muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2181, Karar No: 2018/4705, Tarih: 09.05.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/2181 E.  ,  2018/4705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.

Hükmün davacı ve davalıllardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, H.M.K.'nun 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

7201sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili tüzükte tebligatın nasıl yapılacağının usul ve esasları belirtilmiştir.

Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtları incelendiğinde, mahkeme kararının bozma sonrası duruşma gününün davacı asile tebliğ edilemediği anlaşılmaktadır.

Duruşma gününü bildiren tebligatta davacının MERNİS ev adresi olan merkez mevki No:10 iç kapı No:A Kurt-Merkez/... yazılı olup bu adrese tebligat yapıldığı; tebligat mazbatası üzerinde tevzuat saatlerinde şirket müdür yetkilisi/amiri bulunmadığından aynı işyerinde daimi çalışanı evrak almaya yetkili ...'a tebliğ edilmiştir yazmaktadır. Davacının MERNİS adresi ev adresidir, tebligat ise işyerine yapılmıştır, daha sonraki tebligat ise doğru şekilde davacının MERNİS ev adresine davacının eşine yapılmıştır

Mahkemece, dosyada bulunan gider avansı kullanılarak davacı asile tebligat yapılması ve sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekirken, usulüne uygun bir tebligat yapılmadan, takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle önce dosyanın işlemden kaldırılmasına ve sonrasında da davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

O halde davacı asilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma şekil ve sebebine göre davalı Kurum'un temyizinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine, 09.05.2018gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8085, Karar No: 2014/21699, Tarih: 30.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/8085 E.  ,  2014/21699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/02/2014

NUMARASI : 2012/938-2014/132

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) S.. K.. tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1874, Karar No: 2021/4756, Tarih: 21.04.2021

**19. Ceza Dairesi         2020/1874 E.  ,  2021/4756 K.**

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ...'ın, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereğince 1680 gün karşılığı 33.600,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Adana 2. İcra Ceza Mahkemesinin 22/05/2018 tarihli ve 2017/529 esas, 2018/556 sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 06.02.2020 gün ve 2019- 18476 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.02.2020 gün ve KYB. 2020/19422 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde yer alan, " Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz." şeklindeki düzenleme gereğince sanığa verilecek cezanın kanundaki üst sınır olan 1.500 günü geçemeyeceği nazara alındığında, 35.000,00 Türk lirası bedelli çekin süresi içerisinde bankaya ibrazına rağmen ödenmemesi nedeniyle şikâyetçi olunması üzerine, sanığın 1.500 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırıldıktan sonra, bu cezanın çek bedelinin karşılıksız kalan bedelinden az olamayacak şekilde adli para cezasına çevrilmesi gerekirken, sanığın aleyhine olacak şekilde 1.680 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Adana 2. İcra Ceza Mahkemesinin 22/05/2018 tarihli ve 2017/529 esas, 2018/556 karar sayılı kararının, CMK'nun 309/4-d maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre; gerekçeli kararının HÜKÜM kısmında yer alan 1- ve 2- numaralı maddelerinin hükümden çıkartılarak yerine;

"1-Sanığın, üzerine atılı üzerine atılı “çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olmak” suçunu işlediği anlaşılmakla; suçu işleyiş biçimine, suç kastının yoğunluğuna, suç konusu çekin miktarına göre eylemine uyan 5941 sayılı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca takdiren alt sınırdan uzaklaşılarak, 1500 GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

"1-Sanığın, üzerine atılı üzerine atılı “çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olmak” suçunu işlediği anlaşılmakla; suçu işleyiş biçimine, suç kastının yoğunluğuna, suç konusu çekin miktarına göre eylemine uyan 5941 sayılı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca takdiren alt sınırdan uzaklaşılarak, 1500 GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

2-Sanığa verilen gün para cezasının bir günü 5237 sayılı TCK nun 52/2 maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önüne alınarak takdiren 20 TL den hesap edilerek sanığın 30.000,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Sanık hakkında belirlenecek olan adli para cezasının miktarı 10/10/2017 tarih 30206 sayılı resmi gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 26/07/2017 tarih ve 2016/191 esas 2017/131 karar sayılı iptal kararı uyarınca şikayete konu çekin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağı gözetilerek; sanığın neticeten 33.590,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,..."

Maddeleri yazılmak suretiyle DÜZELTİLMESİNE, hükmün geri kalan kısımlarının aynen korunmasına ve bu şekilde infazına, 21.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/22075, Karar No: 2023/8340, Tarih: 05.12.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/22075 E.  ,  2023/8340 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/1166 E., 2023/272 K.

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzelterek onama

20.07.2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle yapılan değişiklik uyarınca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291/1. maddesinde yedi ... olarak belirtilen temyiz süresinin on beş ... olarak değiştirildiği, ancak Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden önce verilen ve Yargıtaydan geçen dosyalar hakkında 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 305-326. maddeleri uygulanmakta olduğundan, daha önce Yargıtay incelemesinden geçmiş dosyada temyiz süresine ilişkin bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında; 09.05.2023 tarihli kararda temyiz süresinin tefhimden itibaren 15 ... olduğu belirtilerek yanıltmaya neden olunduğunun anlaşılması karşısında, 31.05.2023 tarihinde tebliğ edilen kararı 08.06.2023 tarihli temyiz dilekçesi ile temyiz eden katılan vekilinin temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanığın suç tarihinde kaldığı nezarethaneye ait kamu malı olan battaniyeyi yırtarak zarar verdiğinin, nezarethanenin duvarlarına ayakları ile vurmak suretiyle kirlettiğinin iddia edildiği olayda, sanığın kamu malına zarar verme suçundan eylemine uyan ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 152/1-a maddesinde düzenlenen cezanın üst sınırına göre 5237 sayılı Kanun’un 66/1-e maddesinde belirtilen 8 yıllık dava zamanaşımının, ilk mahkûmiyet hükmünün verildiği 18.11.2014 tarihinden karar tarihine kadar geçtiği gözetilmeden zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesi yerine yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı Kanun'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 05.12.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/593, Karar No: 2015/2840, Tarih: 09.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2014/593 E.  ,  2015/2840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki “aile konutu şerhi verilmesi ve ipoteğin fekki” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 6. Aile Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 18.10.2011 gün ve 2010/92 Esas, 2011/1320 Karar sayılı kararın incelenmesi davalılardan banka vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 14.01.2013 gün ve 2012/4417 Esas, 2013/1367 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı davalı banka vekilinin karar düzeltme talebi üzerine anılan dairenin 04.07.2013 gün ve 2013/12394 Esas, 2013/18971 Karar sayılı ilamı ile;

(...Davacının, aile konutu üzerine davalı banka lehine ipotek tesisine rızasının bulunduğuna ilişkin 14.1.2008 tarihli belgenin, banka yetkililerinin el ve işbirliğiyle düzenlendiğini gösteren herhangi bir delil bulunmamaktadır. Bu belgenin, konut üzerinde hak sahibi olan davalı koca ve borçlu üçüncü kişi tarafından düzenlenmiş olması ihtimal dahilinde ise de, bankanın bu işleme katıldığı tespit edilmedikçe, belgedeki imzanın davacıya ait olmamasından banka aleyhine sonuç çıkarılamaz. Kanun, aile konutu üzerindeki hakların sınırlanması ve aile konutunun devri için diğer eşin açık rızasının yeterli görmüş (TMK. m. 194/1), bu rıza beyanının, işlemin tabi olduğu resmi şekilde verilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenleme getirmemiştir. Rıza beyanı, işlemden önce, işlem sırasında ve işlemden sonra verilebilir. Ve beyan, herhangi bir şekle de tabi değildir. Davalı banka, ipoteğe, diğer eşin rızası gerektiğini aramış ve bu belge kendisine sunulmuştur. Diğer bir ifade ile davalı banka kendisinden beklenen özeni göstermiştir. Kendisine getirilen belgedeki imzanın, rızası gereken eşe ait olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Bu bakımdan muvafakat belgesindeki imzanın davacıya ait olmadığı gerekçesiyle ipoteğin kaldırılması doğru olmamıştır. Bu sebeple yerel mahkeme kararı bozulacakken, ilk incelemede bu yön gözden kaçtığından onanmış olmakla, davalı bankanın bu yönde değinen karar düzeltme isteği haklı ve yerinde bulunmuş, kabulü ile Dairemizin onama kararının kaldırılmasına, yerel mahkeme kararının yukarıda gösterilen sebeple bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Asıl ve birleşen dava, taşınmaz kaydına aile konutu şerhi verilmesi ve ipoteğin fekki istemlerine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Asıl ve birleşen dava, taşınmaz kaydına aile konutu şerhi verilmesi ve ipoteğin fekki istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili, aile konutu olan taşınmazın davalı eş tarafından diğer davalı ... TAO lehine 1.489.243,79 TL bedelle ipotek verildiğini, bu durumun yürütülen icra takibi neticesi öğrenildiğini, davalı eşin müvekkilinin rızası olmaksızın imzasını taklit ederek oluşturduğu sahte muvafakat belgesi ile ipotek tesis ettiğini, aile konutunun eşlerden birinin açık rızası bulunmadıkça devredilemeyeceği ve hakların sınırlandırılamayacağını, söz konusu bağımsız bölümün aile konutu olup rızasının alınmadığını, borçlu eşinin tek başına yaptığı ipotek işleminin yasal olmadığını ileri sürerek, ipoteğin kaldırılmasına ve tapu kaydına aile konutu şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı banka vekili, müvekkili bankanın dava dışı müşterisi olan Eray…Ltd.Şti’ne kullandırılan kredinin teminatı olarak davacı ...'nın eşi ... tarafından davaya konu taşınmaz üzerinde banka lehine ipotek tesis edildiğini, davacının yapılan işlemden haberdar olduğunu, bankaya verdiği dilekçe ile ipotek tesisine muvafakat ettiğini, icra takibine geçildiğinde de takibi sürüncemede bırakmak amacıyla bu yola başvurduğunu, ayrıca ipotek tesis edilirken tapuda aile konutu olduğuna ilişkin herhangi bir şerh bulunmadığını, bu nedenle bankanın iyi niyetinin korunmasının gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ... duruşmadaki beyanında, krediyi alan şirket müdürünün bankadan çekecekleri krediye ipotek istediklerini belirterek yardımcı olmasını istediğini, esnaf olması nedeniyle komşusunun yardım teklifini kabul ederek kefil olmayı kabul ettiğini, şirket yetkilisinin evin ipotek edileceğini söylediğini ancak eşinin kabul etmediğini, kredi alınmaktan vazgeçildiğini, daha sonra eşine gerek kalmadığını sadece kendi imzasının yeterli olacağını söylemesi üzerine Vakıflar Bankası Gimat Şubesine giderek sözleşmeyi imzaladığını, eşinin bankaya giderek muvafakatnameyi imzalamadığını, eşi adına imzanın nasıl atıldığını bilmediğini bu nedenle davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

Yerel Mahkemece, dava konusu bağımsız bölümün davalılardan ... adına tapuda kayıtlı olup eşlerin müşterek aile konutu olduğu, davalı banka ile dava dışı şirket arasındaki kredi sözleşmesinde davalı ...’nın kefil olup dava konusu taşınmazda kredi sözleşmesine istinaden banka lehine ipotek tesis işlemi yapıldığı, 14.01.2008 tarihli muvafakatnamedeki davacı adına atılan imzanın davacı ...’nın eli mahsulü olmadığı, bu haliyle davacının ipotek işlemine muvafakatinin olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına, dava konusu taşınmazın tapu kaydına davacının talebi üzerine aile konutu şerhi konulmuş olduğundan konusu kalmayan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalılardan banka vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece önce onanmış, davalı banka vekilinin karar düzeltme talep etmesi üzerine yukarıda başlık bölümünde gösterilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, önceki kararda direnilmiş; hükmü temyize davalı banka vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; aile konutu üzerine ipotek tesisi için diğer eşin verdiği iddia olunan muvafakatnamedeki imzanın, rızası gereken eşe ait olup olmadığını davalı bankanın araştırma yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, varılacak sonuca göre ipoteğin kaldırılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Aile konutu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) düzenlemesi içinde değişik maddelerde (m. 240, 254, 279, 652) zikredilmiş, ancak konuyla ilgili temel düzenleme m. 194’de yer almıştır. Düzenlemeye göre; eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemeyecek, aile konutunu devredemeyecek veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamayacaktır. Böylece, kural olarak eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlem yapma serbestisi Türk Medeni Kanunu felsefesi içinde kabul edilmişken, aile konutu ile bu kurala ayrı bir istisna getirilmiş, aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılması esası kabul edilmiştir. Düzenleme ile malik olmayan eşe, aile konutu ile ilgili tapu kütüğüne şerh verilmesini isteme hakkı da tanınmıştır (TMK m. 194/3).

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş tarafından, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmemesi halinde, işlem tarafı iyiniyetli üçüncü kişinin TMK’nun 1023. maddesi hükmünden yararlanacağı kabul edilmektedir (HGK, 24.04.2013 gün ve 2012/2-1567 E., 2013/579 K.). Bu durum aile konutu olarak kullanılan taşınmazın tapu kaydında, konutun bu niteliğini gösteren şerh olmaması hali ile ilgilidir ve taşınmazın aile konutu olduğunu bilmeyen ya da bilemeyecek durumda olan üçüncü kişinin tapuya güven ilkesinden yararlanmasıdır.