muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1055, Karar No: 2016/1289, Tarih: 15.02.2016

2- 10.08.2011 tarihli jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi raporunda (B1) ve (B2) harfi ile gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemece anılan bölümler yönünden davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz, 1951 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, ziraate gayri salih arazi vasfıyla tapulama harici bırakılan yerlerdendir. Davacı, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenine dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur. Davacının iddiasına konu kısım 16.09.2010 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile 31.498,03 metrekare yüzölçümlü olarak 141 ve 146 parsel sayılı taşınmazların batısında ve ziraate gayri salih arazi olarak tescil harici bırakılan kısım içerisinde gösterilmiş, hükme esas alınan 10.08.2011 tarihli jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi raporunda ise fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen kısım hava fotoğrafı incelemesine esas olmak üzere ayrı harfler ile gösterilerek temyize konu (B1) harfi ile gösterilen kısım 23.220,89 metrekare ve (B2) harfi ile gösterilen kısım 6.735,00 metrekare yüzölçümlü olarak belirlenmiştir. Dosya içerisinde bulunan .... Kadastro Müdürlüğü'nün 15.02.2013 tarih ve 85 sayılı yazının incelenmesinde; 16.09.2010 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile (B1) ve (B2) harfi ile gösterilen bölümleri de kapsar şekilde) gösterilen kısımda oturum hatası yapıldığı, (B) harfi ile gösterilen bölümün 952,00 metrekare yüzölçümündeki kısmının 141 parsel sayılı taşınmaz içerisinde, 17.136,00 metrekare yüzölçümündeki kısmının ise 146 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı belirtilmiştir. Ne var ki; hükme esas alınan 10.08.2011 tarihli jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi raporu ile Kadastro Müdürlüğü yazı cevabı arasında çekişmeli taşınmaz bölümlerinin konumları ve yüzölçümleri bakımından çelişki oluştuğu halde çelişki giderilmeden karar verilmiştir. Diğer taraftan hava fotoğrafı incelemesine esas jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda dava konusu (B2) taşınmaz bölümünün 1977 tarihli hava fotoğrafında henüz imar ve ihyasının tamamlanmadığı, 1991 tarihli hava fotoğrafında ise imar-ihyasının tamamlanarak tarım arazisi haline dönüştürüldüğünün belirtildiği anlaşılmaktadır. Ancak, dava tarihinin 2008 yılı olduğu göz önünde bulundurulduğunda hava fotoğrafı incelemesi zilyetlikle kazanım için geçmesi gereken süre yönünden yeterli bulunmamaktadır. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için öncelikle, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait (özellikle 1991 ve 1977 tarihleri arasına ait) hava fotoğrafları ....

. Ancak, dava tarihinin 2008 yılı olduğu göz önünde bulundurulduğunda hava fotoğrafı incelemesi zilyetlikle kazanım için geçmesi gereken süre yönünden yeterli bulunmamaktadır. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için öncelikle, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait (özellikle 1991 ve 1977 tarihleri arasına ait) hava fotoğrafları .....ndan tarihleri açıkça yazılmak üzere bulunması halinde getirilerek dosya arasına konulmalı, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı ve harita bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında; öncelikle davacı tarafın yer gösterimi ve harita bilirkişi yardımı ile taşınmazların konumu ve yüzölçümü duraksamasız olarak belirlenmeli, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, zirai bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu ile ilgili komşu taşınmazlarla mukayeseli olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle hüküm kurulması isabetsiz olup, açıklanan nedenlerle davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 15.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6239, Karar No: 2020/8284, Tarih: 30.11.2020

**10. Ceza Dairesi         2017/6239 E.  ,  2020/8284 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ADANA 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya İncelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

1) Gerekçeli kararın başlığında, suç tarihlerinin "19/01/2013, 24/01/2013, 29/01/2013" yerine, "19/01/2013" olarak gösterilmesi,

2) UYAP ve fiziki dosya üzerinden yapılan incelemede, 29/01/2013 tarihli olaya ilişkin "güven alım tutanağının" dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu tutanağın aslı veya denetime olanak verecek şekilde onaylı sureti dosya içerisine konulmadan, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi,

3) Kovuşturma aşamasında, 5395 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca sanık ...’in bireysel özelliklerini ve sosyal çevresini gösteren sosyal inceleme raporu alınmaması ve alınmama gerekçesinin hükümde gösterilmemesi,

4) Dosya kapsamına göre, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan CMK'nın 139. maddesine göre gizli soruşturmacı görevlendirilebilmesi için işlenen suçun kanunda sayılan ve gizli soruşturmacı kullanılabilecek suçlardan olması, suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması, başka yolla delil elde etme imkanının bulunmaması, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş bir suç olması ve yetkili ve görevli mahkemece bir karar verilmesi gerekir.

Dava konusu suç uyuşturucu madde ticareti yapma suçu olduğu halde, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç olmadığı; zira CMK'nın 139. maddesinin 4. fıkrasına göre örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen suçlarda gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceği; yine CMK'nın "Teknik Araçlarla İzleme" başlıklı 140. maddesindeki düzenlemeye göre, sanığın teknik araçlarla izlenmesine ilişkin bir karar bulunmadığı, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin karara dayanılarak ve CMK'nın 140. maddesi uyarınca ayrıca bir karar alınmadan teknik araçlarla izleme ve görüntüleme ve ses alma işlemi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Mahkemece suçun sübutu gizli soruşturmacı faaliyetleri ile teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen kayıtlarına dayandırılmıştır. CMK'nın 217. maddesine göre sanıklara atılı suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Hukuka uygun olmayan teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen delile dayanılarak sübuta gidilmesi mümkün değildir.

a)Sanıklar hakkında 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin verilmiş bir kararın bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise hukuki denetime olanak sağlayacak şekilde aslı veya onaylı örneği getirtilerek bu dosya içine konulması; yoksa bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilmeden ve sanıkların aşamalardaki savunmaları da dikkate alınarak haklarında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan eksik araştırma ile hüküm kurulması,

b)Suçun sübutunun tespiti için sanıklardan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar, kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, adli kolluk görevlisi iseler, tanık sıfatı ile beyanlarına başvurulması; adli kolluk görevlisi olmadıklarının tespiti halinde ise, bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilerek, sanıkların aşamalardaki savunmaları da dikkate alınarak haklarında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması,

5)UYAP üzerinden yapılan incelemede, sanık ... hakkında, "04/06/2012, 06/06/2012 , 07/06/2012, 25/06/2012 ve 01/07/2012" tarihli eylemleri nedeniyle Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 10/05/2013 tarihli iddianamesi ile açılan kamu davasında, Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18/12/2017 tarihli, 2017/429 esas ve 2017/514 karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda TCK'nın 188/3, 31/3, 62, 52. maddeleri uyarınca verilen 3 yıl 4 ay hapis ve 2.000 TL adli para cezasına ilişkin hükmün temyiz edilmesi sonucu Yargıtay (Kapatılan) 20. Ceza Dairesi'nin 24/09/2019 tarih, 2018/3677 esas ve 2019/4763 sayılı kararı ile onandığı; temyize konu dosyada ise sanığın işlediği iddia edilen 24/01/2013 ve 29/01/2013 tarihli eylemlerinden ötürü, Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 24/12/2013 tarihli iddianamesi ile kamu davası açıldığı, suç tarihleri ve iddianame tarihlerine göre hukuki kesintinin bulunmadığı anlaşılmakla, belirtilen dosyanın aslı veya onaylı örneği de bu dosya içine konularak incelenip, sonucuna göre tüm deliller birlikte değerlendirilip, eylemlerin tek suç, iki ayrı suç ya da zincirleme suç oluşturup oluşturmadığı tartışılıp değerlendirildikten sonra zincirleme suç oluşturduğunun kabul edilmesi durumunda; ağır sonuç doğuran suç esas alınarak belirlenecek cezanın, zincirleme suç nedeniyle TCK'nın 43. maddesi gereğince artırılması ve böylece bulunacak sonuç cezanın, kesinleşen hükümdeki sonuç cezadan “fazla olması halinde” aradaki fark kadar “ek cezaya hükmolunması", aksi halde “ek ceza verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile hüküm kurulması,

6)Adana Kriminal Polis Laboratuvarınca ele geçen uyuşturucu maddelerin tamamının analizlerde kullanıldığı ve tanık numune de alınmadığı, dolayısıyla müsadere talebinin konusuz kaldığı gözetilmeden, uyuşturucu maddelerin müsaderesine karar verilmesi,

7)Kabule göre de;

6)Adana Kriminal Polis Laboratuvarınca ele geçen uyuşturucu maddelerin tamamının analizlerde kullanıldığı ve tanık numune de alınmadığı, dolayısıyla müsadere talebinin konusuz kaldığı gözetilmeden, uyuşturucu maddelerin müsaderesine karar verilmesi,

7)Kabule göre de;

a)Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 28.04.2015 tarih, 2014/462 esas, 2015/135 karar ve 2014/848 esas, 2015/136 sayılı kararlarında da bahsedildiği üzere; kolluk görevlilerinin gerçek iradesinin uyuşturucu madde satın alma değil, suçu ve failini belirleyecek suç delilini elde etme olduğu, ilk alımdan sonraki alımların ayrıca suç oluşturmayacağı ve gerçek anlamda bir "alım - satım" söz konusu olmadığı, eylemlerin bütünüyle “uyuşturucu maddeyi satışa arzetme” suçunu oluşturacağı gözetilmeden, sanıkların birden fazla kez uyuşturucu madde sattığı kabul edilerek, haklarında zincirleme suçla ilgili TCK'nın 43. maddesinin uygulanması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi,

b)Hükümden sonra 24/11/2015 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve 15/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile TCK’nın 53/3. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanıklar Ramazan ve Talib’in durumlarının yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazı bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin BOZULMASINA, 30/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8537, Karar No: 2020/1361, Tarih: 03.02.2020

**5. Hukuk Dairesi         2019/8537 E.  ,  2020/1361 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dava konusu Dağeteği mahallesi, 385 parsel sayılı taşınmazın zeminine emsal karşılaştırması yapılarak, değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

1)2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal olarak incelenen taşınmazların, dava konusu taşınmazdan çok daha küçük yüzölçümlü olması nedeniyle değerlendirmede esas alınmasının doğru olmadığı belirtilerek bozma yapıldığı halde, bozma sonrası hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekli araştırmalar yapılmadan aynı emsallerin değerlendirmeye alınması nedeniyle bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve

değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Kabule göre ise; tespit edilen kamulaştırma bedeli ile fark bedelin hüküm fıkrasında açıkca gösterilmesi gerekirken sadece bozma sonrası tespit edilen fark bedelin hüküm fıkrasına yazılması suretiyle infazda tereddüte yol açılması,

2-Kabule göre ise; tespit edilen kamulaştırma bedeli ile fark bedelin hüküm fıkrasında açıkca gösterilmesi gerekirken sadece bozma sonrası tespit edilen fark bedelin hüküm fıkrasına yazılması suretiyle infazda tereddüte yol açılması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29092, Karar No: 2013/19701, Tarih: 24.09.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/29092 E.  ,  2013/19701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı emrinde uzun bir zamandan beri çalıştığını, müvekkiline noter tarafından yapılan 05.01.2012 tarihli tebligatın 24.01.2012 tarihinde tebliğ edildiğini ve söz konusu tebligatta belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin bütçenin %30 unu aşamayacağı, bu sebeple tebligatın eline ulaşmasından altı işgünü içerisinde iş sözleşmesinin feshedileceğinin bildirildiğini ancak müvekkilinin iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle feshedildiğini bu fesih sebebinin 4857 sayılı İş Kanunu'na göre geçerli bir sebep olmadığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının işe iade talebinin haksız olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemenin 07.06.2012 tarih ve 2012/108 esas-2012/334 sayılı kararı ile; emekliliğin tek başına geçerli bir fesih sebebi olmadığı işveren tarafından işçinin yaşlılık sebebi ile yetersizliğinin kanıtlanması gerektiği bu hususta davalı tarafından bir delil ibraz edilmediği, davacının iş sözleşmesi feshedilirken feshin son çare olması ilkesine uygun hareket edilmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 01.12.2012 tarih ve 2012/23619 esas-2012/24143 karar sayılı ilamı ile eksik araştırma ile karar verildiğinden bahisle bozulmuş olup, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek “...Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırmada 2010-2011 yılında emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi feshedilen işçi olmadığı 2012 yılında yirmisekiz personelin emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi feshedildiği ve aynı tarih itibariyle davacının çalıştığı birimde taşeron personel olarak çalışan işçi sayısının da 2010-2012 yılları arasında yirmidokuz kişi arttığı 2010 yılında doksanyedi taşeron elemanı çalışırken 2012 yılında bu sayının yüzyirmialtıya çıktığı dolayısıyla davacının iş sözleşmesinin sırf emeklilik sebebiyle feshedildiği her ne kadar işyerinde bu işlem genel ve objektif uygulama olarak görülse dahi emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi feshedilen personel yerine taşeron elemanlarının arttırıldığı dolayısıyla davalı tarafından bu hakkın kötüye kullanıldığı dolayısı ile davacının iş sözleşmesi feshedilirken feshin son çare olması ilkesine uygun hareket edilmediği...” gerekçesiyle feshin geçersizliği ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, yine davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davalı Belediye işyerinde mühendis olarak görevli davacı işçinin iş sözleşmesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan personel giderlerinin Belediye bütçesinin belirli bir oranını aşamayacağı yönündeki kanuni düzenleme gereğinin yerine getirilmesi amacıyla istihdam fazlalılığının giderilmesi sebebine dayanılarak, emekliliğe hak kazanmış olduğu da belirtilerek feshedilmiştir. Dosyaya sunulan, işyerinde fesih tarihi itibariyle yürürlükteki, Toplu İş Sözleşmesinin 21. maddesinin (II) nolu bendinde, işyerinde taşeronlaştırma ve özelleştirmeye yönelik olmayan ve taraflarca kabul edilebilecek bir tenkisat sebebi ortaya çıktığında, kendi isteğiyle ayrılacak olanlardan sonra emekliliğe hak kazanmış olanların işten çıkarılacakları düzenlenmiştir. Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı yeterince araştırılmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. İnsan kaynakları uzmanı ve serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle, mahalinde işyeri kayıtları incelenerek, öncelikle, istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, feshin kaçınılmaz olup olmadığı, işverenin tutarlı davranıp davranmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Yapılacak araştırma neticesine göre, fesihte, Toplu İş Sözleşmesinin 21. maddesinin (II) nolu bendi düzenlemesine uygun davranılıp davranılmadığı, özellikle emekliliğe hak kazanma sebebiyle feshin, işyerinde genel ve objektif olarak uygulanıp uygulanmadığı, işverenin keyfi davranıp davranmadığı tespit edilmeli, tüm deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak bir sonuca gidilmelidir. Mahkemece bilirkişi raporu alınmadan sonuca gidilmesi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 24.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18633, Karar No: 2018/3917, Tarih: 17.04.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/18633 E.  ,  2018/3917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Vek. Av. ...

Davacı, Kurum tarafından yersiz olarak tahsil edilen prim asıl ve işsizlik sigortası primi işveren payı tutarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; 01.10.2008 tarihinden önce ödenen yol-yemek yardımlarının sigorta primine esas kazaca dâhil edilmemesi gerektiğinin tespiti ile yersiz ödenen primlerin yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de verilen kararın yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

İhtilaflı dönemde yürürlükte olan Mülga 506 sayılı Yasanın 29.07.2003 tarih ve 4958 sayılı Yasanın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde “Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.

Somut olayda, ihtilaflı tüm döneme ilişkin ayrıntılı bordro icmalleri (yol ve yakacak yardımlarının yer aldığı) davalı kurumdan istenip her işçi ödenen miktar ayrı ayrı tespit edilmeden, ödenen yol ve yakacak miktarlarının sigorta matrahına dahil edilip edilmediği denetime elverişli bilirkişi raporu ile ortaya konulmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.