muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11415, Karar No: 2015/8206, Tarih: 18.06.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/11415 E.  ,  2015/8206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 19/03/2009 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/03/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılardan ... vekili ile davalılardan ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılardan ... ve ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalılardan ... ve ...'in diğer temyiz itirazlarına gelince; dava rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ve ... tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, ... Hastanesinde tedavi gördüğü sırada asansör boşluğuna düşerek can veren ... isimli kişinin yakınları tarafından açılan dava sonucu toplam 58.476,07 TL tazminat ödendiğini belirterek ödenen tazminatın olayda kusuru bulunan davalılardan rücuen tahsilini istemiştir.

Davalılar, istemin bir bölümünün zamanaşımına uğradığını, olayda kusurlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, ceza dosyasında alınan ve İdare Mahkemesi tarafından da benimsenen kusura ilişkin bilirkişi raporu doğrultusunda istem kabul edilmiştir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere göre 24/04/2003 tarihinde ... Hastanesi'nde tedavi göre dava dışı maktül ... asonsöre binmek için asonsör kapısını açıp kabine girmek isterken, asansörün katta olmaması nedeni ile boşluğa düşerek vefat etmiştir. Olayla ilgili olarak yapılan ceza yargılaması sırasında alınan 30/10/2006 tarihli bilirkişi raporundan ... Hastanesi ile davalı ... Asonsörleri Şirketi arasındaki Asansör Tesisat Bakım ve Onarım Hizmetleri sözleşmesi gereğince aylık bakımlar yapılmış olmasına rağmen Yıllık Rapor hazırlanmadığından asansör çalışmazken farkı bir kattaki kapı kilidinin görevini yapmamasına neden olacak bir teknik sorunun çözümlenmesinin mümkün olamayacağı, yıllık rapor hazırlanmamasından davalı firma sorumlusunun 1/8, ...Hastanesi Müdürü davalı ... ve olay tarihinde başhekim olan ... yıllık raporun hazırlanmasını sağlamadıklarından 1/8 kusurlu olduğu belirtilmiştir. Olayın gelişimi gözetildiğinde sözleşme gereği aylık bakım yükümlülüklerini yerine getiren davalıların yıllık rapor düzenlenmemesinden kaynaklanan sorumluluğundan Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44 (TBK 51 ve 52) maddeleri uyarınca uygun bir indirim yapılması gerekirken açıklanan hususlar dikkate alınmadan hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalılardan ... ve ...'in diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 18/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5022, Karar No: 2009/6480, Tarih: 08.06.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/5022 E.  ,  2009/6480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KADIKÖY 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/01/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı,  miras  bırakanı  olan  babası B..A.. G.mirastan mal kaçırmak  amacıyla   ve muvazaalı olarak bir kısım  taşınmazlarını davalılara  devrettiğini ileri sürerek,  taşınmazların  tapusunun  miras payı  oranında   iptali ile  adına  tescili  olmazsa  tenkis  isteğinde  bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini  savunmuşlardır.

Mahkemece, verilen  kesin süre  içerisinde  davacının harcı  ikmal  etmediği gerekçesiyle  davanın  açılmamış  sayılmasına  karar verilmiştir.

Karar, davacı  vekili  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi.. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, Borçlar Yasasının 18.  maddesinden  kaynaklanan  tapu  iptali-tescil  olmazsa  tenkis isteğine  ilişkindir.

Mahkemece, kesin  önele rağmen  noksan  harcın  tamamlanmadığı gerekçesiyle  davanın  açılmamış sayılmasına  karar  verilmiştir.

Karar, davacı  vekili  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi.. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, Borçlar Yasasının 18.  maddesinden  kaynaklanan  tapu  iptali-tescil  olmazsa  tenkis isteğine  ilişkindir.

Mahkemece, kesin  önele rağmen  noksan  harcın  tamamlanmadığı gerekçesiyle  davanın  açılmamış sayılmasına  karar  verilmiştir.

Davaların kısa zamanda sonuçlandırılması, adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya Mahkemelerce yapılması gereken bir kısım adli işlemler sürelere bağlanmıştır. Bilindiği üzere bu sürelerin bazılarını kanun bizzat belirlerken bir kısmını işin özelliğine, tarafların durumlarına göre belirlemesi için hakime bırakmıştır. Kanuni süreler açıkca belirtilen ayrıcalıklar dışında kesindir. Bu nedenle  HUMK.nun l59. maddesi açık hükmünde belirtildiği gibi kanunun tayin ettiği süreler hakim tarafından azaltıp çoğaltılamaz. Buna karşın, aynı yasanın l63. maddesine göre hakimin belirlediği süreler ise kural olarak kesin değildir. Hakim tayin ettiği süreyi henüz dolmadan azaltıp çoğaltacağı gibi, süre geçtikten sonra da tarafın isteği üzerine yeni bir süre tanıma yoluna da gidebilir. Bu takdirde verilen ikinci süre kesindir. Ancak, hakim kendi belirlediği sürenin kesin olduğuna da karar verebilir. Kesin sürenin tayin edilmesi halinde, karşı taraf yararına usulü kazanılmış hak doğacağı da kuşkusuzdur. Hemen belirtmek gerekir ki,ister kanun, isterse hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur. Böylece kesin sürenin kaçırılması; o delile veya hakka  dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, bazan davanın kaybedilmesine dahi neden olmaktadır. Bu itibarla geciken adaletinde bir adaletsizlik olduğu düşüncesinden hareketle, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öncelikle, kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlaşılmayı önliyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir. Bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca hakim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkca anlatmalı, tarafları uyarmalıdır. Öte yandan, kesin süre tarafların yanında hakimi de bağlayacağından uyulmaması halinde gereği hakim tarafından hemen yerine getirilmelidir.

Somut olaya gelince; mahkemece verilen  kesin  sürenin yukarda  açıklanan  ilkelere  uygun  olduğunu  söyleyebilme  olanağı  yoktur.

Somut olaya gelince; mahkemece verilen  kesin  sürenin yukarda  açıklanan  ilkelere  uygun  olduğunu  söyleyebilme  olanağı  yoktur.

Hal böyle olunca,  davacı davada miras  payı  oranında  istekte  bulunduğuna ve  harç  bakımından  esas  alınması gereken  dava  değeri iptal  konusu yapılan  payla  sınırlı  olduğuna göre, davacının  tamamlaması gereken  harç  miktarı  belirtilmek  suretiyle  davacıya  yöntemine  uygun önel  verilmesi,  harç  tamamlandığında  yargılamaya devam  edilmesi  aksi  halde   492 Sayılı Harçlar Yasasının 30.  maddesi  hükmünde  öngörüldüğü üzere  davaya  devam  edilemeyeceği (müteakip  işlemlerin  yapılamayacağı) gözetilerek  HUMK'nun 409. maddesi  gereğince  davanın  işlemden  kaldırılmasına ve aynı  madde  hükmünde  öngörülen  süre  içinde  harcın  ikmal  edilmemesi halinde de davanın  açılmamış  sayılmasına  karar  verilmesi  gerekirken  değinelen  yönler  gözetilmeksizin  yazılı şekilde  karar verilmesi  doğru  değildir.

Davacının temyiz  itirazları  yerindedir. Kabulü ile  hükmün  açıklanan  nedenden  ötürü HUMK'nun 428. maddesi  uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 8.6.2009  tarihinde oybirliğiyle  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1702, Karar No: 2020/8836, Tarih: 22.09.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/1702 E.  ,  2020/8836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK (SENDİKA KANUNLARINDAN KAYNAKLANAN)

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin “ … Davacı sendika vekili, dava dilekçesinde açıkça davalı işverenin sendika üyesi olmayan işçileri sendikadan yararlandırdığını, ancak bu işçilerden sendika dayanışma aidatı kesilmediğini belirterek maddi vakıayı belirtmiş, buna dayanarak da alacağını istemiştir. Bu maddi vakıanın hukuki nitelendirmesi artık hakime aittir. Açıklamak gerekirse bunun doğrudan dayanışma aidat alacağı mı yoksa işverenin hukuka aykırı davranışı nedeni ile aidat alacağı kadar oluşan zararın tahsili olup olmadığı yönünde hukuki değerlendirme kapsamında kalan nitelendirme hakime aittir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesinin “davacının istinaf dilekçesine konu yaptığı davalı tarafın sendikalaşmayı engellemek ve sendikasızlaşmayı sağlamak amacıyla davacıdan izin almaksızın toplu ... sözleşmesi hükümlerini resen tüm çalışanlara uyguladığı iddiası ile ilgili ayrı bir dava konusu yapılması gerektiğine” şeklindeki gerekçesi usule ve hukuka aykırıdır.

Hukuki nitelendirmeye göre açılan davada uyuşmazlık, ... yerinde sendika üyesi olmayan işçilere, Toplu ... Sözleşmesinde üye sendikalı işçilere uygulanan parasal hakların uygulanıp uygulanmadığı, bunun sonucuna göre sendikanın dayanışma aidatından mahrum kalıp kalmadığı ve işverenin bu yararlandırmasının sendikanın zararına (sendika aidat alacağından mahrum kalmasına) neden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hukuki nitelendirmeye göre açılan davada uyuşmazlık, ... yerinde sendika üyesi olmayan işçilere, Toplu ... Sözleşmesinde üye sendikalı işçilere uygulanan parasal hakların uygulanıp uygulanmadığı, bunun sonucuna göre sendikanın dayanışma aidatından mahrum kalıp kalmadığı ve işverenin bu yararlandırmasının sendikanın zararına (sendika aidat alacağından mahrum kalmasına) neden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu’nun 26/4 maddesi uyarınca “Kuruluşların kendi faaliyetleri ile üyelerine sağladıkları hak ve çıkarların üyesi olmayanlara uygulanması, bu Kanunun yedinci ila on ikinci bölümlerinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla yazılı onaylarına bağlıdır”. Kanunun 25/2 maddesine göre ise “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu ... sözleşmesi hükümleri saklıdır”. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere “... yerinin çalışma düzenine ilişkin” toplu sözleşme hükümlerinden; başka bir ifade ile “parasal haklara ilişkin olmayan hükümler”den, sendikalı olsun olmasın ... yerinde çalışan bütün işçiler yararlanacaktır. Bu nedenle bir toplu ... sözleşmesinin kısaca parasal haklara ilişkin hükümlerinden taraf işçi sendikasının üyesi işçiler yararlanır. Üye olmayanların dayanışma aidatı ödeme ya da sözleşmenin Bakanlar Kurulu kararı ile teşmili dışında toplu ... sözleşmesinden yararlanmaları mümkün değildir. Kısaca bir toplu ... sözleşmesinden yararlandırmanın anlamı kural olarak toplu ... sözleşmesinin parasal sağlayan hükümlerinden yararlanmadır. ... yerinin çalışma düzenine ilişkin hükümleri zaten sendikalı sendikasız tüm işçilere uygulanacaktır. (6356 sayılı STİK. Mad. 39 ve 40. Bknz. Şahlanan, F. İşverenin Sendikası Olmayan İşçilere Yaptığı Bazı Ödemlerin Toplu ... Sözleşmesi Açısından Değerlendirilmesi. Sicil. 2011. S: 139 ve devamı).

Belirtmek gerekir ki sendika üyesi olmayan, dayanışma aidatı kesilmesini talep etmeyen işçilere teşmil kararı veya sendikanın muvafakat olmadan Toplu ... Sözleşmesinin parasal haklarından yararlandırılması halinde, taraf işçi sendikası işverenden yoksun kaldığı dayanışma aidatının ödenmesini isteyebilir ve işverene karşı mahrum kaldığı ve alamadığı dayanışma aidatı tutarında bir tazminat talebinde bulunabilir. Ancak bu sonucun kabulü için ...’den yararlandırma durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekir. Tespiti gereken nokta üye olmayan işçiye ... ile getirilen parasal bir hakkın sağlanıp sağlanmadığıdır. İşverenin, sözleşme serbestisine dayanarak, haklı nedenler dışında, taraf sendikaya üye olmayan, fakat ...’in kapsamı içinde bulunan bir işçiye ... ile sağlananların bazılarını ya da tümünü vermesi, hele bunların üstünde haklar sağlaması olanağı yoktur. ... ile sağlanan hakların altında kalan alanda, sınıra çok yakın olup hakkın kötüye kullanılması olarak nitelenebilecek haller dışında, sözleşme serbestisinin varlığı kabul edilmelidir(Subaşı, İ. Sendikalı Olmayan veya Taraf Sendika Üyesi Olmayan İşçilerin Toplu ... Sözleşmesinden Yararlanması. Sicil 2009. S: 172 ve devamı). Toplu ... sözleşmesinin paraya ilişkin hükümlerinin sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı da ödemeyen işçilere, 6356 sayılı Kanuna aykırı bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı konusunda yapılacak değerlendirmede; paraya ilişkin hükümlerin kapsamı kadar, somut olayda işverenin sendikasızlığı özendirmek, sendikayı güçsüz kılmak gibi kötü niyet sayılabilecek bir amaç taşıyıp taşımadığı da önemli bir unsurdur(Bknz. Şahlanan, F. İşverenin Sendikası Olmayan İşçilere Yaptığı Bazı Ödemlerin Toplu ... Sözleşmesi Açısından Değerlendirilmesi. Sicil. 2011. S: 139 ve devamı).

Somut uyuşmazlıkta, davacı sendika ile davalı işveren arasında Toplu ... Sözleşmesinin parasal haklarından sadece ücret konusunda, o da sağlanan ücretin % 2 veya %3'ü oranında daha az uygulanmak üzere protokol yapıldığı belirtilmekte, ancak davacı sendika davalı işverenin bu protokol dışına çıkarak ücret dışında diğer parasal haklardan da yararlandırdığını ileri sürmekte ve bu nedenle dayanışma aidatının ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Mahkemece yapılacak ... sendika üyesi olmayan işçilere protokol (muvafakat verilen) ile anlaşılan ücret dışında Toplu ... Sözleşmesi ile diğer parasal hakların ödenip ödenmediği, ücret dışında diğer hakların tam olarak bu işçilere verilip verilmediği ve bu haklar sağlanmış ise özellikle bu süreçte sendika üyeliğine başvuru veya sendika dayanışma aidatı kesilmesi talebinde bulunan işçi olup olmadığı, bu yararlandırmanın sendikayı güçsüz kılıp kılmadığı, kısaca işverenin kötüniyetinin bulunup, bulunmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.” gerekçesi ile verdiği bozma kararı sonrası İlk Derece Mahkemesince “… Mahkememizce tarafların tüm talepleri değerlendirilmiş dava dosyasının ilk yargılama esnasında BAM kararı ve tüm dosya içeriği göz önüne alınarak davacı sendikasının dava dilekçesindeki talebinin açık ve net olarak davalı ... yerinde uygulanan ... doğrultusunda tisden yararlanmayan ancak şartları diğer işçilere de sağlandığı için anılan işçilerden dayanışma aidatının kesilerek kendilerine ödenmediği iddiası le açılan dayanışma aidatına ilişkin olarak herhangi bir şekilde davanın başından bu yana davacı tarafın sendika olup bu tür konularda ihtisas sahibi oldukları dolayısı ile talep ettikleri hususun ne olduğu konusunda olayı bilebilecek durumda olup talepleri yargıtay bozma ilamında da değinildiği gibi davalı işverenin sendika üyesi olmayan işçileri sendikadan yararlandırdığını bu işçilerden sendika dayanışma aidatı kesilmediğini, bunlardan dayanışma aidatı kesilerek kendilerine ödenmesini talep etmiş olup bu konuda bozma ilamında talebin mahkemece değerlendirilerek sendika üyesi olmayan işçilere muvafakat verilen ve anlaşılan ücret dışında ... ile diğer parasal hakların ödenip ödenmediği ücret dışında diğer hakların tam olarak bu işçilere verilip verilmediği ve bu haklar sağlanmış ise özellikle bu süreçte sendika üyeliğine başvuru veya sendika dayanışma aidatı kesilmesi talebinde bulunan işçi olup olmadığı bu yararlandırmanın sendikayı güçsüz kılıp kılmadığı ve işverenin kötü niyeti bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması gerektiği belirtilmiş ise de davacı tarafın davanın başından bu yana davalı işverenin herhangi bir şekilde protokol dışında maaşların %2-3 daha eksik ödeneceği hususunda anlaşma sağlanmış olup diğer sosyal hakların da yine sendika üyesi olmayan işçilere verileceği konusunda karşılıklı görüşmelerin yapıldığı baştan bu yana davacı sendikanın bu hususlara herhangi bir itirazının olmadığı gibi geçen süreç içinde anılan ..

... yerinde çalışıp sendika üyeliğine başvuru veya sendika dayanışma aidatı kesilmesi talebinde bulunan herhangi bir işçiden bahsedilmediği, tüm hususun davalı işverenin kayıtlarının celp edilerek tüm işçilerden sendikalı ya da sendikasız olup olmadığına bakılmaksızın dayanışma aidatının ödenmesine ilişkin talepten ibaret olup bu hususlar ispata yarar herhangi bir delil sunmadığı da ortada olup bu konuda alınan bilirkişi raporlarına göre ... yerinde sendikaya üye olma konusunda sendika aidatı kesilmesi konusunda talepte bulunan herhangi bir işçi olmadığı gibi dördüncü dönem ... ile paralel olarak davacı ve davalı tarafın her defasında ... den yararlanmayacak işçilere uygulanacak ücret düzeyini protokoller ile açıkça düzenledikleri bu itibarla davacı sendikanın baştan bu protokoller ile sendikalı olmayan işçilere de ... in hükümlerinin uygulanması yönünde muvafakat verdiği anlaşılmış olup bilahare anılan bu kişilerden dayanışma aidatının kesilerek ödenmesi talebinde bulunmak genel ilke niteliğinde olan Medeni Kanun 2.md belirtilen dürüst davranma ilkesine aykırılık teşkil etmekte olup herkes haklarını kullanır ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorunda olup, bu hakkın kötüye kullanılmasının hukuk düzenini korumayacak olup somut olayda davacı sendikanın baştan itibaren ... yerinde çalışan sendikasız işçilere ... in ilgili hükümlerinden yararlanması konusunda muvafakat verip bilahare dayanışma aidatı istenmesi hakkın kötüye kullanımından ibaret olup bu anlaşma şekillerine göre davalı işverenin bozma ilamında değinildiği gibi anlaşma dışına çıkarak sendikayı güçsüz kılmaya yönelik herhangi bir kötü niyetinin bulunduğu ispatlanamadığı gibi tam aksine davalı işverenin protokollere uymak kaydı ile sadece %2-3 oranında eksik maaş ödemek sureti ile işçiler arasında da dengeyi ve adaleti koruduğu kaldı ki ... yerinde sendika üyesi olmak istediği halde üye yapılmayan ya da aidat kesilmesi talebinde bulunduğu halde bu taleplerin yerine getirilmediğine dair hiçbir delil ileri sürülmemiş olup davalı tarafın da haklı olarak belirttiği gibi bozmadan sonra bu konuda yeni delil sunma imkanı bulunmadığından önceki hükümde direnilmesine karar vermek gerekmiştir.” şeklinde yeni bir gerekçe ile karar verildiği, burada bozmada işaret olunan şekilde bir değerlendirme yapılarak sonuca gidildiği, bu meyanda kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme olarak nitelendirilemeyeceği, ancak bu hususun değerlendirilmesinin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yetki ve görevi dahilinde olduğu, yine davacı Sendika’nın dava dilekçesindeki dayanışma aidatına ilişkin maddi vakıayı belirlemesi, bilahare dosyaya ibraz edilen cevaba cevap dilekçesinde işverenin üye olmayan işçileri toplu ..

... sözleşmesinden resen yararlandırması sendikal faaliyetlerin önüne geçmeye yönelik olduğunun açıklaması karşısında, İlk Derece Mahkemesinin hukukî nitelendirmesinin yerinde olmadığı gibi dosya kapsamına göre ücret dışındaki parasal haklardan da sendika üyesi olmayan işçilerin faydalanacağı yönünde taraflar arasında mutabakat olduğunun ispatlandığından da söz edilemeyeceği, bu tespit bağlamında dürüstlük kuralına aykırılık değerlendirmesinin de yerinde olmadığı, yine davacının bozma öncesi dayandığı delillerin uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmasının yanında 6100 sayılı Kanun’un 145 inci maddesindeki düzenleme karşısında bozmadan sonra yeni delil ibraz edilemeyeceğine ilişkin saptamanın da hukuken isabetsiz olduğu, tüm bu nedenlerle direnme adı altına verilen kararında yerinde olmadığı anlaşıldığından, yeni hüküm olup olmadığının değerlendirilmesi ile temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 4. maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay HUKUK GENEL KURULUNA GÖNDERİLMESİNE, 22.09.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10913, Karar No: 2024/1456, Tarih: 12.02.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/10913 E.  ,  2024/1456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

SAYISI : 2023/581 Esas, 2023/607 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Salihli 2. Aile Mahkemesinin 18.07.2023 Tarihli ve 2022/553 Esas Sayılı Ek Kararı

Hakkında tedbir uygulanması istenen çocuğun Dumlupınar Mah. Asım İzmirli Cad. No:29 .../Afyonkarahisar adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Afyonkarahisar 2. Aile Mahkemesinin 11.09.2023 Tarihli ve 2023/531 Esas, 2023/607 Karar Sayılı Kararı

Küçük hakkındaki tedbir kararının ilk olarak Salihli 2. Aile Mahkemesi tarafından alınmış olması ve koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının, hangi hakim ya da mahkeme tarafından alınmış ise uygulanmasını takip, uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırma, süresini uzatma veya değiştirme görevinin de kararı veren hakim veya mahkemeye ait olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin b bendindeki eğitim tedbirinin uygulanmasının devamı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5395 sayılı Kanun’un “Koruyucu ve destekleyici tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ( b ) alt bendi şöyledir:

"Eğitim tedbiri, çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine,"

3. 5395 sayılı Kanun’un “Tedbirlerde yetki” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaatleri bakımından kendisinin, ana, baba, vasisi veya birlikte yaşadığı kimselerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınır. Tedbir kararlarının uygulanması, kararı veren hâkim veya mahkemece en geç üçer aylık sürelerle incelettirilir. Hâkim veya mahkeme; denetim memurları, çocuğun velisi, vasisi, bakım ve gözetimini üstlenen kimselerin, tedbir kararını yerine getiren kişi ve kuruluşun temsilcisi ile Cumhuriyet savcısının talebi üzerine veya re'sen çocuğa uygulanan tedbirin sonuçlarını inceleyerek kaldırabilir, süresini uzatabilir veya değiştirebilir."

C. Değerlendirme