muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/14245, Karar No: 2024/2149, Tarih: 04.03.2024

3. Değerlendirme

1.5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık niteliği, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendine göre hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılmakla ve 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca çalışmaya başladıkları tarihten ibaren edinilir. Söz konusu sigortalılık niteliği anılan Kanun'un 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca hizmet akdinin sonlandığı tarihte sona erer.

2. Anayasa'nın 60 ıncı maddesinde yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3. Somut olayda; davacının, 11.01.2017 - 03.02.2017 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinden 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirimleri bulunmaktadır. Davacı davalıya ait iş yerindeki çalışmasının 02.12.2016 tarihinde başladığı ve 04.01.2017 tarihinden geçirdiği iş kazasına kadar devam ettiğini iddia ederek eksik sürelerin tespitine karar verilmesini dava etmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesi tarafından davacının 04.01.2017 tarihinde işyerinde çalışırken elini kestiği ve fiili çalışmanın tanık beyanları ile doğrulandığı gerekçesiyle 01.01.2017 - 04.01.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Ne var ki hayvan maması üretimi yaptığı iddia edilen işyerinde davacının sigortalı çalışmasının başlangıcının resmi tatil niteliğindeki yılbaşı / pazar günü olarak alındığı, tanık beyanlarının çeliştiği, davacının 04.01.2017 tarihinde sol el serçe parmağındaki yaralanma nedeniyle hastaneye başvurduğunda elini evde odun keserken yaraladığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının hüküm altına alınan çalışmasının gerçek ve fiili olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulamamıştır.

5. Mahkemece, davalıya ait işyerinin kapsamı, kapasitesi, yapılan işlerin niteliği, bildirilen kaç işçi olduğu, kimlerin hangi tarih aralığında çalıştığı ile yaptıkları işlerin niteliği araştırılmalıdır. Davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenmeli; görgüye dayalı bilgisi olan tanıklara davacının 04.01.2017 tarihinde geçirdiğini iddia ettiği kazanın işyerinde meydana gelip gelmediği sorulmalı; davacının kaza nedeniyle hastaneye müracaat saati araştırılarak kazanın mesai saatlerine denk gelen zamanda olup olmadığı belirlenmeli; davacının, talebe konu dönemde fiili çalışma olgusu ile özellikle çalışma başlangıcı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

6. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1774, Karar No: 2018/4329, Tarih: 21.05.2018

**4. Hukuk Dairesi         2017/1774 E.  ,  2018/4329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 03/02/2016 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile staj eğitimi nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi kabul edilerek yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29/04/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 5236 sayılı Kanun ile eklenen ek 4. madde gereğince HUMK’nun 427. maddesi uyarınca temyize konu bölümünün 2.190,00 TL’yi geçmemesi durumunda karar kesindir. Somut olayda temyize konu olan tutar, bu düzeye ulaşmadığından davalı vekilinin temyiz inceleme isteğinin reddine 21/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/13784, Karar No: 2020/5514, Tarih: 16.06.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/13784 E.  ,  2020/5514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında 09/07/2015 tarihli ek karar ile hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında 10.04.2014 tarihinde verilen mahkumiyet kararına karşı 08.07.2015 tarihli temyiz dilekçesi sunması üzerine mahkemece 09.07.2015 tarihinde ek karar ile temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verildiği, kararda yasa yollarına başvuru süre ve yönteminin gösterilmediği, bu karar tebliğ edilmeden dosyanın temyiz incelemesi için gönderilmesi üzerine Dairemizce 23.12.2019 tarih, 2019/13536 Esas ve 2019/16567 Karar sayılı ilamı ile ek kararın suça sürüklenen çocuğa yasa yol ve yöntemini gösterir biçimde usulünce tebliği için dosyanın incelenmeksizin iade edilmesine karar verildiği, iade kararından sonra yapılan 27.01.2020 tarihli tebligatta dahi yine yasa yollarına başvuru yönteminin gösterilmediğinin anlaşılması karşısında; yasa yol ve yöntemini gösterir biçimde ek kararın adı geçene tebliğ edilerek, buna ilişkin belge ile sunarsa temyiz dilekçesi eklendikten ve bu konuda ek tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 16.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5417, Karar No: 2014/10345, Tarih: 03.11.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/5417 E.  ,  2014/10345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 03/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9695, Karar No: 2013/15381, Tarih: 09.12.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/9695 E.  ,  2013/15381 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Hükümlünün kaçması

Hüküm : TCK'nın 292/1, 62, 53/1-2-3, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Buca Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü iken temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere götürüldüğü Turan İkmal Destek Komutanlığından kaçan sanık hakkında temel ceza tayin edilirken uygulama maddesinin TCK'nın 292/5. maddesi delaletiyle anılan Kanunun 292/1. maddesi olarak gösterilmemesi,

2- Tekerrüre esas alınan Adana 6. Mekanize Piyade Tümen Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 2011/489-2011/20 E-K sayılı ilamının konusunun sırf askeri suça ilişkin olması nedeniyle, TCK'nın 58/4. maddesi açık hükmü karşısında tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, bu hususların yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün birinci paragrafında yer alan “292/1” ibaresinden önce gelmek üzere “292/5 delaletiyle” ifadesinin eklenmesi ve TCK'nın 58. maddesinin uygulanması ile ilgili bölümün karardan çıkartılması suretiyle diğer yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3777, Karar No: 2022/4749, Tarih: 09.06.2022

**1. Hukuk Dairesi         2022/3777 E.  ,  2022/4749 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ: SAFRANBOLU 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, Bölge Adliye Mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine ilişkin verilen karar, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakan babaları ...'ün 310 ada 57 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 olan payının tamamını 12.03.1996 tarihinde ölünceye kadar bakma akdi ile oğlu olan davalı ...'ya devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, mirasbırakanın bakıma muhtaç olmadığını, anılan parsele ilişkin tevhit işlemi yapıldığını ve 310 ada 64 parsel sayılı taşınmazın oluştuğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2017 tarihli ve 2014/786 E. , 2017/356 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, murisin bakıma muhtaç olmadığı halde, en değerli taşınmazını diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla, ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya devrettiğini belirterek, hükmün davacılar lehine bozularak itirazen kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.11.2020 tarihli ve 2018/2038 E., 2020/1316 K. sayılı kararıyla; davacıların istinaf başvurusu kabul edilerek İlk DereceMahkemesikararı kaldırılmasına; “davanın kabulüyle, Karabük ili, ... ilçesi, ... köyü Mahallesi 310 ada 64 parselde bulunan taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile Karabük Sulh Hukuk Mahkemesinin 28/10/2014 tarihli 2014/1120 Esas, 2014/1066 Karar sayılı mirasçılık belgesinde gösterilen miras payı oranında davacılar adına tesciline, bakiye payın davalı üzerinde bırakılmasına” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

Dairenin 18.10.2021 tarihli ve 2021/910 E., 2021/5686 K. sayılı kararıyla “mirasbırakan ...'ın ölümüne kadar davalı ile birlikte yaşadığı, davalının edimini yerine getirdiği, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişkiler değerlendirildiğinde mirasbırakanın mal kaçırmasını gerektirir somut bir bilgi bulunmadığı, temlik dışı 12 adet taşınmazı daha bulunduğu, temlik tarihi ve dava tarihi itibariyle mirasbırakanın temlik dışı kalan taşınmazlarının değeri dikkate alındığında davalıya yapılan temlik bakımından makul sınırın aşılmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmesi" gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

3. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2022 tarihli ve 2021/2178 E., 2022/306 K. sayılı kararıyla; murisin oğlu davalıya maliki olduğu taşınmaz payını ölünceye kadar bakma akdi ile temlik ettiği, anılan taşınmazın başka taşınmaz kayıtları ile tevhid işlemi ve sonrasında kat mülkiyeti kurulması neticesinde 1 ve 2 no.lu bağımsız bölümlerin davalı ... adına tescil edildiği, mirasbırakan ...'ün ölümüne kadar davalı ile birlikte yaşadığı, davalının bakım akdinden kaynaklanan bakım borcunu yerine getirdiği, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişkiler değerlendirildiğinde mirasbırakanın mal kaçırmasını gerektirir somut bir bilgi bulunmadığı, murisin temlik dışı 12 adet taşınmazı daha bulunduğu, temlik tarihi ve dava tarihi itibariyle mirasbırakanın temlik dışı kalan taşınmazlarının değeri dikkate alındığında davalıya yapılan temlik bakımından makul sınırın aşılmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece ulaşılan sonucun dosya içerisindeki bilgi ve belgelere uygun olmadığını belirtmiş, 13.01.2022 tarihli beyan ve itiraz dilekçesinin temyiz sebepleri olarak değerlendirilerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

6.3.Değerlendirme

(V/2.) no.lu paragrafta yer verilen ve hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, davacılardan temyiz karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 09/06/2022 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5437, Karar No: 2014/25125, Tarih: 23.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/5437 E.  ,  2014/25125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Develi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/141-2013/608

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, fark aylık ücret ve fark ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, gerek usul hukuku gerekse de maddi hukuk kurallarının uygulanması bakımından dava belirsiz alacak davası kabulüyle sonuçlandırılmış, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.