muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8567, Karar No: 2018/23900, Tarih: 06.12.2018

**5. Hukuk Dairesi         2018/8567 E.  ,  2018/23900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tesciline ilişkin davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında 18.Hukuk Dairesinden çıkan kararı kapsayan 15/11/2016 gün ve 2015/20837 Esas - 2016/12229 Karar sayılı ilama karşı davacı idare ile davalı ... vekillerince verilen dilekçeler ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R –

4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tesciline ilişkin davanın kabulüne dair verilen hüküm davacı idare ve davalı ... vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, bu karara karşı davacı idare ve davalı ... vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

1- Dosyada bulunan kanıt ve belgelere göre; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 208 parsel sayılı taşınmazın belediye sınırları içinde ve 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen yol, kısmen yeşil alan kısmen de yüksek yoğunlukta gelişme konut alanında kaldığı, taşınmazın yola, denize, yoğun ve sürekli gelişen sanayi alanına, ticaret limanına yakın konumda olduğu, belediye hizmetlerinden faydalanmasa da yol, su, elektrik kanalizasyon hatlarının taşınmazın yakınından geçiyor olması sebebiyle ve yakın çevresindeki gelişme özellikleri dikkate alındığında talep edildiğinde belediye hizmeti götürülebileceği, ... Valiliği Defterdarlık ... Dairesi Başkanlığı tarafından dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan taşınmazlara 6292 sayılı kanuna göre kıymet takdiri değerlemesi yapılırken "arsa" değerleri düzeyinde rakamlar takdir ediliği, aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin 2017/7407, 1536, 7947, 1286, 1284 Esas sayılı ilamları ile denetiminden geçen ... dosyalarında dava konusu taşınmaz ile benzer özellikte olan komşu taşınmazlara arsa olarak değer biçildiği anlaşıldığından Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 17/04/1998 tarih ve 1998/1 sayılı kararı uyarınca dava konusu taşınmaz arsa vasfındadır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması,

2)Arsa niteliğindeki taşınmaz kapama zeytin bahçesi olduğundan, ağaçların yaşlarına göre tespit edilecek verim miktarları ile değerlendirme tarihi olan 2015 yılı kilogram satış fiyatı ve üretim masraflarına göre tespit edilecek net geliri esas alınarak, kapitalizasyon faiz oranı da uygulanmak suretiyle belirlenecek bahçe değerinden; taşınmazın zeminine, ekilebilecek münavebe ürün gelirine göre biçilecek değeri düşülmek suretiyle ağaç bedellerinin tespit edilmesi,

3)Dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu dikkate alınarak, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor ve kroki eklenmek suretiyle taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan ve fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) ve (C) harfi ile gösterilen 448,95 M2 ve 2307,00 m2'lik kısmında imar durumuna göre yapılaşma izni verilip verilmeyeceği, verilebiliyor ise, önceki durumuna göre kısıtlama getirilip getirilmeyeceği hususları ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden araştırılarak sonucuna göre arta kalan kısımlarda değer azalış bedeline hükmedilmesi gerektiği bu nedenlerle hükmün bozulması gerekirken, onandığı ve ayrıca bankaya yatırılacak bedel bakımından 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükmülerine göre işlem yapılması,

Gerektiği bu kez yapılan değerlendirmede anlaşılmakla;

Davacı idare ve davalı ... ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile kapatılan 18.Hukuk Dairesinin 15.11.2016 gün 2015/20837 2016/12229 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra işin esasının incelenmesinde;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı idare ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki ;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı idare ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki ;

1)Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 208 parsel sayılı taşınmazın belediye sınırları içinde ve 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen yol, kısmen yeşil alan kısmen de yüksek yoğunlukta gelişme konut alanında kaldığı, taşınmazın yola, denize, yoğun ve sürekli gelişen sanayi alanına, ticaret limanına yakın konumda olduğu, belediye hizmetlerinden faydalanmasa da yol, su, elektrik kanalizasyon hatlarının taşınmazın yakınından geçiyor olması sebebiyle ve yakın çevresindeki gelişme özellikleri dikkate alındığında talep edildiğinde belediye hizmeti götürülebileceği, ... Valiliği Defterdarlık ... Dairesi Başkanlığı tarafından dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan taşınmazlara 6292 sayılı kanuna göre kıymet takdiri değerlemesi yapılırken "arsa" değerleri düzeyinde rakamlar takdir ediliği, aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin 2017/7407, 1536, 7947, 1286, 1284 Esas sayılı ilamları ile denetiminden geçen ... dosyalarında dava konusu taşınmaz ile benzer özellikte olan komşu taşınmazlara arsa olarak değer biçildiği anlaşıldığından Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 17/04/1998 tarih ve 1998/1 sayılı kararı uyarınca dava konusu taşınmaz arsa vasfındadır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Arsa niteliğindeki taşınmaz kapama zeytin bahçesi olduğundan, ağaçların yaşlarına göre tespit edilecek verim miktarları ile değerlendirme tarihi olan 2015 yılı kilogram satış fiyatı ve üretim masraflarına göre tespit edilecek net geliri esas alınarak, kapitalizasyon faiz oranı da uygulanmak suretiyle belirlenecek bahçe değerinden; taşınmazın zeminine, ekilebilecek münavebe ürün gelirine göre biçilecek değeri düşülmek suretiyle ağaç bedellerinin tespit edilmesi gerektiği halde, bu yönteme uyulmadan hesaplama yapan bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

3)Dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu dikkate alınarak, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor ve kroki eklenmek suretiyle taşınmazın kamulaştırmadan

arta kalan ve fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) ve (C) harfi ile gösterilen 448,95 M2 ve 2307,00 m2'lik kısmında imar durumuna göre yapılaşma izni verilip verilmeyeceği, verilebiliyor ise, önceki durumuna göre kısıtlama getirilip getirilmeyeceği hususları ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden araştırılarak sonucuna göre arta kalan kısımlarda değer azalış bedeline hükmedilmesi gerekip gerekmediği araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

4)7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle davacı idare ve davalı ... ... vekilinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, davalı ... ...'tan peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 06/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20914, Karar No: 2013/22043, Tarih: 28.05.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/20914 E.  ,  2013/22043 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Sanığın eşi ve kızına karşı işlediği yaralama suçu bakımından ayrı ayrı neticeten iki kez 3600 TL adli para cezasına hükmedilmesi gerekirken adli para cezalarının toplanarak 7200 TL adli para cezasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK’un 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasından sonuç cezaya ilişkin 7200 TL adli para cezasının çıkartılarak, “sanığın iki kez 3600 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” cümlesinin eklenmesi ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/582, Karar No: 2020/7631, Tarih: 24.12.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/582 E.  ,  2020/7631 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, rücuen tazminat, istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararından sonra davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasa, 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde bozma ilamının gereklerinin yerine gelmediği anlaşılmaktadır. Buna göre davaya konu işin kimden alındığına dair ihale evrakı ve sözleşmeler celp edilip, sigortalının işe giriş bildirgesinin .... işyeri sicil numarası ile ... İnş. Nak. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği, kaza bildirimininde ... İnş. Nak. Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapıldığı, soruşturma aşamasında tanık beyanlarında çalışmanın ... İnş. Nak. Turz. San. ve Tic. A.Ş.'de olduğu hususları gözetilerek davalılar ile işin alındığı dava dışı kurumlar arasındaki ilişki irdelenip bu belirlemenin sonucuna göre gerekirse kusur oran ve aidiyetleri yeniden belirlenip sonucuna göre karar vermek gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirir.

O hâlde, davacı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17180, Karar No: 2015/30127, Tarih: 27.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/17180 E.  ,  2015/30127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı asıl davada; kıdem tazminatı ile asgari geçim indirimi, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, ücret alacaklarının ödetilmesine, birleşen davada ise; ihbar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, ası davanın kısmen birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 27/10/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/807, Karar No: 2020/2523, Tarih: 03.03.2020

**14. Hukuk Dairesi         2020/807 E.  ,  2020/2523 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 06.02.2015 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, tazminat, kal ve manevi tazminat talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 23.02.2016 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesini davacı vekili, duruşmasız incelenmesini davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 03.03.2020 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı vekili ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, davacı tüketici harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, 2.540,00TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2.540,00TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2337, Karar No: 2020/6635, Tarih: 21.09.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/2337 E.  ,  2020/6635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın Hazine adına tescili istemli davada verilen kararın tavzihi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Tavzih talebinin reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Talep, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın hazine adına tescili istemli davada verilen kararın tavzihi istemine ilişkindir.

Mahkemece, tavzih isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; 5018 sayılı Kamu Mali Yöntemimi ve Kontrol Kanunu’nun 45. maddesi ile genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tescil olunacağı düzenlendiğinden, dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, davalı idare adına tesciline karar verildiği anlaşıldığından, hükmün talep doğrultusunda tavzih edilmesi gerekirken, tavzih talebinin reddine karar verilmesi,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

24.12.2019 tarihli ek kararın 1. bendinin tümüyle çıkartılmasına, yerine (Tavzih talebinin kabulü ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4 nolu bendindeki (davacı idare) kelimelerinin çıkartılmasına, yerine (kullanım hakkı (T.C.Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na ait olmak üzere Hazine) kelimelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına, 21/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22517, Karar No: 2012/22987, Tarih: 12.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/22517 E.  ,  2012/22987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, davalı şirketin gayrimenkul ve araç kayıtları üzerine ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, ... kazası sonucu ölen işçinin yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkin olup ayrıca davalı işveren şirketin araçları ile taşınmaz malları üzerine tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulması talep edilmiştir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir istemine konu taşınır veya taşınmaz malların uyuşmazlık konusu olmadı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir 1086 sayılı HMUK'un 101 vd. maddelerinde hüküm altına alınmış iken yeni HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Bir başka geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

Gemi alacaklıları, donatanın yalnız mahdut aynı surette mesul olduğu hallerde, ancak mesuliyete mevzu teşkil eden mal ve haklara ihtiyati haciz koydurabilirler. Donatanın aynı zamanda şahsen mesul olduğu haller bundan müstesnadır. Şu kadar ki, donatanın şahsi mesuliyeti bir miktar ile mahdut ise gemi alacaklıları ancak bu miktar için donatanın diğer mallarını haczettirebilirler.

Yük alacaklıları hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü kıyas yoluyla tatbik olunur'' hükmü düzenlenmiştir.

Gemi alacaklıları, donatanın yalnız mahdut aynı surette mesul olduğu hallerde, ancak mesuliyete mevzu teşkil eden mal ve haklara ihtiyati haciz koydurabilirler. Donatanın aynı zamanda şahsen mesul olduğu haller bundan müstesnadır. Şu kadar ki, donatanın şahsi mesuliyeti bir miktar ile mahdut ise gemi alacaklıları ancak bu miktar için donatanın diğer mallarını haczettirebilirler.

Yük alacaklıları hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü kıyas yoluyla tatbik olunur'' hükmü düzenlenmiştir.

İİK'nun 258. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetki ve kanun yolu düzenlemiştir. Anılan maddeye göre “ ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

İhtiyati haciz talebin reddi halinde alacaklı kanun yoluna başvurabilir” (ek: 4949 S.K.M.60)

İİK'nun 259 maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “ İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.

Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.” hükmü yer almaktadır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin geçici hukuki koruma tedbirleri olduğu madde gerekçelerinde de açıklanmıştır.