muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/15677, Karar No: 2010/121, Tarih: 11.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15677 E.  ,  2010/121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de; dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu muhtesatın malikinin mahkeme kararı ile belirleneceği, malik ile idarenin Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde, aynı Kanunun 19. maddesi gözönüne alındığında bu durum ileride başka ihtilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenle, işin esasına girilerek Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca muhtesat malikinin belirlenerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9051, Karar No: 2022/12077, Tarih: 27.12.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/9051 E.  ,  2022/12077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Reşit olmayanla cinsel ilişki (sanık ...), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (diğer sanıklar)

HÜKÜM : Dinçer hakkında düşme, diğer sanıklar haklarında beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanıklar ... haklarında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Tüm dosya kapsamı ve gerekçe içeriğine göre mahkemece kabul ve takdir kılınmış düşme ve beraat hükümleri usul ve kanuna uygun bulunduğundan, katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz talebinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesine gelince;

Sanığın hükümden sonra 24.09.2018 tarihinde öldüğü Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılmakla, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 27.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6518, Karar No: 2015/2500, Tarih: 09.03.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/6518 E.  ,  2015/2500 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk ve katılan mağdur vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 09.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19656, Karar No: 2016/13576, Tarih: 16.06.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/19656 E.  ,  2016/13576 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı vekili, davacının büyük hissedarı ... olan davalı şirkette 270 civarında işçinin çalıştığını. 2014 yılı Şubat ayında 206 işçinin ... üye olduğunu, 30/03/2014 tarihinde yapılan yerel seçimlerle belediye yönetiminin el değiştirdiğini, bu tarihten itibaren sendika üyesi olan işçilere üyelikten istifa etmeleri yönünde baskı yapıldığını, baskılara dayanamayan çok sayıda işçinin sendika üyeliğinden istifa ettiğini, davalı şirket yöneticilerinin ve Belediye Başkanın işçilerin çoğunluğunu sendika üyeliğinden istifa ettiremeyince 28/11/2014 tarihli yazı ile ilk etapta 64 işçinin iş sözleşmesini 30/11/2014 tarihinden itibaren 5 ay süreyle askıya aldığını, askıya alma işlemine de kış mevsiminin gelmiş olması ve yoğunluğun azalmasının gerekçe gösterildiğini, davacı ve arkadaşlarının ise 31.03.2015 tarihli yazı ile aynı neden gerekçe gösterilerek iş akitlerine son verildiği, davalı işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak askıya almasının, işin niteliğinden ve yasadan kaynaklanmadığından iş sözleşmesinin feshi niteliğinde olduğunu, iş sözleşmesinin sendikal nedenle ve geçerli bir neden olmaksızın sona erdirildiğini öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25 maddesine göre davacının yasal süre içinde başvurusu üzerine davalı tarafça işe başlatma - başlatmama şartına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken sendikal tazminat tutarının en az 1 yıllık brüt ücreti olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; iş akdinin feshedilmediğini, sadece şirketin faaliyet konusu olan işlerinin azalması ve ekonomik nedenlerle 5 ay süreyle askıya alındığını, işe iade davası koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalı ... davacı ve arkadaşlarının sendikaya üye olmasından dolayı iş akitlerinin tek taraflı olarak askıya alınmasının işverenin haksız feshi olduğu, mahkemece aynı konuya ilişkin dosyalarda verilen davanın reddine ilişkin kararların Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nce bozulup ortadan kaldırıldığı gözönüne alınarak yargılama süresinde davacı işe başlatılmış olmakla davacının işe iade talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ancak feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece davalı işverence yapılan tek taraflı askıya alma işleminin bir işveren feshi olduğu ve feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşılmakta olup, yargılama sürecinde davacı işçi işe başlatılmış olmakla dava bu yönden konusuz kalmıştır. 03.06.2015 tarihli şirket yazı cevabına göre, fesih tarihi olan 01.04.2015 tarihinde iş akdi askıya alınan 25 kişi bulunmakta olup bu işçilerden 20'si sendikalıdır. İşyerinde çalışan işçi sayısı ise 342'dir. ... 14.05.2015 tarihli yazı cevabına göre, işçiler 05.02.2014 tarihinde sendikaya üye olmaya başlamışlar, yazı tarihine kadar 210 işçi sendikalı olmuş, fesih tarihi olan 01.04.2015 tarihi itibariyle ise iş akdi askıya alınanlar dahil toplam 43 sendika üyesi işçi kalmış bulunduğu anlaşılmıştır. Bu veriler dikkate alındığında fesih işleminin sendikal nedene dayandığının kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ne var ki, davacının dava dilekçesinin sonuç bölümünde feshin sendikal nedenle gerçekleşmesi sebebi ile 6356 sayılı Yasa'nın 25. maddesine göre ödenmesi gereken tazminatı "davacının yasal süre içinde başvurusu" şartına bağladığı gözden kaçırılarak hüküm kurulması hatalıdır.

Davacı, dava dilekçesinde işçinin yasal sürede başvurusu şartı ile işe başlatma ve başlatmama şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata hükmedilmesini talep ettiğinden, bu tazminatın davacının yasal süresi içerisinde işe başvurusuna rağmen işe başlatma ve başlatmama şartına bağlı olmaksızın 1 yıllık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.

Mahkemece bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozma nedeni ise de, yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle, temyiz olunan kararın hüküm fıkrasının sendikal tazminata ilişkin 2. bendinin çıkarılmasına, yerine;

'' Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen, davalı işverence süresi içinde işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni ve talebi dikkate alınarak davacının 1 yıllık ücreti tutarında belirlenmesine,'' rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının talep halinde davalıya iadesine, 16/06/2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10807, Karar No: 2013/790, Tarih: 24.01.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/10807 E.  ,  2013/790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı ve davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, iş sözleşmesini haksız olarak fesih eden davalı işverenin bu sözleşmeden kaynaklanan hiçbir hak ve alacağını ödemediğini belirterek ihbar ve kıdem tazminatı, fazla mesai, hafta tatili ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı işveren, davacının görevini gereği gibi yerine getirmediğini, görev yerini terk ederek başka işlerde çalıştığını, piyasa işlerinde çalıştığı sırada geçirmiş olduğu rahatsızlıktan dolayı bu rahatsızlığı işyerinde geçirmiş göstererek sigortadan para almak amacı ile yöneticinin imzasını taklit ederek vizite kağıtlarını imzalayarak hastaneye gittiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine hakkında dava açıldığını, davacının iş sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğini ve davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda fazla mesai, hafta tatili ve ücret alacağı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili ve davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık,davacının fazla mesai ve hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının talep ettiği alacaklarının sadece tanık beyanlarına dayanılarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı, apartman işyerinde kapıcı olarak haftada yedi gün boyunca çalıştığını, kış aylarında mesai saatinin 05:00-24:00 ve yaz aylarında ise 07:00-20:00 arasında olduğunu belirterek fazla mesai ve hafta tatili ücreti isteminde bulunmuştur.

Somut olayda davacının görev yaptığı binanın kaloriferli olup daire sayısı dosya içeriğinden anlaşılmamaktadır. Tekirdağ ilinde kışın hangi aylar arası kaloriferlerin yakıldığı, davacının çalıştığı binada kaç daire bulunduğu, kaloriferin kömürlü mü yoksa doğalgazlı mı olduğu, çalıştığı işyerinde servis işlerinin ne şekilde yapıldığı tesbit edilmeden, sadece davacı tanıklarının beyanlarına değer verilerek yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması doğru değildir.

Somut olayda davacının görev yaptığı binanın kaloriferli olup daire sayısı dosya içeriğinden anlaşılmamaktadır. Tekirdağ ilinde kışın hangi aylar arası kaloriferlerin yakıldığı, davacının çalıştığı binada kaç daire bulunduğu, kaloriferin kömürlü mü yoksa doğalgazlı mı olduğu, çalıştığı işyerinde servis işlerinin ne şekilde yapıldığı tesbit edilmeden, sadece davacı tanıklarının beyanlarına değer verilerek yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması doğru değildir.

Mahkemece davacının davalı işyerinde geçen çalışmasının kuşkuya yer vermeyecek şekilde ispatı açısından yukarıda belirtilen hususların araştırılmasından sonra gerekirse işyerinde keşif yapılarak davacının talepleri hakkında hüküm verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11679, Karar No: 2019/11344, Tarih: 02.12.2019

**5. Ceza Dairesi         2015/11679 E.  ,  2019/11344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında zimmet suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek 2/son maddesi gereğince de ilgili Bakanlığın kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma hakkına sahip olduğu, bu itibarla CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip oldukları davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmeleri için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının dava ve duruşmalardan haberdar edilmeleri gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada adı geçen Bakanlık ile Hazinenin duruşmadan haberdar edildiklerine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın ve hükmün ilgili Bakanlık ile Hazineye bildirildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlıklarının giderilmesi ile tebellüğ belgelerinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 02/12/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2023/5374, Karar No: 2024/9895, Tarih: 11.09.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/5374 E.  ,  2024/9895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/711 E., 2023/501 K.

SUÇ : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanık müdafiinin diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1. Defter, kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi hâlinde bir vergi ziyaı oluşmadığı gibi tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir cezanın da bulunmadığı, söz konusu eylemden dolayı 213 sayılı Vergi Usulu Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 353/4. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının aynı Kanun'un 359 ve 371. maddelerinde belirtilen tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir ceza olmadığı nazara alındığında; 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine 7394 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile eklenen "Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranından indirilir." şeklindeki hüküm uyarınca sanık hakkında, alt sınırdan tayin edilen temel ceza üzerinden 1/2 oranında indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2. Kabule göre; defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunda suç tarihinin, defter ve belgelerin ibrazına ilişkin istem yazısının tebliğ edilmesinden itibaren, ibraz için verilen sürenin bitimini izleyen tarih olduğu nazara alındığında; defter ve belge isteme yazısının 30.07.2015 tarihinde tebliğ edilmesi ve ibraz için 15 günlük süre verilmesi nedeniyle, "15.08.2015" olan suç tarihinin, gerekçeli karar başlığında "31.12.2015" şeklinde yanlış gösterilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19487, Karar No: 2015/9083, Tarih: 11.05.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/19487 E.  ,  2015/9083 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Davacı, Kurum'dan ilk kez tahsis talebinde bulunduğu 2006 yılında yaşlılık aylığına müstehak olduğunu, fakat daha sonradan aylık bağlandığını belirterek, ilk tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne; Davacıya 01/08/2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, buna aykırı Kurum işleminin iptaline, 01.08.2008 tarihinden davacıya aylık bağlandığı 01.06.2012 tarihine kadar ödenmesi gereken aylıkların ve işlemiş faizi toplamı 40.864,90 TL nin davalıdan tahsiline,karar verilmiştir.

Hükmün, davalı kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, davacının 08.03.2006 tarihinde kesin dönüş yaptığına dair beyanı ile birlikte ilk kez 02.05.2006 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu, Kurumca bu talebin aylık şartlarının bulunmadığından bahisle reddedildiği, davacının 11.06.2010 tarihli ikinci talebi ile yurt içinde sigortalılığının olduğunu belirttiği kurumca yurt içi sigortalılığı da dikkate alındıktan sonra davacının 08.09.2010 tarihli TR4 cetvelinde 01.02.1971-17.07.2008 tarihine kadar Almanya'da zorunlu 01.08.2008-28.02.2010 tarihleri arasında ise Almanya'da gönülllü prim ödemelerinin varlığı ve işten ayrılış şartlarının yokluğu nedeniyle talebinin reddedildiği, dvacının ise aslen 2006 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı şartlarına haiz olduğu iddiası ile eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın yurda kesin dönüş ve tahsis şartları bakımından eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 3201 sayılı Kanunun 6’ncı maddesidir. Anılan maddenin “A” bendinde, “Bu Kanuna göre değerlendirilen sürelere istinaden aylık tahsisi yapılabilmesi için; a) Yurda kesin dönülmüş olması, b) Tahakkuk ettirilen döviz borcunun tamamının ödenmiş olması, c) Döviz borcunun tamamının ödenmesinden sonra yazılı istekte bulunulması, şarttır.

Yukarıdaki şartları yerine getirenlerden tahsise hak kazananların aylıkları, yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren başlatılmak üzere ilgili sosyal güvenlik kurumu kanunu hükümlerine göre bağlanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca borçlandırılan süreler sonrasında tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca borçlandırılan süreler sonrasında tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23. maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2. maddesi ile tanınmış “Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır. 3201 sayılı Kanunun 6. Maddesinin B bendi ile tekrar yurtdışına gitmek değil, yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almak, aylığın kesme nedeni olduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanıp altı aydan daha uzun süre yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre aylık alanlara mahsus yoklama belgesi” vererek, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesi ile hüküm altına alınmış olup, yurtdışında uzun süre kalmak, tek başına bir aylık kesme nedeni teşkil etmemektedir.