muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19522, Karar No: 2014/21253, Tarih: 28.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/19522 E.  ,  2014/21253 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/07/2013

NUMARASI : 2013/112-2013/439

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) S.. K.. tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12706, Karar No: 2007/14194, Tarih: 04.12.2007

10. Ceza Dairesi 2006/12706 E., 2007/14194 K.

**10. Ceza Dairesi 2006/12706 E., 2007/14194 K.**

**- KARŞILIKSIZ ÇEK**- 5252 S. TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ ... [ Madde 5 ]

- 5252 S. TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ ... [ Madde 8 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 264 ]

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık Suat hakkında ANKARA 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nce bozma üzerine yapılan yargılama sonucu, 13.04.2004 tarihinde, 2003/853 esas, 2004/301 karar sayı ile kurulan mahkûmiyet hükmünün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, dava dosyasının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bozma isteyen tebliğnamesi ile 01.11.2006 tarihinde Dairemize gönderildiği anlaşıldı. Dosya incelendi.

Bozmaya uyularak yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde tartışılan delillere ve dosya içeriğine uygun gerekçeye göre; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1- Hükmün esasını oluşturan kısa kararın tefhim edildiği 13.04.2004 tarihli oturum tutanağının zabıt katibi tarafından imzalanmaması suretiyle 1412 sayılı CMUK'un 264. maddesine (5271 sayılı CMK'nın 219. maddesine) aykırı davranılması,

2- 1136 sayılı Avukatlık Yasasının 41. maddesinde; vekillikten çekilen avukatın vekillik görevinin bu hususun müvekkile tebliğinden itibaren 15 gün süreyle devam edeceği öngörülmüş bulunması karşısında, sanık vekillerinin 23.01.2004 tarihinde mahkemeye verdiği sanığın vekilliğinden çekildiklerine ilişkin dilekçenin kendisine tebliğ edilmeden sanığın gıyabında duruşma yapılarak hüküm kurulmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

3- Hükümde Türk Lirası olarak ifade edilen ağır para cezasının; 5083 sayılı Kanunun 1 ve 2. maddeleri ile 5252 sayılı Kanunun 5/1 ve 8. maddeleri uyarınca Yeni Türk Lirası (YTL) olarak belirlenmesinde ve adlî para cezasına dönüştürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün istem gibi BOZULMASINA, 04/12/2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/30097, Karar No: 2019/11039, Tarih: 11.09.2019

**19. Ceza Dairesi         2019/30097 E.  ,  2019/11039 K.**

**"İçtihat Metni"**

5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve 2011/93-141 Esas ve Karar sayılı hükmü ile kamu davasının düşmesine ilişkin 02/09/2016 tarihli ve 2016/898-356 Evrak-Müt. sayılı duruşmasız işlere dair kararı aleyhine Milli Savunma Bakanlığının 11/04/2017 tarihli, ...YRD.: 51393309-9010-2408-17/As.Adlt. ve Kan. Gn. Md. As. Adlt. Czev. ve Müt.D.Rap.Tet. ve işl.Ş.(26.B-67-17) sayılı “Kanun Yararına Bozma istemi” konulu yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21/05/2019 gün ve 2018/2301 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

1. 5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin hizmette tekasülle harp malzemesinin mühimce hasarına sebebiyet vermek suçundan sanık Piyade Er ... hakkındaki 2011/93 esas sayılı kovuşturma dosyası incelenmiştir.

2. 5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve 2011/93-141 Esas ve Karar sayılı hükmü ile; sanığın, 19.04.2007 tarihinde işlediği müsnet suçtan mahkumiyetine ve eylem nedeniyle meydana gelen hazine zararının bir kısmının Borçlar Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca tenkis edilmek suretiyle bakiye hazine zararının ödenmesi koşuluyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın taraflarca itiraz edilmemek suretiyle 09.08.2011 tarihinde kesinleştiği ve ardından sanığın hazine zararının tenkisi neticesinde hükmolunan kısmın tamamını ödemesi ve sair denetim koşulunun sağlanmış olması karşısında Askeri Mahkemenin 02.09.2016 tarihli ve 2016/898-356 Evrak-Müt. sayılı duruşmasız işlere dair kararıyla kamu davasının düşmesine karar verildiği ve işbu kararın da taraflarca temyiz edilmeksizin 05.10.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmış olup yapılan incelemede, sanığın eylemi nedeniyle oluşan 3.817,85 Türk Lirasından ibaret hazine zararının tazmin suretiyle tamamen giderilmesine hükmolunmaksızın aynı Kanun'un 231/6-c hükmü hilafına olacak şekilde hazine zararı meblağının tenkisi ile tazmine esas bedelin 2.000 Türk Lirası olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu anlaşılmıştır.

3. Bu nedenle, bahse konu kovuşturma dosyası EK-A'da gönderilmiş olup 5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve 2011/93-141 Esas ve Karar sayılı hükmü ile kamu davasının düşmesine ilişkin 02.09.2016 tarihli ve 2016/898-356 Evrak-Müt. sayılı duruşmasız işlere dair kararının kanun yararına bozulması için, 353 sayılı Kanun'un 243'üncü maddesi gereğince Askeri Yargıtay Başkanlığına başvurulması istenilmekle;

3. Bu nedenle, bahse konu kovuşturma dosyası EK-A'da gönderilmiş olup 5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve 2011/93-141 Esas ve Karar sayılı hükmü ile kamu davasının düşmesine ilişkin 02.09.2016 tarihli ve 2016/898-356 Evrak-Müt. sayılı duruşmasız işlere dair kararının kanun yararına bozulması için, 353 sayılı Kanun'un 243'üncü maddesi gereğince Askeri Yargıtay Başkanlığına başvurulması istenilmekle;

Yukarıda sözü edilen kanuni düzenlemeler karşısında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, 5’inci Zırhlı Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve Esas 2011/93, Karar 2011/141 sayılı hükmü ile kamu davasının düşmesine ilişkin 02/09/2016 tarihli ve 2016/898-356 Evrak-Müt. sayılı duruşmasız işlere dair kararının CMK’nin 309/4-c maddesi uyarınca aleyhte sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere BOZULMASINA, 11/09/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5600, Karar No: 2008/5494, Tarih: 17.04.2008

**2. Hukuk Dairesi         2007/5600 E.  ,  2008/5494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Üsküdar l. Aile Mahkemesi

TARİHİ :23.01.2007
Yargıtay — Esas No: 2012/3537, Karar No: 2012/14797, Tarih: 25.12.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/3537 E.  ,  2012/14797 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, dava dışı ... Alkollü İçkiler San. Ve Tic. ...nin vadesi geçmiş ve haciz varakası düzenlenmiş 116.864.644,62 TL vergi borcunun bulunduğunu, şirketin 2010 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinde aktifleri bölümünde “ortaklardan alacaklar” kaleminde 81.456.628,50 TL alacağı olduğunun tespit edildiğini bunun üzerine vergi borçlusu şirketin %99.95 pay ile en büyük ortağı olan davalı ...'e 8/12/2011 tarihinde haciz bildirisi tebliğ edildiğini davalının 14/12/2011 tarihli dilekçe ile haciz bildirisine itiraz ederek şirketin...'ye devredildiğini 2009-2010 dönemi hesaplarının ... tarafından atanmış yöneticiler tarafından düzenlendiğinin bildirildiğini, borçlu şirket ortaklarının ... tarafından el konulmasından önce şirkete ait malları kaçırdığını şirket aktifinin azaltıldığını belirterek 6183 sayılı Kanunun 79/6. maddesi gereğince davalı ...'in ... Alkollü İçkiler San. Ve Tic. ...ye borçlu olduğunun tespitine, borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine hükmedilmesine ve İİK 338/1. maddeye göre cezalandırılmasını dava ve talep etmiştir.

Mahkemece dosya üzerinden yapılan incelemede davacının talebinin davalıdan olan vergi alacağının tespiti aynı zamanda eda hükmünü içerdiği, bu haliyle vergi uyuşmazlığı ile ilgili vergi davalarının iptal ya da tam yargı davası niteliğinde olduğu veya vergi davalarının kendilerine özgü

ayrı bir kategori oluşturduğu şeklinde görüşler bulunmakla birlikte İYUK 2. madde kapsamında değerlendirildiğinden uğranılan bir zarar tazmini şeklinde cereyan eden vergi davalarının tam yargı davası, menfaati etkileyen vergi ile ilgili idari işlemlerin ortadan kaldırılması istemi ile açılan davalarında iptal davası olarak nitelendirilmesi dolayısıyla 2576 sayılı yasanın 6/a maddesi kapsamında kaldığından idari mahkemelerin görevli olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin 2576 sayılı yasanın 6/a ve 6183 sayılı yasanın 1. maddesi gereğince vergi mahkemeleri görevli olduğundan görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına,davalı ...'in dava dışı ... Alkollü İçkiler San. Ve Tic. ...nin %99.95 hisse sahibi olarak şirketin kamu borçlarından 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 10. ve 6183 Sayılı Yasanın mükerrer 35.maddesi gereğince sorumlu bulunmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 492 Sayılı Harçlar Yasası'nın 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına 25.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3334, Karar No: 2013/5930, Tarih: 14.05.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/3334 E.  ,  2013/5930 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...’ın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine dair ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 13.09.2012 gün ve 2012/213 Esas, 2012/245 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiin 13.09.2012 tarihinde tefhim olunan hükme yönelik 20.09.2012 tarihli temyiz dilekçesini Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi(UYAP ) üzerinden e-imzalı olarak gönderdiği, bu dilekçenin hakim tarafından 21.09.2012 tarihinde görülüp havale edildiği anlaşıldığından, söz konusu temyiz dilekçesinin hangi tarihte ve saatte (UYAP ) üzerinden gönderilip kayıt edildiği hususu tespit edilip, tutanak düzenlendikten sonra iade edilmek üzere dosyanın, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 30.11.2012 gün ve 2891 sayılı Kararı ile ... Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi kapatıldığından ... Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/994, Karar No: 2012/2085, Tarih: 17.02.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/994 E.  ,  2012/2085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kocaeli 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/04/2011

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.

Davalı ..A.Ş. vekili; davalı...A.Ş.'nin akaryakıt nakliye işi yapmak üzere kurulduğunu ve müvekkili şirketten akaryakıt nakliye hizmetini eser sözleşmesi ile satın aldığını, davacının da bu işlerde çalıştırılmak üzere davalı ... A.Ş. tarafından çalıştırıldığını, iki şirket arasındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisine dayanmadığını, bu sebeple davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili; işverenin yönetim hakkı aracılığı ile işçinin edimini tür, yer ve zaman olarak şekillendirme hakkının bulunduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan iş sözleşmesinin özel şartlar bölümünün (ö) bendinde işyeri değişikliğine ilişkin işverenin nakil yetkisine yer verildiğini, davacının da başlangıçta bu durumu kabul ettiğini, sözleşmenin bu hükmü doğrultusunda davacının müvekkili şirketin almış olduğu kararı doğrultusunda başka bir işyerine nakline karar verildiğini, ancak davacının bu nakil bildirimini kabul etmediğini ve yeni görev yerine giderek çalışmaya başlamadığını, iş sözleşmesinin bu sebeple 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/ll-h maddesi gereğince haklı olarak feshedildiğini, feshin son çare olma ilkesine uyulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iş sözleşmesinde işverene nakil yetkisi verilmiş ise de işverenin bu yetkisini kullanırken iyiniyet kuralları çerçevesinde hareket etmesi gerektiği, davacı ile birlikte beş arkadaşının davalılar aleyhine Kocaeli İş Mahkemelerinde fazla çalışma, genel tatil ve hafta tatili çalışma alacaklarına yönelik dava açtıkları, bu davalar açıldıktan sonra davalı işveren tarafından altı işçinin görev yerinin değiştirilmek istendiği, davacının Kocaeli'nde oturduğu, ailesi ile burada yerleşmiş bir düzeni bulunduğu, İstanbul Avcılarda bugünkü hayat şartlarında yeni bir düzen kurmasının zor olduğu, bu sebeple davacının görev yerinin değiştirilmesinin çalışma şartlarında esaslı bir değişiklik oluşturduğu, davacının bu görev değişikliğini kabul etmek zorunda olmadığı, davalı işverene bağlı olarak Derince terminalinde atmışdört tane çalışan bulunduğu, bunlardan sadece kendisine karşı işçilik alacakları ile ilgili dava açan altı işçinin görev yerinin değiştirilmek istendiği, davalı işeverin sözkonusu nakil bildiriminde bu şartlarda kötü niyetli olduğu, bu sebeple işveren tarafından yapılan fesih işleminin geçersiz olduğu, davalı iki şirket arasındaki ilişki asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 22. maddesidir.

4857 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir sebebe dayandığını veya fesih için başka bir geçerli sebebin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.” Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde; değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik şartıdır.

İşverenin vereceği talimatlarla, Anayasa ve kanunların emredici hükümleri ile toplu ve bireysel iş sözleşmeleri hükümlerine aykırı olmamak üzere, işin yürütümü ve işçilerin işyerindeki davranışlarını düzenleyebilme hakkına yönetim hakkı denir. İş şartlarında değişiklik, işverenin yönetim hakkı ile doğrudan ilgilidir. İş şartlarındaki değişiklikler geçerli sebebe dayandığı takdirde, ayrıca iş şartlarında esaslı değişiklik yoksa veya işçi aleyhine bir durum oluşmuyor ise, işverenin yönetim hakkının sınırlandırılması gerekmez. İşveren, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işyeri değişikliği ile ilgili işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır.

İşverenin yönetim hakkı kapsamında kalan ve geçerli sebebe dayanan değişiklikler çalışma şartlarının esaslı değişiklik olarak nitelendirilemez. Geçerli sebep işçinin verimi ile davranışlarından ya da işyeri gereklerinden kaynaklanabilir.

İşyerinde iş şartlarında değişikliği gerektirmeyen çalıştırılma imkânı, değiştirilmiş iş şartları altında çalıştırılabileceği başka bir çalışma yerine nakilden önce uygulanması gereken tedbirdir. İşçinin iş şartlarının değiştirilmesi gerekmeden çalıştırılabileceği birden fazla çalışma yeri varsa, işveren bunlar arasından birini seçme hakkına sahiptir. İşverenin talimat verme hakkı kapsamında alternatif tedbirler arasında iş şartlarında ve sözleşme değişikliğine neden olmayacak şekilde bir tedbir olanağı var ise ve bu kapsamda bir çalışma yerinde çalıştırabilecekse değişiklik feshine başvurulmaması gerekir.

İş ilişkisinin taraflarının iş sözleşmesinde, gerektiğinde işverence çalışma şartlarında değişiklik yapabileceğine dair düzenlemelere gitmeleri  halinde, işverenin genişletilmiş yönetim hakkından söz edilir. Bu halde işveren, yönetim hakkını kötüye kullanmamak ve sözleşmedeki sınırlara uymak kaydıyla işçinin çalışma koşullarında değişiklik  yapma hakkını sürekli olarak kazanmış olmaktadır. Örneğin, işçinin gerektiğinde işverene ait diğer işyerlerinde de görevlendirilebileceği şeklinde sözleşme hükümleri, işverenin bu konuda değişiklik  yapma hakkını saklı tutar. Anılan hak objektif olarak kullanılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshini sağlamak için sözleşme hükmünün uygulamaya konulması, işverenin  yönetim hakkının kötüye kullanılması niteliğindedir.

Yönetim hakkı kapsamında kalan veya sözleşme ile kabul edilen ve geçerli sayılan değişikliklerde, işçinin işverenin bu talimatına uyması gerekir. Aksi halde, değişiklik esaslı değişiklik olmadığından işveren, 4857 sayılı Kanun'un 25/II-h maddesi uyarınca ödevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etme veya görev yerine gitmemekten dolayı aynı maddenin g fıkrası uyarınca devamsızlık sebebi ile iş sözleşmesini haklı sebeple fesih hakkına sahiptir. Her iki durumda da işçi iş görme borcuna aykırı davranmaktadır. İşveren haklı fesih yerine nedenini belirtmek, yazılı yapmak ve işçinin savunmasını almak sureti ile iş sözleşmesinin geçerli sebeple de feshedebilir.

Çalışma şartlarında işçi aleyhine esaslı değişiklik  olduğu  konusunda ispat yükü işçidedir. Çalışma şartlarının belirlenmesinin ardından, yapılmak istenenin değişiklik olup  olmadığı ve  en sonunda işçi aleyhine olduğu işçi tarafından kanıtlanmalıdır.