 1.000.000 USD para harcadığı, taşınmaz malikinin sözleşmeye aykırı davranışları sebebiyle şirketin zarara uğradığı belirtilerek kooperatifin bu kapsamda açacağı zarar ve ziyan davalarını şirkete devrettiğinin kararlaştırıldığı, inşaattaki eksiklik nedeniyle mal sahibine ödenecek tazminatın bundan düşüleceğinin belirtildiği, bu olayda şirket açısından şarta bağlı bir alacak doğduğu ve bunun kooperatifin mal sahibinden kazanacağı tazminattan sonra muaccel hale geldiği, dolayısı ile şartın gerçekleşmesinden sonra tarafları bağlayacağı, şart gerçekleşmediğine göre borçlunun ifa yükümlülüğünün doğmadığı gerekçe gösterilerek, mahkemece 06.12.2011 günlü ve 2008/123 E. 2011/842 K. sayılı ilamla davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiş, anılan hüküm derecaattan geçerek 13.03.2015 tarihinde kesinleşmiştir.

Sözleşmenin 5. maddesinin L bendinde yer alan hüküm ile yukarıda açıklanan ve kesin delil teşkil eden ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine ait karar ( ve gerekçesi ) birlikte değerlendirildiğinde; sözleşmenin 5. maddesinin L bendinden kaynaklanan davaya konu alacağın, yine aynı bentteki "kooperatifin mal sahibinden tazminat kazanması" şeklindeki düzenleme uyarınca mülga BK'nun 149. (TBK'nun 170.) maddesinde hükmünü bulan geciktirici şarta bağlandığı, bu nedenle sözleşmenin yapıldığı anda tarafları bağlamakla birlikte sonuçlarını meydana getirmediği, eş söyleyişle sözleşmeden davacı lehine bir alacak hakkı doğmadığı gibi davalı aleyhine de bir borç doğmadığı, iş bu davanın açıldığı 01.06.2006 tarihinde davalı kooperatifin mal sahibinden tazminat kazanmasına dair şartın gerçekleşmemiş olduğu, dolayısıyla alacak hakkı henüz doğmayan davacının borçludan ifayı talep ve dava edemeyeceği anlaşılmaktadır.

Ne var ki, davalı tarafça ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada sözleşmenin 5. maddesinin L bendinin imkansız borçlanmayı içermesi nedeniyle hükümsüzlüğünün tespiti istenildiği gibi, yargılama sırasında verilen dilekçelerde; imzalanmış olan kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri uyarınca dava dışı arsa sahibi için fazla yapılan bir imalatın söz konusu olmadığı, bu nedenle (geciktirici şart olan) dava dışı arsa sahibi aleyhine tazminat davasının açılmadığı bildirilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, geciktirici şarta bağlı borçlandırıcı işlem, bir borç sözleşmesi olmakla, yapıldığı andan itibaren tarafları bağlar. Diğer bir anlatımla, taraflar şart gerçekleşmeden önce de yapmış oldukları sözleşme ile bağlıdırlar. Bundan dolayı da, taraflar dürüstlük kuralına aykırı olarak şartın gerçekleşmesini engelleyecek her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır. Aksi halde, mülga BK'nun 154. (TBK'nun 175.) maddesi uyarınca şart gerçekleşmiş sayılır.

Bu durumda, mahkemece; davaya konu alacağın şarta bağlı olduğu ve şartın dava açıldığı tarihte gerçekleşmemiş olduğu gözetilerek, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davalı tarafça ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava ile iş bu davanın yargılaması sırasında tazminat davasının açılmadığına ilişkin davalı tarafın beyanlarının birlikte değerlendirilmesi; davalı tarafın şartın gerçekleşmesini engelleyici davranışlarının olup olmadığı, buna bağlı olarak şartın yargılama sürecinde gerçekleşmiş olup olmadığının belirlenmesi ve ulaşılacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

3- Davacı tarafın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yukarıda 2. bentte de açıklandığı üzere; davaya konu alacak şarta bağlı olduğundan, borcun muaccel olması da söz konusu olamaz. Dolayısıyla da; davaya konu olan alacak için zamanaşımı süresi işlemeye başlamaz.