muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/17400, Karar No: 2016/21740, Tarih: 29.09.2016

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı sayısı kadar dava bulunduğu kabul edildiğinden ve aynı Kanun'un 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 414). Keza aynı şey kısmi dava için de söz konusudur.

İş Hukukundan kaynaklanan davalarda sıkça karşılaşıldığı üzere, taraflar arasında çalışma süresi ve ücret miktarı yönlerinden uyuşmazlık bulunması, alacağı belirsiz hale getirmez. Keza, işçi çalışma süresini ve ücretini belirleyebilmektedir. İşçinin ne zamandan beri çalıştığını veya ücretinin ne kadar olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İşçinin kendisinin bilmediği çalışma süresini, tanıkların bildiğini veya bilirkişinin bileceğini farzetmek ispat kurallarına da aykırıdır. Keza tarafın yeterli şekilde somutlaştırıp kendisinin bilgisinde dahi olmadığını belirttiği bir hususun mahkemece bilinmesini beklemek de mümkün değildir.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak davası açma imkanını vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz(Simil, s. 412).

Somut olayda, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı tartışmasızdır. Davacı, çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, tazminat hesaplamasına esas alınacak aylık ücrete ek para veya parayla ölçülebilen sosyal menfaatleri, hak kazandığı izin süresini, çalışma süresi boyunca varsa kullanmadığı veya karşılığı ödenmediği izin sürelerini belirleyebilecek durumda olduğundan söz konusu alacaklar belirsiz değildir. Bu yönler nazara alındığında, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretine yönelik talepler bakımından, hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına yönelik talepler bakımından ise, alacak iddiasının tanık anlatımlarına dayanması sebebiyle, kabul ihtimalinde hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun oranda indirim yapılması gerekliliği söz konusu olduğundan ve hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan belirli olmadığından, söz konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilmeleri mümkündür.

3-Dosya kapsamına göre davacının davalı şirkette iki dönem çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, dosyaya sunulan kıdem ve ihbar tazminatı bordrosu-ibraname belgesi ile “sulh ve ibraname" başlıklı belgenin çelişkili olduğu gerekçesi ile bu belgelerin içerdiği miktarlar yönünden makbuz niteliğinde değerlendirileceği belirtilerek karar verilmiştir.

Davalı vekilince sunulan,davacının ikinci dönem çalışması bakımından işçi imzalı "sulh ve ibraname" başlıklı belgede fazla mesai karşılığı 00,00 TL ücretini, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin tamamını aldığını belirttiği, kıdem ve ihbar tazminatı bordrosu-ibraname isimli belgede ise hafta tatili ve genel tatil ücretlerini, fazla mesai ücretlerini tamamen aldığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Görüleceği üzere işverence sunulan belgelerde çelişki bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davacının ikinci dönem çalışması bakımından çelişkili olmayan belgelere itibar edilerek hafta tatili,genel tatil ve fazla mesai alacaklarının bulunmadığının kabulü gereklidir. Ancak davacının ilk dönem çalışması bakımından mahkemece davacının fazla mesai,hafta tatili ve genel tatil alacaklarının değerlendirilmesi gereklidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29.09.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4893, Karar No: 2020/7034, Tarih: 10.11.2020

**8. Hukuk Dairesi         2018/4893 E.  ,  2020/7034 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi ve Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davalılardan ... Yapı Kim. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki ecrimisil talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, diğer davalılar hakkındaki talebin reddine karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.11.2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldi, karşı taraftan gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, vekil edeninin, dava konusu 78 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalıların, vekil edeninin rızası olmadan reklam tabelalarını dava konusu taşınmazda bulundurduğunu, davalılara ihtarname keşide edildiğini, ihtar sonrasında, davalılardan ... Ltd.Şti’nin reklam tabelasının kaldırdığını ancak geçmiş dönem ecrimisil bedelini ödemediğini, diğer davalıların ise reklam tabelalarını kaldırmadıkları gibi herhangi bir ödeme de yapmadıklarını açıklayarak, davalıların haksız müdahalelerinin kaldırılmasına, ... Ltd.Şti’den 4.760 TL, ... Ltd.Şti’den 5.720 TL, Erkar Ltd.Şti’den 5.720 TL, ... Ltd.Şti’den 5.720 TL, ... A.Ş’den 4.760 TL olmak üzere toplam 26.860 TL ecrimisilin dönem sonlarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınmasına karar verilmesini istemiş, 29.12.2015 tarihli dilekçe ile talebini 70.580 TL’ye yükseltmiştir.

Davalılardan ... Petrol Ürünleri ...Ltd.Şti vekili, ... Akaryakıt Oto Alım Satım İnş. San.Ltd.Şti vekili ve ... Liman İşletmeciliği ve Petrolcülük San.Tic.A.Ş vekili davanın reddini savunmuş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, “Davanın kısmen kabulü ile; ... Yapı Kim. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. (... Yapı Kimyasalları) yönünden 8.800,00 TL’nin temerrüt tarihi olan 15.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Yapı Kim. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. (... Yapı Kimyasalları)'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, diğer davalılar hakkındaki davaların reddine, ..... davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince, davalı ... Yapı Kim. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. (... Yapı Kimyasalları) yönünden reddedilen 8.750,00 TL miktar üzerinden 1.800,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara ödenmesine....” karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalılardan ... Yapı Kim.Dek.San.Tic.Ltd.Şti yargılama sırasında vekille temsil edilmediği halde lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmamış ise de bahsi geçen yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazının 2.bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile, hükmün 5.fıkrasındaki (5.fıkra iki kez yazılmış olup, mükerrer olarak yazılan ikinci 5.fırkasındaki) “....Davalı ... Yapı Kim. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. (... Yapı Kimyasalları) yönünden reddedilen 8750,00 TL (17550,00 - 8.800,00 TL) miktar üzerinden 1.800,00 TL nispi (maktu vekalet ücretinin altında olamayacağından maktu) vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara ödenmesine....” cümlesinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına, hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 438/7. fıkrası gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının (1.) bentte açıklanan nedenlerle reddine, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 10.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1733, Karar No: 2016/2707, Tarih: 07.03.2016

**1. Hukuk Dairesi         2016/1733 E.  ,  2016/2707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda; yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, davacı ve davalı vekilleri tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi. Tetkik Hakimi ...' ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkindir.

Davacılar, ... ve ...' nin murisleri olduğunu, 176, 177, 178, 179, 180, 182, 184, 187, 198, 199, 436, 437, 438, 439, 442, 441, 440, 451, 450, 449, 458, 456, 457, 455, 453, 454, 452, 444, 443 ve 442 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında malikin adının “...” olarak yazıldığını, tapu kütüğünde başkaca bilgi olmadığını, ...' nin soyadının “...”, baba adının ise “...” olduğunu, 584, 578, 579, 580, 585 ve 586 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında malikin adının “... kızı ...” olarak yazıldığını, ...' nin soyadının “...”, baba adının ise “...” olduğunu, 113, 115, 118, 119, 120, 121, 162, 350, 351, 352, 355, 688, 689, 690, 691, 692, 621, 622, 623, 624, 625, 626, 627, 628, 629, 255 ada 4, 128 ada 11 ve 165 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarda paydaşın adının “... kızı ...” olarak yazıldığını, ...' nin soyadının “...”, baba adının ise “... ” olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının nüfus kayıtlarına uygun olarak, “... kızı ...” nin, “... kızı ...”, “...” nin, “... kızı ... ...” şekilde düzeltilmesini istemiş, devamında, muris ...' nın isminin düzeltilmesine ilişkin 176, 177, 178, 179, 180, 182, 184, 187, 198, 199, 436, 437, 438, 439, 442, 441, 440, 451, 450, 449, 458, 456, 457, 455, 453, 454, 452, 444, 443 ve 442 parsel sayılı taşınmazlar yönünden isteğinden vazgeçtiğini bildirmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 113, 115, 118, 119, 120, 121, 162, 350, 351, 352, 355, 688, 689, 690, 691, 692 parsel sayılı taşınmazlar yönünden düzeltim isteğinin kabulüne, 621, 622, 623, 624, 625, 626, 627, 628, 629 parsel sayılı taşınmazlar yönünden kesin hüküm, 255 ada 4 parsel, 128 ada 11 parsel ve 165 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar yönünden iddianın ispatlanamadığı, 176, 177, 178, 179, 180, 182, 184, 187, 198, 199, 436, 437, 438, 439, 442, 441, 440, 451, 450, 449, 458, 456, 457, 455, 453, 454, 452, 444, 443, 445, 578, 579, 580, 584, 585, 586 parsel sayılı taşınmazlar yönünden vazgeçme nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; tarafların temyiz itirazları yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; tarafların temyiz itirazları yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına

ve aşağıda yazılı 1.50.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, 07.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4482, Karar No: 2011/11080, Tarih: 20.06.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/4482 E.  ,  2011/11080 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 20.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi..
Yargıtay — Esas No: 2014/22232, Karar No: 2015/15915, Tarih: 07.09.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/22232 E.  ,  2015/15915 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/05/2014

NUMARASI : 2006/711-2014/242

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının Kazakistan'da davalı işyeri nezdinde 29/05/2005-09/03/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, somut olayda davacının yurt dışı Kazakistan'da, davalı işyeri nezdinde kesintisiz ve sürekli olarak geçen fiili çalışması ile davalı işyerince Kurum'a bildirilmesi gereken prime esas kazancın eksik olarak bildirilmiş olduğu hususunun ispatı konusunda, Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri kapsamında hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Kural olarak sigortalılar, Türkiye’de yaşadıkları ve hizmet akdine göre çalıştıkları takdirde sosyal sigorta haklarından yararlanırlar. Bu kural, Kanunların mülkiliği ilkesinin doğal sonucudur. Ayrıca, Türkiye’yle yabancı bir ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmişse istisnaen mülkilik ilkesine değer verilmeyebilir. Ayrıca, 506 sayılı Kanunun 2 ve 3’üncü maddelerine göre sigortalı olmayanlar kapsamında olmak üzere, Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan bir ülkede hizmet akdiyle çalışan Türk vatandaşları da anılan Kanunun 86. maddesi gereği işverenleriyle yapılacak “İş kazalarıyla meslek hastalıkları”, “Hastalık”, “Analık”, “Malullük, yaşlılık ve Ölüm” sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları mümkündür. Başka bir anlatımla 506 sayılı Yasa'nın ülke dışında meydana gelen sigorta olaylarında uygulanabilmesi Sosyal Güvenlik Kurumuna yükümlülükler getiren sosyal güvenlik sözleşmesi veya kısa vadeli sigorta kollarını da kapsayan topluluk sigortaları bulunması halinde mümkün olabilir.

506 sayılı Yasa'nın 86. Maddesine göre; Kurum, 2 nci ve 3 üncü maddelere göre sigortalı durumunda bulunmayanların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak genel şartlarla (İş kazalariyle meslek hastalıkları), (Hastalık), (Analık), (Malullük, yaşlılık ve Ölüm) sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları için, işverenlerle veya dernek, birlik, sendika ve başka teşekküllerle sözleşmeler yapabilir. (Ek fıkra: 29/07/2003 - 4958 S.K./40. md.) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, bu Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt ve üst sınırı arasında olmak şartıyla kendilerinin belirleyeceği miktarın % 30'udur. Anılan Kanun'un 86. maddesi gereği işverenleriyle yapılacak “İş kazalarıyla meslek hastalıkları”, “Hastalık”, “Analık”, “Malullük, Yaşlılık ve Ölüm” sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulabilirler. Herhangi bir sosyal güvenlik sözleşmesi ve topluluk sigortası olmaması halinde ise; kişinin 506 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında geçici görevle yabancı ülkeye gönderilmesi durumunda zorunlu sigortalı kabul edilmesi mümkündür. Ancak; anılan madde kapsamında sigortalı sayılabilmek için sigortalının malullük-yaşlılık -ölüm, işkazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık sigorta kolları bakımından sosyal güvenliğinin işin yapıldığı ülke Sosyal Sigorta Merciince karşılanmaması, Türk-işveren tüzel kişi ise, şirket merkezinin Türkiye'de bulunması, gerçek veya tüzel kişi Türk işverenin Türkiye'de iş yapmak şartı aranmaksızın Türkiye'de tescil edilmiş ya da tescil edilebilir nitelikte işyerinin olması, Türk işveren ile Türk işçi arasında yabancı ülkede yerine getirilecek iş görme edimine ilişkin bireysel iş sözleşmesinin Türkiye'de yapılması, Türk işçinin iş bu yazılı ya da sözlü hizmet sözleşmesinin Türk işçiye yüklediği iş görme ediminin yerine getirilmesi gereği olarak yurt dışında yaşamasının sürekli olmayıp geçici nitelik taşıması, geçicilik kavramının nitelendirilmesinde zaman sınırlaması yoksa da, bu görevin yurt dışında sürekli yaşamayı gerekli kılmaması koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Öte yandan 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'un 3'üncü maddesinin d bendine göre "işgücünün yurt içinde ve yurt dışında uygun oldukları işlere yerleştirilmelerine ve çeşitli işler için uygun işgücü bulunmasına ve yurt dışı hizmet akitlerinin yapılmasına aracılık etme" görevi Türkiye İş Kurumu'na verilmiş bulunmaktadır. Buna göre işverenlerin yurt dışında çalıştırmak istedikleri işçilerine ait işlemlerini İş-Kur aracılığı ile yaptırmaları ve işçileri ile aralarında imzaladıkları örneği İş-Kur tarafından hazırlanan iş sözleşmelerini Kurum'a onaylatmaları gerekmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacıya ait hizmet cetvelinde 2000-2001 yılları içerisinde dava dışı işyerlerince toplam 426 gün davacı adına Kurum'a hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı işyerince davacı adına Kurum'a bildirilmiş herhangi bir hizmetin bulunmadığı, davalı işyerinin 03/09/2004 tarihinde Mimarlık Bürosu faaliyetinden dolayı Kanun kapsamına alınmış olduğu, davalı işyerine ait 2004/6-2006/3. ayları arası dönem bordrolarının dosyaya sunulmuş olduğu, davacının yakınının banka hesabına bir defaya mahsus 04/10/2005 tarihli davalı işyeri tarafından ödemede bulunulduğu, davacının 28/05/2005-09/08/2006 tarihleri arasında yurt dışı giriş-çıkış kayıtlarının bulunduğu, Kazakistan devletince 3(üç) er aylık süre ile sınırlı olmak üzere davacıya verilen vizelerin dosyaya sunulduğu, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, davacı ve davalı tanıklarının dinlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; Kazakistan ile Türkiye arasında akdedilmiş sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığı gibi davalı işverenin davacı adına Kurum'a topluluk sigortası kapsamında hizmet bildiriminde bulunmadığı hususları dikkate alındığında, hizmet tespiti istemi yönünden davacının davalı işyerinde geçen sigortalılığının ancak 506 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında geçici görevle yabancı ülkeye gönderilmiş olması halinde kabulünün mümkün olduğunun nazara alınması gerekir iken Mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi bozma nedenidir.

Yapılacak iş; yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, davalı işyerinin Türkiye'de merkezi olup olmadığını araştırmaya yönelik davalı işverenin Türkiye’deki işyeri sicil dosyası ve ticaret sicili kayıtlarını getirtmek, davacının davalı işveren nezdinde yurt dışında geçen hizmetlerinin görevdeki geçiciliğine ilişkin koşullar açısından yöntemince araştırmak, davalı işverenin yurt dışında çalıştırmak istediği işçileri Türkiye İş Kurumu'na bildirim mecburiyeti bulunmasına göre var ise buna ilişkin ihtilaf konusu dönemleri kapsayan belgeleri ilgili Kurum'dan getirtmek ve sonucuna göre tüm delilleri birlikte değerlendirmek suretiyle bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın ve davanın da kamu düzenine ilişkin olduğu gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan A.. S.. (Selahattin Aksoy ) ' a iadesine

07/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.