muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/1684, Karar No: 2021/6655, Tarih: 29.04.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/1684 E.  ,  2021/6655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 29/04/2021 günü temyiz eden davalı vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden temyiz eden davacı idare vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak

ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi,

2-Avrupa İnsan Haklari Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi,

Gerektiğinden;

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

2-Avrupa İnsan Haklari Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi,

Gerektiğinden;

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)2 numaralı bendindeki ( idare tarafından takdir edilen bedelden yüksek olması nedeni ile 2942 sayılı Kamulaştırma kanununun 7139 sayılı yasanın 26. Maddesi ile değişik 10/8 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine kadar ve karar kesinleştiğinde hak sahiplerine ödenmek üzere 3 er aylık vadeli hesap açılarak bu hesaba aktarılması ve hesap cüzdanının mahkememize gönderilmesi hususunda Ziraat Bankası Kocaali Şubesine müzekkere yazılmasına, karar kesinleştiğinde) kelimelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine (üçer aylık vadeli hesapta işlemiş nemaları ile birlikte davalıya derhal ödenmesi için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,) kelimelerinin yazılmasına,

b)3 numaralı bendinde yer alan (karar tarihi olan 08/07/2019) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ilam tarihi olan 29.04.2021) ibarelerinin yazılmasına,

c)5 numaralı bendinin hükümden tümüyle çıkartılmasına, kalan bent sıralarının buna göre teselsül ettirilmesine,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, temyiz eden davalı yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.050,00-TL. vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 29/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31849, Karar No: 2014/34074, Tarih: 02.12.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31849 E.  ,  2014/34074 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İş Mahkemesi

TARİHİ : 02/07/2014

NUMARASI : 2014/128-2014/440

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacı işçinin iş sözleşmesinin haksız sebebe dayalı olarak feshedildiği iddiası ile açmış olduğu kıdem ve ihbar tazminatları ve bir kısım işçilik alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, hükmün Dairemizce 19.11.2013 tarihli 2013/29246 esas ve 2013/25211 karar sayılı ilamı ile bozulduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin 19.11.2013 tarih 2013/29246 esas ve 2013/25211 karar sayılı bozma ilamına mahkemece kısmi direnme ve kısmi uyma kararı verilmiş ve bozma ilamı sonrasında verilen 02.07.2014 2014/128 esas, 2014/440 karar sayılı ilamı davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir

02.07.2012 gününde kabul edilip 05.07.2012 günlü Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un 40. maddesi gereğince 5521 sayılı Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi ile "Bölge adliye mahkemelerinin 5235 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, Yargıtay'ın bozma kararlarına karşı verilen direnme kararının temyizi halinde dava dosyası, önce kararı veren daireye gönderilir. Direnme kararları daireler tarafından öncelikle incelenir. Kararı veren daire, direnmeyi yerinde görürse kararı düzeltir; yerinde görmezse talebi on gün içinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na iletir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

5521 sayılı Kanun'a 6352 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile eklenen ek 2. maddesi gereğince Dairemizce yapılan incelemede; ücret bordrolarında işçiye 66,88 TL yemek yardımı dışında, her ay düzenli olarak 32,12 TL yemek istihkak yardımı yapıldığı görülmüştür. Mahkemenin kısmi direnme direnme kararı bu sebeple yerinde bulunmuştur.

Bozma sonrası verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun geçici ek ikinci maddesi uyarınca ONANMASINA, 02.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2796, Karar No: 2008/2760, Tarih: 21.02.2008

**21. Hukuk Dairesi         2008/2796 E.  ,  2008/2760 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zonguldak 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/12/2007

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik oranının % 12,2 oluşu nedeniyle maddi ve manevi  tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, Sağlık Bakanlığı Z.U.M.Göğüs Hastalıkları Hastanesi’nin 25.9.2007  gün ve  2211 sayılı raporuna göre dava kabul edilmişse de eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı yanca, sürekli iş göremezlik oranını belirleyen adı geçen hastane raporlarına itiraz edildiğine göre, 2007 tarihinde %12,2 olarak  belirleyen iş göremezlik oranının tıbben olanaklı olup olmadığı konusunda, önelikle 506 sayılı Yasanın  109. maddesinde öngörülen prosedür uyarınca Kurum Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınması zorunludur. Ancak, bu rapora karşı somut verilere dayanan  bir itiraz olursa Adli Tıp Kurulundan rapor alınarak sonuca gidilir. . Yasal prosedür işletilmeden yukarıda yazılı hastane raporu ile yetinerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya  aykırıdır.

O halde,  davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 21.2.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3958, Karar No: 2014/22220, Tarih: 07.11.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/3958 E.  ,  2014/22220 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/320952

Mahkemesi : Antalya(Kapatılan) 7. Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 18/06/2013

Numarası : 2013/111-2013/646

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın olay günü, yanında yolcu olarak bulunan tanıklar H.. S.. ve A.. B.. olduğu halde, sevk ve idaresindeki aracı ile Serik ilçesinden Antalya iline seyretmekte iken, A. ilçesi S.. köprüsü civarında, Ş.. T..'ın yönetimindeki araca arkadan çarptığı ve sonrasında sanığın olay yerinden kaçması şeklinde gerçekleşen olayda; her ne kadar sanık hakkında, alkollü olduğu iddiasıyla trafik güvenliğini tehlikeye sokmaktan kamu davası açılmış ise de; olaydan 5 gün sonra bulunan sanığa alkol testi yapılmadığı, olay sırasında sanığın yanında bulunan ve alkollü oldukları tespit edilen tanıklar H.. S.. ve A.. B..’in müşterek beyanlarında, kendilerinin birlikte alkol aldıktan sonra sanıkla buluştuklarını ve sanığın aracına bindiklerini, sanığın alkollü olup olmadığını bilmediklerini, olay anını da hatırlamadıklarını beyan etmeleri, sanığın olay günü alkollü olmadığını belirtmesi ve mahkemenin kabulününde bu yönde olduğu dikkate alındığında; sanığın aracı başkalarının sağlık, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde kullandığına dair somut delillerin bulunmadığı, sanığın aracıyla bir başka araca arkadan çarpmasının da, başlı başına trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmayacağı gözetilmeksizin sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeple 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 07/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/23454, Karar No: 2011/8802, Tarih: 14.12.2011

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/23454 E.  ,  2011/8802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıkların suç tarihlerinde, katılan ...'ın ve müşteki ...'un açık alanda otlayan büyükbaş hayvanlarını, yine müşteki ...'nin etrafı açık ve kilidi bozuk ahırından büyükbaş hayvanlarını çalma şeklinde gerçekleşen eylemlerinin 765 sayılı TCK'nın 491/5. ve 5237 sayılı TCK'nın 142/2-g. maddelerine uyan suçları oluşturduğu ve buna göre denetime imkan verecek şekilde 5252 sayılı Yasanın 9/3 maddesi uyarınca lehe yasa değerlendirmesi yapılması zorunluluğu gözetilmeyerek yersiz şekilde 5237 sayılı TCK'nın 141/1. maddesinden hüküm kurması,

Kabule göre de;

Suç tarihinde sabıkasız olan sanık ... hakkında belirlenen cezaların 2 yıldan az hapis cezaları olması karşısında; hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nun 231.maddesi uyarınca bu maddenin 6. fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye kısmen aykırı olarak BOZULMASINA, sanıkların kazanılmış haklarının korunmasına, 14.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2731, Karar No: 2016/612, Tarih: 20.01.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/2731 E.  ,  2016/612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Suça konu faturanın kurumlar vergisinde de kullanılması nedeniyle suç tarihinin 26.04.2008 olacağı cihetle, tebliğnamedeki (1) ve (3) numaralı bozma düşüncelerine iştirak edilmemiştir.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- ... ve Su ...Tur.Tic.Ltd.Şti'nin ortağı ve müdürü olan sanığın, 2007 takvim yılında... Ürünleri Tic.AŞ. tarafından düzenlenen bir adet sahte faturayı yasal defterlerine kaydederek kullandığının iddia ve kabul olunduğu olayda, adı geçen firma hakkında düzenlenen vergi suçu raporu ve ekleri getirtilerek yetkilileri hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan dava açılıp açılmadığı, açılmışsa akıbeti araştırılıp bu dava ile birleştirilememesi halinde, dava dosyası celp edilip incelenerek özetinin duruşma tutanağına geçirilmesi, bu davayı ilgilendiren ve sahteliği belirleyen delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturanın gerçek alım satım karşılığı olup olmadığının tesbiti bakımından, mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyesi, teslim tesellüm belgesi, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile, faturayı düzenleyen mükellefin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı dikkate alınarak, faturayı düzenleyen ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

Suça konu faturanın kurumlar vergisinde de kullanılması nedeniyle gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 26.04.2008 yerine 2010 yılı olarak yanlış gösterilmesi,

. Kanuna aykırı ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye kısmen uygun olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20.01.2016 tarihinde Üye ...'un değişik gerekçesi ve oybirliğiyle karar verildi.

Değişik Gerekçe

Daire çoğunluğu ile aramızda yerel mahkemece verilen kararın eksik soruşturma nedeniyle bozulması konusunda görüş farklılığı bulunmamaktadır. Ancak kararın bozulmasına ilişkin olarak çoğunluktan farklı ve ilave gerekçelerim mevcuttur.

Değişik Gerekçe

Daire çoğunluğu ile aramızda yerel mahkemece verilen kararın eksik soruşturma nedeniyle bozulması konusunda görüş farklılığı bulunmamaktadır. Ancak kararın bozulmasına ilişkin olarak çoğunluktan farklı ve ilave gerekçelerim mevcuttur.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesinde düzenlenen “sahte belge kullanma” suçunda, suça konu belgelerin gerçekte ne zaman kullanıldığı, dolayısıyla suçun ne zaman işlendiğinin tespitiyle, suç tarihinin ve buna bağlı olarak uygulanacak cezanın (ve vasa zamanaşımı süresinin) belirlenmesi gerekir.

“Sahte belge kullanma” suçunda, suçun gerçekte ne zaman işlendiği, dolayısıyla suç tarihinin ve buna bağlı olarak zamanaşımı süresinin doğru belirlenmesi açısından öncelikle sahte belge kullanma suçuna ilişkin açıklama yapılması yararlı olacaktır.

Maddede düzenlenen “Vergi kanunları uyarınca düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunup, sahte olarak düzenlenen belgeleri kullanma” suçunun konusu, VUK’nda (m. 229-240) düzenlenmesi öngörülen; fatura ve diğer mal ve hizmet alım-satımına ilişkin belgelerdir. Suç, sahte olarak düzenlenen bu belgeleri vergi işlemlerinde kullanmaktır.

4369 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 1.1.1999 tarihinden itibaren vergi kaybı suçun unsuru olmaktan çıkarıldığından, 213 sayılı Kanun’un 359. maddesindeki sahte belge düzenleme suçunun oluşması için belgenin düzenlenmesi, sahte belge kullanma suçunun oluşması için de belgenin kullanılması yeterli hale gelmiştir. Böylece daha önce “zarar suçu” olan eylemler, “tehlike suçu”na dönüştürülmüştür. VUK’nun 359. maddesinde değişiklik yapan 4369 SK’nun 14. madde gerekçesinde de bu husus açıkça vurgulanmıştır: “Bu maddede, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılacak suçlar ve cezaları" başlıklı bölümünde sayılan fiillerin vergi kaybına yol açıp açmadığına ve tarh dönemi içerisinde oluşup oluşmadığına bakılmaksızın, kesilecek vergi ziyaı cezası yanında, kolayca adli yargıya intikalini ve cezalandırılmalarını sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır.”

Burada, maddede geçen “Vergi kanunları uyarınca düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunup, sahte olarak düzenlenen belgeleri kullanma” ifadesi önem kazanmaktadır. VUK anlamında bir belge ne zaman kullanılmış sayılır? Bu sorunun cevabını VUK’nun defter ve belge düzenine ilişkin hükümlerinde bulmak mümkündür.

Türk vergi sisteminde vergiler, genellikle yükümlülerin beyanına göre tarh edildiğinden, VUK’nda defter ve belgelerin usulüne uygun, eksiksiz, doğru şekilde ve zamanında tutulması, düzenlenmesi, saklanması ve gerektiğinde ibraz edilmesi zorunlu tutulmuştur.

Türk vergi sisteminde vergiler, genellikle yükümlülerin beyanına göre tarh edildiğinden, VUK’nda defter ve belgelerin usulüne uygun, eksiksiz, doğru şekilde ve zamanında tutulması, düzenlenmesi, saklanması ve gerektiğinde ibraz edilmesi zorunlu tutulmuştur.

“Mükellefin Ödevleri” VUK’nun İkinci Kitabının 2 ilâ 6. kısımlarda düzenlenmiştir. Tutulacak defterler, vergi uygulaması bakımından 171. maddedeki maksatları sağlayacak şekilde olmalıdır. Buna göre işlemler, defterlere zamanında kaydedilir. İş hacmine uygun olarak muhasebenin düzen ve açıklığını bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden fazla geciktirilmez. Günlük kasa, günlük, perakende satış ve hasılat defterleri ile serbest meslek kazanç defterine muameleler günü gününe kaydedilir (m. 219)

Fatura ve fatura yerine geçen belgeler, vergi ve usul hukuku için en temel belgelerden olup, her şeyden önce ticari bir belge olarak ispat vasıtalarıdır. VUK’nda faturanın tarifi, şekli, fatura nizamı ve fatura kullanma mecburiyeti ayrıntılı olarak (m. 229-232) gösterilmiştir. Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (m. 231/5). VUK’nun 219. maddesi de gözetildiğinde, faturanın en geç yedi gün içinde düzenlenmesi ve kural olarak defterlere günü gününe kaydedilmesi, bu mümkün olmazsa, on günü aşmamak üzere muhasebenin düzen ve açıklığını bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. 213 sayılı Kanun ile diğer Vergi Kanunlarındaki defter, belge ve kayıt düzenine uymamak, VUK’nda hem suç, hem kabahat olarak düzenlenmiştir. Defter, kayıt ve belge düzenine ilişkin emredici yasal düzenlemeler, hemen her yönden VUK kapsamında bir faturanın kullanılıp kullanılmadığı ve buna bağlanan sonuçlar, yasal defterlere kayıt edilip edilmemesine göre değerlendirilmektedir.

Örneğin, bir mükellef başkasından aldığı Ocak 2005 tarihli faturayı defterlerine işlemiş olsun. Gelir veya Kurumlar vergisi mükellefi olarak bunu Mart veya Nisan 2006’da beyannameye dahil edecektir. Ancak 2005 yılı içinde herhangi bir zamanda incelenmek üzere belgeleri istenmiş olsun. Yapılan incelemede sonucunda, belge düzenine uymamaktan hakkında usulsüzlük veya vergi ziyaı cezası kesilebilir mi? Evet. İbraz etmeme suçundan mahkumiyetine karar verilebilecek midir? Evet. O halde nasıl belge henüz kullanılmadı denilerek suç tarihi, beyanname verilmesi gereken son güne taşınmaktadır?

Öğretide de belgenin kullanılmasının, belgenin tutulması ve muhafazası zorunlu ticari defterlere (veya diğer kayıt ortamlarına) geçirilmesini ifade ettiği, dolayısıyla suç tarihinin bu tarih olduğu (Bkz.:.. Türk Hukukunda Vergi Kaçakçılığı Suçları,... 2007, s. 286, 287..., Vergi Ceza Hukukunda Kaçakçılık Suçunun Suç Tarihi, Dava Zamanaşımı Süresi ve Başlangıcı, Vergi Sorunları Dergisi, Y: 31, S:233, .., 2008, ..’dan aktaran, ..... İçtihatları Işığında Sahte... ve Tespiti,..., 2011, s. 89,...Vergi Ceza Hukuku (Vergi Kabahatleri ve Suçları), 6. Baskı, ... Yayınevi, ..., 2012, s. 491, ... Vergi Suçları ve Cezaları, 3. Baskı,.., 2010, s. 366, ... Ceza Mahkemesinde Yargılanan Vergi Suçları, Beta, ...ve Pratik Yönleriyle Vergi ve Vergi Ceza Hukuku,..... Vergi Kaçakçılığı, Mali ... 2013, s. 150, 151) belirtilerek, dairenin kabul ve uygulaması doğru bulunmamakta, haklı olarak eleştirilmektedir. Gerçekten de;

1- Sahte belge kullanma suçuna konu olabilen belgeler VUK’nda (m. 229-240) düzenlenmesi öngörülen; fatura ve diğer mal ve hizmet alım-satımına ilişkin belgelerdir. Vergi beyannameleri ise tamamen mükellefin tek taraflı iradesine dayanarak düzenlediği, ödenecek verginin vergi idaresince belirlenip (tarh edilip), tahakkuk ve tahsil edilmesine

esas olan belgedir. Vergi beyannamesinde veya ekinde, sahte belge düzenleme ve kullanma suçlarına konu olabilen gelir gider belgeleri gösterilmez ve eklenmez.

2- Mükellef, vergi beyannamesini (aynı nitelikte olan Ba, Bs formlarını) mevcut belgelere uygun olarak verebileceği gibi, gelir ve giderini tamamen gerçek dışı olarak da beyan edebilir. Vergi beyannamesi, defterlere kaydedilerek kullanılan belgenin sahteliği hakkında bir fikir vermez ve VUK’nun 359. maddesindeki sahte belge düzenleme ve kullanma suçlarına konu olmaz. Beyanname vermemek veya gerçeğe aykırı beyanname vermek, VUK’nun 352. maddesi kapsamında usulsüzlük cezası gerektiren bir kabahattir. Ayrıca TCK’nun 207. maddesindeki özel belgede sahtecilik suçuna konu olabilir.

3- Daire, suç tarihini beyanname tarihine götürürken de beyannamenin verilip verilmediği, verilmişse hangi tarihte verildiğine bakmaksızın, verginin türüne göre sanıkların en aleyhine olacak şekilde, beyanname verilmesi gereken son tarihi esas almaktadır ki bu kabul edilemez.