muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27869, Karar No: 2016/1152, Tarih: 19.01.2016

Kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacakları bakımından, davacı, çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, tazminat hesaplamasına esas alınacak aylık ücrete ek para veya parayla ölçülebilen sosyal menfaatleri, hak kazandığı izin süresini, çalışma süresi boyunca kullanmadığı veya karşılığı ödenmediği izin sürelerini belirleyebilecek durumdadır. Bu halde, söz konusu alacaklar belirsiz değildir.

Asgari geçim indirimi alacağı yönünden, davacı, medeni durumunu, varsa çocuk sayısını, eşinin çalışıp çalışmadığını, söz konusu şahsi durumuna göre aylık ödenmesi gerekli asgari geçim indirimi miktarını ve ödenmemiş tutarı belirleyebilecek durumda olduğundan, söz konusu alacak da belirsiz değildir.

Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına yönelik talepler bakımından, dava dilekçesi ekinde tüm çalışma süresine ilişkin vardiya defterleri sunulmuştur. Söz konusu defterlerde, günlük çalışma saatleri, haftanın çalışılan günleri ve tatil çalışmaları yazılıdır. Davacı, söz konusu defterlere dayanarak, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti talep etmiştir. Davacı taraf, elinde bulunan bu işyeri kaydına göre, söz konusu alacaklarını belirleyebilecek durumdadır. Keza dava dilekçesinde de bu yöne ilişkin açıklamalar yapılmış olup, söz konusu delile göre günde onüç saat çalışıldığı, haftanın yedi günü ve tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığı iddia edilmiştir. Bu halde, talebe konu, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları belirsiz değildir.

Aylık ücret alacağı bakımından, dava dilekçesinde ücretin ödenmediği ileri sürülerek, 1.500,00 TL ücret alacağı talep edilmiştir. Davacı, aylık ücret miktarını ve ödenmemiş kısmını belirleyebilecek durumda olup, söz konusu alacak da belirsiz değil ise de, davacı vekili, imzalı beyanında aylık ücrete yönelik talebi bakımından davayı takip etmeyeceğini bildirmiş olmakla, mahkemece söz konusu talep yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetlidir.

Açıklanan sebeplerle, dava konusu kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının gerçekte belirlenebilir alacaklar olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyecekleri nazara alınarak, hukuki yarar yokluğundan anılan alacaklara yönelik taleplerin usulden reddi gerekirken, yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5759, Karar No: 2022/8753, Tarih: 10.11.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/5759 E.  ,  2022/8753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ :Kasten öldürme

HÜKÜM :Yalova 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/01/2022 tarih, 2017/579 Esas ve 2019/364 sayılı ek kararı ile; sanığın temyiz isteminin reddine dair ek karar.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece, ...'un cezaevinden gönderdiği 12/01/2022 tarihli dilekçesi ile “dosyasının temyiz edilmeden kesinleştiği gerekçesiyle, temyiz hakkının tarafına verilmesi” istediği, bu istemin incelenmesi sonucunda verilen 19/01/2022 tarih, 2017/579 Esas ve 2019/364 sayılı temyiz isteminin reddine dair ek kararının sanık tarafından temyizi üzerine dosyanın yapılan temyiz incelemesinde;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçundan mahkumiyetine ilişkin Yalova 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/05/2019 tarih ve 2017/579 Esas, 2019/364 sayılı kararının sanık ve müdafisi tarafından yasal süresinde temyiz edildiği ve Dairemizin 16/06/2020 tarih ve 2019/4202 Esas, 2020/1343 karar sayılı ilamıyla hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmesi suretiyle kesinleştiği, bu nedenle 19/01/2022 tarihli temyiz isteminin reddine dair ek kararın hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; sanığın yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle, ek kararın tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA, 10.11.2022 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/975, Karar No: 2023/487, Tarih: 17.05.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/975 E.  ,  2023/487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/806 E., 2022/992 K.

KARAR : Davanın yeniden görülmesi için yerel mahkemesine gönderilmesine

Taraflar arasındaki kira alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, davacı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın gerekçede belirtilen eksikliklerin yerine getirilmesi için kararı veren Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın 01.06.2013 tarihli ve on yıl süreli sözleşme ile davalıya kiralandığını ancak davalının 19.08.2013 tarihinde noter ihtarı ile sözleşmeyi feshettiğini, kiralananı derhal teslim etmediği gibi kira bedellerini de ödemediğini, kiralananın ancak 2015 Mart ayında teslim alınarak yeniden kiraya verilebildiğini, kiralananın yüzölçümü itibariyle ancak büyük firmalarca kiralanabilmesi nedeniyle kiracı bulmakta zorlanıldığını ve bu yönden zarara uğradığını, sözleşmenin kurulması ve teslimi ile yeniden kiraya verme tarihleri arasında geçen süredeki kira bedellerinden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek 2013 yılı Aralık ayı ile 2015 yılı Mart ayları arası dönemde işleyen kira bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili, 01.06.2013 tarihli kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra kiralananın iskan işlemlerinin tamamlanmadığının ortaya çıkması üzerine Ankara 16. Noterliğinin 17.07.2013 tarihli ihtarnamesi ile davacıya eksikliklerin tamamlanması için on beş günlük süre verildiğini, aksi hâlde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtara rağmen eksikliklerin giderilmemesi üzerine haklı sebeple sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin kiralananda hiç faaliyette bulunmadığını, kullanılmayan bir yer için kira istenmesinin kötü niyetli olduğunu, teslim tarihinin tek taraflı beyanla kabul edilemeyeceğini, hiç kullanılmayan ve iç projelendirme aşamasında ruhsat eksiği öğrenilen kiralananın bir buçuk yıl sonra teslim alındığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.05.2019 tarihli ve 2018/2283 Esas, 2019/740 Karar sayılı kararıyla; kiralananın davalı şirkete kira sözleşmesi uyarınca teslim edildiğine ilişkin somut delil elde edilemediği, davalı şirket adına herhangi bir aboneliğin bulunmadığı, fiili olarak kiralananın teslim edilmediği, davacı tarafın edimini yerine getirmediği ve davalı tarafın fesih ihbarında bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.04.2021 tarihli ve 2019/2328 Esas, 2021/966 Karar sayılı kararıyla; davada dayanılan 01.06.2013 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, kiralanan taşınmazın iskan ruhsatının olmaması nedeniyle, davalı kiracı şirket tarafından davacıya keşide edilen Ankara 16. Noterliğinin 17.07.2013 tarihli ihtarnamesi ile iskan işlemlerinin on beş iş günü içerisinde tamamlanmasının istenildiği, aksi hâlde kira sözleşmesinin geçmişe dönük olarak feshedileceğinin bildirildiği, yine Ankara 16. Noterliğinin 19.08.2013 tarihli ihtarnamesi ile iskan ruhsatının ibraz edilmemesi nedeniyle kira sözleşmesinin kiracı tarafından feshedildiği ve fesih ihtarnamesinin kiraya verene 21.08.2013 tarihinde tebliğ edildiği, kiracılık ilişkisinin kira sözleşmesinin imzalanması ile doğacağı, sözleşmenin kurulması ile kiralananın kiracıya teslim edildiğinin kabulünün gerektiği, bu durumda kira sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle kiracının kira bedelini ödeme yükümlülüğünün doğduğu, kiralanan taşınmazın iskan ruhsatının bulunmaması nedeniyle kiracı tarafından, ayıbın giderilmesi için kiraya verene süre verildiği, verilen süre içerisinde ayıbın giderilmemesi nedeniyle kiracının kira sözleşmesini feshetmesinin haklı olduğu, ancak kira sözleşmesinin feshedilmesinin, kiracı şirketin kira borcunu ödemekten kurtulması için yeterli olmadığı, kiralanan taşınmazın tahliye edildiğinin kabul edilebilmesi için kiralananın fiilen boşaltılmasının yeterli olmayıp anahtarın da kiraya verene usulüne uygun olarak teslim edilmesinin gerektiği, taraflar arasında görülen Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/1447 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada kiralanan yerin 2015 yılının Mart ayında kiracı tarafından tahliye edilerek kiraya verene teslim edildiği hususunun kesinleştiği, davacı kiraya veren tarafından açılan davanın alacak davası olduğu ve kira bedeli talep edilen aylar için kira sözleşmesinin hâlâ ayakta ve tarafları bağlayacak nitelikte olduğundan talep konusu kira bedeli hakkında tüm delillerin toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, bu nedenle davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvuru isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince tarafların sundukları deliller toplanarak var ise ödenen kira bedelleri alacaktan mahsup edilerek sonucuna göre denetlenebilir gerekçeli bir hüküm kurulması için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine, temyiz yolunun açık olduğu belirtilmek suretiyle karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

“...Yukarıda yapılan açıklamalar ve yer verilen yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; kira alacağı istemiyle açılan davanın görüldüğü ilk derece mahkemesince, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri (ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek) delillerin tamamının toplanarak değerlendirildiği ve davacı kiraya verenin kiralananı kiracıya teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamaması nedeniyle alacak hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince; davaya konu kira sözleşmesi ile ilk derece mahkemesince toplanan diğer deliller incelenip değerlendirildikten sonra taraflar arasında kiralanan taşınmaz ile ilgili olarak görülen dava sonucu kesinleşen hüküm nedeniyle davalının kiralanan taşınmazı 2015 yılı Mart ayında usulüne uygun tahliye ettiğinin kabulü gerektiği, bu durumda kira bedeli talep edilen aylar için kira sözleşmesinin ayakta olduğu ve tarafları bağladığı ancak HMK'nın 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca taraf delilleri toplanarak karar verilmesi gerektiğinden bahisle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Diğer bir anlatımla; davaya konu sözleşme ile toplanan delilleri (ve bu bağlamda delil olarak gösterilen davada verilen kararlar ile Yargıtay bozma kararını) değerlendirerek tahliyenin 2015 yılı Mart ayında gerçekleştiğini ve davaya konu aylar bakımından kira sözleşmesinin ayakta olduğunu, maddi vakıa ve hukuki denetim yapmak davanın esasını incelemek suretiyle belirlediği halde, bölge adliye mahkemesince, HMK'nın 353 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre incelemesi yapılan dosyada "esası incelemeden" karar verilebilecek olan, hallerden (6) numaralı alt bendinde sayılmış usule ilişkin hukuka aykırılık durumu ile ilgisi olmadığı halde usul ekonomisi ilkesine de aykırı olacak şekilde ilk derece mahkeme kararı kaldırılıp dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu halde söz konusu karar işin esasının incelenmek suretiyle verildiğine göre gerek HMK'nın 353 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendindeki açık hüküm ile gerekse bu hüküm ile uyum sağlanması ve kanunun bütünlüğünün korunması amacıyla 7251 sayılı Kanun ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesine eklenen (g) bendindeki hüküm karşısında, kesin nitelikte olduğu söylenemez. Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-(a) maddesine göre duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen durum davanın esasının incelenmeksizin karar verilmesi haline ilişkindir.

Hal böyle olunca bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada hukukun ve delillerin yanlış uygulandığı düşünülmesine rağmen, HMK’nın anılan hükümleri çerçevesinde duruşma açılıp gerekirse yeniden bilirkişi raporu alınarak yanlış uygulandığı tespit edilen hususlar giderildikten sonra sonucuna göre yeni bir karar verilmesi gerekirken; ilk derece mahkemesi kararının dava dosyasının esasının incelenmek suretiyle kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir…” gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; önceki karar gerekçesinin yanında, önceki kararın kesin nitelikte olmasına rağmen maddi hata sonucu kararda temyiz yolunun açık olduğunun yazıldığı ve hükmün davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece bozulduğu ancak HMK’nın 353/1-a-6 bendine göre bölge adliye mahkemesinin verdiği ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesi kararlarının kesin olması nedeniyle temyiz edilemeyeceği, öte yandan 7251 sayılı Kanun ile HMK’nın 362 nci maddesine eklenen (g) bendine göre; “353 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında verilen kararlar” hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağı açıkça hüküm altına alınmış olup, hükmün gerekçesinde de; 35 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına giren durumlarda bölge adliye mahkemesinin duruşma yapmadan kesin olarak karar vereceği, fıkraya eklenen yeni (g) bendiyle, 353 üncü madde hükmü ile uyum sağlanarak Kanun’un bütünlüğünün korunması amaçlandığı ifade edilerek 353/1-a bendi kapsamında verilen kararların kesin nitelikte olduğunun vurgulandığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; bölge adliye mahkemesince verilen kararın gerek usul gerek esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkemesine geri gönderme kararının yerinde olmadığını belirterek direnme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: eldeki davada, istinaf mahkemesince verilen kararın HMK’nın 353/1-a-6 bendi uyarınca kesin nitelikte olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre somut olayda eksikliklerin ilk derece mahkemesince mi yoksa istinaf mahkemesince mi giderilmesi gerektiği noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 352 nci maddesinin birinci fıkrası, 353 üncü maddesi ve 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 352 nci maddesinin birinci fıkrası, 353 üncü maddesi ve 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi

2. Değerlendirme

1. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.

2. İstinaf ile ilgili monografilerin karşılaştırmalı hukuka ilişkin bölümlerinde “geniş (tam) istinaf sistemi” ve “dar istinaf sistemi” ayrımına yer verilmektedir. Geniş istinaf sistemi davanın istinaf merciinde adeta yeniden görülmesi ve yeniden hükme bağlanması esasına dayanmaktadır. Dar istinaf sistemi ise ilk derece mahkemesinde hükme bağlanmış olan davanın yeniden görülmesinden ziyade o davada verilen hükmün denetlenmesi esasını benimsemektedir. Buna göre geniş istinafta ikinci derece mahkemesi önüne yeni vakıa ve deliller getirtilmesi konusunda bir sınırlama bulunmamakta, istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlanmamakta, istinaf yoluna başvurmanın hükmün icrasını erteleyici etkisine getirtilen istisnalar sınırlı tutulmaktadır. Buna karşılık dar istinafta kanun yolu incelemesinin kural olarak istinaf dilekçesinde gösterilen sebeplerle sınırlı tutulduğu görülmekte, ikinci derece mahkemesinde yapılabilecek taraf işlemleri sınırlamalara tabi kılınmakta, yeni vakıa ve deliller ileri sürülmesi istisnai hâllerle sınırlı tutulmakta, istinaf incelemesi sırasında hükmün teminat karşılığında icrasına imkân veren hükümler bulunmaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu dar istinaf sistemini benimsemiştir. Gerçekten istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı tutulması, bölge adliye mahkemesinde yapılan istinaf incelemesinde kural olarak re’sen göz önünde tutulacak olanlar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen savunmaların dinlenmemesi ve yeni delillere dayanılamaması ve bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp dosyayı bu mahkemeye geri göndermek konusunda geniş bir yetkiye sahip olması dar istinaf sistemine ait özelliklerdir (Ali Cem Budak; İlamat Torbası İstinaf Mahkemesi Karar İncelemeleri, Ekim 2020, s. 1-2).

3. İstinaf sistemi kavram olarak açıklandıktan sonra istinaf kanun yolu aşamasına da değinmek gerekmektedir. Öncelikle kararı veren ilk derece mahkemesi dilekçeler (istinaf dilekçesi ve cevap dilekçesi) verildikten veya bunun için belli süreler geçtikten sonra dosyayı dizi listesine bağlı olarak ilgili istinaf mahkemesine gönderir. (HMK md. 347/3, md. 343/4) İstinaf mahkemesinin görevli hukuk dairesi, ilk önce yetkili olup olmadığını resen inceler. Yetkili olduğu kanısına varırsa dosya üzerindeki ön incelemesine devam eder. Ön inceleme sonunda incelemenin aynı istinaf mahkemesinin başka bir dairesince (veya başka bir istinaf mahkemesince) yapılması gerektiği, istinaf edilen kararın kesin olduğu, başvurunun istinaf süresi içinde yapılmadığı, başvuru şartlarının yerine getirilmediği, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediği tespit edilen dosyalar hakkında gerekli karar verilir (Baki Kuru; Medeni Usul Hukuku, Cilt II, Mart 2020, s. 1366-1368).

4. Konuya ilişkin olarak HMK’nın 352 nci maddesinin birinci fıkrası “(1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti halinde öncelikle gerekli karar verilir:

a) İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması

b) Kararın kesin olması

c) Başvurunun süresi içinde yapılmaması

ç) Başvuru şartlarının yerine getirilmemesi

d) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi…” şeklinde düzenlenmiştir.

5. Ön inceleme aşamasında verilecek kararlar, incelemenin başka bir daire tarafından yapılması gerektiğine ilişkin “gönderme kararları”, ilk derece mahkemesine ait kararın istinaf kanun yolu açık olmayan kesin bir karar olması nedeniyle ve ayrıca başvurunun süresi içinde yapılmaması nedeniyle verilen “dilekçenin reddi kararları” ve istinaf başvuru şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle verilen “başvurunun yapılmamış sayılmasına” ilişkin kararlardır. Bu aşamada verilecek olan kararların temel niteliği işin esası ve ilk derece mahkemesine ait kararla bir ilgisinin olmamasıdır. Nitekim bu aşamada yapılan incelemede dairenin görevli olup olmadığı, inceleme konusu olan ilk derece mahkemesine ait kararın kesin olup olmadığı ve başvurunun süresinde ve kanunda öngörüldüğü biçimde yapılıp yapılmadığı denetlenmektedir. Dolayısıyla ön incelemede verilen kararlar tamamen istinaf başvurusu ile ilgili olup, başvurunun kabul edilebilir olmadığını tespit eden usule ilişkin nihai kararlardır (Tolga Akkaya; Medeni Usul Hukukunda İstinaf, Ankara 2009, s. 319).

6. Ön inceleme aşamasında eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyalar incelemeye alınır.

7. İstinaf bölümünde, aksine hüküm bulunmayan hâllerde ilk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulü istinaf mahkemesinde de uygulanır. İstinaf incelemesi duruşmasız veya duruşmalı yapılır. Duruşmasız istinaf incelemesi HMK’nın 353 üncü maddesinde düzenlenmiştir.