muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1490, Karar No: 2018/1910, Tarih: 26.02.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/1490 E.  ,  2018/1910 K.**

**"İçtihat Metni"**

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-b maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 11/03/2016 tarihli ve HV-491510 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.698,00 Türk Lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine ilişkin İzmir 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 16/05/2016 tarihli ve 2016/1253 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 19/01/2017 gün ve 9448 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/02/2017 gün ve KYB- 2017/7438 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, kabahatli hakkında aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin verme eyleminden dolayı 2918 sayılı Kanun'un 36/3-b maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmış ise de, kabahatlinin aynı zamanda eşi olan ... hakkında 2918 sayılı Kanun'un 36/3-b maddesi uyarınca sürücü belgesi geçici olarak geri alındığı halde sürücü belgesiz olarak araç kullandığı gerekçesiyle İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 11/03/2016 tarihli ve HV-491509 sayılı trafik idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan idari para cezasına ilişkin, Harun Ufacık hakkındaki sürücü belgesinin geri alma süresinin dolmuş olması ve hakkındaki idari para cezasını ödemesi, kabahatli hakkında 2918 sayılı Kanun'un 44/b maddesinde tanımlanan araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek hükmüne muhalefetten idari para cezası düzenlenmesi gerekirken anılan Kanun'un 36/3-b maddesi uyarınca düzenlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile idari para cezasının kaldırılmasına yönelik İzmir 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 24/05/2016 tarihli ve 2016/1095 değişik iş sayılı kararı ile karar verildiğinin anlaşılması karşısında, kabahatli ...'ın başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Kabahatlinin eşi olan ... hakkında 2918 sayılı Kanun'un 36/3-b maddesi uyarınca “sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı halde araç kullanarak trafiğe çıkma” eylemi nedeniyle verilen idari para cezasının başvuru üzerine İzmir 2.Sulh Ceza Hakimliği'nin 2016/1095 değişik iş sayılı kararı ile, ilgili yaptırımın 2918 sayılı Kanun 44/b maddesinde yazılı "Araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek" hükmünü ihlalden verilmesi gerekirken hataya düşülmesi nedeniyle kaldırıldığı ve kararın kesinleştiği göz önüne alındığında, kabahatli hakkında, 2918 sayılı Kanun'un 36/3-b maddesi uyarınca “sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı halde araç kullanarak trafiğe çıkma” eylemi nedeniyle idari para cezası uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi bu nedenle yerinde görüldüğünden, İzmir 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 16/05/2016 tarihli ve 2016/1253 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, kabahatli ... hakkında İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 11/03/2016 tarihli ve HV-491510 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.698,00 Türk Lirası idarî para cezasının kaldırılmasına, 26/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1504, Karar No: 2012/5991, Tarih: 04.09.2012

**1. Ceza Dairesi         2012/1504 E.  ,  2012/5991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK.nun 81/1, 35/2, 39/1 maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın "kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme" suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, bozmaya uyularak verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin sübuta, eksik soruşturmaya yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 04.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10341, Karar No: 2010/18188, Tarih: 25.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/10341 E.  ,  2010/18188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı idareden aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, davacıdan peşin alınan temyiz ve taraflardan peşin alınan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9526, Karar No: 2021/3165, Tarih: 11.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/9526 E.  ,  2021/3165 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Şöyle ki;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak, bozma sonrası tespit edilen ve karar kesinleştiğinde hak sahibine ödenmesine karar verilen fark bedelin derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (4) ve (5) numaralı bentlerinin tümüyle hükümden çıkartılmasına, yerine (Tespit edilen 61.320,00 TL kamulaştırma bedeli ile üçer aylık vadeli hesaba yatırılan kısmın nemasının davalıya derhal ödenmesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, varsa haciz ve ipoteklerin bedele yansıtılmasına,)

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18683, Karar No: 2017/1182, Tarih: 20.02.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/18683 E.  ,  2017/1182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.09.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.04.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davalılar davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hüküm, ... ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; dava konusu taşınmazların 38138/166159 payda elbirliği maliklerinden ... 19.11.2014 tarihinde ölmüş, en yakın mirasçıları ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1519 E. - 1555 K. sayılı ilamı ile mirası ret etmişler, davacı vekilinin 22.01.2015 tarihli dilekçesi ile ...’nin payı yönünden davalı ... mirasçı sıfatıyla davaya dahil edilmiş, mahkemece davanın kabulü ile dava konusu taşınmazların satışından elde edilecek bedelin paydaşları arasında tapu kaydındaki paylara göre dağıtılmasına karar verilmiştir.

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından ret olunan miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. (TMK m. 612)

En yakın yasal mirasçılardan maksat miras bırakanın ölümünde doğrudan doğruya mirasçılık sıfatını kazanan mirasçılardır.

O halde, mahkemece ... 5.Sulh Hukuk Mahkemesince terekenin resen tasfiye edilip edilmediğinin araştırılması, terekenin resen tasfiyesi yapılmamış ise bu mahkemenin harekete geçmesi için yazı yazılması,...’nin terekesi tasfiye edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mirasın ...ye geçtiği kabul edilerek ...’nin davaya dahil edilmesi ve lehine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 20.02.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/34591, Karar No: 2014/14479, Tarih: 30.04.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/34591 E.  ,  2014/14479 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2010/239257

MAHKEMESİ : Elbistan 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 31/12/2009

NUMARASI : 2009/33 (E) ve 2009/373 (K)

SUÇ : Tehdit

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, sanık G.. S..'ın ileri sürdüğü tüm ve başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın katılana yazdığı mektupta kullandığı ‘‘ölmekten, öldürtmekten, öldürmekten korkum yok...bir sonraki hamlemi asla bilmezsiniz’’ şeklindeki sözlerin, TCK’nın 106/1. maddesinin 1. cümlesinde tanımlanan mağdurun hayatına yönelik bir saldırı gerçekleştirme niteliğinde olduğu gözetilmeden, eylemin aynı maddenin 2. cümlesinde düzenlenen sair tehdit kapsamında kaldığı kabul edilerek, daha az cezaya hükmedilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan O.. I..’ın temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 30.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1786, Karar No: 2018/4845, Tarih: 22.10.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/1786 E.  ,  2018/4845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulü yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı kooperatifin başlangıçta yapı kooperatifi iken işletme kooperatifine dönüştüğünü, kooperatif yönetim kurulunun 02.03.2015 tarihli kararıyla ana sözleşmenin .... maddesi hükmüne göre, site dahilinde konut maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmadığı gerekçesiyle üyelikten haksız olarak ihraç edildiğini ileri sürerek yönetim kurulunca alınan 344 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının üyelik şartlarını kaybettiğinden hakkındaki ihraç kararının doğru olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, site işletme kooperatifi ortaklar pay defterinde davacı ...'ın ... no'lu ortak olarak kaydedildiği, davacının üyeliği gereği kendisine tahsis olunan A7/... blok ... no'lu daireyi dava dışı....'ye ........1994 tarihinde tapu nezdinde sattığı, davacının satış işleminden sonra üyelikle ilgili tüm aidat, katılım payı ve genel ödemelerin devir alan malikler tarafından ödendiği iddia edilmiş ise de, davalı kooperatif tarafından bu iddianın ispat edilmediği, davacının 2005 yılından beri davalı kooperatifin tüm olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarına çağrıldığı ve hazirun cetvellerinde ortak olarak gösterildiği, davacının kooperatif ortaklığını devir etmemesi, genel kurul kararları ile kararlaştırılan akçeli yükümlülüklerini davalı isletme kooperatifine karşı yerine getirmekte olduğu, 2011 tarihinde tasdik edilen davalı site işletme kooperatifi ortaklar pay defterinde davacının halen kooperatif ortağı olarak kayıtlı bulunması nedeniyle, davacının üyeliği gereği tahsis edilen dairesini ....'ye satmış olmasına rağmen kooperatif üyeliğini devir etmeyerek davalı kooperatifle ilişkisini halen devam ettirdiği, salt taşınmaz devrinin ortaklığın devri anlamına gelmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile üyelikten ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ........2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13154, Karar No: 2014/5555, Tarih: 25.03.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/13154 E.  ,  2014/5555 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2011/244610

MAHKEMESİ : Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 24/06/2010

NUMARASI : 2008/1423 (E) ve 2010/985 (K)

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması,malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, nitelikli hali oluşmaktadır.

Katılan şirkette müdür olarak çalışan sanığın, herhangi bir sipariş formu düzenlemeden, senet yapmadan kendi menfaatine, tanıdıkları C.. Ç.., C. Ç. ve M.. Ç..'a bulaşık makinası, fırın, aspiratör teslim ettiği iddia olunan olayda, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından, sevk irsaliyelerinde malları teslim alan olarak görülen C.. Ç.., C..t Ç.. ve M.. Ç..'ın açık kimlik bilgilerinin tespiti ile söz konusu malları ne şekilde aldıkları, aldıkları mallar karşılığı ödeme yapıp yapmadıkları, yapmış iseler kime ve ne şekilde ödeme yaptıkları, ayrıca katılan şirket kayıtları getirtilip bilirkişi incelemesi yaptırılarak, suça konu mal teslimleri ile ilgili kayıt ve ödeme olup olmadığı da tespit ettirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun taktir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15236, Karar No: 2020/1243, Tarih: 04.02.2020

**14. Hukuk Dairesi         2016/15236 E.  ,  2020/1243 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili ve müdahil davacı tarafından, davalılar aleyhine 22.12.2014 ve 12.10.2015 günlerinde verilen dilekçeler ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, müdahil davacının davasının işlemden kaldırılmasına dair verilen 26.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili, müvekkillerinin maliki olduğu 1358 ve 1359 parsel sayılı taşınmazlar lehine mahkemece belirlenecek uygun bir güzergahtan bedeli karşılığı geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Davalı-müdahil davacı ..., lehine geçit hakkı kurulması talep edilen 1359 parsel sayılı taşınmaza komşu 1360 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, kendi taşınmazının da genel yola ulaşımı olmadığından taşınmazı lehine geçit hakkı tesisine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkilinin aleyhine geçit hakkı kurulması talep edilen taşınmazların maliki olmadığını belirterek açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.

Davalı ..., en az zarar görecek taşınmazdan ve her iki tarafın menfaati gözetilmek suretiyle geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalı Hazine vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 26.05.2016 tarihli celsede müdahil davacı ...'in hazır bulunmadığı ve açtığı davanın davalı tarafça takip edilmemesi nedeniyle müdahil davacı tarafından açılan davanın işlemden kaldırılmasına; davacıların açmış oldukları davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Hazine vekili ve davalı ... temyiz etmişlerdir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı Hazine vekilinin ve davalı ...'nun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalı Hazine vekili ve davalı ...'nun diğer temyiz itirazlarına gelince;

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “Mutlak geçit ihtiyacı” veya “Geçit yoksunluğu”, ikincisine de “Nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2. maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.