muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7451, Karar No: 2015/7811, Tarih: 11.06.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/7451 E.  ,  2015/7811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 13/01/2014 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın hukuki yarar bulunmadığından reddine dair verilen 07/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı kurum, davalının ... Müdür vekili olduğunu, görev yaparken kendisine geçici görev yolluğu ödendiğini, ödemenin harcırah kanununa uygun olmadığını, geri ödeme için davalıya tebligat yapıldığını, davalının idare mahkemesinde dava açtığını, davanın reddedildiğini, davalının Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz etttiğini, itirazın da reddedilerek kararın kesinleşmesi üzerine bedelin davalıdan istendiğini ancak ödemede bulunmadığını belirtilerek uğradığı maddi zararın ödetilmesini istenmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu uyuşmazlığın esasının idari yargıda çözüme kavuştuğu, davalının ödemede bulunmadığı takdirde doğrudan icra yoluna başvurmak gerekir iken tekrar dava açmakta davacı kurumun hukuki yararının bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; Tekirdağ İdare Mahkemesi'nin 2012/889 esas, 2012/1487 karar sayılı ilamıyla davalının 02/03/2010-03/06/2010 tarihleri arası resmi ikametgahının Beylikdüzü olması ve davacı idarenin de davalının fiilen Çorlu'da oturduğuna dair bir tespitinin olmaması karşısında davalının Çorlu'da oturduğundan bahisle bu döneme ilişkin ödenen geçici görev yolluğunun geri istenemeyeceği, 03/06/2010-23/06/2010 arası 20 günlük dönem için geçici görev yolluğunun 1/3'lük kısmının fazla ödendiği her zaman geri istenebileceği, 23/06/2010-28/08/2010 tarihleri arası dönem için ise davalının resmi ikametgahının Çorlu ilçesi olduğu, bu döneme ilişkin geçici görev yolluğu ödenemeyeceği, davalının idareyi yanılttığı, açık hata kapsamında davalıya ödenen geçici görev yolluğunun her zaman geri istenebileceği, 02/03/2010-28/08/2010 dönemine ilişkin ödenen geçici yolluğun tamamının ödenmesinde hukuki uyarlılık bulunmadığından işlemin iptal edildiği, Bölge İdare Mahkemesi'nce kararın onandığı anlaşılmaktadır.

Davacı idarenin; yukarıda anılan idare mahkemesi kararına istinaden kararda belirtilen tarihler arasında davalıya yersiz ödemede bulunduğu tutarın davalıdan ödetilmesi amacıyla alacak davası açılmasında hukuki yararı vardır. Şu durumda mahkemece işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken yanılgıya düşülerek hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış,kararın bozulması gerekmiştir.

Davacı idarenin; yukarıda anılan idare mahkemesi kararına istinaden kararda belirtilen tarihler arasında davalıya yersiz ödemede bulunduğu tutarın davalıdan ödetilmesi amacıyla alacak davası açılmasında hukuki yararı vardır. Şu durumda mahkemece işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken yanılgıya düşülerek hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış,kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA 11/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6388, Karar No: 2022/7678, Tarih: 09.05.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/6388 E.  ,  2022/7678 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

Sanık ...’ın yokluğunda verilen temyiz isteminin reddine ilişkin 20.04.2016 tarihli, 2012/145 Esas ve 2016/9 Karar sayılı ek kararın, öncelikle MERNİS adresi ile aynı olan 12.04.2016 hakim havale tarihli temyiz dilekçesinde bildirdiği bilinen son adresine tebligat çıkarılması yerine doğrudan MERNİS adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca yapılan tebligatın usulsüz olması ve dosya içerisinde sanığın ek kararı temyiz ettiğine dair bilgi ve belge bulunmaması nedeniyle, temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararın “kararın tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde temyiz edilebileceği” meşruhatını da içerecek şekilde usulüne uygun tebliğ edilerek temyiz edilmesi halinde ek tebliğname de düzenlendikten sonra iadesinin temini için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15873, Karar No: 2016/13274, Tarih: 23.11.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/15873 E.  ,  2016/13274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; 11400625 tesisat numarasıyla elektrik abonesi olduğunu düzenlenen faturalar ile kendisinden haksız ve hukuka aykırı olarak kayıp kaçak bedeli tahsil edildiğini belirterek, kayıp kaçak bedelinin iptaline, abone tarihi ile sınırlı olmak üzere 10 yıl geriye dönük olarak (dava tarihinden itibaren) kendisinden tahsil edilen bedelin yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmesini istemiş, 16.06.2015 tarihli dilekçesi ile talebini 8.516,97 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı, husumetin davanın taraflarına ait olmayıp ...'ya ait olduğunu, kayıp kaçak bedeli olarak alınan ücretin zorunlu olarak alınmasından dolayı iadesinin istenilemeyeceğini ve kısmı dava açılamayacağını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ... şirketinin, kayıp-kaçak bedelini elektrik abonesi olan davacı şirketten tahsil etmesinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne, alacağın 1.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinden 7.516,97 TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 16.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ... tarafından belirlenerek

uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, ... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ....nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2341, Karar No: 2011/24186, Tarih: 23.11.2011

**5. Ceza Dairesi         2007/2341 E.  ,  2011/24186 K.**

**"İçtihat Metni"**

Rüşvet almak suçundan sanık ...'ın yapılan yargılanması sonunda; atılı suçta mahkümiyetine dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 17.02.2006 gün ve 2006/10 Esas, 2006/100 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık müdafii ve O Yer C.Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında rüşvet almak suçundan iddianame ile kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre hazine ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bu suçun mağduru olduğu, bu sıfatlarının gereği olarak CMK.nun 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip oldukları davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmeleri için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının duruşmadan haberdar edilmeleri gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre de kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların müdahil olmasalar dahi kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği ve ancak dosyada hazinenin ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazine ve ilgili kurumlara haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlıkları giderilerek tebellüğ belgelerinin ve bunlar tarafından hükmün temyiz edilmesi durumunda dilekçelerinin eklenmesinden ve temyiz vaki olursa bu hususta ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmeasi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10935, Karar No: 2017/1576, Tarih: 01.03.2017

**12. Ceza Dairesi         2016/10935 E.  ,  2017/1576 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 22/3, 62, 50/1-a, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereğince

mahkûmiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin kusura, eksik incelemeye ve bilinçli taksirin koşullarının oluşmadığına, katılanlar vekilinin ise sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanığın eyleminde bilinçli taksirin koşullarının gerçekleşmesi ve suçun bilinçli taksirle işlendiğinin kabul edilmesi karşısında, tayin olunan uzun süreli hapis cezasının TCK'nın 50/4. maddesinin son cümlesi gereğince adli para cezasına çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

2- Kabule göre ise; temel cezanın 4 yıl 6 ay hapis cezası olarak tayin edilmesi sonrasında TCK'nın 22/3 maddesi gereği 1/3 oranında arttırılması ile cezanın "5 yıl 12 ay hapis cezası" yerine "4 yıl 24 ay hapis cezası" olarak, TCK'nın 62. Maddesi gereği 1/6 oranında indirilmesi ile cezanın "5 yıl hapis cezası" yerine "4 yıl 12 ay hapis cezası olarak" ve paraya çevirme hükümleri uygulanması ile "1825 gün adli para cezasının günlüğü 20 TL olarak belirlenmesi ile netice cezanın "36.500 TL adli para cezası" olarak tayini yerine "1820 gün adli para cezası" olarak belirlenmesi ile sonuç cezanın "36.400 TL adli para cezası" olarak eksik tayin edilmesi,

3- Sanık hakkında tayin edilen adli para cezasının taksitlerinden birinin zamanında ödenmemesi halinde, geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtaratı ile yetinilmesi gerekirken, “Taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edilmesine" ve "ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrilmesine” karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 01.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3773, Karar No: 2014/4764, Tarih: 04.03.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/3773 E.  ,  2014/4764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2013

NUMARASI : 2012/558-2013/824

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalıya ait işyerinde kesintisiz çalıştığını, davalı işverenin iş sözleşmesinin devam ettiği bir tarihte müvekkili işçiyi resmi kayıtlarda işten çıkmış gibi gösterdiğini, daha sonra ise kayden yeniden işe girişinin yapıldığını, muvazaalı işe girdi çıktı işlemlerinde işverenin amacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesiyle verilen ücret zamlarından işçiyi mahrum etmek ve yeni bir sözleşmeyle işe başlamış gibi göstererek işçi ücretlerinin asgari ücret seviyesine düşürülmesi olduğunu, kanuna karşı hile olan bu işlem sonucunda müvekkilinin ücretinin işyerine yeni girmiş bir işçi gibi asgari ücret seviyesine indirildiğini, toplu iş sözleşmesiyle getirilen ücret zamlarından yararlandırılmadığı gibi ikramiye hakedişlerinin düşürüldüğünü, geçersiz sayılması gereken bu işlem nedeniyle doğan fark işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, fark aylık ücret ve fark ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, öncelikle zamanaşımı def'ini ileri sürerek, davacı işçinin müvekkiline ait işyerinde çalışmasının aralıklı olduğunu, önceki dönem çalışması sonunda davacının serbest iradesiyle işverene dilekçe vererek iş sözleşmesini sonlandırdığını ve tüm haklarını alarak işvereni ibra ettiğini, daha sonra ise müracaatı üzerine tekrar işe başlatıldığını, davacı gibi diğer işçilere de işten ayrılışları sebebiyle ya ihbar sürelerinin kullandırıldığını ya da ihbar tazminatlarının ödendiğini, ayrıca kıdem tazminatlarının ve sair alacakların da eksiksiz olarak ödendiğini, taraflar arasında yapılan yeni sözleşme ve belirlenen yeni ücretten de sendikanın haberdar olduğunu, ne sendikanın ne de davacının ücrete herhangi bir itirazda bulunmadığını, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara 2011, s. 45; H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s. 448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.