muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/8238, Karar No: 2025/1025, Tarih: 04.02.2025

**10. Ceza Dairesi         2024/8238 E.  ,  2025/1025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/1303 E., 2024/1388 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanması

Sanık hakkında kurulan hükmün, yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Bursa 13. Ağır Ceza Mahkemesince, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Suçun unsurlarının oluşmadığına,

2. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

3. Delil değerlendirmesinin hatalı yapıldığına,

4. Eksik inceleme yapıldığına,

5. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfı ile sübutuna, delillerin değerlendirilmesine ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Bursa 13. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/125, Karar No: 2007/82, Tarih: 28.02.2007

Hukuk Genel Kurulu 2007/18-125 E., 2007/82 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2007/18-125 E., 2007/82 K.**

**- KARARIN MEVSUF OLMASI GEREKLİLİĞİ

- TAHKİKATIN SONA ERMESİ MUHAKEMENİN MEBDEİ**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 381 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 388 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 389 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "meni müdahale" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; TEkirdağ 1.Sulh Hukuk Mahkemesince davanın reddine reddine dair verilen 25.11.2005 gün ve 1367-1340 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 18.Hukuk Dairesi'nin 16.3.2006 gün ve 1577-2142 sayılı ilamıyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388.maddesinde belirtilmiştir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Aynı kural HUMK.nun 389.maddesinde de tekrarlanmıştır. Keza HUMK.nun 381.maddesi (kararın tefhimi en az 388.maddede belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçilerek okunması suretiyle olur). Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki,dava içinden davalar doğar,Hükmün hedefine ulaşılmasını engeller, Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz. Ayrıca bozma kararı ile ilk hüküm hayatiyetini yitirdiğinden ona atıf suretiyle hüküm tesisinin yukarıda açıklanan kurallara uygun düşmeyeceği de aşikardır.

Öte yandan Yargıtay'ın yerleşmiş görüşü de bu yöndedir (Hukuk Genel Kurulu'nun 19.6.1991 gün 323/391 sayılı ve 10.9.1991 gün 281-415 sayılı ve 25.9.1991 gün 355-440 sayılı kararları).

Ceza Genel Kurulu'nca da C.M.U.K.nun benzer hükümleri taşıyan 261 ve 268 maddelerinin uygulanmasında bozulan kararın geçerliliğini ve yerine getirilme yeteneğini yitirdiğinden "önceki hükümde direnilmesine" denilmekle yetinilerek ve atıf suretiyle hüküm kurulamayacağı kabul edilmiştir (Ceza Genel Kurulu'nun 2.2.1976 gün 22-25 sayılı kararı).

Somut olayda da aslolan kısa kararda, hüküm fıkrası oluşturulmamış; yalnızca "önceki kararda direnilmesine" denilmekle yetinilmiştir.

O itibarla mahkemece HUMK.nun 388.maddesinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

Somut olayda da aslolan kısa kararda, hüküm fıkrası oluşturulmamış; yalnızca "önceki kararda direnilmesine" denilmekle yetinilmiştir.

O itibarla mahkemece HUMK.nun 388.maddesinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının iadesine,28.2.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17061, Karar No: 2015/24200, Tarih: 14.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/17061 E.  ,  2015/24200 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Baykan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/12/2014

NUMARASI : 2014/106-2014/218

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10.maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ile davalılardan ......... vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10.maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm,davacı idare vekili ile davalılardan ........... vd. vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Taşınmazın arsa olarak kabulünde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu taşınmaz ile somut emsal olarak alınan taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin karşılaştırılmasında; dava konusu taşınmazın emsal taşınmazla eş değerde ve yakın bölgede olduğu anlaşılmasına rağmen, bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 7 kat değerli kabul edilerek inandırıcı olmayan rapora göre hüküm kurulması doğru değildir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın mahalden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın,

değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan mesafesini de gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların re'sen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak, alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare ile ....... vd. vekillerince temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idare ile ....... vd. peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 14/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2716, Karar No: 2020/2932, Tarih: 10.03.2020

**14. Hukuk Dairesi         2018/2716 E.  ,  2020/2932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.02.2011 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.11.2017 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili, davalılar ... ve ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, kabul edilmediği takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, tarafların aralarında paylı bulunan taşınmazlarda paydaşlılığa son vermek istediklerini, davacıya verilen parselin davacının paylarını karşılamaya yetmediğini, bu nedenle davacının payının denkleştirilmesi için ayrıca sözleşme yapıldığını, 2167 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 715.00 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, kabul edilmediği takdirde dava tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar, tapuda rızai taksimin bedel farkı gözetilmeksizin yapıldığını, davacının aldığı taşınmazın önü kapanmayacak deniz manzarasına sahip olduğunu, imar durumuna göre de en çok katın davacının arsasında yapılabileceğini öğrendiklerini, sözleşmenin geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine "....Taraflar arasındaki inanç ilişkisi 27.05.2009 tarihli sözleşme ile ispatlandığından mahkemece, sözleşme değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davacının dayandığı sözleşmenin 27.05.2009 tarihli rızai taksime ilişkin resmi akitten önce yapıldığı, davacının rızası ile resmi akit tablosundan daha önce düzenlenen yazılı belgedeki iradesinden vazgeçtiği ve bedel farkı gözetilmeksizin taksime rıza gösterdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının davasının kabulü ile; 2167 ada, 1 parsel sayılı, davalılar ... ve ... adına kayıtlı olan taşınmazın 715 m2'lik kısmının davalılar hisselerinden eşit oranda iptali ve ile davacı adına tesciline, karar verilmiştir.

Hükmü davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekili temyiz etmişlerdir.

1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Hükmü davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekili temyiz etmişlerdir.

1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2)Davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesinde hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin gerekli olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda; mahkemece, hüküm sonucunda dava konusu 2167 ada, 1 parsel sayılı, davalılar ... ve ... adına kayıtlı olan taşınmazın 715 m2'lik kısmının davalılar hisselerinden eşit oranda iptali ve ile davacı adına tesciline, karar verilmiş ise de, hükümde davacı adına tesciline karar verilen ve davalılar adına kayıtlı iptaline karar verilen payların miktarı açık ve infaza elverişli şekilde gösterilmemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazda iptal edilen ve tesciline karar verilen payların hüküm sonucunda açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca davalı ... vekili ve davalılar ..., ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7269, Karar No: 2014/15783, Tarih: 25.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/7269 E.  ,  2014/15783 K.**

**"İçtihat Metni"**

... adına Av. ... ... ile 1- ... Başkanlığı adına Av. ...; 2- ... Kauçuk Plastik San. ve Tic. AŞ. Adına Av. ... arasındaki dava hakkında ... 8. İş Mahkemesince verilen 21.11.2013 günlü ve 2012/1 - 2013/412 sayılı hükmün, davalı ...Plastik San. ve Tic. AŞ. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1- Hükmün tefhiminin, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3'üncü maddesi uyarınca 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 489'uncu maddesinin yollamada bulunduğu, aynı Kanunun 388'inci maddesindeki unsurları içerir biçimde yapılmadığı gibi gerekçeli kararın da tebliğ edilmediği anlaşıldığından, Anayasa Mahkemesi'nin 2012/1034 bireysel başvuru numaralı talep konusunda verdiği, 10 Mayıs 2014 tarihli ve 28996 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20.03.2014 tarihli kararında yer alan “...başvurucuya ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini bilerek ve bu gerekçeye karşı iddialarını sunacak şekilde temyiz başvurusu yapma imkânı verilmesinde hukuki yarar bulunduğu...” şeklindeki gerekçe de dikkate alınmak suretiyle;

Gerekçeli kararın; Davacı vekili ile davalı Kurum vekiline tebliğ edildiğine dair tebliğ mazbatalarının dosyada bulunmadığı anlaşıldığında; davacı vekili ile davalı Kurum vekiline yöntemince tebliğ edilerek, temyiz süresi geçtikten ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432'inci maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere;

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 445'înci maddesinde dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı ifade edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 02.04.2014 gün 2-290-486 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılabilmesi dosyada bulunan tüm belgelerin mahkemeye geliş sırasına göre ve okunabilecek şekilde taranarak UYAP sistemine aktarılması ve aktarılan evrakların dizi pusulasının da eklenmesi suretiyle mümkündür. Dizi pusulası hazırlanıp UYAP ortamına atılmadığı takdirde fizik dosya içinde bulunan evrakların tamamının dijital dosya içine atılıp atılmadığının denetlenmesi imkanı da bulunmamaktadır. Temyize konu dosyada bulunan evrakın elektronik ortamda bulunmaması, geliş sırasına ve türüne uygun okunaklı şekilde taranmaması halinde sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılamaz.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin “yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 6'ncı maddesinde dizi pusulası düzenleme görevi zabıt katipleri görevi arasında sayılmış, aynı maddenin 3'üncü fıkrasında da mahkeme yazı işlerini denetlemek, hukukî başvuru veya kanun yolları incelemesi için dosyayla ilgili gerekli işlemleri yapmak ya da yaptırmak mahkeme yazı işleri müdürünün görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 2'nci fıkrasında ise yazı işleri hizmetlerinin hakimin denetimi altına yürütüleceği belirtilmiştir.

Somut olayda dava dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş olup, hükme esas alınanlar da dahil olmak üzere bir kısım belgelerin ters, bir kısmının yarım taranarak UYAP sistemine aktarıldığı, belgelerin geliş sırasına göre taranıp isimlendirilerek okunaklı şekilde elektronik ortama aktarılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle; dava dosyasının tümünün anılan belgeler dahil olmak üzere tam ve okunaklı şekilde taranması sağlandıktan ve tüm belgeler adlandırılıp geliş sırasına göre elektronik ortama aktarılarak dizi pusulasına bağlandıktan sonra dosya UYAP ortamında; bunun teknik ya da fiili olarak mümkün olmaması durumunda ise dava dosyası aslı söz konusu belgeler de eklenerek fiziki olarak; gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/308, Karar No: 2016/2924, Tarih: 24.03.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/308 E.  ,  2016/2924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 24.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2553, Karar No: 2011/3311, Tarih: 24.10.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/2553 E.  ,  2011/3311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Cizre Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/02/2011

Davacı vekili müvekkilinin C..... Belediyesinde çalışmakta iken, belediyenin 3417 sayılı yasa gereği çalışanlardan yapılması gereken tasarrufu teşvik kesintilerini yaptığı halde bankaya yatırmadığını, müvekkiline tasarrufu teşvik kesintisi ve nema ödemesi yapılmadığını, 4853 sayılı yasaya 5568 sayılı yasa ile eklenen ek madde   gereğince tasarrufu teşvik kesintisi ve nema alacaklarından belediyenin hazine ile uzlaşmaya gitmesi nedeniyle, davalı hazinenin sorumlu olduğunu ileri sürerek tasarrufu teşvik kesintisi, nema ve gecikme faizi isteğinde bulunmuştur.

Davalı sorumluluğun C.... Belediyesinde olduğunu, uzlaşmaya gidilip gidilmediğinin araştırılması gerektiğini, bilirkişi hesaplamasının da hatalı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece  C.... Belediyesi ile Hazine arasında uzlaşmaya gidildiği, dava konusu alacakların hazinenin sorumluluğunda olduğu gerekçesi  ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

01.04.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanun ile çalışanların tasarruflarının artırılması amacı güdülmüştür.

3417 sayılı Yasanın “tasarruf hesabı” başlığını taşıyan 4.maddesinde; “ Kurumlar bu Kanun hükümleri çerçevesinde çalışanların aylık ve ücretlerinden yapacakları tasarruf kesintisi ile sağlanacak Devlet katkılarını aylık ve ücret ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar ...Bankasında personeli adına açtıracakları “Tasarrufu Teşvik Hesabı”na yatırırlar. İşverenler işçilerinin ücretlerinden yapacakları tasarruf kesintileri ile sağlayacakları işveren katkılarını tahakkuk ettirerek, ücret ödenmesinin yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar ...Bankasında işçileri adına açtıracakları “Tasarrufu Teşvik Hesabı”na yatırırlar.”

Anılan Yasanın “ödemelerin zamanında yapılmaması” başlığını taşıyan 7.maddesinde ise;  “İşverenlerin,   ücretlerden   yapacakları  tasarruf  kesintileri  ile  sağlayacakları  işveren

katkılarını 4 üncü maddede belirtilen süreler içinde ilgililerin banka hesaplarına yatırmamaları halinde, yatırılması gereken miktarlar resen veya ilgililerin başvurusu halinde Sosyal Sigortalar Kurumunca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun primlerin tahsiline ilişkin hükümleri dairesinde tahsil olunarak alınacak gecikme zammı ile birlikte ilgili banka hesabına yatırılır.” hükmü getirilmiştir. 29.04.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4853 sayılı Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve Bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanunun 10.maddesi ile 3417 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

4853 sayılı  Kanunun 1.maddesinde amacının,  3417 sayılı Kanun uyarınca açılmış bulunan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabında biriken paraların tasfiyesi ve bu hesaptan hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olarak açıklanmıştır.

Anılan Kanunun 7.maddesinde; 3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmişir.

13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu Geçici 5.maddesinde yer alan "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası belediyelere ait şirketlerin, 31.12.2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarından olan kamu ve özel hukuka tâbi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçlarına karşılık olmak üzere 31.12.2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilir. Bakanlar Kurulu bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu alacak ve borçlara ilişkin fer'ileri ve cezaları da kapsar.

Yukarıdaki fıkra kapsamında yer alan kuruluşların takas ve mahsup işlemine konu olan veya olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak paylarının yüzde kırkını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilir." hükmü ve 2005/8928 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan esaslar çerçevesinde, Kurumca icra kanalı ile tahsil edilmeyen ve tüm işçileri kapsayan tasarrufu teşvik kesintilerini de kapsayan belediyelerin Sosyal Sigortalar Kurumu'na ve diğer kurumlara olan borçlarının ödenmesi ile ilgili olarak Belediyeler ile  Hazine Müsteşarlığı arasında  uzlaşmaya varılmış ise ilgili  belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından her ay taksitler halinde kesilmek suretiyle borçların tasfiyesi işlemleri başlatılmaktadır.

Uzlaşma kapsamında tahsil edilecek tasarruf teşvik kesintisi ile katkı payını tahsil eden tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da; yasa gereği, işverenden tahsil yükümü Sosyal Sigortalar Kurumuna ait olmakla, Kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin uzlaşma kapsamında tahsiline başlanmış olması halinde işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde,  belediyelerin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olacaktır. Hal böyle olunca, 5393 Sayılı Kanunun 5.maddesi kapsamında uzlaşma kapsamına alınan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluğun S.G.K. ve Hazineye ait olduğu kabul edilmelidir. Böylece  belediyelerin sorumluluğunda bulunan tasarrufu teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarının uzlaşma kapsamına alınan borç miktarı kadar sorumluluğu ortadan kalkacağından husumetin de Hazineye yöneltilmesi gerekecektir.