muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/8947, Karar No: 2019/15187, Tarih: 09.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/8947 E.  ,  2019/15187 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Dairemizin 07/11/2018 tarihli bozma ilamından önce verilen ve yalnızca sanık tarafından temyiz edilen 19/07/2013 tarihli kararda sanık hakkında hırsızlık suçundan 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b, 143/1, 35, 39/1 ve 62. maddeleri uyarınca hükmolunan 1.740 TL adli para cezasının 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca sanık lehine infaz bakımından kazanılmış hak teşkil ettiği gözetilmeden hırsızlık suçundan TCK'nın 37/1 delaletiyle 142/1-b, 143/1, 35 ve 62. maddeleri uyarınca 3.500 TL adli para cezasına hükmedilmesi,

2- Hükmün esasını oluşturan kısa kararda sanık hakkında yazılı şekilde ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına karar verilmesine karşın, gerekçeli kararda hüküm değiştirilerek kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılıkların aynı Kanun’un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, “ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına” ilişkin bölümün hüküm fıkralarından çıkarılarak, yerine “ödenmeyen adli para cezasının 6545 sayılı Kanun'un 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun'un 106/3. maddesinde belirtilen yönteme uygun biçimde infazına” ve ''sanık hakkında hırsızlık suçundan hükmolunan 3.500 TL adli para cezasının infazının 1.740 TL adli para cezası üzerinden yapılmasına'' karar vermek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4949, Karar No: 2014/11824, Tarih: 15.09.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/4949 E.  ,  2014/11824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MALATYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2012/404-2013/407

Taraflar arasında görülen kayıp-kaçak bedelinin iadesi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin Organize Sanayi Müdürlüğü Kuruluş yasasına uygun olarak müdürlüğü içerisindeki fabrikaların elektrik dağıtımını yaptığını, müvekkili müdürlüğün davalı şirketten aldığı enerjinin Teyaş'ın trafo merkezi bitiminden başladığını, oradaki hücrelerden çıkış yapıp OSB hattına giriş yaptığını, 1 km nakilden sonra faturalamaya esas sayaçların olduğu bölgeden giriş yaptığını, müvekkili OSB'nin yaklaşık dağıtım şirketinin 1 km hattı ile gelmekte olup, 1 km hat üzerinde oluşabilecek kaybın faturalanması gerektiğini, davalı şirketin OSB içerisindeki kayıp ve kaçağı karşılamadığını belirterek müvekkili yönünden kayıp kaçak oranlarının tespiti ile fazlaya dair alacakları saklı kalmak şartıyla 9.000,00 TL ödenen kayıp kaçak bedelinin faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin fatura tanzimini EPDK elektrik tarifeleri Yönetmeliğine göre yapıldığını, bu düzenlemede müşterinin dağıtım şirketine yakın ve uzaklığı gözetilmeden uygulandığını, yasada böyle bir düzenleme olmadığı için davacının dağıtım şirketine yakın olmasının kendisine ayrıcalıklı bir durum yaratmayacağını, her müşterinin dağıtım hatlarına göre mesafesinin dikkate alınmadığını, yasa önünde eşitlik kuralı gereği her müşteriye aynı yasa ve usul hükümlerinin uygulandığını, zira EPDK tarafından kayıp kaçak bedelinin bir hizmet bedeli olarak kabul edildiğini, enerji nakil hattına yakın ve uzaklığı gözetilmeden tüm abonelere aynı şekilde yansıtılan bir bedel olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı dağıtım şirketinin tahsil ettiği kayıp, kaçak elektrik miktarının yönetmelik ve kurul kararına göre tahsil edildiğinden iadesinin mümkün olmadığından bahisle davacının davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp-kaçak bedelinin tüketiciden alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, davalı dağıtım şirketinin tahsil ettiği kayıp, kaçak elektrik miktarının yönetmelik ve kurul kararına göre tahsil edildiğinden iadesinin mümkün olmadığından bahisle davacının davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp-kaçak bedelinin tüketiciden alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki yazılara, kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle HGK. nun aynı konuya ilişkin 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E. 2014/679 K. sayılı kararına göre, kayıp-kaçak bedelinin perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almasının kanun ve yönetmeliğe aykırı bulunduğu dikkate alınarak, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksine düşüncelerle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 15.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20047, Karar No: 2015/25493, Tarih: 24.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/20047 E.  ,  2015/25493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/01/2014

NUMARASI : 2013/754-2014/7

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.ve 18. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.ve 18. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin mülkiyet ihtilafına ilişkin dava sonunda hak sahibi olduğunu ispat edene ödenmek üzere bankada üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13303, Karar No: 2019/168, Tarih: 08.01.2019

**5. Ceza Dairesi         2018/13303 E.  ,  2019/168 K.**

**"İçtihat Metni"**

Askeri Ceza Kanununa muhalefet suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında; Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesiyle Çatalca Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanığın üzerine atılı suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Çatalca Asliye Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/07/2018 gün ve 2018/624 E. 2018/588 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 08/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2769, Karar No: 2010/12824, Tarih: 14.07.2010

**7. Ceza Dairesi         2010/2769 E.  ,  2010/12824 K.**

**"İçtihat Metni"**

Askerlikten kurtulmak için hile yapmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Sincan Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 26/11/2009 tarihli ve 2009/18986-10672 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı adı geçen şüpheli tarafından yapılan itirazın kabulü ile anılan kararda "şüphelinin eyleminin suç tarihi itibarıyla 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 81/1.maddesindeki askerlikten kurtulmak için hile yapmak suçunu oluşturduğu anlaşılmış ise de, 1632 sayılı Kanun'un 49/1 ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102/3.maddesinde belirtilen 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından ... atılı suçtan dolayı zamanaşımı nedeniyle kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına ... " ibarelerinin kaldırılarak, " ... soruşturma konusu olayda suç ve suçlusu bulunmaması nedeniyle muteriz hakkında kovuşturmaya yer olmadığına" olarak değiştirilmesine ilişkin mercii Ankara 7.Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığınca verilen 31/12/2009 tarihli ve 2009/1566 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığının 15.02.2010 gün ve 9404 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 25.02.2010 gün ve K.Y.B.2010-35964 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, şüpheliye isnad edilen askerlikten kurtulmak için sağlık raporu üzerinde hile ile değişiklik yapılmasına iştirak etmek şeklindeki eylemle ilgili, raporun düzenlendiği 23/12/1988 tarihinde eylemin son bulduğu, dolayısıyla bu tarihten itibaren 20 yıla yakın bir zaman sonra şüphelinin başvurusu üzerine sevkedildiği Gülhane Askeri Tıp Akademisinde yeniden yapılan muayenesi sonucu düzenlenen 15/09/2008 tarihli, 772 sayılı raporda, şüpheli hakkında Etimesgut Askeri Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen 23/12/1988 tarihli, 1110 sayılı raporun içeriğinin teyit edildiğine ilişkin yeni bir rapor verilmiş ise de, Milli Savunma Bakanlığının 05/11/2009 tarihli ve 090084 nolu yazısı ekinde gönderilen 15/12/1988 tarihli, 7297 sayılı EK-D sağlık muayene formlarında şüphelinin askerliğe elverişli olduğuna dair düzenlenen ve şüphelinin "sağlam" olduğuna ilişkin rapor suretleri üzerinde farklılık içeren kayıtların bulunduğu nazara alınarak Sincan Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma sonucunda, eylemin zamanaşımına uğradığından bahisle söz konusu rapor suretleri üzerindeki kayıt farklılıkları ile ilgili araştırma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, isnad edilen eylemin subutu halinde suç tarihinin 1988 yılı olacağı gibi, dosyada söz konusu sağlık muayene formu asıllarının bulunmaması sebebiyle evrak üzerinde tahrifat yapılıp yapılmadığının belirlenmediği, şüphelinin önceki ve sonraki sağlık durumu hakkında düzenlenen raporların bir bütün halinde Adli Tıp Kurumu ilgili dairesine gönderilmediği, dolayısıyla mercii mahkemece söz konusu inceleme ve araştırma yapılmaksızın eylemle ilgili "suç" ve "suçlu" bulunmadığı gerekçesiyle karar verilemeyeceği nazara alınarak yapılan incelemede,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173/1. maddesindeki "Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir" şeklindeki düzenleme karşısında, şüphelinin kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkının bulunmadığı;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173/1. maddesindeki "Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir" şeklindeki düzenleme karşısında, şüphelinin kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkının bulunmadığı;

5271 sayılı Kanun'un 173.maddesinin 3.fıkrasındaki "Başkan kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hakimini görevlendirebilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder, itiraz edeni giderlere mahkum eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.", aynı maddenin 4. fıkrasındaki "Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, itiraz nedenlerinin yerinde bulunması halinde kamu davasının açılmasını sağlamaya yönelik bir düzenleme bulunduğundan, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın gerekçesine itirazın mümkün olmadığı gibi, itiraz merciinin, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı kaldırmaksızın gerekçeyi düzeltme yetkisinin bulunmadığı;

Gözetilmeden itirazın reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü:

CMK.nun 172 ve 173/1-2 maddelerine göre, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara karşı sadece suçtan zarar görenin itiraz hakkının olduğu, şüpheliye bu hak tanınmadığından,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Ankara 7.Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2009 gün ve 2009/1566 D.İş sayılı kararının CMK'nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 14.07.2010 günü oyçokluğuyla karar verildi.

DEĞİŞİK GEREKÇE

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde ise de, dava zamanaşımı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararda yer alan ve dosya içeriğine göre kanıtlanmamış bulunan atılı suçun sübutunu kabul eder nitelikteki "şüpheli ...'na isnat edilen eylemin suç tarihi itibariyle 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 81/1 maddesindeki askerlikten kurtulmak için hile yapmak suçunu oluşturduğu anlaşılmış ise de" ibarelerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunun Dairemiz kararında belirtilmesi gerektiği düşüncesindeyim.

Muhalefet Görüşü :

Şüpheli ...’nun Ankara 7.Ağır Ceza Mahkemesine verdiği itiraz dilekçesinde de belirttiği gibi;

Muhalefet Görüşü :

Şüpheli ...’nun Ankara 7.Ağır Ceza Mahkemesine verdiği itiraz dilekçesinde de belirttiği gibi;

Şüpheli hakkında, medyada çıkan haberler üzerine Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan soruşturma sonucunda "Askerlikten kaçmak için hile yapmak" eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunulması ile Sincan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan incelemede:

"Şüphelinin eyleminin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 212 maddesi gereğince -Evrakta sahtekarlık- ve – Askerlikten kurtulmak için hile yapmak- suçlarını oluşturacağı, ancak Askeri Yargıtay'ın konu ile ilgili kararlarına yer verilerek, bu içtihatlar doğrultusunda şüpheli hakkında evrakta sahtekarlık eyleminin diğer, eylemin unsuru olduğu belirtilmeye çalışılarak, sonuçta ; "Şüpheli ...'na isnat edilen eylemin suç tarihi itibariyle 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 81/1 maddesindeki –Askerlikten kurtulmak için hile yapmak" suçunu oluşturduğu anlaşılmış ise de" gerekçesi ile, suç tarihi olan 23.12.1988 tarihinden bu yana 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunun 49/1 maddesinde delaletiyle 765 sayılı TCK.nun 102/3 maddesinde belirtilen 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolması nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına karar" verildiği anlaşılmaktadır.

Sincan C.Başsavcılığı bu kararında, ifadesi alınmadığı için şüpheliye kararın tebliğine yer olmadığına karar verdiğini de ayrıca belirtmiştir. Kararda suçtan zarar gören yazılmamış, Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı ihbar eden olarak belirtilmiştir. Şüpheli, bu suçlamadan zarar gören olduğunu belirterek itirazda bulunmuştur.

Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı, şüphelinin suçtan zarar gördüğünü ve bu nedenle itiraza hakkının bulunduğunu kabul ederek yaptığı incelemede; zamanaşımı nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın gerekçesini "soruşturma konusu olayda suç ve suçlusu bulunmaması nedeniyle muteriz hakkında kovuşturmaya yer olmadığına" şeklinde düzelten kararını vermiştir.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü; CMK. 172 -173 maddeleri gereğince şüpheliye kararın tebliğinin yapılmayacağın, itiraz hakkının bulunmadığını ve Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığının kararın gerekçesini değiştiremeyeceğini belirterek ; bu karara karşı CMK.309 maddesi gereğince kanun yararına bozma talebinde bulunmuştur.

Kanun yararına bozma talebine konu sorunun çözülebilmesi için konu ile ilgili iç hukuk ve imzacısı bulunduğumuz uluslararası sözleme hükümlerinin incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Ceza Muhakemesi Kanunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Hükümlerinin İncelenmesi;

A- Şüpheliye tebligat ve itiraz hakkı incelemesi :

Kanun yararına bozma talebine konu sorunun çözülebilmesi için konu ile ilgili iç hukuk ve imzacısı bulunduğumuz uluslararası sözleme hükümlerinin incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Ceza Muhakemesi Kanunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Hükümlerinin İncelenmesi;

A- Şüpheliye tebligat ve itiraz hakkı incelemesi :

CMK. nun 172/1 maddesi "suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir " hükmü gereğince ifadesi alınmamış olan şüpheliye bildirilmemiştir. Bu hüküm paralelinde düzenlenen CMK.nun 173/1 fıkrası da kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı sadece "suçtan zarar görene" itiraz hakkı tanındığından şüphelinin itiraz hakkının olmadığı anlaşılmaktadır.

İç hukuk düzenlemesinde önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir ifadesi karşısında şüpheli hakkında yapılan soruşturmadan ve verilen karardan uzun bir süre sonra yani CMK:173/3 fıkrasına göre itiraz hakkı olanların itirazı ile dosyanın Ağır Ceza Mahkemesine gelmesi ve Mahkemenin kararını vermesi üzerine, bu kararın tebliğini müteakip hakkında yapılan geriye doğru (soruşturmadan, alınan karar dan, itirazlardan ve tabiî ki Ağır Ceza Mahkemesinin kararından) işlemlerden haberdar olabilecektir. Bu aşamaya kadar hakkında bir takım iddialar ileri sürülüp, kararlar alınırken hiçbir savunma da bulunmadan ve hiçbir şeyden haberi olmadan beklemek durumunda kalmaktadır.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı itiraz yolunu düzenleyen iç hukuk kuralları olan CMK.172/1 ve 173/1 hükümlerinde şüpheliye savunma hakkı tanınmamakla birlikte Anayasanın 90 /4 madde hükmüne göre "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. ( Ek cümle: 7.5.2004 - 5170/7 md. ) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır." düzenlemesi karşısında Milletlerarası antlaşmalara bakmak gerekmektedir) Bilindiği gibi "savunma hakkı" temel haklar ve özgürlükler kapsamında olduğundan "Avrupa İnsan hakları sözleşmesinde yer almaktadır. Yani bu aşamada temel haklar ve özgürlükler kapsamında yer alan "Savunma hakkı" nın kullanılması iç hukuk kuralları ile sınırlandırılmış olması halinde Milletler arası andlaşmaların kanun hükmünde olduğunun kabul edilmişliği ile (anayasa 90/4) bu aşamada temel hak ve özgürlüklerin korunmasında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi devreye girmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini (İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi) Türkiye 18.Mayıs.1954 tarihinde onaylamıştır. 19. Mart .1954 tarih ve 8662 sayılı resmi gazetede yayımlanmıştır. Türkiye Anayasanın 90 / 4 maddesine getirdiği hükümle temel haklar ve özgürlükler kapsamında Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin kanun hükmünde olduğunu ve bu haklar kapsamında uyuşmazlık halinde Milletlerarası antlaşma hükümlerinin uygulanırlığını benimsemiştir.

Sözleşmenin Adil yargılanma hakkı başlıklı 6. maddesinin 2 fıkrası "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır. Bu noktada hemen belirtmemiz gerekir ki şüpheli - sanık ayırımı iç hukukumuzda yapılan bir ayırım olup insan hakları sözleşmesinde böyle bir ayırım yoktur ve sözleşmede sözü edilen sanık kavramı içersinde şüpheli kavramı da bulunmaktadır.

Sözleşmenin 6/3. fıkrası; Her sanık en azından aşağıdaki haklara sahiptir,

a) Kendisine yöneltilen suçlamanın niteliği ve nedeninden en kısa zamanda, anladığı dille ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek,

b) Savunmasını hazırlamak için gerekli zamana ve kolaylıklara sahip olmak,

İşte sözleşmede yer alan bu hakların kullanılması şüpheli / sanık tarafından, hakkında yapılan soruşturmadan /yargılamadan haberdar olması ile mümkün olabilecektir. Bunun soncunda şüpheli /sanık savunma hakkını sahip olabilmek için adil yargılanmanın temelini teşkil eden soruşturma aşamasında itiraz edebilme hakkını kullanmalıdır sonucuna varılmaktadır.

Diğer yandan Anayasanın hak arama hürriyeti başlıklı 36. maddesinde yapılan değişikli ile 3.10.2001 tarih itibari ile herkes in adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükmü eklenmiştir. Adil yargılanma hakkına sahip olabilmek için ise herkesin hakkında yapılan soruşturma ve benzeri işlemlerden haberdar olması ve kendini savunacak delillerini sürebilmesi ile mümkün olabilecektir.

Yine Anayasanın 40. maddesinde temel hak ve hürriyetlerin korunması güvence altına alınarak "Anayasa ile tanınan hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir" ifadesi ve 2.fıkrada yer alan "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını sürelerini belirlemek zorundadır" hükmü 3.10.2001 tarih ve 4709 sayılı kanun ile getirilerek sözleşmeye paralel düzenleme yapılmıştır. Sözleşme ve anayasa hükümleriyle çelişen ve savunma hakkını sınırlandıran hükümlere CMK 172/2 ve 173/1 maddelerde yer verilmiş olması, sözleşmenin 13.maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde hak ihlalleri sonucunda Türkiye'nin tazminata mahkum edildiğini dava dosyalarının benzerini hatırlatmaktadır.