muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/413, Karar No: 2018/8586, Tarih: 29.03.2018

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ...... ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda HMK 190. madde ve TMK 6. madde gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

Somut olay, yukarıda değinilen olgular ve açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, dinlenilen davacı tanıkları, satışın muvazaalı olduğuna dair beyanda bulunmamışlar aksine davalı tanıkları temlikin gerçek bir satış olduğunu ifade etmişlerdir.

Diğer yandan, akitte gösterilen bedel ile saptanan gerçek bedel arasında aşırı oransızlık bulunması tek başına muvazaanın kanıtı değildir.

Hâl böyle olunca, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.

Diğer yandan, akitte gösterilen bedel ile saptanan gerçek bedel arasında aşırı oransızlık bulunması tek başına muvazaanın kanıtı değildir.

Hâl böyle olunca, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8423, Karar No: 2014/2508, Tarih: 12.02.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/8423 E.  ,  2014/2508 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2010/28049

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09/09/2009

NUMARASI : 2008/360 (E) ve 2009/306 (K)

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması,malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Sanığın müştekinin sahibi olduğu T..et market isimli iş yerinde 3-4 yıldır işçi olarak çalıştığı şikayet tarihinden üç ay kadar önce satmış olduğu 20 TL 'lık kıymanın parasını ve bu tarihten 15-20 gün sonra 5-6 TL civarındaki bozuk paraları iş yerindeki kasaya koymadan cebine koyduğu, şikayet tarihinden bir hafta önce tanıklar satmış olduğu süt parasını kasaya koymayıp cebine koyduğu, 24/11/2007 tarihinde de para kasasında bulunan bozuk paraları alarak montunun cebine koyduğunun müşteki T.. Ü.. tarafından görüldüğü belirtilen olayda;

Sanığın kasiyer olarak çalıştığı sırada kıyma satışından elde ettiği 20 TL, süt satışından elde edebileceği, Cüz'i miktarı, 5-6 TL'lik bozuk parayı, ve miktarı belirtilmeyen bozuk parayı, kasaya koymayıp mal edindiğine ilişkin herhangibir tutanak, kasa sayımı mal sayımı gibi herhangibir tespit, müşteri beyanı bulunmadığı, bu nedenle, sanığın yüklenen suçu işlediğine ilişkin mahkumiyetine yeter kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden beraatı yerine mahkumiyetine karar verilmesi ,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11248, Karar No: 2009/12712, Tarih: 12.11.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/11248 E.  ,  2009/12712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 16.01.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, yol olarak terkin ve elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.06.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, kadastro sırasında senetsizden tescil edilen 130 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 80.22 metrekarelik kısmının kadim yol olduğunu ileri sürerek bu kısmın tapu kaydının iptali ile yol olarak tescil harici bırakılmasını ve burada bulunan binanın yıkılmasını istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece tapu iptali ve yol olarak terkin isteminin kabulüne, yıkım isteminin ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Burada öncelikle belirtilmelidir ki, HUMK.nun 76. maddesi ve 4.6.1958 tarihli 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince hakim sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve netic-e talepleri ile bağlıdır. Tarafların tavsifleriyle bağlı olmayan hakimin önüne gelen uyuşmazlıkta kanun hükümlerini doğrudan uygulayarak bir sonuca ulaşması gerekir. Diğer yandan, HUMK.nun 74.maddesi uyarınca da yasalardaki ayrık durumlar hariç hakim her iki tarafın iddia ve müdafaaları ile bağlı olarak ve onunla sınırlı olmak üzere hüküm verebilir. Bu bakımdan, hakimin ... bir sonuca varması, önüne gelen uyuşmazlıkta tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları çözmesi ile mümkündür. Esasen, HUMK.nun 363. vd. maddelerinde öngörülen keşif

./..

2009/11248-12712 -2-

işleminin amacı da budur. Kısaca keşif münazaalı mahallin yerinde görülmesi, dava konusunun neresi olduğunun taraflara sorularak saptanması ve gösterilen yerin birlikte bulundurulan teknik bilirkişiye krokisine işaretlenmesinin sağlanması amacıyla yapılır. Keşifte tapu kaydının hudutlarını belirlenmesi işi de teknik bilirkişiye değil o yöreyi iyi bilen yerel bilirkişilere ait bir görevdir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Davalıya ait 148.44 metrekare yüzölçümlü 130 ada 1 parsel sayılı taşınmaz 2000 yılında yapılan kadastro sırasından kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tescil edilmiş; davalı 08.12.2006 tarihinde tapudan satın almıştır. Görülüyor ki, davacı kadim yol iddiasına, davalı ise kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayanmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için çekişme konusu yerin kadim yol olup olmadığının saptanması gerekir. Mahkemece dava konusu taşınmazın 80.22 metrekarelik kesiminin kadim yol olduğu kabul edilerek istem kabul edilmiş ise de, mahallinde yapılan keşif, yerel bilirkişi ve tanık anlatımları hüküm kurmaya yeterli değildir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için çekişme konusu yerin kadim yol olup olmadığının saptanması gerekir. Mahkemece dava konusu taşınmazın 80.22 metrekarelik kesiminin kadim yol olduğu kabul edilerek istem kabul edilmiş ise de, mahallinde yapılan keşif, yerel bilirkişi ve tanık anlatımları hüküm kurmaya yeterli değildir.

Hal böyle olunca mahkemece; öncelikle dava konusu taşınmazın etrafındaki parseller ve yolları gösterir şekilde pafta örneği ile tüm komşu parsellerin tutanak suretleri ile varsa dayanak tapu kayıtları getirtilmeli, geçerli belgeler toplandıktan ve o yöreyi iyi bilen yaşlı ve tarafsız bilirkişi isimleri saptandıktan sonra, kroki çiziminde yararlanılacak teknik bilirkişi de hazır edilmek suretiyle keşif kararı verilmeli, evvela davanın taraflarına çekişme konusu yer sorulmalı, üzerinde anlaşmazlık çıkartılan bu yer teknik bilirkişiye işaret ettirilmeli, komşu parsellerin varsa dayanak kayıtları okunmak suretiyle kayıttaki her sınır yerel bilirkişilerden sorularak arazi üzerinde tespit edilmeli ve yerel bilirkişiler ile tanıklardan çekişme konusu yerin evveliyatı hakkında açıklayıcı bilgi alınmalıdır. Bu surette çekişmeli yerin eskiden beri kadim yol mu yoksa köy içinde bulunan boşluklardan mı olduğu, bir kısmı kadim yol bir kısmı köy boşluğu ise bu sınırlar zeminde yerel bilirkişilerin gösterdikleri sınırlara göre teknik bilirkişiye krokide işarettirilmeli ve çekişmeli yerin niteliği saptanmalıdır.

Kadim yolların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı, köy içinde bulunan boşlukların zilyetlikle iktisabının mümkün olduğu da nazara alınmak suretiyle tüm bu araştırmalardan sonra hasıl olacak sonuça göre bir karar verilmelidir.

../..

2009/11248-12712 -3-

Eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 12.11.2009 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/33823, Karar No: 2019/11326, Tarih: 17.06.2019

**5. Hukuk Dairesi         2017/33823 E.  ,  2019/11326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine, davacı vekilinin ise HMK'nun 353/...-b-... maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince davalı idarenin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/...-b-... maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/...-b-... maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin olarak ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; mahallinde yapılan keşif sonucu ... İli, Yıldırım İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın yerel mahkemece fiilen el atılan ve fiilen el atılmayıp planda park ve yol olan kısımlarının bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince bilirkişi raporunda D harfi ile gösterilen, planda konut alanında kalan 73,67 m²'lik bölümünün yüzölçüm ve geometrik durumu nazara alındığında bu kısmın da bedeline hükmedilmesi gerektiği belirtilerek yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesinde 6100 sayılı HMK'nun 353/...-b-... maddesi uyarınca bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

...-Dava konusu taşınmazın yeniden imar uygulaması gördüğü belirtildiğinden bu konudaki bilgi ve belgelerin, dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydının davalı ..., ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtilip, imar uygulaması sonucu oluşan parsellerde fiili el atma olup olmadığı ve bu parsellerin imar planında kamuya özgülenip özgülenmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması,

...-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında sit alanı şerhi mevcut ise de taşınmazın sit alanında kalmasının kamulaştırma bedeline etkisi olamayacağı gözetilmeden tespit edilen m² birim fiyatından %... oranında indirim yapan rapor esas alınarak az bedele hükmedilmesi,

...-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında sit alanı şerhi mevcut ise de taşınmazın sit alanında kalmasının kamulaştırma bedeline etkisi olamayacağı gözetilmeden tespit edilen m² birim fiyatından %... oranında indirim yapan rapor esas alınarak az bedele hükmedilmesi,

...-Dava dilekçesinde kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemi ile birlikte ecrimisil istemi de bulunduğu halde ecrimisil istemi yönünden herhangi bir karar verilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, .../06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2187, Karar No: 2023/19049, Tarih: 29.05.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/2187 E.  ,  2023/19049 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet

Görevi yaptırmamak için direnme ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 32 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, anılan Kanun'un 57 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince koruma ve tedavi altına alınmasına dair ... 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.01.2016 tarihli ve 2015/512 Esas, 2016/35 Karar sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.03.2023 gün ve 2023/17060 sayılı Tebliğname'si ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre,

1-... 24. Asliye Ceza Mahkemesince sanığın akıl hastası olduğunun kabul edilmiş olması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki “Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise istemi aranmaksızın bir müdafii görevlendirilir.” şeklindeki düzenleme karşısında, 5237 sayılı Kanun’un 32/1 inci maddesi kapsamında akıl hastalığı bulunan sanığa zorunlu müdafii tayininin gerektiği gözetilmeden, savunma hakkının kısıtlanması suretiyle yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Sanığın suç tarihi itibariyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalıp azalmadığı hususunda halen 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi kapsamında akıl hastalığı bulunup bulunmadığının, Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesinden veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından alınacak sağlık kurulu raporu ile tespiti gerekirken, geçmiş 28.02.2014 tarihli basit yaralama ve tehdit suçlarından Dr. ... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde düzenlenen rapor ile yetinilerek, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında,

İsabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un "Müdafiin görevlendirilmesi" başlıklı 150 nci maddesinde; "(1) Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafii seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumunda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir. (2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık çocuk kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir." hükümleri yer almaktadır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un "Müdafiin görevlendirilmesi" başlıklı 150 nci maddesinde; "(1) Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafii seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumunda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir. (2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık çocuk kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir." hükümleri yer almaktadır.

5271 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen zorunlu müdafilik sistemi, kendisini hiç veya yeterli düzeyde savunamayan şüpheli veya sanıklar için öngörülen ve onların haklarının her düzeyde savunulabilmesi için ihdas edilen, isteme bağlı olmayan bir düzenlemedir.

Zorunlu müdafii atanması yoluna gidilmemiş veya atanan müdafii kararı temyiz etmemiş ise kesinleşen bu karara karşı ikincil ve olağanüstü nitelikte olan kanun yararına bozma yoluna başvurulması da mümkündür.

İnceleme konusu somut olayda;

Bir numaralı isteme yönelik; 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında akıl hastası olduğu kabul edilen sanığa, 5271 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden yargılama yapılarak savunma hakkının kısıtlanması hukuka aykırı bulunmuştur.

İki numaralı isteme yönelik; Sanığın suç tarihi itibarıyla, 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi uyarınca, “Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiillerin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiillerle ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış veya önemli derecede azalmış olup olmadığı” konusunda, usulünce sağlık kurulu raporu alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, suç tarihinden yaklaşık iki yıl önce işlenen kasten yaralama ve tehdit suçları nedeniyle 28.02.2014 tarihili Dr. ... Ruh ve Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden alınmış olan rapor ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Görevi yaptırmamak için direnme ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçları yönünden ... 24. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 20.01.2016 tarihli ve 2015/512 Esas, 2016/35 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. Karardaki hukuka aykırılıkların 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendine göre, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5711, Karar No: 2017/824, Tarih: 14.03.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/5711 E.  ,  2017/824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönünden reddi ile mahkemenin görevsizliğine ilişkin olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı şirket ile arasında noterde, 07.04.2004 tarihli "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Daire Karşılığı İnşaat Sözleşmesi"nin akdedildiğini, sözleşme gereğince davalının sözleşmede yazan taşınmaz üzerinde inşa edeceği binalardan bir daireyi hazır olarak teslim etmeyi kabul ettiğini, ancak dairenin 11/14’ünü tapuda devredip kalan 3/14 payı ise hala devretmediğini, bundan dolayı maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, zararlarının tazminini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacının mesleki ve ticari olmayan amaçla hareket ettiğinden tüketici konumunda olduğu, davalının ise, ticari şirket olup, mesleki ve ticari amaçla hareket ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme bir tüketici işlemi olduğu ve tüketici işlemleri ile ilgili davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu, görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetildiği, 6100 sayılı Yasa'nın 114. maddesi gereğince görevin dava şartı olması sebebiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6502 sayılı Kanun'un 3. maddesi gerekçesinde eser sözleşmelerinin kanun kapsamına alınmasına herhangi bir açıklama getirilmemiştir. Ancak kanunun sistematiği nazara alındığında kanunda zikredilen eser sözleşmelerinden kastın; ticari ve mesleki olmayan amaçlarla, salt kişisel ihtiyaçları için kullanma ve tüketme amacıyla gerçek ve tüzel kişi ile tüketici arasında yapılan eser sözleşmeleri olduğu anlaşılmaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri 818 sayılı Mülga Borçlar Kanunu'nun 355 vd. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinin kendine özgü bir türüdür. Bu sözleşmelerin bir tarafı arsa sahibi diğer tarafı yüklenicidir. Bu tür sözleşmelerde arsa sahibinin Tüketici Kanununda 3/k maddesindeki tüketici tanımına uymadığı açıktır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahibi açısından güdülen amaç, arsasını değerlendirmektir. Bu nedenle arsa sahibinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalarken güttüğü saikin 6502 sayılı Yasada tanımlanan tüketicinin saikinden farklı olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine konu işin üst düzey teknolojiyi gerektirmesi, sözleşme kapsamında taşınmaz satış vaadi ve inşaat sözleşmelerinin de bulunduğu nazara alındığında 6502 sayılı Kanunda kanun koyucunun salt kullanma ve tüketme amacına yönelik mutfak, dolap yaptırmak, araç tamiri yapmak gibi dar kapsamlı eser sözleşmelerini kastettiği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin ise bu kapsamda olmadığının kabulü gerekir.

Bu durumda, eldeki davada uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanuna göre Tüketici Mahkemelerinde değil genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile dosyanın başvuru halinde tüketici mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.