muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6298, Karar No: 2014/10201, Tarih: 04.12.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/6298 E.  ,  2014/10201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Yörede 5831 sayılı Kanunun 8. maddesiyle 3402 sayılı Kanuna eklenen Ek 4. madde uyarınca yapılan çalışmalar sırasında ... Köyü 106 ada 1 parsel sayılı 4654.34 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tarla niteliği ile Hazine adına tespit edilmiştir. Beyanlar hanesinde "6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır. Bu parsel ... Oğlu ... kullanımındadır. " şeklinde şerh bulunmaktadır.

Davacı taşınmazın kendisi kullanımında olduğunu ileri sürerek davalı ... adına olan şerhin iptalini istemiştir. Orman Yönetimi, taşınmazın orman niteliğinde Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.

Mahkemece, davacı ...'ın davasının reddine, Orman Yönetiminin davasının kabulüyle çekişmeli 106 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin ve beyanlar hanesindeki şerhlerin iptaline, parselin orman niteliğinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Karar, Hazine tarafından taşınmazın orman değil, 2/B niteliğinde Hazine adına tescilinin gerektiği ileri sürülerek temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1949 yılında 3116 sayılı Kanuna göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. 1975 yılında ise evvelce sınırlaması yapılmış ormanların aplikasyonu, herhangi bir nedenle sınırlama dışı kalmış ormanların kadastrosu ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde uygulaması yapılmış; sonuçları 30/09/1975 tarihinde ilân edilerek kesinleşmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 04/12/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14947, Karar No: 2025/1524, Tarih: 13.02.2025

**9. Hukuk Dairesi         2024/14947 E.  ,  2025/1524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 49. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 15.11.2024 tarihli ek karar ile davalı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ve buna bağlı olarak yine aynı tarihli ek kararla davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz başvurusunun da reddine karar verilmiştir.

Katılma yoluyla temyiz başvurusunun reddine ilişkin ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz başvurusunun reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesinin 15.11.2024 tarihli ek kararına ilişkindir.

Dosya içeriğine göre; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekiline 07.10.2024 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı vekili tarafından 21.10.2024 tarihli dilekçe ile temyiz başvurusu yapıldığı ancak temyiz başvurusuna ilişkin temyiz yoluna başvurma harcı ile temyiz karar harcı yatırılmadığından 1 haftalık kesin süre içerisinde bu eksikliğin giderilmesi ve harçların yatırılması ihtaratını içerir tebligatın davalı vekiline 28.10.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ( 6100 sayılı Kanun) belirtilen bir haftalık kesin süre içerisinde temyiz harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek karara bağlı olarak 15.11.2024 tarihli ek kararla davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz başvurusunun da reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar 6100 sayılı Kanun'un 366. maddesi yollamasıyla 348/2 hükmüne uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple,

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 15.11.2024 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1191, Karar No: 2014/12699, Tarih: 07.05.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/1191 E.  ,  2014/12699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Malazgirt Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/08/2013

NUMARASI : 2012/161-2013/182

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Arsa niteliğindeki taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilirken, dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça, yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalde uygun emsal bulunmadığı belirtilerek 127 km gibi çok uzakta bulunan il merkezindeki daha düşük yüzölçümlü satışın emsal alınması doğru değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkân tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Dava konusu taşınmazın imar parseli olduğu belirtilmesine rağmen 1/1000 ölçekli mi, yoksa 1/5000, 1/25.000 ölçekli imar planı içinde bulunduğu açıkça belirtilmediğinden Belediye Başkanlığından araştırılarak 1/1000 ölçekli imar planında ise, paftası üzerinde dava konusu taşınmazın konumu da işaret ettirildikten sonra değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile bedel tesbiti,

3-Kabule göre de;

a-Değerlendirmenin yapıldığı yıl itibari ile dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılarak,

3-Kabule göre de;

a-Değerlendirmenin yapıldığı yıl itibari ile dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırılarak,

b-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen Muş ili Kültür mahallesi 47 ada, 21 parsel sayılı taşınmazın, bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parseli mi olduğunun ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak,

Raporlar değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/24605, Karar No: 2010/33912, Tarih: 16.12.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/24605 E.  ,  2010/33912 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olduğu anlaşıldığından, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için aranan, 5271 sayılı CMK.nun 231/6.maddesinin (a) bendinde yazılı "kasıtlı bir suçtan mahkum olmama" koşulunun bulunmaması nedeniyle, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Katılan kurum vekilinin oturumlarda hazır bulunmadığı, sadece katılma istemini içeren dilekçe verdiğinin anlaşılması karşısında; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre dilekçe yazım ücreti yerine yazılı şekilde maktu vekalet ücretine hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 Sayılı CMUK.nun 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı kanunun 322.maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan;

"450 YTL vekalet ücretinin sanıktan alınarak katılan idareye verilmesine" ilişkin bölümün hükümden çıkartılmasına ve 120,00 TL dilekçe yazım ücretinin sanıktan alınarak katılan kuruma verilmesine karar verilmek suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12120, Karar No: 2012/3479, Tarih: 05.03.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/12120 E.  ,  2012/3479 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek. Av. ... ile davalılar 1- ... Tarım Ürünleri Teks Gıda San Tic. A.Ş. 2-T Halk Bankası A.Ş. Denizli Ticari Şubesi vek. Av. ... aralarındaki menfi tespit davası hakkında Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 20.07.2011 gün ve 98-218 sayılı hükmün davalılardan T. Halk Bankası A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hüküm davalı ... AŞ. tarafından temyiz edilmiştir. 4603 sayılı Yeniden Yapılandırma Kanunu uyarınca T. Halk Bankası AŞ., davacı olduğu davalarda harçtan muaf ise de davalı olduğu davalarda harçtan muafiyetine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Temyiz harcı ve temyiz başvuru harcı yatırılmadıkça temyiz incelemesi yapılamayacağından bu harçların yatırılması yönünden HUMK. 434/3 (HMK.) uyarınca işlem yapıldıktan sonra yeniden gönderilmek üzere dosyasının mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10028, Karar No: 2014/159, Tarih: 14.01.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/10028 E.  ,  2014/159 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli cinsel saldırı, kişi hürriyetinden yoksun kılma ve yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçlarından sanık ...’ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Ünye Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 10.05.2013 gün ve 2013/80 Esas, 2013/98 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık müdafiin süresinden sonra yaptığı duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı ve kişi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerinin temyiz incelenmesinde,

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün temyizine gelince,

Dosya içeriğine göre, mağdureye yönelik nitelikli cinsel saldırı ve kişi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işleyen sanığa ayrıca bu mağdureye yönelik olarak yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirme sorumluluğunun yüklenemeyeceği, bu suçun maddi ve manevi suç unsurlarının sanık açısından oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19146, Karar No: 2018/7097, Tarih: 31.05.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/19146 E.  ,  2018/7097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Taraflar Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesi uyarınca boşanmışlar, hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmiştir. Anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar eşlerin bu yöndeki diğer bir ifadeyle gerek boşanmanın mali sonuçları, gerekse çocukların durumu hususunda kabul edilen düzenlemeleri kapsayan irade beyanından dönmesini engelleyici yasal bir hüküm bulunmamaktadır. Bu halde anlaşmalı boşanma davasının "çekişmeli boşanma (TMK m. 166/1-2)" olarak görülmesi gerekir.

Açıklanan sebeple mahkemece taraflara iddia ve savunmalarının dayanağı bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini içeren beyan ile iddia ve savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın ispatını sağlayacak delillerini sunmak ve dilekçelerin karşılıklı verilmesini sağlamak üzere süre verilip ön inceleme yapılarak tahkikata geçildikten sonra usulüne uygun şeklide gösterilen deliller toplanarak gerçekleşecek sonucu uyarınca karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 31.05.2018 (Prş)
Yargıtay — Esas No: 2021/1081, Karar No: 2022/4743, Tarih: 12.04.2022

**10. Ceza Dairesi         2021/1081 E.  ,  2022/4743 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : BURSA Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hükümler: 1. Mahkûmiyet; Bursa 15. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/06/2020 tarihli, 2019/366 esas, 2020/166 sayılı kararı

2. Düzeltilerek istinaf istemlerinin esastan reddi; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 22/10/2020 tarihli,2020/1953 esas ve 2020/1449 sayılı kararı

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

1) Sanıklar ... ve ... hakkındaki hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

5271 sayılı CMK'nın 288. ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri dikkate alınarak sanıklar ve müdafilerinin dilekçelerindeki temyiz sebeplerinin hükümlerin hukuki yönüne ilişkin olduğu belirlenerek anılan sebeplere bağlı olarak yapılan incelemede,

Sanıklar hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan hükme ilişkin düzeltilerek istinaf taleplerinin esastan reddine dair Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararı hukuka uygun bulunduğundan sanıklar ve müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz isteklerinin CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanıklar hakkındaki tahliye taleplerinin reddine,

2) Sanık ... hakkındaki hükme yönelik temyiz incelemesinde;

UYAP sistemi üzerinden MERNİS'ten alınarak dosyasına konulan nüfus kayıt örneğinde, sanığın 22/05/2021 tarihinde öldüğünün belirtilmesi karşısında; bu hususun araştırılarak, ölmüş olduğunun tespiti halinde hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA,

28/02/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca dosyanın Bursa 15. Ağır Ceza Mahkemesine; kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmesine, 12/04/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2776, Karar No: 2011/6667, Tarih: 31.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2776 E.  ,  2011/6667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'in beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma-düzeltilerek onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

18.10. 2007 tarihinde yapılan haciz işlemi sırasında düzenlenen tutanağa göre adresin boşaltıldığı anlaşılmış olup, bu durum ticareti terk anlamına gelmeyeceğinden şikayetin süresinde olduğu kabul edilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.