muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14830, Karar No: 2017/2583, Tarih: 03.05.2017

Kararı yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan vekili temyiz etmiştir.

1- Mahkemenin, gerekçeli kararı davalı ... vekiline 02/10/2015 tarihinde davacılar vekilinin temyiz dilekçesi ise 28.10.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, gerekçeli karar HUMK'nun 433’ncü maddesinde yazılı olan 10 günlük temyize cevap verme süresi geçirildikten sonra, davalı vekili tarafından 12.11.2015 tarihinde katılma yoluyla temyiz edilmiştir. Buna göre HUMK’nun 432/4’ncü maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3-4 sayılı İBK uyarınca Yargıtay tarafından da bu konuda bir karar verilebileceğinden davalı ... vekilinin katılma yoluyla temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin katılma yolu ile temyiz isteminin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 3,70 TL temyiz ilam harcının temyiz eden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunandan alınmasına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalı ...'e iadesine, 03/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3012, Karar No: 2019/11757, Tarih: 03.07.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/3012 E.  ,  2019/11757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesi neticesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesi neticesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1)Suça konu yağların suç tarihindeki değerinin tespit edilerek suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 145. maddesinin uygulanıp uygulanamayacağı tartışılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

2)Suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçuna konu yağları suç yeri olan işyerinden çalarak olay yerinden ayrıldığı ve akabinde yakın bir mevkide polisler tarafından şüphe üzerine yakalandığı anlaşılmakla, hırsızlık suçu tamamlanmasına rağmen 5237 sayılı TCK’nın 35. maddesinde yer alan teşebbüs hükümlerinin uygulanması,

3)Suça sürüklenen çocuğun soruşturma aşamasında, suça konu malları çaldığı yeri bildirerek suça konu malların iadesini sağladıkları anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk hakkında şartları oluşmasına rağmen 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, aynı Kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından kazanılmış haklarının saklı tutulmasına 03/07/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/599, Karar No: 2020/1811, Tarih: 12.03.2020

**20. Ceza Dairesi         2020/599 E.  ,  2020/1811 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : CEYHAN 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hükümler : Mahkûmiyet

Dosya İncelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık ... hakkında kurulan hükümde, TCK'nın 188/3, 4-a, 5. maddeleri uyarınca verilen "22 yıl 6 ay hapis ve 10 gün adli para cezası" üzerinden, TCK'nın 43. maddesi uyarınca 1/3 oranında arttırım yapıldığında, "29 yıl 12 ay hapis ve 13 gün adli para cezası" belirlenerek, bu miktar üzerinden TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 indirim uygulandığında, sonuç ceza olarak "25 yıl hapis ve 10 gün(200 TL)" adli para cezasına karar verilmesi gerekirken, sanığın, "aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlediği eylemlerin tamamını üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlemediği" gerekçe gösterilerek, sanık hakkında TCK'nın 43. maddesi uyarınca arttırım yapılırken, TCK'nın 188/3, 4-a maddeleri uyarınca belirlenen "15 yıl hapis ve 7 gün adli para cezası" ile bu miktar üzerinden TCK'nın 43. maddesi uyarınca 1/3 arttırım yapılarak tespit edilen "20 yıl hapis ve 9 gün adli para cezası" arasındaki fark olan "5 yıl hapis ve 2 gün adli para cezasının", TCK'nın 188/3, 4-a, 5. maddeleri uyarınca verilen "22 yıl 6 ay hapis ve 10 gün adli para cezasına" eklenmesi suretiyle, "27 yıl 6 ay hapis ve 12 gün adli para cezası" tespit edilip ve bu miktar üzerinden TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak, "22 yıl 11 ay hapis ve 10 gün(200TL) adli para cezası" şeklinde eksik sonuç cezaya hükmedilmesi, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Bozmaya uyulduğu, yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç tipi ile yaptırımların eleştiri dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanıklar İsmail Abdullah ve Taha Mert ile sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, resen de temyize tabi olan hükümlerin ONANMASINA, hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre göz önüne alınarak sanıklar İsmail Abdullah ve Ayhan hakkındaki salıverilme taleplerinin reddine, 12/03/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3806, Karar No: 2019/1065, Tarih: 16.01.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/3806 E.  ,  2019/1065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde kasap reyonunda 11.08.2003-17.07.2014 tarihleri arasında çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, işyerinde 08.00-22.00 saatleri arasında çalıştığını, çalışmasının sürekli ayakta geçtiğinden bacak damarlarında çatlama meydana geldiğini, tedavi için izin kullanmak istediğinde işveren tarafından bu talebin kabul edilmediğini, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının iş sözleşmesini feshetmekte haksız olduğunu, yıllık izinlerini kullandığını, günlük 14 saat çalıştığı iddiasının doğru olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamında yer alan bordroların imzalı olması ve fazla mesai tahakkuku içermesi nedeni ile fazla çalışma alacağının reddine karar verilmiştir. Ancak imzalı bordrolarda yer alan tahakkukların tespit edilen çalışma saatlerine göre sembolik nitelikte olduğu anlaşılmakla hesaplanacak fazla çalışma alacağından mahsubu gerekirken hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamında yer alan bordroların imzalı olması ve fazla mesai tahakkuku içermesi nedeni ile fazla çalışma alacağının reddine karar verilmiştir. Ancak imzalı bordrolarda yer alan tahakkukların tespit edilen çalışma saatlerine göre sembolik nitelikte olduğu anlaşılmakla hesaplanacak fazla çalışma alacağından mahsubu gerekirken hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece, davalı işveren tarafından davacıya yıllık izin alacağının kullandırılmaması işçi bakımından İK 24/II-f maddesi uyarınca haklı fesih nedeni kabul edilmiş ise de, Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre, yıllık ücretli iznin kullandırılmamasının haklı fesih sebebi oluşturabilmesi için talep edildiği halde gerekçesiz olarak uzun süre izin kullandırılmaması gereklidir. Davacı 9 tam yıl için 150 gün izne hak kazanmış olup, davalı işverence davacının 73 gün izin kullandığına ilişkin belge ibraz edilmiştir. Davacı işçi talep ettiği halde bakiye izinlerinin kullandırılmadığını ispat edememiştir. Bu nedenle Mahkemece davacının feshinin haklı nedene dayandığının kabulü hatalıdır. Ancak davacı tarafından keşide edilen 14.07.2014 tarihli fesih bildiriminde, hafta sonları dahil 08.00-22.00 saatleri arasında ayakta çalıştırıldığından söz ederek, fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerini talep ettiğini beyan etmiş olup, yukarıda belirtildiği şekilde tespit edilecek fazla çalışma alacağına göre davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı değerlendirilmelidir. Yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Taraflar arasında davacının ücrete hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece davacının 2014 yılı Temmuz ayına ilişkin 17 günlük ücret alacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak davalı tarafından banka ödeme kayıtlarının temini talep edilmesine rağmen bu kayıtlar celp edilmeksizin ücret alacağının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 16.01.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1673, Karar No: 2018/3542, Tarih: 18.09.2018

**1. Ceza Dairesi         2018/1673 E.  ,  2018/3542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli öldürme

HÜKÜM : Sanıklar ... ve ... hakkında;

Azmettirmek suretiyle töre saikiyle kasten öldürme suçundan ayrı ayrı beraat.

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında;

Kardeşini kasten öldürme suçundan TCK'nun 82/1-d, 31/3. maddeleri uyarınca 20 yıl hapis cezasına dair istinaf başvurusunun esastan reddine.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında; kardeşi maktul ...'i nitelikli kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün suça sürüklenen çocuk müdafii ve katılan vekili; sanıklar Kasım ve ...'in nitelikli kasten öldürmeye azmettirme suçundan kurulan beraat hükümlerinin, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan

incelemede; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 22/11/2016 gün ve 2016/57 esas, 2016/63 sayılı kararında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, katılan ... vekilinin; eksik incelemeye, beraat eden sanıkların cezalandırılmaları gerektiğine, suça sürüklenen çocuk müdafiinin; haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının temyiz itirazlarının ESASTAN REDDİNE, 18/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6350, Karar No: 2013/4290, Tarih: 03.07.2013

**15. Hukuk Dairesi         2012/6350 E.  ,  2013/4290 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ön sözleşme ile yapımı davalı tarafından yüklenilen yeraltı suyundan sulama suyu temini ve sisteminin kurulması işinin sözleşmede gösterilen bedelden fazla istenen miktarda davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti; devir sözleşmesinin ön sözleşmede belirlenen tahmini 298.147,50 TL geri ödeme bedeli üzerinden tesisin ve sulama kanallarının tamamlanması, çalıştırılması ve işletmeye açılıp teslim edilmesinden sonra yapılmasına davalının icbarına karar verilmesi istemiyle açılmış; mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında 2002 tarihli ve adi yazılı “ön sözleşme” yapılmıştır. Bu sözleşme, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuştur (BK.md.1.19). Davalı, bu sözleşme ile yeraltı suyundan sulama suyu temini maksadıyla projeleri hazırlanarak sondaj kuyuları inşaası, motopomplarla techizi, motopomp barakaları, sulama ve elektrik tesislerinin inşaası işlerinin yapımını yüklenmiştir. Yanlar arasındaki sözleşme, Borçlar Kanunu'nun 355. maddesinde tanımlandığı üzere; niteliğince bir “eser” sözleşmesidir. Davacı iş sahibi; davalı ise yüklenicidir.

Sözleşmenin 3. maddesinde; iş-eser bedeli yaklaşık olarak (298.147,50 TL) olarak kararlaştırılmış; ancak, tesislerin ikmâlini müteakip yapılacak kat'i hesaplara göre tespit edilecek olan kat'i bedellerin geri ödemeye esas olacağı açıklanmıştır. Sözleşmenin 4. maddesi, (Kooperatif, idarece inşası yapılan yeraltı suyu pompa tesislerini sonradan tanzim edilecek “Devir Sözleşmesi” esasları dahilinde devralmayı, bu tesisleri “167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun”, “Yeraltı Suları Tüzüğü”, “Yeraltı Suları Teknik Talimatnamesi” ile ekteki “Yeraltı Suyundan Sulama Tesislerine Ait İşletme, Bakım ve Onarım Talimatı” hüküm ve esaslarına göre işletmeyi peşinen kabul eder.) hükmünü içermektedir. Sözleşmenin bu hükmü gereğince, taraflar, yapılan tesislerin davacıya devri için ayrıca bir “devir sözleşmesi” yapılmasını yüklenmişlerdir. Devir sözleşmesinin de, yapılması yüklenilen

eserin, tamamlanmış olmasıyla birlikte yapılacağı kuşkusuzdur. Borçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince, taraflardan her biri ön sözleşme ile diğer taraftan asıl sözleşmenin yapılmasını istemek hakkını elde eder. Taraflardan biri, ön sözleşme ile yüklendiği edimi yerine getirmediği takdirde diğer taraf, Borçlar Kanunu'nun 106. maddesinde belirtilen seçimlik haklardan birini kullanmak durumundadırlar.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık, esasen ön sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Davacı, iddiasında geri ödenmesi gereken iş bedelinin, ön sözleşmede yazılı olması gereken miktar olması ve devir sözleşmesinin bu miktar esas alınarak yapılması; davalı taraf ise, savunmasında ön sözleşmenin 3. maddesi uyarınca kat'i hesaplara göre ödenmesi gereken bedelin (791.570,00 TL) olduğunu ileri sürmektedirler. Az yukarıda açıklandığı üzere, sözleşmenin 3. maddesinde, tesislerin ikmâlini müteakip yapılacak kat'i hesaplara göre tesbit edilecek olan kat'i bedellerin geri ödemeye esas alınacağı açıklanmış ise de; iş bedelinin hesap şekli ve yöntemi sözleşmede düzenlenmediği gibi; buna ilişkin bir hukuksal dayanak da sözleşme eki olarak gösterilmemiştir. Sözleşme konusu iş bedelinde uyuşmazlık bulunduğuna ve davalının da daha fazla iş bedelini kendisinden talep ettiğini ileri sürdüğüne göre; davacının, bedele ilişkin uyuşmazlığın giderilmesini mahkemeden dava yoluyla istemesinde hukuksal yararı vardır. Buna hukuki himaye ihtiyacı da denir (YHGK. 24.06.1992 T. E:1992/1-347 ve K:1992/394 sayılı kararı). O halde, sözleşme konusu iş-eser, kabulü reddedilemeyecek derecede tamamlanmış olarak, yüklenici tarafından eser sahibine teslim edilmiş ise, teslim tarihi itibarıyla iş bedelinin saptanması gerekir. Bir eserin tamamlanmış olması, eserin objektif ölçüler içinde amaca uygun olarak kullanılabilir durumda olduğunun saptanmasıyla mümkündür.

Sözleşmenin 1. maddesinde; sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yüklenilen işin idarece uygun görülecek sürede inşaa edilerek devredileceği kararlaştırılmıştır. Başka bir anlatımla, sözleşmede eserin teslim süresi kararlaştırılmamış, teslim süresini belirleme yetkisi davalıya tanınmıştır. Ancak; davalı, bu yetkisini kullanırken, objektif iyiniyet kurallarına uygun davranmalı ve haklı nedenlere dayalı gecikmeler hariç, eserin niteliğinin ve büyüklüğünün gerektirdiği imalât süresi içinde eseri tamamlamalıdır. Bir hakkın kullanılmasının açıkça adaletsizlik oluşturduğu ve gerçek hakkın tanınması ve bireyin korunması için tüm hukuki yolların kapalı bulunduğu zorunluluk hallerinde, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uygulama alanı bulur ve hakime olağanüstü bir imkân sağlar; haksızlığı düzeltici, yasa ve sözleşmedeki kuralları tamamlayıcı işlevini yerine getirir. O halde, sözleşme konusu iş-eser'in teslimi gereken uygun sürenin belirlenmesi, eser bu süreden önce tamamlanmış olarak teslim olunmuş ise o teslim tarihinin saptanması zorunludur.

HUMK'nın 75 ve 76. maddeleri hükmü ile 04.06.1958 gün ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, davada maddi olayları açıklamak taraflara; ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit edip uygulamak görevi hakime aittir. Davada ileri sürülen ve niteliği yukarıda açıklanan maddi olaylar değerlendirilip nitelendiğinde, dava İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine dayalı olarak açılmış menfi tespit davasıdır. Anılan Yasa hükmü gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Davacı da, davalının, ondan talep ettiği miktarda ona borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Sözleşmede, iş bedelinin belirlenmesi yöntemini belirleyen bir hüküm veya sözleşmenin yollama yaptığı bir düzenleme bulunmadığına göre iş bedeli, Borçlar Kanunu'nun 366. maddesinde öngörülen yasal yönteme göre belirlenmelidir. Anılan Yasa hükmüne göre, yanlarca önceden kararlaştırılmamış veya yaklaşık olarak kararlaştırılmış olan eser bedeli yapıldığı somut olayda ikmâl edilip teslim edildiği zamandaki serbest piyasa fiyatlarına göre, bilirkişi ya da bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak inceleme sonucu mahkemece belirlenir.

Somut olayda, davacı kooperatif tarafından dava açıldıktan iki gün sonra 30.12.2009 tarihinde devir sözleşmesi imzalanmıştır. Davanın konusunu oluşturan devir sözleşmesi yanlarca imzalanmadan önce, davacı kooperatif tarafından menfi tespit davası açıldığından sözleşmenin itirazi kayıtla imzalanmış olduğunun kabulü gerekir.

Tüm bu sebeplerle, mahkemece yapılacak iş; taraflara tüm yasal delillerini sunmaları için yeterli süre verilmeli, sunulan deliller toplanmalı, yerinde keşif yapılmak suretiyle yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek, uzman bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılmalı; sözleşme konusu işin, haklı gecikmeler hariç tamamlanmış olarak davacıya teslimi gereken uygun teslim süresinin belirlenmesi; iş-eser, uygun teslim süresinden önce davacıya teslim edilmiş ise teslim tarihi; aksi halde teslimi gereken tarihe göre ve Borçlar Kanunu'nun 366. maddesindeki yasal yöntemle davalının hakettiği iş bedelinin, ön sözleşmedeki miktardan az olmamak üzere, saptanması ve uyuşmazlığın karara bağlanmasından ibaret olmalıdır.

Mahkemece, yanlış değerlendirme ve nitelendirme sonucu yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki sebeplerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davacı yararına BOZULMASINA, 990,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 03.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.