muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/124, Karar No: 2020/36, Tarih: 28.01.2020

**Ceza Genel Kurulu         2017/124 E.  ,  2020/36 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 7. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 131-132

Bankacılık zimmeti suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, sanık ...'ın 5411 sayılı Kanun'un 160/2-4, TCK'nın 43/1, 62, 52/2-4 ve 53/1-5. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 10.740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve hak yoksunluğuna ilişkin Elazığ 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 23.05.2012 tarihli ve 62-136 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 30.01.2014 tarih ve 13760-1534 sayı ile;

“Sanığın banka kasa fazlası olan 6.000 TL'yi 29.07.2011 günü makbuzsuz alması ve mudi... ...'in hesabından makbuz düzenlenmeden 26.09.2011 günü 1.600 TL'yi çekmesi işlemleri basit zimmet kapsamında kalmakta ise de mudi... ...'in hesabından mudi imzası atılı bulunan makbuzlar ile 22.09.2011 günü 1.350 TL ve 23.09.2011 günü 1.450 TL'nin çekilmesi işlemlerinin incelenmesinde,

1- Zimmetin, banka içi kayıtların olağan bir denetimi, araştırma ve karşılaştırılması suretiyle kesin bir biçimde ortaya çıkarılabilecek durumda olması hâlinde basit olarak nitelendirilmesi mümkün olup ayrıca;

Tediye fişleri kullanılarak banka parasının zimmete geçirilmesinde fiilin, basit ya da nitelikli zimmet suçunu oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmesi bakımından;

Tediye fişleri bulunamamış ya da bulunan tediye fişlerinde mudi imzası yok ise eylem basit zimmet;

Mudinin yanıltılarak veya kandırılarak imzalatılan boş bir tediye fişini kullanıp mudinin bilgi ve talimatı olmaksızın hesabından para çekerek mal edinilmiş ise eylem nitelikli zimmet;

Tediye fişine mudi yerine sahte imzalar atmak suretiyle gerçekleştirilen işlemler ile ilgili olarak, fişler üzerindeki sahte imzaların ilk bakışta ve basit bir inceleme ile sahteliğinin anlaşılması hâlinde eylem basit zimmet, sahteciliğin aldatıcılık özelliğinin bulunması hâlinde ise eylem nitelikli zimmet suçunu oluşturacaktır.

Yukarıda anılan hususlar nazara alınarak, mudiye ait bankadaki hesap kartonetleri getirtilerek mudiye ait bu imzalarla, mudi adına sahte atılan dekontlardaki imzalar karşılaştırılıp aldatıcılık kabiliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti yönünden grafoloji uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek, yukarıda belirtilen kriterlere göre, duraksamaya yer bırakmayacak şekilde her bir işlem bakımından ayrı ayrı, nitelikli ve basit zimmet olup olmadığının belirlenmesiyle, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Zimmet suçunun konusunun, suç tarihi itibarıyla değerinin az olduğu ve sanık hakkında tayin edilen cezada 5411 sayılı Yasa'nın 160/son maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde uygulanma yapılmak suretiyle sanığa fazla ceza tayini" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

2- Zimmet suçunun konusunun, suç tarihi itibarıyla değerinin az olduğu ve sanık hakkında tayin edilen cezada 5411 sayılı Yasa'nın 160/son maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde uygulanma yapılmak suretiyle sanığa fazla ceza tayini" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 16.04.2014 tarih ve 131-132 sayı ile;

"1- ...Öncelikle şu hususun belirtilmesi gerekmektedir ki 5411 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce banka zimmetini düzenleyen 4389 sayılı Yasa'nın 22/3. maddesinin ikinci cümlesinde nitelikli zimmet suçunun kriteri olarak '...suç bankayı aldatacak ve fiilin açığa çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle işlenirse...' şeklinde iken 5411 sayılı Yasa ile nitelikli zimmet fiil ile basit zimmet fiilin ayrımında 'suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi' kriteri kabul edilerek 'bankayı aldatıcılık' unsuru kaldırılmakla, bu tarihten sonra tediye fişlerine müşteri adına atılan paraf ve imza gibi her türlü hileli hareket nitelikli zimmet suçuna vücut verecektir. Zira, nitelikli zimmetin tesbiti için somut olayda hileli bir davranışın bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Bunun ardından ise bu davranışın suçun açığa çıkarılmasını engelleme amacıyla yapılıp yapılmadığının tesbiti gerekir. Olayımızda açık bir şekilde sanığın mudi adına tediye fişine imza atması hileli bir harekettir ve kastın da eylemin açığa çıkmamasına yönelik olduğu ortadadır. Bankacılık zimmeti suçunun; personelin zimmet yaptığı hesaba ilişkin olan tediye fişine müşterinin yerine sahte imza atması, çeşitli muhasebe hileleri kullanarak zimmet yaptığı paranın izini kaybettirmesi, soygun süsü vermesi, zimmet yaptığı hesaba ilişkin sahte tahsil, tediye ve mahsup fişleri düzenlenmesi... gibi eylemler hileli hareketlerdir ve suçu 'bankayı aldatacak ve fiilin açığa çıkmamasını sağlayacak' şeklinde 4389 sayılı Yasa'da belirlenen unsurun dışında başlı başına hileli mahiyet arz etmesi nedeniyle nitelikli zimmet haline sokacaktır. Yargıtayın çeşitli kararlarında zimmetin banka içi denetim sonucu veya olayımızda olduğu gibi bankadaki evrakların (mudiye ait hesap kartonetlerinin) karşılaştırılması suretiyle ortaya çıkarılması hâlinde nitelikli zimmetten söz edilemeyeceği kabul edilemez. Zira bu yaklaşım, hilenin amaca elverişli olup olmadığını tesbite yönelik bir mantık yürütme şekli olmaktan çıkar ve kanunda açıkca yer almayan bir hususun Mahkeme kararlarıyla suçun kanuni unsurlarına eklenmesi hâlini alır. Yasa koyucunun arzu etmediği bir hususu içtihat yoluyla suç unsuru hâline getirmek hukuki değildir. Bu nedenlerle tediye fişine imza atılması başlı başına hileli bir davranış olup içeriğinde zaten bankayı aldatma amacı taşımaktadır. Ayrıca bankanın bu eylemle aldatılıp aldatılmadığının tesbiti 5411 sayılı Yasa'nın 160/2. maddesinde unsurları gösterilen nitelikli zimmet suçu için gerekli değildir.

Yargıtay 7. Ceza Dairesinin görüşü doğrultusunda hareket edilecek olursa, her mesai sonrasında hesaplar kapatılırken yetkili memur tediye fişlerini eline aldığında, tediye fişlerindeki tüm mudi imzalarının kendilerine ait olup olmadığını kontrol etmek için önüne hesap kartonetlerini yığacak ve fişlerdeki imzalarla kartonetdeki imzaları karşılaştırıp düşüncesine göre birbirine benzemediğini gördüğü imzalar yönünden buna göre gerekli işlemi yapması beklenecektir ki bu husus uygulamada mümkün değildir ve hiçbir banka da bu yönde bir kontrole personelini tabi tutmamaktadır. Kaldı ki somut olayda sanığın zimmeti bankanın dışında mudinin şikâyeti üzerine ortaya çıkarılmıştır.

Sonuç olarak belirtmek gerekir ki 5411 sayılı Yasa'nın 160/2. maddesinde düzenlenen nitelikli zimmet suçunda unsurun hileli hareket olduğu, ancak bu hileli hareketin bankayı aldatacak özellik taşımasının 4389 sayılı Yasa'da olduğu gibi ifade olunmadığı ve somut olayımızda, sanığın mudi adına iki adet fişe imza atması şeklinde gerçekleştirdiği eylemin hileli hareket niteliğinde olduğunun açık oluşu karşısında ve eylemin de mudinin şikâyeti üzerine yapılan araştırma neticesinde ortaya çıkmasına göre, fişlerdeki imzanın mudi imzasına benzeyip benzemediği, aldatıcılık özelliği bulunup bulunmadığı, yasada düzenlenen nitelikli zimmet suçunun unsuru olarak görülemeyeceğinden...

2- ...Ancak 2011 yılı değerleri itibariyle sözü edilen miktarın paranın satın alma gücü, halkımızın ekonomik durumu, mevcut ekonomik şartlar itibariyle az olmadığı izahtan varestedir. Kaldı ki her ne kadar her suç türünün kendi içinde değerlendirilmesi gerekmekte ise de gerek Yargıtay Ceza Genel Kurulu, gerekse Yargıtay 6. Ceza Dairesinin yağma ve hırsızlık suçları yönünden bu değerin çok daha altındaki miktarları az olarak kabul etmediği de değerlendirildiğinde belirtildiği gibi her suç için farklı değerlendirme yapılması doğru görülse bile aradaki fark gözetildiğinde ve yine belirtildiği gibi ülkemizin mevcut ekonomik durumu dikkate alındığında, paranın satın alma gücü değerlendirildiğinde, 2011 yılı için 10.400 TL olan değer, Mahkememizce az olarak kabul edilmemiş..." şeklindeki gerekçeyle bozmaya direnerek önceki hüküm gibi sanığın mahkûmiyetine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07.02.2016 tarihli ve 188378 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca 14.12.2016 tarih ve 155-1927 sayı ile; 6763 sayılı Kanun'un 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 7. Ceza Dairesince 24.01.2017 tarih ve 57-566 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Sanığa atılı suçun 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen zimmet suçunun basit hâlini mi, yoksa aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen nitelikli hâlini mi oluşturacağı hususunda eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının,

2- Değer azlığı ve buna bağlı olarak sanık hakkında 5411 sayılı Kanun'un 160. maddesinin son fıkrasının uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının,

Belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Türkiye İş Bankası Teftiş Kurulu Başkanlığının 26.10.2011 tarihli soruşturma raporunda özetle; Malatya Yolu Elazığ Şubesi Müdürü ...’nın 05.10.2011 tarihli ve 7 sayılı yazısı üzerine yapılan müfettiş soruşturmasında, gişe görevlisi sanık ...’ın, banka müşterisi... ...'in bilgisi dışında 8400-2216325 numaralı hesabından, 22.09.2011 tarihinde ödeme fişine mudi yerine imza atarak 1.350 TL çekip 23.09.2011 tarihinde bu tutarı hesaba geri yatırdığının, aynı gün yine ödeme fişine mudi yerine imza atarak 1.450 TL, 26.09.2011 tarihinde ise ödeme fişi düzenlemeden 1.500 TL daha çektiğinin, 30.09.2011 tarihinde de son 2 işlemle çektiği toplam 2.950 TL’yi hesaba geri yatırdığının kamera ve işlem kayıtlarından anlaşıldığının,

19.08.2011 tarihinde tespit edilen 6.001,47 TL tutarındaki kasa eksikliğinin ise Yönetim Raporlaması ve İç Muhasebe Bölümünün 23.09.2011 tarihli ve 1868 sayılı yazısı ile sanıktan tahsil edilmesi için ödeme planına bağlandığının, sanığın bu meblağın 6.000 TL’sini 29.07.2011 tarihinde gişe kasasından aldığını kabul ettiğinin,

Böylelikle sanığın, ... ... isimli müşterinin hesabından 4.300 TL, gişe kasasından 6.000 TL olmak üzere toplam 10.300 TL’yi zimmetine geçirdiğinin, bankanın zararının ve alacağının bulunmadığının,

... ... isimli müşterinin hesabından 3 adet işlemle gerçekleştirilen 4.300 TL'lik zimmet eyleminde, işlemlerin tutar itibarıyla memur yetkisinde olması ve koçanda yer almayan fişe ilişkin işlemin tespit edilerek şube müdürlüğüne bildirilmesi nedenleriyle banka çalışanlarının kusurunun bulunmadığının,

29.07.2011 tarihinde kasa noksanı şeklinde gerçekleşen 6.000 TL'lik zimmet eyleminin 29.07.2011-19.08.2011 tarihleri arasında tespit edilememesinin, şubenin ana kasa sorumlularının gün sonunda gişe görevlilerinin el kasalarında bıraktıkları tutarları saymamalarından kaynaklandığının, buna ilişkin banka mevzuatının uygulanması hâlinde kasa noksanının daha önce tespit edilebileceğinin, bu sebeple 29.07.2011 tarihinde servis yetkilisi... ile sonraki tarihlerde servis yetkili yardımcısı ...'nın ana kasa sorumlusu olarak el kasalarının sayımını yapmadıkları için kusurlu bulunduklarının

Belirtildiği,

Müfettiş soruşturmasında;

Belirtildiği,

Müfettiş soruşturmasında;

Şube Müdürü ...'nın; 03.10.2011 tarihinde sanığın öğle kasası mutabakatında 600 TL noksan oluştuğunun kıdemli servis yetkilisi yardımcısı ... tarafından kendisine iletildiğini, sanığın söz konusu noksan tutarın kasasının arkasına düşen paralardan kaynaklandığını söylemesi üzerine 26.09.2011 tarihinde kendisine bildirilen eksik fişle ilgili olarak yaptığı inceleme sırasında sanığın, ... ... adına kayıtlı hesaptan para çekme işlemleri yaptığını, kamera kayıtlarıyla yapılan kontrolde işlemlerin... ...'ten habersiz yapıldığını tespit ettiğini, ... ...'le görüşerek ondan aldığı dilekçe ile durumu Teftiş Kurulu Başkanlığına bildirdiğini, sanığın 22.09.2011 ve 23.09.2011 tarihlerinde ödeme fişlerine mudi yerine imza atmak suretiyle gerçekleştirdiği işlemleri kontrol etmekle görevli...’nun, ... isimli görevlinin izinli olduğu tarihlerde gişe yetkilisi olarak çalıştığını, onun kadar olmasa da denetim mekanizmasını işlettiğini,

Şube yetkilisi...'nun; elektronik onay ekranına düşen işlemleri anında kontrol ettiğini, gişe görevlisinin işlem limitini aşan durumlarda mutlaka ve aynı anda imza kontrolü yaptığını, bahsedilen işlemlerin onay ekranına düşüp düşmediğini hatırlamadığını, gişe görevlisinin ödeme yetkisi içinde kalması sebebiyle kontrol etmemiş olabileceğini, ancak gün sonu fiş kontrolünde ödeme yetkisi içinde kalsa bile örnekleme yöntemiyle imza kontrolü yaptığını,

İfade ettikleri,

Türkiye İş Bankası AŞ vekilinin 19.12.2011 havale tarihli dilekçesi ile Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar ve şikâyette bulunması üzerine soruşturma başlatıldığı,

Anlaşılmaktadır.

İfade ettikleri,

Türkiye İş Bankası AŞ vekilinin 19.12.2011 havale tarihli dilekçesi ile Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar ve şikâyette bulunması üzerine soruşturma başlatıldığı,

Anlaşılmaktadır.

Tanık ... Savcılıkta; Şube müdürü olarak görev yaptığını, gişe memuru sanığın para yatırma ve çekme yetkisinin bulunduğunu, 19.08.2011 tarihinde sanığın kasasında 6.000 TL'lik bir açık oluştuğunu, buna ilişkin incelemede açığın neden kaynaklandığını bulamadıklarını, durumu Teftiş Kuruluna bildirdiklerini, sonrasında sanığın işlemlerini daha dikkatli şekilde incelemeye başlayınca... ... isimli müşterinin hesabından 22.09.2011 tarihinde 1.350 TL, 23.09.2011 tarihinde 1.450 TL ve 26.09.2011 tarihinde 1.500 TL olmak üzere toplam 4.300 TL para çekme işlemlerinin yapıldığını fark ettiğini, şubeye davet ettiği... ...'ten işlemlerin bilgisi dışında yapıldığını öğrendiğini, 03.10.2011 tarihinde sanığın kasasında oluşan 600 TL’lik eksikliği çekmecesine sıkışan paralar şeklinde açıklamasının ise var olan şüpheyi artırdığını, 06.10.2011 tarihinde müfettiş incelemesine başlandığını, sanığın... ...'in hesabından çektiği 4.300 TL'yi, 23.09.2011 tarihinde 1.350 TL ve 30.09.2011 tarihinde 2.950 TL olarak teftişten önce yatırdığını, sanığın gişe kasasından aldığı anlaşılan 6.000 TL'nin de teftiş aşamasında sanıktan tahsil edildiğini, ... ...'in hesabından 22.09.2011 tarihinde 1.300 TL ve 23.09.2011 tarihinde 1.450 TL para çekme işlemlerine ait sanığın imzaladığı fişlerin asıllarının bulunduğunu, 26.09.2011 tarihli para çekme işleminin ise fiş düzenlenmeden yapıldığını beyan etmiştir.

Sanık ... ise aşamalardaki savunmalarında, atılı suçlamayı kabul etmiştir.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Sanığa atılı suçun 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen zimmet suçunun basit hâlini mi yoksa aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen nitelikli hâlini mi oluşturacağı hususunda eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığı;

Uyuşmazlığın isabetli bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle “zimmet” ve “zimmete geçirme” kavramları ile zimmet suçunun ceza kanunlarımızdaki yeri ve tarihsel gelişimi üzerinde durulması gerekmektedir.

Arapça bir sözcük olan zimmet, Türk Dil Kurumu sözlüğünde; “üstünde olan şey”, “kurum ve kuruluşlarda çalışanlara veya para işleri ile uğraşan görevliye imza karşılığı teslim edilen para veya eşya”, “bir kimsenin yasal olmayan yollardan üzerine geçirip ödemeye zorunlu olduğu para” şekillerinde tanımlanmıştır.

Zimmete geçirme ise; “suç konusu mal üzerinde, malikmiş gibi tasarrufta bulunmayı” ifade eder. Bu tasarruflar, suç konusu şeyin mal edinilmesi, amacı dışında kullanılması, tüketilmesi şeklinde oluşabileceği gibi bir başkasına satılması, verilmesi şeklinde de gerçekleşebilir.

Zimmete geçirme ise; “suç konusu mal üzerinde, malikmiş gibi tasarrufta bulunmayı” ifade eder. Bu tasarruflar, suç konusu şeyin mal edinilmesi, amacı dışında kullanılması, tüketilmesi şeklinde oluşabileceği gibi bir başkasına satılması, verilmesi şeklinde de gerçekleşebilir.

Zimmet suçu, ilk olarak mülga 765 sayılı TCK’nın 202. maddesinde düzenlenmiş, buna göre 202. maddesinin 1. fıkrasında basit zimmet suçu, 2. fıkrasında ise eylemin “dairesini aldatacak ve fiilin açığa çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle işlenmiş olması” hâlinde nitelikli zimmet suçunun oluşacağı hükme bağlanmıştır.

3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde, banka personelinin bankanın mal varlığını temellüke yönelik eylemleri ile ilgili olarak istisnai bir düzenleme bulunmaması nedeniyle failin, 233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK’nın ekinde yer alan listedeki bankalardan birinin mensubu olması durumunda, 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi Hakkındaki KHK’nın 11. maddesinde yer alan “Teşebbüslerin ve bağlı ortaklıkların paralarına ve para hükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerinde işledikleri suçlar ile ifa ettikleri görevlerinden doğan suçlardan dolayı memur sayılarak haklarında Türk Ceza Kanununun 2 nci kitap üçüncü ve altıncı baplarındaki hükümler uygulanır.” düzenlemesi gereğince eylemi gerçekleştiren banka personeli 765 sayılı TCK'nın uygulanması bakımından devlet memuru sayılmakta ve fiilin 765 sayılı TCK'nın 202. maddesinde düzenlenen “zimmet”, eylemi gerçekleştiren banka personelinin bu listede yer almayan özel bir bankanın mensubu olması hâlinde ise fiilin 765 sayılı TCK'nın 510. maddesinde düzenlenen “hizmet nedeniyle emniyeti suistimal” suçunu oluşturabileceği yargısal kararlarla kabul edilmiş ve bu yöndeki uygulama da tereddütsüz sürdürülmüştür.

Gerek kamu bankaları gerekse özel bankalar olsun her ikisinin de yürüttükleri faaliyetin kamudan fon toplamak ve bu fonları kendileri veya kamu adına kullanmak olduğunu, bu açıdan bakıldığında zimmet suçunun doğurduğu sonuçlar yönünden kamu ile özel bankalar arasında herhangi bir fark bulunmadığını, kamu ve özel banka çalışanları arasındaki bu eşitsizliği dikkate alan ve zimmet suçunun banka mensupları tarafından banka varlıklarına karşı işlenmesi durumunda özel bir düzenlemeye gereksinim duyan kanun koyucu, bu amaçla 23.06.1999 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 22. maddesinin 3. fıkrasıyla bankacılık zimmeti suçunu mülga 765 sayılı TCK’nın 202. maddesi ile uyum gösterecek şekilde ayrıca düzenlemiştir.

25.11.2000 tarihli ve 24241 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4603 sayılı Kanun ile T.C. Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası ile Türkiye Emlak Bankasının özel hukuk statüsüne tabi anonim şirket hâline dönüştürülmesi sonucu kamu ve özel banka ayrımına ve adı geçen banka mensuplarının banka malını temellük eylemleri nedeniyle kamu görevlisi gibi cezalandırılmalarına son verilerek, bu kişilerin de 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile genel hükümlere tabi olacakları kabul edilmiştir.

Zimmet suçu, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK’nın 247. maddesinde düzenlenmiş, buna göre 247. maddesinin 1. fıkrasında basit zimmet suçu, 2. fıkrasında ise eylemin “Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi” hâlinde nitelikli zimmet suçunun oluşacağı hükme bağlanmıştır.

Bu Kanun'dan sonra 01.11.2005 tarihli ve 25983 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve hâlen yürürlükte bulunan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinde de ceza yaptırımı (miktarı) dışında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na benzer bir düzenleme öngörülerek, bankacılık zimmeti suçu ayrıca düzenlenmiştir.

Bu aşamada; gerek mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu, gerekse 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda yer alan bankacılık zimmeti suçunun konusu ve unsurları üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.

Bankacılık zimmeti suçu, mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun “Adli Suç ve Cezalar” başlıklı 22. maddesinin 3. fıkrasında;

“Banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları görevleri dolayısıyla kendilerine tevdi olunan veya muhafazaları, denetim veya sorumlulukları altında bulunan bankaya ait para veya sair varlıkları zimmetlerine geçirirlerse altı yıldan oniki yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılacakları gibi bankanın uğradığı zararı tazmine mahkum edilirler. Bu fıkrada gösterilen suç, bankayı aldatacak ve fiilin açığa çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle işlenmişse faile oniki yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis ve meydana gelen zararın üç katı kadar ağır para cezası verilir. Ayrıca meydana gelen zararın ödenmemesi halinde mahkemece re'sen ödettirilmesine hükmolunur. Zararın kovuşturma yapılmadan önce tamamıyla ödenmiş olması halinde cezaların yarısı, ödeme hükümden önce gerçekleştirilmiş ise üçte bir oranında indirilir.” şeklinde,

01.11.2005 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve hâlen yürürlükte bulunan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun “zimmet” başlıklı 160. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında ise;

“Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya diğer malları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, altı yıldan oniki yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacakları gibi bankanın uğradığı zararı tazmine mahkûm edilirler.