muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1481, Karar No: 2022/12123, Tarih: 12.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/1481 E.  ,  2022/12123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; 02.12.2012 tarihinde davalılardan ... Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışan davalı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde gerçekleşen kazada yolcu olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp 500,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 510.916,48 TL'ye artırmıştır.

Davalı ... ve davalı ... vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 510.916,48 maddi, 22.500,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince süresi içerisinde istinaf edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1.-b (1) gereğince esastan reddine karar verilmiş, red kararı davalı ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK’nın 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davalı ... vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün HMK’nın 370/1. maddesi gereğince ONANMASINA, HMK’nın 373. madesi uyarınca dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine ve 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davalı ...'ndan harç alınmamasına 12.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2123, Karar No: 2017/1481, Tarih: 22.03.2017

**(Kapatılan)21. Ceza Dairesi         2016/2123 E.  ,  2017/1481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Maliye Bakanlığı'nın 29.02.2012 tarihli duruşmada katılmasına karar verildiği halde, gerekçeli karar başlığına yazılmaması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak görülmüştür.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Bazı Kaçakçılık Suçlarının Cezalandırılmasında Usul” başlıklı 367. maddesinin aşağıdaki değişikliklerden önceki 1. fıkrası “Yaptıkları inceleme sırasında 359 ve 360. maddelerde yazılı kaçakçılık veya iştirak suçlarını tespit eden maliye müfettişleri, hesap uzmanları ile bunların muavinleri ve gelirler kontrolörleri ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafından doğrudan doğruya ve vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili vergi dairesinin bağlı bulunduğu defterdarlığın veya gelirler bölge müdürlüğünün mütalaasıyla, keyfiyetin yetkili Cumhuriyet savcılığına bildirilmesi mecburidir” biçiminde iken, 04.04.2007 gün ve 26483 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 28.03.2007 gün ve 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20. maddesi ile 367. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "defterdarlığın veya gelirler bölge müdürlüğünün" ibaresi "vergi dairesi başkanlığının veya defterdarlığın" şeklinde değiştirilerek, dava şartı niteliğindeki mütalaa vermeye yetkili makamlar,

- maliye müfettişleri,

- hesap uzmanları ile bunların muavinleri,

- gelirler kontrolörleri,

- stajyer gelirler kontrolörleri,

- vergi dairesi başkanlığı ve

- defterdarlık olarak belirlenmiştir.

08.02.2008 gün ve 26781 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 23.01.2008 gün ve 5728 sayılı Kanunun 280. maddesi “Yaptıkları inceleme sırasında 359 uncu maddede yazılı suçların işlendiğini tespit eden maliye müfettişleri, hesap uzmanları ile bunların yardımcıları ve gelirler kontrolörleri ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafından doğrudan doğruya ve vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili vergi dairesinin bağlı bulunduğu vergi dairesi başkanlığının veya defterdarlığın mütalaasıyla, keyfiyetin Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi mecburidir” şeklinde değiştirilmiş ise de mütalaa vermeye yetkili makamlarda bir değişiklik yapılmamıştır.

Anılan maddenin birinci fıkrası, 01.08.2010 tarih ve 27659 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan 23.07.2010 gün ve 6009 sayılı Kanunun 13. maddesi ile “Yaptıkları inceleme sırasında 359 uncu maddede yazılı suçların işlendiğini tespit eden maliye müfettişleri, hesap uzmanları ile bunların yardımcıları ve gelirler kontrolörleri ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla doğrudan doğruya ve vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlık tarafından keyfiyetin Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi mecburidir” şekline dönüştürülmüşse de 10.07.2011 gün ve 27990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 07.07.2011 gün ve 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile 213 sayılı Yasanın 367. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “maliye müfettişleri, hesap uzmanları ile bunların yardımcıları ve gelirler kontrolörleri ile stajyer gelirler kontrolörleri” ibaresi “Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir.

16.05.2005 gün ve 25817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 05.05.2005 gün ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Taşra teşkilatı” başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrası “Başkanlığın taşra teşkilatı, doğrudan merkeze bağlı vergi dairesi başkanlıkları ile vergi dairesi başkanlığı kurulmayan yerlerde bu Kanunun 24 ve 25. maddelerindeki görev ve yetkileri haiz vergi dairesi müdürlüklerinden oluşur. Vergi dairesi başkanlıklarının kuruluş yerleri ve sayıları ile bunlara ilişkin değişiklikler Bakanlar Kurulunca belirlenir” biçiminde olup, 06.07.2005 gün ve 25867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 13.06.2005 gün ve 2005/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararına göre ise ülkemizde aralarında ... Vergi Dairesi Başkanlığının da bulunduğu 29 bölgede vergi dairesi başkanlıklarının faaliyete geçmesi benimsenmiştir.

Aynı Kanunun “Yetki devri” başlıklı 27. maddesi ise “Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla, yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri uygun araçlarla ilgililere duyurulur” şeklinde olup, vergi dairesi başkanının Kanundaki usule göre yetkisinin bir kısmını astlarına devredebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun “Atıflar ve yetkiler” başlıklı 33. maddesi uyarınca; diğer mevzuatta defterdara ve defterdarlığa yapılmış atıfların ilgisine göre vergi dairesi başkanı ve başkanlığına yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanunun “Atıflar ve yetkiler” başlıklı 33. maddesi uyarınca; diğer mevzuatta defterdara ve defterdarlığa yapılmış atıfların ilgisine göre vergi dairesi başkanı ve başkanlığına yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olay açısından; sanık hakkında 22.12.2010 tarih ve VDENR-2010-2492/76 sayılı vergi suçu raporuna atıf yapılarak, 213 sayılı VUK 359/b maddesine aykırılıktan Vergi Dairesi Başkanı adına Denetim Grup Müdürü vekili tarafından 30.12.2010 tarihli yazı ile doğrudan doğruya mütalaada bulunulduğu, yukarıda bahsedildiği üzere 30.12.2010 tarihi itibariyle rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasının zorunlu olduğu gözetilerek, durma kararı verilerek 213 sayılı VUK'nun 367. maddesi gereğince usulüne uygun şekilde mütalaa alınıp dava şartı yerine getirtildikten sonra yargılamaya devamla hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 6723 sayılı Yasayla değişik 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.03.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5595, Karar No: 2025/1512, Tarih: 05.03.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/5595 E.  ,  2025/1512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/122 Esas, 2024/494 Karar

HÜKÜM : Davanın reddi

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece yargılamanın iadesi talebinin kabulü ile yeniden esasa girilerek davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı şirket vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmiştir.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 374. ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın iadesi talebi, hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır. Yargıtay'ın 23.05.1956 tarihli ve 8/9 sayılı İçtihatları Birleştirme kararında da yargılamanın iadesi talebinin müstakil bir dava olduğu, bu sebeple harca tabi olduğu ve mutlaka usulüne uygun duruşma daveti yapılmak suretiyle karara bağlanması gerektiği, evrak üzerinden değerlendirme yapılamayacağı hususu vurgulanmıştır.

Mahkemece davanın reddine dair verilen nihai nitelikteki kararın, Bölge Adliye Mahkemeleri faaliyete geçtikten sonra verildiği açıktır. Mahkemece evvelce verilen karar verilmesine yer olmadığına dair kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olmasının HMK'nın geçici 3/2. maddesinin uygulanmasını gerektirmeyeceği, bir başka söyleyişle, bu durumun yargılamanın iadesi talebinin kabulü ile davanın reddine dair nihai hükmün 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri çerçevesinde temyiz incelemesine tabi tutulmasını gerektirici mahiyet taşımadığı açıktır.

Değinilen düzenlemeler karşısında, 03.07.2024 tarihli mahkeme kararı HMK'nın 341. ve devamı maddeleri uyarınca istinaf yolu incelemesine tabi bulunduğundan, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine tetkiksiz iadesine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dosyanın İlk Derece mahkemesine tetkiksiz İADESİNE 05.03.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11330, Karar No: 2010/584, Tarih: 27.01.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/11330 E.  ,  2010/584 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 1.İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Asıl ve birleşen şikâyetler sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Asıl dosya şikayetçisi banka vekili, üst sıraya alınan Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası AŞ.nin haczinin hukuki geçerliğini kaybettiğini, müvekkili banka haczinin düşmediğini ve aleyhine şikâyet olunan bankanın 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun Ek 5 inci maddesinden yararlanamayacağını ileri sürerek;

Birleşen dosya şikayetçisi banka vekili ise müvekkili bankanın da 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gereği garameye girmesi gerektiğini iddia ederek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İcra Mahkemesince Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası AŞ.nin Fon bankası olduğu ve alacağının imtiyazlı bulunduğu, bu nedenle alacağının İcra ve İflas Kanunu'nun 206 ncı maddesi uyarınca üçüncü sıraya gireceği; yeterli avans yatmadığından şikayetçi ... Bankası AŞ.nin haczinin düştüğü asıl şikayetin reddine; şikayetçi T. Halk Bankası AŞ.nin ise 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun Ek 5 inci maddesinin atfıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 21 inci maddesine tâbi olduğu gerekçesiyle birleşen şikayetin kabulüne karar verilmiş; hüküm şikayetçi ... Bankası AŞ. ile aleyhine şikâyet olunan Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası AŞ. vekilince temyiz edilmiştir.

1- Sıra cetveline itiraz edilebilmesi için satış tarihinde bedeli paylaşıma konu mal üzerinde derdest bir haczin bulunması gerekir. Şikâyetçi ... Bankası AŞ vekili 02.03.1998 tarihinde konulan ihtiyati haczin kesinleştiğini ve ayakta olduğunu; birleşen dosya şikayetçisi T. Halk Bankası AŞ vekili ise bu haczin düştüğünü ileri sürmüştür.

Bu durumda İcra Mahkemesince adı geçen bankanın ihtiyati haczinin, İcra ve İflas Kanunu'nun 264 üncü maddesi uyarınca itirazın iptali davasının (kesinleşme tarihi değil) karar tarihi itibariyle kesin hacze dönüştüğü gözetilmeli ve aynı yasanın 106 ve 110 uncu maddeleri uyarınca iki yıllık süre içinde satış talebinde bulunulup bulunmadığına bakılarak bir karar verilmelidir. Cüz’i de olsa satış avansının yatırılmış olması ile usulüne uygun bir satış talebinin bulunduğu anlamına gelir. Şu kadar ki, İcra ve İflas Kanunu'nun 129/son’a göre satış talebinin düşüp düşmediği de araştırılmalıdır. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2024/3848, Karar No: 2024/4130, Tarih: 26.09.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/3848 E.  ,  2024/4130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1968 E., 2024/451 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Didim(Yenihisar) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/825 E., 2019/411 K.

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15/11/2017 tarihinde verilen dilekçeyle el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda: davanın kabulüne dair verilen 13/06/2019 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı tarafından talep edilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 06/06/2024 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup, bu ek kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece davanın kabulüne verilmiş, davalı istinaf talebinde bulunmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 29/03/2024 tarihinde davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyiz talebi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 06/06/2024 tarihli ek karan ile davalı vekilinin 03/06/2024 tarihli temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollaması ile, HMK'nın 346. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Somut olayda; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin yerel mahkeme kararının esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. HMK 353/362 1 A maddesinde de açıkça belirtildiği üzere verilen karar kesin nitelikte olduğundan davalı vekilinin temyiz talebinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmesine dair verilen ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, 06/06/2024 tarihli ek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karann bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

26.09.2024 tarihinde kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3977, Karar No: 2018/4620, Tarih: 22.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/3977 E.  ,  2018/4620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin ... Mimarlık Ltd. Şti. işçisi olarak ... Genel Müdürlüğü ile ... Mimarlık Ltd. Şti. arasında düzenlenen ihale sözleşmesine istinaden müteahhit şirkete bağlı olarak çalıştığını, çalıştığı süre boyunca ücretlerini müteahhit firmadan alamadığını, İş Kanunu'nun 36. maddesi gereğince davalının bu ücretlerin ödenmesinden sorumlu olduğunu, yapılan işin anahtar teslimi iş olduğunu belirterek ücret alacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının Tez Mimarlık firmasında çalıştığını, husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, çözümlenmesi gereken ilk uyuşmazlık, kabulüne karar verilen ücret alacağına ilişkin davanın belirsiz alacak davası türünde açılıp açılamayacağı noktasındadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.