muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11525, Karar No: 2016/15986, Tarih: 30.11.2016

**13. Ceza Dairesi         2015/11525 E.  ,  2016/15986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Müştekinin 20/02/2014 tarihli duruşmadaki beyanında aracının kelebek camının açık olduğunu belirtmesi, sanığın da aşamalarda açık olan camdan elini uzatmak suretiyle suça konu cihazı çaldığını savunması karşısında; sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 141/1. maddesi yerine TCK’nın 142/1-b maddesi ile hüküm kurulması,

Kabule göre de;

2- Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 günlü, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan kısmi iptal kararı uyarınca, 5237 sayılı TCK 53. madde 1.fıkra b. bendinde düzenlenen “seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına” hükmünün iptal edilmesi nedeniyle uygulanamayacağının gözetilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nun temyiz talebi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 30.11.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1138, Karar No: 2025/4115, Tarih: 11.03.2025

**4. Hukuk Dairesi         2025/1138 E.  ,  2025/4115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/941 E., 2024/2022 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/237 E., 2023/567 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dava dayanaklarından Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 2018/9494 sayılı takip dosyasının dosya içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir. Belirtilen dosyanın dosya içerisine celbi gerekmektedir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2985, Karar No: 2023/16135, Tarih: 15.03.2023

**4. Ceza Dairesi         2021/2985 E.  ,  2023/16135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

Sanık hakkında kurulan hüküm ; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararı ile sanık hakkında hakaret suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca neticeten 9.120,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık müdafiinin temyiz isteğinin, katılanın yargılama aşamasında iddianameye konu sözü duymadığını beyan ettiğine, katılanın gıyabında söylenen söze ilişkin de ihtilat unsurunun tanık beyanlarına bakıldığında gerçekleşmediğine, haksız tahrik altında katılanın davranışları ve mimikleri üzerine sanığın iddianameye konu sözü söylediğinin göz ardı edildiğine ve sanık hakkında somut gerekçelere dayanmaksızın lehine olan 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin uygulanmadığına, usul ve yasaya aykırı karar verildiğine ve re'sen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulması talebine yönelik olduğu,

2. Katılan vekilinin temyiz isteğinin sanık hakkında kurulan hükümde alt sınırdan uzaklaşılmadığına ve 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin dördüncü fıkrası uygulanmadığına, usul ve yasaya aykırı karar verildiğine ve re'sen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulması talebine yönelik olduğu, belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Avukat olan katılanın bir dosyada alacaklı vekili olduğu, olay günü katılanın icra müdürlüğünün görevlileri ile birlikte ilgili icra dosyasında borçlunun işyerine hacze gittiği, iş yerinin müdür odasında haciz işlemleri devam ederken borçlunun eşi olan sanığın katılana "geri zekalı" diyerek hakaret ettiğinin sanık savunması, katılan ve tanık beyanları ile haciz tutanağından sabit olduğu Yerel Mahkemece kabul olunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Sanık Müdafisinin Temyiz İsteği Yönünden

Katılanın yargılama aşamasında iddianameye konu sözü odadan çıkmak üzereyken duyduğunun tanık ...'nin beyanı ile doğrulanması karşısında, gıyapta hakaretten bahsedilemeyeceği, sanığın atılı suçu huzurunda işlediğine,

IV. GEREKÇE

A. Sanık Müdafisinin Temyiz İsteği Yönünden

Katılanın yargılama aşamasında iddianameye konu sözü odadan çıkmak üzereyken duyduğunun tanık ...'nin beyanı ile doğrulanması karşısında, gıyapta hakaretten bahsedilemeyeceği, sanığın atılı suçu huzurunda işlediğine,

Temyiz sebebi olarak ileri sürülen haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan koşulların olayda gerçekleşmediğine,

Mahkemece "sanığın dosyaya yansıyan kişiliği gözönünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceğine dair olumlu kanaat edinilmediği" gerekçesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmakla, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 231 nci maddesinin uygulanmasına yer olmadığına,

Dair Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Katılan Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden

Hakaret eyleminin gerçekleştiği yerin herkesin rahatlıkla girip çıkamayacağı müdür odası olması nedeniyle aleniyet unsurunun gerçekleşmediği, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin dördüncü fıkrasının uygulanmamasında ve aynı Kanun'un 61 inci maddesinde belirtilen ilkeler dışında 3 üncü maddesinde belirtilen orantılılık ilkesi de gözetildiğinde alt sınırdan uzaklaşılmayarak verilen ceza yönünden Mahkemenin inanç ve takdirinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

C. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

17.10.2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, 5271 sayılı Kanuna 7188 sayılı Kanun'la eklenen geçici 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38 inci maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren suç yönünden; Anayasa'nın 38 inci maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 7 ve 5271 sayılı Kanun'un 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (C) bendinde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararına karşı sanık müdafiinin ve katılan vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/291, Karar No: 2015/6581, Tarih: 15.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/291 E.  ,  2015/6581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Soma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 10/09/2014

NUMARASI : 2013/425-2014/307

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen 26.05.2008 tarihli hizmet alım sözleşmesi uyarınca müvekkilinin edimlerini ifa ederek sözleşmenin 31.05.2009 tarihinde sona erdiğini, taahhüt sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalı kurumca sözleşme bedeli üzerinden % 4,5 nispetinde 10.934,37 TL ihale komisyon karar pulu/damga vergisi tahsil edildiği gibi sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte sözleşme bedelinin % 7,5 nispetinde 18.223,96 TL sözleşme damga vergisinin müvekkilince ödendiğini, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 3. maddesine göre ihale kararında imzası bulunmayan müvekkilinin ihale kararına ilişkin damga vergisinden sorumlu olmadığını, ayrıca davalı kurumun anılan Kanun kapsamında resmi daire tanımı içerisinde bulunmadığını, sözleşme nedeniyle tahakkuk eden damga vergisinin de tamamından müvekkilinin sorumlu olmayıp yarısının davalı kurumca ödenmesi gerektiğini, davalı kurumun damga vergisi muafiyeti bulunmadığını, davalı kurumun müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, 20.046,35 TL'nin 26.05.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirket ile müvekkili arasındaki sözleşmenin 01.06.2008 tarihinde başlayıp 31.05.2009 tarihinde sona erdiğini, gerek dava konusu ihale damga vergisi ve sözleşme damga vergisinin ödeme tarihi itibariyle, gerekse sözleşmenin bitiş tarihi itibariyle bir yıllık dava açma süresinin dolduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ihale dosyası içeriği tüm dökümanların yükleniciyi bağladığından Hizmet Alım Şartnamesi'nin 26. maddesi ve Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 7. ve 8. maddeleri uyarınca damga vergisinden davacının sorumlu olduğunu, davacının şartları bilerek ve kabul ederek ihaleye girdiğini, İdari Şartname gereği teklif fiyatına damga vergi, resim, harç vs. dahil olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca % 3'lük pay teklif fiyatına eklenerek ihale bedeli olarak yükleniciye ödendiğini, davacının bu bedelleri ihtirazi kayıt koymadan ödediğini, müvekkili temerrüde düşürülmediğinden faizin başlangıcının da dava tarihi olup ancak yasal faiz istenebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın Vergi Dairesi'ne karşı Damga Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, yine Damga Vergisi Kanunu'nun 24/2. maddesi uyarınca sözleşme damga vergisinden davacı şirket ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 8/3. maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı, ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesi ve idari şartnamenin 45.5. maddesi hükümleri ile dava konusu ihale karar damga vergisi ve sözleşme damga vergisinden davacı şirketin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, dolayısıyla istirdadı talep edilen vergilerden sözleşme hükümleri kapsamında davacı şirketin sorumlu olduğu, bu kapsamda davacı şirketin ödemiş olduğu bedellerin istirdadını talep edemeyeceği, sözleşmenin anılan hükmünün genel işlem şartı niteliğinde olmadığı, ancak sözleşmenin 818 sayılı Borçlar Kanunu döneminde imzalandığı ve ifa edildiği, 6101 sayılı Yürürlük Yasası'nın 1. maddesi hükmüne göre olayda temerrüt, sona erme ve tasfiye halinin mevcut olmadığı, salt genel işlem şartlarına aykırılığın ise kamu düzeni ve genel ahlak kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

10.12.2013 olan dava tarihinin, gerekçeli karar başlığında 20.12.2013 olarak yazılmış olması, HMK'nın 304. maddesi uyarınca, tarafların başvurusu üzerine veya re'sen düzeltilmesi mümkün maddi hata olarak kabul edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22528, Karar No: 2014/27326, Tarih: 15.12.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/22528 E.  ,  2014/27326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine 29/02/2008 tarihinden sonra yatırılmış olan sigorta primlerinin gerçek kazanç üzerinden yeniden tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 15/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14101, Karar No: 2013/15563, Tarih: 11.12.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/14101 E.  ,  2013/15563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.02.2012 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 06.06.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, paydaşı olduğu 7104 ada 18 parsel sayılı taşınmazda dava dışı ... A.Ş adına kayıtlı 73/480 payın 03.05.2010 tarihinde davalı ...'na satıldığını, önalım hakkını kullandığını belirterek davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, dava konusu payın müvekkiline satışından bir gün sonra 04.05.2010 tarihinde bizzat davacı ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu tarih gözönüne alındığında 3 aylık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, TMK’nun 733. maddesi uyarınca hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmazdaki payını kısmen veya tamamen üçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşlara, satılan bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve pay satışı yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

TMK’nun 733/3. maddesi uyarınca satışın, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır.

Satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirildiği tarih üzerinden üç ay ve her halde satışın üzerinden iki yıl geçmekle önalım hakkı düşer. Bu süre hak düşürücü süre olduğundan mahkemece kendiliğinden gözönünde bulundurulması gerekir.

Dosya içerisindeki tapu kaydından 7104 ada 18 parsel sayılı taşınmazda 51/80 payın davacı; 73/480 payın da davalı adına 03.05.2010 tarihinde satış nedeniyle kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Davacıya, pay devri yapıldığının noter ihtarıyla bildirilmediği açıktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.09.2005 günlü ve 2005/6-358-470 sayılı kararında açıklandığı üzere önalım hakkının kullanılması için gerekli süre öğrenme olgusu ile değil bildirim olgusu ile başlamaktadır. TMK’nun 733/3. maddesinin emredici hükmü uyarınca da bildirimin Noter aracılığıyla yapılması gerekir. Hak sahibinin Noter bildirimi dışında bir şekilde satışı öğrendiği ileri sürülerek hak düşürücü sürenin başlatılması olanaklı değildir.

Somut olayda, davalının dava konusu payı satın aldığı 03.05.2010 tarihinden bir gün sonra davacı ve davalının da arsa sahipleri olarak imzalarının bulunduğu ... 2. Noterliği'nin 04.05.2010 tarihli 1290 yevmiye sayılı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğinden bu sözleşmenin tarihi dikkate alınarak hak düşürücü süre başlatılmıştır. Bu durum hak düşürücü sürenin başlamasına yol açacak nitelikte bulunmadığından, hak sahibinin Noter bildirimi dışında başka bir şekilde satışı öğrendiği ileri sürülerek hak düşürücü süre işlemeye başlamayacağından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Dolayısıyla, istemin hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle reddi doğru değildir.

Mahkemece belirtilen hususlar gözetilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 11.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8803, Karar No: 2014/11326, Tarih: 20.11.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/8803 E.  ,  2014/11326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 20/11/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1121, Karar No: 2024/4985, Tarih: 19.12.2024

**6. Hukuk Dairesi         2024/1121 E.  ,  2024/4985 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/279 E., 2023/1483 K.

HÜKÜM/KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/298 E., 2020/457 K.

1- İlk Derece Mahkemesince, eser sözleşmesine dayanan alacak davasında sözleşmenin eser ile ilgili kısmının ifa edilmediği, davacının satışa konu vinç bedellerini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, sözleşme konusu vinçlerin imalatının tamamlandığı, ancak montajının tamamlanmadığı, ifa imkansızlığı olduğu, TBK’nın 137. maddesi gereğince borçlunun montaja ilişkin edim borcundan kurtulacağı ancak bedelini talep edemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

3- Ek karara karşı davacı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve özellikle dava dilekçesinde harca esas değer 15.000 Euro karşılığı 104.150,00 TL olarak gösterilmiş olup, dava tarihindeki TCMB'nin Euro efektif satış kuruna göre 101,421,00 TL olduğu, bu miktarın karar tarihindeki temyiz sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı dikkate alındığında davacı vekilinin ek karara yönelik davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan ek kararın ONANMASINA, alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 19.12.2024 gününde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı döviz cinsinden alacak talebine ilişkindir. Mahkemece döviz üzerinden hüküm kurulmuştur.

Temyiz taebi değer düşüklüğü nedeniyle ek karar ile reddedilmiş, bu karar temyize gelmiştir.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı döviz cinsinden alacak talebine ilişkindir. Mahkemece döviz üzerinden hüküm kurulmuştur.

Temyiz taebi değer düşüklüğü nedeniyle ek karar ile reddedilmiş, bu karar temyize gelmiştir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık; döviz cinsinden alacak talebi veya takip talebi üzerine açılan davalarda, döviz üzerinden hüküm kurulması halinde dava değeri belirlenirken, dövizin TL karşılığının dava tarihindeki kur üzerinden mi, yoksa karar tarihindeki kur üzerinden mi hesaplanacağı noktasında toplanmaktadır. Zira dava tarihindeki kurun esas alınması halinde kanun yolu kapalı iken karar tarihindeki kurun esas alınması halinde yasa yolları açık hale gelebilecektir.

Bütün ülkelerde yargı sistemleri kendi ülke para birimlerini esas almak suretiyle tahsil ve icra yetkisini devletin egemenlik haklarının bir sonucu olarak görürler (Yabancı Para Borçlarının İfası, Prof. Dr. Serkan Ayan, dergipark.org.tr).

Ancak 818 sayılı Eski Borçlar Kanununun 83. maddesinde olduğu gibi kısmi değişikliklerle 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi- “I.Ülke parası ile” başlıklı olup "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.

Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi ile genel kuralın para borcunun ülke parası ile ödenmesi olduğuna işaret edildikten sonra, borcun ülke parası dışında başka bir para birimi ile belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebileceği kabul edilmiştir.

Buna göre yabancı para borçlusunun ifada temerrüde düşmesi hâlinde alacaklının seçebileceği üç alternatif bulunmaktadır.

-Yabancı para borcunun aynen (yabancı para olarak) ödenmesi,

- Yabancı paranın vade (muacceliyet) tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesi,

- Yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi istenebilecektir.

Bu seçim hakkı kullanıldıktan sonra artık bu haktan dönülmesi mümkün değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.01.2002 tarih 15-15/19).