muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/9775, Karar No: 2024/16240, Tarih: 18.12.2024

2. 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin yedinci fıkrası.

3. 4734 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre; bu Kanun kapsamında olan idarelerin mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce uymaları zorunlu hususlara, Kanun'un 62 nci maddesinde yer verilmiş olup maddenin birinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekildedir:

"(Değişik: 20/11/2017-KHK-696/83 md. Aynen kabul: 1/2/2018-7079/78 md.)

1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (... Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir."

3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir."

4. 4734 sayılı Kanun'un kapsamı dışında bırakılan hususlara bu Kanun'un 3 üncü maddesinde yer verilmiştir. "İstisnalar" kenar başlıklı maddenin (g) bendindeki "2 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde sayılan kuruluşların, ticarî ve sınaî faaliyetleri çerçevesinde; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, Hazine garantisi veya doğrudan bütçenin transfer tertibinden aktarma yapmak suretiyle finanse edilenler dışındaki yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli ikitrilyon üçyüzmilyar Türk Lirasını aşmayan mal veya hizmet alımları," şeklindeki düzenlemeye göre; kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüslerinin ve 2 nci maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerin; ticari ve sınai faaliyetleri çerçevesinde, doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, Hazine garantisi veya doğrudan bütçenin transfer tertibinden aktarma yapmak suretiyle finanse edilenler dışındaki yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli belirli bir miktarı aşmayan mal veya hizmet alımları, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışındadır.

5. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun (4735 sayılı Kanun) "Fiyat farkı verilebilmesi" kenar başlıklı 8 inci maddesinin ilgili kısmı ise şöyledir:

"Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

5. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun (4735 sayılı Kanun) "Fiyat farkı verilebilmesi" kenar başlıklı 8 inci maddesinin ilgili kısmı ise şöyledir:

"Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/13 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.

..."

6. Yönetmelik'in "Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ve yürütülmesi" başlıklı 4 üncü maddesi, "Toplu iş sözleşmesine ilişkin bilgi ve belgeler" başlıklı 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta davacının; 4734 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, davalı... tarafından ihale edilen "... 3. Bölge Müdürlüğü 154-400 kv'lik Enerji iletim Hattı Periyodik Kontrol, Bakım, Onarım ve Arızalarının Giderilmesi Hizmet Alımı" işini yüklenen dava dışı ... nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Mahkemelerce, davacının Yüksek Hakem Kurulunun 11.10.2021 tarihli ve 2021/544 Esas, 2021/743 Karar sayılı kararı ile uygulamaya konulan 01.04.2021-29.02.2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklardan davalının asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğuna karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

2. 4735 sayılı Kanun'un, İlgili Hukuk bölümünün (5) numaralı paragrafında yer verilen, 8 inci maddesinde; asıl işveren alt işveren ilişkisi çerçevesinde, alt işveren tarafından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmelerinin, alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla kamu işveren sendikalarından birisi tarafından yürütülerek sonuçlandırılması öngörülmüştür. Düzenlemeye göre, kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatıyla hizmet alımı yapan kamu kurum ve kuruluşuna sorumluluk yüklenemez. Bu düzenleme, 4734 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre yapılan hizmet alım sözleşmeleri için söz konusudur. Dosya kapsamındaki belgelerden davalı... ile davalı arasındaki "... 3. Bölge Müdürlüğü 154-400 kv'lik Enerji iletim Hattı Periyodik Kontrol, Bakım, Onarım ve Arızalarının Giderilmesi Hizmet Alımı" işinin 4734 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bu husus Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmesinde de belirtilmiştir.

Hâl böyle olunca Yüksek Hakem Kurulu kararı ile uygulamaya konulan toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan davaya konu alacaklardan davalının sorumlu olabilmesi için; bu toplu iş sözleşmesinin, dava dışı alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla kamu işveren sendikalarından birisi tarafından yürütülerek sonuçlandırılmış olması gerekir.

Dosyada bu hususta bir inceleme yapılmamış olması nedeniyle Dairemizin 30.10.2024 tarihli yazısı ile, dava dışı alt işverenin kamu işveren sendikasını yetkilendirip yetkilendirmediği hususunun sorulması istenilmiş; cevabi yazılardan, ilgili toplu iş sözleşmesinin yürütülmesi için kamu işveren sendikasının yetkilendirilmediği anlaşılmıştır.

Şu hâlde davalı...'ın asıl işveren sıfatıyla kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmesinden sorumlu tutulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2564, Karar No: 2011/1906, Tarih: 24.02.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/2564 E.  ,  2011/1906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Hazine vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 04/09/2007 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; istemin kabulüne ilişkin 14/07/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacı Hazine, davalı tarafından Karadere Çayından izinsiz kum alınması nedeniyle uğradığı zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı ise, dava konusu kumun, komisyon kararı ile kendisine teslim edilen ve ... Köylere Hizmet Götürme Birliği adına köy yollarının asfaltlanması amacıyla çıkartıldığını, çıkartılan malzemenin de idareye teslim edildiğini ileri sürerek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, davalının izinsiz kum çıkardığı gerekçesiyle istem kabul edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, Merkez Terzi Köyü filler ve mıcır sağlama işinin yüklenicisi olan davalıya 15.04.1999 günün yer teslimi yapılmışsa da teslim edilen yerde yeterli malzeme ve stok bulunmadığının anlaşılması üzerine ... Mevkiinde davalıya yer gösterildiği, davalının buradan malzeme sağlayarak gerekli hak edişlerin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Malzeme alınan yerde keşif yapılmadığı gibi, davalıya Köy Hizmetleri tarafından teslim edilen yer ile dava konusu yerin aynı olup olmadığı da araştırılmamıştır.

Bu durumda, davalı tarafından kum alınan sahada keşif yapılması, davalıya idarece teslim edilen sahanın varsa haritaları istenip uygulanarak ve idarede bulunan belgeler gözetilerek dava konusu saha ile aynı yer olup olmadığı, kum alınan dere isimlerinin farklı olmasının bunların farklı yer olmasından mı kaynaklandığı, bilirkişilerce yapılacak değerlendirme ile belirlenmesi ve varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, eksik değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24/02/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5649, Karar No: 2025/1477, Tarih: 12.02.2025

**12. Ceza Dairesi         2021/5649 E.  ,  2025/1477 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/1351 Esas., 2018/1474 Karar

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; sanık müdafii, katılan ... vekili, katılan ... vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3, 62/1. maddeleri uyarınca 5 yıl 3 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince sanık müdafii, katılan ... vekili, katılan ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca sanık müdafii, katılan ... vekili, katılan ... vekili temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri; kusur raporlarına itiraz edildiğine, tanık beyanlarının çelişkili olduğuna, ölen ve yaralıların alkollü şekilde bilerek araca bindikleri ve emniyet kemerini takmamalarının değerlendirilmediğine, sanık hakkında TCK 22/6. madde hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.

Katılan ... vekilinin temyiz sebepleri; sanığa az ceza verildiğine ilişkindir.

Katılan ... vekilinin temyiz sebepleri;sanığa az ceza verildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; 29.10.2016 günü saat 02.30 sıralarında gece vakti, aydınlatmanın bulunmadığı, iki yönlü 7 metre genişliğinde, yatay güzergahta tehlikeli virajlı, eğimsiz, kuru asfalt zemin yolda, meskun mahal sınırlarında azami hız sınırının 50 km/saat olduğu ve sanığın seyir yönüne göre yolun sağ tarafında tehlikeli viraj yön levhasının bulunduğu yolda, sanık sürücü ...'un sevk ve idaresindeki 07 ... 07 plakalı otomobil ile Adnan Menderes Bulvarını takiben Manavgat istikametine seyir halinde iken Barut Sunwing Otelin kapı girişini 244 metre geçtikten sonra aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip gidişe göre sağ taraftan yol dışına çıkarak yolun sağ kısmında kumluk ve sazlık alanda bulunan beton elektrik direğine aracının sağ ön uç kısmı ile çarpması neticesinde araçta yolcu olan ...'ün ölümü ve katılan ...'nun hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağında; bu kazanın oluşumunda sürücü ...'un 2918 sayılı KTK'nın 52/1-b. maddesi uyarınca kusurlu olduğunun belirtildiği, soruşturma aşamasında trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen 25/11/2016 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre, 07 ... 07 plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'un 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 47/1-c. maddesi uyarınca "Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak" 52/1-a. maddesi uyarınca "Araçların hızlarını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uymamak" 51/2-b. maddesi uyarınca "hız sınırlarını %30 dan fazla aşmak" ve 48/5. maddesi uyarınca "0.50 promilin üzerinde alkollü olarak hususi otomobil kullanmak" kurallarını ihlal ederek asli kusurlu olduğunun belirtildiği, Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 11/05/2017 tarihli adli raporunda; şüpheli sürücü ...'un yönetimindeki otomobil ile seyri sırasında gidiş yönüne hitaben bulunan tehlikeli viraj yön levhalarını dikkate alıp tehlikeli virajı girdiğini gözeterek hızını yeterince azaltması ve kontrollü şekilde seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmemiş olup yola gereken dikkati vermediği, aracının direksiyon hakimiyetini kaybedip sevk ve idare hatası sonucu yol dışı kaldığı anlaşıldığından meydana gelen kazada dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışlarıyla asli kusurlu olduğunun mütalaa edildiği, Yerel Mahkemece, bir kişinin ölümü ve bir kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasının meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu ve sanığın 256,5 promil alkollü olması ve kullanmış olduğu aracın mevut hızının azami hız sınırının 160-170 km olması nedeniyle eyleminde bilinçli taksirin koşullarının oluştuğu kabul edilerek, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/2

2. İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

V. GEREKÇE ve KARAR

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, sanık müdafii, katılan ... vekili, katılan ... vekilinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 05.03.2020 tarihli ve 2018/12-399 Esas-2020/154 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (g) bendinde yer alan "failin güttüğü amaç ve saiki'' gerekçesine, (b) bendinde yer alan ''suçun işlenmesinde kullanılan araçlar'' ve (f) bendindeki "failin kasta dayalı kusurunun ağırlığı" gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle sanık müdafinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan ''failin kastı'', ''failin güttüğü amaç ve saik'' ibarelerinin çıkarılması suretiyle, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3401, Karar No: 2019/6617, Tarih: 12.09.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/3401 E.  ,  2019/6617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; Nisan 2010 tarihli kira sözleşmesine istinaden taşınmazda kiracı olarak ikamet ettiğini, kira bedellerini süresinde davalının banka hesabına yatırdığını, davalının eksik ödeme nedeni ile Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü 2014/5141 esas sayılı dosyasından icra takibi yaptığını, zuhulen takibe itiraz edilmediğini ve takibin kesinleştiğini, dosya borcunun 04.06.2014 tarihinde 12.101,09 TL olarak ödendiğini, hırsızlık nedeniyle kapı değişimi yaptırdığını, termosifon montajını, apartmandaki genel elektrik arızasının iç elektrik tesisat kabloları ve sigortalara zarar vermesi nedeniyle komple değişim yaptırdığını, bu masrafların kiralayanın onayı ile kiradan mahsup edildiğini, davalıya borcu olmadığının tespiti ile icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı 12.101,09 TL'nin faiziyle davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı kiracı ile arasında 2010 yılından bu yana kira ilişkisinin mevcut olduğunu, davalının birçok kez kira bedelini ödemede temerrüde düştüğünü, bu sebeple aleyhine birçok kez icra takibi yapıldığını, dava konusu Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü 2014/5141 Esas sayılı dosyası ile kira farkları ve 2014 ocak ayı kirası için takip yapıldığını, yasal işlem yapılmadan davacının kira bedellerini ödemediğini, davacı tarafından sunulan faturalardaki tutarların basit bir onarım sayılmayacak nitelikte olduğunu, bu masrafların kira bedellerinden düşülemeyeceğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; çelik kapı gideri kira alacağından mahsup edilerek, davanın kısmen kabulüne, Bakırköy 9. İcra müdürlüğünün 2014/5141 esas sayılı dosyasında davacının fazla ödediği 7.397,24 TL'nin davalıdan istirdadına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Kiracı tarafından akdi ilişkinin devamı sırasında kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu masrafların, 6098 sayılı TBK'nın 530. maddesi ( 818 sayılı B.K.'nın 414. Md. ) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre kiraya verenden istenebilmesi mümkündür. Kural olarak bu gibi faydalı ve zorunlu masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Kiralananın tahliyesi sonunda, kiralayan bunları benimsemiş ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Kiraya verenin sorumluluğu, faydalı ve zorunlu imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır.

Kiracı, kiralanan taşınmazı tahliye etmediği sürece faydalı ve zorunlu masrafları isteyemez. ( HGK' nın 17.10.2007 tarih, 13-661 Esas - 726 Karar sayılı ilamı )

Hal böyle olunca, mahkemece; davacı kiracının dava konusu taşınmazı tahliye etmediği ve tahliye iddiası da olmadığı, taşınmazı tahliye etmeden yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masrafları talep edemeyeceğinden, çelik kapı bedelinin kira alacağından mahsup edilemeyeceği dikkate alınarak, takip tarihi itibariyle davalı tarafın kira alacak miktarının belirlenmesi konusunda uzman bilirkişiden, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor aldırılması ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.