muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/7763, Karar No: 2010/6744, Tarih: 15.07.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/7763 E.  ,  2010/6744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı üçüncü kişi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (üçüncü kişi) vekili, Kadıköy 3.İcra Müdürlüğü’nün 2008/272 Esas sayılı dosyasında yazılan talimat uyarınca, Ankara 7. İcra Müdürlüğü’nün Talimat sayılı dosyasında yapılan 24.09.2008 günlü hacze konu menkullerin davacı şirkete ait faturalı mallar olduğunu, borçlunun haciz adresi ve mahcuzlarla ilgisinin bulunmadığını,haczin İİK’nnu 99. maddesi gereğince yapıldığının kabulü gerektiğini belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı (alacaklı) vekili, dava konusu haczin borçlunun faaliyet adresinde İİK’nun 96 ve 97. maddeleri gereğince yapıldığını ve borçluya ait belgelerin ele geçtiğini, mülkiyet karinesinin alacaklı yararına olması nedeni ile aksini ispat yükünün davacı üçüncü kişiye düştüğünü, iki şirket arasında ortaklar itibarı ile de organik bağ bulunduğunu ve hacizde ele geçen muavin defteri üzerinde Ltd. kapandı A.Ş. açılacak ibaresinin yer aldığını, sunulan belgelerin karinenin aksini kanıtlamaya elverişli olmadığını,borçlu şirketin muvazaalı olarak davacı üçüncü kişiye devredildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı (borçlu), davayı kabul ettiklerini, iki şirket arasında unvan benzerliği dışında bağ bulunmadığını ve mahcuzların da davacıya ait olduğunu, borçlu şirketin kuruluştan itibaren aynı adreste faal olduğunu ve mal varlığının bulunmadığını belirtmiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre: “haczin talimat adresinde yapıldığı, davacı ve borçlu şirket arasında kurucu ortakları itibarı ile organik bağ bulunduğu, İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin borçlu,dolayısıyla alacaklı yararına olduğu, davacının sunduğu delillerin karinenin aksini kanıtlamaya elverişli olmadığı “ gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.

Davacı ve borçlu şirket aynı sektörde faaliyet göstermektedir ve iki şirketin de kurucu ve hakim ortağı ... Recepoğlu’dur. Öte yandan davacı şirketin kurucu ve son ortakları arasında yer alan ... ve ... 2004 ve 2005’de, ... ve ... ise 2005’den itibaren davacı şirket bünyesinde sigortalı olarak çalışıyor gözükmektedir. Hacizde borçluya ait çok sayıda belge ele geçmiştir. Borçlunun faaliyetini sürdürdüğü belirtilen ticaret sicilde kayıtlı adresinde kapının kapalı olması, muhatabın tanınmaması ve muhtarlık kaydının da bulunmaması nedenleri ile duruşma günü tebligatı dahi yapılmamış,sonraki aşamalardaki tebligatlar ise TK’nun 35. maddesine göre yapılmıştır. Tüm bu hususlar bir arada gözetildiğinde, davacı şirketin borca dayanak olaydan ve buna ilişkin davanın açılmasından sonra alacaklıdan mal kaçırmak için kurulduğu, iki şirketin farklı tüzel kişilikler adı altında, ancak birlikte ticari faaliyetlerini sürdürmeye devam ettiklerinin kabulü gerekmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı (üçüncü kişi) Tunç Telekomünikasyon A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1,55 TL kalan onama harcının temyiz eden davacı 3.kişiden alınmasına 15.7.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11730, Karar No: 2016/4748, Tarih: 30.03.2016

**22. Ceza Dairesi         2015/11730 E.  ,  2016/4748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal etme, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, kararların nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya kapsamına göre diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen sosyal inceleme raporu içeriğine göre, suça sürüklenen çocuğun 7-8 yaşlarında yaşadığı ağır dayak ve ayağından kuyuya sarkıtılması ile annesini küçük yaşlarda kaybetmesi nedeni ile (yaşadığı büyük duygusal travmadan) davranış bozukluğunun bulunduğu bu nedenle psikolojik tedavi görmesi gerektiğinin belirtilmiş olması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 32 ve 34. maddeleri ışığında, suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde işlediği eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinde tamamen ya da önemli derecede azalma olup olmadığı araştırılıp, yöntemince raporla saptandıktan sonra sonucuna göre, suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 5237 sayılı TCK'nun 61. maddesinin 1. fıkrasına göre hakim, somut olayda; bu fıkrada yedi bent halinde sayılan hususları ve aynı Kanunun 3. maddesinin 1. fıkrasındaki “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur” şeklindeki yasal düzenlemeleri gözönünde bulundurarak işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler. Cezanın iki sınır arasında tayin ve takdiri mahkemenin yetkisi içinde ise de, hakim bu takdir hakkını adalet ve nesafet kuralları ile sınırlı olarak kullanmalıdır. Somut olayda suç tarihinde sabıkasız olan suça sürüklenen çocuk hakkında sadece genel tabirlerle suçun işleniş şekli ve özellikleri gerekçe gösterilmiş ise de mahkemece adalet ve nesafet kuralları ile orantılılık ilkesine aykırı olarak alt sınırdan önemli sayılabilecek oranda uzaklaşılmak suretiyle yazılı şekilde ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı isteme uygun olarak BOZULMASINA, 30/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1900, Karar No: 2021/9590, Tarih: 19.10.2021

**3. Ceza Dairesi         2021/1900 E.  ,  2021/9590 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Muş 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.10.2018 tarih ve 2018/97 - 2018/563 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : Sanıklar hakkında TCK'nın 314/2 ve 3713 sayılı

Kanunun 3, 5/1 maddesi ile TCK'nın 62/1, 53/1-2-3,

58/9 ve 63 maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet

kararına ilişkin istinaf başvurusunun düzeltilerek

esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından da açılan kamu davası ile ilgili olarak; 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesinde sayılan hükümlerden birinin zamanaşımı süresi içinde mahallinde verilmesi mümkün görülmüştür.

Hükmolunan cezanın süresine göre şartları bulunmadığından sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin CMK'nın 299. maddesi uyarınca REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler, ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Dairemizin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafından işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir (Evik, Cürüm işlemek için örgütlenme, Syf 383 vd.).

Örgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katılması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, onun bir parçası olmayı istemesi, katılma iradesinin devamlılık arz etmesi gerekir. Örgüte üye olan kimse, bir örgüte girerken örgütün kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek üye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin "suç işlemek amacı" olması aranır (Toroslu özel kısım syf.263-266, Alacakaptan Cürüm İşlemek İçin Örgüt syf. 28, Özgenç Genel Hükümler syf.280).

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK’nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yer verilmiştir. “Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak” cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır.” şeklinde açıklanmış, 765 sayılı TCK’nın sistematiğinden tamamen farklı bir anlayışla düzenlenen maddede yardım etme fiilleri de örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilerek, bağımsız bir şekilde örgüte yardım suçuna yer verilmemiştir.

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilleri örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım bir kez olabileceği gibi birden çok şekilde de gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise örgüt üyesi olarak da kabul edilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanıkların Muş ili Varto İlçesi’nde HDP ve DBP parti temsilcileri tarafından gerçekleştirilen sözde özyönetim açıklamasının yapıldığı toplantıya katılmaktan ibaret eylemlerinin, silahlı örgütün amacını benimsediklerini gösterdiğinde kuşku bulunmamakta ise de; örgütün sempatizanı olma düzeyinde kaldığı gözetildiğinde, silahlı örgütün hiyerarşik yapısına organik bağla dahil olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk oluşturan faaliyetlerde bulunduklarına dair inkara dayanan savunmalarının aksininin kanıtlanması ve maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konması bakımından;

a-Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... ile ilgili olarak, örgüt talimatı ile kurulan halk meclisi içerisinde delege ve komisyon başkanı olarak faaliyet yürüttüğü iddia olunan dava dışı... isimli şahıstan ele geçirilen ve ...’in faaliyetleri bakımından örgütsel mahiyette olduğu kabul edilen dökümanda isimlerinin geçmesi, sanık ... yönünden ayrıca ikametinde yapılan arama sonucunda devletin bütünlüğünü ve ülke birliğini bozma suçundan cezaevinde tutuklu bulunan...ve ...adına yatırılmış cezaevi tahsilat makbuzlarının bulunması, müsnet suç yönünden delil olarak değerlendirilmiş ise de, incelenen belgelerin sanıklar yönünden örgütsel mahiyetlerinin açıkça ortaya konmasını teminen; adı geçen...’un dava dosyasının temin edilerek aşamalardaki beyan ve savunmalarının incelenmesi, inceleme sonucuna göre gerekirse delil olarak değerlendirilen belgelerle ilgili ifadesinin alınması, keza...ve ...’in kim oldukları ve bunlar adına para ödenmesine ilişkin makbuz içerikleri hakkında sanık ...’ın beyanlarının yeniden alınması, adları zikredilen sanıklar ile birlikte sanıklar ..., ... ve ...’ın terör örgütünün propagandasına dönüşen toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katıldıklarına ilişkin tutanaklarla ilgili olarak varsa ceza soruşturması ya da kamu davasına dair dava dosyalarının da istenerek incelenmesi,

Sanık ... yönünden ayrıca, UYAP kayıtlarının tetkikinde iş bu temyize konu dosyanın suç tarihinden önceki döneme ilişkin 14.09.2001 tarihinde işlediği iddia olunan fiilleri nedeniyle Van (kapatılan) 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2001/191 esas sayılı dosyasında yasa dışı örgüt üyelerine yardım ve yataklık etme suçundan yargılandığı dava dosyasının bulunduğunun anlaşılması karşısında, anılan dosya getirtilip incelenerek, kesinleşmiş ise onaylı sureti dosya içerisine alınıp derdest ise iş bu dosya ile birleştirilmesinin düşünülmesi,

Sanık ... hakkında ayrıca, Muş Devlet Hastanesi sağlık kurulunca düzenlenen 27.02.2014 tarihli, sanığın sınırlı mental kapasite ve tedavi ile kısmen düzelen yineleyici depresyon nedeni ile %55 özürlü olduğuna dair rapor ile Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi tarafından düzenlenen 28.03.2018 tarihli müsnet suçlar yönünden TCK’nın 32/1-2 maddelerinden istifade edemeyeceğine ilişkin raporlar arasındaki çelişki de gözetilerek; sanığın TCK'nın 32. maddesi uyarınca suç tarihinde işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğini ortadan kaldıran veya bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmasına yol açan bir akıl hastalığına düçar olup olmadığı ve yüklenen suç yönünden cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda Adli Tıp Kurumundan rapor alındıktan sonra sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayinine zorunluluk bulunması,

b-Uygulamaya göre de; Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin, 5271 sayılı CMK'nın 280/1-e maddesi gereğince duruşma açıp sonucuna göre aynı kanun maddesinin 2. fıkrası gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurması gerekirken, kanun maddesine yanlış anlam yüklenerek duruşma açılmaksızın, İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında belirlenen cezanın daha az cezaya indirilmesi

Kanuna aykırı, sanık ... ve sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıkların tutuklulukta geçirdiği süre, bozma nedeni gözetilerek 5271 sayılı CMK'nın 109/3-a maddesi gereğince "yurt dışına çıkmamak" şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmak suretiyle ayrı ayrı TAHLİYELERİNE, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304/1. maddesi uyarınca, sanıklarla ilgili İlk Derece Mahkemesi hükmünün sonuç ceza yönünden değiştiren Bölge Adliye Mahkemesinin hükmüyle ilgili bozma kararı verilmesi karşısında dosyanın öncelikle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.10.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18819, Karar No: 2012/16247, Tarih: 06.06.2012

**2. Ceza Dairesi         2012/18819 E.  ,  2012/16247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Elektrik enerjisi hırsızlığı

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın ek kararın verildiği tarihte Ayaş Açık Cezaevi Müdürlüğünde hükümlü olarak bulunduğu, ek kararın infaz memuruna tebliğ edildiği ancak; 5271 sayılı CMK.nun 35/3 maddesi gereğince “ ilgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar kendisine okunup anlatılır” düzenlemesi uyarınca tebligatın usule uygun olmadığı ve sanığın temyizinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Temyiz isteminin reddine dair 15/02/2010 gün ve 2006/435 E – 2009/1086 K sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle temyiz isteminin reddine dair ek kararın istem gibi ONANMASINA, 06/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14409, Karar No: 2019/14212, Tarih: 26.06.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/14409 E.  ,  2019/14212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeden haksız olarak feshedildiğini beyan ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılmasında hukuki yararın bulunup bulunmadığı noktasındadır.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.