muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/32834, Karar No: 2021/15450, Tarih: 25.05.2021

**4. Ceza Dairesi         2020/32834 E.  ,  2021/15450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen hüküm temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ile temyiz sebebine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından CMK'nın 288 ve 294. maddeleri kapsamında sanık müdafisinin belirttiği hukuka aykırılık nedenleri ile CMK’nın 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri de gözetilerek yapılan incelemede;

Sanık müdafisinin temyizinin; dosyada suçun sanık tarafından işlendiğine dair somut, objektif, her türlü şüpheden uzak kesin bir delil bulunmadığı, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken yerel mahkeme tarafından mahkumiyet kararı verilmesi hakkaniyete ve hukuka aykırı olup bozma sebebi olduğuna yönelik olduğu,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Hükümde bozmayı gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi 21/11/2019 gün, 2019/1569 esas 2019/3182 karar sayılı hükmün tüm dosya kapsamına göre hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, 5271 sayılı CMK’nın 302/1. maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİNE,

28/02/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik CMK'nın 304/1. maddesi gereğince "dosyanın Tekirdağ 2. Asliye Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere" Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2162, Karar No: 2014/21501, Tarih: 30.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/2162 E.  ,  2014/21501 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bolu İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/12/2013

NUMARASI : 2013/309-2013/538

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4053, Karar No: 2021/4015, Tarih: 26.04.2021

**16. Hukuk Dairesi         2020/4053 E.  ,  2021/4015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 1 parsel sayılı 15.309,53 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek, malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından, davalılar ... ve arkadaşları aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan tapu iptali ve tescil ve tenkis davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın 1/3 hissesinin ... adına, 2/3 hissesinin ... ve ... evlatları ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ve ... adlarına iştirak halinde mülkiyet hükümleri uyarınca tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.04.2021 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10778, Karar No: 2012/12452, Tarih: 01.11.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/10778 E.  ,  2012/12452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28.01.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın husumet yönünden reddine dair verilen 15.12.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 624 parsel sayılı taşınmazı yararına tescil harici dere yatağından geçit hakkı kurulması istemiyle hasımsız olarak dava açmış, yargılamalar sırasında harcı da yatırılmak suretiyle 292 parsel sayılı taşınmazın maliki davaya dahil edilmiştir.

292 parsel sayılı taşınmazın maliki davalı, davacının eskiden beri dere yatağından geçmek suretiyle genel yola ulaştığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece geçit hakkı davalarının hasımsız olarak açılamayacağı ve hasımsız olarak açılan davada dava dilekçesinin tebliği ile yeni bir davalı oluşturulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında:

Davacıya ait 624 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının bulunmadığı ve mutlak geçit ihtiyacı bulunduğu anlaşılmaktadır. Taşınmazın kuzeyindeki “... deresi’nin” yol olarak kullanılmasının da mümkün olmadığı belirlenmiştir. Yargılamalar sırasında geçit hakkı kurulması gereken taşınmaz dışında başka bir taşınmazdan geçit kurulması gerektiğinin belirlenmesi halinde, davacıya bu yeni taşınmaz malikleri hakkında ya eldeki dava ile birleştirilmek üzere usulünce dava açılması için süre verilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle aynı davaya dahil edilmeleri sağlanmalıdır. Eldeki davada da 292 parsel sayılı taşınmaz maliki hakkında bu çerçevede işlem yapıldığından davanın yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen 08.02.2010 tarihli rapor ve krokisinde geçit için en elverişli güzergâhın 292 parsel sayılı taşınmazın kuzeyindeki (C) harfi ile işaretli kesim olduğu bildirilmiş ise de geçit kurulabilecek tüm alternatifler incelenmediğinden ve özellikle 697 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırı değerlendirilmediğinden bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen 08.02.2010 tarihli rapor ve krokisinde geçit için en elverişli güzergâhın 292 parsel sayılı taşınmazın kuzeyindeki (C) harfi ile işaretli kesim olduğu bildirilmiş ise de geçit kurulabilecek tüm alternatifler incelenmediğinden ve özellikle 697 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırı değerlendirilmediğinden bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, teknik bilirkişiler aracılığı ile mahallinde yeniden keşif yapmak, yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca geçit kurulabilecek tüm güzergâhları belirlemek ve bu arada 697 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırını değerlendirmek ve geçit için en uygun güzergahı saptamak olmalıdır. Araştırmalar neticesinde eski bilirkişi raporunda olduğu gibi 292 parsel sayılı taşınmazın ( C ) harfi ile belirlenen kesiminin en uygun güzergah olduğunun saptanması halinde buradan aksi halde başka alternatifler araştırılarak, değerlendirilmeli sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu hususlar nazara alınmadan davanın reddi doğru görülmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 01.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1205, Karar No: 2021/8585, Tarih: 16.09.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/1205 E.  ,  2021/8585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının reddine dair verilen karar hakkında, bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; emekli noter olduğunu, noter olarak son görev yaptığı Bakırköy 12. Noterliğince düzenlenen 09/11/2006 tarihli "uçak ipotek sözleşmesi"nde damga vergisi alınmadığını, Adalet Müfettişinin olağan denetimi sırasında yapılan tespit ve vergi müfettişi raporu üzerine Bakırköy Vergi Dairesince 29/12/2011 tarihli vergi/ceza ihbarnamesinin düzenlendiğini, iptali istemiyle İstanbul Vergi Mahkemesinde iptal davası açtığını, iptal davasının reddine karar verildiğini, davanın reddi üzerine 65.223 TL damga vergisi, 65.223 TL vergi cezası ziyaı, 88.409,77 TL gecikme faizi ve 516,56 TL karar harcı olmak üzere toplam 219.372,33 TL vergi dairesine ödeme yaptığını, yapılan ödemenin davalılara rücu edilmesi amacıyla davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek; itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar; ipotek sözleşmesinin tarafının Aviation Finance 2 Ltd şirketi olduğunu, vergi zıyaı cezasının rücu edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını, icra dosyasında borçlu olarak şirket gösterilmesine rağmen davanın aleyhlerine açıldığını savunarak; husumet yönünden davanın reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemişlerdir.

İlk derece mahkemesince; ipotek işleminin tarafı olan ve mükellef sıfatıyla vergi borcundan sorumlu olanın, ipotek edilen uçağın sahibi act hava yolları anonim şirketi olup onun adına fiili olarak imza atan temsilcilerin sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; borcun sorumlusu temsil edilen şirket olup, ipotek tesisinde şirketi temsilen hareket eden davalılara, bu rücu davasında husumet düşmediğinden, verilen kararda usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, noter aracılığıyla yapılan "Düzenleme Şeklinde Uçak İpotek Sözleşmesi" nde tahsil edilmeyen damga vergisi nedeniyle vergi/ceza ihbarnamesinin davacı noter tarafından ödenmesi üzerine şirket temsilcileri aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Eldeki dava konusuna ilişkin olarak; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 127. maddesinde; bu kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça harçların peşin olarak alınacağı, devamı maddesinde ise gerekli harcı tamamen almadan işlem yapan memurun harcın ödenmesinden mükellef ile sorumlu olduğu, aynı kanunun 40. maddesinde noter harçlarını işlemin yapılmasını isteyen kişinin ödemekle mükellef olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa 11. maddesinde, vergi kesmeye mecbur olanların verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödemeleri yerine getirmekten sorumlu olduğu, bu sorumluluğun bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükellefe rücu etmek hakkını kaldırmayacağı, Damga Vergisi Kanununun 24/4. fıkrasında ise damga vergisi hiç alınmayan veya noksan olarak alınan kağıtların vergisi mükelleflere, cezası düzenleyenlere ait olduğu şeklinde düzenlenmeler bulunmaktadır.

Noterler yaptıkları işlemlerde vergi tahsilinde aracı durumda olup sözleşme gereği ödenmesi gereken vergiyi ilgililerden tahsil ederek vergi dairesine yatırmak zorundadır. Davaya konu edilen işlemde verginin alınmadığı, müfettiş raporu ile belirlenmiştir. Ödenmeyen verginin borçlusu noter değil noterde düzenlenen evrakın taraflarıdır. Davalılar Türk Ticaret Kanunu doğrultusunda sorumlunun şirket olduğunu, dolayısıyla sorumlu olmadıklarını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesince de bu şekilde kabul edilmiş ise de; Türk Ticaret Kanununa oranla özel kanun durumunda olan Vergi Usul Kanunu yetkililerin sorumluluğunu şirketin varlığına bağlamıştır. Anılan Kanun'un 10. maddesine göre şayet mükellef yurt dışında ise Türk Ticaret Kanunundaki genel prensipten ayrılıp, temsilcilerin Türkiye'de bulunmaları halinde onları sorumlu tutmak mümkün olduğundan ve somut olayda dosyadaki bilgilere göre verginin mükellefi şirket yurt dışında olduğundan sözleşmeden doğan vergi borcundan davalıların sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; Vergi Usul Kanunundaki düzenlemeler nazara alınarak davalıların sadece damga vergisinden sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile usulden davanın reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; Vergi Usul Kanunundaki düzenlemeler nazara alınarak davalıların sadece damga vergisinden sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile usulden davanın reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ : Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 16/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.