muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/707, Karar No: 2022/147, Tarih: 17.02.2022

30. Bu maddeye göre; 06.02.2004 tarihi itibariyle bu Kanun’a göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış yükümlülerin, serbest bölgelerde istihdam ettikleri işçilere ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesna tutulmuş, ayrıca ruhsattaki sürenin 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarih olması durumunda istisnanın ruhsatta yer alan süre sonunda biteceği belirtilerek süreli istisna tanınmıştır.

31. Böylece serbest bölgelerde istihdam edilen işçilerin ücretleri, 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

32. Ancak 31.12.2008 tarihi sona ermeden 25.11.2008 tarihli ve 27065 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5810 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu İle Gümrük Kanununda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun’un (5810 sayılı Kanun) 7. maddesiyle 3218 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin 2. fıkrasında değişiklik yapılmıştır.

33. 5810 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu İle Gümrük Kanununda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun’un genel ve madde gerekçesinde ; “2008 yılı sonu itibariyle serbest bölgelerde çalışanlar için sağlanan gelir vergisi muafiyetinin kalkacak olması nedeniyle özellikle üretici firmalarda yaşanan sıkıntıların giderilmesi ve bölgelere üretici ihracatçı firmaların çekilmesi amacıyla bu muafiyetin üreticiler için Avrupa Birliğine üyelik tarihine kadar devam ettirilmesi amaçlanmıştır” şeklinde açıklanmıştır.

34. Bu gerekçe ile 5810 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile değişik 3218 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin 2. fıkrası; “Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar;

a) Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci ve 30 uncu maddeleri uyarınca yapılacak tevkifata etkisi yoktur.

b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az % 85’ini yurtdışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden müstesnadır. Bu oranı % 50’ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yıllık satış tutarı bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir.

c) Bu bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve harçlardan müstesnadır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir” şeklinde değiştirilmiştir.

c) Bu bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve harçlardan müstesnadır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir” şeklinde değiştirilmiştir.

35. Sözü edilen geçici 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi, serbest bölgelerde istihdam edilen işçilere yapılan ücret ödemelerine ilişkin olup bu düzenleme ile serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan işletmelerin yanı sıra alım-satım veya hizmet konusunda faaliyette bulunan işletmelerin istihdam ettikleri işçilere ödedikleri ücretler, aranan şartların yerine getirilmesi koşuluyla gelir vergisinden istisna edilmektedir.

36. Öte yandan 5810 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile değişik 3218 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin 2. fıkrasında gelir vergisi istisnasının Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

37. Görüldüğü üzere yapılan değişiklikle gelir vergisi istisnasının süresi uzatılmış ancak bu düzenlemeden yararlanma hakkı, serbest bölgede üretilen ürünlerin belirli bir miktarının ihracatı şartına bağlanmıştır (Demirli, Yunus: “Türk Vergi Sisteminde Ücret Tabanlı İstihdam Teşvikleri: Gelir Vergisi Stopajı Teşviki/Desteği ve Ücret İstisnası, Uluslararası Yönetim ve İşletme Dergisi”, Mayıs 2015, Sayı:25, s.152).

38. Buna göre serbest bölgelerde üretilen ürünlerin FOB (Free On Board) bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri işçilere ödedikleri ücretler gelir vergisinden istisna edilmiş, bu oranı %50’ye kadar indirmeye veya kanuni seviyeye kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.

39. 12.03.2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığının 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:1); üretilen ürünlerin birim FOB bedeli, üretilen mallardan satışı yapılanların satış tutarı toplamının satılan ürün miktarına bölünmesiyle elde edilen tutar; toplam FOB bedeli, üretilen ürünlerin birim FOB bedeli ile toplam üretilen ürün miktarının çarpılmasıyla elde edilen tutar; ortalama FOB bedeli ise birden fazla yıla ait birim FOB bedellerinin ortalaması olarak tanımlanmış ve üretilen ürünlerin aynı yıl içinde satılmaması durumunda ortalama FOB bedelinin bulunacağı, buna göre de toplam FOB bedeli tespit edileceği belirtilmiştir.

40. 12.03.2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığının yukarıda sözü edilen Tebliği ile 29.07.2010 tarihli ve 27656 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığının 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:2) gelir vergisi istisnasından yararlanabilme şartları ve aranan şartların sağlanması veya sağlanamaması durumunda ne şekilde terkin veya tahsil yapılacağı açıklanmıştır.

40. 12.03.2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığının yukarıda sözü edilen Tebliği ile 29.07.2010 tarihli ve 27656 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığının 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:2) gelir vergisi istisnasından yararlanabilme şartları ve aranan şartların sağlanması veya sağlanamaması durumunda ne şekilde terkin veya tahsil yapılacağı açıklanmıştır.

41. Bu Tebliğlere göre vergi istisnasından yararlanabilmek için, imalat faaliyetinde bulunma, imalat faaliyetinin serbest bölgelerde gerçekleştirilmesi, serbest bölgelerde üretimi gerçekleştirilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç edilmesi, vergi dairesine aylık ve yıllık olarak üretim ile istihdam bildirimlerinin yapılması, istisna kapsamında değerlendirilen ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, muhtasar beyannameyle genel hükümlere uygun olarak beyan edilmesi, gelir vergisinin tecil edilmesi, üretim ve satış raporlarının yeminli mali müşavir (YMM) tarafından serbest bölge faaliyet raporu ile tespit edilmesi şartlarının yerine getirilmesi gerekmektedir (Yiğit Şakar, Mali Çözüm Dergisi, Sayı 125, s.20).

42. 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:1) yer alan “Muhtasar Beyannamenin Verilmesi ve Tecil-Terkin Uygulaması” başlıklı düzenlemede istisna kapsamında değerlendirilen ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisinin muhtasar beyannameyle genel hükümlere uygun olarak beyan edilip 3218 sayılı Kanun kapsamında istisna edilecek tutara ilişkin bilgiler belirtildikten sonra vergi dairesi tarafından bu tutar tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil edileceği, istisna uygulamasından yararlanan mükelleflerin yurt dışı ihracat tutarının toplam satış tutarına oranı, %85 veya üzerinde gerçekleştiğinin YMM faaliyet raporu ile tespit edilmesi hâlinde, vergi dairesince tecil edilen verginin terkinin gerçekleştirileceği; “Asgari Geçim İndirimi Uygulaması” başlıklı düzenlemede, istisna uygulamasında asgari geçim indirimi mahsup edilerek kalan tutarın tecile konu olacağı; “İstisna Şartlarının Gerçekleşmemesi” başlıklı düzenlemede ise; serbest bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin imal ettikleri ve yurt dışına ihraç ettikleri ürün satış tutarlarının ürün toplam satış tutarlarına oranının Kanunda öngörülen oranda gerçekleşmemesi hâlinde, yıl içinde vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil edilen gelir vergisinin işverenden cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edileceği açıklanmıştır.

43. Bu durumda vergi dairesine dolayısıyla Devlete ödenip ödenmeyeceği henüz belli olmayan gelir vergisi kesintisinin, vergi dairesince yapılan tescil işleminden, işverenin gerekli koşulları sağladığının tespit edilmesiyle vergi idaresinin tarh edilmiş tutar için yaptığı düzeltme işlemi sonucundaki miktar terkin edilene kadar işverenin uhdesinde kaldığı anlaşılmaktadır.

43. Bu durumda vergi dairesine dolayısıyla Devlete ödenip ödenmeyeceği henüz belli olmayan gelir vergisi kesintisinin, vergi dairesince yapılan tescil işleminden, işverenin gerekli koşulları sağladığının tespit edilmesiyle vergi idaresinin tarh edilmiş tutar için yaptığı düzeltme işlemi sonucundaki miktar terkin edilene kadar işverenin uhdesinde kaldığı anlaşılmaktadır.

44. Bundan başka 24.02.2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6772 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (6772 sayılı Kanun) 7. maddesiyle 3218 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin ilk cümlesine “elde ettikleri kazançları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları” ibaresi eklenmiş ve (b) bendi “Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu oranı %50’ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bakanlar Kurulu bu yetkiyi, stratejik, büyük ölçekli veya öncelikli yatırımlar ile konusu, sektörü ve niteliği itibarıyla proje bazında desteklenmesine karar verilen yatırımlara yönelik olarak, bölge, sektör ya da faaliyet alanı itibarıyla farklılaştırarak veya kademelendirerek kullanabilir. Yıllık satış tutarı bu oranın altında kalan mükelleflerden zamanında tahsil edilmeyen vergiler cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir” şeklinde değiştirilmiştir.

45. Yapılan bu değişiklikle istisna ifadesi kaldırılmış, değişiklik öncesinde Bakanlar Kuruluna %85 oranını %50’ye kadar indirme konusunda verilen genel yetki sınırlandırılmıştır.

46. Bu aşamada işçi-işveren ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu’na değinilmesinde yarar bulunmaktadır.

47. 4857 sayılı İş Kanunu’nun (İş Kanunu) “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32. maddesi; “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

46. Bu aşamada işçi-işveren ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu’na değinilmesinde yarar bulunmaktadır.

47. 4857 sayılı İş Kanunu’nun (İş Kanunu) “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32. maddesi; “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

(Değişik ikinci fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir. Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka  hesapları dışında ödeyemezler.

(Ek fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) İşçinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesaplarına yatırılmak suretiyle ödenmesine ilişkin diğer usûl ve esaslar anılan bakanlıklarca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz.

Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.

İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.

Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz.

Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.” şeklinde düzenlenmiştir.

48. Görüldüğü üzere İş Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrasında genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz.

Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.” şeklinde düzenlenmiştir.

48. Görüldüğü üzere İş Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrasında genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

49. Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Kanun maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

50. Öte yandan İş Kanunu’nun 32. maddesiyle iş sözleşmesinde ücretin net veya brüt olarak belirlenmesi konusunda bir sınırlama getirilmediğinden işçi ve işveren özgür iradeleri ile düzenledikleri iş sözleşmesinde ücreti brüt veya net olarak kararlaştırabilmektedir.

51. Taraflarca düzenlenen iş sözleşmesinde, ücretin net olarak kararlaştırılması durumunda tüm vergi ve sosyal sigorta prim yükü işveren tarafından karşılanacağından istisna edilen gelir vergisinin işveren uhdesinde kalacağı açıktır.

52. Zira, tüm vergi ve primlerde meydana gelebilecek artışlar nedeniyle doğan risk işveren tarafından üstlenilmekte, dolayısıyla işverenin üstlendiği bu külfet karşısında işçiye net ücret dışında herhangi bir tutarı ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır (Bahçeci, Barış: “Serbest Bölgede İstisnaya Tabi İşçi Ücretlerinden Terkin Edilen Gelir Vergisi Tutarı Üzerindeki Hak Sahipliği Sorunu”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2016, Sayı 124, s.421).

53. Öte yandan 6772 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle 3218 sayılı Geçici 3. maddesinin 2. fıkrasında yapılan değişikliği iş sözleşmeleri ister net ücret üzerinden ister brüt ücret üzerinden akdedilsin, her iki durumda da işverenin sosyal sigorta prim maliyetlerini artırıcı bir etkisi yaratacaktır (Yiğit Şakar, Ayşe: “Serbest Bölgelerde İstihdam Edilen Personelin Ücretlerinin Vergilendirilmesinde Son Durum”, Mali Çözüm Dergisi,2017, Sayı 38, s.69).

54. Bundan başka Gelir İdaresi Başkanlığının 22.05.2012 tarihli ve 126 sayılı Özelgede; 5810 sayılı Kanun’un madde gerekçesine vurgu yapılarak serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan şirketin istihdam ettiği işçilere ödediği ücretlere gelir vergisi istisnası, muhtasar beyannamede beyan edilen tutarın önce tecil edilip yeminli mali müşavirler tarafından düzenlen serbest bölge faaliyet tasdik raporu ile şartların gerçekleştiğinin tespiti üzerine terkin edilmek suretiyle uygulandığı bildirilmiştir.

55. Somut olayda; davacı şirket vekili, müvekkilinin serbest bölgede faaliyet gösterdiğini, iş müfettişi raporuyla vergi istisnasının işçiler lehine olduğuna ilişkin yapılan tespitin yerinde olmadığını ileri sürerek müfettiş raporunun iptalini talep etmiştir.

55. Somut olayda; davacı şirket vekili, müvekkilinin serbest bölgede faaliyet gösterdiğini, iş müfettişi raporuyla vergi istisnasının işçiler lehine olduğuna ilişkin yapılan tespitin yerinde olmadığını ileri sürerek müfettiş raporunun iptalini talep etmiştir.

56. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 31.12.2012 tarihli Genel Teftiş Raporunun 4.2. maddesinde, işyerinden ayrılan işçilere yapılan ödemelerdeki eksikliklerle işveren tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı, yapılan ödemelerdeki vergi istisnasına ilişkin işverenin uygulamasından doğan eksikliklerin ayrılan işçiler yönünden alacağı dönüşmesi nedeniyle ilgililerin bilgilendirilmesinin; 4.5-3. maddesinde de, yapılan brüt ücret hesabı düzenlemesi sonrasında sigorta primine esas brüt ücretin de değişecek olması nedeniyle hesaplama sonucu çıkan tutarın sigorta prim ve işsizlik sigortası prim kesintileri içinde dikkate alınmasının istenilmesine rağmen bu hususta herhangi bir işlem yapılmadığı, bu hususun sosyal güvenlik mevzuatıyla ilgili bir konu olması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ihbarda bulunulmasının; 5. maddesinde ise, işçi ücretlerinden istisna tutulan gelir vergisi kesintilerinin hak sahibi işçilere iade edilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen bu ödemeleri yapmayan işveren hakkında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesine muhalefetten toplam 2.114.360,00TL idari para cezası uygulanmasının; aynı Kanun’un 6. ve 7. maddelerinde ise raporun son sayfasında yer alan ilgili hususların SGK’ya ve ifadesine başvurulan işçilere gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

57. Dosya kapsamında bulunan davacı şirket ve dava dışı işçiler tarafından imzalanan iş sözleşmelerinden ücretlerin net miktarlar üzerinden kararlaştırdığı tespit edilmiştir.

58. Öte yandan davacı şirketin, davalı Kurumun 31.12.2012 tarihli müfettiş raporuna istinaden uyguladığı 2.188.280TL idari para cezasının iptali istemi üzerine Gebze 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 29.05.2014 tarihli ve 2013/999 D. İş kararı ile iş sözleşmelerinde ücretlerin net ücret üzerinden ödeneceğinin kararlaştırıldığını ve ücret ödemelerinin bu şekilde yapıldığını, tüm yükümlülüklerin işveren üzerinde kaldığını, işçilerin net ücretinde bir azalma olmadığını, bu nedenle 2.114,360TL idari para cezasının yasal dayanağı olmadığını, işçilere yıllık izinlerinin bölünerek veya eksik kullandırıldığından 73.920TL idari para cezası yaptırımının ise yerinde olduğunu belirten bilirkişi raporu benimsenerek itirazın kısmen kabulü ile 2.114,360TL idari para cezasının iptaline karar verilmiş, Gebze 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.06.2014 tarihli ve 2014/167 D. İş kararı ile de davalının Sulh Ceza Mahkemesi kararına yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

59. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (yeni adıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) 16.11.2015 tarihli cevabı yazısında; 4691 sayılı Kanun ve bu Kanun’un uygulamasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde geçen “her türlü vergi” ifadesiyle işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi istisnasının anlaşıldığı, bu istisnanın uygulanmasına ilişkin Kanunda yapılan düzenlemenin ise işverenin maliyetinin düşürülmesi ve teknoloji odaklı girişimci firma sayısının teşvik edilmesi suretiyle serbest bölgede yer alan girişimci firma sayısının artırılmasının sağlanması amacıyla yapıldığı bildirilmiştir.

60. Bu davada alınan 08.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda ise, iş sözleşmelerinde ücretleri net ücret üzerinden ödeneceğinin kararlaştırdığı ve davacı işverenin ücret ödemelerini bu şekilde yaptığı, bu nedenle tüm vergi ve yasal yükümlülüklerin davacı işverenin üzerinde kaldığı, işçilerin net ücretlerinde bir azalma olmadığı, 2.114.360TL idari para cezasının hukuka aykırı olduğu yönünde görüş bildirmiştir.

61. Yukarıda açıklandığı üzere 5810 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile değişik 3218 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin 2. fıkrasına göre serbest bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85’ini yurt dışına ihraç eden işverenin istihdam ettiği işçilere ödediği ücretler gelir vergisinden istisna edilmektedir. Aynı maddenin son fıkrasında ise maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığının yetkili olduğunun belirtilmesi üzerine Maliye Bakanlığınca çıkarılan 12.03.2009 tarihli 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği ( Seri No:1) ile serbest bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin imal ettikleri ve yurt dışına ihraç ettikleri ürün satış tutarlarının ürün toplam satış tutarlarına oranının, Kanunda öngörülen oranda gerçekleşmemesi hâlinde yıl içinde vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil edilen gelir vergisinin işverenden cezasız olarak, gecikme zammıyla birlikte tahsil edileceği belirtilmiştir.

62. Bu itibarla işveren ürettiği ürünlerin FOB bedelinin %85’ini ihraç edemediği takdirde işçilerine ödediği ücretler üzerinden keserek bildirdiği ve vergi dairesi tarafından tecil edilen gelir vergisini gecikme zammı ile Devlete ödeyeceğinden bu durumun işveren yönünden risk unsuru olduğu ve yasal koşulu gerçekleştiremediği takdirde tecil edilen gelir vergisi için işverenin gecikme zammı külfetine katlanacağı açıktır.

63. Bunun yanı sıra vergi istisnasından faydalanılması bakımından ihracat miktarını artırma hedefi işçiye yönelik değil, işverene yönelik bir hedef olmakla serbest bölgede faaliyette bulunan işveren ancak araştırma ve geliştirme çalışmalarını yüksek seviyede tutarak kaliteli ürün üretme çabasıyla Kanun’un aradığı yurt dışına ihracat oranına ulaşabilecektir.