muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/17421, Karar No: 2017/8855, Tarih: 01.06.2017

Kayıp Kaçak Bedeli, İletim Bedeli, PSH Bedeli, ... ve Dağıtım Bedeli toplamı üzerinden tahsil edilen %18 KDV bedeli 11.231,94 TL olmak üzere toplam 74.633,13 TL'lik) kısım için ise ıslah tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonesinden tahsil edilen kayıp-kaçak ve diğer bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının.... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde.... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin....'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu,.... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde.....nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan .... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı taraf yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10429, Karar No: 2018/10624, Tarih: 02.10.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/10429 E.  ,  2018/10624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07/04/2015 gün ve 2014/833- 2015/98 sayılı kararı ile açık alana park edilmiş motosikletin çalınması eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturacağı yönündeki kabulü gözetildiğinde, sanığın müştekiye ait motosikletin direksiyon kilidiyle kırılarak açıktan çalındığının anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuğun eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e. maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 142/1-b. maddesiyle uygulama yapılması her iki bentte öngörülen cezaların alt ve üst sınırları aynı olması nedeniyle sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamış, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infazda nazara alınması mümkün görülmüştür.

Bozmaya uyularak yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 02/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28500, Karar No: 2015/46499, Tarih: 24.12.2015

**6. Ceza Dairesi         2013/28500 E.  ,  2015/46499 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2012/56352

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/10/2011

NUMARASI : 2010/440 (E) ve 2011/281 (K)

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-) Mağdur S.. A..'nun 09.06.2011 tarihli duruşma tutanaklarına yansıyan beyanında ''... bulunan çantadan, 20 TL eksik para bana iade edildi'' ve ''... bugüne kadar 20 TL'lik zararım giderilmedi'' şeklinde çelişkili anlatımda bulunduğu görülmekle, bu çelişkinin giderilerek zararının karşılanıp karşılanmadığının belirlenmesi, karşılanmışsa; ne zaman, kim tarafından ve nasıl giderildiği hususlarının kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti ile, sonucuna göre suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-) T.C. Anayasasının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunman ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin suça sürüklenen çocuktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 24.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1612, Karar No: 2017/2342, Tarih: 22.03.2017

**19. Hukuk Dairesi         2017/1612 E.  ,  2017/2342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Mahkemece verilen direnme kararının 6763 Sayılı Yasanın 45. md. ile 6100 Sayılı HMK'ya eklenen geçici 4. madde çerçevesinde Dairemizce yeniden yapılan incelemesi sonucunda dosya incelendi, gereği görüşüldü.

KARAR

Dairemizin 17/03/2014 tarih 2014/1815 Esas 2014/5130 Karar sayılı bozma ilamına karşı mahkemece direnilmesi üzerine verilen direnme kararı davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK’ya 6763 Sayılı Kanun’un 45. maddesi ile eklenen Geçici 4. madde hükmü gereğince Dairemizce yeniden yapılan inceleme sonucunda Dairemizin bozma kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından direnme kararına ilişkin dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmek üzere Yüksek Birinci Başkanlığa sunulmasına, 22/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2354, Karar No: 2021/8549, Tarih: 10.11.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/2354 E.  ,  2021/8549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili Av.... tarafından, davalı ... vd. aleyhine 23.12.2014 gününde verilen dilekçe ile işyeri sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 12.11.2020 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

-K A R A R-

Hükmüne uyulan Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 28.02.2020 gün, 2020/917 E- 2020/2382 K sayılı ilamı ile “…10.04.1992 gün 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilen bir yükümlülüğünün gerekçeli kararda hüküm altına alınmamış olmasının çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir. Yargı erkinin görev ve yetkisi Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak keza İBK'nın bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. Öyle ki İBK ile bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir. Diğer taraftan 1086 sayılı HUMK.’nun 381.-389. maddelerinde (6100 sayılı HMK m. 294-297), hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HUMK’nun 388. maddesinde (HMK m. 297/II); hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır. Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de,

sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur. Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır. Somut olayda yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı 21/11/2019 tarihli kısa kararda “davanın kısmen kabulüne” denilmekle yetinilmiş, gerekçeli kararda “davanın kısmen kabul-kısmen reddi ile 8.256,60 TL'nin 02/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine” karar verilmiştir. Bu durum HMK'nin 294/3. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas-1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği” gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uygun yapılan yargılama neticesinde, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, söz konusu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, işyeri sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, 12.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda bankanın % 80, davalıların % 20 oranında kusurlu olduklarının bildirildiği, 22.08.2015 tarihli bilirkişi raporunda ise bankanın % 40, davalıların % 60 oranında kusurlu olduklarının bildirildiği anlaşılmaktadır. Şu durumda mahkemece, yeni bir uzman bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 10/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29568, Karar No: 2015/34977, Tarih: 01.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/29568 E.  ,  2015/34977 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalılardan 450.000,00TL'ye taşınmaz satın aldıklarını, davalılardan ...'un alacağını garanti altına almak için kendisinden teminat amacıyla toplamda 225.00,00TL tutarlı iki adet senet aldığını, satış bedelinin ödenmesine rağmen, senetlerin iade edilmediğini ileri sürerek senetlerin iptaline ve borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemece, davanın kambiyo hukukundan kaynaklandığı ve mutlak ticari davalardan olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ... Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taşınmaz satış bedelinin ödenmesini garanti altına almak amacıyla davalılara verilen bonoların taşınmaz satım bedelinin ödenmesine rağmen, geri iade edilmemesi sebebiyle bu senetlerden dolayı borçsuzluğun tespitine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden tarafların tacir olmadıkları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte taraflar arasındaki sözleşme ticari satım sözleşmesi de değildir. Uyuşmazlık, bonodan değil, satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Hal böyle olunca davayı görmeye Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. O halde mahkemece, işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde iadesine, 01/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15188, Karar No: 2010/16047, Tarih: 07.10.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/15188 E.  ,  2010/16047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde kira parasının 20.5.2008 gününden başlayarak yıllık 106.200 Amerikan doları olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, 20.5.2008 tarihinden başlayan dönem kira parasının yıllık 106.200 USD olarak tespiti istenilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporunda dava konusu yerin boş olarak aylık brüt 90.000.TL kiraya verilebileceği görüşü esas alınarak, hak ve nesafete göre yıllık kira parası 81.000 TL olarak saptanmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Bilirkişiler soyut gerekçelerle kiralananın istem tarihi itibariyle yeniden (boş olarak) kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasını açıklamakla yetinmiştir. Taraflar arasında yapılan kira sözleşmesi 20.05.2002 başlangıç tarihli 5 yıl süreli ve kiralananın bu tarihteki yıllık kirası 19.860 Dolar+KDV olduğu, işbu kiranın ilk üç yıl için geçerli olduğu, tesbit istenen döneme kadar aynı miktar (toplam 23.435 USD) kira parası ödendiği, endeks uygulanmasına göre yeni dönem kira parasının 25.122 TL olabileceği anlaşıldığına göre, bilirkişilerce 23.435 USD tutarındaki önceki kiranın 6 yıllık süreçte hangi ekonomik kıstaslara göre yıllık brüt 90.000-TL.gibi bir rakama ulaştığı açıklanmamıştır. Bilirkişi raporunda bölgede kira parası miktarını etkileyecek önemli özellikte (somut verilere dayanan) değişiklikler meydana geldiği de ifade edilmemiştir. Salt ülke ekonomisindeki değişiklikler söylemi (paranın satın alma gücünün azalması, altın, döviz fiyatlarının artması) ve bankalara ait emsal kira paralarının gözetilmiş olması kira parasının belirlenmesinde yeterli ölçüt kabul edilemez. Böyle bir belirleme, 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında açıklanan esaslara uygun değildir.

Sözü edilen İçtihada ve Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca kira parası tespit edilirken; öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmelerinin aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, kiralananın niteliklerine göre üç kişilik (inşaat-mimar, hukukçu, mülk bilirkişileri) bilirkişiler kurulu oluşturularak, kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, bilirkişilerce gerekli ölçüm ve inceleme yapılıp, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, yüzölçümü, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb. gibi) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin somut emsal olup olmadığı ayrı ayrı açıkça belirlenmeli, kira sözleşmesinin yapıldığı tarihteki aylık kira parasının geçen süre içerisinde kazandığı değer (ekonomik kıstaslara göre) somut bir şekilde açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi (boş olarak) halinde getirebileceği kira parasının o dönem için adil ve hakkaniyete uygun miktarda olması gözetilmeli, bilirkişi raporu mahkemece somut gerekçeler ışığında res’en değerlendirilmeli, buna göre hak ve nesafete uygun kira parası hakim tarafından saptanmalıdır.

Ayrıca, Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesi ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hakim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20676, Karar No: 2012/21146, Tarih: 06.12.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/20676 E.  ,  2012/21146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticaret şirketlerinde yönetim yetkisine sahip olanların ticari işletmenin borçlarını ödememek, Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Beraat

1- Sanıklar hakkında ''ticaret şirketlerinde yönetim yetkisine sahip olanların ticarî işletmenin borçlarını ödememek'' suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yüklenen suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2- Sanıklar hakkında ''ticareti usulüne aykırı terk etmek'' suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509, 513, 21.02.2012 tarih ve 2011/506, 510, 511 ve 621 esas sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen “ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu cihetle; ticaret şirketi yetkilisi olan sanıklara isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, borçlu ticaret şirketinin ticareti terk edip etmediği yönünde kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği sorulup, sanıkların yazılı savunmalarında belirttiği Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2010/8932 esas sayılı takip dosyasının getirtilip incelenerek sonucuna göre hukuki durumlarının takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış gerekçe ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 06/12/2012 günü oybirliğiyle karar verildi.