muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/3592, Karar No: 2012/15192, Tarih: 20.09.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/3592 E.  ,  2012/15192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01/04/2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz edenin sıfatına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, Kurum işleminin iptali ile Tarım ... sigortalılığı nedeniyle 01/04/2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine ve ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin kabulü ile davalı kurumca bildirilen 327,74 TL prim borcunun ödenmesi kaydıyla primin ödendiği günü takip eden ay başından itibaren yaşlılık aylığının bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde, mahkeme kararında taraflara yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür. Hüküm fıkrası, kararın esası olup, açık ve infazı mümkün olmalıdır. Şarta bağlı ve terditli olarak hüküm kurulamaz. Davanın açıldığı tarihteki duruma göre hüküm fıkrasında, asıl talep ile yardımcı talepler hakkında, şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde, açık olarak karar verilmelidir. Hüküm, davanın açıldığı tarihteki maddi ve hukuki duruma göre verileceğinden, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, ileriye dönük olarak ve şarta bağlı biçimde karar tesis edilmesi mümkün değildir.

Somut olayda, SGK'nun 26.10.2011 tarihli cevabi yazısına göre davacının tahsis talep tarihi olan 31.03.2008 itibariyle prim borcunun bulunmadığı, 327,74,00.-TL'lik prim borcunun 01.04.2008-30.04.2008 tarihi arasındaki süreye ait olduğu görülmektedir. Bu durumda davacı, 31.03.2008 tarihi itibariyle, diğer yasal koşullarla beraber prim borcu da bulunmadığı için 01.04.2008 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, prim borcunun ödenmesi şartıyla davanın kabulü yerine, şarta bağlı olmadan davanın kabulüne karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde şarta bağlı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13099, Karar No: 2022/3016, Tarih: 20.04.2022

**1. Ceza Dairesi         2021/13099 E.  ,  2022/3016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama

HÜKÜMLER : Sanık hakkında iki kez ayrı ayrı 5237 sayılı TCK'nin 86/2, 86/3-a, b, 62, maddelerinin uygulanması suretiyle 52/2-4 maddesinin uygulanması suretiyle iki kez ayrı ayrı 225 gün adli para cezasının TCK'nin 52. maddesi uyarınca para cezasına hükmedilerek 9000 TL adli para cezasına dair.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler sanık tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ... hakkında katılanlar ... ve ...'e yönelik kasten yaralama suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin edilmiş, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümlerde düzeltme nedeni isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın cezasını temyiz ettiğine ilişkin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında katılanlara yönelik kasten yaralama suçundan hüküm kurulması sırasında iki kez ayrı ayrı 5237 sayılı TCK'nin 86/2, 86/3-a, b, 62, 52/2-4. maddelerinin uygulanması suretiyle iki kez ayrı ayrı 225 gün adli para cezasının TCK'nin 52/2. maddesi uyarınca adli para cezasına çevrilmesi sırasında ayrı ayrı 4,500 TL adli para cezasına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde toplam 9000 TL'ye karar verilmesi suretiyle infazda karışıklığa sebep olacak şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı olduğundan, hükümlerin bu nedenle BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, CMK'nin 322. maddesince tanınan yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasının TCK'nin 52. maddesinin uygulanmasına ilişkin kısmın çıkartılarak yerine “Sanık hakkında iki kez ayrı ayrı belirlenen 225 gün adli para cezasının TCK'nin 52. maddesi uyarınca bir gün karşılığı 20 TL'den belirlenerek iki kez ayrı ayrı 4.500 TL adli para cezasına hükmedilmesine” şeklindeki ibarenin eklenmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA, 20.04.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1045, Karar No: 2014/5079, Tarih: 06.05.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/1045 E.  ,  2014/5079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen sanığın temyiz itirazının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 06/05/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/999, Karar No: 2012/1916, Tarih: 14.02.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/999 E.  ,  2012/1916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23.12.2009 gün ve 2007/377-2099/479 sayılı kararı onayan Daire’nin 24.10.2011 gün ve 2010/3296-2011/14324 sayılı kararı aleyhinde davalı Ego Genel Müdürlüğü vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 18/02/2005 tarihinde davalı EGO Genel Müdürlüğüne bağlı otobüsten inerken davalı sürücü ...’ın hatalı ve kusurlu vasıta kullanması sebebiyle merdivenden düşerek 90 gün iş ve gücüne mani olacak şekilde yaralandığını, halen yürüyemediğini, alet yardımı ile ayağa kalkmakta olduğunu, merdiven çıkamadığını, sol femur kemiğinin kırıldığını, platin takıldığını, iki yılı aşkın zamandır büyük sıkıntı ve üzüntü içinde olduğunu, ev işlerini yapamadığını, bakıma muhtaç olduğunu ileri sürerek, 31.422,81 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı EGO Genel Müdürlüğü vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece,31.442,81 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline dair verilen karar davalı Ego Genel Müdürlüğü vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Davalılardan Ego Genel Müdürlüğü vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalılardan Ego Genel Müdürlüğü vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılardan Ego Genel Müdürlüğü vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 05,70 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 14.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6633, Karar No: 2015/10505, Tarih: 11.11.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/6633 E.  ,  2015/10505 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2013/227218

MAHKEMESİ : Kocaeli 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13.03.2013

NUMARASI : 2009/424 Esas, 2013/137 Karar

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, mala zarar verme (sanıklar O..., H..., F...), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanık A...)

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar O..., H... ve F... haklarında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, katılanın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık A... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Sanığın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (uyap) aracılığıyla temin edilen nüfus kayıt örneğine göre hükümden sonra 06.11.2013 tarihinde öldüğü anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK.'nın 223/8. maddeleri uyarınca mahkemesince bu hususta bir karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık A... müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2024, Karar No: 2018/2182, Tarih: 27.03.2018

**5. Ceza Dairesi         2016/2024 E.  ,  2018/2182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ... hakkında zimmet suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek 2/son maddesi gereğince de ilgili Bakanlığın kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebinde bulunma hakkına sahip olduğu, bu itibarla CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip oldukları davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmeleri için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre de kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği ve ancak dosyada, adı geçen Bakanlık ile Hazinenin duruşmadan haberdar edildiklerine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın ve hükmün ilgili Bakanlık ile Hazineye bildirildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlıklarının giderilmesi ile tebellüğ belgelerinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 27/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33971, Karar No: 2014/24321, Tarih: 22.10.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/33971 E.  ,  2014/24321 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5395 sayılı Kanun’un 11. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'na Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, fiili işlediği sırada oniki yaşını bitirmiş onbeş yaşını doldurmamış bulunan çocukların işledikleri fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamamaları veya davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde mahkemece suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacağı gözetilmeden, ceza sorumluluğu olan ve hakkında mahkumiyet hükmü kurulan suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca tedbire hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Yasa'nın 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, hüküm fıkrasının (6) nolu bendinde yer alan “sanığın 5395 sayılı Kanun'un 5/1-a bendi gereğince hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına, danışmanlık tedbirinin çocuğun eğitimi ve gelişimi ile ilgili sorunların çözümünde yol göstermesi amacı ile tatbiki ile öğrenci olmadığı anlaşıldığından

bu tedbirin yerine getirilmesi ve en geç üçer aylık süreler ile incelettirilmesi suretiyle kararın... İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesine, bu amaçla kararın bir örneğinin bu kuruma gönderilmesine” ilişkin bölümün hükümden çıkartılmasına karar verilmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 22.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/202, Karar No: 2012/1756, Tarih: 13.03.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/202 E.  ,  2012/1756 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile Hazine, müdahil davalılar ...ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 17.05.2011 gün ve 472/129 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi ise davalı Hazine vekili ile müdahiller vekili taraflarından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13.03.2012 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davacı ... bizzat ve vekili Avukat ..., davalı Hazine vekili Avukat ... ve müdahiller ...ve müşterekleri vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... ile davalılar Hazine, katılan ... ve müşterekleri arasında görülen tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda, davalı Hazinenin davalı sıfatı bulunmadığından Hazine yönünden husumet yokluğundan, davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davada MK.nun 713/2. maddesindeki 20 yıl önce ölmüş ibaresinin Anayasa Mahkemesince iptaline karar verildiği, davanın dayanağı olan tapuda kimin adına kayıtlı olduğu bilinmeyen veya kayıt malikleri tarafından kullanılmayan taşınmazları zilyet edenlerin senetsizden zilyetlikteki koşulları taşımaları halinde adına tescil istemesini mümkün kılan yasa hükmü ortadan kalktığı, katılanların da kayıt maliki ...’nin mirasçıları olup olmadığı konusunda kesin ve net bilgi bulunmadığı gerekçeleri ile davanın esastan reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili, davalı Hazine vekili ile katılanlar vekili taraflarından temyiz edilmiştir.

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik ve TMK.nun 713/2. fıkrasında yer alan “maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan” ve “maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 2.fıkraları gereğince tapunun hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Dava konusu taşınmazın öncesi 329 parsel olup 02.11.1955 tarihinde yapılan kadastro çalışmalarında 308 tarih 475 sıra sayılı tapu kaydı uygulanarak ... Ağa kızı

...’nin mülkü iken öldüğü ve mirasçıları bilirkişiler tarafından bilinemediğinden “ölü ... mirasçıları” adına tespit edilmiş, tutanak 31.01.1956 tarihinde kesinleşerek tapuya tescil edilmiştir. 329 parsel 09.06.1993 tarihinde yapılan imar uygulaması sonunda 8841 ada 4, 5, 8844 ada 1, 2, 9 ve 8852 ada 3 parsellere ifraz görmüştür. Dava konusu ifraz parsellerinden 8841 ada 4 parsel 09.06.1993 tarihinde ölü ... mirasçıları adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır.

...’nin mülkü iken öldüğü ve mirasçıları bilirkişiler tarafından bilinemediğinden “ölü ... mirasçıları” adına tespit edilmiş, tutanak 31.01.1956 tarihinde kesinleşerek tapuya tescil edilmiştir. 329 parsel 09.06.1993 tarihinde yapılan imar uygulaması sonunda 8841 ada 4, 5, 8844 ada 1, 2, 9 ve 8852 ada 3 parsellere ifraz görmüştür. Dava konusu ifraz parsellerinden 8841 ada 4 parsel 09.06.1993 tarihinde ölü ... mirasçıları adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır.

Dava da TMK.nun 713/2. maddesine dayanıldığına ve mahkemece yasa hükmünün ortadan kalktığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğine göre öncelikle mahkeme kararının bu yönden irdelenmesi gerekmektedir. TMK.nun 713/2. maddesinde kazanma bakımından üç ayrı sebep gösterilmiştir. Anayasa Mahkemesi tarafından iptaline karar verilen bu üç sebepten “ölmüş” sözcüğüne ilişkindir. Diğer “maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan” ve “gaiplik” sebepleri bakımından Anayasa Mahkemesine yapılan bir başvuru veya iptal kararı bulunmamaktadır. Bu bakımdan mahkemenin “maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan” sebebi bakımından da yasa hükmünün yürürlükten kalktığını kabul etmesi doğru değildir.

Diğer sebep bakımından somut olayda çözümlenmesi gereken öncelikli sorun; eldeki temyiz incelemesinin yapıldığı aşamada yerel mahkemenin kararına dayanak oluşturan hükmün TMK.nun 713/2. fıkrasındaki; “…ölmüş…” sözcüğünün Anayasa Mahkemesince iptaline ilişkin kararı ve bu karar yayımlanana kadar hükmün yürürlüğünün durdurulması kararının eldeki davaya etkisinin ne olacağı hususudur.

Davaya dayanak oluşturan TMK.nun 713/2. fıkrasında yer alan “…ölmüş…” sözcüğünün, “Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline, bu sözcüğün uygulanmasından doğacak sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi ve iptal kararının sonuçsuz kalmaması için kararın Resmi Gazetede yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına 17.03.2011 tarihinde karar verilmiştir.”

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Özelliği ve Geriye Yürümezliğinin İrdelenmesi;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153/2. fıkrasında; Anayasa Mahkemesinin, bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceğini vurguladıktan sonra aynı maddenin 5. fıkrasında da “iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği” açıklanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararları, İdari Yargıda verilen iptal kararlarından farklı bir özelliğe sahiptir. İdari Yargıda asıl olan iptal kararlarının geriye yürümesi yani iptal edilen idari işlemin doğduğu andan itibaren yok sayılması esas alınmasına karşın, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümemesi asıldır. Bu bakımdan İdari Yargıdaki iptal kararları beyan edici, açıklayıcı nitelikte olduğu halde Türk Anayasa Yargısındaki iptal kararları genelde kurucu (inşai-yenilik doğurucu) niteliktedir.

Türk Anayasa sisteminde benimsenen iptal kararının geriye yürümezliği kuralının getiriliş amacı, kazanılmış hakları ve hukuksal güvenliği ortadan kaldırıcı ya da toplumun adalet anlayışını zedeleyici sonuçlar doğurmasından kaygı duyulmasını önlemek, Devlete olan güven duygularını sarsmamak, Devlet yaşamında hukuk kargaşasına neden olmamak, hukuk güvenliğini ve istikrarını sağlamak olarak özetlenebilir.

Bu bakımdan iptal kararlarının geriye yürümezliği ilkesi, kabul edilen önemli bir ilkedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi; 12.12.1989 gün ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararında, “Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar ki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.” denilmek suretiyle konunun önemi vurgulanmıştır.

Esasen bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde, tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların (kazanılmış hakların) korunması Hukuk Devletinin bir gereğidir. O nedenle hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bulunan kazanılmış haklara Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün geriye yürüyemeyeceğinin (ceza mahkûmiyetlerinde durum farklıdır) kabulü kaçınılmazdır.

Bu durumda kazanılmış haklar kavramı Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir.

Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar, Anayasanın 2. maddesinde ifadesini bulan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir Hukuk Devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve bu nedenle kabul edilemez.

Anayasa Mahkemesinin 19.12.1989 gün ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar sayılı kararında aynen; “bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların korunması Hukuk Devletinin gereği olduğunu” vurgulamaktadır.

Bu karara paralel olarak Danıştay’da; 16.12.1966 tarih ve 1963/386 Esas, 1966/1642 Karar sayılı kararında; “iptal kararları geriye yürümez” kuralının kazanılmış hakları saklı tutmak, hukuk kararlılığı ve dolayısıyla kamu düzenini korumak amacıyla getirildiği görüşü benimsenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararları, kural olarak Resmi Gazetede yayımlandıkları tarihten itibaren ve geleceğe dönük olarak hukuki sonuçlar doğurmaktadırlar. Bu nedenledir ki, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce iptal edilen yasa kuralına dayanılarak verilen ve kesinleşmiş mahkeme kararının Anayasa Mahkemesi kararından etkilenemeyeceği açıktır. Yani Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının, iptal edilen yasa kuralına dayanılarak daha önce verilip kesinleşmiş olan hükme etkili olması olanaklı değildir.