muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/662, Karar No: 2007/788, Tarih: 31.10.2007

Hukuk Genel Kurulu 2007/11-662 E., 2007/788 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2007/11-662 E., 2007/788 K.**

**- MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ

- ÖNCEKİ KARARDA DİRENME**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 381 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 388 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 389 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "markanın hüksüzlüğü" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ankara Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 23.03.2004 gün ve 2004/68 E- 42 K. sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 26.05.2005 gün ve 2004/7402-2005/5531 sayılı ilamıyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388.maddesinde belirtilmiştir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Aynı kural HUMK.nun 389.maddesinde de tekrarlanmıştır. Keza HUMK.nun 381.maddesi (kararın tefhimi en az 388.maddede belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçilerek okunması suretiyle olur). Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki,dava içinden davalar doğar, Hükmün hedefine ulaşılmasını engeller, Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz. Ayrıca bozma kararı ile ilk hüküm hayatiyetini yitirdiğinden ona atıf suretiyle hüküm tesisinin yukarıda açıklanan kurallara uygun düşmeyeceği de aşikardır.

Öte yandan Yargıtay'ın yerleşmiş görüşü de bu yöndedir (Hukuk Genel Kurulu'nun 19.6.1991 gün 323/391 sayılı ve 10.9.1991 gün 281-415 sayılı ve 25.9.1991 gün 355-440 sayılı kararları).

Ceza Genel Kurulu'nca da C.M.U.K.nun benzer hükümleri taşıyan 261 ve 268 maddelerinin uygulanmasında bozulan kararın geçerliliğini ve yerine getirilme yeteneğini yitirdiğinden "önceki hükümde direnilmesine" denilmekle yetinilerek ve atıf suretiyle hüküm kurulamayacağı kabul edilmiştir (Ceza Genel Kurulu'nun 2.2.1976 gün 22-25 sayılı kararı).

Somut olayda da aslolan kısa kararda, hüküm fıkrası oluşturulmamış; yalnızca "önceki kararda direnilmesine" denilmekle yetinilmiştir.

O itibarla mahkemece HUMK.nun 388.maddesinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

Somut olayda da aslolan kısa kararda, hüküm fıkrası oluşturulmamış; yalnızca "önceki kararda direnilmesine" denilmekle yetinilmiştir.

O itibarla mahkemece HUMK.nun 388.maddesinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının iadesine, 31.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5467, Karar No: 2014/15757, Tarih: 25.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/5467 E.  ,  2014/15757 K.**

**"İçtihat Metni"**

... adına Av. ... ile 1- ...; 2- ...; 3- ...; 4- ...; 5- ...; 6- S. ... 7- ...; 8- ...; 9- ...; 10- ... arasındaki dava hakkında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince İş Mahkemesi sıfatıyla verilen 05.12.2013 günlü ve 2010/546 - 2013/563 sayılı hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1- Hükmün tefhiminin, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3'üncü maddesi uyarınca 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 489'uncu maddesinin yollamada bulunduğu, aynı Kanunun 388'inci maddesindeki unsurları içerir biçimde yapılmadığı gibi gerekçeli kararın da tebliğ edilmediği anlaşıldığından, Anayasa Mahkemesi'nin 2012/1034 bireysel başvuru numaralı talep konusunda verdiği, 10 Mayıs 2014 tarihli ve 28996 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20.03.2014 tarihli kararında yer alan “...başvurucuya ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini bilerek ve bu gerekçeye karşı iddialarını sunacak şekilde temyiz başvurusu yapma imkânı verilmesinde hukuki yarar bulunduğu...” şeklindeki gerekçe de dikkate alınmak suretiyle;

Gerekçeli kararın; taraflara tebliğ edildiğine dair tebliğ mazbatalarının dosyada bulunmadığı anlaşıldığında; taraflara yöntemince tebliğ edilerek, temyiz süresi geçtikten ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432'inci maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere;

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 445'înci maddesinde dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı ifade edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 02.04.2014 gün 2-290-486 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılabilmesi dosyada bulunan tüm belgelerin mahkemeye geliş sırasına göre ve okunabilecek şekilde taranarak UYAP sistemine aktarılması ve aktarılan evrakların dizi pusulasının da eklenmesi suretiyle mümkündür. Dizi pusulası hazırlanıp UYAP ortamına atılmadığı takdirde fizik dosya içinde bulunan evrakların tamamının dijital dosya içine atılıp atılmadığının denetlenmesi imkanı da bulunmamaktadır. Temyize konu dosyada bulunan evrakın elektronik ortamda bulunmaması, geliş sırasına ve türüne uygun okunaklı şekilde taranmaması halinde sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılamaz.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin “yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 6'ncı maddesinde dizi pusulası düzenleme görevi zabıt katipleri görevi arasında sayılmış, aynı maddenin 3'üncü fıkrasında da mahkeme yazı işlerini denetlemek, hukukî başvuru veya kanun yolları incelemesi için dosyayla ilgili gerekli işlemleri yapmak ya da yaptırmak mahkeme yazı işleri müdürünün görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 2'nci fıkrasında ise yazı işleri hizmetlerinin hakimin denetimi altına yürütüleceği belirtilmiştir.

Somut olayda dava dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş olup, hükme esas alınanlar da dahil olmak üzere bir kısım belgelerin ters, bir kısmının yarım taranarak UYAP sistemine aktarıldığı, belgelerin geliş sırasına göre taranıp isimlendirilerek okunaklı şekilde elektronik ortama aktarılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle; dava dosyasının tümünün anılan belgeler dahil olmak üzere tam ve okunaklı şekilde taranması sağlandıktan ve tüm belgeler adlandırılıp geliş sırasına göre elektronik ortama aktarılarak dizi pusulasına bağlandıktan sonra dosya UYAP ortamında; bunun teknik ya da fiili olarak mümkün olmaması durumunda ise dava dosyası aslı söz konusu belgeler de eklenerek fiziki olarak; gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5300, Karar No: 2019/16487, Tarih: 14.11.2019

**12. Hukuk Dairesi         2019/5300 E.  ,  2019/16487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın dosyası Dairemize gönderilmiş olup, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-6100 sayılı HMK’nın 334/1. maddesi; “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler”, aynı Kanunun 336/2. maddesi ise; “Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre, alacaklı, adli yardım talebini mali durumunu göstermeye yeterli belgeye dayandırmadığından, adli yardım talebinin (REDDİNE),

2-Bu red kararının, adli yardım talebinde bulunana mahkemesince tebliğine, süresi içinde itiraz etmesi halinde, itirazın incelenmesi için dosyanın mahkemesince Yargıtay 13. Hukuk Dairesine gönderilmesine, itirazın reddi ya da itiraz edilmemesi halinde temyiz harcının tamamlanması için mahal mahkemesince;

Temyiz harç ve masraflarının yatırılması için alacaklı tarafa HUMK'nun 434/3. maddesi uyarınca, yöntemine uygun kesin süre içeren meşruhatlı muhtıra gönderilerek, muhtırada belirtilecek süre beklendikten sonra, anılan madde uyarınca işlem yapılması, temyiz harç ve masraflarının süresi içinde yatırılması halinde, tebligat mazbatası ile birlikte Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14/11/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27376, Karar No: 2015/8564, Tarih: 21.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/27376 E.  ,  2015/8564 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın görev yönünden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlara fiilen el atılmadığı, bu itibarla davanın idari yargıda tam yargı davası olarak görülmesi gerektiği kabul edilerek yargı yolu bakımından dava dilekçesinin GÖREV yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazlar “dere mutlak koruma” alanında kalıp, mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarına göre, taşınmazlara davalı idarece fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 03.05.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi'nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Bu nedenle ve özellikle mahkeme kararında yazılı gerekçelere göre yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8135, Karar No: 2012/10597, Tarih: 20.03.2012

**3. Ceza Dairesi         2012/8135 E.  ,  2012/10597 K.**

**"İçtihat Metni"**

Basit yaralama suçundan sanık ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 86/2, 86/3-e, 29, 62, 52. maddeleri gereğince 740 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Sivas 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 13.12.2011 tarihli ve 2011/382-2011/1605 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 13.02.2012 tarih ve 2011/2256-8687 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 23.02.2012 tarih ve 2012/53753 sayılı tebliğnamesiyle Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, mahkemece verilen kararın gerekçe ve hüküm kısmında asgari hadden uzaklaşıldığına ilişkin bir ibarenin bulunmaması karşısında, suçun işlendiği 29.05.2006 tarihi itibariyle 5560 sayılı Kanunun henüz yürürlüğe girmediği ve para cezasının seçimi durumunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 52. Maddesi uyarınca beş ... adli para cezası üzerinden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde fazla ceza tayin olunmasında isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden Sivas 1. Sulh Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen 13.12.2011 ... ve 2011/382 esas, 2011/1605 sayılı kararın, 5271 sayılı CMK'nun 309/4-d. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, sanığın 5237 sayılı TCK'nun 86/2.maddesi gereğince 5 ... adli para cezası ile cezalandırılmasına,aynı kanunun 86/3-a maddesi gereğince cezası ½ oranında artırılarak 7 ... adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı kanunun 29. Maddesi gereğince cezası ¾ oranında düşürülerek takdiren 1 ... adli para cezası ile cezalandırılmasına, 62/1. maddesi gereğince cezalarının 1/6 oranında indirilerek 1 ... adli para cezası ile cezalandırılmalarına, aynı kanunun 52/2. maddesi gereğince günlüğü 20 Türk Lirasından hesaplanarak toplam 20 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4862, Karar No: 2018/8554, Tarih: 25.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/4862 E.  ,  2018/8554 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili ve davalı ... İşletme Şefliği tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ... İşletme Şefliği'nin tüm, davalı kurum vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Kurumun Fer-i Müdahilliği bakımından; 6552 sayılı Kanunun 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64. maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

6552 sayılı Kanun ile ilgili olarak öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan hükümet teklifinde, söz konusu düzenleme 54. madde olarak yer almış, izleyen 55. maddede “5521 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.” denildikten sonra “7 nci maddeye bu Kanunla eklenen dördüncü fıkra hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda da uygulanır.” hükmü Geçici 3. madde olarak öngörülmüş, ancak yasalaşma aşamasında anılan Geçici madde çıkarılıp 6552 sayılı Kanunda bu türden düzenlemeye yer verilmemiştir.

Diğer taraftan, 5521 sayılı Kanunun 15. maddesinde, bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği, 447/2. maddesinde, mevzuatta, yürürlükten  kaldırılan  1086  sayılı  Hukuk  Usulü  Muhakemeleri  Kanununa yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı, 448. maddesinde, bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanacağı açıklanmıştır.

Şu durumda, hizmet tespiti davalarında Kurumun feri müdahilliğine ilişkin hükmün geçmişe yürütüleceği yönündeki düzenlemenin kanun koyucu tarafından benimsenmemiş olması, ayrıca ve özellikle yukarıda değinilen 448. madde kapsamında, Kurum bakımından taraf oluşumu gerçekleştiğinden tamamlanmamış işlemden söz edilemeyeceğinin de belirgin bulunması karşısında 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine eklenen 4. fıkranın 11.09.2014 tarihinden önce açılan davalarda uygulanamayacağı, bu tarih sonrası açılan davalarda ise kurumun sıfatının feri müdahil açıktır. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle, 11.09.2014 gününden önce açılan işbu davada davalı Kurumun feri müdahil olarak benimsenmesi, lehine ve aleyhine  avukatlık ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi  ile kurumun karar başlığındaki sıfatının feri müdahil olarak gösterilmesi isabetsizdir.Ancak temyiz edenin sıfatı gözetilerek davacının temyizi de bulunmadığından davalı kurum aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilemiyecektir.

Ne var ki, bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hükmün karar başlığında ''Fer-i müdahil'' ibaresinin silinerek yerine ''Davalı'' ibaresinin yazılmasına, hükme 7. bentten sonra gelmek üzere 8. bent olarak ''5-Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan As. Üc. Tar. Göre belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine'' bendinin eklenmesine hükmün bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, 25.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4175, Karar No: 2015/12341, Tarih: 18.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/4175 E.  ,  2015/12341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Hilvan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2012

NUMARASI : 2006/153-2012/124

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacıların murisi Y. P.'nun sürücüsü, murisin babası M. A.'nin işleteni olduğu araç ile davalı M.'in sürücüsü ve S.'in işleteni olduğu aracın çarpışması sonucunda meydana gelen kazada muris Y. P.'nun vefat ettiğini, karşı araç sürücünün kazada %100 kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı eş Z. için 30.000,00 TL, davacı anne A. ve baba M.A. için 10.000,00'er TL maddi tazminat ile davacı eş için 20.000,00 TL ve davacı anne ve baba için 15.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; yargılama sırasında maddi tazminat talebini davacı eş Z.için 100.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalılar vekili, kaza yapan aracın diğer davalı Mürsel tarafından kullanıldığını, kaza tarihinden çok önce davalı Sinan tarafından davalı M.'e gayri resmi olarak satıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüne, davacı eş Z. için 100.000,00 TL, davacı anne A. için 10.000,00 TL ve davacı baba M.A. için 10.000,00 TL maddi tazminat ile davacı eş için 10.000,00 TL, anne ve baba için 5.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı M.. Y..'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine; davalı S.A.yönünden kaza tarihinde aracı filli hakimiyeti kendisinde bulunmayıp işleten sıfatı olmadığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, 6098 sayılı B.K.’nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar için ayrı ayrı takdir olunan manevi tazminatın davacıların murisinin yaşı, soyal ekonomik durumu, murisin kusursuz oluşu, kaza tarihi ve oluşa göre uygun olmadığı görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

2-2918 sayılı Kanun’un 85. maddesinde araç işleteninin sorumluluğu düzenlenmiş, işletenin ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 20/d bendinde ise, motorlu araçların satış ve devirlerinin trafik tescil müdürlüklerinde veya noterliklerde yapılacağı öngörülmekte olup, ancak böyle bir satış ve devir işleminin araç üzerindeki mülkiyet hakkını devre elverişli olduğu açıklanmıştır. Bu devrin yöntemince aracın kayıtlı olduğu tescil müdürlüğüne bildirilmemesi yüzünden aracın tescil kaydında bir değişiklik yapılmaması satışa konu aracın mülkiyetinin geçişini engellemez ise de, anılan yasa maddesinde belirtilen türden resmi bir satış ve devir işlemi yapılmaksızın, satış işlemine dayalı olarak işleten sıfatının ve araç üzerindeki mülkiyet hakkının devredildiğinin kabulü mümkün değildir.

Somut olayda davalılar vekili aracın kaza tarihinden önce davalı Sinan tarafından davalı M.'e haricen satıldığını beyan etmiş, ancak aracın kaza tarihinden önce satışına ilişkin resmi bir belge ile işletenliğin davalı Mürsel'de olduğuna dair delil ibraz edememiştir. Bu durumda mahkemece, kaza tarihinden önce aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/d maddesinde öngörülen biçimde devrini gerçekleştirmeyen araç sahibi davalı S.. A.. hakkında, araç sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 18.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.