muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/13936, Karar No: 2025/4439, Tarih: 07.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/13936 E.  ,  2025/4439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/490 Esas, 2024/884 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bursa 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.04.2024 Tarihli ve 2024/603 Esas, 2024/458 Karar Sayılı Kararı

Kayyım tayini istenilenin adresinin ... Mah. 610 Sok. No:3 İç Kapı No:2 .../Samsun olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Vezirköprü Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.10.2024 Tarihli ve 2024/490 Esas, 2024/884 Karar Sayılı Kararı

Yapılan kolluk araştırmasında kayyım tayini istenilenin Yıldırım/Bursa'da yaşadığının bildirildiği, mahkemece Uyap üzerinden yapılan sorgulamada ise kayyım atanması talep edilenin ikamet adresinin ... Mah. ... Sok. No:9/... / Bursa olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 426 ncı maddesi uyarınca kayyım atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Temsil” başlıklı 426 ncı maddesi şöyledir:

“Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar:

1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse,

2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa,

3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 430 uncu maddesi şöyledir:

“Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre küçüğün adresinin Yıldırım/Bursa olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Bursa 8. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bursa 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27117, Karar No: 2015/3583, Tarih: 10.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/27117 E.  ,  2015/3583 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 10/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/884, Karar No: 2020/1392, Tarih: 08.10.2020

**9. Ceza Dairesi         2020/884 E.  ,  2020/1392 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Tefecilik yapm

Hüküm : Temyiz isteminin reddi

Mahalli mahkemesince verilen ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen temyiz isteminin reddine dair ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen müşteki vekilinin itirazının reddiyle ek kararın ONANMASINA, 08/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/17371, Karar No: 2024/1392, Tarih: 06.02.2024

**6. Ceza Dairesi         2023/17371 E.  ,  2024/1392 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/613 Esas ve 2022/167 Karar

SUÇ : Basit tehdit

KARAR : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Gerze Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.06.2022 tarihli ve 2021/613 Esas, 2022/167 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında basit tehdit suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca hükmolunan 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 94660652-105-57-32388-2022-KYB sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.06.2023 tarihli ve 2023/58057 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58057 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre,

Somut olayda, Gerze Cumhuriyet Başsavcılığının 25/05/2021 tarihli ve 2021/132 esas sayılı iddianamesi ile sanığın " seni şimdi kim kurtaracak, seni öldüreceğim, çocuğumu sana asla vermeyeceğim" şeklideki söylemi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 106/1.1.cümle de düzenlenen tehdit suçundan cezalandırılması talebi üzerine, yapılan yargılama neticesinde anılan Mahkemesince aynı Kanun'un 106/1.2.cümle maddesinde düzenlenen sair tehdit suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, mağdur ...'ın 18/01/2021 tarihli kolluk beyanında şikayetçi olmadığını ifade etmesi karşısında, sanık hakkında soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı sair tehdit suçundan anılan Kanun'un 73/4. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddeleri gereğince, şikayet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde ceza tayin olunmasında,

Kabule göre de,

Kabule göre de,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 193/2. maddesinde "(Ek fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./28.mad) Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir." şeklinde ve anılan Kanun'un 195/1. maddesinde "Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir. Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır." şeklinde belirtilen istisnaî durumlar dışında sanığın savunması alınmadan mahkûmiyet hükmü kurulmasının mümkün olmadığı, somut olayda sanık adına çıkarılan duruşma davetiyesinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi gereğince sanığın kayıtlı adresine 2 nolu haber kağıdı kapıya yapıştırılıp evrak ilgili muhtara bırakılmak suretiyle 08/01/2022 günü tebliğ edildiği ancak mazbatada davetiyenin en yakın komşu, kapıcı ya da yöneticiye haber verildiğine dair bilgi bulunmadığı anlaşılmakla, sanığa duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yokluğunda karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinin;

“Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.”

Şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

2. 5237 sayılı Kanun’un 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesine göre basit tehdit suçunun soruşturma ve kovuşturmasının şikâyet şartına bağlı olduğu anlaşılmıştır.

3. Dosya kapsamına göre; Gerze Cumhuriyet Başsavcılığının 25.05.2021 tarihli ve 2021/132 Esas sayılı iddianamesi ile hükümlünün "seni şimdi kim kurtaracak, seni öldüreceğim, çocuğumu sana asla vermeyeceğim" şeklideki beyanları nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde düzenlenen "tehdit" suçundan cezalandırılması talebi üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkemesince aynı Kanun'un 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde düzenlenen "basit tehdit" suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, mağdur ...'ın 18.01.2021 tarihli kolluk ifadesinde şikayetçi olmadığını söylediği belirlenmiştir.

4. 5237 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları ile 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerekirken yargılamaya devamla mahkûmiyet hükmü kurulması Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Gerze Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.06.2022 tarihli ve 2021/613 Esas, 2022/167 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bozma nedeninin hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektirdiğinden, hükümlü hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin dördüncü fıkrası delâletiyle 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

06.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8332, Karar No: 2011/1508, Tarih: 18.03.2011

**11. Ceza Dairesi         2010/8332 E.  ,  2011/1508 K.**

**"İçtihat Metni"**

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan sanık Mürsel Tarhan'ın, 213 sayılı Kanun'un 359/b-l (iki kez), 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 59 (iki kez), 71. maddeleri gereğince 30 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 01/06/2007 tarihli ve 2005/250 esas, 2007/274 sayılı kararına karşı sanığın temyiz talebi üzerine, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 28/03/2008 tarihli ve 2007/9997 esas, 2008/1978 karar sayılı ilâmı ile, 08/02/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının değerlendirilmesi için dosyanın iadesini müteakip, sanığın 213 sayılı Kanun'un 359/b-l (iki kez), 765 sayılı Kanun'un 59/2 (iki kez), 71. maddeleri uyarınca 30 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına ilişkin aynı Mahkemenin 12/09/2008 tarihli ve 2008/32 esas, 2008/311 sayılı kararını takiben, sanık vekili Avukat Abdullah Tekin'in yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule değer olmadığından reddine dair Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2010 tarihli ve 2010/34 değişik iş sayılı kararına karşı itirazın reddine ilişkin Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/03/2010 tarihli ve 2010/73 değişik iş sayılı kararının:

Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 01/06/2007 tarihli ye 12/09/2008 tarihli kararlarında, sanığın 2002-2003 yılı vergilendirme döneminde Deniz İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. başlıklı irsaliyeli faturalar kullandığı, bu faturaların tamamının sahte olduğu, faturaları ticaret defterlerine işlediği ve bilirkişi raporunda da belirtildiği şekilde 2002-2003 yılları vergilendirme döneminde vergi ziyaına sebebiyet verdiğinden bahisle yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmiş ise de;

Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 01/06/2007 tarihli ye 12/09/2008 tarihli kararlarında, sanığın 2002-2003 yılı vergilendirme döneminde Deniz İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. başlıklı irsaliyeli faturalar kullandığı, bu faturaların tamamının sahte olduğu, faturaları ticaret defterlerine işlediği ve bilirkişi raporunda da belirtildiği şekilde 2002-2003 yılları vergilendirme döneminde vergi ziyaına sebebiyet verdiğinden bahisle yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmiş ise de;

Söz konusu kararlara esas alınan somut delillerin, Vergi Denetmeni Mehmet Karakaya tarafından düzenlenen 15/03/2005 tarihli vergi suçu raporu ve 14/03/2005 tarihli vergi inceleme raporu ile bilirkişiYılmaz Dişli'ye ait 30/05/2007 tarihli bilirkişi raporu olduğu, vergi inceleme raporunun, Deniz İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.nin sahte fatura düzenlediği ve kullandığı yönündeki Vergi Denetmeni Ahmet Kuduzoğlu tarafından düzenlenen 12/07/2004 tarihli vergi tekniği raporu esas alınarak tanzim edildiği, vergi suçu raporunun da anılan vergi inceleme raporu uyarınca düzenlendiği, bilirkişi raporunun ise söz konusu vergi suçu raporu, vergi inceleme raporu ve vergi tekniği raporu dayanak alınmak suretiyle düzenlendiği, oysa adı geçen şirket hakkında sahte fatura düzenlediği ve kullandığı yönünde düzenlenen Vergi Denetmeni Ahmet Kuduzoğlu'na ait 12/07/2004 tarihli 2004/83-14 sayılı vergi tekniği raporu ve bu rapora istinaden adı geçen vergi denetmeni tarafından düzenlenen 23/07/2004 tarihli ve 2004/83-18 sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak salınan vergilerin ve vergi ziyaı cezalarının iptali için anılan şirket tarafından açılan davalar sonucunda, İstanbul 5. Vergi Mahkemesinin 2004/2052 esas, 2005/1517 sayılı ve 2004/2053 esas, 2005/1518 sayılı davaların kabulüne ilişkin kararların, sırasıyla Danıştay

9. Dairesinin 07/11/2007 tarihli ve 2006/1227 esas, 2007/3671 karar sayılı ve Danıştay 4. Dairesinin 15/02/2007 tarihli ve 2006/2188 esas, 2007/379 karar sayılı ilamlarıyla onanmasına karar verilerek kesinleşmesi karsısında, söz konusu durumun hükmün kesinleşmesinden sonra ortaya çıkan yeni olay ve delil olarak kabulü gerekirken, yazılı şekilde verilen karara karsı itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 04/05/2010 gün ve 2010/5174/28568 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C. Başsavcılığının 18.05.2010 gün ve KYB.2010/113851 sayılı ihbarnamesiyle daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelenip gereği görüşüldü:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Yargılamaya katılamayacak hakim” başlıklı 23. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Bir karar veya hükme katılan hakim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz” hükmü getirilmiştir.

İncelenen dosya içeriğine göre;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Yargılamaya katılamayacak hakim” başlıklı 23. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Bir karar veya hükme katılan hakim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz” hükmü getirilmiştir.

İncelenen dosya içeriğine göre;

Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.09.2008 gün ve 2008/32 esas 2008/311 sayılı kararına katılan (38570) sicil sayılı üye hakimin, sanık müdafiinin yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule değer olmadığından reddine dair Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2010 gün ve 2010/34 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.03.2010 gün ve 2010/73 değişik iş sayılı kararına da 5271 sayıl CMK.nın 23. maddesinin (1) numaralı fıkrasına aykırı olarak iştirak ettiği anlaşılmakla öncelikle bu nedenle de CMK.nun 309. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığınca yasa yararına bozma istenip istenmeyeceğinin takdir ve ifası için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 18.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17401, Karar No: 2016/21741, Tarih: 29.09.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/17401 E.  ,  2016/21741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık izin ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin haklı sebep olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, dava konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilmelerinin mümkün olup olmadığı noktasındadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.