muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/1431, Karar No: 2014/21935, Tarih: 31.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/1431 E.  ,  2014/21935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/11/2013

NUMARASI : 2012/1077-2013/315

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 31.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13050, Karar No: 2015/19685, Tarih: 07.12.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/13050 E.  ,  2015/19685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, dava dilekçesi ile; davacının üniversite öğrencisi olduğunu, eğitim giderleri bulunduğunu ileri sürerek; aylık 500.00.TL yardım nafakasına ve nafakanın her yıl %25 oranında artırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir .

Davalı, cevap dilekçesi ile; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 375.00.TL yardım nafakasına ve nafakanın her yıl TÜFE oranında artırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre, takdir edilen nafaka miktarının gelecek yıllarda artırılması konusunda oran olarak ÜFE oranı, artış tarihi olarak da kararın kesinleştiği tarih benimsenmektedir. Mahkemece, takdir edilen nafaka miktarının her yıl TÜFE oranında artırılmasına karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Ancak, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, bu yöne ilişen temyiz itirazlarının kabulü ile; hükmün 2. fıkrasında yeralan; "TÜFE" ifadesinin çıkarılarak yerine; "ÜFE" ifadesinin yazılması sureti ile hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/250, Karar No: 2017/262, Tarih: 09.05.2017

**Ceza Genel Kurulu         2017/250 E.  ,  2017/262 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 1. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Eşini kasten öldürme suçundan sanık ...'in 5237 sayılı TCK’nun 82/1-d, 29/1, 62/2, 53, 54/1 ve 63. maddeleri uyarınca 20 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin, Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 12.09.2013 gün ve 66-332 sayılı resen temyize tâbi olan hükmün, sanık müdafii, katılanlar ve şikâyetçi vekilleri tarafından da temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 07.12.2015 gün ve 2634-5972 sayı ile; şikâyetçi ...'in 14.03.2013 tarihli oturumda sanıktan şikayetçi olmadığını beyan ettiği ve vekilinin temyiz isteğinin de süresinden sonra olduğu gerekçesiyle temyiz isteğinin reddine karar verilerek, resen ve sanık müdafii ile katılanlar vekillerinin temyizi ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu;

"...A- Oluşa ve tüm dosya kapsamına; sanığın ilk ifadesine göre; maktulenin pişirmiş olduğu balıkları yakması nedeniyle meydana gelen tartışmada 'zaten sana bu zamana kadar hiçbir şey beğendiremedim' demesi üzerine suçu işlediği, maktulden kaynaklanan haksız tahrik oluşturan söz ve davranış bulunmadığı anlaşılmasına rağmen, kovuşturma aşamasındaki maktulenin kendisine 'elimi sallasam ellisi, sen de adam mısın, senin boyun kısa' dediği şeklindeki daha sonra genişletilen, tahrik indiriminden yararlanmaya yönelik savunmaya itibar edilerek koşulları oluşmayan TCK'nun 29. maddesinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,

B- 24.11.2015 günlü Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümleri doğrultusunda sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel mahkeme ise 18.02.2016 gün ve 19-48 sayı ile; (2) numaralı bozma nedenine uymuş, (1) numaralı bozma nedenine; "...Yargıtay bozma ilamı gerekçesinde, maktulün tartışmada sanığın ilk ifadesinde 'zaten sana bu kadar zaman hiçbir şeyi beğendiremedim' demesi üzerine suçu işlediği, kovuşturma aşamasında 'elimi sallasam ellisi, sen de adam mısın, senin boyun kısa' dediği şeklindeki daha sonra genişletilen ve tahrik indiriminden yararlanmaya yönelik savunmaya itibar edilmemesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuş ise de; sanığın polis ifadesinde eşine yönelik olarak '...eşim bana zaten sana bu zamana kadar hiçbir şeyi beğendiremedim şeklinde sözler söyledi...' şeklinde ve arkası belirtilmeyen genelleme yapılarak ifadesinin yazılmış olduğu ve bu ifade okunduğunda sanığın psikolojik durumu, kullanmış olduğu ilaçlar, eşini öldürmüş olması hususları göz önüne alındığında normal bir insandan beklenecek bir ifade olamayacağı, yani böyle bir durumda normal bir insanın bile savunmasını doğru ve sağlıklı yapamayacağı, ifadesinin belki ifadeyi alan memur tarafından düzeltilerek yazılabileceği, aynı gün olan olayda aynı gün verilen ifadenin de, ne derece doğru bir şekilde anlatabileceği nazara alındığında sanığın söylediklerinin ya da söylemediklerinin aleyhine delil teşkil etmemesi gerektiği, aynı gün Cumhuriyet savcısı huzurunda verdiği ifadesinde de devamlı tartıştıklarını, eşinin kendisini hor gördüğünü, iç güveysi muamelesi yaptığını, boyunun kısa olduğundan kendisine bir türlü yakıştıramadığını, tartışma uzayınca canının sıkıldığını beyan ettiği, yine olayın olduğu gün İznik Sulh Ceza Mahkemesindeki sorgu ifadesinde, 'eşim beni sürekli olarak boyumdan dolayı aşağıladığı için ve bana elimi sallasam ellisi diyerek beni kışkırttığı için yıllardan beri içimde biriken sinirle bu eylemi gerçekleştirdim' dediği, görüleceği üzere ifade alan şahsın sorduğu sorulara göre ifadeyi alış şekline göre sanığın savunmasının genişlediği, hâkimin ayrıntılı sorması nedeni ile sanığın da ayrıntılı cevap vermiş olabileceği, kaldı ki ifadelerin aynı gün verilmiş olduğu, ancak olay olduğu saate yakın zamanda verilen ifade ile üzerinden geçen saat nazara alındığında kafasını da toparlayan sanığın olayı daha detaylı anlatabileceğinin hayatın olağan akışına ters düşmediği, sanığın ifadelerinin de bu şekilde olduğu, sanığın günlerce düşünüp de söz konusu tahrik indiriminden faydalanmak için ifadesini değiştirmeyi düşündüğünden söz edilemeyeceği, sanığın aynı gün içerisinde ifadelerinin alınış şekline göre değişiklik göstermesinin mümkün olacağı, sanığın savunmasında söylediği bu sözlerin de tahrik indirimine neden olabilecek sözler olduğu, kaldı ki ortak çocukları olan müşteki oğulları ..

...'in de mahkememizde bozmadan sonra ve bozmadan önce alınan beyanlarından maktulün yıllardan beri aynı şekilde tartışma sırasında sanığa küçümseyici laflar söylediği, sanığın da psikolojik durumu ve kullandığı ilaçların etkisi ile söz konusu bu laflardan etkilendiği, en son olay günü olan tartışmada bu sözlerin söylenmesi ile sanığın artık eşini öldürmeye karar verdiği, bu nedenle sanığın eşini tahrik altında kasten öldürdüğünün anlaşıldığı, bu tahrikin etkisi ile canavarca hisle hareket ettiğinin düşünülemeyeceği, bu nedenle sanık hakkında bu maddenin uygulanamayacağı, tüm bu belirtilen nedenler karşısında sanık hakkında önceki hükümle eşini tahrikle öldürme suçundan kurulan hükmün yerinde olduğu..." şeklindeki gerekçe ile direnilmesine karar vermiştir.

Resen temyize tabi olan bu hükmün, katılan T.C. ... vekili tarafından da temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.03.2016 gün ve 110483 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca 07.12.2016 gün ve 530-1218 sayı ile; 6763 sayılı Kanunun 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 22.02.2007 gün ve 3-547 sayı ile, direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karar bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında TCK’nun 29. maddesinde düzenlenmiş olan haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca öncelikle, yerel mahkeme kararının “yeni hüküm” niteliğinde olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre, şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak,

c) Bozma sonrasında yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) İlk kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni ve değişik gerekçelerle hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, özde direnme kararı olmayıp, yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi halinde ise incelemenin Yargıtay'ın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Dairece ilk hükmün; sanık hakkında TCK'nun 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle bozulmasından sonra yerel mahkemece, maktulün oğlu ...'in şikâyetçi sıfatı ile dinlendiği, şikâyetçinin mahkemede; "Babam psikolojik rahatsızlığı olan biriydi, sürekli ilaç kullanıyordu, ilaçların etkisi ile geceleri çok geç uyuyordu, hatta saat 02.00 - 03.00 sıralarında bir demlik çay içtiğini, çok miktarda sigara içtiğini biliyorum, zaman zaman annem ile tartışırlardı, tartışma sırasında annem, babama 'sen de adam mısın, elimi sallasam ellisi' gibi sözler söylerdi, babam rahatsız olduğu için fazla çalışamaz, bu nedenle az para kazanırdı, komşular çok para kazandığı için annem 'elalem para kazanıyor, sen neden kazanmıyorsun' gibi sözler söylüyordu, babamı küçümsüyordu, ancak ben babama boyunun kısa olduğuna ilişkin beyanda bulunduğunu duymadım, söylemiş de olabilir, babam ilaçlarını kullanmayınca agresif oluyordu” şeklinde yeni beyanda bulunduğu;

Yerel mahkemenin, önceki hükümde yer almayan “...kaldı ki ortak çocukları olan müşteki oğulları ...'in de mahkememizde bozmadan sonra ve bozmadan önce alınan beyanlarından, maktulün yıllardan beridir aynı şekilde tartışma sırasında sanığa küçümseyici laflar söylediği, sanığın da psikolojik durumu ve kullandığı ilaçların etkisi ile söz konusu bu laflardan etkilendiği, en son olay günü olan tartışmada bu sözlerin söylenmesi ile sanığın artık eşini öldürmeye karar verdiği, bu nedenle sanığın eşini tahrik altında kasten öldürdüğünün anlaşıldığı...” şeklinde, şikâyetçinin tahrike yönelik somut olgular içeren bu yeni beyanını hükme esas almak suretiyle, yeni ve değişik gerekçeyle hüküm kurduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde olmayıp, ilk hükümde yer almayan ve bozmadan sonra elde edilen delillere dayanılarak yeni ve değişik gerekçelerle hüküm kurulması nedeniyle yeni hüküm niteliğinde olduğundan, bu yeni hükmün doğrudan Ceza Genel Kurulunca incelenmesi mümkün değildir. Bu nedenle, dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyeleri ... ve ...; "Yerel mahkeme hükmünün, yeni hüküm niteliğinde olmadığı ve esasa ilişkin inceleme yapılması gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 18.02.2016 gün ve 19-48 sayılı karar yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.05.2017 tarihinde yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18441, Karar No: 2014/29739, Tarih: 31.10.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/18441 E.  ,  2014/29739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 09/04/2013

NUMARASI : 2011/1121-2013/132

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek ve iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti,ödenmeyen ücret ve asgari geçim indirimi alacaklarını istemiştir.

Davalı işveren vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında, hüküm altına alınan ihbar ve kıdem tazminatı,asgari geçim indirimi ve ücret alacağı yönünden öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadıkları noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.