muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3969, Karar No: 2021/8046, Tarih: 31.05.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/3969 E.  ,  2021/8046 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak Dairemiz karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiğinden;

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a)4 numaralı bendinde geçen (üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılarak karar kesinleştiğinde davalıya ödenmesine, karar kesinleştiğinde gereği için bankaya yazı yazılmasına,) cümlesinin hükümden çıkartılmasına, yerine (üçer aylık vadeli hesapta biriken neması ile birlikte davalıya derhal ödenmesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,) kelimelerinin yazılmasına,

b)5 numaralı bendinde geçen (karar kesinleşme) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ilam tarihi olan 31.05.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, yasal faizin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine) ibaresinin yazılmasına,

b)5 numaralı bendinde geçen (karar kesinleşme) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ilam tarihi olan 31.05.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, yasal faizin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine) ibaresinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 31/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2684, Karar No: 2022/3928, Tarih: 25.04.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/2684 E.  ,  2022/3928 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Korunma Kararı ve Bakım Tedbiri Kararı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... tarafından 22.07.2015 tarihli ek karar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Korunma kararı kaldırılan ..., temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtaya da yapılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Korunma kararı kaldırılması istenen adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin ödenmesi gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından, korunma kararı kaldırılanın adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2- Temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Mahkemece ilgili kurumun talebi üzerine, hakkında korunma kararı alınan çocuğun yasal temsilcisine tebligat yapılmadan, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, korunma kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. 2828 sayılı Kanun uyarınca alınmış olan korunma kararının kaldırılmasına yönelik istek, korunma altında bulunan çocuğun hak ve menfaatleriyle ilgilidir. Bu nedenle davanın, hakkında korunma kararı alınmış olan çocuğa, ergin değilse yasal temsilcisine (veli veya vasisine) yöneltilmesi gerekir. Korunma kararı kaldırılması istenen ... 17.05.1999 doğumlu olup karardan sonra ergin olmuştur. Bu bakımdan mahkemece yapılacak iş davanın korunma kararı kaldırılması istenene husumet yöneltilerek görülmesi, tarafların gösterdiği delillerin toplanıp değerlendirilerek, korunma kararının kaldırılması istenenin ergin olduğu da gözetilerek gerçekleşecek sonucu uyarınca karar vermekten ibarettir. Bu husus gözetilmeden eksik hasım ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre hükmün esasıyla ilgili temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.25.04.2022(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2019/475, Karar No: 2019/19195, Tarih: 27.11.2019

**5. Hukuk Dairesi         2019/475 E.  ,  2019/19195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesince istinaf isteminin davacı idare yönünden reddine, davalı yönünden ise kısmen kabulü ile HMK'nun 356.maddesi uyarınca duruşma yapılarak esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun, davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden ise kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince HMK'nun 356.maddesi uyarınca duruşma yapılarak ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş; bu karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 37 parsel sayılı taşınmazın zemininin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun, davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden ise kısmen kabulü ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1114 Esas - 2017/293 sayılı kararı ortadan kaldırılıp duruşma yapılarak, dava konusu taşınmaz üzerindeki havuz bedelinin tespit edilen kamulaştırma bedeline eklenmek suretiyle HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

Dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalle adının gerekçeli kararda sehven yanlış yazılması,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

... Bölge Adliye Mahkemesinin 5.Hukuk Dairesinin 2017/1415E-2018/1616K sayılı ilamının hüküm fıkrasının 1 nolu bendindeki (Yazıhan mahallesi) kelimelerinin çıkartılmasına yerine (... mahallesi) kelimelerinin yazılmasına,

Dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalle adının gerekçeli kararda sehven yanlış yazılması,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

... Bölge Adliye Mahkemesinin 5.Hukuk Dairesinin 2017/1415E-2018/1616K sayılı ilamının hüküm fıkrasının 1 nolu bendindeki (Yazıhan mahallesi) kelimelerinin çıkartılmasına yerine (... mahallesi) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 27/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32276, Karar No: 2016/5124, Tarih: 16.06.2016

**6. Ceza Dairesi         2013/32276 E.  ,  2016/5124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TC. Anayasa’sının 90. maddesinin son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan, Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunman ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin yaşı küçük sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin bölümden sanık hakkında hükmolunan, “533,00 TL zorunlu müdafii giderine” ilişkin bölüm çıkartılarak yerine, "yargılama giderinin hazine üzerinde bırakılmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle eleştiri dışında, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.06.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/58, Karar No: 2024/2035, Tarih: 10.06.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/58 E.  ,  2024/2035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1548 E., 2022/1863 K.

DAVA TARİHİ : 14.07.2017

HÜKÜM/KARAR : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mah. Sıft.)

SAYISI : 2017/120 E., 2019/333 K.

1- İlk derece mahkemesince, alacak davasında; hükme esas alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere, davalı tarafça yapılması istenen ... mahallesindeki tesis yapılacak yeri davalı idarenin boş ve sorunsuz olarak yükleniciye teslim etmesi gerektiği, idarenin bu yükümlülüğü yerine getirdiğine ilişkin dosya içerisinde belge bulunmadığı, bu nedenle feshin geçersiz olduğu, yine davalı idarece iş artışı uyarınca Germencik-... tesisinin yapıldığının kabul edildiği, sözleşme gereği on adet arıtma tesisi yapacak olan davacı şirketin on adet arıtma tesisi yaparak görevini yerine getirdiği, nitekim idarenin davacının hak edişini dava açıldıktan sonra ödemiş olması halinin de sözleşmeyi haksız feshedildiğini kabul ettiklerini gösterdiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddi suretiyle; davacının hak ediş bedelinin 9.097,36 TL'lik kısımdan feragat etmiş olması nedeni ile, bu kısım yönünden feragat nedeni ile davanın reddine, 1.028.309,64 TL., lik kısım dava açıldıktan sonra ödendiğinden bu kısım hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı bu kısım hakkında dava açmakta haklı olması nedeni ile lehine yargılama gideri ve vekalat ücreti hükmedilmesine, ödenen kısım miktarları yönünden temerrüt tarihinden ödeme tarihinne kadar ticari faiz işletilmesine, davalı idare tarafından haksız fesih dikkate alındığında haksız olarak nakte çevrilen kesin teminat bedelinin davalıya iadesine ve bilirkişi kurulu tarafından hesaplanan 19.854,85 TL iş artışı nedeniyle kesin teminat kesinti alacağının kabulüne ve fazla talebinin ve davacının ilave iş ve imalat bedeli yönünden taleplerin reddine karar karar verilmiştir.

2- İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi tarafından; davacı ıslah dilekçesinde 24.910,82 TL tutarındaki alacağın da ıslah tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlike tahsili talep edilerek mahkemece bu istemin kısmen kabulüne karar verilmiş olmakla birlikte, HMK 26/2 gereği hakimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına karar verilemeyeceği, ıslah yoluyla dahi olsa yeni talep eklenemeyeceği, Yargıtayın kökleşmiş içtihatları uyarınca, ıslah yolu ile talep genişletilebilirse de davaya yeni talep (dava) eklenemeyeceği, başka bir dava ile istenebilecek hususların ıslah yolu ile istenemeyeceğinden ayrı bir dava konusu olan "iş artışı nedeniyle kesinti" talebinin dava konusu yapılamayacağının ve olumlu ya da olumsuz bir karar verilemeyeceğinin dikkate alınmamasının doğru olmadığı ve kamu düzeni yönünden yapılan incelemede ise, davanın konusuz kalan kısmı yönünden maktu harç yerine nispi harca hükmedilmesinin de yerinde görülmediği gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin resen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; davalı idarenin sözleşmeyi haksız olarak feshetmiş olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davalı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27181, Karar No: 2018/2425, Tarih: 07.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2015/27181 E.  ,  2018/2425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaşma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaşmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2522, Karar No: 2009/2827, Tarih: 09.03.2009

14. Hukuk Dairesi 2009/2522 E., 2009/2827 K.

**14. Hukuk Dairesi 2009/2522 E., 2009/2827 K.**

**- VAKIF ŞERHİNİN SİLİNMESİ**- 5737 S. VAKIFLAR KANUNU [ Madde 3 ]

- 5737 S. VAKIFLAR KANUNU [ Geçici Madde 5 ]

- 5737 S. VAKIFLAR KANUNU [ Madde 18 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 275 ]

- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 12 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 08.01.2007 gününde verilen dilekçe ile tapuda vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01.03.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Vakıflar İdaresi vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 140 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki "Evkafı Hümayunu Mülhak Camii Hitabetine Mesruta Vakfı" şerhinin terkini istemi ile açılmıştır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kayıtlardaki vakıf şerhi on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra işlendiğinden bahisle dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı idare temyiz etmiştir.

5737 sayılı Vakıflar Kanunu 27.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Aynı yasanın geçici 5.maddesi hükmüne göre vakıf şerhleri ile ilgili devam etmekte olan davalarda diğer kanunlarda yer alan zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin hükümlerin bu kanun açısından uygulanmayacağı kuralı getirildiğinden burada 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesinde öngörülen on yıllık hak düşürücü sürenin, dolayısı ile 02.04.2004 tarihli ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararının uygulanma olanağı yoktur.

Yukarıda sözü edilen 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 18.maddesi hükmü gereğince; miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar dışındaki icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabidir. Yasanın 3. maddesinde yapılan tanıma göre de, mukataalı vakıf; zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise; değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder. Hal böyle olunca somut uyuşmazlığın çözümü için, kayda işlenen vakfın mukataalı veya icareteynli vakıf olup olmadığının veya miri arazilerde mukataalı hayrata tahsis edilmeyen ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının keşfen incelenmesi, taşınmazın konumunun düzenlenecek paftada kadim köy ve kasaba ya da şehirlere göre haritasında işaret edilmesi, vakfın niteliği hakkında bu belirlemeden sonra görüş bildirilmesi gerekir.

Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin vakıf şerhinin doğrudan kaldırılması gerekip gerekmediğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması bu tür davalarda önem kazanmaktadır.

Hal böyle olunca vakıflara ait tapu kaydı ilk tesisinden itibaren getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, Vakıflar Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve HUMK'nun 275. maddesi uyarınca yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi görüşüne başvurularak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmaksızın dava eksik inceleme ve araştırma sonucu kabul edildiğinden, hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 09.03.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.