muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3673, Karar No: 2017/4611, Tarih: 04.12.2017

**1. Ceza Dairesi         2016/3673 E.  ,  2017/4611 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

ÖLDÜRÜLEN : ...

MÜŞTEKİ : ...

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : TCK'nun 81, 29, 62, 53. maddeleri gereğince 13 yıl 4 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Oluşa ve dosya içeriğine göre; maktul ...'in, sanık ...'a ait aracın camını kırmak suretiyle hırsızlamak istediği, eşi ile evinin balkonunda oturan sanığın, cam kırılma sesi duyması üzerine aracının hırsızlandığı düşüncesiyle aşağı indiği, maktulün sanığın geldiğini görmesi üzerine kaçmaya başladığı, sanığın elinde bıçak olduğu halde maktulü bir süre kovaladığı, bıçakla kovalanan maktulün bu aşamada tornavidayı sanığa doğrulttuğu, sanığın da maktulü göğsünden bıçaklayarak öldürdüğü anlaşılmakla; maktulden kaynaklanan eylemin niteliği ve daha vahim olayların varlığı dikkate alındığında, haksız tahrik nedeniyle yapılan uygulamada bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki üst sınıra yakın düzeyde tahrik indirimi yapılması gerektiğine yönelen bozma düşüncesi benimsenmemiştir.

2- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın, maktul ...'i kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde düzeltme nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin meşru savunmaya, haksız tahrik indiriminin azami oranda yapılması gerektiğine, katılan vekillerinin haksız tahrikin bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümleri nazara alınarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması bozmayı gerektirmiş, ancak; bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, TCK'nun 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün "Anayasa Mahkemesinin iptal kararındaki hususlar gözetilerek TCK'nun 53/1-2-3. maddelerinin tatbikine" şeklinde değiştirilmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak ONANMASINA, Üye ...’in, haksız tahrik nedeniyle üst sınıra yakın düzeyde tahrik indirimi yapılması gerektiği yolundaki karşı oyu ve oyçokluğuyla 04/12/2017 gününde karar verildi.

KARŞI OY:

Olay gecesi saat: 02.30 sularında evinin balkonunda eşi ile oturken, evinin önünde duran aracının birkaç gündür hırsızlarca çalınmaya çalışıldığından şüphelenen sanığın, araç camının kırılması sesini duyarak, hırsızlık amacıyla yapıldığını düşünüp aniden aşağıya indiği ve maktulün aracın yanında olduğunu görerek, onu kovaladığı, maktulün de kaçtığı, yaklaşık 232 metre sonra kaçan maktulü yakaladığı ve sanığın, taşıdığı bıçakla vurarak öldürdüğü olayda;

KARŞI OY:

Olay gecesi saat: 02.30 sularında evinin balkonunda eşi ile oturken, evinin önünde duran aracının birkaç gündür hırsızlarca çalınmaya çalışıldığından şüphelenen sanığın, araç camının kırılması sesini duyarak, hırsızlık amacıyla yapıldığını düşünüp aniden aşağıya indiği ve maktulün aracın yanında olduğunu görerek, onu kovaladığı, maktulün de kaçtığı, yaklaşık 232 metre sonra kaçan maktulü yakaladığı ve sanığın, taşıdığı bıçakla vurarak öldürdüğü olayda;

Maktulün geceleyin, sanığın aracını çalmaya çılışması, sanıkta oluşan hiddetle maktulü kovaladıktan sonra olay yerinde maktulün aracın camını kırmakta kullandığı tornovida ile kendisine hamle yaptığını (sanığın bileğinde sıyrık vardır) kendisinin de yanında taşıdığı bıçakla bir kez göğüs bölgesinden bıçakladığını söylemesi karşısında (Sanığın bu savunması dosya kapsamına göre çürütülememiştir),

Her ne kadar kaçan maktulü kovalayan sanığın, meşru müdafaada bulunmadığı, zira kendisine yönelik bir tehdidin bulunmadığı sabit ise de;

Sanığın aksi ispatlanamadığı için itibar edilmesi zorunlu olan “bana hamle yaptı, ben de hamle yaptım” şeklinde değerlendirilebilecek beyanları, maktulün yarasının sırt kısmında olmayıp göğüs nahiyesinde olması birlikte değerlendirildiğinde, sanığın maktulü kaçarken arkadan bıçaklamadığını göstermiş olup, olayın oluş şekli, yeri, zamanı da dikkate alınarak, sanık hakkında Adam öldürme suçundan verilen cezada haksız tahrik nedeniyle üst sınıra yakın düzeyde indirim yapılması yerine alt düzeye yakın seviyede indirim yapılmasına dair çoğunluk görüşüne muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2019/13979, Karar No: 2020/2805, Tarih: 02.06.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/13979 E.  ,  2020/2805 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 62, 50/1-a, 52/2-4.maddeleri gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın bir nedene dayanmayan temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken, adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi;

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün 3 numaralı bendinin hükümden çıkarılarak "Sanığın kişilik ve sosyal özellikleri nazara alınarak, sanığa verilen hapis cezasının TCK'nın 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine, sanığa verilen adli para cezasının TCK'nın 52/3. maddesi gereğince 150 tam gün karşılığı adli para cezası olarak belirlenmesine, TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve şahsi halleri gözönünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 3.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibaresinin eklenmesi suretiyle, eleştirilen husus dışında sair yönleri usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 02.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25363, Karar No: 2014/5479, Tarih: 03.03.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/25363 E.  ,  2014/5479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 20.05.2013 gün ve 2013/5484 Esas - 2013/10033 Karar sayılı ilama karşı davalı idare vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli davanın kabulüne dair karar, davalı idare vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmış, bu karara karşı davalı idare vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden, dava konusu taşınmazın İSKİ İçme Suları Yönetmeliği Uyarıca "Dere Koruma Alanı" olarak ayrılmış olduğu, ancak taşınmazlara davalı idarece fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi yerine, kabulüne dair hükmün bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla;

Davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 20.05.2013 gün ve 2013/5484-10033 sayılı onama ilamının kaldırılmasına hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle davalı idare vekilinin itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3400, Karar No: 2017/7998, Tarih: 06.06.2017

**3. Ceza Dairesi         2017/3400 E.  ,  2017/7998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanığın suç tarihi itibariyle 5237 sayılı TCK'nin 32. maddesi kapsamında akıl hastalığı bulunup bulunmadığının Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesinden veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından alınacak sağlık kurulu raporu ile tespiti gerekirken; sanığın cezai ehliyeti olup olmadığını belirtmeyen sanık hakkında vasi tayin edilip edilmeyeceğine ilişkin olarak ... Devlet Hastanesi Baştabipliğince düzenlenmiş 08/06/2010 tarihli raporu esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Yargılamaya konu eylemin, 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-b, 87/1-c-son maddeleri kapsamında kaldığı ve alt sınırı beş yıl hapis cezasını gerektiren suçlardan olduğu gözetilmeden, sanığın istinabe yoluyla sorguya çekilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nin 196/2. maddesine aykırı davranılması,

3) Akıl hastası olduğu bildirilen sanığın üzerine atılı suç dolayısıyla CMK'nin 150/3. maddesine göre atanan zorunlu müdafiinin yokluğunda karar verilmek suretiyle, CMK’nin 150/3. maddesine muhalefet edilerek savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık vasisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 06/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8080, Karar No: 2014/17960, Tarih: 19.06.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/8080 E.  ,  2014/17960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Görele Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2013/276-2014/54

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 19.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3775, Karar No: 2015/12009, Tarih: 25.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/3775 E.  ,  2015/12009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı fark, ihbar tazminatı fark, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti ve izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın redddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini, işveren aleyhine işe iade davası açtıklarını, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, davacının işe başlatılması için işverene talepte bulunulduğunu ancak işveren tarafından işçinin işe başlatılmadığını, iş akdinin feshinden sonra işveren tarafından kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarına karşılık bir miktar ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin eksik olduğunu, izin ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı, fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı ve izin ücreti taleplerinde bulunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek talep edilen alacaklara karşılık 1.000 TL istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, talep edilen kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tam olarak ödendiğini, davacının izinlerini kullandığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, taraf beyanları alınmış, tanıklar dinlenmiş, tanık dışındaki diğer deliller toplanmış, bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Davacı, rapor doğrultusunda davasını ıslah etmek için süre talep etmiştir. Yapılan yargılama sonunda, talep edilen alacakların belirli olduğu, davanın açıldığı sırada davacının alacakların miktarını ve değerini tam olarak belirleyebilecek durumda olduğu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3. Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Davacı tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açtığında, davanın başında belirleyebildiği miktarı belirterek dava açmak zorundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır.

Madde içeriğinden, belirsiz alacak veya tespit davası açılması için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin; davacıdan beklenememeli (davacı gerçekten belirleyememeli) veya bu objektif olarak olanaksız olmalıdır.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK.’un 107/2 maddesi ile ilgili olarak gerekçede şunlara yer verilmiştir. “Baştan miktar veya değeri tam olarak tespit edilemeyen bir alacak için, davacının böyle bir ihmal ya da kusurundan söz edilemez. Bu sebeple, belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delilerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hale gelmişse, başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir.”

Buradan hareketle dava konusu alacağın değeri veya miktarı karşı tarafın (işverenin) vereceği bilgi veya tahkikat aşamasında belirlenecek (bilirkişiden hesap raporu alınması gibi) ise alacağın dava açıldığında davacı tarafından objektif olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Bu nedenle maddenin birinci ve ikinci fıkrasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Her ne kadar 107. madde de belirtilmemiş ise de belirsiz alacak ve tespit davası açılabilmesi için kısmi dava başlığı altında düzenlenen HMK.’un 109/2 maddesinin göz ardı edilmemesi gerekir. Zira hükme göre “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Burada talep konusunun taraflar arasında belirli olması halinde kısmi dava açılamayacağı vurgulanmıştır. Kısaca davacı alacağı belirli değil ise belirsiz alacak ve tespit davası açabileceği gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava da açabilecektir. Alacak miktarı belirli ise kısmi dava veya belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Ancak madde de ayrıca talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olması halinde kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir. O halde talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmalı ise davacı kısmi dava açabilir. Davacı, alacak miktarı tartışmalı olduğunda kısmi dava yerine belirsiz alacak davasına da başvurabilmelidir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi, tartışmalı mı tartışmasız mı olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi, tartışmalı mı tartışmasız mı olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bunların başında gelen en önemli kriter alacağın likit olup olmadığı ölçütüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu likit alacak kavramını açıklamıştır. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez. Diğer bir anlatımla, icra inkar tazminatı, alacaklının genel mahkemede açtığı itirazın iptali davası sonucunda borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi durumunda alacaklı yararına hükmolunan icra hukukuna özgü bir tazminattır. Borçlunun ne kadar borçlu olduğunun saptanması ve itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesi ön koşuldur. Borçlunun ödeme emrine karşı itirazın yapıldığı andaki durumu itibariyle haksızlığı saptanacak ancak haklı çıkma durumuna uygun alacak miktarı esas alınarak alacaklı yararına icra inkar tazminata hükmedilmesi gerekecektir(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK)”.

Görüldüğü gibi likit olma ölçütünde Yargıtay; “Alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olmasını ya da belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olmasını aramaktadır. Kısaca davacının yalnız başına ne kadar alacaklı olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.

Diğer taraftan yargılama (tahkikat aşamasında) sırasında hesap raporu alınmasını gerektiren her alacak belirsiz kabul edilmelidir. Davacının talep ettiği dava konusu alacağın miktarı veya değeri belirli ise hesap raporu alınmasına da gerek yoktur. Zira bu durumda hak kazanma veya ispat olgusu ayrık olmak üzere tartışmalı bir alacaktan söz edilemez. Zaten kanunun 107/2 maddesinde bu olgu “tahkikat sonucu belirlenme” olarak vurgulanmıştır. İş uyuşmazlıklarında genel olarak alacağın kesin ve net tutarı, ancak bir yargılama sürecinden ve bilirkişi incelemesinden sonra tam olarak tespit edilebilmektedir. Bu anlamda kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı giydirilmiş ücretten hesaplanır. Giydirilmiş ücrete işçinin çıplak ücreti yanında, ücret eklentileri ve sosyal yardımlar dahil edilir. (17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Keza, dava konusu alacak miktarının veya değerinin belirlenmesi yargılama sırasında başka bir olgunun (ki bu işçilik alacakların çalışma olgusu, tazminat ve alacaklara esas süre ve ücret yönünden kendini gösterir) tespitini gerektirdiği durumlarda alacak belirsiz ve tartışmalı kabul edilmelidir.