muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2973, Karar No: 2020/516, Tarih: 23.01.2020

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak özellikle davalı işveren ve davalı 3. kişi konumundaki Muhammet’in teselsüle dayalı sorumlulukları 5510 sayılı Kanun’un 21/1 ve 21/4. maddeleri uyarınca doğru belirlenerek, bu hususta uzman bir bilirkişiden usule uygun bir hesap raporu alınmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalılar vekilinin, bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 23/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3631, Karar No: 2019/389, Tarih: 21.01.2019

**13. Hukuk Dairesi         2017/3631 E.  ,  2019/389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, serbest avukatlık faaliyetlerinin yanı sıra 02/12/1996 tarihli vekalet sözleşmesi ile davalı kurumda yarı zamanlı avukat olarak hizmet verdiğini, 02/12/1999 tarihli vekalet sözleşmesi ile yine yarı zamanlı hukuk müşaviri olarak hizmet vermeye devam ettiğini, bu hizmeti 09/09/2009 tarihine kadar devam ettiğini, Milli Prodüktivite Yönetim Kurulu'nun 18/10/2004 tarih ve 15168 sayılı kararı ile haftanın 5 iş günü ve merkezde uygulanan mesai saatlerine eş zamanlı olarak sürekli mesai vermesine karar verildiği, kurumun çalışma şeklinin değiştirilmesine yönelik bu işleme karşı ... İdare Mahkemesinde 2004/3122 esas sayılı iptal davası açtığını, davanın reddedilip Danıştayca onandığını ve kararın kesinleştiğini, bunun üzerine yarı zamanlı hukuk müşavirliği görevinden emeklisini isteyerek ayrıldığını ileri serererek davalı tarafından tahsil edilmiş bulunan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/473 esas, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/375 esas ve ... 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/12 esas sayılı dosyalarında karar altına alınan toplam 22.518,69 TL vekalet ücret alacağını, davalı kurumca tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının kurumları ile arasındaki ilişkinin avukatlık kanununu çerçevesinde bir ilişki olmadığını, idari hizmet sözleşmesi olduğunu idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, 22.518,69 TL'nin 05/05/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Dava, vekalet ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davalı davacının kurumları ile arasındaki ilişkinin avukatlık kanununu çerçevesinde bir ilişki olmadığını, idari hizmet sözleşmesi olduğunu idari yargının görevli olduğunu, savunarak davanın reddini dilemiştir.

1-)Uyuşmazlık, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1. maddesinde dava şartları sırasıyla sayılmıştır. Bunlar;

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması…

1-)Uyuşmazlık, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1. maddesinde dava şartları sırasıyla sayılmıştır. Bunlar;

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması…

Eldeki davada öncelikli olarak belirlenmesi gereken husus görevdir. Mahkemece bir davada, dava şartlarının olup olmadığına 6100 sayılı HMK. 114/1 maddesinde gösterilen sıralamaya göre bakmak gerekmektedir.Yargı yolunun caiz olması dava şartıdır. (HMK m. 114/1-b) Buna göre idari yargının konusuna giren bir dava, adliye mahkemelerinde açılamaz; açılırsa, bu husus yargılamanın her aşamasında bir dava şartı olarak taraflarca ileri sürülebilir ve mahkemece re'sen nazara alınmalıdır.

Davacı ile davalı kurum arasında 02/12/1996 ve 02/12/1999 tarihli vekalet sözleşmelerinin imzalandığı 02/12/1999 tarihli sözleşmelerin 11. maddesi "MPM Personel Yönetmeliği işbu sözleşmenin ayrılmaz cüzü olup bütün maddeleri ile geçerli bulunmaktadır" hükmünü içerdiği davacının yönetim kurulu kararı gereğince 04.05.1999 tarihinden geçerli olmak üzere hukuk müşavirliği kadrosuna atandığı davalı idarenin 18.10.2004 tarihli yönetim kurulu kararı gereğince çalışma şartlarının değiştirildiği davacının anılan değişikliğe karşı açtığı davanın reddedilerek Danıştay denetiminden geçerek kesinleştiği dosya kapsamı ile sabittir. Hal böyleyken, mahkemece, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, davacının hukuk müşaviri olarak görev yaptığı taraflar arasında yapılan 02/12/1999 tarihli sözleşmelerin 11. maddesi ve genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerde hukuk hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin kanun hükmünde kararnamenin 14. maddesi dikkate alınarak yargı yolunun caiz olup olmadığı değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-Bozma nedenlerine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/01/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16483, Karar No: 2016/2046, Tarih: 25.02.2016

**5. Ceza Dairesi         2013/16483 E.  ,  2016/2046 K.**

* ZİMMET SUÇU

* KÖY MUHTARININ ZİMMET SUÇU

* KASA AÇIĞI ŞEKLİNDEKİ ZİMMET

* MADDİ GERÇEĞİN HİÇBİR KUŞKUYA YER VERMEKSİZİN ARAŞTIRILMASI GEREĞİ

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 43

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 53

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 231

* CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) (1412) Madde 321

* CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) (1412) Madde 326

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

... Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve ... Genel Müdürlüğü'nün uygun olur yazısına dayanan katılan Hazine vekilinin 19/08/2013 havale tarihli temyizden feragat dilekçesi gözetilerek incelemenin sanık müdafiin temyiz itirazlarıyla sınırlı yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Köy muhtarı olarak görev yapan sanığın köy parasını zimmetine geçirdiği iddiasıyla açılan kamu davasının yapılan yargılaması sırasında aldırılan bilirkişi raporunda, köyün 2004-2005 yılları arasındaki gelir ve giderleri arasında 1.002,21 TL fark bulunduğu ve bu miktarın sanığın zimmetinde olduğu ifade edilmiş ve mahkemece anılan raporda gösterilen açığın 127,21 TL'lik kısmı sanığın zimmetinde kaldığının kabulüyle mahkumiyetine karar verilmiş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30/03/1981 gün ve 5-2/106 sayılı Kararında açıklandığı üzere ceza yargılamasının temel amacının hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde maddi gerçeğin ortaya çıkarılması olduğu, sanığın aşamalarda suçlamaları kabul etmediği ve köye su getirme çalışmaları sırasında kendisine ait aracın kullanıldığını, köy ihtiyar heyeti olarak azaların verdiği karar gereğince yakıt giderini karşılamak üzere 500 TL ücret takdir edildiğini, verilen bu paranın kayıtlarda gözükmese de köy ihtiyaçlarında kullanıldığını, eski okulun tadilatının yapıldığını, camlarına 100 TL, elektrik tesisatına 150 TL para harcandığını, ayrıca 5 tane kapı satın alındığını, okulun su tesisatının yenilendiğini savunması, bilirkişi raporunda da bu hususların denetime imkan verecek şekilde değerlendirilmemesi karşısında, savunmada belirtilen harcamaların gerçekte yapılıp yapmadığının araştırılmasından sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Sabit görülen kasa açığı şeklindeki zimmet eyleminin tek fiilden ibaret olduğu gözetilmeden ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda ne şekilde işlendiği de karar yerinde açıklanıp tartışılmadan, hatalı değerlendirme ve yetersiz gerekçeyle cezasının TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca arttırılması,

Kabule göre de;

Sabit görülen kasa açığı şeklindeki zimmet eyleminin tek fiilden ibaret olduğu gözetilmeden ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda ne şekilde işlendiği de karar yerinde açıklanıp tartışılmadan, hatalı değerlendirme ve yetersiz gerekçeyle cezasının TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca arttırılması,

Sanığın deneme süresi içerisinde yeniden suç işlemesi sebebiyle hakkındaki hükmün açıklanmasına karar verilmesi ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/11. fıkrasında yer alan "Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilir." şeklindeki düzenleme nedeniyle, mahkemenin sanık hakkındaki hükmü aynen açıklaması gerektiği halde hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi,

Suçu 5237 sayılı Yasanın 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işleyen sanık hakkında 53/5. maddesi uyarınca hak yoksunluğuna karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 25/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5279, Karar No: 2019/14455, Tarih: 27.06.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/5279 E.  ,  2019/14455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, davacının davalı ...'na bağlı işçi olarak çalıştığını, Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikasına üye olup toplu iş sözleşmesi hükümlerine tabi olduğunu, kıdem tazminatının eksik ödendiğini, tabi olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre haftalık çalışma süresinin 40 saat olduğunu, hafta tatilini kullanamadığını ve yemek ücretinin de ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, zamlı ücret, yıllık izin, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti, servis aracı tahsis ücreti, ücret zam farkı, sosyal yardım ödemeleri ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı definde bulunduklarını, dava konusu alacağın belirli olması nedeniyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini ve davacının alacaklarının ödenmiş olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 hükmü gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına ve davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı gerekçesi ile 6100 sayılı Kanun'un 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.