muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10196, Karar No: 2017/8750, Tarih: 09.11.2017

2-Sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının taksitlendirilmesi akabinde taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmının tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği ihtarı yapılması gerekirken, infazı kısıtlar biçimde ''taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmının tamamının tahsiline, ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine,'' karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hükmün 3. paragrafının hükümden çıkarılarak yerine, "Sanığın yaşı, şahsi ve sosyal hali, işi, ekonomik durumu, suçun işlenmesindeki özelliklere göre, sanığa verilen kısa süreli hapis cezasının TCK'nın 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine; TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 25 tam gün olarak belirlenmesine; TCK'nın 52/2. maddesi gereğince bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20.TL olarak hesabıyla 500.-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin yazılması, hükmün 4.paragrafındaki "hapse çevrilmesine" ibaresinin, "hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına" ve "geri kalan kısmının tamamının tahsiline" ibaresinin, "geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceğinin" ibaresi olarak değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12257, Karar No: 2012/12808, Tarih: 17.04.2012

**8. Ceza Dairesi         2010/12257 E.  ,  2012/12808 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük ve erteleme

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanığa yüklenen suçun kesintisiz suçlardan olması nedeniyle, suç tarihinin hukuki kesintinin gerçekleştiği 12.11.2004 iddianame tarihi olacağı gözetilmeden, gerekçeli karar başlığında “25.9.2004” biçiminde yanlış gösterilmesi,

2- Oluşa, sanık savunmasına ve tüm dosya kapsamına göre, kendi arazisine ev yaptırmak isteyen sanığın, ev inşaatine malzeme götüren araçların daha kısa mesafede geçmeleri amacıyla köy boşluğuna mıcır dökmesi eyleminde zapt ve tasarruf kastı bulunmadığı gözetilmeden, beraati yerine yazılı biçimde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeblerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 17.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/464, Karar No: 2014/1565, Tarih: 12.03.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/464 E.  ,  2014/1565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK.nun 81/1, 35/2, 29/1, 31/3, 62/1, 63 maddeleri uyarınca 4 yıl hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Oluşa ve dosya kapsamına göre; suça sürüklenen çocuk ile mağdurun birbirlerini tanıdıkları ancak samimiyetlerinin bulunmadığı, olaydan bir gün önce suça sürüklenen çocuk ve arkadaşlarının mağdur ile karşılaştıkları, suça sürüklenen çocuğun gözdağı vermek için yakınlarda bulunan bir okulun bahçesine mağduru çağırdığı, üzerinde bulunan bıçağı çıkarması nedeniyle korkuya kapılan mağdurun kafası ile vurmak suretiyle suça sürüklenen çocuğu basit şekilde darp ettiği ve elinde bulunan bıçağı aldığı, bunun üzerine suça sürüklenen çocuk ve arkadaşlarının olay yerinden ayrıldıkları, suça sürüklenen çocuk ve arkadaşlarının olay günü mağdurun aynı yerden geçtiği sırada yolunu kestikleri ve suça sürüklenen çocuğun üzerinde bulunan tabanca ile yakın mesafeden mağdurun ayaklarına doğru bir kere ateş ettiği, mağdurun kaçmaya başlaması üzerine arkasından bir kere daha ateş ederek sol diz ve sol sırt bölgelerinden hayati tehlike geçirmesine neden olacak şekilde toplam iki isabetle mağduru yaraladığı olayda;

A-İlk haksız hareketin suça sürüklenen çocuktan geldiği ve mağdurun gösterdiği tepkide aşırıya kaçmaması nedeniyle haksız tahrikte dengenin suça sürüklenen çocuk lehine bozulmadığımn anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuk hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nun 31/3 maddesinin uygulanması ile belirlenen 6 yıl hapis cezası üzerinden aynı kanunun 62. maddesi ile

yapılan 1/6 oranında indirim ile sonuç cezanın 5 yıl yerine yazılı şekilde 4 yıl hapis olarak belirlenmesi,

Suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, suça sürüklenen çocuk ...'in mağdur ...'e yönelik kasten öldürme suçuna teşebbüsünün sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişkin cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiinin bir nedene dayanmayan temyiz itirazının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 12/03/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/10633, Karar No: 2007/11125, Tarih: 10.12.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/10633 E.  ,  2007/11125 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı ...‘ ın, ... Emlak İnşaat Ltd. Şti. sahibi olarak emlakçılık işiyle uğraştığını, müvekkilinin dava dışı bir kooperatif hissesini davalılardan harici protokolle 6.500.000.000 TL’ ye satın aldığını, 5.000.000.000 TL peşin ödediğini, kalan 1.500.000.000 TL’ nin de üç eşit taksitle ödemek üzere anlaşıldığını, ancak davalıların hisse tesliminde bulunmadıklarını, müvekkilinin sıkıştırması sonucu ödenen 5.000.000.000 TL’ nin iadesi yerine 500.000.000 TL vade farkı ilavesiyle müvekkiline 5.500.000.000 TL bedelli bono verildiğini, bu bononun ödenmemesi üzerine Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1706 Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhine takip başlattıklarını, bu arada davalı ...’ in 1.500.000.000 TL bedelli bonoya dayalı olarak müvekkili aleyhine takibe giriştiğini, takibe konu bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davalının bu dosyadaki alacağını borçlu olduğu dosyaya takas ettirip bakiye dosya borcunu nakit olarak ödeyip dosyayı sonlandırdığını belirterek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1719 sayılı dosyadaki takibin iptaline ve davalıların kötüniyet tazminatıyla sorumluluklarına, Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1706 sayılı dosyasındaki takibin ise devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, tarafların birbirlerini ibra ettiklerini, bu nedenle müvekkillerinin davacıya borçlu olmadıklarını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece verilen ilk hüküm, taraf vekillerinin temyizi üzerine HUMK.’ nun 388/ son. ve 389. maddelerine aykırı kurulduğu gerekçesiyle Dairemizin 30.10.2006 günlü ilamıyla bozulmuş, bozma sonrası yapılan yargılamada, takibe dayanak bonodaki imzanın davacının eli ürünü olduğu gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın kabulü ile davacının Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1719 sayılı takip dosyasında asıl alacak 1.500.00 YTL ile işlemiş faiz toplamı 1.162.52 YTL için borçlu olmadığının tespitine, bu dosyadaki takibin devamına, davalı ...’ın kötüniyet tazminatıyla sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Davacının, Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1719 Esas sayılı dosyasından dolayı borçsuzluğunun tespiti ile takibin iptali, yine Konya 3. İcra Müdürlüğü’ nün 2003/ 1706 sayılı dosyasındaki takibin devamı ve manevi tazminat olmak üzere üç tane istemi vardır. Mahkemece bunlardan sadece menfi tespit istemi hakkında hüküm kurulmuştur. Davacının diğer talepleri hakkında ise hüküm kurulmamış olması doğru değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının tüm, davacının ise sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10790, Karar No: 2011/31456, Tarih: 12.12.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/10790 E.  ,  2011/31456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/01/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu vekili imza itirazında bulunmuş, mahkemece, borçlu tarafından takibe konu edilen çekler altındaki imzaya itiraz edilmiş ise de, borçlunun, babası .. noter kanalıyla vekaletname verdiği, baba ... bu vekaletnameye dayanarak çekler keşide ettiği ve çeklerin ödendiği, ancak daha sonra borçlunun azilname ile bu yetkiyi kaldırdığı, borçlunun babası tarafından Ziraat Bankası Bahçe şubesine hitaben verilen 20.11.2009 tarihli dilekçede, takibe konu çeklerin kendisi tarafından imzalandığının belirtildiği, borçlunun, babası tarafından adına çek keşide edildiğini bildiği ve buna izin verdiği, daha sonra çeklerdeki imzaların kendisine ait olmadığını iddia etmesinin MK.nun 2.maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle itirazın reddine, asıl alacağın %40'ı oranında tazminatın itirazcıdan alınarak alacaklıya ödenmesine karar verilmiştir.

Takip konusu çeklerin keşide tarihleri 30.11.2009 ve 31.12.2009 olup,bu tarihlerden önce 18.11.2009 tarihinde, keşideci borçlu .. tarafından vekil olarak atanan babası ... azledilmiştir. Her ne kadar vekil baba ... tarafından, Ziraat Bankasına hitaben yazılan 20.11.2009 tarihli dilekçede, takip konusu çeklerin kendisi tarafından vekaleten imzalandığı belirtilmiş ise de, taraf olmadığından bu beyanı sonuca etkili değildir. Vekilin azledilmeden önce çekleri ileri tarihli olarak tanzim edip etmediği ve borçlunun kötü niyetli olup olmadığı dar yetkili icra mahkemesinde incelenmez. Çekteki imzaların azledilen vekil ... eli ürünü olduğu alacaklı tarafça da kabul edildiğinden, mahkemece, borçlunun imza itirazının kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ :Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12/12/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6359, Karar No: 2017/4214, Tarih: 08.11.2017

**6. Ceza Dairesi         2014/6359 E.  ,  2017/4214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarına ilişkin 24.11.2015 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi iptal kararının infaz aşamasında gözetilebileceği değerlendirilerek yapılan incelemede;

Sanık ...'nın mağdur ...'e yönelik yağma suçunu TCK’nın 149. maddesinin 1. fıkrasının “a”, “d” ve “h” bentlerine aykırı biçimde silahla, konutta ve geceleyin işlediğinin anlaşılması karşısında, aynı yasanın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşılması gerektiği gözetilmeyerek eksik ceza tayin edilmesi; karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı gerekçeye ve takdire göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

T.C.Anayasa’sının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanın ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasından savunman ücretine ilişkin bölüm çıkartılmak suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 08.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/39818, Karar No: 2013/28045, Tarih: 04.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/39818 E.  ,  2013/28045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti alacağı ile genel tatil ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait iş yerinde mağaza sorumlusu olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ücret, ulusal bayram ve genel tatil alacağı istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zamanaşımı def'ini ileri sürüp, davacının çalıştığı kasada yapılan sayımda 2.521,32 TL açık çıktığını, bunun üzerine iş akdinin haklı olarak fesh edildiğini beyanla, tüm ücretlerinin ödendiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sorumluluğunda bulunan ana kasada sayım yapılıp sayım sonucunda 2.522,31 TL açık tespit edildiğinin belirtildiği, sayım sırasında davacının bulunduğu ve açığı kabul ettiğinin söylendiği, bunun üzerine işverence iş akdinin fesh edildiği, bu fesih şeklinin, 4857 Sayılı yasanın 25/2-e maddesine uyduğu ve davacı, kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceği, ibraz edilen Seyir defterinde davacı dahil tüm çalışanların fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gösterilup bordro ile ödendiği ancak davacının yıllık ücretli izin ve ücret alacağı bulunduğu, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının yıllık ücretli izin istemi Mahkemece kabul edilmiş ise de, davalının ibraz ettiği 2010 Yılı Ocak ayı bordrosunda yıllık ücretli izin tahakkuku mevcut olup, bordroda davacı imzası bulunmasa da, davalının bordro bedelinin davacı hesabına yatırıldığına ilişkin savunması karşısında, davacıya ait banka hesabına böyle bir ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenip, oluşan sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik araştrma ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7064, Karar No: 2011/8199, Tarih: 29.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7064 E.  ,  2011/8199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ... 'in İİK'nun 337/a maddesi gereğince 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İcra Mahkemesince 2008/221 esas ve 2008/3752 sayılı kararıyla ticareti usulsüz terk suçundan kurulan hüküm süresinde temyiz edilmemesi nedeniyle kesinleşmiş olsa da, duruşma günü tebliği borçlu şirket yetkililerine şirketin Ticaret Sicil Müdürlüğünde belirtilen adresine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ edilmiş olmasına rağmen, gerekçeli kararın başka bir adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ edilmiş olması nedeniyle anılan hükmün Tebligat Yasasına aykırı olarak tebliğ edildiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü istemi karşısında, dilekçenin temyiz istemine ilişkin ve inceleme makamının da Dairemiz olduğu anlaşılmakla, ... İcra Mahkemesince 16.03.2010 gün 2008/221 esas ve 2008/3752 sayılı ek kararı ile yargılamanın yenilenmesinin reddine ilişkin kararı yok hükmünde kabul edilmiş ve ayrıca sanığın mahkumiyetine yönelik olarak yokluğunda verilen 16.10.2008 tarihli hükümde CMK'nun 232/6. maddesi gereğince yasa yolu başvuru süresinin gösterilmemesi sebebiyle, sanık vekilinin 04.03.2010 tarihinde verdiği yargılamanın yenilenmesi talepli temyiz isteminde, temyiz süresinin Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca öğrenme ile başladığının ve temyiz talebinin süresinde olduğunun kabulüyle 16.10.2008 tarihli mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz incelemesi sonucunda;

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında

mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.