muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/36, Karar No: 2010/30, Tarih: 16.02.2010

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

677 sayılı Yasa 30.12.1925 gün ve 243 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Yasanın 1. maddesinin 2. fıkrasında yaptırım olarak 3 aydan eksik olmamak üzere hapis ve 50 Liradan aşağı olmamak üzere para cezası öngörülmüş olup, Yerel Mahkemece sanığın mükerrir olması nedeniyle 5237 sayılı Yasa hükümleri lehe kabul edilerek uygulama yapıldığına göre, anılan maddedeki para cezasının hesaplanmasında 5252 sayılı Yasa hükümlerinin nazara alınmasında zorunluluk bulunmaktadır. 5252 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca, maddedeki para cezasının (50 Lira), 85.715 kat artırılarak, 4.275.750 Lira, yani 4 Lira olarak belirlenmesi ve maddedeki para cezasının üst sınırı belirtilmemiş olduğundan, adli para cezasının 5252 sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca 450 Liraya yükseltilmesi suretiyle müteakip artırım ve indirimlerin de bu miktar üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu nedenle, yerel mahkemece temel adli para cezasının 450 Lira olarak belirlenmesi, yasaya uygun ve isabetlidir.

O halde, yerel mahkemece temel adli para cezasının yasaya uygun ve isabetli olarak belirlenmesi karşısında, Yargıtay C.Başsavcılığının temel cezanın belirlenmesine yönelik itiraz nedeninin bu değişik gerekçe ile kabulüne, Özel Dairenin temel adli para cezasının belirlenmesine ilişkin, (1) numaralı bozma nedeninin kaldırılmasına karar verilmelidir.

2- 5237 sayılı TCY’nın 53. maddesinin doğru uygulanıp uygulanmadığına ilişkin uyuşmazlık nedeninin incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Yasanın 53. maddesinde, hak mahrumiyetleri ve kısıtlılıklar, güvenlik tedbiri olarak tek bir madde altında toplanmıştır.

Ceza Genel Kurulunun 28.04.2009 gün ve 202-102 sayılı kararında ilkeleri açıklandığı üzere, hak yoksunlukları kural olarak hapis cezasının infazı ile sınırlandırılmış, infaz tamamlanmakla herhangi bir yargı kararına gerek olmaksızın bu hak yoksunluklarının kendiliğinden ortadan kalkacağı öngörülmüş ancak, aynı maddenin 5. fıkrasındaki düzenleme uyarınca, 1. fıkrada sayılan hak ve yetkilerin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlarda, infazın sona ermesinden sonra da, kararda ayrıca hükmedilmesi koşuluyla, hak yoksunluğunun bir süre daha devam etmesi sağlanmıştır. Yine maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlü hakkında 1. fıkranın (c) bendinde yer alan kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerinin kullanılmasına ilişkin yasaklama hükmü uygulanamayacak, ayrıca cezası ertelenen hükümlü hakkında 1. fıkranın (e) bendindeki hak yoksunluğunun uygulanmamasına da karar verilebilecek, kısa süreli hapis cezası ertelenenler ile suçu işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında ise 1. fıkradaki hak yoksunluğuna hiçbir şekilde karar verilemeyecektir.

Yerleşmiş yargısal kararlarda da vurgulandığı gibi, “Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma” başlığı altında, yeni sistemde güvenlik tedbiri olarak düzenlenmiş bulunan ve mahkûmiyetin yasal sonucu olan bu hak mahrumiyetleri, mahkûmiyetin doğal sonucu olduğundan, kararda gösterilmemiş olsa bile hükümlü açısından kazanılmış hakka konu olamazlar, başka bir anlatımla aleyhe bozma yasağı kapsamında değerlendirilemezler. Bu nedenle de TCY’nın 53. maddesinin uygulanmaması yalnız başına bozma nedeni olarak değerlendirilmemekte ve uygulamada eksikliğe işaret edilmekle yetinilmektedir. Ancak, 5271 sayılı CYY’nın 223/6. maddesi uyarınca, mahkûmiyet halinde, mahkûmiyetin yanı sıra güvenlik tedbirlerinin uygulanması gereken hallerde buna da hükmolunması esasen zorunlu olup, hükmün başka bir nedenle bozulması halinde ya da TCY’nın 53. maddesinin yanlış uygulanması durumunda, bu hususların da bozma nedeni yapılacağı açıktır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yerel Mahkemece, hiçbir ayrıma yer verilmeksizin sanığın, TCY’nın 53. maddesindeki haklardan yoksunluğuna karar verilmesi yasaya aykırıdır.

O halde, Yargıtay C.Başsavcılığının TCY’nın 53. maddesinin hatalı uygulandığına yönelik itirazı haklı nedenlere dayandığından kabulüne karar verilmelidir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde Ceza Genel Kurulunca varılan sonuç;

Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının değişik gerekçe ile kabulüne, Özel Daire kararının kaldırılmasına, Yerel Mahkeme hükmünün;

1- Müteaddit muska yazma eylemlerinin mağdur ya da mağdurları tespit edilemediğinden, olayda 5237 sayılı TCY’nın 43. maddesinin uygulama yerinin bulunmadığının gözetilmemesi;

2- TCY’nın 53. maddesinin, hiçbir ayrıma yer verilmeksizin uygulanmasının yasaya aykırı olması;

İsabetsizliklerinden bozulmasına, ancak, somut olayda TCY’nın 53. maddesinin 5. fıkrasının uygulanma koşulları bulunmadığından ve bozma nedenleri yeni bir yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYUY’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.

Birinci uyuşmazlık nedeni yönünden yapılan görüşmede, Kurul Üyelerinden M.Tatar;

İsabetsizliklerinden bozulmasına, ancak, somut olayda TCY’nın 53. maddesinin 5. fıkrasının uygulanma koşulları bulunmadığından ve bozma nedenleri yeni bir yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYUY’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmelidir.

Birinci uyuşmazlık nedeni yönünden yapılan görüşmede, Kurul Üyelerinden M.Tatar;

“13.11.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Yasanın 5/2. maddesinin, 19.12.2006 yürürlük tarihli 5560 sayılı Yasa ile değişikliğe uğramadan önceki halinde ‘bu kanunlarda TCK da belirlenen cezalar sistemine uygun değişiklik yapılıncaya kadar, 1. fıkrada belirtilen kanunlarda alt ve üst sınırlardan birisi veya bunlardan her ikisi gösterilmemiş olmakla birlikte, alt veya üst sınırlar arasında uygulama yapılmasını gerektirir nitelikteki adli para cezalarında cezanın alt sınırı 450 TL olarak uygulanır’ düzenlemesi dikkate alındığında, 677 sayılı Yasanın 1/2. maddesinde, adli para cezasının alt sınırı gösterilmiş olmakla, para cezasının tayininde 5252 sayılı Yasanın 5. maddesinin uygulanamayacağı, sanığın lehine bulunan aynı yasanın 4/b-1 fıkrasına göre, 677 sayılı Yasanın 1. maddesindeki para cezasının alt sınırdan tayin olunması halinde cezanın 50 Liranın 85715 katı alınmak suretiyle 4 TL olarak belirlenmesi gerekir. Sanığın aleyhine olarak, temel adli para cezasının 450 TL olarak belirlenmesine ilişkin sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.” görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ  :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının değişik gerekçe ile KABULÜNE,

2- Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 15.12.2009 gün ve 8792-16058 sayılı düzelterek onama kararının KALDIRILMASINA,

3- İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.02.2006 gün ve 625-61 sayılı hükmünün;

a- Müteaddit muska yazma eylemlerinin mağdur ya da mağdurları tespit edilemediğinden, olayda 5237 sayılı TCY’nın 43. maddesinin uygulama yerinin bulunmadığının gözetilmemesi;

b- TCY’nın 53. maddesinin, hiçbir ayrıma yer verilmeksizin uygulanmasının yasaya aykırı olması;

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,

Ancak, bozma nedenleri yeni bir yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca, halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYUY’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak;

“Sanığın eylemleri arasında teselsül bulunduğundan 765 sayılı TCK 43. maddesi uyarınca takdiren 1/4 oranında artırım yapılarak 7 ay 15 gün hapis ve 562 YTL APC ile cezalandırılmasına”;

“Sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin uygulanmasına” ibarelerinin, hüküm fıkrasından çıkartılmasına;

Sanık hakkında tayin olunan sonuç cezanın 6 ay hapis ve 450 Lira adli para cezasına indirilmek ve Yerel Mahkeme hükmüne, çıkartılan metinlerin yerine;

“Sanığın eylemleri arasında teselsül bulunduğundan 765 sayılı TCK 43. maddesi uyarınca takdiren 1/4 oranında artırım yapılarak 7 ay 15 gün hapis ve 562 YTL APC ile cezalandırılmasına”;

“Sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin uygulanmasına” ibarelerinin, hüküm fıkrasından çıkartılmasına;

Sanık hakkında tayin olunan sonuç cezanın 6 ay hapis ve 450 Lira adli para cezasına indirilmek ve Yerel Mahkeme hükmüne, çıkartılan metinlerin yerine;

“Sanığın, 5237 sayılı TCY’nın 53. maddesinin 1. fıkrasının a, b, c, d, e bentlerinde belirtilen haklarından, mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar, kendi altsoyu üzerindeki, velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise 1-c bendindeki haklardan koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına” ibaresi eklenmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.02.2010 günü yapılan müzakerede, birinci uyuşmazlık nedeni yönünden oyçokluğuyla, ikinci uyuşmazlık nedeni yönünden ise oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9948, Karar No: 2014/10894, Tarih: 02.06.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/9948 E.  ,  2014/10894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, kasten yaralama

HÜKÜM : Temyiz isteminin miktardan reddine dair ek karar

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Temyiz isteminin reddine dair 19.12.2013 tarih ve 2012/...-2013/... sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle anılan ek kararın ONANMASINA, 02.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13393, Karar No: 2014/4888, Tarih: 14.04.2014

**6. Hukuk Dairesi         2013/13393 E.  ,  2014/4888 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ümraniye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/10/2011

NUMARASI : 2011/471-2011/465

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, alacak istemine .istemine ilişkindir. Mahkemece, kısa kararda davanın..davalı tarafından kabul edilmesi nedeniyle kabulüne, 12.312.94 TL kira bedelinin ait olduğu 25.12.1997 ile 10.8.2006 tarihler arasındaki aylara nazara alınarak ve her bir aya ait olduğu dava dilekçesindeki miktarlar yönünden ay sonlarından başlanarak faiz uygulanmak sureti ile davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine karar verildiği halde gerekçeli hükümde davanın kabul nedeniyle kabulüne, 12.312.TL'nin 4.8.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine karar verildi.

Bu durumda kısa karar ile gerekçeli karar çelişkili bulunmaktadır.

10.4.1992 gün, 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması bozma nedeni oluşturur. Bu durumda mahkemece yapılacak iş önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile yeni bir karar vermekten ibarettir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 14.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5648, Karar No: 2024/7057, Tarih: 06.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/5648 E.  ,  2024/7057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/437 E., 2024/45 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar müdafiileri

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık ... müdafiinin temyiz isteminin, sanık hakkında fazla cezaya hükmedildiği, alt sınırdan uzaklaşılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığı, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği ve sanık lehine hükümlerin uygulanmadığına; sanık ... müdafiinin temyiz isteminin, sanık hakkında fazla ceza uygulandığına, etkin pişmanlıktan faydalandırılması gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanıklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlerde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar hukuka uygun bulunduğundan, sanıklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, usûl ve yasaya uygun olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesinin kararına yönelik temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1 maddesi uyarınca Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesine gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/485, Karar No: 2013/7238, Tarih: 06.05.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/485 E.  ,  2013/7238 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : 765 sayılı TCK'nun 342/1, 59/2. maddeleri gereğince sanığın 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının 647 sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince ertelenmesine

Katılan tarafından imzalanmış boş senedi bertakrip ele geçirerek tanzim ettikten sonra icraya koymak suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddia edilen sanığın, katılanla olan ortaklıklarının sona ermesi nedeniyle oluşan alacağına karşılık senedin katılan tarafından imzalanıp kendisine verildiğini ve senedin imzalanmadan hemen önce kendisi tarafından düzenlendiğini savunması, tanıklar ..., ..., ... ile senedi icraya koyan ve beraatine karar verilip hakkında hüküm kesinleşen ... müdafiinin savunmayı kısmen doğrulaması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için, öncelikle suça konu senetteki tanzime ilişkin yazı ve rakamlar ile keşideci imzasının aynı anda ve aynı kalemle yazılıp yazılmadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılıp, sanık müdafiince hukuki ilişkiyi bildikleri ve senet verilmesine ilişkin borç hususunda bilgi sahibi oldukları iddia edilen tanıkların usulünce celp edilip dinlenmelerinden sonra hukuki durumun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06.05.20l3 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2656, Karar No: 2018/2199, Tarih: 26.03.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/2656 E.  ,  2018/2199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Fuhuş (sanık Selahattin için üç, Süleyman için bir kez)

HÜKÜM : Mahkumiyet (üçer kez)

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

İddianamedeki sevklere, hükümlerin içeriğine, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanununun 14. maddesine, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 21.02.2018 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren 09.02.2018 günlü, 2018/1 sayılı iş bölümü kararı ile anılan kararın Yargıtay Ceza Daireleri Ortak Hükümler kısmında yer alan 5. maddesi düzenlemesine göre temyiz incelemesini yapma görevi Yargıtay 18. Ceza Dairesine ait bulunduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, esası incelenmeyen dosyanın görevli Daireye tevdiine, 26.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4513, Karar No: 2011/744, Tarih: 14.02.2011

**15. Hukuk Dairesi         2010/4513 E.  ,  2011/744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı-k.davalılar ... ve ... vekili ile davalı-k.davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, davacı-k.davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalılar vekili Avukat ... ... ile davalı-k.davacı Kooperatif vekili Avukat ... geldi. Davalı-k.davacılar... vs. vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca gecikme tazminatı, eksik ve kusurlu işler bedeli ve alan küçültülmesi nedeniyle doğan zararın tahsili, sözleşmenin geriye etkili feshi ile imalât bedelinin tahsili, birleşen dava ise gecikme tazminatı alacağının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece karşı davanın HUMK'nın 409. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, birleşen dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, asıl davanın ... ve ... yönünden reddine, diğer davalı kooperatif yönünden kısmen kabulüne dair verilen karar, asıl dava davalısı ... ile davacıları vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl dosya davalısı ...'ın tüm, asıl dosya davacılarının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacılar ve davalılar ... ve ... ile davalı kooperatif arasında kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin varlığı, yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmediği sabittir.

Yüklenici tarafından hükmedilen gecikme tazminatına karşı temyiz yoluna gidilmediğinden uyuşmazlık gecikmenin uzun sürmesi halinde dahi, kararlaştırılan maktu tazminatın değiştirilip değiştirilemeyeceği, bu miktarla tarafların ne kadar süreyle bağlı kalacakları ve değiştirilebilecekse yöntemin nasıl olması gerektiği noktalarında toplanmaktadır.

Sözleşmede kabul edilen gecikme halinde ödenecek daire başı aylık 40,00 TL BK'nın 106/II. maddesi gereği kararlaştırılan gecikme tazminatı olduğundan sözleşme hukukundaki ahde vefa kuralı uyarınca taraflar için bağlayıcıdır. Dairemizin öteden beri devam eden uygulamalarında maktu tazminatın değiştirilmeksizin uygulanması benimsenmekle birlikte son zamanlarda gecikmenin uzun süre devam etmesi halinde dahi değiştirilip değiştirilmeyeceği, bu miktarla tarafların hangi süreyle bağlı olacakları, değiştirilebilecekse süre ve miktarın belirlenmesinde yöntemin nasıl olması gerektiği tartışılmaya başlamıştır.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri karşılıklı taahhütleri ihtiva eden, iki tarafa da borç yükleyen eser yapımı ile satış vaadinden oluşan karma bir sözleşmedir. Bu sözleşmelerde yüklenicinin asli edimi finansmanı kendisi tarafından sağlanarak arsa sahibinin arsası üzerinde sözleşme ve ekleri, tasdikli projesi, ruhsatı ve imara uygun olmak üzere inşaat yapıp teslim etmek, arsa sahibinin borcu da bedel olarak kararlaştırılan bağımsız bölüm-bölümler ya da arsa payının mülkiyetini yükleniciye devretmektir.

Bütün sözleşmelerde olduğu gibi kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde de taraflar sözleşmenin kendilerine yüklediği borçları belirlenen zaman ve biçimde ifa etmek zorundadır. Buna göre borçlunun edimini süresinde yerine getirmemesi halinde gecikmede kusuru bulunmadığını kanıtlamadıkça ve alacaklının seçimlik hakkını BK’nın 106/II. maddesinde belirtildiği gibi ifayı beklemek ve gecikmeden doğan zararlarını istemek şeklinde kullanması durumunda sözleşmede kararlaştırılan gecikme tazminatından sorumludur ve aksine düzenleme yoksa bu miktarın değiştirilmeksizin uygulanması gerekir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmemesi halinde arsa sahibinin gecikmeden doğan tazminatı talep hakkı Kanundan doğan bir haktır (BK. madde 106/II). İstenebilecek gecikme tazminatı ise gecikme sebebiyle arsa sahibinin uğradığı tüm zararlar olup uygulamada asgari olarak gecikilen her ay için mahrum kalınan rayiç kira geliri karşılığı bir miktar para olarak kabul edilmektedir. Sözleşmede gecikme tazminatı belirlenmemiş olsa dahi en az aylık rayiç kira seviyesinde gecikme tazminatının istenmesi mümkündür (BK.96. madde).

Sözleşmeye konulan maktu gecikme tazminatının amaçlarından birisi de (genellikle sözleşme yapılırken tatmin edici görülen) tazminat tehdidiyle yüklenicinin edimini süresinde ifaya zorlamaktır. Gecikme tazminatı sözleşmede hiç kararlaştırılmamış olsa bile teslimde gecikme halinde arsa sahibi en az piyasa rayiçlerine göre belirlenecek kirayı gecikme tazminatı olarak isteyebileceğinden, bu halde arsa sahibi daha iyi konumda olacaksa şartın amacına ulaştığından sözedilemez. Gecikme süresine bakılmaksızın arsa sahibinin bağlı tutulması hakkaniyete uygun olmadığı gibi yüklenicinin bu yöndeki savunmaları iyiniyet kuralları ile bağdaşmaz, hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir ve hukuk tarafından korunmaz (TMK’nın 2. maddesi).

Bu halde maktu olarak kararlaştırılan gecikme tazminatı miktarının uzun süreli gecikmelerde dahi taraflar için bağlayıcı olacağının kabul edilmesi sözleşmeyle beklenen yarara, tazminatın konuluş amacıyla iyiniyet kuralları ve hakkaniyete aykırı olacağı kanaati oluştuğundan, Dairemizin maktu gecikme tazminatının değiştirilmeksizin uygulanması gerektiğine dair uygulamasından vazgeçilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.