muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1792, Karar No: 2022/2777, Tarih: 02.03.2022

Yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerinde taraflar uygulanacak hukuku seçmemişlerse veya yapmış oldukları hukuk seçimi anlaşması herhangi bir sebepten geçerli değilse, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz (MÖHUK m. 27(2)). İşin birden fazla ülkede ifa edilmesinde de, mutad işyerinin tespitine çalışılmalıdır. Bu hâlde mutad işyeri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarında ve doktrinde belirtildiği üzere, işçinin işini ifa faaliyetlerini veya ifa faaliyetlerinin çoğunluğunu gerçekleştirdiği yer, işçinin esas olarak işverene karşı yükümlülüklerini yerine getirdiği yer, işçinin işini ifa etmek üzere hangi ülkede daha çok zaman geçirdiği, işin organize edildiği yer, işin esas kısmının ve ağırlıklı bölümünün yapıldığı yer gibi kriterlerden hareket edilebilir (Yargıtay 22. HD, E. 2016/9339 K. 2019/16564, T. 18.09.2019; AYGÜL/ÇOBAN, 1822-1824). Ancak işçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 27(3)). Esas işyeri ile kastedilen, işverenin işyeri merkezinin bulunduğu ülkedir. Örneğin açık denizlerde görev alan gemi adamları bakımından esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku önem taşır. Ancak hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye mutad işyeri hukuku ve işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku yerine bu hukuk uygulanabilir (MÖHUK m. 27(4)). Daha sıkı ilişkili hukukun uygulanmasındaki en önemli unsur, işçinin menfaatidir (ELÇİN, s. 147). Örneğin, işçinin sosyal çevresinin Türkiye’de bulunması, Türkiye’nin sosyal güvence sistemi içinde yer alması, ücretinin Türkiye’de ve Türk Lirası üzerinden ödenmesi, işverenin Türk olması, iş sözleşmesinin Türk hukukuna özgü kurumlar gözetilerek düzenlenmesi, Türk hukukuna tâbi daha önceki bir iş sözleşmesine gönderme yapılması, iş sözleşmesinin Türkçe kaleme alınması gibi unsurların tamamının ya da önemli bir bölümünün varlığı hâlinde, iş sözleşmesinin Türk hukuku ile sıkı ilişki içinde olduğu sonucuna varılabilir (ELÇİN, 152).

Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 27 uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren iş ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir iş ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri Türk hukukuna göre belirlenemez (AYGÜL, s. 528; ERDOĞAN, Ersin/ERDOĞAN, Canan, “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 2016, C. 13, S. 50, s. 971-972).

Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf davalının yurt dışı inşaat projelerinde çalıştığını, ücretinin ABD Doları olarak ödendiğini ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş, davalı işveren ise davacının davalı şirketin yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince, davalı vekilinin bu savunmasına değer verilmeksizin, uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmış ve istinaf kanun yolu incelemesinde de davalının bu yöndeki istinaf başvurusu; davalı şirketin Türk şirketi olduğu, davalı şirketinin merkezinin de Türkiye'de bulunduğu ve Yargıtay’ın emsal kararları gerekçe gösterilerek reddedilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Dosya kapsamına göre davacı işçinin davalının yurt dışı işyerlerinde 23.06.2009-20.10.2015 tarihleri arasında yedi dönem fasılalı olarak çalıştığı, bu çalışmalarını 23.06.2009-20.11.2009 tarihleri arası davalının Bosna-Hersek’deki işyerinde, 10.03.2010-29.03.2011 tarihleri arası davalının Cibuti’deki işyerinde, 12.10.2011-30.03.2012 tarihleri arası Burundi’deki işyerinde, 06.05.2012-30.09.2013 ve 16.11.2013-18.01.2014 tarihleri arası davalının Dominik Cumhuriyeti’ndeki işyerinde, 18.04.2014-30.01.2015 tarihleri arası davalının Afganistan’daki işyerinde, 04.04.2015-20.10.2015 tarihleri arası davalının Moritanya’daki işyerinde ifa ettiği anlaşılmaktadır. Davacının 23.06.2009-30.01.2015 tarihleri arasındaki ilk altı çalışma döneminde yabancılık unsuru mevcut ise de taraflar arasında hukuk seçimi anlaşması yapıldığına dair bir iş sözleşmesi bulunmadığından anılan dönemlerde Türk hukukunun ve 4857 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında son çalışma dönemine ilişkin olarak belirsiz süreli yurt dışı iş sözleşmesinin imzalandığı, 10.04.2015 tarihli yurt dışı iş sözleşmesinin tarafların iş ilişkisindeki hak ve yükümlüklerine ilişkin çalışma süresi, fesih, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarına ilişkin maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının uygulanacağının belirtildiği, yine sözleşmenin 16. maddesinde de anlaşmazlık halinde uygulanacak mevzuata ilişkin ihtilaf durumunda sözleşme maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının geçerli olduğunun belirtildiği hususlardaki ihtilafların çözümünde öncelikle çalışılan ülke mevzuatının uygulanacağının ifade edildiği görülmüştür. Buna göre son çalışma dönemi için tarafların iş sözleşmesi ile bir hukuk seçimi anlaşması yaptıkları açıktır. Davacı, dava konusu alacakların ait olduğu son çalışma döneminde davalıya ait Moritanya’da bulunan işyerinde çalışmış olup, bu durumda ilgili dönemde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Moritanya olduğu sabittir.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27/1. hükmü kapsamında davacının Moritanya’da yaptığı çalışma yönünden taraflar arasında bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan, dava konusu alacakların ait olduğu son çalışma dönemi hakkında Moritanya Hukuku’nun uygulanması gerekmektedir. Hal böyle olunca, gerekirse Moritanya Hukuku’nda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle, dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Sonuç:

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.03.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/9017, Karar No: 2024/8734, Tarih: 18.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/9017 E.  ,  2024/8734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2817 E., 2023/917 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ilgın 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2018/280 E., 2019/369 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı ... Fabrikaları A.Ş. bünyesinde 20.07.2007 - 15.12.2010 tarihleri arasında sürekli işçi olarak çalıştırılması gerekirken geçici işçi statüsünde çalıştırıldığını, Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/523 Esas, 2013/579 Karar sayılı kararının Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2014/9924 Esas, 2014/19579 Karar sayılı ilamı ile kesinleştiğini, davacının bu sürelerde çalışmış sayılmasının tespiti ve prime esas kazançların tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Fabrikaları A.Ş. vekili, davacının kampanya dönemlerinde çalışarak kampanya dönemi sona erdiği halde sağlık sigortasından yararlanmak amacıyla kampanya döneminde kullanmadıkları dinlenme tatili izni talep ettiklerini, bu işçilere kampanya izin ücretlerinin ödenmesine karar verildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi gereği 2004/2007 yılları arasında kullanmadıkları 5'er günlük izin tutarlarının 2008 yılında kendilerine ödendiğini, SGK'ya bildirildiğini, davacının 2006 yılında 176 gün çalıştığını ve kullanmadığı 5 günlük kampanya tatili ile birlikte 181 gün çalıştığı kanati ile sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi için Ankara 3. İdare Mahkemesine açılan davanın davacı lehine sonuçlandığını, Mahkemece çalışmadıkları süreler için pirim ve gün sayısı için herhangi bir karar bulunmadığından Kuruma bildirim yapılmadığını beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.05.2019 tarihli ve 2018/280 E. 2019/369 K. sayılı kararı ile “Davanın kabulü ile davacının 20.07.2007 tarihi ile 14.12.2010 tarihleri arasında 660 gün eksik süre ile hizmet akdi ile çalışmış olduğunun ve bu tarihler arasında prime esas kazanç tutarların dönemsel olarak toplam 65.510,28 TL olduğunun tespitine,

-2007/07 dönem ve 521,31 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/08 dönem ve 1.537,15 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/09 dönem ve 468,48 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/10 dönem ve 22,14 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/07 dönem ve 521,31 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/08 dönem ve 1.537,15 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/09 dönem ve 468,48 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/10 dönem ve 22,14 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/11 dönem ve 12,60 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2007/12 dönem ve 856,83 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/01 dönem ve 3.510,27 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/02 dönem ve 1.731,24 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/03 dönem ve 1.845,88 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/04 dönem ve 1.196,67 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/05 dönem ve 3.186,11 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/06 dönem ve 1.788,56 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/07 dönem ve 1.642,30 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/08 dönem ve 1.706,27 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/10 dönem ve 19,97 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/11 dönem ve 487,71 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2008/12 dönem ve 2.115,20 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/01 dönem ve 2.453,10 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/02 dönem ve 2.115,89 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/03 dönem ve 2.023,61TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/04 dönem ve 2.328,44 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/05 dönem ve 2.148,29 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/06 dönem ve 2.790,14 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/07 dönem ve 1.809,10 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/08 dönem ve 3.238,00 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2009/09 dönem ve 1.928,48 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/02 dönem ve 2.856,38 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/03 dönem ve 2.207,61 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/04 dönem ve 2.612,64 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/05 dönem ve 2.417,77 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/06 dönem ve 3.098,95 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/07 dönem ve 2.268,27 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/08 dönem ve 3.827,72 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/09 dönem ve 2.159,22 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/10 dönem ve 547,85 TL eksik bildirim brüt tutar,

-2010/11 dönem ve 30,13 TL eksik bildirim brüt tutar olarak olduğunun tespitine,

24.05.2019 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına ve infaz aşamasında rapordaki tablonun dikkate alınmasına” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının kabulü ile "...Dairemizce, yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında eksik bildirilen hizmet süresinin ve prime esas kazancın tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi raporunun usul ve kanuna uygun bulunduğu anlaşılmakla, alınan rapor gereğince hüküm kurulmak üzere 6100 sayılı HMK 356 ve 359. maddeleri uyarınca davalı ... Fabrikaları A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü...” gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü ile

A)Davacının; Temmuz 2007 ayında 9 gün

Eylül 2007 ayında 8 gün

Aralık 2007 ayında 2 gün

Ocak 2008 ayında 30 gün

Şubat 2008 ayında 30 gün

Mart 2008 ayında 30 gün

Nisan 2008 ayında 20 gün

Mayıs 2008 ayında 17 gün

Haziran 2008 ayında 30 gün

Temmuz 2008 ayında 26 gün

Ağustos 2008 ayında 6 gün

Ocak 2009 ayında 17 gün

Şubat 2009 ayında 30 gün

Mart 2009 ayında 30 gün

Nisan 2009 ayında 30 gün

Mayıs 2009 ayında 30 gün

Haziran 2009 ayında 30 gün

Temmuz 2009 ayında 25 gün

Ağustos 2009 ayında 14 gün

Eylül 2009 ayında 8 gün

Şubat 2010 ayında 22 gün

Mart 2010 ayında 30 gün

Nisan 2010 ayında 30 gün

Mayıs 2010 ayında 30 gün

Haziran 2010 ayında 30 gün

Temmuz 2010 ayında 30 gün

Ağustos 2010 ayında 30 gün

Olmak üzere toplam 624 gün daha süre ile davalıya ait iş yerinde hizmet akdine tabii çalıştığının tespitine,

B) Davacının; Temmuz 2007 ayında 512,90 TL daha ek

Eylül 2007 ayında 200,46 TL daha ek

Aralık 2007 ayında 459,83 TL daha ek

Ocak 2008 ayında 1.579,26 TL daha ek

Şubat 2008 ayında 1.731,24 TL daha ek

Mart 2008 ayında 1.845,88 TL daha ek

Nisan 2008 ayında 1.086,78 TL daha ek

Mayıs 2008 ayında 962,90 TL daha ek

Haziran 2008 ayında 1.661,77 TL daha ek

Temmuz 2008 ayında 1.636,48 TL daha ek

Ağustos 2008 ayında 88,42 TL daha ek

Aralık 2008 ayında 117,11 TL daha ek

Ocak 2009 ayında 953,23 TL daha ek

Şubat 2009 ayında 1.897,79 TL daha ek

Mart 2009 ayında 1.966,41 TL daha ek

Nisan 2009 ayında 1.909,25 TL daha ek

Mayıs 2009 ayında 1.966,41 TL daha ek

Haziran 2009 ayında 1.776,68 TL daha ek

Temmuz 2009 ayında 1.711,50 TL daha ek

Ağustos 2009 ayında 547,36 TL daha ek

Eylül 2009 ayında 281,03 TL daha ek

Şubat 2010 ayında 1.226,69 TL daha ek

Mart 2010 ayında 2.193,97 TL daha ek

Nisan 2010 ayında 2.130,10 TL daha ek

Mayıs 2010 ayında 2.193,95 TL daha ek

Haziran 2010 ayında 1.982,34 TL daha ek

Temmuz 2010 ayında 2.244,00 TL daha ek

Ağustos 2010 ayında 2.093,80 TL daha ek

Ekim 2010 ayında 71,64 TL daha ek,

Sigorta primine esas kazançla çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.04.2022 tarihli ve 2022/2693 E. 2022/6057 K. sayılı bozma ilamında,"...Bölge Adliye Mahkemesince hizmet tespiti talebine ilişkin kabul kararı yerinde ise de; prime esas kazanç yönünden yöntemince araştırma yapılarak infaza elverişli hüküm tesis edilmemesi isabetli değildir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

2.Dairemizin 20.04.2022 tarihli ve 2022/2693 E. 2022/6057 K. sayılı bozma ilamında,"...Bölge Adliye Mahkemesince hizmet tespiti talebine ilişkin kabul kararı yerinde ise de; prime esas kazanç yönünden yöntemince araştırma yapılarak infaza elverişli hüküm tesis edilmemesi isabetli değildir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında eksik bildirilen hizmet süresinin tespitine ilişkin Dairemiz kararının Yargıtay bozma ilamı dışında kalarak kesinleştiği, prime esas kazanç tespit yönünden ise bozma ilamı doğrultusunda ek bilirkişi raporu alınarak, bilirkişi raporunun usul ve kanuna uygun bulunduğu anlaşılmakla, alınan rapor gereğince hüküm kurulmak üzere 6100 sayılı HMK 356 ve 359. maddeleri uyarınca fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ... Fabrikaları A.Ş vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 356 ve 359. maddeleri uyarınca kabulü ile Mahkeme kararı kaldırılarak yerine aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak,

Davanın kısmen kabulü ile,

A)Davacının;

Temmuz 2007 ayında 9 gün

Eylül 2007 ayında 8 gün

Aralık 2007 ayında 2 gün

Ocak 2008 ayında 30 gün

Şubat 2008 ayında 30 gün

Mart 2008 ayında 30 gün

Nisan 2008 ayında 20 gün

Mayıs 2008 ayında 17 gün

Haziran 2008 ayında 30 gün

Temmuz 2008 ayında 26 gün

Ağustos 2008 ayında 6 gün

Ocak 2009 ayında 17 gün

Şubat 2009 ayında 30 gün

Mart 2009 ayında 30 gün

Nisan 2009 ayında 30 gün

Mayıs 2009 ayında 30 gün

Haziran 2009 ayında 30 gün

Temmuz 2009 ayında 25 gün

Ağustos 2009 ayında 14 gün

Eylül 2009 ayında 8 gün

Şubat 2010 ayında 22 gün

Mart 2010 ayında 30 gün

Nisan 2010 ayında 30 gün

Mayıs 2010 ayında 30 gün

Haziran 2010 ayında 30 gün

Temmuz 2010 ayında 30 gün

Ağustos 2010 ayında 30 gün

Olmak üzere toplam 624 gün daha süre ile davalıya ait iş yerinde hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine,

B)Davacının 2015 yılı Şubat ayına ait SPEK tutarının 7.809,90 TL olduğunun tespitine,

Fazla istemin reddine,” fazla istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili davanın kabulünün gerektiği, davalı vekili ile fer'i müdahil vekili ise davanın reddinin gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri,

2.506 sayılı Kanun'un 77, 79. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri,

2.506 sayılı Kanun'un 77, 79. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/21628, Karar No: 2015/3100, Tarih: 23.02.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/21628 E.  ,  2015/3100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın görev yönünden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden, dava konusu taşınmazların imar planında "Dere Koruma Alanı ve İSKİ Tesis Alanı" olarak ayrılmış olduğu, ancak taşınmazlara davalı idarece fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 23.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.