muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/103, Karar No: 2012/5083, Tarih: 20.06.2012

**1. Ceza Dairesi         2012/103 E.  ,  2012/5083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye kalkışma, kasten öldürmeye kalkışmaya yardım, silahla yaralama, silahla yaralamaya yardım etme, mala zarar verme, 6136 sayılı Yasaya aykırılık, basit yaralama

HÜKÜM : 1- ... , a) Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b) Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c) Müşteki ...'ı basit müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

2-..., a) Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Müşteki ...'ı basit müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli pc,

d)Katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

3-..., a)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

4-..., a)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Katılan ...'ın basit yaralama suçundan TCK.nun 86/2. 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

d)Katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

5-..., a)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Müşteki ...'ı basit müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'ın basit yaralama suçundan TCK.nun 86/2. 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

d)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Müşteki ...'ı basit müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'ın basit yaralama suçundan TCK.nun 86/2. 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

d)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

e)Katılan ...'ı basit yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

6- Tamam ..., a)Müşteki ...'ı basit müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/2, 29,62,52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

b)Diğer sanıklar İsmail, İsa ve ...'i müşteki Hayriye'yi basit yaralamak suçunu işleme kararlarını güçlendirmek suretiyle yardımda bulunmak suçundan TCK.nun 86/2, 39/2-a yollamasıyla 39/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 740 TL adli para cezası.

c)Katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

7­..., a)Katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

8­..., katılan ...'a ait araçlara zarar verme suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 151/1, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

9­... a) Katılan ...'i kasten öldürmeye kalkışmak suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 81/1, 35/2, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası.

b)Müşteki ...'ı basit olmayacak şekilde silahla yaralamak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası.

c)Müşteki ...'ı kasten silahla yaralama suçundan TCK.nun 86/1, 86/3-e, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası.

d)Müşteki ...'i silahla yaralama suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası.

e)Katılan ... silahla basit yaralamak suçundan TCK.nun 86/2, 86/3-e, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 3.000 TL adli para cezası.

10-..., a)Katılan ...'i kasten öldürmeye yardım etmek suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası.

b)Müşteki ...'ı basit olmayacak şekilde silahla yaralamak suçuna yardım etmek suçundan TCK.nun 39. madde yollamasıyla 86/1, 85/3-e, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası.

c)Müşteki ...'ı basit olmayacak şekilde silahla yaralanmasına yardım etmek suçundan 39. madde yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası.

d)Müşteki ...'i silahla yaralama suçuna yardım etme suçundan TCK.nun 39. madde yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası.

c)Müşteki ...'ı basit olmayacak şekilde silahla yaralanmasına yardım etmek suçundan 39. madde yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası.

d)Müşteki ...'i silahla yaralama suçuna yardım etme suçundan TCK.nun 39. madde yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 39/2-c, 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezası.

e)Katılan ... ...'ı silahla basit yaralama suçuna yardım etmek suçundan TCK.nun 39. madde yollamasıyla 86/2, 86/3-e, 39/2-c, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

f)Katılan ... ...'ı silahla basit yaralama suçuna yardım etmek suçundan TCK.nun 39. madde yollamasıyla 86/2, 86/3-e, 39/2-c, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.500 TL adli para cezası.

11-..., a)Katılan ...'i kasten öldürmeye kalkışma suçundan TCK.nun, 37/1. madde yollamasıyla 81/1, 35/2, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası.

b)Müşteki ...'ı silahla basit olmayacak şekilde yaralama suçundan TCK.nun 86/1, 86/3-e, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası.

c)Müşteki ...'ı basit olmayacak şekilde silahla yaralama suçundan TCK.nun 37/1. madde yollamasıyla 86/1, 86/3-e, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası.

d)Müşteki ...'i silahla basit olmayacak şekilde yaralama suçundan TCK.nun 86/1, 86/3-e, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası.

e)Katılan ... ...'ı silahla basit yaralama suçundan TCK.nun 37. maddesi yollamasıyla 86/2, 86/3-e, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası.

f)Kasten zarar verme suçundan TCK.nun 151/1, 31/3, 62,52/2. maddeleri uyarınca 1.320 TL adli pc,

g)6136 sayılı Yasanın 13/1, 31/3, 62, 52/2, 10 ay hapis ve 500 TL adli para cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kararda CMK.nun 291 maddesi uyarınca temyiz usul ve yönteminin, taraflara usulünce hatırlatılmadığı görülmekle, sanıklar .... ve ...'in süresinden sonra vermiş olduğu temyiz dilekçelerinin süresinde verildiği kabul edilmesi gerektiğinden,

Tebliğnamede sanıklar ... ve ... hakkında kurulan, esas hakkında görüş bulunmayan mahkumiyetlerine ilişkin hükümler yönünden, esasa ilişkin görüş bildirilmek üzere ek tebliğname düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 20/06/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.

20/06/2012 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ... ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafiileri avukatlar ..., ... . ile . ...'in yokluklarında 21/06/2012 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2011/6170, Karar No: 2012/12197, Tarih: 10.07.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/6170 E.  ,  2012/12197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/12/2010 tarih ve 2010/179-2010/415 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkili şirketin ortağı olduğunu ve müdür olarak görev yaptığı dönemde 23.000 TL'nı avans aldığını, ancak geri ödemediğini, bunun üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu iddia ederek, itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirketin müdürü olarak görev yaptığı döneme ilişkin hizmetinin karşılığı olarak 23.000 TL'nin müvekkiline ödendiğini, davanın işçi alacağından kaynaklandığı için görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu savunarak mahkemece görevsizlik kararı verilmesini istemiştir.

Diğer davalı davaya katılmamış ve cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, takibe konu alacağın iş sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava şirket ortağı ve müdürü olan davalıya ödenen avansın tahsiline ilişkindir. Mahkemece avans ödeme tarihinde şirket ortağı ve müdürü olan davalının davacı şirketle aynı zamanda iş sözleşmesi yaptığı gerekçesiyle İş Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmişse de iddianın ileri sürülüş biçimi ve davalının avans alma tarihinde şirket ortağı ve müdürü olduğu anlaşılmış olmakla, davacı ile davalının ilişkisi Ticaret Kanununda düzenlendiğinden davada görevli olan mahkeme Ticaret Mahkemesidir. Bu itibarla davacı vekilinin temyiz itirazı yerinde görülmekle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/373, Karar No: 2023/2156, Tarih: 11.04.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/373 E.  ,  2023/2156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 06.12.2022 tarih, 2022/3185 Esas ve 2022/18401 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2023 tarih ve KD-2022/69402 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.01.2023 tarihli sanığın lehine itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2023 tarih ve KD-2022/69402 sayılı itirazı "İtiraz konusu Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna iadeye ilişkin infaz hakimliği kararının ihtar şerhini içerir şekilde usulüne uygun tebliğ edilmemesinden dolayı suçun unsurları oluşmadığından sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

Samsun İnfaz Hakimliğinin 09/09/2014 tarihli ve 2014/421 esas, 2014/436 sayılı kararında 'kararın tebliğinden itibaren 2 gün içerisinde en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına teslim olması gerektiğine' dair ihtar şerhinin bulunmamasına ve bu nedenle denetimli serbestlik dosyası içeriği itibari ile de sanığın bilinen en son adresinin '...' adresi olmasından dolayı bu adrese Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesine göre Samsun İnfaz Hakimliğinin 09/09/2014 tarihli ve 2014/421 esas, 2014/436 sayılı kararının 'kararın tebliğinden itibaren 2 gün içerisinde en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına teslim olması gerektiğine' dair ihtar şerhini içeren normal tebligat çıkarılması gerekmesine karşın, sanığın bahse konu bilinen en son adresine tebligat çıkartılmadan doğrudan 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10/2. maddesine göre mernis adresi olan '...' adresine 'kararın tebliğinden itibaren 2 gün içerisinde en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına teslim olması gerektiğine' dair ihtar şerhi içermeyen tebligat çıkartıldığı ve 29/09/2014 tarihinde yapılan tebliğ işlemine istinaden sanığın tebliğ tarihinden itibaren iki gün içerisinde en yakın Cumhuriyet savcılığına teslim olmadığından bahisle hakkında kamu davası açıldığının anlaşılması karşısında, bu şekilde yapılan tebliğ işlemi usul ve yasa hükümlerine aykırı olup sanığın denetimli serbestlik tedbirini ihlali nedeniyle Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna iadesine ilişkin Samsun İnfaz Hakimliğinin 09.09.2014 tarih ve 2014/421 esas, 2014/436 karar sayılı kararının, tebliğ tarihinden itibaren iki gün içerisinde en yakın Cumhuriyet savcılığına teslim olması gerektiğine ilişkin şerhi içerir şekilde usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi nedeniyle 5237 sayılı TCK.nın 292/1. maddesinde düzenlenen suçun yasal unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden, sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, yasaya aykırıdır" şeklindedir.

II. GEREKÇE

II. GEREKÇE

Sanığın savunmasında kapalıya iadesine ilişkin tebligatı aldığına, ancak eşinin cezaevinde olması nedeniyle karara uymadığına, tebligatlara ailevi sorunları nedeniyle uymadığını, kapalı cezaevine teslim olması gerektiğini bildiğine (24.06.2016 tarihli dilekçesinde) ilişkin savunması ile muhatabın bilinen en son adresine çıkartılan tebligatın iade edilmesi ve adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bu adresten farklı olması hâlinde; adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine “Mernis adresi” şerhi verilerek Tebligat Kanunu’nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca doğrudan tebligat çıkartılmasının yeterli olduğuna, öncelikle bu adrese normal bir tebligat çıkartılmasının gerekmediğine dair Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurul Kararı 2019/2 Esas, 2020/3 Karar, 20.11.2020 tarihli kararına göre; denetimli serbestlik müdürlüğünce sanığın nüfus kayıt sistemindeki adresine Tebligat Kanunu'nun 21 inci maddesinin birinci fıkrasına göre normal tebligat çıkarılmadan doğrudan Tebligat Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre tebligat çıkartılmasında usulsüzlük bulunmaması nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy birliğiyle REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 8. Ceza Dairesinin, 06.12.2022 tarih ve 2022/3185 Esas, 2022/18401 Karar sayılı kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava

dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4993, Karar No: 2015/10440, Tarih: 12.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/4993 E.  ,  2015/10440 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Dava, geçici işçi statüsünde çalışılan süreler dikkate alınmak suretiyle hizmet süresinin hesaplanarak davalı kuruma başvuru tarihinden geriye dönük 5 yıl içinde eksik ödenen bir kısım fark işçilik alacaklarının belirsiz alacak davası olarak tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, daimi kadroya geçtiği aşamada geçici işçi statüsünde çalıştığı sürelerin dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek, geriye dönük 5 yıl içinde eksik ödenen bir kısım fark işçilik alacaklarının belirsiz alacak davası olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek taraf sıfatı yokluğu nedeniyle ve esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporundan sonra ibraz ettiği dilekçe ile talep ettiği alacak miktarlarını artırmak suretiyle bilirkişi raporunda belirtilen alacak miktarlarının hüküm altına alınmasını karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın türü belirsiz alacak davası olarak kabul edilmek suretiyle isteklerin kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davaya konu işçilik alacalarının belirsiz alacak davasına konu olup olamayacağı ile zamanaşımı ve faiz başlangıcı yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkansız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belisiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak” tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin bir çok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin taktirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hakimin taktir alanına giren manevi tazminat, taktiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit” edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün

görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belisiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).