muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9087, Karar No: 2016/3761, Tarih: 21.03.2016

1479 sayılı Kanunda sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler de yer almaktadır. Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Kanunun tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.4.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

619 sayılı KHK’nin Geçici 1'inci maddesi hükmünde ise; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.04.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” denilmekte olup, 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca 619 sayılı KHK. tüm hükümleriyle iptal edilmiştir.

4956 sayılı Kanunun 47'nci maddesiyle, Bağ-Kur Kanununa eklenen Geçici 18'inci madde; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49' uncu ve ek 15'inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” hükmünü amirdir.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 8. maddesinde “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlar. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre sigortalı sayılanların hak ve yükümlülüğü ise 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre başlar.” hükmünü amirdir.

Somut olayda; dosyada 1479 sayılı Yasa kapsamında tescili görünmeyen davacının vergi ve esnaf sicil kaydının olmadığı, ... 05.07.1978-17.05.2006 tarihleri arası kaydı olduğu, davacının, 05.07.1978-01.09.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığının tespiti ile 5458 ve 6111 sayılı Yasalardan faydalanabileceğinin tespitini istediği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacının Kuruma intikal eden 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin giriş bildirgesi veya prim ödemesi olup olmadığı usulünce araştırılmalı; davacının, 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.04.1982 tarihinde 1479 sayılı Yasaya eklenen Ek-Geçici 13. maddesi gereği 20.04.1982 öncesi 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin Kuruma intikal eden giriş bildirgesi veya prim ödemesi yok ise 20.04.1982 öncesi tescilinin mümkün olmadığı, şayet 4956 sayılı Kanununla getirilen 1479 sayılı Yasanın Geçici 18'inci maddesi gereği, bu kanunun yürürlük tarihi olan 02.08.2003 tarihinden önce 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin Kuruma intikal eden giriş bildirgesi veya prim ödemesi yok ise 04.10.2000 tarihinden öncesi tescilinin mümkün olmadığı, yine 5510 sayılı Yasanın geçici 8. maddesi gereği, kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden önce 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin Kuruma intikal eden giriş bildirgesi veya prim ödemesi yok ise 01.10.2008 tarihinden öncesi tescilinin mümkün olmadığı, ayrıca 5458 ve 6111 Yasalardan faydalanmak için davacının süresinde Kuruma başvurusu yok ise bu yasalardan faydalanmasının mümkün olmadığı, gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma gerekir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11079, Karar No: 2022/18909, Tarih: 21.12.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/11079 E.  ,  2022/18909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda; Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın irtifak bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki,

1-Arsa niteliğindeki Çatalca İlçesi, Ferhatpaşa Mahallesi, 505 ada 1, 2 ,3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara değer biçilirken Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-g maddesi gereğince kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan, dava konusu taşınmaza yakın yerlerden, yakın tarihli ve benzer yüzölçümlü satışlar emsal alınıp, kıyaslaması da yapılarak değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan soyut ifadelerle değer biçildiğinden, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmazlara yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüz ölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazların, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazların; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmazlar ile emsal taşınmazların resen belirlenen rayiç vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazların değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığı gibi,

2- Dava konusu Çatalca İlçesi, Ferhatpaşa Mahallesi, 505 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların Kadastro Kanunu’nun Ek-1 maddesi gereği yüzölçüm ve cins değişikliği işlemleri uyarınca oluşan yeni tapu kayıtları getirilerek yeni oluşan yüz ölçümü üzerinden hesaplama yapılması ve yeni ada ve parsel numarası üzerinden hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 21.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/38573, Karar No: 2015/20262, Tarih: 29.06.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/38573 E.  ,  2015/20262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- İstanbul'da bir hastanede yatılı olarak tedavi görmekte olduğu sırada mağdurun kredi kartı bilgileri kullanılmak suretiyle 07.06.2010 - 09.06.2010 tarihleri arasında ... Hizmetleri-.... adlı internet sitelerinden sanal pos kullanılarak kontör satın alındığı, ayrıca 09.06.2010 tarihinde ..... adlı işyerinden normal pos cihazı kullanılarak alışveriş yapıldığı olayda; .... Hizmetleri'nin internet sitesi üzerinden kullanmakta olduğu hatta kontör yüklenen ve yaşı küçük olması nedeniyle soruşturma evrakı tefrik edilen ... hakkında kredi kartının kötüye kullanılması suçundan dava açılıp açılmadığı araştırılarak mümkün olduğunda davaların birleştirilmesi, aksi halde incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya konulması, ... adlı internet sitesi üzerinden kullanmakta oldukları telefon hatlarına kontör yüklenen ....'in mahkemece tanık sıfatıyla dinlenilerek olaya ilişkin bilgi ve görgülerinin tespit olunması, 09.06.2010 tarihinde .... adlı işyerinden yapılan alışveriş slibi de temin edilerek alışverişin kim tarafından yapıldığının tespitine çalışılması, .... adlı internet sitesi üzerinden ... üye adı ile 09.06.2010 tarihinde 204.72 TL tutarında kontör yüklenen ... numaralı hattın suç tarihinde kim tarafından kullanıldığı saptanarak bu şahıs ile .....'in mahkemece tanık sıfatıyla dinlenilerek ..... adlı e-posta adresini kullanıp kullanmadıkları da sorularak olaya ilişkin bilgi ve görgülerinin tespitinden sonra, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı biçimde hüküm kurulması,

2- Sanık müdafiinin 04.11.2013 tarihli temyiz dilekçesi içeriğinde, sanığın ruhsal olarak rahatsız olduğunu belirtmesi ve dilekçe ekinde, 09.04.2009 tarihli ... Hastanesince düzenlenen ve bipolar bozukluk, hiperaktivite bozukluğu, dikkat eksikliği saptanan sanığın yuzde 68 oranında özürlü olduğuna dair rapor fotokopisi sunması karşısında, sanığın Adli Tıp Kurumu ya da en yakın ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesine sevki ile ''TCK.nun 32/1. madde ve fıkrasındaki suç tarihi itibari ile işlediği iddia olunan fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez'' hükmü ile aynı maddenin 2. fıkrasındaki ''birinci fıkrada yazılı derecede olmamakla birlikte işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmış olan kişiye ceza indirimi veya güvenlik tedbiri uygulanacağına'' ilişkin hüküm gözetilerek, cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığının, CMK.nun 74. maddesine göre yapılarak sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 29.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10385, Karar No: 2016/10696, Tarih: 14.12.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/10385 E.  ,  2016/10696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 157/1, 62, 52/2, 53 maddeleri gereğince 1 yıl 3 ay hapis ve 4.000 TL adli para cezası

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Susurluk’ta bulunan “Assan Gıda” isimli şirketin Antalya’ya göndermek istediği mal için mağdurun çalıştığı “Netlog Lojistik” isimli şirketin bir nakliyeciden boş kamyon talep ettiği, kendisini ... ismiyle tanıtan sanığın... plakalı kamyonuna Assan Gıda fabrikasından 16.500 kg salça yüklendiği, sanığın ... adına düzenlenmiş sürücü belgesi ile araç sahibi olarak...’ın adının yazılı olduğu araç trafik ve tescil belgesini ibraz ettiği, malın yerine teslim edilmemesi üzerine yapılan araştırmada sürücü belgesinin sahte olarak düzenlendiğinin ve...’ın da kamyonunu noter sözleşmesiyle olaydan önce sattığının anlaşıldığı, sanığın üzerine atılı suçu bu şekilde işlediğinin iddia ve kabul olunması karşısında, sanığın eylemini trafik tescil şube müdürlüğünün maddi varlığı olan sürücü belgesi, ruhsat ve plaka kullanarak gerçekleştirmesi nedeniyle eylemin temas ettiği TCK'nın 158/1-d maddesinde düzenlenen kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesi ile değişik 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14/12/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3295, Karar No: 2012/1343, Tarih: 24.02.2012

**23. Hukuk Dairesi         2011/3295 E.  ,  2012/1343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kooperatifin ihyası davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tasfiye memuru ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin tasfiye halindeki kooperatif aleyhine ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatlarına dayanan alacak davası açtığını, dava devam ederken davalı kooperatifin tasfiyesinin tamamlanıp sicilden terkin edildiğini ileri sürerek, kooperatifin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia ve toplanan delillere göre,davalı kooperatifin sicilden terkin edildiği, o dava ile sınırlı olarak ihyasının gerektiği sonucuna varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tasfiye memuru... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ... vekilinin aşağıdaki bent dışında sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Hükmün 1 numaralı bendinde “... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/8 esas sayılı dosyası yönünden yeniden” ibaresinin yazılarak ihyayı bu dosya ile sınırlandırılması doğru olmayıp bozma sebebi ise de, bu hususun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün HUMK'nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalı tasfiye memuru vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) no'lu bentte açıklanan nedenle hükmün 1 numaralı bendinde “... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/8 esas sayılı dosyası yönünden yeniden” cümlesinin hükümden çıkarılmasına, kararın düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 24.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2298, Karar No: 2014/2407, Tarih: 26.02.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/2298 E.  ,  2014/2407 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2009/253150

MAHKEMESİ : Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09.06.2009

NUMARASI : 2007/209 Esas, 2009/384 Karar

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kasten yaralama

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

21.07.2004 günlü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5219 sayılı Kanunun 3/B maddesi ile değişik CMUK.nın 305/1. maddesi uyarınca yaralama suçundan verilen 2000 TL'den ibaret adli para cezasına ilişkin hüküm cezanın tür ve miktarına göre kesin nitelikte olup, temyizi kâbil olmadığından kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca REDDİYLE, incelemenin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Katılanın aşamalardaki çelişkili beyanları, dosya kapsamında katılanla ilgili alınan raporlarda katılanda basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralanma meydana geldiğinin ve sol ayak ikinci parmak proksimal falanks distalinde nondelapse kırığı oluştuğu belirtilmesine rağmen dosya içerisinde bulunan katılanın, sanığa ait işyerine hastaneye gitmek amacıyla vizite kağıdı almak için verdiği 30.03.2006 tarihli yazılı başvurusunda Buldan'daki evinde dam aktardığı sırada damdan düştüğünü belirtmesi ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediğine ilişkin cezalandırılmasına yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilememesi ve bu hususun şüpheli olduğunun anlaşılması karşısında, şüpheden sanık yararlanır evrensel kuralı uyarınca atılı suçtan beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23242, Karar No: 2017/4408, Tarih: 24.04.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/23242 E.  ,  2017/4408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalının işleteni olduğu motorsikletin yaptığı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların kızı/kardeşi ...'in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... ve ... için 500,00'er TL. destekten yoksun kalma tazminatı ve 20.000,00'er TL. manevi tazminatın, diğer davacılar için 15.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 08.09.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini 27.610,82 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, araç kiralama işiyle uğraşan davalının, kaza yapan aracı haricen ...'na sattığını, davalının işleten sıfatı olmadığından zarardan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalının aracını haricen dava dışı ...'na sattığının sabit olduğu, davalı adına araç tescilli olsa da davalının işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı vekili, davalının aracını kazadan önce haricen sattığı gerekçesine dayalı olarak, araç işleteni sıfatının bulunmadığından bahisle davanın reddini savunmuş ve bu savunmasını desteklemek amacıyla da, aracın haricen satımına ilişkin adi yazılı satış sözleşmesini, aracın devrine ilişkin olduğunu iddia ettiği internet yazışmalarını içerir ekran çıktılarını delil olarak sunmuştur. Mahkeme tarafından da davalının bu savunmasına itibar olunarak ve sunulan deliller yeterli kabul edilerek, olay tarihinde davalının araç işleteni sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı ...'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve ...'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse ...'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.