muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4732, Karar No: 2014/4830, Tarih: 24.06.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/4732 E.  ,  2014/4830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 30/05/2013

NUMARASI : 2009/274-2013/348

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı D.. T.. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin yönetim kurulu başkanlığını yapan davalı R.. K..’nın 31.12.2009 tarihine kadar kooperatifin 2.315,495,06 TL’sini şahsi çıkarı için kullanarak, nakit bu para karşılığında kooperatif hesaplarına ileri tarihli çekler ve sair ödemelerde bulunduğunu, kooperatif adına bankalardan kredi alarak bu paraları kendisi için kullandığından kooperatifi de bankalara yüksek faiz ödemek zorunda bırakarak zarara uğrattığını, denetleme kurulu üyeleri olan diğer davalıların da yasanın kendilerine yüklediği denetim görevini ihmal ederek kooperatifin zarar görmesine sebebiyet verdiklerini ileri sürerek, şimdilik 27.975,00 TL'nin faizin oluştuğu tarihten itibaren bankalara ödenen faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah ile talep miktarını 83.649,00 TL'ye arttırmıştır.

Davalı R.. K.. vekili, müvekkilinin yönetim kurulu başkanlığına seçildiğinde kooperatifin bankalara 15.000.000,00 TL civarında borcunun olduğunu gördüğünü, acil önlem planları yaparak bir yandan borçları ödemeye, bir yandan da üyelerine iş bulmaya, işleri çoğaltmaya çalıştığını, kriz ortamında kooperatifin nakit ihtiyacını çözmek için bankaların öncelikle verdikleri krediyi almak istedikleri dönemde müvekkilinin kendi şirketi ve yakın esnaf arkadaşlarından topladığı çekleri bankalara teminat olarak verdiğini, bu suretle kooperatifin işlerini aksatmadığını, bu ortamda kooperatif borçlarını 8-8,5 milyon liraya düşürdüğünü ve üyeleri de işsiz bırakmadığını, alınan kredileri kooperatif lehine kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı D.. T.., tespit ettiği usulsüzlükleri ilgili yerlere bildirdiğini, üzerine düşen denetim görevini yerine getirdiğini, zarardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar S.. Y.. ve Y.. K.., kooperatifi zarar uğratmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı D.. T.., tespit ettiği usulsüzlükleri ilgili yerlere bildirdiğini, üzerine düşen denetim görevini yerine getirdiğini, zarardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar S.. Y.. ve Y.. K.., kooperatifi zarar uğratmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; kooperatif yönetim kurulu eski başkanı R.. K..'nın kooperatif adına çekip kendi hesabına kullandığı banka kredileri nedeniyle kooperatifin 83.649,00 TL zarara uğramasına neden olduğu, davalı denetçiler S.. Y.. ve Y.. K..'ın ise denetim görevlerini ihmal etmeleri sebebiyle bu zarardan sorumlu oldukları, davalı D.. T..'ın ise 04.05.2008-07.11.2008 tarihleri arasında görev aldığı, bir hesap dönemi geçmeden şikayette bulunduğu ve kooperatiften istifa ettiği, dolayısıyla dönem içinde kendisine düşen görevi yaptığı, bu nedenle kooperatif zararından sorumlu olmadığı gerekçesiyle, davalı Durmuş'a yöneltilen davanın reddine, diğer davalılara yönelik davanın kabulü ile, 83.647,00 TL'nin 27.975,00 TL'sinin dava tarihinden, 55.672,00 TL'sinin ise ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Kararı, davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, kooperatifin eski yöneticileri ve denetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna dayalı tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahkemece, dava konusu edilen kredilerin kullanıldığı bankalarla yazışma yapılarak kredi sözleşmeleri istenmiş ve ödeme miktarı sorulmuş ise de, uzmanlığı yeterli olmayan bilirkişi tarafından kooperatifin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile yetinilmiş, banka kayıtları ve cevabi yazı ve ekleri değerlendirilip tartışılmamıştır. Söz konusu kredi borçlarının muaccel olduğu sırada kooperatifin kasasında para varsa davalı Ramazan dahil tüm yöneticilerin kasadaki para ile bu kredi borçlarını ödemesi gerekeceğinden, kasada para olduğu halde zamanında ödeme yapılmamış ve kooperatif faiz borcu ödemek durumunda bırakılmış ise davalıların ödenen bu gecikme faizlerinden sorumlu tutulmaları gerekir. Bu durumda, mahkemece, bankacılık ve mali hesap uygulamalarında uzman bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla kooperatifin kayıt ve belgeleri, banka kayıt ve belgeleri, dosya kapsamı, Eskişehir 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/33 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu incelenip değerlendirilerek, dava konusu edilen zararın doğup doğmadığı, borçların tahakkuk ettiği sırada kooperatifin banka hesaplarında ve kasasında borca kısmen ya da tamamen yetecek kadar bir paranın bulunup bulunmadığı, borca yetecek kadar para var ise davalı Ramazan'ın kooperatif kasasından nakit olarak para kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise, kooperatif adına çekilen kredilerin geç ödenmesinin nedeninin bu kullanım olup olmadığı, diğer anlatımla parayı kendisi kullanarak ya da kullanmasa da Ramazan dahil tüm yöneticilerin kredi ödemesine tahsis etmeyerek kooperatifi faiz borcu ödemek zorunda bırakıp bırakmadığı, varsa miktarı hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp, davalıların borç alınan paralarla kooperatif yararına işlem yapıldığı, kooperatifin daha avantajlı hale geldiği hususunda bir savunmalarının bulunmadığı da gözetilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar R.. K.. vekili ile, S.. Y.. ve Y.. K.. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalılar R.. K.., S.. Y.. ve Y.. K.. yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16570, Karar No: 2011/22125, Tarih: 21.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/16570 E.  ,  2011/22125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9826, Karar No: 2024/5083, Tarih: 09.05.2024

**10. Hukuk Dairesi         2022/9826 E.  ,  2024/5083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2018/2690 E., 2022/897 K.

KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çatalca 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2013/563 E., 2018/616 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davaya konu olayla ilgili Çatalca Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/1885 sayılı soruşturma dosyasının (dava açılması halinde ilgili ceza dava dosyasının), araştırılarak olaya ilişkin dava dışı Kurumun açmış olduğu rücuan tazminat dava dosyasının ve davacı ...’un Kurumda bulunan sigortalılık sicil ve tahsis dosyalarının incelenmesinin gerektiği görülmüştür.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler (anılan dosyaların -içindeki tüm kayıtlar ile birlikte- tamamının eksiksiz olarak UYAP ortamından gönderilmesi) giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3610, Karar No: 2023/14396, Tarih: 21.11.2023

**6. Ceza Dairesi         2023/3610 E.  ,  2023/14396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/497 E., 2016/174 K.

SUÇ : Tehdit

HÜKÜMLER : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Anamur 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2016 tarihli ve 2015/497 Esas, 2016/174 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında tehdit ve hakaret suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanın Temyiz İsteği

Mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, vesaire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Katılan ... ile sanıklar ..., ... ve ...'in Bozdoğan Mahallesi Pullu Mevkiinde bulunan tarlada müşterek varis oldukları ve aralarında su meselesi nedeniyle devamlı tartışmalar yaşandığı,12.05.2015 tarihinde katılan bahçede çalışırken sanık ...'ın katılana hitaben "sen avrat olmazsın, hırsızsın, avrat olsan kocana sahip olursun" şeklinde sözlerle alenen hakarette bulunduğu, daha sonra olay yerine katılanın kayınvalidesi sanık ...'in gelerek katılana hitaben "orospu sen geldin uğursuzsun, avrat olsan kocanı kovmazsın, çocuklarına sahip çıkmadın, bu bahçeden çık " şeklinde sözlerle alenen hakarette bulunduğu, daha sonra sanık ...'nın eşi olan sanık ... gelerek katılana hitaben "bu kuyu bizim asla sana vermeyiz, ne geldiyse senin pisliğinden geldi, kolunu kırarım" şeklinde sözlerle tehditte bulunduğu, sanıkların sözlerine katılanın kızı D.Ç. ve oğlu T.Ç.'nin tanık oldukları ve katılanın iddialarını doğruladıkları, ayrıca dosyada mevcut CD çözüm tutanaklarında sanıkların katılana tehdit ve hakarette bulundukları tespit edilerek kamu davası açılmıştır.

2. Yasal düzenlemeler karşısında, "yalnızca hukuka ve yöntemine uygun biçimde kaydedilmesi durumunda kişilerin ses ve görüntü kayıtlarının delil niteliği bulunacak, buna karşın bir kişinin yaptığı görüşmenin gizlice kaydedilmesi hukuka aykırı olduğundan, delil olarak değerlendirilmesi olanaklı bulunmayacaktır" denildiği, anılan Yargıtay kararı ışığında tanık D.Ç. tarafından kayda alınan ses kayıtlarının delil olarak kabul edilemeyeceği, sanıkların atılı suçu işledikleri hususunda katılan ve çocukları olduğu için tarafsız olamayacakları kabul edilen D.Ç ve T.Ç. beyanı dışında herhangi bir delilin bulunmadığı, her ne kadar sanıklar ..., ... hakkında katılan ...'e karşı hakaret suçundan, sanık ... hakkında katılan ...'e karşı tehdit suçundan cezalandırılması talebiyle mahkememize kamu davası açılmış ise de, sanıkların atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, somut, yeterli ve inandırıcı delil elde edilemediğinden ilk derece mahkemesince sanıkların atılı suçtan 5271 sayılı Yasa'nın 223/2-e maddesi gereğince ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılanın yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Anamur 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2016 tarihli ve 2015/497 Esas, 2016/174 Karar sayılı kararında katılan tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılanın temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

21.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2069, Karar No: 2015/2762, Tarih: 06.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/2069 E.  ,  2015/2762 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/194, Karar No: 2019/4753, Tarih: 23.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/194 E.  ,  2019/4753 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 30.07.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirden oluşan kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerince rücuan tazmini istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanakları; işverenler yönünden 5510 sayılı Kanunun 21/1. ve üçüncü kişi/kişiler yönünden ise, 5510 sayılı Kanunun 21/4. maddeleridir.

1-Dairemizin 2014/24692 E.- 2016/5993 K. sayılı, 19.04.2016 tarihli bozma ilamında, yeniden uzman bilirkişi hetetinden kusur raporu alınması gerektiği ve yetersiz rapora dayalı olarak eksik araştırma ile yazılı hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

2-Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 1. fıkrada işverenin, 4. fıkrada üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1 ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.