muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/180, Karar No: 2021/410, Tarih: 21.09.2021

Savcılıkta; “05.05.2010 tarihinde saat 18.00 sıralarında kardeşim ... ile iki ayrı traktörle bağa ilaç atmaya gitmiştik. Saat 20.00 sıralarında kullanmakta olduğum ... plaka sayılı traktörle Akhisar İlçesi tarafından ... istikametine doğru gidiyordum ve Tirkeş köyü yol ayrımına döndüğüm esnada önceden aramızda tarla meselesi nedeniyle husumet bulunan ..., ..., ... ve ... birlikte ellerinde bulunan tabancalarla yaklaşık 10 metre mesafeden bana ateş etmeye başladılar. Ateş ettikleri esnada beni hedef alıyorlardı. Ben bu silahların gerçek olduğunu düşünüyorum, yani kurusıkı değildi. Bana ateş edilince hemen başımı direksiyon ile koltuğun arasına yatırdım ve kendimi korumaya aldım. Toplam kaç el ateş edildi bilmiyorum. Hemen traktörümü tekrar Akhisar istikametine çevirdim ve bu isitikamette kaçmaya başladım. Benim yanımda hiç kimse yoktu. Ben kesinlikle ...'a ateş etmedim. Babam ... ve kardeşim ... de hiçbir şekilde yanımda yoktu. Ben ve ... evden çıktığımızda babam ... evdeydi. ... de bildiğim kadarıyla olay yerine yaklaşık 2 km uzakta olan tarlada idi ancak bulunduğu tarla olayın meydana geldiği yerden gözükmüyordu. Benim herhangi bir yaralanmam olmadı ancak kullanmakta olduğum traktöre 1 adet tabanca mermisi isabet etti. ...'un ne şekilde yaralandığını bilmiyorum. Ben bulundurma ruhsatlı 1 adet 9 mm çaplı Canik 55 marka tabancamı kendi rızam ile jandarma personeline teslim ettim. Bu silah kesinlikle olay esnasında benim yanımda değildi. Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, savunmam bundan ibarettir. Bana ateş eden ve doğrudan beni hedef alarak beni öldürmeye teşebbüs eden ..., ..., ... ve ...'tan şikâyetçiyim, cezalandırılmalarını istiyorum.”,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; “Kardeşim ... ile birlikte farklı traktörlerle tarlamızı ilaçlamaya gittik. Su bitmesi nedeniyle ben traktörle su almak için köye doğru gittiğim esnada Tirkeş köyü durağının yakınından geçtiğim sırada ..., ..., ... ve ... beni görür görmez dördü birlikte silahla bana ateş etmeye başladılar. Ateş ettikleri yerde herhangi bir vasıta görmedim. Orada ne için beklediklerini ve oraya nasıl geldiklerini de bilmiyorum. Tahminimce biz kardeşim ile tarlaya giderken ...'ın bakkalın önünden geçtiğimizden dolayı dönüşümüzü bekleyerek bana pusu kurduklarını düşünüyorum. Çünkü aramızda daha önceye dayalı olarak muhtarlık seçiminden dolayı husumet vardır. Benim yanımda kimse yoktu. Ben bana ateş etmelerine karşılık yanımda silah olmadığı için kendilerine ateş etmedim. Kendimi kurtarmak için traktörle kaçtım. Traktörümde bu ateş edilmesi üzerine kurşun nedeni ile delinme mevcuttur. ...'u kimin yaraladığını bilmiyorum. Tahminimce ...'u kendileri yaraladı ve bizi suçlu duruma düşürmek için böyle bir plan kurdular. Ben bu nedenle üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum.”,

Mahkemede; “Ben kimseyi vurmak için ateş etmedim. Aksine bana ateş edildi, olay günü traktörümle ve kardeşimle birlikte bağda ilaçlama yapıyordum. Su bittiği için tankerle birlikte traktörle köye doğru gidiyordum. Köy yolunda durağa girdiğim esnada ...’un yanı sıra babası ..., kardeşleri ... ve ... durakta bekliyorlardı. Beni görünce ... ateş etmeye başladı. Kaç el attığını hatırlamıyorum ancak bir tanesi traktörün öndeki motoruna isabet etmişti. Ben şoför kabininde yere yatıp gizlendim ve üzerimde taşıdığım tabancamı çıkararak havaya birkaç el ateş ettim. Kaç el ateş ettiğimi hatırlamıyorum ancak maksadım bana ateş edenleri korkutup oradan kaçabilmekti ve sonrasında da traktörle olay yerinden uzaklaştım, ben diğer sanıktan şikâyetçiyim ve davaya katılmak istiyorum. 80’li yıllarda babamın dayısı, onların dayısını öldürmüş. Son zamanlarda muhtarlık onlara geçtiği için üzerimize gelmeye başladılar. Ayrıca geçen yıl bağlarımızın hudutlarını ölçtürmüştük. Onların bağı ve bizim bağımız komşu bağlardır. Kadastro ölçümünde onların iki sıra bizim hudutumuza girdiğini tespit ettik ve iki sıra üzüm bağlarını söktüler, sanıyorum bundan dolayı da bize husumet beslemişler. Traktörle ovaya bağa gittiğimizden ve domuzlarından korktuğumuzdan traktörde tabanca taşıyordum. Benim şimdiki ifadem doğrudur. Tek ...’un ateş ettiğini gördüm. Diğerleri de yanındaydı. Aramızdaki mesafe 10-15 veya 20 metre kadar yakın bir mesafeydi. Bu ifademde korktuğum için tabancam olduğunu ve havaya ateş ettiğimi söylememiştim. O gün akşamleyin jandarma geldiğinde bu tabanca dâhil ruhsatlı silahlarımızı teslim etmiştik. O anda dördünün ateş ettiğini zannetim ancak ...’un ateş ettiğini kesin olarak gördüm, diğerlerini görmedim. Hepsi de durağın sağında solunda durmaktaydı. Beni herhangi bir şekilde çapraza almamışlardı.”,

Bozma sonrasında; “Bozma ilamına bir diyeceğim yoktur. Önceki savunmalarımı tekrar ediyorum. Karşı tarafla anlaştık, şikâyetimden vazgeçiyorum”,

Bozma sonrasında; “Bozma ilamına bir diyeceğim yoktur. Önceki savunmalarımı tekrar ediyorum. Karşı tarafla anlaştık, şikâyetimden vazgeçiyorum”,

Mağdur sanık ... Kollukta “Olay günü saat 18.00 sıralarında evde yemek yedikten sonra ...'dan gelecek kardeşim ...'i almak için A-15 kara yolu üzerinde bulunan dolmuş durağına motosikletle gittim. Motosikleti park edip durak içerisinde oturdum. Tirkeş köyü istikametinden gelen bir traktörde aramızda tarla meselesinden dolayı husumet bulunan köylüm ... ve oğulları... ile ...'i gördüm. Yanımdan geçip Akhisar istikametine giden yolun traktör şeridine geçtiler. İlk önce beni fark etmediler. Beni fark edince durdular. Kendi aralarında konuştuktan sonra bana doğru döndüler ve traktörden inmeden orta refüjden yanlarında taşıdıkları tabancaları çıkartıp yaklaşık 30-35 metreden çapraz ateşe tuttular. Muhtemelen 15-16 el ateş ettiler. İlk ateşte ayaklarımın arasında bir sıcaklık hissettim. Elimle kontrol ettiğimde ellerimin kanlı olduğunu gördüm. Hemen motosikletime binerek kaçtım. Kaçarken arkamdan silah sesi gelmeye devam ediyordu. Traktörü ... kullanıyordu. Sağ tarafta ..., sol tarafta ... oturuyordu. Olay anında tek başımaydım. Yanımda silah yoktu ve ateş etmedim. Babamı aradım ve yanıma çağırdım. Öldürmek amacıyla bana ateş eden ..., ... ve ...’den şikâyetçiyim.”,

Mahkemede; “Olay günü evdeydim, yemek yedim. Kardeşim ... telefon açıp ...’dan geleceğini söyleyerek kendisini duraktan almamı istedi. Motosikletimle durağa gidip beklediğim sırada sanık ..., kardeşleri olan ... ve ...’la birlikte traktörle bana doğru gelmeye başladılar. Traktörün arkasında su römorku vardı. Durağa gelince 360 derece bana karşı döndüler ve her üçü de traktör üzerindeyken ve traktörle yavaş yavaş durağa doğru gelirken tabancalarını çıkarıp ateş etmeye başladılar. Aramızda 15-20 metre mesafe vardı ve her üçü de 8-9 el ateş etti. Ben de motosikletime binip olay yerinden kaçtım. Ben ateş etmedim. Yanımda tabanca yoktu. Sanıktan şikâyetçiyim ve davaya katılmak istiyorum. Durak ve köyümüz arası 2 km mesafededir. Biz tarla komşusuyuz, diğer sanık ve ailesi tarlamızı satın almak istiyor ancak ailemizde bir tek ben buna karşı çıkıyorum. Bu yüzden beni öldürmek istemiş olabilirler. Jandarmadaki ifadem doğrudur. Traktörle yaklaşarak ateş ettiklerinden ilk anda aramızda 30-35 metre mesafe vardı.”,

Bozma sonrasında; “Bozma ilamını kabul etmiyorum. Önceki savunmalarımı tekrar ediyorum. Ayrıca karşı tarafla sulh olduk şikâyetimden vazgeçiyorum.”,

Şeklinde savunmada bulunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Mağdur sanık ...'nin eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü mü yoksa kasten yaralama suçunu mu oluşturduğu ve mağdur sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun "Suça teşebbüs" başlıklı 35. maddesinde;

Şeklinde savunmada bulunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Mağdur sanık ...'nin eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü mü yoksa kasten yaralama suçunu mu oluşturduğu ve mağdur sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun "Suça teşebbüs" başlıklı 35. maddesinde;

“Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur” hükmü yer almaktadır.

Buna göre suça teşebbüs, işlenmesi kastolunan bir suçun icrasına elverişli araçlarla başlanmasından sonra, elde olmayan nedenlerle suçun tamamlanamamasıdır. Maddenin açık hükmüne göre, icra hareketlerinin yarıda kalması ya da sonucun meydana gelmemesi failin iradesi dışındaki engel nedenlerden ileri gelmelidir.

Öte yandan, suça teşebbüsle ilgili değerlendirme yapılabilmesi, failin hangi suçu işlemeyi kastettiğinin belirlenmesini gerektirir ki buna "subjektif unsur" denir. Failin gerçekleştirdiği davranış ile bir suçu işlemeye teşebbüs edip etmediğini, eğer etmişse hangi suça teşebbüs ettiğini belirleyebilmek için öncelikle kastın varlığının belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, tıpkı tamamlanmış suçta olduğu gibi, teşebbüs aşamasında kalan suçta da, işlenmek istenen suç tipindeki bütün unsurlar failce bilinmelidir (İçel Suç Teorisi, Kayıhan İçel, Füsun Sokullu-Akıncı, İzzet Özgenç, Adem Sözüer, Fatih S. Mahmutoğlu, Yener Ünver 2. Kitap, 2. Baskı, ..., 2000, s.315.) .

Bu husus, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 765 sayılı TCK'nın yürürlükte olduğu dönemde verilmiş olup kabul edilen ilkeler açısından 5237 sayılı TCK'nın teşebbüse ilişkin 35. maddesi yönüyle de varlığını devam ettiren 04.06.1990 tarihli ve 101-156 sayılı kararında da; “Teşebbüste aranan kast, icrasına başlanmış cürmü teşebbüs aşamasında bırakma kastı olmayıp, söz konusu suçu tamamlamaya yönelmiş kasıttır” şeklinde açıklanmıştır.

İlkeleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında açıklandığı üzere, bir eylemin kasten öldürmeye teşebbüsü oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesinde; fail ile mağdur arasında husumet bulunup bulunmadığı, varsa husumetin nedeni ve derecesi, failin suçta kullandığı saldırı aletinin niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, mağdurun vücudunda yara meydana gelmiş ise bu yaraların yerleri, nitelik ve nicelikleri, hedef seçme imkânı olup olmadığı, failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir nedenden dolayı mı son verdiği gibi ölçütler esas alınmalıdır.

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim ..., Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.).

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan "ağır – hafif tahrik" ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Evrensel bir ceza hukuku temel ilkesi olan "kuşkudan sanık yararlanır" prensibi uyarınca bir olayda ilk haksız hareketin sanıktan mı, yoksa maktul ya da mağdurdan mı kaynaklandığının her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması hâlinde, oluşan kuşku sanık lehine yorumlanarak sanığın TCK'nın 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünden yararlandırılması gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı açık ise de bu kabulün dosya kapsamından anlaşılan olayın gerçekleşme biçimine, somut olayın özelliklerine ve hayatın olağan akışına uygun düşmesi zorunluluğu karşısında her olayın kendine özgü koşulları değerlendirilerek bir sonuca varılmalıdır.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

... ili, Saruhanlı ilçesi, Tirkeş köyünde çiftçi olan mağdur sanıklar ... ile ... arasında arazi anlaşmazlığı ve muhtarlık seçimlerinden dolayı anlaşmazlık bulunduğu, 05.05.2010 tarihinde mağdur sanık ...’ın, kardeşi olan tanık ...’yle birlikte bağda ilaçlama yaptığı, akşam saatine doğru ilacın bitmesi üzerine mağdur sanık ...’ın arkasında su tankeri bağlı olan traktörle köyüne giderek ilaç almak üzere yola çıktığı, mağdur sanık ...’un ise ...’dan gelecek olan kardeşini karşılamak üzere ...-... kara yolunun Tirkeş köyü girişinde bulunan durağa motosikletiyle gittiği, saat 20.00 sıralarında traktörle durağın önünden geçip Tirkeş köyü yoluna dönmekte olan mağdur sanık ...’ın, durakta bekleyen mağdur sanık ...’u gördüğü, her iki mağdur sanığın yanlarında bulunan 9 mm çaplı tabancalarını çıkararak birbirlerine ateş ettikleri, mağdur sanık ...’ın traktörden inmeden durakta ayakta bekleyen mağdur sanık ...’a doğru 8 el ateş ettiği, ateşlediği mermilerden 2 tanesinin ...’un sağ ve sol uyluk üst kısmına isabet ettiği, 1 adet merminin de durağın sağ tarafına isabet ettiği, mağdur sanık ...’un da...’a doğru 3 el ateş ettiği, mağdur sanık ...’ın yaralanmadığı ancak mermilerden bir tanesinin kullandığı traktörün önüne isabet ettiği, mağdur sanık ...’un hayati tehlike geçirmeyecek şekilde, basit bir tıbbi müdahale ile iyileşemeyecek ölçüde yaralandığı olayda;

Mağdur sanıklar arasında arazi anlaşmazlığı ve muhtarlık seçimleri nedeniyle önceye dayalı husumet bulunması, mağdur sanık ...’ın bu husumet nedeniyle, olay tarihinde durakta beklediğini fark ettiği ...’a doğrudan hedef alarak 8 el ateş etmesi, traktör üzerinden 15-20 metre mesafeden, yukarıdan aşağıya doğru ateş eden ve hareket hâlindeki ...’u her iki uyluk üst bölgesinden yaralayan, mağdur Sanık ...’ın, duraktaki mermi giriş deliğinin yeri de dikkate alındığında ...’un hayati bölgelerini hedef aldığının anlaşılması karşısında, mağdur sanık ...’ın kastının öldürmeye yönelik olduğu ve eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğu kabul edilmelidir.

Öte yandan, olayı gören tanık bulunmaması, her iki mağdur sanığın da ilk atışın karşı taraftan geldiğini iddia etmesi, kovanların sayısı ve yerine göre ilk ateş eden kişinin tespitinin mümkün olmaması karşısında; ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemeyen ve karşılıklı çatışma şeklinde gerçekleşen olayda, mağdur sanık ... hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu ve hakkında azami oranda indirim yapılması gerektiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, mağdur sanık ...’nin eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğundan Yerel Mahkemenin suç vasfına ilişkin direnme gerekçesinin isabetli olduğuna, ancak mağdur sanık ... hakkında azami oranda indirim yapılmak suretiyle haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları oluştuğundan Yerel Mahkeme hükmünün bu bakımından bozulmasına karar verilmelidir.

Bu itibarla, mağdur sanık ...’nin eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturduğundan Yerel Mahkemenin suç vasfına ilişkin direnme gerekçesinin isabetli olduğuna, ancak mağdur sanık ... hakkında azami oranda indirim yapılmak suretiyle haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları oluştuğundan Yerel Mahkeme hükmünün bu bakımından bozulmasına karar verilmelidir.

Suç vasfına ilişkin uyuşmazlık konusu bakımından çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; mağdur sanık ...'nin eyleminin kasten yaralama suçunu oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

2- Mağdur sanık ... hakkında verilen kararların "yeni hüküm" niteliğinde olup olmadığı;

İncelenen dosya kapsamından;

... Cumhuriyet Başsavcılığının 20.07.2010 tarihli ve 3206-253 sayılı iddianamesiyle, mağdur sanık ...'ın tehdit ve mala zarar verme suçlarından cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,

... 1. Ağır Ceza Mahkemesince 27.01.2011 tarih ve 148-20 sayı ile; mağdur sanık ...'ın eylemini meşru savunma kapsamında işlemiş olduğundan TCK'nın 25/1. maddesi uyarınca her iki suçtan ayrı ayrı ceza tertibine yer olmadığına ve beraatine karar verildiği,

Hükümlerin mağdur sanık ... müdafisi ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 26.12.2013 tarih ve 5663-8174 sayı ile; mağdur sanık ...'ın eyleminin kasten yaralama suçuna teşebbüsü oluşturduğu ve hakkında azami oranda indirim yapılmak suretiyle haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliklerinden bozulduğu,

... 1. Ağır Ceza Mahkemesince 13.03.2014 tarih ve 45-94 sayı ile; "...sanık ...'ın ilk ateş eden kişi olarak ...'a 8 el ateş etmek ve kasık bölgesinden iki mermi isabet ettirmek suretiyle adam öldürmeye teşebbüs suçunu işlediği, hakkında tahrik hükümlerinin uygulanamayacağı kabul edilmiş, sanık ...'un ise bu atışlara maruz kalmasını müteakip tabanca ile ateş ettiği ve nefsi müdafaada olduğu kabul edilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeyle bozmaya direnerek mağdur sanık ... hakkında tehdit suçundan ceza tertibine yer olmadığına, mala zarar verme suçundan açılan kamu davasının ise şikâyetten vazgeçme nedeniyle TCK'nın 151/1, 73/4 ve CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca düşürülmesine karar verildiği,

Direnme kararına konu bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edildiği,

Anlaşılmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak,

c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak,

c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Mağdur sanık ... açısından direnme gerekçesi olarak yapılan açıklamaların, Anayasa’nın 141 ve 5271 sayılı CMK'nın 34. maddeleri uyarınca direnmeye ilişkin gerekçenin gösterilmesi zorunluluğu kapsamında kalan açıklamalar olduğu, mala zarar verme suçu açısından değiştirilen hükmün mağdur sanık ...'ın şikâyetinden vazgeçmesi nedeniyle yasal bir zorunluluktan kaynaklandığı, Yerel Mahkemenin mağdur sanık ...'un eylemini meşru savunma altında gerçekleştirdiğine dair kabulünde bir değişiklik bulunmadığı, bu nedenle hükmün değiştirilmesi, önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurulması hâlinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından mağdur sanık ... hakkındaki direnme kararına konu hükümlerin, yeni hüküm niteliğinde olmadığının kabul edilmesi gerekmektedir.

3- Mağdur sanık ...'ın eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü mü, kasten yaralama suçuna teşebbüsü mü yoksa tehdit ve mala zarar verme suçlarını mı oluşturduğu, mağdur sanık hakkında meşru savunma hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı ve ayrıca eyleminin kasten öldürme suçuna teşebbüsü oluşturmadığının kabulü hâlinde dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği;

Uyuşmazlık konularının sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi bakımından birinci uyuşmazlık konusunda yapılan hukuki açıklamaların yanında "meşru savunma" kavramı üzerinde de durulması gerekmektedir.

Meşru savunma, 5237 sayılı TCK'nın 25. maddesinin 1. fıkrasında;

"Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez." şeklinde bir hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, meşru savunmanın kabulü için saldırının "Korunmaya değer nitelikteki herhangi bir hakka yönelmiş olması" yeterli görülmüştür.

Hükmün gerekçesinde; "…Bir kere her türlü hakka yönelik haksız bir saldırıya karşı meşru savunmanın söz konusu olduğu belirtilmiş ve böylece kurumun, bazen anlamsız ve sosyal gereklere aykırı düşecek derecede dar tutulmasının önüne geçilmesi istenilmiştir.

Esasen, kanunlarımızda mala karşı saldırılarda da meşru savunmayı kabul eden hükümlere yer verilmiş olması kurumun bu şekilde düzenlenmesini gerekli kılmaktadır.