muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5883, Karar No: 2019/3275, Tarih: 14.02.2019

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin uygulanarak süre verilmesi mümkün değildir. Aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usûl bakımından imkan yoktur. Böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır (H. .../O. .../..., Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 454). Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanunun 119/1-ğ maddesinin aradığı şekilde açıkça talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanunun 119/2 maddesi gereğince, davacıya bir haftalık kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin 31.12.2012 tarih 2012/30463 esas 2012/30091 karar sayılı kararı).

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı sayısı kadar dava bulunduğu kabul edildiğinden ve aynı Kanun'un 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, ... 2013, s. 414). Keza aynı şey kısmi dava için de söz konusudur.

İş Hukukundan kaynaklanan davalarda sıkça karşılaşıldığı üzere, taraflar arasında çalışma süresi ve ücret miktarı yönlerinden uyuşmazlık bulunması, alacağı belirsiz hale getirmez. Keza, işçi çalışma süresini ve ücretini belirleyebilmektedir. İşçinin ne zamandan beri çalıştığını veya ücretinin ne kadar olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İşçinin kendisinin bilmediği çalışma süresini, tanıkların bildiğini veya bilirkişinin bileceğini farzetmek ispat kurallarına da aykırıdır. Keza tarafın yeterli şekilde somutlaştırıp kendisinin bilgisinde dahi olmadığını belirttiği bir hususun mahkemece bilinmesini beklemek de mümkün değildir.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak davası açma imkanını vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz(Simil, s. 412).

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı belirtilmiştir. Mahkemece, dava belirsiz alacak davası olarak sonuçlandırılarak kıdem tazminatı farkı , yıllık izin ücreti taleplerinin kabulüne, asgari geçim indirimi talebinin ise ispatlanamadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle kıdem tazminatı farkı, yıllık izin alacağı ve asgari geçim indirimi taleplerinin belirsiz alacak olup olmadığının değerlendirilmesi gereklidir.

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı belirtilmiştir. Mahkemece, dava belirsiz alacak davası olarak sonuçlandırılarak kıdem tazminatı farkı , yıllık izin ücreti taleplerinin kabulüne, asgari geçim indirimi talebinin ise ispatlanamadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle kıdem tazminatı farkı, yıllık izin alacağı ve asgari geçim indirimi taleplerinin belirsiz alacak olup olmadığının değerlendirilmesi gereklidir.

Kıdem tazminatı,yıllık ücretli izin alacağı, asgari geçim indirimi yönünden yapılan değerlendirmede; davacı, çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, tazminat hesaplamasına esas alınacak aylık ücrete ek para veya parayla ölçülebilen sosyal menfaatleri belirleyebilecek durumdadır. Bu halde, dava konusu kıdem tazminatı farkı ,yıllık ücretli izin alacağı ve asgari geçim indirimi gerçekte belirlenebilir alacaklar olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyecekleri nazara alınarak, hukuki yarar yokluğundan anılan alacaklara yönelik taleplerin usulden reddi gerekirken, yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı hususunda da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının ispatında da fazla mesai hususundaki ispat koşulları geçerlidir.

Somut olayda; davacı fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının yapıldığı hususlarının ispatında tanık beyanlarına dayanmıştır. Dosya kapsamında dinlenilen tüm tanık beyanları bir arda değerlendirildiğinde, davacının fazla mesai yaptığı ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı hususunda net ve ispata yönelik beyanlarının bulunmadığı, beyanların iddiaların ispatı bakımından kanaat edindirici mahiyette olmadığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında da davcının fazla mesai yaptığı ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını kanıtlar başkaca bir delil de bulunmamaktadır. Bu durumda davacının fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti taleplerinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile taleplerinin kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.02.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/349, Karar No: 2025/761, Tarih: 27.02.2025

**6. Hukuk Dairesi         2025/349 E.  ,  2025/761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1265 E., 2024/1673 K.

İFLAS İDARE MEMURULARI : 1-... 2-... 3-... vekili

Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ :... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/651 E., 2023/157 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ... şirketi'nin iflas erteleme isteminde müvekkilinin de müdahil olduğunu ve neticede davalı şirketin iflasına karar verildiğini, verilen iflas kararı gereği... 8. İflas Müdürlüğü'nün 2019/8 İflas dosyasına 26.09.2019 da alacağının kaydedilmesi için talepte bulunulduğunu, sonrasında ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığını ve yeniden yapılan yargılama sonucunda 17.03.2021 tarihinde yeniden iflasına karar verildiğini ve iflas müdürlüğü tarafından gönderilen müzekkere ile önceden kayıt talebi olanlardan sadece alacak tutarlarının güncellenmesinin talep edildiğini, bunun üzerine 26.3.2021 tarihinde 1.093.100,00 Euro alacak kaydının yapılmasının talep edildiğini,... 8. İflas Müdürlüğü'nün 2019/8 İflas dosyasından 25.11.2021 tarihinde ilan edilen sıra cetvelinde dosyada bulunan belgelerin alacağı ispata yeterli olmadığı yargı denetimi gerektirdiği gerekçesiyle taleplerinin reddine karar verildiğini, müvekkilinin iflas erteleme sürecinden bu yana müdahalesinin devam ettiğini ve alacağının sabit olmakla masaya kaydının gerektiğini, toplam 1.093.100,00 Euro alacağı bulunduğunu, belirtilen nedenlerle müvekkilinin alacağının ... 8. İflas Müdürlüğü'nün 2019/8 İflas dosyasından yapılan sıra cetveline kaydının yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde; ... A.Ş. hakkında iflas kararı verildiğini, iflas dosyasından

ilan edilen sıra cetvelinde dosyada bulunan belgelerin alacağın ispatına yeterli olmadığı ve

yargı denetimini gerektirir nitelikte olduğundan davacının alacak kaydı talebinin reddine karar

verildiğini, davacının alacağının dayanağı olan çeklerin kendisine verildiğini

iddia etmekle birlikte, bu çeklerin hangi mallara karşılık verildiği, malların teslim edilip edilmediği

hususunun belli olmadığını, borcu kabul manasına gelmemekle birlikte davaya konu talebin

zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini

belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

verildiğini, davacının alacağının dayanağı olan çeklerin kendisine verildiğini

iddia etmekle birlikte, bu çeklerin hangi mallara karşılık verildiği, malların teslim edilip edilmediği

hususunun belli olmadığını, borcu kabul manasına gelmemekle birlikte davaya konu talebin

zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini

belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacının 1.093.100,00 Euro alacağın Türk Lirası karşılığı olan 9.748.156,49 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafın bir kısım yıllara ait ticari defterlerinin bulunmadığı ve ticari defterde yapılan bir kısım Euro üzerinden çeklerin hangi alıcılara ait olduğunun tespit edilemediği, ancak iki defter karşılaştırılmasında davacının alacağının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının alacak talebini ve bu yönde verilmiş olan kabul kararını asla kabul etmediklerini, hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsili yönünde kurulan hükmün usule, yasaya ve Yargıtay İçtihatlarına aykırı olduğunu, müflis şirket aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretinin de tahsili yönünde hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının davacı alacağı olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiğini, tahsil hükmünün hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15655, Karar No: 2010/147, Tarih: 11.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15655 E.  ,  2010/147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de; dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca tapusuz taşınmaz üzerindeki bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu muhtesatın malikinin mahkeme kararı ile belirleneceği, malik ile idarenin Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde, aynı Kanunun 19. maddesi gözönüne alındığında bu durum ileride başka ihtilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenle, işin esasına girilerek Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca muhtesat malikinin belirlenerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16098, Karar No: 2013/15928, Tarih: 27.05.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/16098 E.  ,  2013/15928 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı şirkete ait işyerinde 20/11/2001 tarihinde çalışmaya başladığını, iş akdinin işveren tarafından 09/09/2009 tarihinde kimyasalları ziyan ettiği, oluşan hasarın otuz günlük ücret tutarıyla karşılanamayacak derecede olduğu ve bu durumun iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçe gösterilerek fesih edildiğini, ancak iplik boyama bölümüne hiçbir eğitim kurs verilmeden geçirildiğini, kimyasalları çektirirken yanında usta bulunmadığını, zararın oluşmasını engellemek için elinden geleni yapmaya çalıştığını, ancak yine de zararın oluşmasına engel olmadığını, daha sonra oluşan zararı karşılamak istediğini iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 08/09/2009 tarihinde ustaların kimyasal pompalama istasyonuna giderek kimyasalları kontrol ettikten sonra iplik boya operatörü olan davacıya pompalama işlemi için teslim ettiklerini, davacının önce peroksitti pompalamak üzere pompa çıkış hortumunu, üzerinde peroksit yazan boruya takarak peroksit tankına doğru bir şekilde pompaladığını, peroksit bittikten sonra transfer hattını da yıkadığını, daha sonra kostiği pompalamak üzere pompanın ucunu kostik tankına yerleştirdiğini, ancak burada hortumun çıkış kısmını üzerinde peroksit yazan hattan çıkarıp kostik yazan boruya takması gerektiğini, davacının kendi ifadesine göre dalgınlıkla peroksit hattından hortumu söküp kostik hattına takmayı unuttuğunu, yaklaşık 60 litre kostiği peroksit tankına pompaladığını, peroksit tankında gaz ve duman çıkışı görülünce anında olaya müdahale edildiğini, bu suretle davacının işverene bir aylık ücreti tutarından fazla zarar verdiğini, davacının kendi beyanında olayı kabullendiğini ve bir anlık dalgınlığından bu olayın olduğunu bildirdiğini, bu nedenle işyerine zarar veren ve işyeri güvenliğini tehlikeye düşüren davacıyı haklı olarak işten çıkardığını beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş akdinin davalı işveren tarafından haklı olarak fesih edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş akdinin davalı işveren tarafından haklı olarak fesih edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi nedeniyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkânı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır (Yargıtay 9.HD. 281.2010 gün, 2008/14825 E, 2010/1448 K.).

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukukî sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 26.1.2010 gün, 2009/25906 E, 2010/1326 K). Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Yasada herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgarî ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 24.11.2008 gün 2007/32361 E, 2008/32028 K.).

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.