muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/4513, Karar No: 2011/744, Tarih: 14.02.2011

Bu halde maktu olarak kararlaştırılan gecikme tazminatı miktarının uzun süreli gecikmelerde dahi taraflar için bağlayıcı olacağının kabul edilmesi sözleşmeyle beklenen yarara, tazminatın konuluş amacıyla iyiniyet kuralları ve hakkaniyete aykırı olacağı kanaati oluştuğundan, Dairemizin maktu gecikme tazminatının değiştirilmeksizin uygulanması gerektiğine dair uygulamasından vazgeçilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Kararlaştırılan tazminatın süresiz uygulanamayacağı bu şekilde kabul edildikten sonra maktu tazminatın ne kadar süreyle tarafları bağlayacağı konusuna gelince; bu süre sözleşmedeki teslim süresi, gecikilen sürenin uzunluğu, öngörülen tazminat miktarı, geçen süre içinde gerçekleşen enflasyon, fiyat artışları, döviz fiyatları ve faiz oranlarındaki artış ve eksilişler ve rayiçlere göre istenebilecek miktar ile maktu tazminatın ödenmeye devam edilmesi halinde arsa sahibinin elde edeceği miktarlar da gözönünde tutulmak suretiyle bu hususta bilirkişi görüşünden de yararlanılarak, sözleşmedeki miktarın en az 1 yıl süreyle mutlak bağlayıcı olacağı ve maktuen belirlenen miktar ile rayiçlere göre saptanacak miktar arasında en az bir misli fark bulunması gerektiği de dikkate alınarak hakkaniyete uygun biçimde hakim tarafından takdir edilmelidir. Hakim tarafından belirlenen makul süreden sonraki gecikme tazminatı miktarının da; taşınmazın mevkii, konumu, ülkenin ve inşaatın yapıldığı yerin sosyo ekonomik koşulları da gözönünde tutulmak suretiyle ve sözleşmede kararlaştırılmış gecikme tazminatı yokmuş gibi gecikme tazminatının en az mahalli piyasa rayiçlerine göre mahrum kalınan kira bedeli kadar olacağı ilkesine göre bilirkişiye hesaplattırılması gerekir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince mahkemece az yukarıda açıklanan Dairemizin yeni uygulaması doğrultusunda inceleme yapılıp alınacak rapor değerlendirilmek suretiyle asıl davada sonucuna uygun bir karar verilmesini sağlamak üzere eksik incelemeye dayalı kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle asıl dava davalısı ...'nın tüm, davacıları ... ve...'ın diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince kabulü ile hükmün davacılar ... ve ... yararına BOZULMASINA, 825,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalı kooperatiften alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı arsa sahipleri ... ve ...'a verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı-k.davacı ...'dan alınmasına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalılara geri verilmesine, 14.02.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

- KARŞI OY YAZISI -

Eser sözleşmesi veya eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan yüklenicinin borçlu temerrüdüne düşmesi ve bu kapsamda eseri ya da arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesiyle arsa sahibine teslimini yüklendiği bağımsız

- KARŞI OY YAZISI -

Eser sözleşmesi veya eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan yüklenicinin borçlu temerrüdüne düşmesi ve bu kapsamda eseri ya da arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesiyle arsa sahibine teslimini yüklendiği bağımsız

bölümleri teslim etmemesi durumunda; eser ya da arsa sahibi, Borçlar Kanunu'nun 106'ncı maddesi hükmünde kendisine tanınan seçimlik haklarından birisini kullanabilir: Sözleşmenin aynen ifasını istiyorsa gecikmeden dolayı maddi tazminat isteme hakkını da kullanabilir. Olumlu zarar kapsamındaki gecikme tazminatı, arsa sahibinin bağımsız bölümlerinin teslimi gereken tarihte yüklenici tarafından teslim olunmaması sonucu elde edemediği maddi çıkarının parasal tutarıdır.

Sözleşmenin tarafları yüklenicinin “teslimde temerrüdünün” gerçekleşmesi durumunda ödemesi gereken gecikme tazminatının miktarını, sözleşme ile kararlaştırmış olabilirler. Çünkü Borçlar Kanunu'nun 19/I. maddesi gereğince, bir sözleşmenin konusu, yasanın gösterdiği sınır içinde, sözleşmenin taraflarınca serbestçe saptanabilir. Buna “Sözleşme Serbestliği İlkesi” denir. Sözleşmede uyulması ve uygulanması gereken hükümler sırasıyla; emredici Kanun hükümleri ve amir hükümlere aykırı olmamak koşuluyla tarafların kararlaştırdıkları hükümlerdir. Düzenleyici Kanun hükümleri ise emredici hükümler olmadığından; ancak, sözleşmede aksine hüküm olmadığı taktirde uygulanabilir. Alacaklıya “...alacaklı her zaman akdin ifasını isteyebilir ve gecikme nedeniyle maddi tazminat davası da açabilir” hakkını tanıyan Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesi hükmü de “emredici” nitelikte olmayıp “düzenleyici” hukuk kuralı niteliğindedir. Bu hukuksal nedenle ve ayrıca “sözleşmeye bağlılık” ilkesi gereğince, öncelikle gecikme tazminatı ile ilgili taraflar arasındaki uyuşmazlığa, gecikme tazminatını belirleyen ve sözleşmenin taraflarınca kararlaştırılan sözleşme hükmünün uygulanması gerekir.

Ne var ki; sözleşmenin yapıldığı zamanda tarafların karşılıklı edimleri arasında kurulan denge, sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde taraflardan biri yararına; diğerinin zararına katlanılamaycak derecede bozulabilir. Bu durumun adaletsizliğe dönüşmesi ve dolayısıyla sözleşmenin işlem temelinin çökmesi; sözleşme adaletinin bozulmuş olması ve ayrıca taraflarca da bu durumlar için bir tedbir alınmamış olması durumunda sözleşmede bir boşluk oluşur. Belirtilen bu koşulların oluşması halindedir ki, hâkim, tarafların yararlarını, karşılıklı edimlerini, iradelerini ve sözleşmenin kapsamını yorum yoluyla ve dürüstlük kuralına uygun olarak, sözleşmede oluşan boşluğu, vereceği kararla doldurabilir. Buna, “hâkimin sözleşmeye müdahalesi” denir. Hâkim tarafından yapılan uyarlama sonucunda da, uyarlanan sözleşme hükmü, ORTADAN KALKAR ve uygulanamaz olur.

Diğer yandan, sözleşmenin taraflarının iradelerine ve “sözleşmeye bağlılık ilkesine” değer verilerek, taraflarca kararlaştırılan sözleşme hükmü ortadan kaldırılmadan; ekonomik düzenin yarattığı sebeplerle, haklı bir sebep olmaksızın sözleşmenin taraflarından birinin, diğer tarafın mal varlığından yararlanarak, kendi mal varlığını artırması halinde, bu kazanımının iadesi “denkleştirici adelet ilkesi” uygulanarak sağlanabilir. Çünkü, geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir kimsenin mal varlığından diğerinin mal varlığına katılan değerlerin iadesi, denkleştirici adalet düşüncesine dayanır. Borçlar Kanunu'nun 61-66. maddeleri hükümlerinde ise, “haksız iktisaptan doğan borçlar” düzenlenmiştir. Haksız iktisabın temeli ise, hakkaniyet esasına dayanır. Nedensiz zenginleşmenin asli fonksiyonunu da “DENKLEŞTİRİCİ ADALET” oluşturur.

İnşaat yapımı veya arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin uygulanması ile inşaatın tamamlanmasının, ülkemizde sözleşmede kararlaştırılan sürede mümkün olmadığı, genellikle yüklenicilerin karşı edimini, sözleşme süresinden çok fazla bir süre sonra ifa edebildikleri bilinen bir olgudur. Bilindiği gibi, ülkemizde yaşanan enflasyon, uzun yıllarca yüksek oranlarda seyretmiş, paramızın alım gücü de bununla ters orantılı olarak düşmüştür.

Sözleşmenin tarafları, yüklenicinin temerrüdü halinde, sözleşmedeki süreden makul sayılabilecek fazla bir gecikme süresinin olabileceğini öngörerek arsa sahibinin gecikmeden doğan zararını belli bir miktar olarak kararlaştırmışlardır. İşte, gecikme tazminatını düzenleyen sözleşme hükmünün, paranın alım gücünü koruduğu sürece uygulanması gerekir. Paranın alım gücünün aradan geçen zamana bağlı olarak enflasyonun etkisiyle önemli ölçüde azalmış olduğunun saptandığı tarihten itibaren de “denkleştirici adalet ilkesi” uygulanarak, yıllık dönemlerin sonu itibarıyla ulaşacağı alım gücü, yani gerçek değeri saptanabilir.

Borçlar Kanunu'nun 106'ncı maddesinde düzenlenen gecikme tazminatı, taşınmaz kirası değil, olumlu zarardır. Yanlarca gecikme tazminatı tutarı, kira parası gibi tanımlanıp gösterilmiş olsa dahi, kira parası sayılamaz. Çünkü, Borçlar Kanunu'nun 248. maddesi uyarınca, kira parası, kira sözleşmesi gereğince kiralayanın nesneyi kullanabilme hakkına sahip olmak için yerine getirdiği bir karşı edimdir.

Borçlar Kanunu'nun 106'ncı maddesinde düzenlenen gecikme tazminatı, taşınmaz kirası değil, olumlu zarardır. Yanlarca gecikme tazminatı tutarı, kira parası gibi tanımlanıp gösterilmiş olsa dahi, kira parası sayılamaz. Çünkü, Borçlar Kanunu'nun 248. maddesi uyarınca, kira parası, kira sözleşmesi gereğince kiralayanın nesneyi kullanabilme hakkına sahip olmak için yerine getirdiği bir karşı edimdir.

Yüklenicinin sözleşme konusu taşınmazı, sözleşme gereğince ve sözleşmedeki süreyi aşan makul gecikme süresinden fazla bir süre haklı sebep olmaksızın elinde tutması, arsa sahibi bakımından açıkça adaletsizlik oluşturabilir. Bir hakkın kullanılmasının açıkça adaletsizlik oluşturduğu ve gerçek hakkın tanınması ve bireyin korunması için tüm hukuki yolların kapalı bulunduğu zorunluluk hallerinde, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uygulama alanı bulur ve olağanüstü bir imkân sağlar; haksızlığı düzeltici, Yasa ve sözleşmedeki kuralları tamamlayıcı fonksiyonu yerine getirir (25.01.1984 T, 1983/3 Esas ve 1984/1 Karar sayılı Y.İ.B.K). Ancak, bu kuralın ikinciliği (taliliği) de gözetilerek, her uyuşmazlığa öncelikle ona ait Yasa ve sözleşme hükümlerinin uygulanması asıl olmalıdır.

Tüm bu açıklamaların ışığında; öncelikle sözleşmede kararlaştırılan gecikme tazminatı miktarının, yıllık dönemler halinde uygulanması gerektiği gözetilerek; teslimde gecikmenin birinci yılının sonunda, “enflasyon oranları, tüketici fiyat endeksi, altın ve döviz kurları ile işçi ve memur maaşlarındaki artış oranları” bilirkişi veya bilirkişi kuruluna hesaplattırılmalı, sözleşme konusu taşınmaz üzerinde keşif yapılarak, arsa sahibine verilen bağımsız bölümler, inşaat ve inşaatın bulunduğu çevre incelettirilmeli, kararlaştırılan gecikme tazminatının alım gücü saptanıp değerlendirilerek, buna ilişkin sözleşme hükmünün ne kadar süre uygulanması gerektiği belirlenmeli ve bu süre için gecikme tazminatı miktarı sözleşme hükmüne göre hesaplanmalı; takip eden gecikme süresi içinde “denkleştirici adalet ilkesi” uygulanarak, izleyen yıllık dönemlerin sonu itibarıyla sözleşmede kararlaştırılan gecikme tazminatı miktarının gerçek değeri hesaplanmalı, taleple de bağlı kalmak suretiyle, gecikme tazminatına hükmedilmeli ve böylece davalının edindiği çoğalma sonucu, mal varlığında meydana gelen artışın iadesi sağlanmalıdır.

Sayın çoğunluğun verdiği bozma kararındaki yöntem uygulandığında; sözleşmenin uyarlanması sözkonusu olur ve bu durumda da sözleşme hükmü ortadan kaldırılmış olur. Oysa koşulları oluştuğunda; hâkim, ancak sözleşmenin ileriye doğru sonuç doğuracak şekilde uyarlanmasına karar verebilir. Az yukarıda açıklandığı üzere, “denkleştirici adalet ilkesinin” uygulanması halinde, sözleşme hükmü ortadan kaldırılmaz.

Davacı tarafın hakettiği gecikme tazminatı tutarının yukarıda açıklanan yöntemle belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/30967, Karar No: 2017/7581, Tarih: 02.10.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/30967 E.  ,  2017/7581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; Başkaca temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 02/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11156, Karar No: 2016/14769, Tarih: 06.12.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/11156 E.  ,  2016/14769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, süresi içinde yatırılan 8.886 günlük vergi borçlanmasının geçerliliğinin tespitine, aksi yöndeki kurum kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının eksik ödeme yaptığından bahisle iptal edilen 3886 günlük vergi borçlanmasının geçerli sayılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı tarafından süresi içerisinde yatırılan 3886 günlük vergi borçlanmasının geçerliliğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 29.05.2001 tarihli giriş bildirgesi ile vergi mükellefiyetine istineden 04.10.2000 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının 20.04.1982- 04.10.2000 tarihleri arasında vergi mükellefiyeti bulunan 3886 gün vergi mükellefiyet süresi için 3.126.000.000 TL borç çıkartıldığı, davacının vergi borçlanması olarak 28.03.2002 tarihinde 3.127.000.000TL ödediği, ancak sonrasında davalı kurumca basamak artışı nedeniyle fark borçlanma bedeli olarak çıkartılan 570,80 TL nin ödenmediğinden bahisle vergi borçlanmasının geçersiz sayıldığı, 01.04.1988- 30.05.1991, 01.01.1993- 31.12.2001 tarihleri arasında vergi kaydı bulunduğu belirtili ise de kurumun 18.11.2015 tarihli yazısında davacının vergi borçlanması olarak 28.03.2002 tarihinde yaptığı 3.127.000.000TL ödemenin 122 aya ( 3660 gün) karşılık geldiği, ayrıca davacının mükellefiyet sürelerinde çelişki görüldüğünden Kasımpaşa Vergi Dairesi ile yazışma yapıldığı, adı geçen vergi dairesinden gelecek cevaba göre mahkemeye bilgi verileceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

4956 sayılı Yasa'nın 47.maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 18.maddeye göre, sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların 4.10.2000 tarihinden itibaren sigortalı hak ve mükellefiyetlerine sahip olma imkanı sağlar. Ancak bu şekilde zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemeleri kaydıyla geçerli olur.

Somut olayda, davacının 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesine göre yaptığı vergi borçlanması başvurusu kabul edilmiş, davacı da belirlenen borçlanma tutarını ödemiş, ancak davacının ödemeyi yaptığı tarihte bulunduğu gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemenin yapılmaması sebebi ile vergi borçlanması davalı Kurum tarafından geçersiz sayılmıştır. Mahkemece davalı Kurumdan, davacının vergi borçlanmasına ilişkin ödeme yaptığı tarihte bulunduğu gelir basamağı üzerinden ödenmesi gereken borçlanma tutarı sorularak davacının yaptığı ödemenin 3660 güne karşılık geldiği belirtildiği halde davacının talebinin tümden kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan, mahkeme gerekçesinde 3660 gün karşılığı olan 4/1-b sigortalılık süresinin kabulünün uygun olacağının belirtildiği halde hükümde 3886 günlük vergi borçlanmasının geçerliliğine karar verilmek suretiyle gerekçe ve kararın çelişkili olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, öncelikle davalı kurumun 18.11.2015 tarihli yazısı gereği davacının vergi mükellefi olduğu sürelerde çelişki görüldüğü anlaşıldığından öncelikle bu çelişkinin giderilmesinin beklenmesi ve davacının vergi mükellefiyet sürelerini belirlemek, davacının vergi mükellefiyet sürelerinde hata olmadığının anlaşılması durumunda, davacı ancak süresi içinde yapılan ödemenin karşıladığı gün sayısı kadar sigortalı kabul edilebileceğinden, davalı kurumca bildirilen 3660 gün karşılığı vergi borçlanmasının kabulüne karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14027, Karar No: 2015/11102, Tarih: 12.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/14027 E.  ,  2015/11102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... Aile ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, evlilik dışı doğan küçükle ilgili olarak annesinin küçük olması nedeniyle vasi atanması istemine ilişkindir.

Aile Mahkemesince, soybağı kurulmayan babaya velayetin verilemeyeceği, annenin 18 yaşından küçük olması sebebiyle velayet altında bulunmayan küçüğe vasi atanması gerektiği ve uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinin görev alanına girdiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, öncelikle babaya velayetin verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği ve bu hususun aile mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur

Türk Medenî Kanununun 337. maddesinin birinci fıkrası, “Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.” Aynı maddenin ikinci fıkrası “Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hâkim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.” hükmünü içermektedir.

Somut uyuşmazlıkta çocuk, evlilik birliği içerisinde dünyaya gelmediği gibi baba tarafından tanınmadığı için de babası ile soybağı kurulamamıştır. Soybağı kurulmayan babaya velayetin verilmesi söz konusu olamayacağına göre, küçüğe vasi atanması hususunundaki uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9538, Karar No: 2012/37239, Tarih: 07.11.2012

**3. Ceza Dairesi         2012/9538 E.  ,  2012/37239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanık ...'in mahkumiyetine, sanık ... hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle düşmesine, emanette kayıtlı ruhsatsız tüfeğin ruhsata bağlanması halinde sahibine iadesi için adli kolluğu yazı yazılmasına dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ...'in suçta kullandığı kabul edilen ruhsatsız av tüfeğinin, karar kesinleştiğinde ruhsata bağlanması halinde sahibine iadesi için adli kolluğu yazı yazılmasına karar verildiğinden tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Sanık ... hakkında, kısa kararda ve hükmün gerekçesinde sanık hakkında suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı TCK'nin uygulanmasına karar verildiğinin belirtildiği, temel cezanın da 765 sayılı TCK'nin 456/3. maddesinden kurulduğu ve akabinde aynı yasanın 31. ve 36. maddelerinin uygulandığı nazara alındığında, takdiri indirim maddesinin sehven “62.” olarak yazıldığı düşünülmekle, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık ... müdafiinin ve O yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin isteme kısmen aykırı olarak ONANMASINA, 07/11/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/31403, Karar No: 2008/26524, Tarih: 13.10.2008

9. Hukuk Dairesi 2008/31403 E., 2008/26524 K.

**9. Hukuk Dairesi 2008/31403 E., 2008/26524 K.**

**- İDARİ YARGININ GÖREV ALANI

- KAPSAM DIŞI PERSONEL**- 4502 S. TELGRAF VE TELEFON K ULAŞTIRMA BAK TEŞKİLAT VE... [ Madde 1 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 1 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 2 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 3 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 388 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 389 ]

**"İçtihat Metni"**

Davalıya ait işyerinde kapsamdışı personel olarak çalışan davacı, İdari ve Sosyal İşler Daire Başkan Yardımcısı unvanı ile görev yaparken, davalı işverenin 30.04.2003 gün ve 59 sayılı işlemi ile APK Dairesi Başkanlığı’na Daire Danışmanı olarak atandığını, işlemin iptali için idari yargıda dava açtığını, ancak idari yargıda kesinleşen karar ile uyuşmazlığın çözüm yerinin adli yargı yeri olduğunun belirlendiğini, görevsizlik kararı verildiğini belirterek, davalı işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece verilen kararda gerekçede, davacının mali ve sosyal haklarında azalma meydana gelmediği, işverenin yönetim hakkı kapsamında görev yeri değişikliğinin yasaya uygun olduğu, davanın bu nedenle reddi gerektiği belirtilmesine rağmen, hüküm fıkrasında dava konusu işlemin idari işlemin iptali mahiyetinde olduğu, davaya bakmanın idari yargı kapsamına girdiği açıklanarak dava dilekçesin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Belirtmek gerekir ki, gerekçe kısmında davanın esastan reddi gerektiği belirtildikten, sonra uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmesi infazda tereddüde yer verdiğinden, HUMK.’un 388 ve 389. maddelerine aykırıdır.

Davalı işveren 29.01.2000 tarihinde yayınlanan 4502 sayılı Kanun uyarınca, Anonim Şirket niteliğine dönüştürülmüş ve Türk Telekom hakkında, kanun hükümleri saklı kalmak kaydı ile kamu iktisadi teşebbüsleri de dahil sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulanan mevzuattın uygulanmayacağı belirtilmiştir.

İş Kanununda kapsamdışı personel kavramına ve tanımına yer verilmemiştir. Aynı şekilde genel kanun niteliğinde olan Borçlar Kanununda da kapsamdışı personelle ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3-a maddesinde, teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetlerin memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle yürütüleceği açıklanmış, kapsamdışı personel olarak statüsüne yer verilmemiştir. Konuyla ilgili tek normatif hüküm, özelleştirme kapsamına alınan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışanların nakle tabi olduğu yönündeki düzenlemedir.