muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/20884, Karar No: 2014/22179, Tarih: 04.11.2014

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 04.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19724, Karar No: 2014/17562, Tarih: 02.12.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/19724 E.  ,  2014/17562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada ... 4. Asliye Hukuk ve ... 1. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, nüfusta anne ve baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, davanın soybağının düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Aile Mahkemesi ise, anne ve baba adının düzeltilmesi talebinin soybağına ilişkin olmadığı, nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda davacılar, nüfus kaydında çocukları olarak görünen ...'ın, gerçekte davacılardan ...'in kız kardeşi olduğu ve ...'in anne ve babası olan davalılar ... ve ...'ın çocukları olduğunu ileri sürerek ...'ın, davacılar ... ve ... üzerindeki nüfus kayıtlarının iptali ile davalılar ... ve ... üzerine kayıt edilmesini talep etmişlerdir.

Bu türden yanlış ve yanıltıcı beyan ve işlemle yasaya aykırı olarak yapılan kayıtların düzeltilmesinin nüfus kaydının düzeltilmesi davası olduğu ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu açıktır. ( Hukuk Genel Kurulu 2013/18-354 E. 2013/1554 K. 13.11.2013 T.)

Dava bu niteliğiyle bir nesep davası olmayıp hatalı yapılan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkindir. 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. Maddesi uyarınca nüfus

kaydının düzeltilmesine yönelik olan ve Türk Medeni Kanununun 282 ve devamı maddelerinde düzenlenen soybağı kurulmasıyla ilgisi bulunmayan davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.'nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 2.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/14688, Karar No: 2018/12883, Tarih: 18.12.2018

**3. Hukuk Dairesi         2017/14688 E.  ,  2018/12883 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki ...... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiş, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 18.12.2018 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... vekili Av.... ile davacı vekili ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 1.630 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine, 33.321.00 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18840, Karar No: 2015/2784, Tarih: 06.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/18840 E.  ,  2015/2784 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3742, Karar No: 2025/274, Tarih: 28.01.2025

**1. Hukuk Dairesi         2024/3742 E.  ,  2025/274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/12 E., 2024/181 K.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.01.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davacılar ... vd. vekili Av. ... ile temyiz edilen davalı ... vekili Av.... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Temyiz incelemesine esas olmak üzere;

1- Dava konusu İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Muratbey Mahallesinde bulunan 6, 9, 103, 194, 204, 230, 386, 422, 490, 608, 613, 674, 711, 766, 777, 799, 828, 829, 1014, 1087, 1133, 1190, 1208, 1295, 1386, 1531, 477, 1248 ve 5 parsel sayılı taşınmazların ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerini gösterir son güncel tapu kayıt suretlerinin (özellikle kadastro tespit tutanaklarının, kadastro tespitine dayanak tapu kayıtlarının birbirini takip edecek şekilde kütük sayfalarının) eksiksiz bir şekilde ilgili Tapu Müdürlüğünden temini ile evraka eklenmesi,

2- Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/222 Esas, 2003/375 Karar sayılı; 2015/684 Esas 2015/678 Karar sayılı; Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/522 Esas, 2014/337 Karar sayılı dava dosyalarının temini ile dosya arasına alınması,

Bu itibarla, belirtilen usuli işlemler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 28.01.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4332, Karar No: 2012/15827, Tarih: 24.12.2012

**9. Ceza Dairesi         2012/4332 E.  ,  2012/15827 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : İftira

Hüküm : TCK'nın 267/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosyadaki özürlü kimlik kartı fotokopisine göre epilepsi hastalığı olduğu anlaşılan ve kendisinin özürlü olduğunu iddia eden sanığın kullandığı ilaçlar da dikkate alınarak suç tarihinde atılı eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini azaltacak biçimde akıl hastalığı olup olmadığı ve derecesi hususunda ilgili sağlık kuruluşundan rapor alınarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün sair yönleri incelenmeksizin öncelikle bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 24.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/528, Karar No: 2019/5418, Tarih: 01.10.2019

**20. Hukuk Dairesi         2017/528 E.  ,  2019/5418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1-Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin, Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/73 E. - 1996/116 K. sayılı dava dosyasının,

3-Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından Hatay Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğüne yazılan 11/05/1993 tarih ve 585 sayılı yazının dosya içerisine getirilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 01/10/2019 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/57, Karar No: 2015/3690, Tarih: 08.06.2015

**1. Ceza Dairesi         2015/57 E.  ,  2015/3690 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2014/18403

MAHKEMESİ : Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 05/12/2013, 2013/303 (E) ve 2013/599 (K)

SUÇ : Kasten öldürme ve bu suça yardım, 6136 sayılı Kanuna muhalefet

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ....t'in maktül ......'u kasten öldürme ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık; sanık ......'ın maktül ......'a yönelik eyleminin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde sanık ......'in suçlarının niteliği tayin, takdire ilişen cezaları azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık .... müdafiinin duruşmalı incelemede ve temyiz dilekçesinde eksik incelemeye, haksız tahrik bulunduğuna, meşru savunmaya, vesaireye; sanık ..... müdafiiinin sübuta; Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddiyle,

A) Sanık ..... hakkında maktül 'u kasten öldürme ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA);

B) Sanık .....hakkında maktül ......'un kasten öldürülmesine yardım suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Oluşa; güvenlik kameraları görüntülerine, tanık .....'nun anlatımlarına ve tüm dosya kapsamına göre; olaydan 1,5 yıl önce sanık .....’ın ablasının kızı, .....'in ise amcasının kızı olan .....'un intihar ettiği; .....un intiharından maktülü sorumlu tutan ..... ile yaşça büyük olan ......'ın ne zaman aldıkları belli olmayan suç işleme kararı çerçevesinde fiil üzerinde birlikte hakimiyet kurarak olay gecesi araçlarıyla maktülü aramaya çıktıkları, .....'ın kullandığı araçla evine giden yolda defalarca gidip geldikleri ve evine gelişini bekledikleri, maktülü görmeleri üzerine .....'in araçtan inerek maktüle ateş edip, koşmaya başladığı,.......'ın kaçmakta olan ......'in bulunduğu yere kullandığı araçla gelerek onu araca aldıktan sonra hızla olay yerinden uzaklaştığı, hastaneye kaldırılan maktülün yaşamını yitirdiği anlaşılan olayda; sanığın davranışlarının yardım boyutunu aşarak müşterek failliğe ulaştığı gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde kasten öldürmeye yardım suçundan mahkumiyet hükmü kurulması;

Bozmayı gerektirmiş olup, Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), bozma sebebine, ceza miktarlarına ve tutuklulukta geçen sürelere göre sanıklar müdafiilerinin tahliye istemlerinin reddine, 08/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.

08/06/2015 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı .........in huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık .. .. müdafii Avukat ......'ın yokluğunda 11/06/2015 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2015/3768, Karar No: 2015/12010, Tarih: 25.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/3768 E.  ,  2015/12010 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı farkı, ihbar tazminatı farkı, işe başlatmama tazminatı farkı ile boşta geçen süre ücreti farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 07/11/2007-24/02/2011 tarihleri arasında davalı şirkete ait işyerinde çalıştığını, iş akdinin feshedildiği tarihte davacının asgari geçim indirimi hariç net 1.200 TL ücret aldığını, ücrete ilave olarak yemek yardımı, servis yardımı, bayram harçlığı, kömür parası, kumanya yardımı ödendiğini, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini, işverene karşı işe iade davası açtıklarını, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, davacının işe başlatılması için işverene talepte bulunulduğunu ancak işverenin davacıyı işe başlatmadığını, işveren tarafından ödenmesi gereken boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı ile kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının eksik ödendiğini ileri sürerek, fark boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı ile fark kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının ücretinin iddia edildiği gibi olmadığını, talep edilen alacakların tamamının eksiksiz olarak ödendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının talep ettiği alacakların belirli olduğu, dava açıldığı esnada talep edilen alacakların miktarının davacı tarafından bilinebilir olduğu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3. Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Davacı tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açtığında, davanın başında belirleyebildiği miktarı belirterek dava açmak zorundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır.

Madde içeriğinden, belirsiz alacak veya tespit davası açılması için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin; davacıdan beklenememeli (davacı gerçekten belirleyememeli) veya bu objektif olarak olanaksız olmalıdır.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK.’un 107/2 maddesi ile ilgili olarak gerekçede şunlara yer verilmiştir. “Baştan miktar veya değeri tam olarak tespit edilemeyen bir alacak için, davacının böyle bir ihmal ya da kusurundan söz edilemez. Bu sebeple, belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delilerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hale gelmişse, başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir.”

Buradan hareketle dava konusu alacağın değeri veya miktarı karşı tarafın (işverenin) vereceği bilgi veya tahkikat aşamasında belirlenecek (bilirkişiden hesap raporu alınması gibi) ise alacağın dava açıldığında davacı tarafından objektif olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Bu nedenle maddenin birinci ve ikinci fıkrasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Her ne kadar 107. madde de belirtilmemiş ise de belirsiz alacak ve tespit davası açılabilmesi için kısmi dava başlığı altında düzenlenen HMK.’un 109/2 maddesinin göz ardı edilmemesi gerekir. Zira hükme göre “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Burada talep konusunun taraflar arasında belirli olması halinde kısmi dava açılamayacağı vurgulanmıştır. Kısaca davacı alacağı belirli değil ise belirsiz alacak ve tespit davası açabileceği gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava da açabilecektir. Alacak miktarı belirli ise kısmi dava veya belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Ancak madde de ayrıca talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olması halinde kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir. O halde talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmalı ise davacı kısmi dava açabilir. Davacı, alacak miktarı tartışmalı olduğunda kısmi dava yerine belirsiz alacak davasına da başvurabilmelidir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi, tartışmalı mı tartışmasız mı olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bunların başında gelen en önemli kriter alacağın likit olup olmadığı ölçütüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu likit alacak kavramını açıklamıştır. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez. Diğer bir anlatımla, icra inkar tazminatı, alacaklının genel mahkemede açtığı itirazın iptali davası sonucunda borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi durumunda alacaklı yararına hükmolunan icra hukukuna özgü bir tazminattır. Borçlunun ne kadar borçlu olduğunun saptanması ve itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesi ön koşuldur. Borçlunun ödeme emrine karşı itirazın yapıldığı andaki durumu itibariyle haksızlığı saptanacak ancak haklı çıkma durumuna uygun alacak miktarı esas alınarak alacaklı yararına icra inkar tazminata hükmedilmesi gerekecektir(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK)”.