muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/6645, Karar No: 2022/1362, Tarih: 01.03.2022

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve bu davada iddia olarak ileri sürülen maddi vakaların davacının aleyhine açılan tasarrufun iptali davasında savunma olarak ileri sürülmüş bulunmasına, işbu davada o davada savunma olarak ileri sürülen maddi vakalar dışında başka maddi vaka ileri sürülüp kanıtlanmamış olmasına ve her ne kadar tasarrufun iptali davası ile işbu dava arasında 6100 sayılı HMK’nın 303. maddesi kapsamında kesin hükümden söz edilemeyecek olsa da aynı taraflar arasında açılmış davada verilen kararın bu davada kuvvetli delil teşkil edecek olmasına göre davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 01/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9011, Karar No: 2022/9566, Tarih: 15.09.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/9011 E.  ,  2022/9566 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çalıştığı işyerinde Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik uyarınca belirlenen değerlerin üzerinde gürültü ölçüldüğünü ve 8,5 saat çalışan davacının buna göre günde 7,5 saat çalıştırılmayı ve buna bağlı haklarının ödenmesini beklerken yeni bir ölçüm yapılacağı söylenerek uygulamaya devam edildiğini, toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümlerine rağmen kısa çalışma primi ödenmediğini, ayrıca günlük 8,5 saat çalıştırıldığı ve ara dinlenmesi hariç günde yarım saat fazla çalışma yaptığı hâlde ücretinin ödenmediğini ileri sürerek günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiğinin tespiti ile kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işyerinde Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik hükümleri dışındaki işler için haftanın beş günü, günde 8,5 saat olmak üzere 42,5 saat çalışma yapıldığını ve 45 saat üzerinden ücretinin ödendiğini, ölçümlerin usulüne uygun bir şekilde yapıldığını ve davacının 7,5 saat çalıştırılmasının maddi koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fazla çalışma ile kısa çalışma primi alacaklarının ödenmediği sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fazla çalışma ile kısa çalışma primi alacaklarının ödenmediği sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın eksik ve hatalı incelemeye dayalı olduğunu, itiraz ve savunmalarının nazara alınmadığını, delillerinin yeterince değerlendirilmediğini, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçirildiğini, dava konusu alacakların belirlenebilir olması hâlinde belirsiz alacak ve kısmi dava açılamayacağını, İdarece yapılan işlemlerin mevzuat ve toplu ... sözleşmesi hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, talep edilen alacaklar yersiz ve dayanaksız olduğu gibi talep edilen faiz türü ve faiz başlangıç tarihinin de kanuni dayanaktan yoksun olduğunu, kararda hüküm altına alınan alacak miktarlarının da doğru olmadığını ve davacının alacağı bulunmadığını belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacının çalıştığı işyerinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda neticeten; davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak 7,5 Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamındaki işte çalıştığı ve söz konusu Yönetmelik uyarınca günde en fazla 7,5 saat çalıştırılabileceği, dosyada mevcut olan puantaj kayıtlarından davacının 8,5 saat çalıştırıldığı dönem belirlenmekle davacının günlük 7,5 saati aşan çalışması yönünden fazla çalışma alacağına hak kazandığı ve puantaj kayıtları ile ücret bordroları esas alınarak günlük yarım saat fazla çalışması için fazla çalışma alacağının belirlendiği, Yargıtay kararları doğrultusunda toplu ... sözleşmesi hükümleri de dikkate alınarak belirlenen fazla çalışma ücretinden sadece fazla çalışma süresine isabet eden saatler için ödenen verimliliği teşvik primi ve kısa çalışma priminin mahsubu gerektiği, bu doğrultuda verimliliği teşvik priminin mahsup edildiği ancak günlük 7,5 saati aşan çalışmalar için kısa çalışma primi hesaplanmadığından fazla çalışma alacağından mahsup edilecek kısa çalışma primi alacağı bulunmadığı, kısa çalışma priminin ödendiğinin ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça ödemenin ispatlanamadığı, ıslah edilen alacakların zamanaşımına uğramadığı, uygulanan faiz türü ve faiz başlangıç tarihlerinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak 7,5 Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan bir işte çalışıp çalışmadığı ve buna bağlı olarak fazla çalışma ücreti ile kısa çalışma primi alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.09.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7254, Karar No: 2021/6468, Tarih: 27.09.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/7254 E.  ,  2021/6468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davalı kadın temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve 337/1. madde uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Davalının adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı kadının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle kadın yararına hükmedilen tedbir nafakasının 21/5/2015 tarihli ara kararı ile hükmedilen tedbir nafakası ile tahsilde tekerrüre esas olmayacak şekilde hükmedildiğinin anlaşılmasına göre, davalı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b-Mahalli mahkemenin 2014/91 esas ve 2016/371 karar sayılı ilk kararına karşı davalı kadın tarafından tamamı yönünden temyiz kanun yoluna başvurulmuş ve Dairemizin 2017/2409 esas ve 2018/12480 karar sayılı ilamıyla hükmün tedbir nafakası ve kadının yoksulluk nafakası ve tazminat talepleri hakkında hüküm kurulmamış olması yönünden bozulmasına karar verilmiştir. Daire ilamının birinci bendi ile hüküm sair yönlerden onanmak suretiyle boşanma hükmü kesinleşmiştir. Bozma sonrası dosya kendisine gönderilen mahalli mahkemenin, boşanma hükmü onanarak kesinleştiği halde, yeniden boşanma hükmü kurmuş olması doğru bulunmamıştır. Ancak, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, bozma sebebi yapılmayarak mahkeme kararının bu yönden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK m. 438/7).

SONUÇ: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenle davalının adli yardım talebinin kabulüne (2-b) bendinde gösterilen sebeple mahalli mahkemenin gerekçeli kararının hüküm sonucu bölümünde yer alan "Açılan davanın kabulü ile 1-Trabzon ili Akçaabat ilçesi Kuruçam Mahallesi cilt no: 74, hane no 35, BSN 109'da nüfusa kayıtlı 66160175934 TC kimlik nolu Ali ve Ayşe oğlu Akçaabat 07/04/1985 doğumlu ... ile; aynı yer BSN 151'de nüfusa kayıtlı 32843286310 TC kimlik nolu Hüsnü ve Emine kızı Akçaabat 10/11/1966 doğumlu Güner Balcı'nın TMK 166/1 maddesi uyarınca BOŞANMALARINA,” sözcüklerinin hükümden çıkarılmasına, yerine “Keşinleşen boşanma konusunda karar verilmesine yer olmadığına” sözcüklerinin yazılmasına; hükmün bu bölümünün DÜZELTİLEREK, temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda (2-a) bendinde gösterilen sebeple ONANMASINA, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.27.09.2021 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2008/4197, Karar No: 2008/11274, Tarih: 20.11.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/4197 E.  ,  2008/11274 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere ... kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili Av.... ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan, onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin Rusya’da Türkiye’den ithal ettiği malları sattığını, mal bedelinin peşin olarak havale edildikten sonra malların gönderildiğini, müvekkilinin ... ... Şubesi’ne 27.08.2001’de 2.000 USD., 27.08.2001’de 7.000 USD., 25.09.2001’de 29.350 USD., 26.09.2001’de 2.000.-USD. Havale gönderdiğini, davalının ise karşılığı olan malları göndermediğini, davalının malları ve parayı vermemesi üzerine takibe geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, % 40’dan ... olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan davanın 1 yılda zamanaşımına uğradığını, Laleli’de deri mamülleri ticareti yapan müvekkilinin Rus müşterilerin aldıkları ürünlerin bedelini kendi ülkelerindeki yabancı bir şahıs aracılığıyla havale çıkarmak suretiyle ödediğini, Rus vatandaşı Olga Bulerus’un aldığı mallara karşılık havalenin gönderildiğini, müvekkili ile davacı arasında alım satım ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davalının havale edilen paranın 3. kişinin borcu nedeniyle gönderildiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 20.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18646, Karar No: 2020/18558, Tarih: 07.12.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/18646 E.  ,  2020/18558 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Karadeniz Ereğli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12/09/2019 tarihli ve 2019/2731 soruşturma, 2019/3370 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Karadeniz Ereğli Sulh Ceza Hâkimliğinin 15/10/2019 tarihli ve 2019/949 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre, somut olayda, müştekinin Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürü olarak görev yapan şüpheliyi cep telefonundan arayarak, yol yapım çalışması ile ilgili davanın lehine sonuçlandığını, bu sebeple çalışmanın durdurulması gerektiğini söylemesi üzerine, şüphelinin kendisine "ben adamın anasını avradını sinkaf ederim" diyerek hakarette bulunduğunu belirterek şikâyetçi olması üzerine, Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda, tanığın müştekinin müvekkili olduğu, tarafsız olmadığı, müştekinin soyut beyanı dışında yeterli delil elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığında dair karar verilmiş ise de, olayın tek tanığı olan ...'nun Cumhuriyet Başsavcılığında vermiş olduğu ifadesinde, müşteki ile şüpheli arasındaki konuşmada telefonun hoparlörünün açık olduğunu bu sebeple hakaretleri kendisinin de duyduğunu ifade etmesi karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/2. maddesi uyarınca dosyadaki mevcut delillerin iddianame düzenlenebilmesi için suçların işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu, şüphelinin eyleminin sübut bulup bulmadığı hususu, lehine ve aleyhine toplanacak tüm delillerin, mahkemece birlikte tartışılıp değerlendirilmesi sonucu belirlenmesi gerektiği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

Aynı Kanun'un “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O Yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye: "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise: "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13. maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13. maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.

Şüphe bir olay hakkında duyulan kuşku ve belirsizlik duygusudur. Şüphe kavramının, ceza muhakemesi açısından yeri çok önemlidir. Birçok ceza muhakemesi kurumunun temelinde, şüphe olgusu yatmaktadır. Şüphe kavramının dereceleri ile maddi gerçeğin ne olduğu hususunda belirsizliğin aşamaları belirtilmektedir. CMK’da ise şüphe kavramının, şüphe (basit şüphe), makul şüphe, yeterli şüphe ve kuvvetli şüphe gibi derecelerine yer verildiğini görmekteyiz. Bu derecelendirilmiş şüphe kavramları, delillerin ortaya çıkardığı kavramlardır. Deliller şüpheyi kuvvetlendirecek ya da zayıflatacaktır. Kesin matematiksel ölçütler taşımayan bu durum, her olayın özelliğine göre değerlendirilecektir. Yapılan her muhakeme bir şüpheyi yenmektedir. CMK'nın 170/2. maddesinde iddianame tanzimi için soruşturma dosyası kapsamında toplanan delillerden şüphelinin itham edilen suçu işlediği yönünde yeterli şüpheye ulaşılması durumunu aramıştır. Yeterli şüphenin oluşması için bunu haklı gösterecek delil, emare ve olgulara ihtiyaç duyulacaktır. Her suç bakımından, o suçla itham edilen suçlu arasındaki bağ olan delillerin yeterli şüpheyi oluşturup oluşturmadığı ayrı ayrı değerlendirilecektir. (Nurullah Kunter, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fakülteler Matbaası, 1978, Feridun Yenisey, Uygulanan ve Olması Gereken Ceza Muhakemesi Hukuku Hazırlık Soruşturması ve Polis, İstanbul, Beta Basım, 1987. - 1.Bası, Erdener Yurtcan, Ceza Avukatının El Kitabı, İstanbul, Beta Basım, 2009. - 9.Bası)

İncelenen dosyada, şüpheli ...’ye isnat edilen hakaret fiilini şüphelinin gerçekleştirip gerçekleştirmediği yönünde tanık olarak dinlenen, ...’nun ifadesinden ve müşteki beyanından, şüphelinin müştekiye yönelik hakaret suçunu işlediğine ilişkin yukarıda izah edilen CMK'nın 170/2. maddesinde belirtilen yeterli şüpheye ulaşılmasına rağmen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken itirazın reddine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Karadeniz Ereğli Sulh Ceza Hakimliğinin 15/10/2019 tarihli ve 2019/949 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- Aynı kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin itiraz mercii tarafından mahallinde tamamlanmasına,

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Karadeniz Ereğli Sulh Ceza Hakimliğinin 15/10/2019 tarihli ve 2019/949 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- Aynı kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin itiraz mercii tarafından mahallinde tamamlanmasına,

3- Dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na TEVDİİNE, 07/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.