muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2512, Karar No: 2024/4999, Tarih: 06.05.2024

. 588), ifade ediliş ve sergileniş tarzı açısından yöneldiği kimsenin denetim yapma yetkisini elinden alması ve doğurduğu güven ortamıyla kişiyi istediği yöne çekmesinin zorunlu olduğu (Sami Selçuk, Dolandırıcılık Cürmünün Kimi Suçlardan Ayrımı ve Çeklerle İlgili Suçlar, Ankara, 1986, s.106-110), gösterilen davranışın hile niteliğini taşıyabilmesi için aldatmaya elverişli olması gerektiği (İzzet Özgenç, Ekonomik Çıkar Amacıyla İşlenen Suçlar, Seçkin Yayınevi, 2004, s. 26), hilenin öznel ve nesnel koşulları sömürerek ve gerçeği örterek mağdurun yargılama gücünü etkilemesi gerektiği, kaba, çıplak ve kolayca anlaşılabilen bir yalanın hile kavramına girmediği (Vural Savaş- Sadık Mollamahmutoğlu, TCK Yorumu, Seçkin Yayınevi, Ankara, 1995, C. 4, s. 5155-5157) şeklinde görüşler bulunmaktadır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere nitelikli zimmet suçundaki hileli davranışların, fiilin ortaya çıkmamasını sağlamaya yönelik olmasının yanında bu sonucu gerçekleştirmeye elverişli olacak nitelikte yoğun ve aldatıcı olması gerekir. Herkes tarafından anlaşılabilir ve özünde aldatıcı niteliği bulunmayan davranış, hileli bir davranış olarak değerlendirilemeyecektir. Nitekim öğretide de; “Bu hileli davranışlar öyle bir mertebede bulunmalıdır ki, hakiki eylemin ortaya çıkması uzmanlık gerektiren bir takım araştırmaların yapılmasını da gerektirmelidir.” (Prof. Dr. Süheyl Donay, Bankacılık Ceza Hukuku, s.115) şeklinde benzer görüşlere yer verilmektedir. Aksinin kabulü hâlinde nitelikli zimmet suçunun kapsamı oldukça genişlerken, basit zimmet suçunun kapsamı oldukça daralacaktır ki, kanun koyucunun bunu amaçladığı kuşkuludur. Diğer taraftan, hile kavramının sözlük ve uygulamalardaki tanımları ile banka zimmeti suçunun özgü suçlardan olduğu hususları da dikkate alındığında, hileli davranışın eylemin ortaya çıkmamasını sağlayacak şekilde aldatmaya elverişli olması gerekmektedir. TCK uygulamasında da hilenin varlığından söz edebilmek için eylemde kandırma öğesinin gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, hileli davranışlar kişinin ya da kişilerin öznel durumu itibarıyla değil nesnel ölçütler esas alınmak suretiyle, her somut olayın özelliğine göre olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı dikkate alınmalıdır. Öte yandan 765 sayılı Kanun'un 202 nci maddesinin ikinci fıkrasına paralel olarak düzenlenen, 4389 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında “dairesini aldatacak” ibaresi yerine “bankayı aldatacak” ibaresine yer verilmek suretiyle, banka zimmeti suçunun nitelikli hâli hüküm altına alınmıştır. Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun’da ise önceki metinde yer alan “dairesini aldatacak” ibaresine yer verilmeyerek nitelikli zimmet suçunun uygulama alanı genişletilmiş, böylece hileli davranışların olağan ve basit bir denetim, araştırma ve karşılaştırma ile ilk bakışta kolayca ve kesin bir biçimde anlaşılabilecek nitelikte olmamak koşuluyla zimmet veya miktarının kurum içi kayıtlardan ortaya çıkarılması hâlinde de eylemin nitelikli zimmet olarak kabulü olanaklı hâle gelmiştir. Eğer hileli davranışlar eylemin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik değilse ya da zimmet veya miktarı ilk bakışta olağan ve basit bir iç denetim, araştırma veya karşılaştırma ile kolayca ve kesin bir biçimde ortaya çıkabilecek durumda ise eylem basit zimmet suçunu oluşturacaktır. Bankacılık zimmeti suçu açısından da; zimmet veya miktarının, banka içi kayıtların olağan bir denetimi, araştırma veya karşılaştırılması suretiyle, kesin bir biçimde ortaya çıkarılabilecek durumda olması hâlinde, eylemin basit zimmet suçunu oluşturacağı kabul edilmelidir.''

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ve Dairemizin istikrarlı uygulamaları ile de; zimmetin kurum içi kayıtların incelenmesi suretiyle kolayca ortaya çıkarılabilmesi hâlinde eylemin basit zimmet suçunu oluşturacağı kabul edilmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ve Dairemizin istikrarlı uygulamaları ile de; zimmetin kurum içi kayıtların incelenmesi suretiyle kolayca ortaya çıkarılabilmesi hâlinde eylemin basit zimmet suçunu oluşturacağı kabul edilmektedir.

Bu açıklamalardan hareketle somut olayda; sanık banka müfettişine verdiği ve sonrasında doğrulamadığı yazılı beyan dilekçesinde bir keresinde eylemin ortaya çıkmasını engellemek için kasadan aldığı "Euro" cinsi paraların yerine, kasaya sahte Euro banknotlarını koyduğunu belirtmiş olup, bu yönde sayım sırasında yapılan bir tespit de olmamakla birlikte, bu durumun vuku bulduğu kabul edilse dahi; kasa mutakabat sorumlusu personel tarafından bankacılık kuralları çerçevesinde hareket edilerek, günlük kasa mutakabatının yapılması sırasında gereken özen ve basiretin gösterilmesi halinde sahte paraların gerek gözle gerek cihazla yapılacak incelemede mesleği bankacılık olan kişilerce anlaşılabileceği, dolayısıyla hileli faaliyetin tespit edilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Katılan banka vekili tarafından ileri sürüldüğü gibi, sanığın rutin kasa sayımlarını takip ederek açığın çıkmasını engellemesi, banka parasını genellikle kasa sayım günlerinin ertesinde şube dışına çıkarması, şubeden çıkardığı paraları diğer bir bankadaki hesabına farklı farklı kişiler aracılığıyla yatırması gibi davranışlar da kasadaki açığın bankadaki rutin bir incelemede ortaya çıkarılmasına engel teşkil etmeyecektir. Bu durum karşısında sanığın eylemlerinin zimmetin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli hileli davranış niteliğinde bulunmadığının kabulü gerekmektedir. Bu itibarla, sanığa ait eylemlerin zincirleme basit zimmet suçunu oluşturduğunun kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Katılan banka vekili tarafından, ilk derece mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin dördüncü fıkrasında ''Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor örnekleri, duruşma sırasında Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheliye veya sanığa, müdafiine veya kanunî temsilciye doğrudan verilebileceği gibi; kendilerine iadeli taahhütlü mektupla da gönderilebilir.'' şeklindeki düzenlemeye muhalefet edilerek, 26.07.2023 tarihli bilirkişi raporunun katılan banka vekiline tebliğ edilmediği yönündeki temyiz itirazının incelenmesinde; katılan banka vekilinin ilk derece mahkemesindeki 10.08.2023 tarihli celseye, ekinde herhangi bir belge bulunmayan ve kabulü halinde duruşma gününü ulusal yargı ağı projesi (Uyap) sisteminden öğrenebileceğine dair mazeret talebi gönderdiği, anılan bilirkişi raporunun 10.08.2023 tarihli celse öncesi Uyap sistemi üzerinden dosyaya ulaştığı ve 10.08.2023 tarihli celsede bilirkişi raporunun dosyaya ulaştığının duruşma zaptı ile kayıt altına alındığı, 10.08.2023 tarihli celsede katılan banka vekilinin mazeret talebinin kabulü ile duruşmanın 29.09.2023 tarihine ertelendiği, katılan vekilinin 29.09.2023 tarihli celseye de ekinde herhangi bir belge bulunmayan mazeret talebi gönderdiği ve bu defa mazeret talebinin reddedilerek hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Tanzim olunan 26.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda, dosyada hali hazırda tespiti yapılmayan ve uzmanlık gerektiren bir olguya yer verilmediği, mahkemece ulaşılan kanaate söz konusu rapor olmadan da varılabileceği gibi mazereti kabul edilen ve duruşma gününü Uyap üzerinden öğrenebileceğini ifade eden katılan vekilinin duruşma tutanağı içeriğinden dosyaya bilirkişi raporunun ulaştığını anlayabileceği ve Uyap sisteminde mevcut bilirkişi raporunu sistem üzerinden görebileceği anlaşılmakla; katılan vekiline bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır. Benzer bir olaya ilişkin

Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 12.03.2018 tarihli ve 2017/971 Esas, 2018/2617 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Sanığın 29.01.2021-26.03.2021 olan suç tarihleri arasında zimmetine geçirdiği miktar 26.03.2021 tarihli kasa sayım tutanakları ile 572.430,00 Eur ve 60.000,00 USD olarak tespit edilmiş olup, katılanın bu konudaki iddiasında aşamalarda bir farklılık bulunmadığı, sanık tarafından ise başta tespit edilen söz konusu miktar kabul edilmekle birlikte yukarıda izah edildiği üzere sonradan bu miktara itiraz edilmiş olup, zimmet eylemlerinde bulunduğunu ikrar da eden sanığın tek sorumlusu olduğu 2 numaralı kasada ortaya çıkan tüm açık miktarından sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık görülmemiş, 572.430,00 Eur ve 60.000,00 USD miktarındaki paranın peyder pey hangi gün hangi miktarlarda bankadan çıkarıldığının tam olarak tespit edilememesinin sonuca etkisinin bulunmadığı anlaşılmış olup, sanık müdafiinin bu yöndeki temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.

Mahkemece sanık hakkında kurulan hükümde ''suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, sanığın kastı ve güttüğü amaç, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, zarar miktarı'' dikkate alınarak temel cezanın takdiren ve teşdiden 9 yıl hapis ve 3.000 gün adlî para cezası olarak belirlendiği, akabinde zincirleme suç nedeniyle ise 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ''eylem fazlalığı'' gerekçe gösterilerek verilen cezada alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle 1/3 oranında artırım yapıldığı anlaşılmış olup, sanığın 29.01.2021-26.03.2021 tarihleri aralığında 14 farklı günde toplam 15 kez banka parasını zimmeti geçirerek 5.888.173,00 TL miktarında banka zararına sebebiyet olması karşısında, mahkemenin gerekçeleri yerinde görülmüş olup hükümde verilen ceza miktarı bakımından hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Zimmet nedeniyle oluşan zarar miktarı saptanırken, sanığın katılan bankaya verdiği faiz ve diğer masraflar hariç net zararın, bir başka deyişle mal edinmek maksadıyla sağladığı yararın esas alınması gerektiği, faizin hukuk mahkemelerinde dava konusu olabileceği, mahkeme tarafından da zarar miktarının bu kurallara göre saptandığı anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Ödenmeyen banka zararının ödettirilmesine karar verilmiş olup, tazmini nitelikte olan söz konusu para cezası üzerinden nisbi harca ve nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan ...Ş. vekili ve sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle katılan ...Ş. vekili ve sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, 402.221,10 TL nispi onama harcının sanıktan tahsiline, sanığın aldığı ceza miktarına ve tutuklulukta geçen süreye göre müdafiinin tahliye talebinin reddi ile tutukluluk halinin devamına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bingöl 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6522, Karar No: 2011/7657, Tarih: 21.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/6522 E.  ,  2011/7657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'in, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337/a, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50/1-a ve 52. maddeleri uyarınca 1.800,00'er Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmalarına dair ... İcra Mahkemesinin 03/02/2009 tarihli ve 2007/6450 esas, 2009/140 sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine, Adalet Bakanlığından verilen 24/06/2011 gün ve 2011/36178 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 15/08/2011 gün ve K.Y.B.2011/241840 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle dosya incelendi.

Tebliğnamede;

1- Ticaret şirketlerinin müdürleri veya yetkililerinin, 2004 sayılı Kanun'un 44.maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün bulunmadığı, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun'un 136. maddesinde sayılan kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinin müdür veya yetkilileri yönünden anılan Kanun'un 337/a maddesindeki suçun işlenmesinin mümkün olmadığı cihetle, sanıkların beraati yerine yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Sanıkların ... İcra Ceza Mahkemesinin 2007/6399, 6400, 6401, 6447, 6448, 6449, 6450, 6451, 6452, 6453, 6454, 6455 ve 6456 esas sayılı dosyalarında 2004 sayılı Kanun'un 337/a maddesi uyarınca yargılandıkları ve ceza aldıkları anlaşılmakla, sanıkların eyleminin tek suç olması sebebiyle söz konusu davaların birleştirilmesi ve tek ceza verilmesi gerekirken her dosya için ayrı ayrı mahkûmiyet hükmü kurulması isabetsiz olduğundan, anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. Maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosyanın incelenmesinden; müşteki vekili şikayet dilekçesi ile ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıkların cezalandırılmalarını talep ettiği, mahkemece sanıklar ... ve ...'in, 2004 sayılı İİK'nun 337/a, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50/1-a ve 52. maddeleri uyarınca 1.800,00'er Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmalarına dair, verilen karara yönelik sanıklar müdafiinin temyiz isteminin, Mahkemenin 22/6/2009 tarihli ek kararı ile, cezanın temyiz sınırının altında kaldığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Dairemizin 2010/4344-5754 Esas-Karar sayılı ilamı ile işin esasına girilmeden, para cezası miktarı temyiz sınırının altında kalması nedeniyle temyiz isteminin reddine dair hükmün onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

1- İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinde ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılmasını da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunundaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki KURU, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanunun 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanunun 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin onbeş günlük süre içinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasının müeyyidesidir. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu'nun 136. maddesinde sayılan kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğü, gerçek kişi tacirler için geçerli olup, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı gerekçesiyle sanıkların beraatleri yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi,

2- Tebliğnamedeki (1) no’lu kanun yararına bozma isteminin kabulü nedeniyle, (2) no’lu istemi tartışmakta hukuki yarar görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname yerinde görülmekle, ... İcra Mahkemesinin 03/02/2009 tarihli ve 2007/6450 esas, 2009/140 sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma kararı üzerine CMK’nun 309/4-d maddesi uyarınca yeniden uygulama yapılması gerekmekle;

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan dolayı sanıklar ... ve ...’in ayrı ayrı beraatlerine, haklarındaki mahkumiyet kararının çektirilmemesine, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 21.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.