muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13964, Karar No: 2023/21, Tarih: 09.01.2023

İsabet görülmemiştir. ”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, “Müdafiin görevlendirilmesi” başlıklı 150 nci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan ikinci fıkrası;

“...

(2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.

...”

Şeklinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Kanun’un 150 nci maddesinin ikinci fıkrası, sanığın kendisini savunamayacak derecede malul olduğu durumlarda, açık bir istem bulunmasa, hatta ilgilisi açıkça müdafi istemediğini beyan etse dahi müdafi görevlendirme zorunluluğu getirmektedir.

Kanun, akıl hastalığı olarak adlandırılan birtakım psişik bozukluklar nedeniyle, insanların davranışlarının hukukî anlamlarını, sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneklerinden yoksun olmaları durumunda ilgili soruşturma ya da kovuşturmalarda bir müdafiin hukukî yardımından faydalandırılmayı adaletin selâmeti açısından zorunlu görmüş ve bunu sanık veya şüphelinin isteğine bağlı tutmadığı gibi bu hususta hiçbir istisnaya da yer vermemiştir.

Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hakkında, İstanbul Prof. Dr. Mazhar ... Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesince tanzim olunan, 13.10.2021 tarihli sağlık kurulu raporunda, "hükümlünün şizoafektif bozukluk nedeniyle ceza sorumluluğunun azalmış olduğu" görüşü açıklanan hükümlünün, sağlık durumu nedeniyle kendisini savunamayacak derecede malul olduğunun sağlık kurulu raporu ile sabit olduğu anlaşılmıştır.

2. Hükümlünün eylemi neticesinde mağdurda meydana gelen yaralanmaya ilişkin olarak;

a) Yalova Devlet Hastanesince tanzim olunan, 18.12.2020 tarihli; "sol el 3, 4, 5. parmak falangeal eklem seviyesinde dorsal yüzde 0,5x0,5 cm.'lik abrazyon, sol el 2. parmak distal falanks distalinde fraktür, sağ alın saçlı deri başlangıcında 2x1 cm.'lik kısmen yeşil renkli ekimoz alanı, sol kaş bitiminde 0,5 cm.'lik epidermisi ilgilendiren abrazyon olduğu, mevcut haliyle hayati tehlikesinin olmadığı, kati raporun ortopedi hekimi tarafından verilmesinin uygun olduğu,"

b) Yalova Devlet Hastanesi'nde görevli ortopedi ve travmatoloji uzmanınca tanzim olunan, 09.03.2021 tarihli; "sol el 2. parmak distal falanks kırığı olduğu, iyileşmenin devam ettiği, kati hekim raporun 3 ay sonra adli tabiplik tarafından verileceği yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebileceği, vücudunda kırık olduğu,"

c) Adlî Tıp Kurumu Yalova Adlî Tıp Şube Müdürlüğünce tanzim olunan, 15.06.2021 tarihli; "Şahıs hakkında kati rapor düzenlenebilmesi için; adli raporunda belirtilen olay tarihli kemik kırığını gösterir grafilerin temin edilerek Adli Tıp Şube Müdürlüğümüze gönderilmesi gerektiği,"

Görüşlerini içerir adlî muayene raporları dava dosyasında bulunmaktadır.

c) Adlî Tıp Kurumu Yalova Adlî Tıp Şube Müdürlüğünce tanzim olunan, 15.06.2021 tarihli; "Şahıs hakkında kati rapor düzenlenebilmesi için; adli raporunda belirtilen olay tarihli kemik kırığını gösterir grafilerin temin edilerek Adli Tıp Şube Müdürlüğümüze gönderilmesi gerektiği,"

Görüşlerini içerir adlî muayene raporları dava dosyasında bulunmaktadır.

Mahkemece mağdurun kemik kırığını gösterir grafilerinin temin edilmediği ve yeniden adlî raporunun alınmadığı belirlenmiştir. Mağdurun tüm tedavi evrakları, film ve grafileri ile geçici ve kesin raporları ile birlikte en yakın Adlî Tıp Kurumu ilgili Şube Müdürlüğüne sevki sağlanarak, kemik kırığına neden olan yaralanmanın, hayat fonksiyonlarına etki derecesi hususunda 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı ve 87 nci maddelerinde belirtilen ölçütlere uygun olarak rapor temin edilmesi gerekmektedir.

Hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca artırım oranı belirlenirken kemik kırığının, mağdurun vücudunda meydana getirdiği hayat fonksiyonlarına etki derecesi dikkate alınarak 5237 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer verilen cezada orantılılık ilkesi gözetilmelidir.

3. Hükümlünün sağlık durumuna göre, talebi olmasa dahi zorunlu müdafi atanması gerektiği dikkate alınmadan savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle mahkûmiyetine karar verilmesi ve mağdurun yaralanmasına ilişkin kesin adlî muayene raporu alınmadan yetersiz rapora istinaden yargılamaya devam edilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Yalova 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2022 tarihli ve 2021/186 Esas, 2022/15 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9323, Karar No: 2018/3573, Tarih: 10.05.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/9323 E.  ,  2018/3573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkûmiyetine dair Silivri Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 25.04.2017 gün ve 2016/275 Esas, 2017/52 Karar sayılı hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında yapılan yargılama sonucunda kurulan hükme yönelik istinaf incelemesini gerçekleştiren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesince vaki istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen 11.09.2017 günlü gerekçeli kararda üye ....’ın (....) ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği usulüne göre tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13311, Karar No: 2016/12306, Tarih: 17.11.2016

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/13311 E.  ,  2016/12306 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili dava dilekçesinde, ortak alana müdahalenin önlenmesini ve eski hale getirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bilgi ve belgeler okunup gereği düşünüldü:

Davacı, anataşınmazın ortak kullanım alanı olan havalandırma boşluğunun mimari projeye aykırı olarak kapatıldığını ve kapıcı dairesinin buraya bakan kısmına duvar örüldüğünü beyanla, müdahalenin önlenmesini ve eski hale getirilmesini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulü ile kapıcı dairesi pencerelerine çekilen duvarın yıkılarak havalandırmanın eski hale getirilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, anataşınmaza ait 1986 tarihli asıl ve 1989 tarihli tadilat mimari projelerinin bulunduğu ayrıca davalı tarafından 1997 tarihli onaysız bir mimari proje sunulduğu, belediye başkanlığı ve tapu müdürlüğü tarafından 1997 tarihli projenin varlığına dair bir bilgi gönderilmediği, 1997 tarihli projeye göre havalandırma boşluklarının kapalı olduğu, mahkemece ise 1997 tarihli proje esas alınmak suretiyle kapıcı dairesi pencerelerine çekilen duvarın yıkılarak havalandırmanın eski hale getirilmesine, havalandırmanın beton dökülmek suretiyle kapatılmasının önlenmesine ilişkin talebin ise reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece belediye başkanlığından ve tapu müdürlüğünden anataşınmaza ait onaylı ve geçerli mimari projeler getirtilip, 1997 tarihli projenin belediye başkanlığında ve tapu müdürlüğünde bulunup bulunmadığı araştırılıp anataşınmazın onaylı ve geçerli mimari projesi bilirkişi marifetiyle yerinde uygulanmak suretiyle alınacak ek rapora göre havalandırmanın beton dökülmek suretiyle kapatılmasının önlenmesine ilişkin talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken, 1997 tarihli onaysız projenin sıhhati araştırılmadan hükme esas alınmak suretiyle havalandırmanın beton dökülmek suretiyle kapatılmasının önlenmesine ilişkin talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20673, Karar No: 2014/12121, Tarih: 24.03.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/20673 E.  ,  2014/12121 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/105420

MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 4. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/12/2011

NUMARASI : 2011/1096 (E) ve 2011/1161 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1)Mağdurun beyanı ile uyumlu adli rapor ve tanık N.. S..'nın beyanı karşısında sanığın tecziyesi yerine beraatine karar verilmesi,

2)Kabule göre de tanık N.. S..'nın duruşmada dinlenmemesi sureti ile eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca talep gibi BOZULMASINA, 24.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/17827, Karar No: 2008/9806, Tarih: 24.06.2008

**21. Hukuk Dairesi         2007/17827 E.  ,  2008/9806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sivas İş Mahkemesi

TARİHİ : 07/05/2007

Davacı, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Bağ-Kur’un  aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan  diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacıya davalı Bağ-Kur tarafından 1.4.2000 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı halde sonradan vergi kaydından dolayı 1479 sayılı Yasa’ya tabi Bağ-Kur sigortalısı sayılması ve tarım Bağ-kur sigortalılığının terkini sonucunda aylığının iptal edilip 38.424,00 YTL yersiz ödeme nedeniyle borç çıkarılmasına ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın  kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

Davacının  01.11.1985 tarihinde   2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-kur sigortalısı olarak resen tescil edildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, somut olayda davalı Kurumun davacının resen tescil edildiği tarım Bağ-Kur sigortalılığının devam ettiği sırada 20.4.1988 tarihinde .. Bağ-Kur numarasıyla ve Ş.D. adına 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edilmesi ve bu sigortalılığına geçerlik tanınarak tarım Bağ-kur sigortalılığının terkin edilmesi sonucunda bağlanmış olan aylığın iptali ile  1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalılığına ait giriş bildirgesinin davacıya aidiyetinin yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu tür davalarda gösterilmesi gereken özen gereğince sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için davalı Bağ-Kur’da  bulunan davacının imzasını içeren  giriş bildirgesi, prim ödeme belgeleri getirtilerek imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda benzerlik incelemesi yaptırılmalı, nüfus kaydı celbedilip giriş bildirgelerindeki nüfus bilgileri ile karşılaştırılmalı, farklılıkların sebepleri araştırılmalı, deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Öte yandan Sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılık mümkün olmayıp çakışan sigortalılık olarak adlandırılan böyle durumlarda zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde sorun önceden başlayıp devam eden zorunlu sigortalılığa geçerlilik tanınarak çözümlenmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2001/21-627  Esas,2001/659 Karar ve 03.10.2001 günlü kararı ile, 2005/21-389  Esas,2005/430 Karar ve 29.06.2005 günlü kararlarında önceden başlayan sigortalılığın asıl sigortalılık olduğu özellikle belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 01.11.1985  tarihinde 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-kur sigortalısı olarak resen tescil edildiği, 20.8.1996 tarihli terk dilekçesi üzerine önce Kurumca terkin edildiği, davacının 18.9.1996-21.3.2000 tarihleri arasında 662104472 Bağ-Kur numarasıyla 1479 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalısı olarak prim ödediği, 21.3.2000 tarihinde askerlik borçlanmasını yaptığı, Kurumca davacıya 1.4.2000 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, sonradan davacının 20.4.1988-31.3.1990 tarihleri arasındaki vergi kaydına istinaden Kurumca 13.1.1992  tarihli ve Ş.D.ad soyadıyla .... Bağ-Kur numaralı giriş bildirgesi ile  20.4.1988 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı ve 20.8.1996 tarihli tarım Bağ-Kur sigorta terkinin iptal edildiği, 26.1.2007 tarihinde davacının .... numaralı Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalılığının iptal edilip, geçerli Bağ-Kur numarasının .... sayılı ve yanlış soy isimle  kayıtlı olan zorunlu Bağ-Kur numarasının olduğunu belirterek yaşlılık aylığını iptal ettiği  anlaşılmaktadır.Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde 13.1.1992 tarihli 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı giriş bildirgesinin davacıya aidiyetinin  yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır.  Mahkemece 13.1.1992 tarihli  giriş bildirgesindeki imza ile  o tarihlerde Banka, Tapu Dairesi, Seçim Kurulu, Evlenme Dairesi gibi resmi kurum ve kuruluşlardan yeterli miktarda tatbike medar imzasının teminiyle yöntemince imza incelemesi yaptırılarak bildirgenin davacıya aidiyeti denetime elverişli ve karar vermeye yetecek şekilde  karşılaştırılmamıştır.

Yapılacak iş; davacının 20.4.1988-31.3.1990 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının davacıya ait olup olmadığını yöntemince araştırmak, Belediyeden, Vergi Dairesinden ticari faaliyetiyle  ilgili kayıt ve belgeleri araştırmak,  zabıta  marifetiyle tespit edilecek işyerine  komşu olan diğer işyerlerinde  çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının bu kayıtları celbedilerek, çalışmanın niteliği ile gerçek bir ticari faaliyet olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının nüfusa kayıtlı olduğu müdürlükten nüfus kayıt  bilgilerini getirtmek, aynı nüfus bilgilerine sahip   Şaban Demir  isminde başka birisinin olup olmadığını sormak, imza incelemesi yaptırmak Kurum işleminin yerinde olup olmadığını tespit ederek, tüm deliller bir arada değerlendirilip  sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı  Bağ-Kur vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1149, Karar No: 2018/7441, Tarih: 20.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/1149 E.  ,  2018/7441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

KATILANLAR : ..., ..., ..., Müyop Meslek Birlikleri

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

5846 sayılı Kanuna Aykırılık suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda mahkumiyetine dair,... 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesince verilen 28/11/2013 gün ve 2012/314 Esas ve 2013/595 Karar sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyizi üzerine,

Dairemizin 05/04/2017 tarih ve 2015/32037 Esas ve 2017/3017 Karar sayılı kararıyla;

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 03/03/2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle değişik “İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı” başlıklı 25. maddesinde “ Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir.

Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.” şeklindeki düzenleme ile umuma iletimin niteliği ve çerçevesi belirlenmiştir.

Anılan Kanun'un “Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle değişik 41. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.” şeklindeki düzenlemeye göre girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahallerde bir fonogramın, eser veya icranın umuma iletimi için işyeri sahiplerinin, eser sahiplerinden veya bunların temsilcisi meslek birliklerinden aynı Kanun'un 52. maddesine uygun şekilde yapacakları sözleşme ile izin almak zorunda oldukları düzenlenmiştir. Anılan maddenin sonraki bentlerinde ise, meslek birliklerine umuma açık yerlerde eserlerin umuma iletilmesi hakkı yönünden yıllık tarifeler belirleme hakkı ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un “Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 43. maddesinde ise “Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.

Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanun dışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır.

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluşlar arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılan müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.

Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulması, müzakere edilmesi, sözleşme yapılması, uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu Kanunun 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır. Ancak yayın ve/veya iletim yapan kuruluşlar bakımından 41 inci maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir.

Ayrıca, 41 inci maddenin 10 uncu fıkrasının uygulanması bakımından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, yayınlarında yer verdiği eser, icra, fonogram ve yapımları her üç ayda bir meslek birliklerince belirlenen yıllık tarifenin 1/4'ünü yatırmak suretiyle kullanabilir.” hükmü ile radyo ve televizyon kuruluşlarının umuma iletecekleri musiki eserleri yönünden ilgili meslek birlikleri ile anılan Kanun'un 52. maddesinde yer alan “Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.” düzenlemesi kapsamında sözleşme yapma zorunluluğu getirilmiştir.

Yine aynı Kanun'un 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile değişik 80/1-C maddesinde yer alan “Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlar üzerinde;

Yine aynı Kanun'un 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile değişik 80/1-C maddesinde yer alan “Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlar üzerinde;

(1) Yayınlarının tespit edilmesine, diğer yayın kuruluşlarınca eş zamanlı iletimine, gecikmeli iletimine, yeniden iletimine, uydu veya kablo ile dağıtımına izin verme veya yasaklama,

(2) Özel kullanımlar hariç olmak üzere, yayınlarının herhangi bir teknik veya yöntemle, doğrudan veya dolaylı bir şekilde çoğaltılmasına ve dağıtımına izin verme veya yasaklama,

(3) Yayınlarının umuma açık mahallerde iletiminin sağlanmasına izin verme veya yasaklama,

(4) Tespit edilmiş yayınlarının, gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda yayınlarına ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin verme,

(5) Haberleşme uyduları üzerindeki veya kendilerine yöneltilmiş olan yayın sinyallerinin diğer bir yayın kuruluşu veya kablo operatörü veya diğer üçüncü kişiler tarafından umuma iletilmesi ve şifreli yayınlarının çözülmesine ilişkin izin verme veya yasaklama,

Hususlarında münhasıran hak sahibidirler.” şeklindeki düzenleme ile de, bağlantılı hak sahibi olan radyo- televizyon kuruluşlarının hak ve yetkileri belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, Radyo-TV kuruluşlarıyla yapılan sözleşmelerde; ilgili kuruluşların yayın alanı ve şekli ile dinleyici/izleyici kitlesinin taraflarca bilinmediğinin kabulü mümkün değildir. Dolayısı ile normal şartlarda sözleşme koşulları ve bedelinin de belirtilen

../..

ölçütlere göre saptanması gerektiği nazara alındığında, şifresiz ve abonelik esasına bağlı olmadan yapılan ulusal ve/veya bölgesel yayınların kapsama alanındaki herkesi ve her yeri dinleyici/izleyici hedef kitlesi olarak belirlediğinde şüphe bulunmamaktadır. Kaldı ki izlenme/dinlenme oranları ve reklam vs. gelirlerinin de buna bağlı olduğu bir gerçekliktir.

Kişilerin cezai yönden sorumlu tutulmaları için 5237 sayılı TCK’nın 21. maddesinde düzenlenen ve “bilme ve isteme” olarak tanımlayabileceğimiz kastının olması gerekmektedir. Kastın oluşabilmesi için kişi, gerçekleştireceği eylemin bütün bileşenlerini bilmeli ve sonucunu istemelidir. Bu unsurun olmaması ceza hukuku açısından kasıtlı suçlar yönünden cezalandıramama sonucunu doğurmaktadır.