muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8752, Karar No: 2019/7319, Tarih: 15.10.2019

4- Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

a) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin; faturaları kullananlara ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

b) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

B- Kabule göre de;

a) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 4369 sayılı Kanun ile değişik 359/b-1. maddesinde “onsekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası“ öngörülmüş olup, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun’un 276. maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b. maddesi ile cezanın “üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasına“ çıkarıldığı, sahte fatura kullanma suçunda suç tarihi, sahte faturalar hangi vergi türünde kullanılmışsa bu vergiye göre sunulması gereken son beyanname tarihi olacağından, kullanılan son fatura tarihinin vergi tekniği raporunun dosyaya konulmasından sonra tespit edilerek, sanık hakkında uygulanacak ceza miktarının tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden, 15 ay hapis cezasına hükmolunması,

b) Aynı takvim yılına ait birden fazla fatura kullanılması halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, sanık hakkında TCK'nin 43. maddesinin 1. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

c) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz talepleri bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 15/10/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17486, Karar No: 2014/18143, Tarih: 09.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/17486 E.  ,  2014/18143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 1. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 24/10/2013

NUMARASI : 2012/892-2013/790

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili; davacı müvekkilleri ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 2.2 maddesinde " Her altı aylık dönemin başında dönemde geçerli olacak borç bakiyesi, dönem boyunca yapılan ödemeler dönem başındaki borç bakiyesinden düşürülmek suretiyle bir önceki altı aylık dönemdeki Memur Maaş Oranı ÜFE ve TÜFE artış oranlarından düşük olana göre idarece tespit edilen bankaya bildirilen oran üzerinden artırılarak sözleşme imzalama tarihine bakılmaksızın her dönem için yeniden hesaplanır, yeni aylık taksit miktarı ise borç bakiyesiin kalan vadeye bölünmesiyle bulunur ve banka tarafından alıcıya bildirilir. İlk ve son taksitin başladığı altın altı aylık dönemin başlangıcına veya bitimine yakın olması uygulanacak artış oranını değiştirmez" hükmünün yer aldığını, davalı kurumca 2006 yılının 2. dönem devreden borca daha düşük olan %2,5 memur maaş artış oranı uygulanması gerekirken %4,80 tüfe endeksi uygulandığını bu fark nedeniyle müvekkillerinin daha fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını, o dönem artış oranı fazla belirlendiği için takip eden dönemlerde de fazla hesaplanan bedel üzerinden artış yapılmaya devam ettiğini, bu yanlış hesaplama yüzünden müvekkillerinin fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek yanlış hesaplama yüzünden müvekkillerinin fazladan ödediği paraların iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davalı tarafından temyizi üzerine mahkemenin 18.03.2014 tarihli ek kararı ile karar kesin olduğundan temyiz isteminin reddine karar verilmiş; davalı, bu kez bu kararı temyiz etmiştir.

1-Davacı, davalı TOKİ'den daire satın aldığını, taksit artış yönteminin yanlış belirlendiğini dolayısıyla kendisinden fazla

tahsilat yapıldığını ileri sürerek fazla yapılan tahsilat miktarının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Uyuşmazlık altı aylık dönemlerdeki taksit artış oranının neye göre yapılması gerektiği hususunda olduğundan .. TL nin tahsiline ilişkin olarak verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin 18.03.2014 tarih ve 2014/ 892 esas 2013/ 790 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

2-Davacılar ile davalı arasında düzenlenen sözleşmelerin 2.2. maddesi gereğince; taksitlerdeki artış oranı, bir önceki altı aylık dönemdeki memur maaş artış oranı, TÜFE ve ÜFE oranlarını içeren endeksler arasından en düşük olanına göre artırılacaktır. Davalı Toki taksitlerdeki artış oranını hesaplarken, ek ödemelerde dahil olarak MMAO'nı nazara almakta ve bu durumda TÜFE oranı daha düşük olduğu için, TÜFE oranına göre artış oranını hesaplamaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, MMAO'nın içinde bulunması gereken ek ödemeler düşülerek sonuca gidilmiş ve bu durumda MMAO'nın en düşük oran olduğu görülmüştür. Hesap da bu MMAO üzerinden yapılmıştır.

Devlet memurlarının maaşlarındaki ortalama artış oranı; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28.06.2006 tarihli yazısına göre; 2006 yılı Ocak-Haziran döneminde ortalama %6.2; 24.06.2008 tarihli yazısına göre; 2008 yılı Ocak-Haziran döneminde % 4.5 olmuştur. MMAO ek ödemelerle birlikte bir bütün olarak ele alınmalıdır. Bu durumda TÜFE ya da ÜFE oranları daha düşük olduğundan, TÜFE ve ÜFE oranlarından hangisi daha düşük ise bu oran esas alınarak hesaplama yapılmalıdır. Sonuç olarak davalı Toki'nin yaptığı hesap yönteminin doğru olduğu kabul edilerek, dosyadaki delillere göre konusunda uzman bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacıların savunduğu hesaplama yöntemi uygulanarak davanın kısmen kabulü, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle mahkemenin 18.03.2014 tarih ve 2012/ 892 esas 2013/ 790 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 658.70 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 9.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/484, Karar No: 2016/10887, Tarih: 16.06.2016

**19. Hukuk Dairesi         2016/484 E.  ,  2016/10887 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : ...

KARAR NO : ...

...

...

ESAS NO :...

KARAR NO :...

...

MAHKEMESİ : ...

TARİHİ : ...

NUMARASI : ...

DAVACI : ...

DAVALI : ...

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek..... ile davalı vek....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya çeşitli ölçülerde halılar satıp teslim ettiğini, davalının gönderilen halıların bedelinden 113.129,27 Euro'yu ödemediğini belirterek, bu bedelinin TL karşılığı 278.184,87 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin 18. maddesi uyarınca Dortmund mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının ilk etapta bir kısmını gönderdiği halıların kimyasal incelemesi sonucunda numunelerin sağlığa zararlı kimyasallar içerdiğinin ve kullanıma uygun olmadığının anlaşıldığını, halıların iadesinin davacıya teklif edildiğini, davacının ise ürünlerin ayrıştırılarak ayıplı halıların depo edilmesini, satışa uygun olanların ise müvekkilinde kalmasını istediğini, yapılan ayrıştırma işlemi için müvekkilinin 141.684,80 Euro ödediğini, ancak davacının daha sonraki teslimatlarındaki ürünlerin de ayıplı çıktığını, davacının gönderdiği halıların Lidy Kimya Yönetmeliğine uygun olmadığını, ayıplı mallar için ayrıca depo masrafının müvekkili tarafından karşılandığını, müvekkilinin zarara uğradığını ve davacıdan alacaklı hale geldiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının yetki şartını havi bir sözleşme imzalandığını ispatlayamadığı, davalının ayıp ihbarını elektronik posta ile gönderdiği Halil Özcamuz isimli kişinin davacı şirket adına iş ve işlem yapmaya yetkili olmadığı, buna göre TTK'nun 23. maddesinde belirtilen süre içinde ayıp ihbarında bulunulmadığından davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 278,184,87 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 16/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/927, Karar No: 2020/1694, Tarih: 21.10.2020

**9. Ceza Dairesi         2020/927 E.  ,  2020/1694 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Görevi Kötüye Kullanma

Hüküm : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

CMK'nın 260/1. maddesinin; "Hakim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." hükmü gereğince, suçtan doğrudan zarar gören mağdur ... ... ve velisi ...'ın 10/09/2013 tarihli celsede sanıktan şikayetçi olup davaya katılmak istediklerini beyan etmelerine rağmen katılma talebi değerlendirilmemiş olup CMK'nın 260/1. maddesine göre görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olan ... ... ve ... ...'ın kanun yoluna başvurma hakkının bulunması ve hükmün ... ... vekili tarafından temyiz edilmesi karşısında CMK'nın 237/2. maddesine dayanılarak kamu davasına katılan olarak kabulüne karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Olay tarihinde... P.İ.O. Okulunda okuyan mağdur ... ...'ın SBS sınavından 390 puan aldığı, tercihlerini yapmak için okula gittiklerinde okul müdür yardımcısı sanık ...'ın kendilerine "sizin tercihlerinizi ben girerim" diyerek 5 TL'lik makbuzu verdiği, tercih sonuçları açıklandığında mağdurun puanı yettiği halde istediği okulları kazanamadığının sebebini araştırıldığında mağdurun yaptığı tercihlerin sisteme sanık tarafından girilmemiş olduğunun öğrenildiği ve bu şekilde ... ...'ın mağduriyetine yol açtığı şeklinde iddia edilen olayda, sanık hakkında yürütülen idari tahkikat sırasında dinlenen olayı aydınlatmaya yetecek kadar şahsın tanık sıfatı ile bilgi ve görgüsünün alınması, sanık ile katılanların yaptıkları görüşmede sanığın odada bulunduğunu iddia ettiği olayın tek tanığı konumundaki ... ve babası ...'ın tanık sıfatı ile dinlenmeden ...'ın sanık hakkındaki idari tahkikat sırasındaki beyanı ile yetinilmesine karar verilmesi sureti ile eksik araştırma ile sanık hakkında beraat hükmü verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 21/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19740, Karar No: 2017/4282, Tarih: 23.03.2017

**8. Hukuk Dairesi         2016/19740 E.  ,  2017/4282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup hükmün davalı ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Mahkemece yüze karşı verilen kısa kararda, kesin mehil içerisinde talep edilen belgeler sunulmadığından HMK’nun 119/2. maddesi uyarınca şikayetin usulden reddine karar verilmiş gerekçeli kararda ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, alacaklı ve borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-İlamlı takipte tazminata ilişkin hüküm bulunmadığından alacaklı vekilinin tazminata ilişkin temyiz itirazlarının reddine,

2-Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

T.C. Anayasası yargılamanın aleniyeti ilkesini benimsemiştir. Bunun anlamı; yargılama açık olarak yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar da açıkça belirtilecektir. HMK’nun 298/2. maddesi gereğince, sonradan yazılacak gerekçeli kararın da bu kısa karara uygun olması gerekir. Aksi halde, yargılamanın aleniyeti ilkesi zedelenmiş ve mahkeme kararına da güven sarsılmış olacaktır. ....10.04.1992 tarih, 7/4 sayılı kararında, kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki bulunmasının bozma nedeni olacağı içtihat edilmiş bulunmasına göre, Mahkemece yapılacak iş; bozmadan sonra kısa karar ile bağlı olmaksızın çelişkiyi gidermek kaydıyla vicdani kanaate göre yeni bir karar vermekten ibarettir.

Kabule göre borçlu vekilinin İcra Mahkemesi’ne başvuru dilekçesindeki iddialar haczedilmezlik şikayeti niteliğindedir. İİK’nun 18/3. maddesi "Aksine hüküm bulunmayan hallerde icra mahkemesi şikayet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılması uygun görüldüğü takdirde ilgilileri en yakın zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir" hükmünü içermektedir. Şikayet niteliğindeki haczedilmezlik başvurusunun icra dosyası kapsamı da gözönünde bulundurularak, İcra Mahkemesi’nce mevcut delil durumuna göre sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenle alacaklı vekilinin tazminata ilişkin temyiz itirazının reddine (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle borçlu vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alacaklı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın temyiz edene iadesine, 23.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5433, Karar No: 2014/25121, Tarih: 23.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/5433 E.  ,  2014/25121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Develi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/140-2013/607

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, fark aylık ücret ve fark ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, gerek usul hukuku gerekse de maddi hukuk kurallarının uygulanması bakımından dava belirsiz alacak davası kabulüyle sonuçlandırılmış, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara 2011, s. 45; H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s. 448). Sadece alacak miktarının taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlenmesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde ispatı (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Belirsiz alacak davası, bu davaya İlişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak belirlenmesi gerekir.