muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12348, Karar No: 2014/20779, Tarih: 12.11.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/12348 E.  ,  2014/20779 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, 10/05/2011-31/12/2012 tarihleri arasında davalı idarenin alt işverenlerinde aralıksız olarak temizlik işçisi olarak çalıştığını, iş akdinin davalı tarafından haksız ve gerekçesiz olarak feshedildiğini bildirerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, husumet itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, mahkemece davalı Bakanlık harçtan muaf olmasına rağmen, davalı Bakanlık aleyhine harca hükmedilmiş olması hatalıdır. Ancak bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hüküm fıkrasının “2-” numaralı bendinin “a)” ve “b)” maddelerinin silinerek yerine;

“a)Davalı Bakanlık harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına;”

b)Davacı tarafça yapılan, başvurma harcı, peşin harç ve ıslah harcı toplamı 106,35 TL harcın istek halinde davacıya iadesine;” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 12.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3562, Karar No: 2021/4021, Tarih: 13.04.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/3562 E.  ,  2021/4021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm, davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 13/04/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 3.050,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 27,90 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6976, Karar No: 2020/4421, Tarih: 27.10.2020

**14. Ceza Dairesi         2020/6976 E.  ,  2020/4421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemi reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek bu suçtan mahkumiyet, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 07.11.2016 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisi ile müşteki Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 27.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14497, Karar No: 2021/14129, Tarih: 22.12.2021

**10. Ceza Dairesi         2021/14497 E.  ,  2021/14129 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığının, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki mercii Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 10/06/2021 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A-) Konuyla İlgili Bilgiler:

1-Şüpheli ... hakkında, 10/04/2019 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda, 11/04/2019 tarihli ve 2019/31836 soruşturma, 2019/990 sayılı karar ile, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davası açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun’un 191/3.maddesi uyarınca bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, aynı Kanun'un 191/4. maddesi gereğince erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararın usulüne uygun şekilde şüpheliye ve zorunlu müdafiine tebliğ edildiği ve 17/05/2019 tarihinde tedbirin infazı için Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

2- Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce infaz işlemlerine başlandığı, denetimli serbestlik tedbirinin infazı devam ederken şüphelinin 22/06/2019 ve 14/07/2019 tarihlerinde tekrar kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlemesi nedeniyle erteleme kararı kararı kaldırılarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 20/08/2019 tarihli ve 2019/31836 soruşturma, 2019/23684 esas, 2019/1029 sayılı iddianamesi ile TCK’nın 191/1 ve 31/3. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle Bursa 3. Çocuk Mahkemesine kamu davası açıldığı,

3- Yapılan yargılama sonunda, Bursa 3. Çocuk Mahkemesinin 24/09/2020 tarihli ve 2019/503 esas, 2020/245 sayılı kararı ile; sanığın TCK’nın 191/1, 43/1, 31/3 ve 62. maddeleri gereğince 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK’nın 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, sanık müdafiinin karara itiraz etmesi üzerine;

4- İtirazı inceleyen mercii Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararı ile, “TCK’nın 191/5 maddesi gereği erteleme süresi zarfında, başkaca uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu madde veya uyarıcı madde kullanması durumunda zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı” gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Anlaşılmıştır.

B-) Kanun Yararına Bozma İstemi:

Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;

“Kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 11/04/2019 tarihli ve 2019/31836 soruşturma, 2019/990 sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve suça sürüklenen çocuk hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararı müteakip, şüphelinin üzerinde uyuşturucu madde bulunduğundan bahisle hakkındaki ilam dosyasının kapatılmasını takiben, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 20/08/2019 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılması üzerine, yapılan yargılama neticesinde sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/1, 43/1 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay hapis cezası cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl denetim süresine tâbi tutulmasına ilişkin Bursa 3. Çocuk Mahkemesinin 24/09/2020 tarihli ve 2019/503 esas, 2020/245 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına dair mercii Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/5. maddesinde yer alan "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. " şeklindeki düzenleme dikkate alındığında,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/5. maddesinde yer alan "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. " şeklindeki düzenleme dikkate alındığında,

Dosya kapsamına göre, sanık hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca 11/04/2019 tarihinde 5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair verilen kararı müteakip, erteleme süresi içerisinde şüphelinin üzerinde uyuşturucu madde ele geçirildiğinden bahisle hakkındaki ilam dosyasının kapatılmasını takiben, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 20/08/2019 tarihli iddianame ile kamu davası açılması üzerine, Mahkemesince sanığın erteleme kararı içerisinde 22/06/2019 ve 14/07/2019 tarihlerinde uyuşturucu madde ile yakalandığı, bu suçların 11/04/2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın denetim süresi içerisinde iddianame düzenlenmeden önce işlendiği gerekçesiyle zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağından bahisle kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına dair karar verilmiş ise de; 10/04/2019 tarihli ilk suç bakımından verilen 11/04/2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının 5 yıllık erteleme süresi zarfında, 22/06/2019 tarihinde tekrar kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlediği iddiasıyla sanık hakkında soruşturma başlatıldığı, bu şekilde TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ilk suçtan dava açılma koşulu oluştuğu, ancak dava açma koşulu oluştuğu halde henüz Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmeden 14/07/2019 tarihli suçun işlendiğinin anlaşılması karşısında, erteleme kararı ihlal edilip TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ilk suçtan dava açılma koşulu oluştuktan sonra işlenmiş olan bu suç nedeniyle zincirleme suç hükümleri uygulanarak cezada artırım yapılmasının yasaya uygun olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması istenilmiştir.

C-) Konunun Değerlendirilmesi:

Şüpheli ... hakkında, 10/04/2019 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca 11/04/2019 tarihli ve 2019/31836 soruşturma, 2019/990 sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve suça sürüklenen çocuk hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, şüphelinin erteleme süresi içerisinde yeniden aynı neviden suç işlemesi nedeniyle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 20/08/2019 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılması üzerine, yapılan yargılama sonucunda Bursa 3. Çocuk

Mahkemesinin 24/09/2020 tarihli ve 2019/503 esas, 2020/245 sayılı kararı ile, sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/1, 43/1, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve üç yıl denetim süresine tâbi tutulmasına karar verildiği, sanığın zorunlu müdafii tarafından karara itiraz edilmesi üzerine mercii Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararı ile, itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verildiği, anlaşılmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/5. maddesinde yer alan "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. " şeklindeki düzenleme dikkate alındığında,

Dosya kapsamına göre, sanık hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca 11/04/2019 tarihinde beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair verilen kararı takiben, erteleme süresi içerisinde şüphelinin yeniden aynı neviden suç işlemesi nedeniyle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 20/08/2019 tarihli iddianame ile kamu davası açılması üzerine, mercii Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince sanığın erteleme süresi içerisinde 22/06/2019 ve 14/07/2019 tarihlerinde uyuşturucu madde ile yakalandığı, bu suçların 11/04/2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın denetim süresi içerisinde iddianame düzenlenmeden önce işlendiği, zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de;

10/04/2019 tarihli ilk suç nedeniyle verilen 11/04/2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının beş yıllık erteleme süresi içerisinde, 22/06/2019 tarihinde tekrar kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu işlemesi nedeniyle sanık hakkında soruşturma başlatıldığı,sanığın uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle tespit edildiği, bu şekilde TCK'nın 191. maddesinin 4. Fıkrasının c) bendi uyarınca ilk suçtan dava açılma koşulunun oluştuğu, ancak dava açma koşulu oluştuğu halde henüz Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmeden 14/07/2019 tarihinde yeniden uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle tespit edildiğinin anlaşılması karşısında, erteleme kararı ihlal edilip TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ilk suçtan dava açılma koşulu oluştuktan sonra işlenmiş olan 14/07/2019 tarihli suç nedeniyle zincirleme suç hükümleri uygulanarak cezada artırım yapılmasının kanuna uygun olduğu gözetilmeden, mercii tarafından yerinde olmayan gerekçe ile itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

D-) Karar:

Yukarda açıklanan nedenlerle, itirazın reddi yerine kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 03/11/2020 tarihli ve 2020/410 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,

22/12/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2, Karar No: 2010/68, Tarih: 30.03.2010

**Ceza Genel Kurulu         2010/8-2 E.  ,  2010/68 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname  : 2009/190643

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Sanıkların üzerlerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunu idari görevi ifa sırasında işlediklerinden bahisle 4483 sayılı Yasa hükümleri uyarınca soruşturma izni talep edilmesi üzerine, Mut Kaymakamlığının 28.01.2008 gün ve 2008/3 sayılı kararı ile sanıklar hakkında soruşturma izni verilmemesi sonucunda yargılama şartının gerçekleşmediğinden bahisle sanıklar hakkında açılan kamu davasının ayrı ayrı düşürülmesine ilişkin, Mut Asliye Ceza Mahkemesince verilen 26.02.2008 gün ve 46-191 sayılı hükme yönelik olarak Adalet Bakanlığı tarafından  “sanıkların üzerlerine atılı eylemin adli görevin yerine getirilmesine ilişkin olup soruşturma iznine tabi olmaması karşısında, mahkemece yargılamaya devam olunarak sanıkların hukuki durumlarının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, soruşturma izni verilmemesine karar verildiği ve yargılama şartının mevcut olmadığından bahisle kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinde isabet görülmemiştir” gerekçesiyle yasa yararına bozma yasa yoluna başvurulması üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 03.11.2009 gün ve 13218-13561 sayı ile;

“Oluşa, tüm dosya içeriğine ve soruşturma evrakına göre, sanıkların Mut Devlet Hastanesi Başhekimi olan mağduru alarak karakola götürmeleri ve orada bir süre tutmaları şeklinde gerçekleşen eylemlerinin adli görevlerinin ifası sırasında işlendiği anlaşılmakla, sanıklar hakkında genel hükümler gereğince açılan kamu davası nedeniyle yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, idari görev kabulü ile 4483 sayılı Yasa gereğince soruşturma izni verilmemesi ve yargılama şartı mevcut olmadığından bahisle CMK.nun 223/8. madde ve fıkrası uyarınca davanın düşürülmesine karar verilmesi,

Yasaya  aykırı  ve  Adalet  Bakanlığı  Ceza  İşleri  Genel  Müdürlüğünün 31.07.2009 gün ve 42909 sayılı kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay C.Başsavcılığının ihbarname içeriği bu nedenle yerinde görülmekle Mut Asliye Ceza Mahkemesinin 26.02.2008 gün ve 2008/46 esas, 2008/191 sayılı kararının CMK.nun 309/4-a madde ve fıkrası gereğince bozulmasına, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine” karar  verilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığınca 30.12.2009 gün ve 190643 sayı ile;

“Mahkemelerce verilen mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve davanın düşmesi kararları, hükümdür (5271 sayılı CMK’nun 223/1 md.). Ayrıca, adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararları kanun yolu bakımından hüküm sayılmıştır (5271 sayılı CMK’nun 223/1 md.).

Yargıtay C.Başsavcılığınca 30.12.2009 gün ve 190643 sayı ile;

“Mahkemelerce verilen mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve davanın düşmesi kararları, hükümdür (5271 sayılı CMK’nun 223/1 md.). Ayrıca, adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararları kanun yolu bakımından hüküm sayılmıştır (5271 sayılı CMK’nun 223/1 md.).

Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir ( CMK. m. 223/8).

Bir karar veya hükmün yasa yararına bozulmasının, ilgili aleyhine sonuç doğurup doğurmayacağı, bozma sonrasında kararı veren hakim veya mahkemede yeniden inceleme, araştırma ve yargılama yapılıp yapılmayacağı, hangi hallerde Yargıtay’ın doğrudan hükmetme yetkisinin bulunduğu 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesinde sıralı ve ayırıcı biçimde düzenlenmiştir. Maddede, yasa yararına bozmanın sonuçları ve bozma sonrasındaki uygulama saptanırken, ‘karar’ veya ‘hüküm’ ayrımı gözetilmiş, ayrıca mahkûmiyet hükmü ile davanın esasını çözen veya çözmeyen diğer hükümler bakımından farklı uygulama ve sonuçlar öngörülmüştür.

Mahkûmiyet, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbirlerine hükmedilmesine ilişkin hükümler uyuşmazlığı sona erdiren, davanın esasını çözen nitelikteki hükümlerdir. 03.06.1936 gün ve 9-11 sayılı içtihadı Birleştirme Kararında da; zamanaşımı, genel af ve davadan vazgeçme gibi düşme nedenlerinden birine dayanılarak verilen mahkeme kararlarının da davanın esasını çözümleyen ve suçlular hakkında kazanılmış hak sağlayan kararlardan olduğu belirtilmiştir.

Kanun yararına bozma istemi, davanın esasını çözüp de mahkumiyet dışında kalan hükümlere ilişkin ise, aleyhe sonuç doğurmaz ve yeniden yargılama yapmayı gerektirmez (5271 sayılı CMK.nun 309/4-c). Maddede, mahkûmiyet hükmünün yasa yararına bozulmasının sonuçları ve bozma sonrası yapılacak uygulamalar bozma nedenine göre farklı düzenlendiği halde (m.309/4-b,d), mahkûmiyet hükmü dışındaki davanın esasını çözen kararların bozulmasının sonuçları açısından bozma nedenine göre bir ayrım yapılmamıştır (m.309/4-b,d). Mahkûmiyet hükmü dışında kalan davanın esasını çözen hükümlerin hangi nedenle olursa olsun yasa yararına bozulması, aleyhe etki etmeyecek ve yeniden yargılama yapılmayacaktır. Bu hükümlerin yasa yararına bozulmasının aleyhe sonuç doğurmayacağı ve yeniden yargılama yapılmayacağı yasa hükmüdür. Ancak, uygulamada tereddüde ve yanlışlıklara yol açmamak için Yargıtay'ın bu tür hükmün bozulmasına karar verirken, hükmün 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere bozulmasına karar vermesi isabetli olacaktır.