muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/15090, Karar No: 2022/10886, Tarih: 06.07.2022

IV-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında genel güvenliği tehlikeye sokmak suçundan kurulan hüküm yönünden o yer Cumhuriyet Savcısının ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemlerinin incelenmesinde;

İlk derece mahkemesinin 31.05.2016 günlü kararıyla ayrıca, suça sürüklenen çocuk ...’in, diğer suça sürüklenen çocuklar ve temyiz denetimi dışındaki sanıklarla birlikte AK Parti ... İlçe teşkilatının bulunduğu binaya taş atmak ve yakmak suretiyle zarar verdiği ve bu fiil dolayısıyla diğer katılan, müşteki ve mağdurlara ait işyerlerinin de zarar gördüğü, ayrıca sonradan olay yerine yangını söndürme amacıyla gelen bir itfaiye aracına da taş atmak suretiyle (kamu malına) zarar verdiği olayda bir kez nitelikli mala zarar verme suçundan TCK'nın 152/1-a-f, 152/2-a-son, 43/1 ve 31/3. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası, genel güvenliği tehlikeye sokma suçundan ise, TCK'nın 170/1-c ve 31/3. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve katılan ..., müştekiler ... ve ...'a yönelik mala zarar verme suçundan beraat, müşteki ... ile mağdurlar ... ve ...'a yönelik mala zarar verme suçundan ise düşme kararları da verilmiş bu kararlar da suça sürüklenen çocuk ... müdafiisi ve o yer Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmiş olduğundan, Daire olarak fiilin hukuki anlamda tekliği-çokluğu ile aynı neviden ve farklı neviden fikri içtima hükümleri açısından bir değerlendirme yapılması gerekmiştir.

Yeni Türk Ceza Adalet Sisteminde “Kaç tane fiil varsa o kadar suç, kaç tane suç varsa o kadar ceza” kuralı geçerlidir. Ancak; “Suç ve Cezada Orantılılık İlkesi” uyarınca bu kuralın, bileşik suç ( TCK m. 42 ), zincirleme suç (TCK m. 43/1) ve fikri içtima (Fikri içtima; aynı-TCK m. 43/2- neviden fikri içtima ve farklı-TCK m. 44- neviden fikri içtima olmak üzere ikiye ayrılır.)dan ibaret olmak üzere üç ayrı istisnası kabul edilmiştir.

5237 sayılı TCK’nın "Zincirleme suç" başlıklı 43. maddesinin ikinci fıkrasında “Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.” denilmektedir.

"765 sayılı TCK'nın sisteminde; aynı neviden fikri içtima hükümleri yâni, TCK'nın 43/2. maddesinin karşılığı yoktur."

"Fiilin doğal anlamda tekliği ile hukuki teklik kavramları farklıdır.

Dar bir yorumla, değişik zamanlarda işlendiği kabul edilebilecek fiillerin birden fazla olması, her zaman hukuken de birden fazla fiilin ve dolayısıyla birden fazla suçun varlığını kabul etmemizi gerektirmez.

"765 sayılı TCK'nın sisteminde; aynı neviden fikri içtima hükümleri yâni, TCK'nın 43/2. maddesinin karşılığı yoktur."

"Fiilin doğal anlamda tekliği ile hukuki teklik kavramları farklıdır.

Dar bir yorumla, değişik zamanlarda işlendiği kabul edilebilecek fiillerin birden fazla olması, her zaman hukuken de birden fazla fiilin ve dolayısıyla birden fazla suçun varlığını kabul etmemizi gerektirmez.

765 sayılı TCK'nın 80. maddesinde “muhtelif zamanlarda vaki olsa bile” ibaresinin yer almasına karşılık, 5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesinde “değişik zamanlarda” ibâresine yer verilmesini de dikkate aldığımızda; yeni dönemde “geniş yorum”un kabul edildiğini, fiilin doğal olarak tekliği ile hukuki teklik kavramlarının aynı olmadığını, aralarında hukuki ve fiili kesinti olmayan, her biri tek başına da suç teşkil edebilen hareketlerin kısa süre içinde tekrarlanması halinde, bu hareketlerin bir bütün olarak tek bir fiil olarak kabul edilmesi gerektiğini, düşünmekteyiz.

Fiilin tekliği kavramı ile hareketin tekliği kavramları da aynı değildir. Kasten yaralama suçunda, kısa aralıklarla yapılan silah atışı ya da atılan yumruk sayısı birden fazla diye, atış ya da darbe sayısı kadar fiilin ve kasten yaralama suçunun varlığını veya cinsel saldırı suçunda duhûl sayısı kadar fiil ve suçun varlığını kabule imkan yoktur.

Hırsızlık suçu ile ilgili olarak bir örnek vermek gerekirse; fail, üç ortağa ait olan (bunu fail de biliyor olsun ...) markete girip içeriden, 15 kg çay, 20 kg. şeker, 50 kg yağ, 50 kg tuz, 70 koli deterjan, kasadan para, masanın üzerindeki cep telefonu ve saireyi aynı zamanda almış olsun. Bu örnekte çok sayıda alma fiili olmasına rağmen bunların hukuken tek bir fiil ve tek bir hırsızlık suçunu oluşturduğunda kuşku bulunmasa gerekir.

Nitekim, Yargıtay Ceza Genel Kurulu da bu düşüncelerden hareketle, 02.10.2007 günlü, 2007/6-195 esas ve 2007/197 karar sayılı kararında, “fiilin tekliği” konusunda geniş yorumu benimsenmek suretiyle, “yakınanın evinden para ve bir kısım eşya ile birlikte alınan otomobil anahtarıyla evin otoparkında bulunan aracın çalınmasının tek bir nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacağı”nı kabul etmiştir. YCGK, 21.05.2013 günlü, 2012/1543 esas ve 2013/257 sayılı kararında; “gündüzleyin bina içinden mağdura ait cep telefonu ve araç anahtarının çalınması, aynı günün gecesinde de; gündüz çalınan anahtarla mağdurun otomobilinin çalınmaya teşebbüs edilmesi suçlarını” fiiller arasında zaman bakımından aralık (fiili kesinti) bulunması nedeniyle zincirleme suçun varlığını kabul etmiştir.

YCGK, 08.06.2010 günlü, 11/98–143 esas ve sayılı kararında ise; “Kanunda “aynı zaman” ve “değişik zaman” kavramları konusunda açıklık bulunmadığından, bu hususun her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmesi ve eylemin değişik zamanlarda işlenip işlenmediğinin belirlenmesi, bu bağlamda, aynı zaman kavramının dar yorumlanmayarak, çok kısa zaman aralıklarının da aynı zaman dilimi olarak kabul edilmesi” gerektiğini açıkça vurgulamıştır."

YCGK, 08.06.2010 günlü, 11/98–143 esas ve sayılı kararında ise; “Kanunda “aynı zaman” ve “değişik zaman” kavramları konusunda açıklık bulunmadığından, bu hususun her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmesi ve eylemin değişik zamanlarda işlenip işlenmediğinin belirlenmesi, bu bağlamda, aynı zaman kavramının dar yorumlanmayarak, çok kısa zaman aralıklarının da aynı zaman dilimi olarak kabul edilmesi” gerektiğini açıkça vurgulamıştır."

TCK’nın "Fikri içtima" başlıklı 44. maddesinde ise “İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Farklı neviden fikri içtima istisnası ve tehlike suçu-zarar suçu bağlamında ifade etmek gerekirse, bir fiille tehlike suçu işlenmekle birlikte aynı zamanda zarar suçu da işlenmişse daha ağır cezayı gerektiren zarar suçundan ceza verilmesiyle yetinilmesi gerekir.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde;

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında, Ak Parti .../... İlçe Başkanlığı'na taş atmak ve yakmak suretiyle gerçekleştirdiği doğal anlamda tek olmayan ancak hukuki anlamda tek olarak kabul edilmesi gereken bir fiille işlenen nitelikli mala zarar verme suçundan dolayı TCK’nın 152/1-f, 152/2-a ve 43/2 maddeleri uyarınca aynı neviden fikri içtima hükümleri uyarınca tek bir ceza verilmesiyle yetinilmesi yerine, aynı binada işyerleri bulunan mağdurlar ..., ... ve ...’e yönelik zarar verme neticesinin ayrıca TCK’nın 151. maddesi kapsamında mala zarar verme olarak kabul edilmesi ve şikayet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmesi,

Aynı şekilde suça sürüklenen çocuk ...'in aynı fiille Ak Parti .../... İlçe Başkanlığı'nın bulunduğu binada iş yerleri bulunan mağdurlar ..., ... ve ...’e yönelik olarak da mala zarar verme suçunu işlediği hususu sübuta erdiği halde bu mağdurlara yönelik mala zarar verme suçlarından dolayı ayrıca beraat kararı verilmesi,

Hukuka aykırı olarak kabul edilmiştir.

Öte yandan suça sürüklenen çocuk ...’in işlediği, yangını söndürmek amacıyla olay yerine gelen itfaiye araçlarından birine taş atmak suretiyle zarar verme fiili, Ak Parti .../... İlçe Başkanlığı'nın bulunduğu binaya yönelik taş atma ve yakma suretiyle işlenen nitelikli mala zarar suçunu oluşturan fiilden doğal ve hukuki anlamda ayrı bir fiil olduğundan suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 152/1-a ve 31/3. maddelerinden ayrıca ceza verilmesi yerine, hatalı olarak Ak Parti .../... İlçe Başkanlığı ile katılan, müşteki ve mağdurlarının bulunduğu binayı yakmak ve taş atmak suretiyle mala zarar verme fiiliyle birlikte TCK'nın 152/1-a-f, 152/2-a-son, 43/1 ve 31/3. maddeleri uyarınca bir kez ceza verilmesi de hukuka aykırıdır.

Ancak; TCK'nın 152/1-a ve 31/3. maddeleri kapsamındaki suçta, cezanın türü ve üst sınırına göre; aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde öngörülen 5 yıl 4 aylık dava zamanaşımının, karar tarihi olan 03.06.2013 gününden inceleme tarihine kadar geçmişse de kamu malına zarar verme suçundan müstakil olarak verilen bir mahkûmiyet hükmü verilmediğinden bozma ve düşme kararı verilmesine gerek olmadığı, bu yönden açılan davayla ilgili olarak verilmesi gereken kararı ilk derece mahkemesinin vermesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Nihayet TCK’nın 170. maddesinde düzenlenen genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun tehlike suçu, buna mukabil TCK’nın 151 ve 152. maddelerinde düzenlenen mala zarar verme suçunun ise; zarar suçu olduğu, bir fiille tehlike ve zarar suçlarının birlikte işlenmesi halinde, TCK’nın 44. maddesi gereğince daha fazla ceza gerektiren mala zarar verme suçundan cezalandırılmasıyla yetinilmesi gerektiği halde, suça sürüklenen çocuk hakkında ayrıca TCK’nın 170. maddesi uyarınca genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan ayrıca ceza verilmesi de hukuka aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle;

Suça sürüklenen çocuk ...'in AK Parti ... İlçe Teşkilatının bulunduğu binada kasten yangın çıkararak aynı binada iş yerleri bulunan ..., ... ve ...’e ait iş yerlerinin de yangından etkilenmesi nedeni ile TCK'nın 152/1-f, 152/2-a ve 43/2. maddeleri ile cezalandırılması yetinilmesi ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan ayrıca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ile suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA,

V-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında katılan ..., müştekiler ... ve ...’ye yönelik mala zarar verme suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk ...'in AK Parti ... İlçe Teşkilatının bulunduğu binada kasten yangın çıkararak aynı binada iş yerleri bulunan ..., ... ve ...’e ait iş yerlerinin de yangından zarar görmesi nedeni ile TCK'nın 152/1-f, 152/2-a ve 43/2. maddeleri uyarınca nitelikli mala zarar verme suçundan aynı neviden fikri içtima hükümleri uyarınca bir kez ceza verilmesiyle yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde suça sürüklenen çocuk hakkında ayrıca beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA,

VI-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında müşteki ..., mağdurlar ... ve ...’a yönelik mala zarar verme suçlarından kurulan verilen düşme kararlarına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA,

VI-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında müşteki ..., mağdurlar ... ve ...’a yönelik mala zarar verme suçlarından kurulan verilen düşme kararlarına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk ...'in AK Parti ... İlçe Teşkilatının bulunduğu binada kasten yangın çıkararak, aynı binada iş yerleri bulunan mağdurlar ..., ... ve ...'in iş yerlerine yönelik gerçekleştirdiği eylemin re’sen soruşturma ve kovuşturmaya tabi olduğu halde, TCK'nın 152/1-f, 152/2-a ve 43/2. maddeleri uyarınca nitelikli mala zarar verme suçundan aynı neviden fikri içtima hükümleri uyarınca bir kez ceza verilmesiyle yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde suça sürüklenen çocuk hakkında ayrıca adı geçen mağdurların şikayetten vazgeçmesi nedeniyle düşme kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA,

VII-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında Siyasi parti teşkilatının kullanımında bulunan binaya yönelik olarak yangın çıkarmak sureti ile mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

Suça sürüklenen çocuk ...’in Ak Parti .../... İlçe Teşkilatının bulunduğu binaya taş atmak ve yakmak suretiyle parti binası ile katılan, mağdur ve müştekilere ait işyerlerine TCK'nın 152/1-f, 152/2-a ve 43/2. maddeleri kapsamında nitelikli mala zarar verme suçunu işledikten sonra yangını söndürmek amacıyla olay yerine gelen itfaiye aracına taş atmak suretiyle zarar vermesi fiilinin doğal ve hukuki anlamda ayrı bir fiil ve ayrı bir suç olmasına rağmen hatalı değerlendirmeyle suça sürüklenen çocuğun TCK'nın 152/1-a-f, 152/2-a ve 43/2. maddeleri uyarınca cezalandırılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 06.07.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10130, Karar No: 2024/8810, Tarih: 19.11.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/10130 E.  ,  2024/8810 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/907 Esas, 2024/1153 Karar

DAVA TARİHİ : 31.10.2022

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/349 Esas, 2023/215 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Davalı ... vekilince 22.07.2024 e-imza tarihli temyiz dilekçesi ile karar temyiz edilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 366 ncı maddesi yollaması ile 344 üncü maddesi gereğince temyiz harcının yatırılması için davalı vekiline muhtıra tebliğ edilmesine rağmen, temyiz harcına ilişkin belgenin, dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesi yollaması ile 344 üncü maddesi gereğince temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek, davalı ... vekiline işbu kararın tebliğ edilerek, temyiz süresi beklendikten sonra, dosyanın Daireye gönderilmesi gerekmektedir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3622, Karar No: 2015/3288, Tarih: 25.06.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/3622 E.  ,  2015/3288 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2013/24261

MAHKEMESİ : Fethiye İcra Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2012

NUMARASI : 2012/1146 (E) ve 2012/1308 (K)

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin başkaca reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1- Sanığın üzerine atılı suçun oluşumu için aciz belgesinin alınması zorunlu olmayıp, alacaklıların alacağını alamadığını ispat etmesi halinde de suçun oluşacağı gözetilerek, şikayet dilekçesinde bildirlen 48.. ve 48 .... plakalı araçların sanık tarafından devredildiğine ilişkin satım sözleşmesi örnekleri getirtilip, bu devirlerin hangi tarihte yapıldığı, şikayetin süresinde olup olmadığı, şikayetin süresinde olması halinde yapılan devirlerin alacaklıları zarara uğratmak kasdıyla olup olmadığı tartışılmadan eksik araştırma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

2- Şikayetçi vekilinin dilekçesinde bildirdiği Fethiye İcra Mahkemesi'nin 2012/83 esas sayılı dosyasının getirtilerek dosyaların birleştirilmesi gerekip gerekmediği hususunun araştırılmaması,

Kanuna aykırı ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 25.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12024, Karar No: 2016/1036, Tarih: 27.01.2016

**14. Hukuk Dairesi         2015/12024 E.  ,  2016/1036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 06.08.2014 gününde verilen dilekçe ile terekenin tasfiyesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, terekenin tasfiyesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, terekenin tasfiyesine ve terekeye temsilci atanmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK. md. 612). Bu madde uyarınca yapılacak tasfiye ise süreye bağlı değildir. Ayrıca sulh hukuk mahkemesince, en yakın mirasçıların mirası reddettiklerinin belirlenmesi halinde, herhangi bir başvuruya gerek olmadan kendiliğinden resmi tasfiye yoluna gidilmesi gerekir (2. HD. 12.06.2003 gün 7484-8676 sayılı kararı, HGK 29.03.2006 gün 2006/2-65-108 sayılı kararı).

.... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2010/45 Esas, 2010/109 Karar sayılı dosyası üzerinden murisin en yakın mirasçılarının tamamı tarafından mirasın reddedilmiş olması sebebiyle, bu dosya üzerinden terekenin iflas hükümleri uyarınca tasfiyesi gereklidir. ...’nin 2010/192 Esas sayılı dosyasında mahkemenin 03.06.2014 tarihli yazısı tasfiyeyi yapacak mahkemeyi harekete geçirmeyi sağlayan bir talep olup, terekenin resmi tasfiyesinin .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/45 esas sayılı dosya üzerinden yapılması gerekirken mahkemece talebin yeni bir esasa kaydedilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.01.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12505, Karar No: 2015/16717, Tarih: 13.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/12505 E.  ,  2015/16717 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Anamur 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 24.11.2010

No : 2009/442-2010/616

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 03.04.2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalılar A. K. ile S. T. 'nin hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan teselsülen tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesidir.

Mahkemece, sigortalıların mirasçılarına bağlanan dul ve yetim maaşlarının rücuya tabi alacaklar arasında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

“İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kuramca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı Kuramca işverene ödettirilir. (Ek cümle: 4958 - 29.7.2003 / m.28) İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kuramca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.

(Ek fıkra: 2934 - 24.10.1983) Ancak, iş kazası veya meslek hastalıkları sonucu ölümlerde bu Kanun uyarınca hak sahiplerine yapılacak her türlü yardım ve ödemeler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kasdı veya kusuru bulunup da aynı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine Kuramca rücu edilemez.”

Anılan madde ile, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı ya da suç sayılabilir bir hareketi sonucu iş kazası ve meslek hastalığının meydana gelmesi halinde, Kurum’ca sigortalıya veya hak sahibi kimselere gelir bağlanması nedeniyle oluşan Kurum zararını; işverene ve diğer tazmin sorumlularına rücu etme hakkı tanınmıştır.

Anılan madde ile, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı ya da suç sayılabilir bir hareketi sonucu iş kazası ve meslek hastalığının meydana gelmesi halinde, Kurum’ca sigortalıya veya hak sahibi kimselere gelir bağlanması nedeniyle oluşan Kurum zararını; işverene ve diğer tazmin sorumlularına rücu etme hakkı tanınmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin 21.03.2007 tarih ve 26649 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 23.11.2006 tarih ve 2003/10 esas ve 2006/106 karar sayılı kararı sonrası Kurumun rücu hakkı; yasadan doğan kendine özgü, sigortalı/hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında, ilk peşin değerli gelirlerin tazmin sorunlularının kusuruna isabet eden miktarıyla sınırlandırılmış bulunmaktadır.

Anılan düzenleme kapsamında; iş kazası nedeniyle ölen her iki sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanıp bağlanmadığı (dosyada ilk peşin değer hesaplama tablosu bulunmakla birlikte gelir bağlama kararları bulunmadığından) araştırılarak hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin değerlerinin, davalıların kusur durumları da irdelenerek, 26. madde uyarınca tazminine olanak bulunan kısmının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Sosyal Sigortalar Kurumu 4958 sayılı Kanunun 23 maddesi uyarınca harçtan bağışık olduğundan, Kurumdan harç alınmasına yer olmadığına, 13.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.