muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3583, Karar No: 2021/10679, Tarih: 30.09.2021

Tespit edilen kamulaştırma bedelinden acele el koyma kararı ile bloke edilen bedel mahsup edildikten sonra kalan fark bedele karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Trabzon Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının 3 nolu bendinde yer alan ( 229.386,84 ) rakamlarının çıkartılmasına yerine (30.975,13) rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 30/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/891, Karar No: 2021/1189, Tarih: 03.11.2021

**6. Hukuk Dairesi         2021/891 E.  ,  2021/1189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayet davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın iptaline yönelik verilen hüküm süresi içinde şikayet olunan ... Petrol Tic. ve Nak. Ltd. Şti. vekili ve katılma yolu ile şikayetçi ... Turizm Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, sıra cetvelinin iptalini talep ve şikayet etmiştir.

Mahkemenin 23.12.2014 tarih ve 2013/505 E. - 2014/715 K. sayılı ilamı ile şikayetin reddine dair kararının şikayetçi vekilince temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 06.12.2018 tarih ve 2016/1318 E. - 2018/5704 K. sayılı ilamı ile bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak şikayetin kabulüne sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı şikayet olunan ... Petrol Tic. ve Nak. Ltd. Şti. vekili ve şikayetçi ... Turizm Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. vekili katılma yolu ile temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 03.11.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/974, Karar No: 2012/807, Tarih: 18.01.2012

**9. Ceza Dairesi         2011/974 E.  ,  2012/807 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kasten yaralama, hakaret, mala zarar verme

Hüküm : 1- TCK'nın 125/1-3-a, 125/4, 31/3, 62, 52/2-4, CMK'nın 231/5. maddeleri uyarınca mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına

2- TCK'nın 86/2, 86/3-c, 31/3, 62, 52/2, CMK'nın 231/5. maddeleri uyarınca mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına

3- TCK'nın 152/1-a, 31/1, 62, 50/1-d, 50/3. maddeleri uyarınca mahkumiyet, 6 ay 20 gün hapis cezasının Türk klasikleri ve dünya klasiklerinden seçilecek toplam 6 adet kitap okuma tedbirine çevrilmesine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Kasten yaralama ve hakaret suçlarından kurulan hükümlere ilişkin olarak;

5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereğince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar, aynı Kanunun 231/12. maddesi gereğince itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, temyiz incelenmesine yer olmadığına, gereğinin merciince yapılmasına,

2- Mala zarar verme suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine ancak;

5237 sayılı TCK'nın 50/1-d maddesinde kısa süreli hapis cezasının suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanma tedbirine çevrilebileceğinin hüküm altına alındığı, "bir şeyi yapma" tedbirine karar verilmesinin olanaklı olmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde kitap okuma tedbirine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 18.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/41485, Karar No: 2009/30930, Tarih: 06.11.2009

**9. Hukuk Dairesi         2009/41485 E.  ,  2009/30930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay Başkanlar Kurulunun 31.1.2005 günlü kararı ile ... kazaları ve meslek hastalığından ... maddi ve manevi tazminat davalarından kaynaklanan işveren ve işçi arasındaki rücu davalarına / ... kazaları ile meslek hastalığından dolayı istenilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin yanında işçilik alacaklarına ilişkin hüküm ve kararların temyiz incelemesi Yargıtay 21. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine ve Yargıtay Başkanlar Kurulunun anılan kararına göre, dosyanın Yargıtay 21.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,

....11.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10317, Karar No: 2024/11890, Tarih: 07.10.2024

**4. Ceza Dairesi         2022/10317 E.  ,  2024/11890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde; bozma üzerine kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I.GEREKÇE

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hükümden sonra 10.07.2022 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır.

II. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15780, Karar No: 2017/17915, Tarih: 10.07.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/15780 E.  ,  2017/17915 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından ve beraat eden sanıklar yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmemesi ise sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Sanık ...'nın Bursa Deri Organize Sanayi Bölgesinde inşaat işi yaptığı, SGK İl Müdürlüğünün 4.4120.01.01.1134778.016.12.27 sicil numaralı dosyada işlem gördüğü, ... adına tescilli iş yerinden bildirilen sigortalılardan sanıklar ..., ... ve ...'nın gerçekte çalışmadıkları halde söz konusu işyerinde çalışıyormuş gibi sigortalı yaptırıldıklarının iddia edildiği olayda; sanıkların söz konusu işyerinde çalışmadıklarının kesin olarak tespit edilemediği gibi, sanıklar tarafından yatırılan primler ile sigortalı olarak faydalandıkları tedavi giderleri karşılaştırıldığında sanıkların açıkça çok fazla miktarda prim yatırmaları nedeniyle atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, beraat hükmünün kanuna aykırı olduğuna ve eylemin suç teşkil ettiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar yararına, hazine aleyhine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/5. maddesi gereğince, ayrı ayrı maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8.maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hüküm fıkrasından vekalet ücretine ilişkin kısmın çıkarılmasına, yerine “beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar ..., ..., ve ... yararına, hazine aleyhine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/5. maddesi gereğince, ayrı ayrı 2.400,00'ar TL maktu vekalet ücreti tayin edilmesine,” şeklindeki bendin eklenmesi suretiyle, hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10/07/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13699, Karar No: 2013/14148, Tarih: 23.10.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/13699 E.  ,  2013/14148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Tazminat hukukuna ilişkin davada İstanbul Anadolu 15.Asliye Hukuk ve İstanbul Anadolu 15.Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, 6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesince; uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davanın haksız fiilden kaynaklandığını belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi, yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Diğer taraftan 818 Sayılı Borçlar Yasası'nın 41/1. maddesinde, “Gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, kasko sigorta poliçesi nedeniyle ödenen bedelin, yasadan kaynaklanan halefiyet ilkesi uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkin olup, davanın mutlak ticari nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince İstanbul Anadolu 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 23.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22858, Karar No: 2013/6955, Tarih: 16.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/22858 E.  ,  2013/6955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli Dolandırıcılık, Örgüt Kurmak ve Üye Olmak

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda, Yeni ... Petrol isimli işyeri sahibi sanık ... ve yanında çalışan diğer sanıkların ...'de bulunan Sağlık Meslek Lisesinin müdür yardımcısı tanık ... ile görüştükleri, arayan kişinin kendisini Belediye çevre müdürü olarak tanıtıp,okulun kalorifer dumanı nedeniyle etraftan şikayetler geldiğini, bu nedenle görevlilerin gelerek kazanı temizleyeceklerini, işlemin ücretsiz olacağını söylediği, tanığın da bu teklifi kabul ettiği, sanıklardan ... ile ...'ın görüşme için okula gelip kalorifer kazanının olduğu yere baktıkları, saat 20.00 sıralarında sanıklar ..., ..., ... ve temyize konu olmayan sanık ...'ın okula geldikleri, okul görevlisi tanık ...'nun sanıkları okula aldığı, sanık ...'in gelmiş olduğu ... plaka sayılı araçla geri döndüğü, diğer sanıkların ...'e kazanda temizlik yapacaklarını söyleyip kalorifer dairesine götürdükleri kamyonun hortumunu bağlayarak hortumla kalorifer kazanından 3 ton yakıtı tankere çekip almaları şeklindeki eylemin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tekerrüre esas mahkumiyeti bulunan sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK.nun 58.maddesinin uygulanmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, Ancak;

1-Sanık ... ile ilgili nitelikli dolandırıcılık ve örgüt kurmak ve üye olmak suçlarından kurulan hükümlerle ilgili olarak ;sanığın hüküm tarihinden sonra 25/01/2012 tarihinde öldüğünün UYAP'tan temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1.maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2-Sanıklar ..., ..., ... ile ilgili kurulan hükümle ilgili olarak;

1-Sanık ... ile ilgili nitelikli dolandırıcılık ve örgüt kurmak ve üye olmak suçlarından kurulan hükümlerle ilgili olarak ;sanığın hüküm tarihinden sonra 25/01/2012 tarihinde öldüğünün UYAP'tan temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1.maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2-Sanıklar ..., ..., ... ile ilgili kurulan hükümle ilgili olarak;

5237 Sayılı Yasa’da 765 Sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK'nın sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19.maddesi ile değişik TCK'nın 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52.maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61.maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 Sayılı TCK'nın 158.maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır. Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK. nun 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise; o takdirde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde uygulama yapılarak sanıklar hakkında fazla ceza tayini,

Bu açıklama kapsamında sonuç adli para cezası belirlenmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiş olduğundan hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu durum aynı kanunun 322.maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükümde adli para cezasına ilişkin uygulama çıkartılarak yerine, "TCK'nın 158/1-e, son maddesi uyarınca 408 gün, aynı yasanın 62/1.maddesi ile 1/6 oranında indirilerek 340 gün karşılığı adli para cezasıyla cezalandırılmasına, TCK'nın 52/2.maddesi ile 1 gün karşılığı 20 TL'den hesaplanarak para cezasına çevrilmek suretiyle sonuç olarak 6.800,00 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına" cümlesi eklenmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9920, Karar No: 2022/12073, Tarih: 12.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/9920 E.  ,  2022/12073 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 4. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... Tersane Komutanlığı 38. ... Fabrika Müdürlüğü işyerinde tesfiyeci-planlayıcı (vargel) iş ve meslek kolunda çalıştığını, müvekkilinin Türk ... Sendikası üyesi olduğunu ve toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik'in (Yönetmelik) "Günde ancak 7,5 saat çalıştırılabilecek işler" başlıklı 4 üncü maddesinde "Gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini (8h=85 dB(A)) aşan işler" hükmünün yer aldığını, müvekkilinin çalıştığı fabrika ortamında Mart 2016 tarihinde gürültü ölçümlerinin yapıldığını ve ölçümlerde kişisel maruziyet değerinin egzost bölümünde 88,5 dB(A) değerinde, can salı bölümünde 87,69 dB(A) olarak ölçüldüğünü, müvekkilinin bu çıkan sonuçtan sonra 7,5 saat çalıştırılmayı ve buna bağlı haklarının ödenmesini talep ettiğini, ancak işyerinde yeniden ölçüm yapılacağının söylendiğini, ilk ölçümlerin ardından ..

... Kuvvetleri Komutanlığına görüşlerinin sorulduğunu ve tekrar ölçüm yapılması gerektiği cevabının alındığını, Komutanlığın hukuki uyuşmazlıklara neden olunmaması için ikinci ölçüme kadar Yönetmelik ve toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini ifade ettiğini, ancak davalı işverenin bu emre karşılık ilk ölçümleri dikkate almayarak herhangi bir işlem yapmadığını, Mart 2016 tarihinden sonra herhangi bir iyileştirme yapılmadan çalışma planlarının hazırlandığını, çalışma planlarının vardiyalı çalışma şeklinde olduğunu, bu planların sadece Kasım 2016'da yapılan ikinci ölçümler sırasında uygulandığını, bunun nedeninin ise iş olmasına rağmen bir kısım tezgah ve makinelerin çalıştırılmayarak gürültü düzeyini düşürmeye yönelik olduğunu, nitekim bu ölçümlerde gürültü düzeyinin 85 dB(A)'nin altında çıktığını, ayrıca ölçümlerin ilk ölçümün aksine egzost postasında değil valf postasında yapıldığını, ölçüm esnasında cihaz bağlanan çalışanlara tezgahlarda çalıştırma yapılmadığını, kaldırma indirme işlemlerinin yaptırılmadığını ve kreynin çalıştırılmadığını, ölçüm sonrasında hazırlanan programın uygulatılmadığını, fabrikanın ne kadar onarım fabrikası olarak anılsa da üretim fabrikası değil bakım ve onarım kademesi olduğunu, müvekkilinin genel çalışma alanının fabrika içi değil gemilerin makine ve motor daireleri olduğunu, esas gürültü ölçümlerinin davacının çalışma saatinin çok büyük bir kısmını geçirdiği gemilerin makine dairelerinde ve çalışma sahalarında yapılmasının gerektiğini, ayrıca torna ve tesviye bölümünde ağır metallerle iş yapıldığını, davalının bu konu hakkında bir ölçüm yapmadığını, bu ağır metallere uzun süreli maruziyetin insan sağlığına önemli ölçüde zarar vereceğini, Yönetmelik'e göre günde 7,5 saat çalıştırılmasının zorunlu olduğunun, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinin "kısa çalışma primi" başlıklı (c) bendinde Yönetmelik kapsamında istihdam edilen işçilerin fiili çalışma sürelerine %14 kısa çalışma priminin ödeneceğinin belirtildiğini, yine toplu iş sözleşmesinde fazla çalışmaların %80 zamlı olarak ödeneceğinin hükme bağlandığını, günlük 7,5 saatten fazla çalışmaların fazla çalışma olarak nitelendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin 8,5 saat fazla çalıştırılmasından kaynaklı olarak günde yarım saat fazla çalışmalarının olduğunu iddia ederek müvekkilinin Yönetmelik kapsamında olduğunun tespiti ile fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma prim alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.