muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6194, Karar No: 2023/1112, Tarih: 07.03.2023

**8. Ceza Dairesi         2022/6194 E.  ,  2023/1112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/238 E., 2022/410 K

SUÇ : Hükümlü veya Tutuklunun Kaçması

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Şereflikoçhisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 16.12.2014 tarihli iddianamesiyle, sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 297 nci maddesinin birinci fıkrası ve 58 ... maddesi uyarınca cezalandırılması talep edilmiştir.

2. Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 26.05.2015 tarihli ve 2015/8 Esas, 2015/639 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında tutuklu ve hükümlünün kaçması suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 292 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci ve 53 üncü maddesi uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve 58 ... maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmiştir.

3. Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 26.05.2015 tarihli kararının, sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 20.04.2021 tarihli ve 2019/17428 Esas, 2021/11363 Karar sayılı kararı ile "Oluşa, tanık ... beyanına ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın, Ankara ... Kuvvetleri Askeri Mahkemesi'ne sevki sırasında, adliyeden çıktıktan sonra, naklini sağlayacak resmi araca yaklaşıldığında, eşine sarılıyormuş gibi yapıp, omuz atıp yere düşürdükten sonra, haklarında soruşturma evrakı tefrik edilen üç şahsın kol kola girip perdeleme yapması suretiyle, sanığın kaçmasına engel olmak isteyen görevlilerin önünü kesmesinden faydalanarak, olay yeri yakınındaki otomobile binerek güvenlik güçlerinin elinden kaçtığı anlaşılan olayda; sanığın kanuni tanımda yer ... fiili cebirle gerçekleştirmesi karşısında, hakkında TCK.nın 292/2. maddesi uyarınca mahkumiyet hükmü kurulması gerekirken, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması, yasaya aykırı" görülerek bozulmasına karar verilmiştir.

4. Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.06.2022 tarihli kararı ile, sanık hakkında atılı suçtan 5237 sayılı Kanunu’nun 292 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve 58 ... maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, bir sebebe dayanmamaktadır.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, akkında düzenlenen yakalama emri sonrasında ... Kuvvetleri Komutanlığı Ankara Askeri Savcılığına sevk işlemi sırasında, haklarında soruşturma evrakı tefrik edilen üç şahsın yardımı ile güvenlik güçlerinin elinden kaçtığı iddiasına ilişkindir.

2. Cumhuriyet Savcılığınca düzenlenen 02.06.2014 tarihli tutanakta, "Kaman Sulh Ceza Mahkemesi tarafından hakkında yakalama emri düzenlenen ve 01/06/2014 tarihinde yakalanan ...'ün 02/06/2014 tarihinde yakalama emrine ilişkin ifadesine başvurulduktan sonra asker kişi olması nedeniyle Şereflikoçhisar Tatbikat Komutanlığı görevlilerine ... Kuvvetleri Komutanlığı Ankara Askeri Savcılığına gönderilmesi amacıyla teslim edilmiştir. Aynı ... sevk işlemi sırasında adliye çıkışında Şereflikoçhisar Tatbikat Merkezi Komutanlığı güvenlik güçlerinin elinden kaçtığı öğrenilmiştir. Kaçan, kaçmaya yardım eden ve bu hususta ihmal gösterenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığımızın 2014/948 sayılı soruşturması başlatılmıştır. ..." şeklinde ibareler yer almaktadır.

3. 02.06.2014 tarihli olay tespit tutanağında, sanığın sevk aracına yaklaştığı sırada, eşine sarılır gibi yapıp, ani bir hareketle eşine omuz atarak, 10 metre ilerdeki ... plakalı araca koştuğu, görevlilerin, bellerinde silah bulunan üç sivil tarafından engellendiği belirtilmiştir.

4. 02.06.2014 tarihli kolluk tutanaklarında, 01.06.2014 tarihinde "uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti" ve "hırsızlık" suçlarından yakalanarak teslim edilen hükümlü ...'ün, Tatbikat Merkez Komutanlığına sevk edildiği, AS. İz. Komutanlığında emniyet ve muhafaa olmaması nedeniyle geçici olarak Şereflikoçhisar İlçe ... Komutanlığı bünyesinde nezarete alındığı, 02.06.2014'te saat 09:30'da da AS. İz. Komutanlığı görevlilere teslim edildiği kayıtlıdır.

5. 02.06.2014 tarihli kolluk tutanağında, "... firari şüphelinin binerek kaçtığı tespit edilen ... plakalı ... araçla ... yapılan araştırmalar neticesinde, ... şüphelinin arkadaşı olan ... isimli şahsın kimliği tespit edilememiş olup, ... çalışmalarımız devam etmektedir. ..." ibareleri yer almaktadır.

6. 02.06.2014 tarihli araç özet bilgileri raporu ile aynı tarihli tutanak ve ekindeki kira sözleşmesi fotokopisine göre, ... plakalı aracın ... ... adına kayıtlı olduğu ve aracın ... ... tarafından kiralandığı görülmüştür.

7. Kollukta bilgisine başvurulan Y.G., suçta kullanılan aracı, ehliyeti bulunmaması nedeniyle mahalleden A.İ. için kiraladığını beyan etmiştir.

6. 02.06.2014 tarihli araç özet bilgileri raporu ile aynı tarihli tutanak ve ekindeki kira sözleşmesi fotokopisine göre, ... plakalı aracın ... ... adına kayıtlı olduğu ve aracın ... ... tarafından kiralandığı görülmüştür.

7. Kollukta bilgisine başvurulan Y.G., suçta kullanılan aracı, ehliyeti bulunmaması nedeniyle mahalleden A.İ. için kiraladığını beyan etmiştir.

8. 20.10.2014 tarihli araştırma-teyit tespit ve telefonla görüşme tutanağında, A. İ. ve sanığın 20.07.2014 ve 04.08.2014 tarihli mala zarar verme ve hırsızlık olaylarında beraber oldukları ve 17.10.2014'te de emniyet güçleri tarafından birlikte yakalandıkları belirtilmiştir.

9. Kollukta bilgisine başvurulan S.S., kollukta, asker denetiminde getirilen kardeşi ...'ın tutuklandıktan sonra, adliye çıkışında iki arkadaşı ile birlikte kaçarak uzaklaştıklarını beyan etmiştir.

10. Kollukta bilgisine başvurulan M.G., kollukta, adliye çıkışında eşinin, iki arkadaşı ile vedalaşmak istediğini, askerlerin eşini tutmakta olduklarını, eşi, kızı ile vedalaşırken arkadaşlarından koyu mavi ... eşofmanlı olanın, eşinin kolundan çekerek, diğer arkadaşı ... ile birlikte koşmaya başladıklarını, araçtta bir kişinin daha bulunduğunu, birlikte kaçtıklarını beyan etmiştir.

11. Tanık S.A., bir kadının bağrışma sesi sonrasında, karışıkla birlikte, bir şahsın yolun karşısına geçerek bir araca bindiğini gördüğünü söylemiştir.

12. Kollukta bilgisine başvurulan Ş.G., askerlerin ... bir araç arkasından koştuklarını görmüştür.

13. Emniyet Takım Komutanı olan tanık G.Ç., askeri firar, hırsızlık ve uyuşturucu madde ticareti suçlarından yakalama kaydı bulunan sanığı, Şereflikoçhisar Cumhuriyet Başsavcılığına getirdiklerini, uyuşturucu ticaretinden kesinleşmiş cezası olduğu için, doğrudan Ankara ... Kuvvetleri Askeri Mahkemesine gönderilmek üzere, adliyenin önündeler iken, yabancı bir şahsın sanığa sarılmak istediğini, kendisinin engel olduğunu, araca giderlerken, 3 sakallı erkek şahsın önlerinde belirdiğini, sanığın eşine sarılıyormuş gibi yapıp omuz atarak kadını yere düşürdüğü, o esnada diğer üç kişi de kol kola girerek görevlilerin önünü kesmek suretiyle perde yaptıklarını, arbede yaşandığını, ... plakalı aracın gelip sanığı aldığını, olay yerinde sanığın 7 arkadaşının yardımı ile olayın gerçekleştiğini beyan etmiştir.

14. Tanık ... H.D., ... ve kollukta bilgisine başvurulan tanık ... ..., sanığı cezaevine götüreceklerken, eşine omuz atıp kaçtığını, üç kişinin görevlilerin önünü kestiğini, kaçmakta kullanılan aracın başında da dört kişi olduğunu beyan etmiştir.

15. G.Ç. hakkında "gözaltına alınan tutuklu veya hükümlünün geçici bir süre uzaklaşmasına izin verme" suçundan soruşturmanın tefrik edilerek, 2014/958 numara üzerinden devamına ve ... ..., ..., ..., ... isimli şahıslar hakkında "hükümlü olan kişinin kaçmasını sağlama" suçundan soruşturmanın ise 2014/2254 numara üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

15. G.Ç. hakkında "gözaltına alınan tutuklu veya hükümlünün geçici bir süre uzaklaşmasına izin verme" suçundan soruşturmanın tefrik edilerek, 2014/958 numara üzerinden devamına ve ... ..., ..., ..., ... isimli şahıslar hakkında "hükümlü olan kişinin kaçmasını sağlama" suçundan soruşturmanın ise 2014/2254 numara üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

16. Sanık savunmasında, olayın bir anda gerçekleştiğini, ... ...'nın kullanmakta olduğu araca binerek ve kendisini tutmakta olan askerlerin bir anlık boşluğundan yararlanarak olay yerinden kaçtığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Olay ve olgular bölümündeki tespitler ve sanık ikrarı ile birlikte değerlendirildiğinde, sanığın davaya konu fiili gerçekleştirdiği anlaşılmış ve Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 28.06.2022 tarihli kararında, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

3. Sanık hakkında kurulan hükümde 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca kazanılmış hak nedeniyle cezanın 5 ay hapis cezası üzerinden infaz olunacağının belirtilmesi ile yetinilmesi gerekirken, sonuç ceza olarak 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi, hukuka aykırı görülmüş ise de; bu hususun 1412 sayılı Kanun'un 322 nci maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde üç numaralı bentte açıklanan nedenle Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 28.06.2022 tarihli kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasının ikinci paragrafından sonra gelmek üzere, “1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca kazanılmış hak nedeniyle sanık hakkında cezanın 5 ay hapis üzerinden infaz edilmesine” ibareleri eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 07.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3511, Karar No: 2012/4754, Tarih: 24.05.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3511 E.  ,  2012/4754 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Tonya Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 28.01.2011 gün ve 16/7 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı harici satış ve eklemeli zilyetliğe dayanarak 118 ada 2, 24, 119 ada 10, 120 ada 10, 124 ada 16, 139 ada 7 parsel sayılı taşınmazların davalı adına kayıtlı payların iptali ile tamamının adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu taşınmazlardaki payını davacıya satmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, harici satış ve eklemeli zilyetliğe dayalı olarak açılan iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Hüküm fıkrasında, “davanın kabulüne” denildikten sonra taşınmazlar hakkında herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. HMK.nun 297 ve 298. (HUMK.nun 388 ve 389) maddelerinde, hüküm  fıkrasında bulunması gereken  hususlar  açıklanmıştır. Bu maddelere göre, hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Özellikle ilâmın yerine getirilmesi sırasında şüphe ve tereddütler meydana getirerek ilâmın infaz edilememesi gibi durumlar ortaya çıkacak şekilde açık olmayan hükümler HMK.nun 297. maddesine aykırıdır.

Hüküm fıkrasında, tapu iptal ve tescil davalarında parsel numarası, kimin adına tescil edileceği hususlarının infaz sırasında uygulanacak ve keşifte düzenlenen krokiye uygun biçimde açık ve tereddüte meydan vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekir. Açıklanan hususları kapsamayan ve infazı mümkün  olmayan  hüküm usul ve yasaya  aykırıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazları  bu bakımdan yerinde  bulunduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HUMK.nun 388/4 ( HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine, 100,65 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya ve 18,40 TL peşin harcında istek halinde temyiz eden davalıya ayrı ayrı iadesine 24.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/233, Karar No: 2022/849, Tarih: 28.12.2022

**Ceza Genel Kurulu         2020/233 E.  ,  2022/849 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 2. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 491-203

Hırsızlık suçundan sanık ...'ın cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda TCK'nın 167/1-b ve CMK'nın 223/4-b maddeleri uyarınca atılı suçtan sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin Tosya Asliye Ceza Mahkemesince verilen 27.05.2015 tarihli ve 491-203 sayılı hükmün, Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 06.01.2020 tarih ve 10093-117 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 06.02.2020 tarih ve 290165 sayı ile;

"...Şahsi cezasızlık sebepleri ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebepler 5237 sayılı TCK'nın 167. maddesinde düzenlenmiş olup mülga 765 sayılı TCK'nın 524. maddesinde de aynı yönde düzenleme bulunmaktaydı. Ancak mülga 524. maddede yer alan 'analık, babalık' ibarelerine yeni Kanun'da yer verilmemiştir. Bu nedenle, mağdurun, üvey baba veya üvey ana olması durumunda akrabalık ilişkisine bağlı olarak şahsi cezasızlık hükmünün uygulanmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 30.05.1988 tarihli kararında üvey hısımlıkta da 524. maddenin uygulanmasına karar vermiş ise de, bu durumun, 5237 sayılı TCK'nın 167. maddesinden farklı olarak, 765 sayılı TCK'nın 524. maddesinde 'analık, babalık' ibarelerinin yer almasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçeler ile sanık hakkında atılı suçtan ceza verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın bozulması gerekir." düşüncesiyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 01.06.2020 tarih ve 10257-4795 sayı ile itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; üvey babası olan mağdura yönelik işlediği hırsızlık suçu nedeniyle sanık hakkında TCK’nın 167/1-b maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdur ...’in, eşi Ayşe Özipek’in önceki evliliğinden olan üvey oğlu ...’ın 37 KK 385 plaka sayılı Peugeot marka aracını çalıp götürdüğü yönünde müracaatta bulunması üzerine soruşturmaya başlanıldığı,

25.03.2015 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırma yazısında; insan kaynakları danışmanı olarak çalışan sanığın aylık gelirinin 1500 TL olduğu, Fatih Mahallesi 956. Sokak Barış Life Ticaret İş Hani kat:4 Daire:51 Meds Grup adresinde oturduğu ve bekar olduğunun bildirildiği,

Mağdur ...’in, eşi Ayşe Özipek’in önceki evliliğinden olan üvey oğlu ...’ın 37 KK 385 plaka sayılı Peugeot marka aracını çalıp götürdüğü yönünde müracaatta bulunması üzerine soruşturmaya başlanıldığı,

25.03.2015 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırma yazısında; insan kaynakları danışmanı olarak çalışan sanığın aylık gelirinin 1500 TL olduğu, Fatih Mahallesi 956. Sokak Barış Life Ticaret İş Hani kat:4 Daire:51 Meds Grup adresinde oturduğu ve bekar olduğunun bildirildiği,

Nüfus kayıt bilgilerine göre, sanığın 15.07.1986 doğumlu olup annesi Ayşe (Köksal) Özipek ve babası Mustafa Köksal’ın 14.05.2002 tarihinde boşandıkları, annesinin mağdur ile 01.06.2010 tarihinde evlendiği,

Anlaşılmaktadır.

Mağdur ...; olay tarihinde aracın anahtarını el freninin yanındaki kapağı olmayan bölüme koymuş olduğunu, sanığın rızasına aykırı bir şekilde aracını alıp götürdüğünü ancak şikâyetinden vazgeçtiğini, olay nedeniyle maddi zararının bulunmadığını beyan etmiştir.

Sanık aşamalarda; olay tarihinde üvey babası olan ...'e ait Cumhuriyet Mahallesi Güzelbahçe Sokak üzerinde bulunan bağ evine gittiğini, üvey babasına aracını almak istediğini söylediğini, ancak üvey babasının izin vermediğini, üvey babasının aracın anahtarını her zaman el freninin yan tarafına bıraktığını, kendisinin de kapıları açık olan aracın içine girerek orada bulunan anahtarla çalıştırdığı aracı alıp götürdüğünü savunmuştur.

"Şahsi cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebep" başlığını taşıyan TCK’nın 167. maddesinde,

“(1) Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu bölümde yer alan suçların;

a) Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,

b) Üst soy veya alt soyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlığın,

c) Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,

Zararına olarak işlenmesi halinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.

(2) Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir." hükmü yer almaktadır.

Zararına olarak işlenmesi halinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.

(2) Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir." hükmü yer almaktadır.

Anılan madde gerekçesinde, “İzlenen suç politikası nedeniyle aralarında belli akrabalık ilişkisi bulunan kişilerin birbirlerinin mal varlığına karşı işlemiş bulundukları suçlardan dolayı cezalandırılmamaları kabul edilmiştir. Ancak yağma ve nitelikli yağma suçları açısından bu şahsî cezasızlık sebebinden yararlanma kabul edilmemiştir. Şahsî cezasızlık sebebinin söz konusu olduğu durumlarda ilgili kişinin sadece cezaî sorumluluğuna gidilemez. İşlenen fiil suç oluşturma özelliğini devam ettirmektedir...” açıklamalarına yer verilmiştir. Kanun koyucunun bu düzenlemeye yer vermesi, suç siyaseti uyarınca yakın akrabalar arasındaki bu tarz fillerin meydana getireceği sorunların aile içinde çözümlenmesi suretiyle aile barışının korunması amacına yöneliktir.

Benzer düzenlemeye 765 sayılı TCK’nın 524. maddesinde yer verilmiş olup anılan madde; “Bu babın birinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve sekizinci fasıllarında ve 516. maddenin birinci fıkrası ile 518, 519 ve 521. maddelerinde beyan olunan cürümler,

1- Haklarında ayrılık kararı verilmemiş karı kocadan birinin,

2- Usul ve fürudan yahut bu derece sıhri akrabadan birinin veya analık, babalık veya evlatlığın,

3- Fail ile beraber bir dam altında yaşayan erkek veya kız kardeşin zararına olarak işlenmiş olursa fail hakkında takibat icra olunmaz...” hükmünü taşımaktaydı.

Cezayı kaldıran yahut azaltan şahsî sebepler her iki Kanun’da benzer yönde düzenlenmiş olup 765 Sayılı TCK’nın 524. maddesinde yer alan "analık”, “babalık" ibarelerine yeni Kanun’da yer verilmemiş; 765 sayılı TCK’ya göre maddenin birinci fıkrasında yazılı olan mağdurlara yönelik işlenen suçlar bakımından soruşturma yapılmayacağı düzenlenmişken, 5237 sayılı TCK’nın 167. maddesinin birinci fıkrasında sayılan mağdurlara yönelik suçlar bakımından ise soruşturma yapılacağı ancak ceza verilemeyeceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Uyuşmazlık konusunu ilgilendiren 5237 sayılı TCK’nın 167. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre hırsızlık suçunun üst soy veya alt soy veya bu derecede kayın hısımlarından birinin aleyhine işlenmesi durumunda fail hakkında cezaya hükmolunmayacaktır. Türk Medeni Kanunu’nun 17. maddesinde, “Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında alt soy-üst soy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de ortak bir kökten gelen kişiler arasında yan soy hısımlığı vardır.” hükmünü taşımaktadır. Aynı Kanun’un 18. maddesinde ise “Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur. Kayın hısımlığı kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.” biçiminde düzenlenmiştir.

Görüldüğü gibi üst soy ve alt soy ilişkisi bir kimsenin kendisinden yukarıya doğru olan kan hısımlarıyla aşağıya doğru olan kan hısımlarını ifade eder. Anne, baba, dede, anneanne, babaanne, büyükanne, büyükbaba üst soy; çocuk, torun, torunun çocuğu, torunun torunu ise alt soyu oluşturur. Kan hısımlığı için birinin, diğerinin sulbünden gelmesi gerekmekte olup kan bağı bulunmayan üvey anne, üvey baba ise üst soy ve alt soy kapsamına girmez.

Öte yandan, Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre analık; anne olma durumu, anne olma duygusu, anne yerini tutan veya anne kadar yakınlık gösteren kadın, anaca davranış, üvey ana olarak tanımlanmıştır. Bu tanıma göre analık, biyolojik olarak anne olma durumu ve üvey anne yanında anne yerine konan, anne yerini tutan, anne gibi bakıp gözetme hâllerini de içeren bir üst kavramı ifade etmektedir. “analık” ,“babalık” tabirleri Özel Hukuk hükümleri uyarınca hak ve sorumlulukların kapsamı bakımından önem taşımakta ise de, biyolojik anne-baba, üvey anne-baba yahut evlat edinen sıfat ve konumunda olmayıp anne ya da baba gibi bakıp büyüten, halk diliyle “analık”, “babalık” ifadelerine 5237 sayılı TCK’da yer verilmemesi tamamen kanun koyucunun takdirindedir.