muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/19739, Karar No: 2018/5538, Tarih: 07.06.2018

Aile hekimi, kişiyi, ailesi ve içinde yaşadığı toplum ile birlikte bir bütün halinde ele alarak, koruyucu sağlık hizmetleri ile tedavi hizmetlerini bir arada sunan ve kendi sorumluluğu altındaki kişilerin hem bedensel, hem ruhsal, hem de ... yönleri ile ilgilenen, kişilerin kendi seçtikleri hekimdir. Uygulamanın yapıldığı ülkelerde, aile hekimliği sayesinde kişi memnuniyeti artmış, hekim-birey irtibatı süreklilik kazanmıştır.

Tasarı; bu konuda hazırlanmakta olan kanun çalışmalarına pratik veri temin etmek, sağlık çalışanlarında ve vatandaşlarda davranış değişiklikleri oluşturacak dinamikleri tespit etmek ve böylece uygulamanın ülke geneline problemsiz olarak yaygınlaştırılmasını sağlamak için Sağlık Bakanlığının tespit edeceği illerde pilot olarak uygulanmasını sağlamak üzere hazırlanmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun “Personelin statüsü ve malî haklar” başlıklı 3. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında

“...; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı elemanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini, kendilerinin talebi ve kurumlarının veya Bakanlığın muvafakatı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık personelini aile hekimliği uygulamaları için görevlendirmeye veya aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren kurumlarla sözleşme yapmaya yetkilidir.

Aile sağlığı elemanları, aile hekimi tarafından belirlenen ve ... tarafından uygun görülen, kurumlarınca da muvafakati verilen kamu personeli arasından seçilir ve bunlar sözleşmeli olarak çalıştırılır. Bu suretle eleman temin edilememesi halinde, ..., personelini bu hizmetler için görevlendirebilir. İhtiyaç duyulması halinde, Türkiye'de mesleğini icra etmeye yetkili ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerindeki şartları taşıyan kamu görevlisi olmayan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı elemanları; Sağlık Bakanlığının önerisi, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine sözleşme yapılarak aile hekimliği uygulamalarını yürütmek üzere çalıştırılabilir ” düzenlemesi yer almakta iken aynı maddenin 6. fıkrası ile,

“Sözleşmeli olarak çalışmaya başlayanların, daha önce bağlı oldukları ... ... kuruluşlarıyla ilişkileri aynı şekilde devam ettirilir. Ancak, her türlü prim, kesenek ve kurum karşılıkları bu fıkrada belirtilen ücretlerden kesilerek ilgili ... ... kuruluşuna aktarılır. Bunlar önceki durumları çerçevesinde tedavi yardımlarından yararlanmaya devam ederler” düzenlemesi yer almış ve fıkra hükmü ile sözleşmeli olarak görev yapanların bağlı olduğu ... ... kurumundaki statülerinde herhangi bir değişikliğin söz konusu olmayacağı vurgulanmıştır.

Yine 5258 sayılı Kanun’un “Denetim, sorumluluk ve mal bildirimi” başlıklı 6. maddesi ile “Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygunluk ile diğer konularda Bakanlık, ilgili mülkî idare ve sağlık idaresinin denetimine tâbidir. Aile hekimi ve aile sağlığı elemanları, görevleriyle ilgili ya da görevleri başında işledikleri veya kendilerine karşı işlenen suçlarda Devlet memurları gibi kabul edilir. Aile hekimi ve aile sağlığı elemanları, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu gereğince mal bildiriminde bulunmakla yükümlüdür” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 26.08.2010 tarihli 27684 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maliye Bakanlığı’nın 275 seri no lu Gelir Vergi Genel Tebliği’nin 1. Giriş başlıklı “5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun  uyarınca görevlendirilen aile hekimlerinin temizlik, sekreterlik, şoförlük gibi hizmetler için yanlarında çalıştıracakları hizmet erbabına yapılacak ücret ödemeleri, serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemeler ile işyerine ilişkin kira ödemeleri ve ... muaflığından yararlananlardan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu  uyarınca yapılacak gelir vergisi tevkifatına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır” şeklinde yer alan düzenlemesinden aile hekimlerinin aynı zamanda vergi sorumlusu olarak ek malî bir yükümlülüğünün bulunduğu da anlaşılmaktadır.

5258 sayılı Aile Hekimi Kanun Tasarısının gerekçesinde de belirtildiği üzere “Aile Hekimliği” kurumunun en yüksek standartta sağlık hizmetlerinden yararlanılabilmesi açısından toplumsal bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmış olması ve ülkemizde sağlık insan gücü sayısının yetersiz olması karşısında yasakoyucu tarafından 21.01.2010 tarih ve 5947 sayılı

Resmi Gazete’de yayımlanan Kanun ile “...’nın tabip ve uzman tabip kadroları”nın da 5335 sayılı Kanun’un 30. maddesinde belirtilen kamuda istihdamı mümkün olan istisnaî kadrolarla birlikte aynı statüde tutulmak istendiği açıktır. Somut olayda, 01.11.2010-31.10.2012 tarihleri arasında yaşlılık aylığı almakta iken Aile Hekimi olarak görev yapan davacının 5335 sayılı Kanun’un 30. maddesi kapsamında kamuda istihdamı mümkün olan istisnaî kadrolarda görev aldığı yönünde yapılacak değerlendirme ile sonuca gidilmesi gerekirken Mahkemece yazılı şekilde kurulan hüküm hatalıdır.

Yapılacak iş, davacının isteminin kabulü ile yaşlılık aylığının iptal edilmesine dair Kurum işleminin iptali ile davacının hakettiği alacak miktarını tespit etmek ve sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

O halde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.06.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20624, Karar No: 2017/673, Tarih: 31.01.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/20624 E.  ,  2017/673 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Mahkemece verilen direnme kararının 6763 Sayılı Yasanın 45. md. ile 6100 Sayılı HMK'ya eklenen geçici 4. madde çerçevesinde Dairemizce yeniden yapılan incelemesi sonucunda dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- K A R A R -

Dairemizin 18/11/2015 tarih 2015/5672 Esas 2015/15067 Karar sayılı bozma ilamına karşı mahkemece direnilmesi üzerine verilen direnme kararı davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK’ya 6763 Sayılı Kanun’un 45. maddesi ile eklenen Geçici 4. madde hükmü gereğince Dairemizce yeniden yapılan inceleme sonucunda Dairemizin bozma kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından direnme kararına ilişkin dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmek üzere Yüksek Birinci Başkanlığa sunulmasına, 31/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33735, Karar No: 2016/13285, Tarih: 06.06.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/33735 E.  ,  2016/13285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Katılan ...'in adli raporuna göre; sol frontal bölgede 15 cm.lik derin cilt cilt altı kesi olduğu, Beyin cerrahisi notunda; ... BT'de 10 mm kalınlığında sol temporal epidural hematom olduğu, Plastik Cerrahi notunda; sol frontal cilt cilt altı kas planında 10 cm kesi olduğu ve yaralanmasının yaşamını tehlikeye soktuğu, bir kısım tanık beyanlarına göre sanığın levye ile katılanın kafasına birden fazla vurduğu, yere düştüğünde de vurmaya devam ettiği, alt dereceli mahkemece sanığın katılan ...'e yönelik eyleminin öldürmeye teşebbüs olabileceğinden bahisle görevsizlik kararı verildiği halde, mahkemece sanığın katılan ...'e yönelik eyleminin öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışmasız bırakılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Katılanlardan kaynaklanan haksız eylemin, sanık hakkında kasten yaralama suçundan hükmolunan hapis cezasında 3/4 oranında indirim yapılmasını gerektirecek nitelikte olmaması karşısında 5237 sayılı TCK'nin 29/1. maddesince makul oranda indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayini,

3) Katılan ...'ı yaralamadan, sanığa verilen kısa süreli hapis cezası ertelendiği halde TCK'nin 53/4. maddesine aykırı şekilde aynı kanunun 53/1. maddesinin uygulanması,

4) Katılan ...'i yaralamadan, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas- 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde belirtilen hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 06.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

-2-
Yargıtay — Esas No: 2011/7459, Karar No: 2011/11289, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/7459 E.  ,  2011/11289 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı-karşı davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Yörede 5831 sayılı Yasayla 3402 sayılı Yasaya eklenen ek 4. madde gereğince kullanım kadastrosu çalışmalarının yapılıp yapılmadığı, varsa dava konusu taşınmaza ilişkin olarak yapılan tespit tutanağının onaylı sureti ile çalışmaya ilişkin askı ilan tutanağının onaylı örneğinin,

2) Dava konsu taşınmazın bulunduğu yerde yapılan 6831 sayılı Yasanın 2/B uygulaması ile nitelik yitirdiğinden orman sınırları dışarısına çıkarılan taşınmazların tapu siciline tescil edilip edilmediğinin sorularak alıncak cevabi yazının, tescil edilmiş ise tapu kayıt örneğinin,

bu dosyada yer alması, ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 10/10/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29997, Karar No: 2015/9934, Tarih: 04.05.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/29997 E.  ,  2015/9934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/09/2014

NUMARASI : 2014/290-2014/474

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Dosya içindeki tapu kaydının şerh kısmında yazılı, Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/279 esas sayılı dosyasındaki ihtiyati tedbir şerhinin dayanak belgelerinin ilgili Tapu Müdürlüğü'nden istendikten,

2)Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/279 esas sayılı dosyası dosyamız içine konulduktan,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11788, Karar No: 2018/4454, Tarih: 07.05.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/11788 E.  ,  2018/4454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yemek ve yol yardımlarına prime esas kazanç olarak prim tahakkuk ettirilmesi ve davalı Kuruma yatırılan 23.914.80 TL yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; davacı şirketin işçilerine, 01.01.2007 – 31.12.2007 tarihleri arasında yaptığı yol ve yemek yardımlarından, prime esas kazanç olarak tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 23.914,80 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı Kurum'dan alınarak davacıya verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; 19.775,70 TL'nin 506 sayılı Yasa'nın 84/2. maddesi uygulanmak suretiyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İhtilaflı dönemde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 29.07.2003 Tarih ve 4958 sayılı Yasa'nın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde; “ Şu kadar ki; ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 77. maddesinin 1. fıkrasında; prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.

Somut olayda; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketçe yemek yardımları üzerinden davalı Kurum'a ödenen ve ödenmesi gereken sigorta prim tutarlarının açıkça gösterilmediği anlaşılmakla bu şekilde davacı şirketin yapmış olduğu sigorta prim ödemelerinin yemek muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirmede esas alınmadan, denetime yetersiz ve elverişsiz olarak hazırlanan bilirkişi hesap raporuna dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Somut olayda; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketçe yemek yardımları üzerinden davalı Kurum'a ödenen ve ödenmesi gereken sigorta prim tutarlarının açıkça gösterilmediği anlaşılmakla bu şekilde davacı şirketin yapmış olduğu sigorta prim ödemelerinin yemek muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirmede esas alınmadan, denetime yetersiz ve elverişsiz olarak hazırlanan bilirkişi hesap raporuna dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davaya konu ihale evraklarını dosya arasına almak, daha sonra yol ve yemek yardımları için ödenen miktarları ayrı ayrı belirlemek, yemek yardımları için; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımı ödemelerinin prim matrahına dahil olmadığı gözönünde bulundurularak, her dönem için ay be ay gösterilmek üzere davacı şirketçe bu kalemler üzerinden davalı Kurum'a ödenen prim tutarı ile ödenmesi gereken prim tutarı arasında hesaplama yapılarak alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketçe davalı Kurum'a yemek yardımı yönünden yapılan yersiz prim ödemesi olup olmadığını açıkça ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17181, Karar No: 2014/26269, Tarih: 30.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/17181 E.  ,  2014/26269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya İş Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2013

NUMARASI : 2012/427-2013/389

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek çalışma döneminde ödenmeyen ilave tediye alacağını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kamu tüzel kişiliğinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasında, hüküm altına alınan ilave tediye ücreti alacağı yönünden öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadıkları noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre;

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.