muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/30132, Karar No: 2020/10743, Tarih: 27.10.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/30132 E.  ,  2020/10743 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, suçu bildirmeme

HÜKÜM : Sanık ... hakkında; beraat Sanık ...'nın, hakkında TCK'nın 155/2, 62,51. maddeleri gereğince mahkumiyet

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanık ...'ın mahkumiyetine, suçu bildirmeme suçundan sanık Rahminin beraatine ilişkin hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşüldü;

Sanık ...'nin katılanın yetkilisi olduğu şirkette müdür olduğu, sanık ...'ın da aynı şirkette pazarlamacı olduğu, yapmış olduğu tahsilatlardan uhdesine para geçirdiği, sanık ...'nin de bu durumu bilmesine rağmen bildirmediği iddia edilen somut olayda;

1-Sanık ... hakkında suçu bildirmeme suçundan verilen beraat hükmüne yönelik yapılan temyiz başvurusunun incelenmesinde;

Sanık savunmaları, katılan ve tanık beyanları ile tüm dosya kapsamına göre sanığın atılı suçu bildirmeme suçuna ilişkin kastının bulunmadığı gerekçesine dayanan mahkemenin beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin sanığın suç kastının bulunduğuna yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik yapılan temyiz başvurusunun incelenmesinde;

Sanığa yüklenen ve 5237 sayılı TCK’nın 155/2. maddesinde düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle, 24/10/2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun’un 26. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. ve 254. maddeleri gereğince uzlaştırma işlemleri yapılmasından sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, 27/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3419, Karar No: 2025/1589, Tarih: 06.03.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/3419 E.  ,  2025/1589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI :2021/2015 Esas, 2024/336 Karar

KARAR :Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ :Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI :2019/353 E., 2020/346 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 2017/121725 sayılı "..." ibareli marka başvurusunu yaptığını, müvekkilinin, adına tescilli 91/003841, 93/005440 ve 2000/10838 sayılı "..." ve "..." ibareli markalarına dayalı olarak söz konusu başvuruya itiraz ettiğini, bu itirazın davalı Kurum tarafından reddedildiğini, oysa tescil edilmek istenen "..." markasının, ilk olarak müvekkili tarafından ihdas edilen "..." ve "..." ibareli markalar ile iltibas oluşturduğunu, davalının müvekkiline ait markayı bire bir aynı şekilde başvuruya konu etmesinin kötüniyetli bulunduğunu, müvekkilinin "..." ibaresini porselen yemek takımlarında ve "..." ibaresini çatal-bıçak takımlarında senelerdir kullandığını, davaya mesnet müvekkili markaları ile dava konusu başvurunun aynı sınıfları kapsadığını, dolayısıyla dava konusu Yeniden Değerlendirme ve İnceleme Kurulu (YİDK) kararının yerinde olmadığını ileri sürerek YİDK'in 2019-M-7138 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın yargılama sırasında tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından redde mesnet olarak gösterilen markalar ile müvekkili başvurusunun, birbirlerinden tamamen farklı olduğunu, davacı tarafın, kullanmadığı markalara dayalı olarak müvekkili başvurusuna itiraz etmesinin kötüniyetli bulunduğunu, davacı şirketçe, redde mesnet gösterilen markaların başvuruya konu markanın kapsamındaki mal ve hizmet sınıflarının hiçbirinde ciddi bir biçimde kullanılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında karıştırılma tehlikesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında karıştırılma tehlikesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kullanım ispatına ilişkin olarak sunduğu faturalar ve e-ticaret sitelerindeki kayıtlardan, "..." veya "..." markalarının yemek takımları, yemek setleri, tabak, kase, fincan, kahve fincanı, çukur tabak, çatal-kaşık-bıçak seti malları üzerinde kullanıldığının anlaşıldığı, dava konusu başvuru kapsamındaki "Her türlü malzemeden mamul alet sapları." ile davacıya ait itiraza mesnet gösterilen 2000/10838, 91/003841, 93/005440, 2017/09439 (dava aşamasında markanın hükümsüzlüğü istemine mesnet), 2017/10317 (dava aşamasında markanın hükümsüzlüğü istemine mesnet) sayılı markaları kapsamındaki emtianın aynı, aynı tür ve benzer emtia olmadığı, taraf markalarının kapsadıkları emtia benzer olmadığı için markalar arasında iltibas tehlikesi bulunmadığı, her ne kadar davacının "..." ibareli markaları bulunsa da, iltibas tehlikesinden söz edebilmek için karşılaştırılan emtianın da benzer olması gerektiği, somut olayda bu şart sağlanmadığından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1 hükmü koşullarının gerçekleşmediği, davacı tarafından gerek itiraz aşamasında gerek dava aşamasında tanınmışlık iddiasının ispatı için delil sunulmadığı, dava konusu başvuru bakımından davacının dayanak yaptığı markaların tanınmışlık düzeyinden kaynaklı bir tescil engeli oluştuğundan söz edilemeyeceği, bir an için davacının kullanım ispatı gerçekleşen mallar bakımından çekişme konusu "..." ve davacının iddialarında ileri sürdüğü "..." ibareleri bakımından tanınmışlık düzeyi ispat edilmiş olsa dahi tabak, bardak, çatal-bıçak seti gibi ürünlerin (kısaca yemek takımlarının) dava konusu markanın tesciline karar verilen "Her türlü malzemeden mamul alet sapları" malları ile ilişkilendirilmeyeceği söz konusu olmayacağından, herhangi bir imaj transferinden bahsedilemeyeceği, davalı şirketin kötüniyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu da ileri sürülmediğinden kötüniyet iddiasına dayalı istemlerin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirket tarafından gerek marka başvurusuna itiraz aşamasında gerekse de işbu davada kullanmama definin ileri sürüldüğü, davacının, itirazına mesnet markayı kullandığını ispat ettiği mallarla, dava konusu başvurunun kapsamında yer alan mallar arasında benzerlik olmadığı, dolayısıyla emtia benzerliğine ilişkin koşul gerçekleşmediğinden, SMK'nın 6/1 hükmü koşullarının oluşmadığı, dava konusu başvurunun kötüniyetli olduğunun da ispat edilemediği, taraflar arasında davalar olmasının tek başına dava konusu başvurunun kötüniyetli olduğunu göstermeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 06.03.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3578, Karar No: 2018/3595, Tarih: 28.03.2018

**12. Ceza Dairesi         2017/3578 E.  ,  2018/3595 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal

Hüküm : TCK'nın 134/1-2, 53/1-3, 54. maddeleri gereğince mahkumiyet

Görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar katılan ...'a tebliğ edilmiş olup, duruşmanın 17.03.2014 tarihli oturumunda katılan vekili olarak hazır bulunan Avukat ...'nın katılan adına düzenlenmiş vekaletnamesi veya katılan için baro tarafından görevlendirildiğine dair yazının dosyada bulunmaması karşısında, adı geçen avukatın katılan adına dava tarihini de kapsayan vekaletnamesinin veya katılan için baro tarafından görevlendirildiğine dair yazının olup olmadığı araştırılarak, tespiti halinde dosya içerisine konulup, 10.07.2014 tarihli kararın yöntemine uygun olarak katılan vekiline tebliği sağlanarak tebellüğ belgesi ile katılan vekili tarafından sunulması halinde temyiz dilekçesinin dosyaya eklenmesi ve katılan vekilinin temyiz istemi ile ilgili ek tebliğname düzenlenmesi, tespit edilememesi halinde ise sanığın istemine dayalı olarak temyiz incelemesi yapılması amacıyla iadesinin temini için mahalline gönderilmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13368, Karar No: 2023/6451, Tarih: 28.09.2023

**3. Ceza Dairesi         2023/13368 E.  ,  2023/6451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek isteyerek yardım etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 16. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.10.2020 tarih, 2020/52 Esas, 2020/269 sayılı Kararı ile sanık hakkında silahlı terör örgütüne yardım etme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 314 üncü maddesinin üçüncü fıkrası 220 inci maddesinin yedinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanunun 314/2, 220/7-2, 3713 Terörle Mücadele Kanun'un (3713 sayılı kanun) 5/1, 5237 sayılı Kanun 62, 53 üncü maddeleri uyarınca mahkumiyetine karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 10.03.2022 ... ve 2021/397 Esas, 2022/454 sayılı Kararıyla sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 15.05.2023 tarihli usul ve yasaya uygun hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri;

1.Suçun unsurlarının oluşmadığına,

2.... ... hesap hareketlerinin rutin bankacılık işlemi olduğuna, talimatla hareket etmediğine,

3.Sanık hakkında usul ve yasaya aykırı olarak verilen mahkumiyet kararının bozulması gerektiğine,

4.Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabullü

"Sanığın eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek isteyerek yardım etme suçunu oluşturduğunun kabulü ile mahkumiyetlerine karar verilmiştir. "

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

"Sanığın eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek isteyerek yardım etme suçunu oluşturduğunun kabulü ile mahkumiyetlerine karar verilmiştir. "

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

BDDK’nın 29.05.2015 tarihli kararı ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen ve 22 Temmuz 2016 tarihli kararı ile de 5411 sayılı Bankacılık Kanunun 107 nci maddesinin son fıkrası gereğince faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetlerine devam eden, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı ... ... ... A.Ş.'de gerçekleştirilen mutad hesap hareketlerinin örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilerek, örgüt liderinin talimatı üzerine örgütün amacına hizmet eden ve bankanın yararına yapılan ödeme ve sair işlemlerin, örgüte üye olmak suçu bakımından örgütsel faaliyet, tek başına ise örgüte yardım etmek olarak kabul edilebileceği nazara alındığında; sanığın Ocak 2014 tarihinde para yatırdığı ve ... hesabı açtığı tespit edilmişse de anılan hesabını ... ... TMSF'ye devrinden sonra olacak şekilde Mayıs 2016 tarihine kadar kullanmaya devam etmesi hususları karşısında yargılamaya konu edilen ve sadece bir defaya mahsus para yatırma eylemlerinin rutin bankacılık işlemleri kapsamında sayılması gerektiği, dolayısıyla sanığın örgüt ele başının talimatıyla örgüte yardım etmek kastıyla hareket ettiğine ve dolayısıyla FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım suçunu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden arınmış, kesin, somut ve tam inandırıcı delil elde edilemediğinden "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereği atılı suçtan beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 10.03.2022 ... ve 2021/397 Esas, 2022/454 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının a bendi uyarınca ... 16. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3622, Karar No: 2019/13807, Tarih: 01.10.2019

**12. Hukuk Dairesi         2019/3622 E.  ,  2019/13807 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre,

Şikayetçi vekilinin, şikayet dilekçesi ile sanığın adına kayıtlı taşınmaz hissesini dava dışı...’e alacaklıları zarara uğratma kastıyla devrettiği iddiasıyla şikayette bulunduğunun anlaşılması karşısında; sanık ve taşınmazı satın alan... dinlenerek, aralarında yakın akrabalık, yakın arkadaşlık ilişkisinin olup olmadığı, taşınmazın halen kimin kullanımında olduğu, satış bedellerinin ödenip ödenmediği, ödendiyse ne şekilde ödendiği, satış sonucu ele geçen paranın ne şekilde kullanıldığı sorulup sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 01/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/787, Karar No: 2018/1513, Tarih: 23.10.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2018/787 E.  ,  2018/1513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Develi 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi Sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 16.12.2013 tarihli ve 2011/678 E., 2013/543 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.09.2014 tarihli ve 2014/5440 E., 2014/25128 K. sayılı kararı ile;

"....Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, fark aylık ücret ve fark ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, gerek usul hukuku gerekse de maddi hukuk kurallarının uygulanması bakımından dava belirsiz alacak davası kabulüyle sonuçlandırılmış, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.