muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6410, Karar No: 2017/372, Tarih: 01.02.2017

**16. Ceza Dairesi         2016/6410 E.  ,  2017/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : 1- Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt

adına suç işleme, 2- Kanuna aykırı toplantı ve

yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen dağılmama,

3- Toplantı ve yürüyüşlere silah veya 23. maddede

belirtilen aletlerle katılma, 4- Terör örgütü propagandası

yapmak, 5- Kamu malına zarar verme

Hüküm : Her iki sanık hakkında;

1- TCK'nın 314/3 ve 220/6 maddesi yollamasıyla 314/2, 220/6,

62, 53, 58/9 ve 3713 sayılı Kanunun 5. maddeleri

uyarınca mahkumiyet

2- TCK'nın 152/1-a, 62, 53, 58 ve 3713 sayılı Kanunun 5.

maddeleri uyarınca mahkumiyet

3- 2911 sayılı Kanunun 32/1, TCK'nın 62, 53, 58/9

maddeleri uyarınca mahkumiyet

4- 2911 sayılı Kanunun 33/1, TCK'nın 62, 53, 58/9

maddeleri uyarınca mahkumiyet

5- 3713 sayılı Kanunun 7/2, TCK'nın 62, 53, 58/9

maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hükmedilen cezanın süresine göre koşulları bulunmadığından sanıklar müdafilerinin duruşmalı inceleme isteminin CMUK 318. maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanıkların olay yerinde bulunduklarını kabul etmeleri, ne şekilde yakalandıklarının ise sanıkların da imzalarının bulunduğu 14.07.2015 tarihli olay tutanağında ayrıntılı şekilde anlatılması, bu anlatımın hayatın olağan akışına, oluşa ve dosya kapsamına uygun olması karşısında, soruşturma aşamasında dinlenen tutanak mümzilerinin ifadelerinin mahkemece tespit edilmemesi sonuca etkili görülmemiş ve bu nedenle tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

İçinde bulunduğu grubu yönlendirerek, grupla bütünleşerek ve fiil üzerinde hakimiyet kurmak suretiyle, olaya müdahale eden polis memurlarına karşı taş ve havai fişek attıran, caddeyi trafiğe kapattırıp lastik yaktıran sanıklar hakkında TCK'nın 265.

maddesi gereğince görevliye etkin direnme suçundan ve TCK'nın 179. maddesi gereğince trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından mahallinde zamanaşımı süresi içerisinde kamu davası açılması mümkün görülmüştür.

1-Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, 2911 sayılı Kanuna muhalefet ve terör örgütü propagandası yapma suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

2911 sayılı Kanunun 33/1 maddesinde öngörülen temel cezanın alt sınırının 2 yıl 6 ay olması karşısında, sanıklar hakkında ilgili madde hükmü uyarınca temel cezanın 2 yıl 4 ay olarak belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip sanıkların suçlarının sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasıfları tayin edilmiş, cezalarının azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip sanıkların suçlarının sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasıfları tayin edilmiş, cezalarının azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2-Kamu malına zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik temyize gelince;

Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında, TCK'nın 152/1-a. maddesi gereğince tayin olunan 1 yıl 2 ay hapis cezasından, 3713 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca 1/2 oranında artırım yapılırken, 1 yıl 9 ay hapis cezası yerine, hesap hatası yapılarak 2 yıl 4 ay hapis cezasına hükmolunması ve buna bağlı olarak sonuç cezanın 1 yıl 5 ay 15 gün yerine, 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası olarak belirlenmesi suretiyle fazla hapis cezasına hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılması gerektirmeyen bu hususun aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hükmün B-3 maddesinde yer alan “ ikişer yıl dörder ay” ibaresi çıkarılarak yerine “birer yıl dokuzar ay”, B-4 maddesinde yer alan “birer yıl onbirer ay onar gün” ibaresinin çıkarılarak yerine “birer yıl beşer ay on beşer gün” ibarelerinin eklenmesi suretiyle, DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2018/5899, Karar No: 2019/3437, Tarih: 04.03.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/5899 E.  ,  2019/3437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre borçlunun temyiz itirazlarının REDDİNE;

2-Alacaklının temyiz itirazlarına gelince;

Borçlu vekili, takibe dayanak ilamın, hukuki olarak el atılan taşınmaza yönelik tazminat davasına ilişkin olduğunu, ilamın henüz kesinleşmediğini, taraflar arasında uzlaşma tutanağı ve feragat beyanı çerçevesinde ödeme yapıldığını, bakiye borç nedeniyle gönderilen muhtıranın uzlaşma ve feragat beyanına aykırı olduğunu, icra takibine dayanak olan ilamda maktu vekalet ücretine hükmedildiğini, icra vekalet ücretinin de maktu olması gerektiğini ileri sürerek, 13.01.2016 tarihli muhtıranın iptali istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece; vekalet ücretinin maktu olarak belirlendiği ve şikayet tarihine göre borcun hesaplandığı bilirkişi raporu hükme esasa alınarak şikayetin kısmen kabulüne karar verildiği görülmektedir.

20/08/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6745 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile 2942 sayılı Yasa'ya eklenen Ek 1. madde de; ''Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her halde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde, taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6. maddesindeki uzlaşma süreci ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra, taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir...

Bu madde kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılacak dava ve takiplerde, bu Kanun’un Geçici 6. maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan ancak henüz karara bağlanmayan veya kararı kesinleşmeyen davalara bu madde hükümleri, kesinleşen ancak henüz ödemesi yapılmayan kararlar hakkında ise Geçici 6.maddenin üçüncü, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri uygulanır.......'' düzenlemesi yer almaktadır.

Bu madde kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılacak dava ve takiplerde, bu Kanun’un Geçici 6. maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan ancak henüz karara bağlanmayan veya kararı kesinleşmeyen davalara bu madde hükümleri, kesinleşen ancak henüz ödemesi yapılmayan kararlar hakkında ise Geçici 6.maddenin üçüncü, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri uygulanır.......'' düzenlemesi yer almaktadır.

2942 sayılı Yasa'nın Geçici 6. maddesi 3. fıkrası,'' uzlaşma..... '' 8. fıkrası, '' kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden bu madde uyarınca ödemelerde kullanılacak....., '' usullere ilişkindir.

2942 sayılı Yasa'nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrası; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri, bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir'' hükmünü, 11. fıkrası ise; ''Bu madde uyarınca ödenecek olan bedelin tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacakları haczedilemez'' hükmünü içermektedir.

Yasa’nın yürürlüğe girdiği 07.09.2016 tarihinden sonra, bu madde kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılacak dava ve takiplerde vekalet ücretinin, Geçici 6. maddenin 7. fıkrası gereği maktu alınacağı ve 11. fıkra hükmü gereğince haciz yasağının bulunduğu, 07.09.2016 tarihinden önce başlatılan takiplerde ise, yine haciz yasağının bulunduğu, ancak vekalet ücretinin nispi olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda; 24.06.2015 karar tarihli ilam, uygulama imar planında hükümet alanı olarak ayrılan taşınmazın haksız olarak kullanımının engellenmesinden dolayı açılmış tazminat davasına ilişkin olup, mahkemece; 06.11.2015 tarihinde başlatılan takip nedeniyle, icra vekalet ücreti ile harçların nispi olarak kabulü ile muhtıra tarihi itibarıyla dosya borcunun hesaplanması gerekirken, maktu vekalet ücretine ve şikayet tarihine göre dosya borcunu hesaplayan hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak şikayetin kısmen kabulü yönünde hüküm kurulması isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda (2) nolu bentte yazılı nedenlerle İİK'nin 366. ve HUMK’nin 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre alacaklının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/03/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16691, Karar No: 2015/4796, Tarih: 07.04.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/16691 E.  ,  2015/4796 K.**

**"İçtihat Metni"**

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12/11/2012 gün ve 2011/221-2012/249 sayılı kararı bozan Daire’nin 24/06/2014 gün ve 2013/5511-2014/11998 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, ... Menkul Değerler müdür yardımcısının 1996 yılında müvekkili ile birlikte bir çok kişiye sahte hazine bonosu verdiğini, müvekkilinin uğradığı zarar nedeniyle daha sonra davalı ... hakkında alacak davası açtığını, açılan davada davalı şirketin %75 oranında kusurlu olduğu belirlenerek BK'nın 55. maddesi gereğince tazminata mahkum edildiğini, munzam zarar istemlerinin ise dinlenme koşulları oluşmaması nedeniyle reddedildiğini, 19.08.2010 tarihinde tahsilatın icraen yapıldığını, gelinen aşamada BK'nın 105. maddesindeki munzam zarar için gerekli koşulların oluştuğunu ileri sürerek, şimdilik 30.000 TL. munzam zarar alacağının dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 08.10.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile istemini 44.050,35 TL'ne yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.

Davalı vekili bu kez karar düzeltme istemine bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 05,20 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 251,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 07/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8386, Karar No: 2019/4368, Tarih: 09.05.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/8386 E.  ,  2019/4368 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı tarafından Kocaeli 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3501 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını, aralarında hukuki ilişkisi olmadığını, davalının icra takibinde kötü niyetli olduğunu belirterek, davalıya borcu olmadığının tespitine, %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, 19.11.2015 tarihli ıslah beyanı ile alacağın zamanaşımına uğradığını belirtmiştir.

Davalı; taraflar arasında araç kiralama vs. gereğince uzunca süren ilişkiden kaynaklanan alacak-verecek bakiyesi kaldığını, davacının borcu ödemekten kaçındığını ileri sürerek, davanın reddine, %40'tan aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacının sübut bulmayan davasının reddine, davalı (alacaklı)nın tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 298/2. maddesinde; gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda; tefhim edilen kısa kararda "Davacının sübut bulmayan davasının reddine" karar verilmesine karşın, gerekçeli kararda "Davacının sübut bulmayan davasının reddine" kısmı aynen, "davalı (alacaklı)nın tazminat talebinin reddine" kısmı eklenmek suretiyle hüküm kurularak, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır.

Şu durumda, 10.04.1992 gün ve 1991/7 Esas ve 1992/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği gibi, mahkemece kısa karar ile bağlı kalınmaksızın, ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişki giderilecek şekilde vicdani kanaate göre yeniden bir karar verilmelidir.

2-) Bozma nedenine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23330, Karar No: 2018/1206, Tarih: 23.01.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/23330 E.  ,  2018/1206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir sebep olmadan feshedildiğini, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 21.08.2013 tarihinde imzalandığını, davacının fazla çalışma ve hafta tatili çalışmalarına ait ücretlerin ve yılda dört kez ödenmesi gereken ikramiyelerin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacakları ile birlikte bir kısım alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını ve haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur .

Mahkemece, toplanan delillere göre yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasında, çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak ve tespit davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara 2011, s. 45; H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s. 448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.