muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19865, Karar No: 2014/27682, Tarih: 14.10.2014

Sonuç olarak dava dilekçesinde, gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119/1-e gerekse m. 194 gereğince somutlaştırma yükünün yerine getirilmemiş olması halinde, önce hâkim davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemdeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini (yeni bir vakıa meydana getirmeden, sadece mevcut vakıa kapsamında) davacıdan istemeli, bu eksiklik tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek karar verilmeli, bu eksiklik tamamlanmaz, somutlaştırma gerçekleşmezse, ispatsız kalan davanın reddine karar verilmesi gereklidir.

Somut olayda, dava dilekçesinde, davacının bir kısım işçilik alacaklarının, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerine uygun şekilde hesaplanmadığı ve ödenmediği ileri sürülerek, yevmiyesinin toplu iş sözleşmelerine uygun şekilde belirlenmesiyle varsa işverence yapılmış ödemelerin mahsup edilmek suretiyle dava konusu alacakların hüküm altına alınması talep edilmiştir. Dava dilekçesi, soyut ve genel anlatımlar içermektedir. Hangi toplu iş sözleşmesine dayanıldığı, ödenmeyen unsurların neler olduğu belirtilmemiştir. Keza "varsa işverence yapılmış ödemelerin mahsup edilmesi" gibi belirsiz ve soyut vakıa ileri sürülmüştür. Davacının yevmiyesinin ne suretle eksik belirlendiği, işçilik alacaklarının hesaplanmasında ve ödenmesindeki toplu iş sözleşmelerine aykırılıkların neler olduğu ile ilgili maddi olgular ve olaylar hakkında bir açıklama yapılmayarak davanın dayandırıldığı vakıalar açık ve somut olarak ortaya konulmamıştır. Anılan sebeple, dava dilekçesinde, somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmediği anlaşıldığından, öncelikle hâkimin bu konuda somutlaştırma yapması için tarafı uyarması ve bu vakıaları tüm unsurlarıyla belirlemesini istemesi, özellikle ön inceleme aşamasında bu belirlemenin yapılması, buna rağmen davacının somutlaştırma yükünü yerine getirmemesi durumunda davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11227, Karar No: 2020/8374, Tarih: 14.12.2020

**17. Hukuk Dairesi         2020/11227 E.  ,  2020/8374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nun 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Av. ..., dosya temyiz incelemesine gönderilmeden önce 26.10.2020 tarihli dilekçe ile davadan feragat etmiş olup vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunduğundan, yerel mahkemece (İtiraz Hakem Heyeti'nce) davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17760, Karar No: 2012/4215, Tarih: 08.03.2012

**5. Hukuk Dairesi         2011/17760 E.  ,  2012/4215 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/484, Karar No: 2013/6310, Tarih: 29.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/484 E.  ,  2013/6310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 51. Asliye Ticaret (... Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 09.03.2010 gün ve 2007/395-2010/94 sayılı kararı onayan Daire’nin ....09.2012 gün ve 2010/9974-2012/13211 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı emtianın Bilbao’dan Derince limanına davalı tarafından taşınması sırasında hasarlandığını ileri sürerek sigortalılarına ödedikleri 62.816,54 Euro’nun 06.08.2007 ödeme tarihinden itibaren faizi ile tahsiline, ayrıca M/V Normed Hamburg gemisi üzerinde müvekkili lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizin 2010/9974 E, 2012/13211 K sayılı ilamıyla onanmıştır.

Davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve hasarın nihai varış noktasından önce oluşmuş olması karşısında konişmentoda FİOS kaydı bulunsa dahi davalının sorumluluktan kurtulmasına hukuken olanak bulunmamasına göre, davalı vekilinin HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK'nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 06,55 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/.... maddesi hükmü uyarınca takdiren 219,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 29.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/913, Karar No: 2017/8632, Tarih: 03.07.2017

**17. Ceza Dairesi         2016/913 E.  ,  2017/8632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Düşme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Dosya arasında fotokopisi yer alan ve sanık ... adına düzenlenen 25.05.2012 tarihli kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağının aslı ve onaylı örneğinin dosya arasına alınmadan ve 5237 sayılı TCK'nın 163. maddesine, 6352 sayılı Kanun'un 83. maddesi ile eklenen 3. fıkra uyarınca, elektriğin, tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilip tüketilmediğinin tespiti gerekeceğinden, kuruma kayıtlı olmayan sayacın her türlü müdahaleye ve değiştirmeye müsait olduğu, denetim imkanının bulunmadığı gözetilerek, suça konu sayacın hangi tarihte taktırıldığı ve ne kadar süre bu şekilde elektrik kullandığının araştırılması ve tutanak tutulurken sayaçta okunan endeks ile zati sayaç kullanıldığı dönemde işyerinin kurulu gücüne göre tüketmesi gereken elektrik miktarının uyumlu olup olmadığı hakkında konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasından sonra eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Alınan bilirkişi raporu sonucunda, sanığın karşılıksız yararlanma kastıyla hareket ettiğinin tespiti halinde, 02.07.2012 tarihinde kabul edilip 28344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı “Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkındaki” Kanun’un geçici 2. maddesinin 1. ve 2. fıkrası hükümleri birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde yapılan değişiklikle amaçlananın bu kapsam dâhilindeki suçlar bakımından kurum zararının ödenmesi halinde, olayın sanık ya da sanıkları hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilerek işin esasına girilmesinin önlenmesi olduğu gözetilerek, anılan Kanun'un Geçici 2. maddesi uyarınca; bilirkişiden normal tarifeye göre vergiler dahil, cezasız kaçak kullanım bedeline ilişkin rapor alındıktan sonra sanığa makul bir süre verilerek zararı tamamen tazmin etmesi halinde 6352 sayılı Yasa'nın Geçici 2/2. maddesi gereğince hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verileceğine” dair bildirimde bulunularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken dosya arasında sehven olarak yer alan, suça konu işyeri ve sanık adına düzenlemeyen tutanağa ilişkin sanık tarafından ödeme yapılmadığı hususlarına dikkat edilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedeni bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 03/07/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6987, Karar No: 2007/11264, Tarih: 13.12.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/6987 E.  ,  2007/11264 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Tarsus İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili müvekkiline ait Mersin 5. İcra Müdürlüğü’nün 1997/3234 sayılı takip dosyasının düzenlenen sıra cetvelinde dikkate alınmadığını; öte yandan alacaklarının 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun Ek 5 nci maddesi uyarınca ilk hacze iştirak ettirilmesi gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili sıra cetvelinin satış tarihi itibariyle düzenlendiğini, davacının haczinin düştüğünü, davacının diğer dosyasının iştirak ettirilmiş olması nedeniyle davaya konu ettiği dosyasının ilk hacze iştirak edemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İcra Mahkemesince davacının bir dosyasının ilk hacze iştirak ettirildiği, dava konusu ettiği diğer takip dosyasının ilk hacze iştirak ettirilmesinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 69 ncu maddesine aykırı olacağı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiş; hüküm davacı Fon vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olay bakımından uygulanması gereken, İcra ve İflas Kanunu’nun 268 nci maddesi, 4949 sayılı yasa ile değiştirilmeden önce, ihtiyaten haczedilen bir malın, bir diğer alacaklı tarafından kesin olarak haczedilmesi halinde, ihtiyati haciz sahibi alacaklının kesin hacze iştirak edeceği düzenlemesini içeriyordu. Somut olayda davalı yanın ihtiyati haczi 21.07.1997 tarihli olup, davacının kesin haczi ise 23.07.1999 tarihinde konulmuştur.

Her ne kadar, davalının ihtiyati haczinin kesin hacze dönüşme tarihi olarak itirazın iptali davası sonucunda verilen hükmün kesinleşme tarihi dikkate alınmış ise de, bu uygulama hatalı olup, kararın verildiği tarihin kesinleşme tarihi olarak kabulü gerekir (İİK.m.264).

Bu durumda mahkemece davalı banka tarafından açılan itirazın iptali davasının hüküm tarihinin tesbiti ile yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde her iki haczin birbirine iştirak edip edemeyeceği hususu saptanmak gerekirken, uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 69 ncu maddesinden bahisle davanın reddinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün davacı ... yararına BOZULMASINA., 13.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/33427, Karar No: 2013/17762, Tarih: 28.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/33427 E.  ,  2013/17762 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 Sayılı Kanuna Aykırılık

Hüküm : Davanın reddi

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık hakkında açılan kamu davasının reddine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

03/04/2000 tarihli iddianame ile sanık hakkında, Nişanca Mahallesi, Babahaydar Çeşmesi Sokak, 137 ada 9 no'lu parselde bulunan ahşap yapının cephesini koruyup, içine betonarme inşaat yaptığı iddiasıyla dava açıldığı, Eyüp 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2000/115 Esas 2001/188 sayılı kararı ile 4616 sayılı Kanunun 1. maddesinin 4. fıkrası gereğince davanın kesin hükme bağlanmasının ertelenmesine karar verildiği, Eyüp Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü Koruma Uygulama ve Denetim Bürosu tarafından, 01/05/2008 tarihli tespit ile, yapının zemin kattaki pencere boşluklarının özgünlüğünü korumakla birlikte doğramalarının bozulduğunun, birinci katta hem pencere boşluklarının hem de doğramaların özgünlüğünü yitirdiğinin, yapıya çatı arası piyesi ile yan ve arka cephede ilaveler yapıldığının belirlendiği, bunun üzerine 14/05/2010 tarihli iddianame ile sanık hakkında, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 15/01/1977 gün ve 9591 sayılı kararı ile korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli binanın pencere form ve doğramalarının değiştirilmesi ve ilave yapılması nedeniyle inceleme konusu davanın açıldığı, açıklandığı üzere ikinci iddianamede yeni bir eylemden söz edildiği, olay yerinde icra edilen keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda, pencere ve doğramaların değiştirilmesi ile ilavelerin yapılış zamanına yönelik bir tespitin yer almadığı anlaşılmakla, dava konusu yerde yeniden keşif yapılarak, kullanılan malzemelerin yıpranma durumu, işçilik ve diğer teknik etmenler birlikte değerlendirilip, pencere ve doğramaların ne zaman değiştirildiğinin, ilavelerin ilk olarak ne zaman inşa edildiğinin, inşasından sonra ne gibi değişiklikler geçirdiğinin, bu değişikliklerin yapılış zamanları ve niteliklerinin her türlü şüpheden uzak biçimde tespiti ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 28/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7150, Karar No: 2012/26988, Tarih: 13.11.2010

**2. Hukuk Dairesi         2012/7150 E.  ,  2012/26988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tekirdağ Aile Mahkemesi

TARİHİ :2.2.2012

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı (kadın) tarafından; tazminatların miktarı, davalı (koca) tarafından ise, tazminat miktarları, kusur belirlemesi, tedbir ve yoksulluk nafakası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı kocanın tüm, davacı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat azdır. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

3-Davacı, maddi ve manevi tazminat için faiz talebinde de bulunmuştur. Bu isteği hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi de doğru bulunmamıştır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2 ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1.bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.13.11.2012 (salı)
Yargıtay — Esas No: 2019/900, Karar No: 2019/1931, Tarih: 04.03.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/900 E.  ,  2019/1931 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 28.06.2006 tarihli iş kazası sonucu %41,20 oranında meslekte kazanma gücünü kaybeden sigortalıya bağlanan gelirlerin ve ödenen tedavi giderlerinden oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 10. ve 26. maddeleridir.

Mahkemece, dosya kapsamında alınan bilirkişi kusur raporu hükme dayanak kılınmak suretiyle, davalı işveren ... . Taah.Tic.Ltd.Şti.’nin %70, kazalı sigortalı ... ’ın %30 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, Kurum zararının % 70 kusur karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Davanın yasal dayanaklarından olan ve kusursuz sorumluluk halini düzenleyen 506 sayılı Yasanın 10. maddesine ilişkin olarak, mahkemece bir araştırma yapılmadığı gibi, bu yönde olumlu veya olumsuz bir belirleme de yapılmamıştır. Davacı Kurum, davada 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, sigortalının işe giriş tarihi ve işe girişinin süresinde Kuruma bildirilip bildirilmediği yöntemince araştırılmamıştır.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile, “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22'nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutarı, 26'ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, 506 sayılı Yasanın 9. ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, 506 sayılı Yasanın 9. ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

İnceleme konusu davada, 506 sayılı Yasanın 10. maddesindeki koşulların oluşup oluşmadığı; sigortalının özlük dosyası (hizmet cetveli ile birlikte) celbedilip dosyadaki mevcut delillerle birlikte değerlendirilmek suretiyle somut olayda 506 sayılı Yasanın 9.ve 10. madde koşulları (4447 sayılı Yasayla yapılan değişiklik öncesi düzenleme dikkate alınarak) oluşup oluşmadığı araştırılıp irdelenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.