muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/13876, Karar No: 2024/907, Tarih: 07.02.2024

5510 sayılı Kanun'un 6/a, 7/a, 82/2-3 üncü maddeleri hükümlerinde de açıkça görüleceği üzere sigortalılık niteliği için ücret zorunlu unsur değildir. Bilindiği gibi çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla sigortalı olurlar ( 5510 SK. m.7/a). maddenin “çalıştırılanlar” sözüne yer verip, aksine, hizmet akdi ile çalıştırılanlar ifadesine yer vermemesi karşısında, zaman ve bağımlılık koşulu gerçekleşmiş ise, ücret koşulu gerçekleşmese de, kişi, sigortalı sayılmalıdır.

5510 sayılı Kanunu'nun 82/2 nci maddesinde günlük kazanç sınırları düzenlenirken “ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemenin gerekçesinde, maddenin, ücretsiz çalışanların prim kesintilerinin belirlenmesi amacıyla kaleme alınmış olduğu belirtilmektedir. 5510 sayılı Kanun'da hizmet akdine dayalı çalışmanın ücretsiz de olabileceğinden söz edilmesinin nedenine gelince, Kanunun sistematiği dikkate alındığında, yasa koyucunun, Sosyal Sigortalar Kanunu bakımından ücreti hizmet akdinin zorunlu bir unsuru olarak öngörmediği, bu anlamda, 5510 sayılı Kanun'da anılan hizmet akdinin, Borçlar Kanunu'nda tanımlanan şekliyle hizmet akdine göre özellikler gösteren bir (hizmet) sözleşme biçimi olduğu söylenebilir.

Konu, doktrinde de ele alınmış ve ücret almadan yapılan çalışmaların da sigorta kapsamına alınması gerektiği genel olarak kabul görmüştür. Diğer unsur olan bağımlılık ve bu kapsamda ele alınması gereken zaman unsuru, hizmet akdinin ayırt edici özellikleridir.

Bağımlılık, iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasında temel bir ilke olup, bu unsur, hizmetini işverenin gözetimi ve yönetimi altında yapmayı ifade eder. Ne var ki, iş hukukunun dinamik yapısı, ortaya çıkan atipik iş ilişkileri, yeni istihdam modelleri, bu unsurun ele alınmasında her somut olayın niteliğinin göz önünde bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bazı durumlarda, taraflar arasında sıkı bir bağımlılık ilişkisi bulunmasa da, işverenin iş organizasyonu içinde yer alınmaktaysa, bu unsurun varlığının kabulü gerekecektir. Önemli yön, işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek olması, çalışanın, edimi ile ilgili buyruklara uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağımlılığın bulunmasıdır. Genel anlamda bağımlı çalışma, işverenin belirleyeceği yerde ve zamanda, işverence sağlanacak teknik destek ve işverenin denetim ve gözetiminde yapılan çalışmadır. İşverenin yönetim (talimat verme) hakkı karşısında işçinin talimatlara uyma (itaat) borcu yer alır. Bir işin görülmesi süreci içinde işçinin faaliyeti, çalışma şekli, yeri, zamanı ve işyerindeki davranışları düzenleyen talimatlar veren işveren onu kişisel bağımlılığı altında tutar. Bu sözleşmede varolan otorite/bağımlılık ilişkisi taraflar arasında kaçınılmaz olarak bir hukuki hiyerarşi yaratır. Bu nedenle iş akdinde bağımlılık hem işçinin kişiliğini ilgilendirmekte hem de bir hukuki bağımlılık niteliği taşımaktadır.

Uygulamada ticari taksi sahiplerinin taksi plâkalarını altı ay veya bir yıllığına kiraya verdikleri, ticari taksinin işletilmesinin tamamen aracı kiralayan kişiye bıraktıkları görülmektedir. Bu durumda taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirası olduğunda kuşku yoktur. Bir diğer uygulama ise, taksi sahibi esas olarak kendisi çalışmakta, günün belli bir diliminde (12 saatliğine veya 24 saatliğine) aracı başka bir şoföre tahsis etmektedir. Bunun karşılığında, elde edilen gelir ne olursa olsun sabit bir miktar taksi sahibine ödenmekte veya taraflar arasındaki güven ilişkisinin niteliğine göre elde edilen gelirin belli bir oranı ticari taksi sahibine verilmektedir. Bu durumda, taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirası mı, yoksa bağımlılık, zaman ve ücret unsurunu içerecek şekilde hizmet akdi mi olduğu hususu uyuşmazlık konusudur. Dairemizin ve 9. Hukuk Dairesi (19.06.2006 tarih ve 2006/13004 E. 2006/17679 K.)'nin içtihatlarına göre, ikinci uygulamadaki gibi çalışan şoförlerin çalışmaları, hizmet akdine dayalı çalışma olarak nitelendirilmiştir. Zira, hasılat kirasının unsurlarını taşıyacak nitelikte taksinin işletilmesi tamamen şoföre bırakılmamakta, zorunlu nedenlerle, taksi sahibinin devamlı olarak çalışmasının fiilen imkansız olması nedeniyle, kısa bir süre için tahsis edilmektedir. İşverenin vardiyalı çalışmayı düzenleme yetkisinin bulunması ve yazılı bir kira sözleşmesinin bulunmaması nedeniyle taraflar arasında bağımlılık ilişkisinin varlığı kabul edilmekte, aksinin bunu iddia eden tarafından, yeterli delillerle ispatlanması gerekmektedir.

4) Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde, davacının talebine konu 15.05.2011-28.01.2013 tarihleri arasında, davalıya ait iş yerinden herhangi bir sigortalılık bildiriminin olmadığı, uyuşmazlık konusu dönemde davacının dava dışı .....'a ait iş yerinden 01.11.2012 -01.01.2013 tarihleri arasında sigortalılık kaydının mevcut olduğu, davalıya ait .....plakalı araca ait 07.01.2012, 15.02.2012 tarihli 2 adet trafik cezası tutanağının davacı tarafından imzalandığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün yazısına göre, davalı ...'a ait....plakalı aracın 2012-2014 yıllarına ait taksi çalışma ruhsatnamesinde araç şoförlerinin davacı ... ve...olarak bildirildiği, davacı ... ile dava dışı ... Otomotiv yetkilisi arasında, davalıya ait ....plakalı aracın 15.06.2012-15.05.2013 tarihleri arasında aylık 4.300,00TL bedelle kiralanması konusunda sözleşme imzalandığı, konuya ilişkin kesinleşen işçilik alacak dosyasında davacının 15.05.2011-28.01.2013 tarihleri arası çalışmaları karşılığı kıdem, ihbar tazminatı ve bir kısım işçilik alacaklarına hükmedildiği, eldeki davada Mahkemece İBB Ulaşım daire Başkanlığının yazısı, davalıya ait araca ilişkin sunulan ceza tutanakları ve kesinleşen işçilik alacak dosyasındaki tanık beyanları nazarında sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle davacının taraf olarak yer aldığı, komisyoncu .... Otomotiv yetkilisi arasında, davalıya ait ...plakalı aracın 15.06.2012-15.05.2013 tarihleri arasında aylık 4.300,00TL bedelle kiralanması konusunda imzalanan kiralık plaka sözleşmesi ile ilgili olarak, davacı yanın imza itirazının olmaması karşısında, hizmet akdinin unsurları gözetilmek kaydıyla, bahse konu kira sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, davacı ile davalı arasındaki ilişkinin hizmet akdine dayanıp dayanmadığı irdelenmelidir. Bu kapsamda taksi sahibinin arabasını ya da taksi plaka sahibi plakasını şoföre belli bir dönem için tahsis ediyorsa bu tahsis dönemi içinde işçinin iş görme edimini ne şekilde ifa ettiğine, hatta taksiyi kullanıp kullanmadığına dahi karışmıyorsa, taksi şoförü ya da plaka sahibi taksi sahibinden işin yürütümüne ilişkin hiçbir emir ve talimat almıyorsa, çalışma zamanını serbestçe organize edebiliyorsa iş sözleşmesinin esaslı unsurlarından olan kişisel bağımlılığın bulunmadığı hususu gözetilmelidir. Diğer yandan davalıya ait...plakalı aracın uyuşmazlık konusu dönemde gün içinde kullanıldıktan sonra akşamları komisyoncu şirkete veya araç malikine teslim edilip edilmediği, bakım ve muayenesinin kim tarafından yapıldığı, araç arızalandığında kimin ilgilendiği, bahse konu araca kesilen trafik para cezalarının kim tarafından ödendiği tespit edilmeli, bu konuda yeterli ve gerekli tüm araştırma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2711, Karar No: 2023/3096, Tarih: 05.06.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/2711 E.  ,  2023/3096 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 09.05.2023 tarihli ek karar ile kesin karara karşı verilen temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, temyize konu kararın 6100 sayılı Kanun'un 362/1-b bendinde açıklandığı üzere Sulh Hukuk Mahkemeleri kararlarının temyiz edilemediği gerekçesiyle davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesi'nin 09.05.2023 tarihli ek kararına ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesinin 2 nci fırasının "b" bendi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine giren kararlar belirtilen durumlar hariç temyiz edilemez. Temyize konu dava, maddede belirtilen durumlar arasında olmadığından Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen dava ortaklığın giderilmesine ilişkin olup Sulh Hukuk Mahkemelerinin inceleme görevinde kalmaktadır.

Temyiz dilekçesinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu ek kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 09.05.2023 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3979, Karar No: 2010/5909, Tarih: 07.12.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/3979 E.  ,  2010/5909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki dava hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 20.11.2008 tarih ve 276/302 sayılı hükmün Dairenin 05.04.2010 gün ve 6579/1555 sayılı ilâmiyle onanmasına karar verilmişti. Davalılardan ... vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, tarafından davalılar aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulüne ilişkin hüküm davalılardan ... (...) vekilinin temyizi üzerine dairece onanmıştı. Davalı ... vekili, süresinde vermiş olduğu karar düzeltme dilekçesi ile onama kararının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili, 502 ada 8 sayılı parselin kayıt maliki olan ve davalıların miras bırakanı bulunan Kasım oğlu Mehmet’in kadastro tespitinden çok önce 1939 yılında öldüğünü, dava konusu taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 20 yılın üzerinde bir süreden beri vekil edeninin tasarrufu altında bulunduğunu, dolayısı ile tapu kaydının hukuki değerini yitirdiğini ileri sürerek davalıların miras bırakanı Mehmet adına olan tapu kaydının iptali ile dava konusu taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan Sadiye Karataş ve Hayati Sağlam vekili davanın reddine karar verilmesini savunmuş, davalılardan Mukaddes Taylan ve ... 20.9.2005 günlü oturuma katılmalarına rağmen dava ile ilgili açıklamada bulunmamış ,diğer davalılar ise; yargılama oturumlarına katılmamışlardır.

Dosya arasında bulunan kayıt ve belgelere göre; uyuşmazlık konusu 502 ada 8 parselin 19.9.1973 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında Kasım oğlu Mehmet adına tespit edildiği ve bu tespitin 9.3.1976 tarihinde kesinleşmesi ile de eldeki davaya konu olan sicilin oluştuğu anlaşılmaktadır. Davacı vekili, tapulu taşınmaz üzerinde kadastro tespitlerinden önce başlayan ve günümüze kadar sürdürülen zilyetliğe dayanarak, iptal tescil isteğinde bulunmuştur. Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK.nun 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir.

Somut olayda davacı vekili kayıt malikinin ölü olduğunu ve taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 20 yıldan çok fazla bir süreden beri vekil edeninin tasarrufu altında bulunduğunu ileri sürerek istekte bulunmuştur. Bu durumda davada TMK nun 713/2. maddesinde düzenlenen nedenlerden “ ölüm” sebebine dayanıldığı hususunda duraksama bulunmamaktadır. Dosya arasında bulunan mirasçılık belgesine göre; kayıt maliki olan Kasım oğlu Mehmet’in mirasçıları olduğu belirlenen davalılara yöneltilerek açılan davada, adresi belirlenenlere Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde, tüm aramalara rağmen adresi bulunamayanlara da ilanen tebligat yapılmak suretiyle yargılama yapılarak sonuçlandırılmıştır.

Ne var ki, aramalara rağmen adresi bulunamayan davalılardan Tülay Erkut (Demirci) adına yargılama sırasında yapılan ilanen tebligatta adı geçen kişinin soyadı Ergüt olarak yazılmıştır. Dolayısıyle, davalı ...'ın soyadı yanlış yazılarak yapılan tebligat usulsüz bir tebligat olup adı geçen kişinin davadan doğru ve uygun şekilde haberdar edilmediği dolayısı ile de savunma hakkının kısıtlandığı açıktır. (Anayasa m.36/1). Bu nedenle, Mahkemece, davalı ...’ın HUMK.nun 73. maddesi hükümleri uyarınca usulüne uygun biçimde duruşmaya çağrılması, sözü edilen davalıya dava ile ilgili savunma yapmak ve delilerini bildirmek için süre ve imkan sağlanması, ondan sonra tüm taraf delilleri tekrar değerlendirilerek uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerekir.

Bundan ayrı; dava TMK.nun 713/2 maddesi uyarınca açılmış tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Yargıtay HGK.nun 17.2.2010 tarih 2010/8-58 Esas ve 2010/78 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; TMK.nun 713/2.maddesi aynı maddenin birinci fıkrasına yollamada bulunmak suretiyle bir düzenleme getirmiştir. Bu düzenleme nedeniyle; bu tür davalarda da davanın başarıya ulaşması halinde, yasal hasım durumunda bulunan Hazine ve diğer kamu tüzel kişileri gibi, kayıt malikinin mirasçıları da yargılama harç ve giderleriyle avukatlık ücretinden sorumlu tutulamazlar. Yukarıda açıklanan ilkenin gözardı edilmesiyle; davalılara yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin yükletilmesi ve harcın tahsiline karar verilmiş olması doğru değildir.

Hükmün açıklanan bu nedenlerle bozulması gerekirken maddi hataya dayalı nitelendirme sonucu onanmış olduğu anlaşılmış olduğundan davalılardan ... (Erkut) vekilinin karar düzelme isteğinin kabulü ile Dairenin 5.4.2010 gün 2009/6579 Esas ve 2010/1555 Karar sayılı onama kararının KALDIRILARAK yerel mahkeme hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA ve 359,50 TL peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyen davalı ... Erkut'a iadesine 07.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5339, Karar No: 2012/12677, Tarih: 10.12.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/5339 E.  ,  2012/12677 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ... ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ... 'ın yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçlardan beraatlerine dair Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 09.11.2007 gün ve 2007/187 Esas, 2007/373 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nın 26/2. maddesinin “kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez” hükmü karşısında, dosya içeriğine ve oluşa uygun kabule göre, suç tarihinde 16 yaş içerisinde olan mağdurenin yurttan kaçarak önceden tanıdığı sanık ...'le buluşup bir süre gezdiği ve sonrasında diğer sanık ... ile birlikte sanık ...'in yanından ayrıldığı şeklinde sübut bulan eylemde, sanık ...'in TCK.nın 109. maddesi anlamında hukuka aykırı bir davranışından söz edilemeyeceği anlaşıldığından ve Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 27.11.2007 gün ve 2007/7-248 Esas, 2007/251 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, toplanan delillere göre unsurları itibarıyla oluşmadığı ilk bakışta ve açıkça anlaşılan suçtan ötürü sanık ... hakkında sorgusu yapılmadan beraat kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnemedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat kararları usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 10.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/8789, Karar No: 2007/10624, Tarih: 19.09.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/8789 E.  ,  2007/10624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili Durhasan Köyü 3505 parselin orman kadastro komisyonu tarafından 6831 sayılı yasanın 2/B maddesi gereğince hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı,yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davacı adına orman sınırı dışına çıkarılmasınıve tapu kaydında yeralan orman şerhinin silinmesini istemiş mahkemece davanın reddine, karar verilmiş karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 6 numaralı orman kadastro komisyonunca, merkez ilçe sınırları içinde bulunan ormanların kadastrosu ve 2. madde uygulamalarına, 28.05.1981 tarihinde işe başlanarak; sonuçları 08.03.1982 tarihinde; itirazlı yerlerde ise itiraz sonuçları 11.11.1985 tarihinde ilan edilmekle kesinleşmiştir. Daha sonra, 3302 Sayılı Yasaya göre yapılıp ,30.10.1991 tarihinde ilan edilmek suretiyle kesinleşen 6831 sayılı yasanın 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.

Yörede 6 numaralı orman kadastro komisyonunca, ilk kez merkez ilçe sınırları içinde bulunan ormanların kadastrosu ve 2. madde uygulamalarına, 28.05.1981 tarihinde başlanarak 5658 sayılı yasa uyarınca iade edilen 17/03/1952 tarih 87 numaralı kayıtta, orman vasfında,aynı miktar ve hudut ile Asım Esat Eksat adına tapulu taşınmazın bulunduğu alan, Batı Ali Kahya Özel ormanı adı verilerek tapu maliki adına sınırlandırılmış,doğuda bulunan orman vasfındaki taşınmazlar ise 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297, 298, 299 ve 291 nolu orman sınır noktalarını birleştiren hatlar ile Doğu Ali Kahya VIII Nolu Devlet Ormanı olarak sınırlandırılmış ve akabinde içinde çekişmeli taşınmazların bulunduğu alanın nitelik yitirdiği saptandığından, 1744 sayılı yasanın 2. maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış, sonuçları 08.03.1982 tarihinde; itirazlı yerlerde ise, itiraz sonuçları 11.11.1985 tarihinde ilan edilmekle kesinleşmiştir.

Tüm bu açıklamalara göre, gerçek kişilerin dayandığı tapu kaydının ilk oluşumunda 300 dönüm yüzölçümünde olmasına karşın, bu tapu kaydının gittisi olan, Mart 1952 tarih 77 nolu, 48 hektar 1597 m2 yüzölçümünde, Asım Esat Eksat adına kayıtlı taşınmazın, önce 4785 sayılı yasaya göre istimlak edilip, daha sonra 5658 Sayılı Yasaya göre iade edilen, orman kadastrosu sırasında ise, Batı Ali Kahya Özel Ormanı olarak sınırlandırılan alanın, kök tapu miktarı olan 300 dönümün çok üzerinde olduğu, tapunun ilk tesisinden sonra yapılan intikaller sırasında sınırdaki Devlet ormanları da tapu kaydı kapsamına alınarak yüzölçümünün artırılması işleminin Orman Yönetimini bağlamayacağı, bu nedenle davacı gerçek kişilerin maliki oldukları kadastro parsellerinin dayanağı Haziran 1945 tarih 36 nolu tapu kaydının 4785 Sayılı Yasa gereği devletleştirildiği ve 5658 Sayılı Yasada yazılı koşullar oluşmadığından iadeye tabi olmaması nedeniyle orman kadastrosu sırasında önce Doğu Ali Kahya VIII Nolu Devlet Ormanı olarak sınırlandırılıp 2. madde uygulaması ile Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı ve işlemin 08.03.1982, itirazlı yerlerin 11.11.1985 tarihinde ilan edilerek orman kadastro işlemi ile orman rejimi dışına çıkartma işlemlerinin kesinleştiği, orman kadastro işlemlerinin kesinleştiği tarihe göre hak düşürücü sürenin çoktan geçtiği, gerçek kişilerin orman kadastrosunu iptal ettirecek hiçbir yasal dayanaklarının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece bu ilkeler gözönünde bulundurularak davanın reddine dair verilen karar usul ve yasaya uygundur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalıların temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine 19/09/2007 günü oybirliği ile karar verildi.