muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14627, Karar No: 2018/1212, Tarih: 23.01.2018

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md 50, 51,56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli hale gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun oranda takdiri indirim yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık anlatımlarına dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma imkanı tanınarak, belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte, tamamen kaldırılmamıştır.

Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise, belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirli alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak davasının sağladığı imkanlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin uygulanarak süre verilmesi mümkün değildir. Aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usûl bakımından imkan yoktur. Böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır (H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s. 454). Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin aradığı şekilde açıkça talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanun'un 119/2 maddesi gereğince, davacıya bir haftalık kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin 31.12.2012 tarih 2012/30463 esas 2012/30091 karar sayılı kararı).

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı sayısı kadar dava bulunduğu kabul edildiğinden ve aynı Kanun'un 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 414). Keza aynı şey kısmi dava için de söz konusudur.

İş Hukukundan kaynaklanan davalarda sıkça karşılaşıldığı üzere, taraflar arasında çalışma süresi ve ücret miktarı yönlerinden uyuşmazlık bulunması, alacağı belirsiz hale getirmez. Keza, işçi çalışma süresini ve ücretini belirleyebilmektedir. İşçinin ne zamandan beri çalıştığını veya ücretinin ne kadar olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İşçinin kendisinin bilmediği çalışma süresini, tanıkların bildiğini veya bilirkişinin bileceğini farzetmek ispat kurallarına da aykırıdır. Keza tarafın yeterli şekilde somutlaştırıp kendisinin bilgisinde dahi olmadığını belirttiği bir hususun mahkemece bilinmesini beklemek de mümkün değildir.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak davası açma imkanını vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz(Simil, s. 412).

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında eldeki davaya konu somut olayın özellikleri dikkate alınarak belirsiz alacak davası yönünden yapılan değerlendirmede;

Davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı şüphesizdir. Uyuşmazlık konusu kıdem tazminatı alacağı bakımından, talep içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere, davacı çalışma süresini, en son ödenen ücreti, alması gerektiğini iddia ettiği aylık ücret miktarını belirleyebilmektedir. Bu halde dava konusu kıdem tazminatı alacağı talebi belirsiz alacak davasına konu edilemez. Dava konusu edilen kıdem tazminatı alacağının gerçekte belirlenebilir alacak olması ve belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği anlaşılmakla, hukuki yarar yokluğundan reddi gerekirken yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2024/1554, Karar No: 2025/849, Tarih: 17.02.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1554 E.  ,  2025/849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1886 E., 2024/412 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/70 E., 2023/375 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 10.05.2013 tarihinde Çorum İli ... İlçesi ... Caddesi 691 Ada 17 Parsel 2. Kat 5 no.lu bağımsız bölümü davalıdan satın aldığını, 2015 yılında Yapı Kredi Bankası tarafından tasarrufun iptali davası açıldığını, davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkilinin bu taşınmazı kredi çekerek aldığını, taşınmazın satış bedelini de davalıya ödediğini, müvekkili tarafından davalıya ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesi çerçevesinde bilirkişilerce hesaplanarak sebepsiz zenginleşme hükümlerince iade edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL belirsiz alacak miktarının dava tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile davalıdan tahsilini talep etmiş, davacı vekili 27.09.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle 1.059.306,81 TL üzerinden alacağını belirli hale getirdiğini beyan etmiş ve harcını ikmal etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu alacağın hak düşürücü süreye ve zamanaşımına uğradığını, ayrıca davaya konu taşınmaza ilişkin işlemlerin İskilip'te gerçekleşmiş olduğunu, Çorum'da dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, öncelikle taşınmazın devrinin asıl amacının bankadan kredi tahsis etmek için teminat gösterebilmek adına yapıldığı, sonrasında aynı taşınmaz müvekkili tarafından devir edildikten sonra davacı tarafından başka bir kredi kullanmak adına tekrar devre konu edildiğini, davaya konu taşınmazla ilgili yapılan işlemlerin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin taşınmazın devirleri nedeniyle 1 kuruş dahi menfaati olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İskilip Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası dikkate alınarak söz konusu satış bedelinin davalı tarafından alınmış olduğu, davacının dava konusu taşınmaza malik olamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalıdan 1.059.306,81 TL'nin dava tarihi olan 06.03.2023 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İskilip Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası dikkate alınarak söz konusu satış bedelinin davalı tarafından alınmış olduğu, davacının dava konusu taşınmaza malik olamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalıdan 1.059.306,81 TL'nin dava tarihi olan 06.03.2023 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeter açıklıkta bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; İlk Derece Mahkemesince davanın esası ile ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verildiğini, taşınmazın devrinin asıl amacının bankadan kredi tahsis etmek için teminat gösterebilmek adına yapıldığı, sonrasında aynı taşınmaz müvekkil tarafından devir edildikten sonra davacı tarafından başka bir kredi kullanmak adına tekrar devre konu edildiğinin bilindiğini, yapılan işlemlerin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin devirde isminin geçmesinin tek nedeni davacının ricası olduğunu, bu taşınmazın devirleri nedeniyle müvekkilin 1 kuruş dahi menfaati olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıdan satın alınan taşınmazın tapusunun iptali nedeniyle davalıya ödenen satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesi gereğince iadesi istemine ilişkindir.

1. Hiç kimse kendi muvazaasına dayanamaz. Bu bağlamda; tapuda satış bedeli alınmadan kredi temini için satış yapılmasında davalının kendisinin muvazaası söz konusudur ve kural olarak hiç kimse kendi muvazaasına dayanarak bir hak talep edemez. Kaldı ki böyle bir hak talebi herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzenince korunamayacağını belirten 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesine de aykırıdır. (HGK. 27.01.2010 gün ve 2010/1-1 E., 2010/32 K.)

2. Dava dosyasının incelenmesinde; davalının söz konusu satışın muvazaalı olarak kredi temini için yapıldığını ispat edemediği, tasarrufunun iptalinin ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 280. maddesinde yer alan "Malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu malî durumun ve zarar verme kastının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hâllerde iptal edilebilir. Şu kadar ki, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflâs yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır." hükmüne dayalı olduğu, kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağı anlaşıldığından davalı vekilin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8885, Karar No: 2012/10197, Tarih: 13.09.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/8885 E.  ,  2012/10197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.12.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14.02.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 108 ada 30 ile 128 ada 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarının tapu kaydında, “... oğlu ... ve ... kızı ...” şeklinde yazılan kimlik bilgilerinin “... oğlu ... ve ... kızı ...” olarak düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın “... oğlu ...” yönünden kabulüne karar verilmiş, “... kızı ...’ye” ilişkin istem reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet ... sahibinin isim, soyisim, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Taşınmazların tapu kayıtlarında “... oğlu ... ile ... çocukları ..., ... ve ...’nin” malik olduğu görülmektedir. Dosyada bulunan nüfus kayıtlarının incelenmesinden; ... oğlu ...’nin ... kızı ... ile olan evliliğinden ... ... ve ... isimli çocukları bulunduğu, ...’nun ise ... kızı ... isimli eşi olduğu görülmektedir. Tapu kayıtları ile nüfus kayıtları arasındaki benzerlikten tapu kayıt maliki ...’nin baba adının ... olduğu anlaşılmakta olup, bu kişi yönünden de isteğin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 13.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12535, Karar No: 2015/2459, Tarih: 05.02.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/12535 E.  ,  2015/2459 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davada, 4721 Sayılı TMK'nın "Miras Hukuku" (TMK.3.Kitap) hükümlerinden kaynaklanan ve diğer dairelerin görevine girmeyen davalar sonucu verilen hüküm ve kararların Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 Tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (14.) Hukuk Dairesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle, dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 05/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/905, Karar No: 2021/3022, Tarih: 23.03.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/905 E.  ,  2021/3022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 23/03/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı ile aralarında düzenledikleri 27.01.2001 tarihli protokol gereği Kayseri ... İlçesi ... Mahallesi 318 ada 10 parselde kayıtlı taşınmazın 96/168 hissesini davalıya devrettiğini, buna mukabil davalının Ülker grubuna olan 50.000-TL, Osmanlı Bankasına olan 25.000-TL teminat mektuplarını ödeyeceğini, yine ... Mahallesi 55 ada 2 parselde bulunan 13 nolu bağımsız bölümün 1454/16000 hissesini, ... Mahallesi 954 ada 288 parselde bulunan 270/4080 arsa paylı 4. kat 7 nolu bağımsız bölümü ve ... Mahallesi 1510 ada 901 parselde kayıtlı 12/192 arsa paylı 1. kat 1 nolu meskeni kendisine veya göstereceği şahıslara devretmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, kendi taahhüdünü yerine getirdiği halde davalının edimlerini yerine getirmediğini, taşınmazları da başkalarına devrettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla devredilen üç gayrimenkul değeri olarak şimdilik 380.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, protokolün geçersiz olduğunu, dava konusu taşınmazın ½ hissesinin kendisine ait olduğunu, üzerindeki borç yükü ile birlikte bedelini ödeyerek satın aldığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda dosya, rapor almak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan 06.11.2020 havale tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 281.382,87-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda dosya, rapor almak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan 06.11.2020 havale tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 281.382,87-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesince (kapatılan) verilen 18/09/2008 tarihli ve 2008/4370 E. 2008/10767 K. sayılı kararla "...Her ne kadar 27.1.2001 tarihli harici sözleşme TMK 706, BK 213, Tapu Kanunu 26. maddeleri gereği resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz ise de, sözleşmedeki satışa konu davacıya ait hisse tapuda davalıya devredilmiştir. Bu durumda davacı, davalıya devrettiği taşınmazın devir tarihindeki bedelini isteyebilir. Mahkemece, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davalıya devri yapılan taşınmazın devir tarihindeki değeri, sözleşmedeki tarafların diğer yükümlülükleri ile birlikte saptanıp, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle, davacı yararına bozulmuştur.

Dairece verilen bozma kararıyla, davalıya devri yapılan taşınmazın devir tarihindeki değeri belirlenip, 27.01.2001 tarihli harici sözleşmedeki tarafların diğer yükümlülükleri ile birlikte değerlendirme yapılması gerektiğinin kabul edildiği açıktır. Mahkemece, taşınmazın devir tarihindeki değerinin tespiti için mahallinde mülk, emlak ve mimar bilirkişinin katılımıyla keşif yapıldığı, mülk, emlak ve mimar bilirkişilerin düzenledikleri 23.02.2015 tarihli kök rapor ve ek raporların hükme esas alınamayacağı kabul edilerek dosyanın hesap bilirkişine tevdii edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dışı kişiler arasında düzenlenen 10.02.2012 tarihli protokole göre has altın değeri esas alınmak suretiyle hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece bozmaya uyulmasına açıkca karar verilmesiyle, taraflardan birisi yararına usule ilişkin kazanılmış hak doğar. Bundan sonra mahkemenin yapacağı iş, bozma kararı uyarınca ve o doğrultuda işlem yapmak ve gerekli kararı vermekten ibarettir. Usuli kazanılmış hak müessesi, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay inançları ile kabul edilmiş usul hukukunun ana ilkelerindendir ve kamu düzeni ile ilgilidir.

Buna göre; mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince, taşınmazın devir tarihindeki değerinin tespiti için fen ve kadastro bilirkişisi eşliğinde; mülk, emlak ve inşaat-mimar bilirkişilerden oluşacak bilirkişi heyetiyle birlikte mahallinde keşif yapılarak, taşınmazın emsallere göre TL değeri belirlenip, bilirkişi heyetinden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bozma kararının gereği tam olarak yerine getirilmeden eksik inceleme ve dava dışı 10.02.2012 tarihli protokol dikkate alınarak hazırlanmış olan bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 3.050 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/03/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.