muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12210, Karar No: 2019/12016, Tarih: 03.12.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/12210 E.  ,  2019/12016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVACI KARŞI DAVALI : ...

DAVALI KARŞI DAVACI : ...

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 01.01.2004 tarihli sözleşmeyle halen faal olan hastanenin kardiyoloji bölümünün işletilmesinin ve gelirinin paylaşılmasının kararlaştırıldığını, davalının SGK'dan tahsil edilen geliri sözleşmeye uygun olarak paylaşmadığını, ilgili dönemlere ilişkin hasta faturaları ibraz edilmesine rağmen davalının ödemeleri süresinde yapmadığını, sözleşmeden doğan alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; icra takibine vaki itirazın iptaline ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, imzalanan sözleşme gereğince kardiyoloji bölümünün davacı tarafından işletildiğini, davacının alacağının olmadığını ve halen borçlu olduğunu, takas, mahsup taleplerinin olduğunu ve borcunun olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiş ve karşı dava açarak sözleşmeden doğan alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne, takibin 272.378.27 TL üzerinden devamına, davalının takas mahsup talebinin ve karşı davasının reddine dair kararın temyizi üzerine Dairemizce hükmün bozulmasına karar verilmiş; mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, asıl davanın kısmen kabulü ile, ... 2. İcra Müdürlüğünün 2007/7412 esas sayılı dosyasındaki takibin 272.378,27 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte icra takip giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline imkan verecek şekilde takibin devamına; fazlaya ilişkin istemin reddine; kabule göre %40 tazminat tutarı 108.951,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; davalının takas ve mahsup talebinin reddine; karşı davanın reddine karar verilmiş; hüküm davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dairemizin 18.11.2014 tarih, 2013/26726 Esas, 2014/36158 Karar sayılı ilamı ile “mahkemece, davalının cevap ve karşı dava dilekçesinin süresinde olduğu gözetilerek cevap dilekçesiyle açıklanan takas ve mahsup talebi ile harcı yatırılarak ayrı bir dava dilekçesiyle açılan karşı davanın dinlenilerek bu hususlara ilişkin taraf delilleri toplanarak gerekirse uzman bilirkişi heyetinden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi“ gerekçesiyle hükmün bozulması üzerine, mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.  HMK 31. maddesinde “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.“ şeklinde düzelenme yer almaktadır. Somut uyuşmazlıkta, davalı cevap dilekçesinde takas mahsup talebinde bulunmuş ancak bu talepleri yönünden bir açıklama yapmamış, karşı dava olarak da takas ve mahsup işleminden sonra oluşan ve cevap dilekçesinde izah ettikleri alacak kalemlerini talep etmiştir. Hal böyle olunca mahkemece, öncelikle davalı-karşı davacının asıl davaya yönelik takas, mahsup talepleri ile karşı davadaki talepleri (mahsup ve takastaki aynı talepler) yönünden açıklama istenmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Taraflar arasında 01.01.2004 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve sözleşmenin 5 yıl süre ile geçerli olduğu konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı, asıl davada sözleşmeye konu hizmetleri yerine getirip karşılığında fatura düzenlediğini, ancak fatura bedellerinin ödenmediğini iddia etmektedir. Davalı taraf, davacı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını, bu nedenle SGK ile olan hizmet sözleşmenin feshedildiğini savunmuştur. Dosyanın incelenmesinde, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı ... İşleri Genel Müd. ... ... İşleri İl Müd. 16.08.2007 tarihli yazısı ile “..rapora konu olan incelemeler çerçevesinde ismi geçen hastane tarafından kurumumuza gönderilen tüm kardiyoloji ve KVC branş faturaları incelenmiş ise de; sözleşme feshini gerektirir nitelikte tespitler kardiyoloji branşı ile ilgili faturalarda yapılmıştır. Söz konusu merkezin Kurumumuzu zarara uğratma kastı bu şekilde ortaya konulunca aynı kastın değişik branş faturaları ile ayrıca ispatına gerek görülmemiş ve incelemeler sonlandırılarak rapora bağlanmıştır. Bu esnada ismi geçen merkez ile aramızda imzalanan sözleşmenin bir adet olduğu ve fesih ile ilgili maddelerin de sözleşme kapsamındaki tüm branşlar dahil olmak üzere feshi kastedilmiştir.” şeklinde yazısı ile SSK ... ... İşleri İl Müdürlüğünün 13.04.2007 tarihli yazısı ile; merkezce yapılan işlemin ... hizmetleri sözleşmesinin 5.1.2. maddesini ihlal ettiği kanaatine varıldığından Kardiyoloji branşındaki sözleşmenin fesih edilmesinin uygun görüldüğünün bildirildiği, davalı-karşı davacının Kurum ile sözleşmesinin 5.1.1 maddesi uyarınca feshedildiği, yine 10.04.2007 tarihli yazı ile de sözleşmenin 5.1.1. maddesinin ihlali nedeniyle Kalp ve Damar Cerrahisi sözleşmesinin feshedilmesinin uygun görüldüğü, 22.08.2007 tarihli yazı ile hastaneye sözleşmenin feshedilmesine neden olan fiiller için cezai işlem uygulandığı, 19.04.2007 tarihinde ... tarafından İl ... Müdürlüğüne verilen dilekçe ile de hastane ruhsatından bazı branşların çıkarılmasına ve yeni içeriği ile ruhsatın geçerli olduğuna dair belge talebinde bulunulduğu, İl ... Müdürlüğünün 23.05.2009 tarih ve 1486 sayılı oluru ile ruhsattan çıkarılmasının uygun görüldüğü ve faaliyet izin belgesinin çıkarıldığı görülmüştür. Mahkemece, SGK'dan ve İl ... Müdürlüğünden gelen cevap yazıları ile davalıya ait hastanenin ruhsatının Özel Hastaneler Yönetmeliğinden Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik uyarınca iptal edildiği, hastanenin yalnız kalp damar cerrahisi ve kardiyoloji değil ayrıca üroloji, beyin ve sinir cerrahisi uzmanlık dallarının da ruhsattan çıkarılmasına karar verildiği, SGK tarafından sözleşmenin feshi ve teminat mektuplarının davacının kusuru nedeniyle gerçekleştiğinin karşı davacı tarafından ispatı gerekirken, bu yönde bir delil bildirilmemesi nedeniyle SGK ile olan sözleşmenin feshi sebebine dayalı zarara yönelik karşılık davanın reddine karar verilmiş ancak yukarıda açıklanan fesih yazıları mahkemece dikkate alınmamıştır

. O halde mahkemece, dosya içerisinde yer alan tüm belgeler ve taraflarca imzalanan sözleşmenin ilgili hükümleri birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3-15.07.2009 tarihli bilirkişi raporunda, her iki tarafın da ticari defterleri incelenmek suretiyle; "taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve iddia konusu olan faturalar ile muhteviyatı hizmetlerin davalı tarafa teslim edildiği, tarafların ticari defterleri, davacı tarafın davalı adına düzenlediği faturalar yönünden birbirini teyit ettiği, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacı adına tahakkuk eden hakedişler ile ilgili bir ihtilafın olmadığı, davacı tarafın ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı şirketten 307.932,56 TL alacağının olduğu, dava konusu faturaların bedelinin toplamının ise 272.378,07 TL. olduğu, bu fatura bedellerinin davacı şirketin ticari defterlerindeki 307.932,56 TL. tutarındaki alacağın içine dahil olduğu, davalı tarafın ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalı tarafın 126.538,65 TL. tutarında davacı şirkete borcunun olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinde takip tarihinden sonra ödemelerin kayıtlı olduğu, bu ödeme kayıtlarından sonra davacı şirkete borcunun olmadığı, aksine 140.410,21 TL tutarında alacağının kayıtlı olduğu, davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup da, davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmayan ödeme kayıtlarını davalı tarafın tevsik edici belgelerle ispatlamakla mükellef olduğu," şeklinde kanaat bildirilmiştir. Rapora itiraz edilmesi üzerine alınan ek rapor sonucunda aynı görüşü bildirilmiştir. 13.09.2012 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ise; tarafların ticari defterleri ile sözleşme maddeleri incelenmek suretiyle; karşı davacının iddiası ile davacı-karşı davalı alacağından mahsup ettiği miktarın, davalı-karşı davacının SGK dan olan alacağından ceza, teminat kesintisi vb. adla yapılan kesintiler toplamının 448.342,74 TL olduğunun hesaplandığı, davacı-karşı davalı kayıtlarında olmayan ceza kesintileri dışındaki davalı-karşı davacıdan olan alacağının 307.932,56 TL olduğu, bu tutardan SGK kesintileri olan 448.342.74,00 TL'nin düşülmesiyle davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacıya olan borcunun 140.410,19 TL olduğu şeklinde kanaat belirtilmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece gerektiğinde konusunda uzman bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınmak suretiyle, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri, tarafların sözleşme hükümlerine göre hakları ve yükümlülükleri, sözleşmenin fesih nedenleri ve bu nedenle SGK tarafından uygulanan cezai işlemler de dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1), (2), (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın davalı-karşı davacıya iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11218, Karar No: 2015/4744, Tarih: 12.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/11218 E.  ,  2015/4744 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62,50/1-a, 52/2 maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın kusura ve beraatine karar verilmesi gerektiğine, katılan vekilinin ise kusura, bilirkişi raporuna ve hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanık hakkında hükmedilen 2 yıl 1 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi esnasında adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının ve gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232/6. maddesine ve TCK'nın 52/3. maddesine aykırı davranılması,

2-Sanık hakkında tayin edilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında 5237 sayılı TCK' nın 50/4. maddesinin gösterilmemesi,

3-Adli para cezası taksitlendirilirken, uygulanan kanun maddesinin "TCK.52/4. maddesi" yerine "TCK.52/2.maddesi" olarak gösterilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının 5. bendinin çıkarılarak yerine “Sanığa verilen 2 yıl 1 ay hapis cezasının sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu ve suçun işlenmesindeki özellikler nazara alınarak TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle TCK'nın 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine; TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 760 tam gün olarak belirlenmesine; TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 12.100TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibarelerinin eklenmesine, hüküm fıkrasının 6. bendinde yer alan “TCK'nın 52/2. maddesi" ibaresinin "TCK.52/4.maddesi" olarak değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2950, Karar No: 2015/15251, Tarih: 23.11.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/2950 E.  ,  2015/15251 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 21/10/2014

NUMARASI : 2014/1235-2014/397

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı yetki itirazının kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2013/7554 sayılı dosyası ile dava dışı Ö......Ltd. Şti. aleyhine takip başlatıldığını, takip talebinde müvekkilinin adresinin borçlu Ö....Ltd. Şti. adresi olarak gösterildiği için müvekkil şirkete hacze gelindiğini, cebri icra baskısıyla borcu kabul etmemekle birlikte muhafazayı engellemek için alacaklı tarafla anlaşma yoluna gidildiğini ve protokol imzalandığını, müvekkili şirketin alacaklı tarafa ödemede bulunduğunu ve davalıya 4 adet müşteri çeki verdiğini, müvekkilinin borçlu şirketle arasında ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek cebri icra tehdidi altında imza altına alınmış olan protokolün iptal edilmesini, davalı tarafça haksız olarak elde edilen 61.336 TL'nin iadesini, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2013/8528 sayılı dosyası ile talep edilen 11.113,38 TL hakkında ve davalıya verilen 2 adet çek hakkında tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, İİK'nun 72. maddesi gereğince istirdat davalarının icra takibinin yapıldığı veya alacaklının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiğini, dava konusu takibin Bursa'da yapıldığını, ayrıca taraflar arasında imzalanan 12.08.2013 tarihli protokolde de herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olacağının kararlaştırıldığını belirterek yetki itirazında bulunmuş, ayrıca davalının bu davada taraf sıfatı bulunmadığını, icra dosyasına yapılan ödemenin istirdadını talep hakkının borçluya ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre, İİK 72. maddesi gereğince istirdat davalarının icra takibinin yapıldığı veya alacaklının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği, dava konusu icra takiplerinin Bursa'da yapıldığı, taraflar arasında imzalanan 12.08.2013 tarihli sözleşmeye göre taraflar arasındaki herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olacağının kararlaştırıldığı gerekçesiyle yetki itirazının kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 23.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21098, Karar No: 2018/8474, Tarih: 03.07.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/21098 E.  ,  2018/8474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece; kısa kararda velayeti anneye verilen ortak çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulması yönünde karar verilmemişken, gerekçeli kararda ortak çocukla baba arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verilerek kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 294/3. maddesi uyarınca, hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz (HMK m.298/2). Buna göre, tefhim edilen hüküm sonucu yanlış da olsa, gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna uygun düzenlenmesi gerekmektedir. Yanlışlık ancak temyiz kanun yoluna başvurulması ve kararın bozulması halinde düzeltilebilir. Tefhim edilen ve duruşma tutanağına geçirilen hüküm sonucu ile gerekçeli karar arasındaki aykırılık diğer yönler incelenmeden tek başına bozma sebebi olur. O halde mahkemece yapılacak iş, 10.04.1992 tarihli 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı gözetilerek yeniden karar oluşturmaktan ibarettir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03.07.2018 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2011/881, Karar No: 2011/6679, Tarih: 31.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/881 E.  ,  2011/6679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanıklar ... ve ...'in beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma-onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "harçtan müstesna işlemler" başlıklı 13.maddesinin (f) bendinde,"İcra mahkemelerinin cezaya mütedair kararlarıyla bu kararların temyizi işlemleri" harçtan muaf tutulduğu halde, temyiz yoluna başvuru harcı yatırılmadığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmesine ilişkin mahkemenin 31/05/2010 tarihli kararının yok hükmünde sayılması gerektiği düşünülerek müşteki vekilinin 28/05/2010 havale tarihli temyiz talebinin süresinde olduğunun kabulü ile yapılan incelemede,

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.