muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/636, Karar No: 2024/492, Tarih: 06.02.2024

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafça aynı konuda tapu iptal ve tescil talebiyle açılan davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, işbu davanın da hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazı Belediyeden satın aldığını, bahsi geçen bağış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın dava dışı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından davacı adına kamulaştırma yapılarak Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiği, taşınmazın bulunduğu yeri de kapsayan planda bu alanın davacı kooperatifin kullanımı için tahsis edildiği, 2711 sayılı parselin taraflar arasındaki protokolden sonra tapuda Büyükşehir Belediyesi tarafından satış yoluyla davalıya devrinin sağlandığı, davalının başvurusu üzerine taşınmazın ikiye ifraz olduğu ve bunlardan birisinin eğitim alanı, diğerinin ise ticaret alanı olarak belirlendiği, her ne kadar taraflar arasında düzenlenen 10.02.1998 tarihli protokolde dava konusu alanın işletmeler üstü eğitim kompleksi yapılması şartı ile bedelsiz olarak bağışlanması yönünde hükümler bulunmakta ise de öncelikli olarak davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmadığı gibi, tapu kaydında bağışa ilişkin herhangi bir kaydın yer almadığı, yine taraflar arasında ususlünce düzenlenmiş bağış sözleşmesi bulunmadığından sözleşmeye aykırılığın da iddia edilemeyeceği ve tazminat istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili; Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile düzenlenen 08.09.1989 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereğince dava konusu edilen taşınmazlar üzerinde hak sahibi olduğunu, bu sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, 31.10.1997 tarihinde davalının işletmeler üstü eğitim merkezi projesi kapsamında eğitim kompleksi yapmak koşuluyla adına tahsis kararı verilen arazinin 14 dönümlük kısmının bağışlama yoluyla devrini talep ettiğini, davalının eğitim kompleksi yapmak koşuluyla bağışlama sözleşmesine kooperatifin muvvafakatinin olduğunu belediyeye bildirdiğini, 10.02.1998 tarihinde ise yüklemeli bağış sözleşmesinin imzalandığını, bağışlama talebi ve belediyeye yapılan başvurulara istinaden davalının taşınmazların kooperatifin tasarrufu altında olduğunu bildiğini, davalı ile imzalanan bağış sözleşmesinin geçerli olup halen yürürlükte bulunduğu, davalının daha önce aleyhine açtıkları Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen 2007/409 Esas sayılı dosyasında sunduğu cevap dilekçesinde bağışlanan taşınmaz üzerinde işletmeler üstü eğitim merkezi inşa edileceğini belirttiğini, Yargıtay kararları ile sabit olduğu üzere resmi şekilde yapılmayan taşınmazın bağışına dair sözleşmenin hukuken geçersiz olduğu düşünülse dahi davalının protokoldeki taahhütlerini yerine getireceğine dair güven yarattığını, bu nedenle akdin şekil şartı nedeniyle geçersizliğini ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, ortaya çıkan güven ve beklentinin sonucu yüklemeli bağış sözleşmesinin geçerli olduğunu, talebinin sözleşmeye aykırılık nedeniyle doğan müspet zararlar olduğunu, bağışlanan taşınmazları geri alma talebinin bulunmadığını, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle zararlandırıcı sürecin devam ettiğini, bu nedenle de hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğinden söz edilemeyeceğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 üncü maddesi gereğince maddi tazminat davalarının tümden reddi halinde maktu vekalet ücretine hükmedileceğini, mahkemece dava değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürülerek, İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

2.Davalı vekili; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 üncü maddesi gereğince maddi tazminat davalarının tümden reddi halinde maktu vekalet ücretine hükmedileceğini, mahkemece dava değeri üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürülerek, İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın dava dışı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından davacı adına kamulaştırma yapılarak Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmesi, taraflar arasındaki protokolden sonra dava dışı Büyükşehir Belediyesi tarafından, davalı adına satış yoluyla, tapuda taşınmazın devrinin sağlanması, davalının başvurusu üzerine taşınmazın ikiye ifrazı ile plan değişikliği krokisine göre dava konusu 603 ada 1 nolu parsel sayılı taşınmazın imar planında işletmeler üstü eğitim ve sosyal tesis alanına, 604 ada 1 nolu parsel sayılı taşınmazın ise ticaret alanı olarak gösterilen bölüme isabet etmesi, taraflar arasında düzenlenen 10.02.1998 tarihli protokolde, alanın işletmeler üstü eğitim kompleksi yapılması şartı ile bedelsiz olarak bağışlanması yönünde hükümlere yer verilmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 297 nci maddesi gereği bağışlayanın, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabileceği hükmünün düzenlenmesi, tapu kayıtlarında bağışa ilişkin herhangi bir kaydın yer almaması, taraflar arasında düzenlenmiş resmi şekle tabi bağış akdinin bulunmaması, bu nedenle akde aykırılığın ileri sürülemeyecek olması, taraflar arasında görülen bağış sözleşmesine aykırılık nedeniyle tapu iptal ve tescil talepli davada Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.02.2009 tarihli ve 2007/409 E., 2009/40 K. sayılı ilam ile davanın reddine karar verilmesi, işbu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş bulunması, harçlandırılmış dava değeri nazara alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine istinaden taktir edilen vekalet ücretinin yerinde görülmesi ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, şartlı bağış sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiası ile açılmış maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, şartlı bağış sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiası ile açılmış maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Kanun'un 114 üncü, 288 inci, 291 inci ve 297 nci maddeleri

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 204 üncü ve 303 üncü maddeleri

3. Değerlendirme

1.6100 sayılı Kanun ile ilamların sahteliği ispat oluncaya kadar kesin delil sayılacağı belirtilmiş olup, buna göre birinci davada verilmiş olan bir hüküm, aynı taraflar arasında aynı dava sebebine dayanarak aynı konuya ilişkin olarak açılan ikinci davada kesin hükme bağlanmış olan husus yönünden kesin delil teşkil eder.

2.Aynı taraflar arasında aynı dava sebebine dayanarak ve aynı hukuki ilişki hakkında açılan ikinci davanın konusu, birinci davadakinden farklı olsa bile iki davanın da temelini oluşturan aynı hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığı hakkında (birinci davada) verilmiş olan (kesin) hüküm, ikinci davada kesin delil teşkil eder.

3.Bir davada verilen kesin hüküm, bu davanın tarafları dışındaki başka birine (üçüncü kişiye) karşı açılan (veya üçüncü kişi tarafından birinci davanın taraflarından birine karşı açılan) ve konusu ile dava sebebi (vakıalar) aynı olan ikinci davada kesin delil teşkil etmez; çünkü iki davanın tarafları farklıdır. Fakat birinci davada verilen kesin hüküm, ikinci davada kuvvetli (güçlü) bir takdiri delil teşkil eder. Aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.03.2021 tarihli ve 2017/(22)9-3108 E., 2021/380 K.; 09.02.2021 tarihli ve 2016/(7)9-1247 E., 2021/54 K.; 17.11.2020 tarihli ve 2016/(7)9-1867 E., 2020/908 K. ve 15.09.2020 tarihli ve 2017/(22)9-1293 E., 2020/588 K. sayılı kararlarında da yer verilmiştir.

4.Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı ile imzalanan 10.02.1998 tarihli protokol gereği davalıya hibe yolu ile devredilen taşınmazların, sadece işletmeler üstü eğitim merkezi olarak kullanılacağının kararlaştırılmasına rağmen davalının akde aykırı davranarak, taşınmazın bir kısmını ticaret alanı olarak kullanıldığını iddia etmiş ise de; Derece Mahkemelerince de açıkça belirtildiği üzere, taraflar arasında görülerek kesinleşen Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.02.2009 tarihli ve 2007/409 E., 2009/40 K. sayılı ilamı ile aynı bağış sözleşmesine aykırılık nedeniyle davalı tarafça ticaret alanı olarak kullanılan bölümün tapu iptal ve tescilinin talep edildiği, Mahkemece, bağış sözleşmesinin usulünce düzenlenmediği, bu nedenle geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, işbu kararın temyize konu edilen davada kuvvetli delil teşkil ettiği, kaldı ki tapu kayıtlarında bağış sözleşmesine ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davalının dava dışı Belediyeden dava konusu taşınmazları satın almak suretiyle malik olduğu ve harçlandırılmış dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davalı aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

17.100,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22817, Karar No: 2013/24654, Tarih: 23.12.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/22817 E.  ,  2013/24654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

Kısa kararın 31/08/2012 tarihli duruşmada, davacı vekilinin yüzüne karşı verildiği ancak kısa karar tüm unsurlarıyla tutanağa geçirilmediği, davacı vekili gerekçeli kararın 07/12/2012 tarihinde kendisine tebliği edildiğini belirtip, aynı tarih itibariyle kararı temyiz ettiği anlaşılmış ise de, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edildiğine dair dosya içerisinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Bu nedenle, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edilip edilmediği, eğer tebliğ edilmişse, tebliğe ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilip dosyaya eklenerek gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12432, Karar No: 2007/9192, Tarih: 05.06.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/12432 E.  ,  2007/9192 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, ... vekili Avukat ...... ile davalı, Aka Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ..... aralarındaki tazminat davası hakkında Niğde İş Mahkemesinden verilen 14.03.2007 gün ve 459-42 sayılı hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Yargıtay 21.ci Hukuk Dairesinin İş Bölümü alanı, özel Kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı taktirde, "Yargıtay Kanunu" nun 14'ncü maddesiyle sınırlıdır. Anılan madde hükmünde ise, Dairemizin hasren 506 ve 1479 sayılı Yasalardan doğan uyuşmazlıklara ilişkin olarak İş Mahkemelerinden verilen hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar, işçilik haklarına ilişkin olup belirgin şekilde 14'ncü maddenin kapsamı dışında bulunmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin işbölümü alanı içine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dava dosyasının Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE , 05.06.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27824, Karar No: 2019/7530, Tarih: 17.04.2019

**5. Hukuk Dairesi         2017/27824 E.  ,  2019/7530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi kararının esastan reddi ile, tesciline ilişkin bendin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine dair kararına karşı davacı idare vekilince temyiz yoluna başvurulmasına dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, gerekçeli kararın hüküm fıkrasının tescile ilişkin bendinin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine ilişkin hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... ilçesi ... Köyü 163 ada 108 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 nolu bendinde "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.

Bu itibarla; Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinden verilen kararın tescile ilişkin bölümünde kanunun olaya uygulanmasında hata edildiği gerekçesiyle yapılan düzeltmenin yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sadece tescile ilişkin olarak yapılan düzeltmenin ilk derece mahkemesi kararına şerh verilmesi ile yetinilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla; Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinden verilen kararın tescile ilişkin bölümünde kanunun olaya uygulanmasında hata edildiği gerekçesiyle yapılan düzeltmenin yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sadece tescile ilişkin olarak yapılan düzeltmenin ilk derece mahkemesi kararına şerh verilmesi ile yetinilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HMK'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4784, Karar No: 2012/25312, Tarih: 04.09.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/4784 E.  ,  2012/25312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

5237 sayılı TCK.nda para cezalarının içtimaının düzenlenmediği gözetilmeden, sanığa verilen hürriyeti bağlayıcı cezadan çevrilme adli para cezası ile doğrudan verilen adli para cezalarının toplanmasına karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından hapis cezasından çevrilen ve doğrudan verilen para cezalarının içtimaına ilişkin bölüm çıkarılarak yerine ''sanığın 6000 TL ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına'' ibaresinin yazılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 04.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18942, Karar No: 2012/17672, Tarih: 17.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/18942 E.  ,  2012/17672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVACILAR :

Davacılar, davalılar adına kayıtlı taşınmazlar, araçlar ve üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz niteliğinde tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, iş kazası sonucu ölen işçinin eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkin olup ayrıca davalıların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine dava değeri kadar teminatsız olarak tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulması talep edilmiştir.

Mahkemece, İİK'nun 257.maddesindeki şartların bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz ve tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Gerek ihtiyati tedbir gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki korumalar olarak düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir 1086 sayılı HMUK'un 101 vd. maddelerinde hüküm altına alınmış iken yeni HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Bir başka geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

Gemi alacaklıları, donatanın yalnız mahdut aynı surette mesul olduğu hallerde, ancak mesuliyete mevzu teşkil eden mal ve haklara ihtiyati haciz koydurabilirler. Donatanın aynı zamanda şahsen mesul olduğu haller bundan müstesnadır. Şu kadar ki, donatanın şahsi mesuliyeti bir miktar ile mahdut ise gemi alacaklıları ancak bu miktar için donatanın diğer mallarını haczettirebilirler.

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

Gemi alacaklıları, donatanın yalnız mahdut aynı surette mesul olduğu hallerde, ancak mesuliyete mevzu teşkil eden mal ve haklara ihtiyati haciz koydurabilirler. Donatanın aynı zamanda şahsen mesul olduğu haller bundan müstesnadır. Şu kadar ki, donatanın şahsi mesuliyeti bir miktar ile mahdut ise gemi alacaklıları ancak bu miktar için donatanın diğer mallarını haczettirebilirler.

Yük alacaklıları hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü kıyas yoluyla tatbik olunur'' hükmü düzenlenmiştir.

İİK'nun 258. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetki ve kanun yolu düzenlemiştir. Anılan maddeye göre “ ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.

İhtiyati haciz talebin reddi halinde alacaklı kanun yoluna başvurabilir” (ek: 4949 S.K.M.60)

İİK'nun 259 maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “ İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.

Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.” hükmü yer almaktadır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin geçici hukuki koruma tedbirleri olduğu madde gerekçelerinde de açıklanmıştır.