muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/25228, Karar No: 2014/20455, Tarih: 24.10.2014

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/19308, Karar No: 2011/4233, Tarih: 10.03.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/19308 E.  ,  2011/4233 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 10.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2450, Karar No: 2019/11012, Tarih: 26.11.2019

**12. Ceza Dairesi         2018/2450 E.  ,  2019/11012 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Katılanlar : ..., Sibel Kahraman

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 22/3, 62, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafiinin kusur durumuna, katılan vekilinin ise suçun olası kastla işlendiğine yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine ancak;

Dosya içeriğine göre, sanığın idaresindeki minibüsle gündüzün şehir içinde seyri sırasında minibüse henüz aldığı mağdurun ücreti vermek için ayağa kalktığı sırada aynı zamanda yanlış minibüse bindiğini de anlamasıyla inmek istediği, kapısı açık şekilde seyreden sanığın fren yapmasıyla araçtan düşmesi sonucu ölümüne asli kusurlu şekilde sebebiyet verdiğinin kabul ve tespit olunduğu olayda, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, asli kusurlu olarak meydana getirdiği kaza sonucu 1 kişinin ölümüne neden olan sanık hakkında, adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması;

Kanuna aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün isteme aykırı olarak, BOZULMASINA, 26/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32236, Karar No: 2016/3217, Tarih: 09.02.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/32236 E.  ,  2016/3217 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti ile ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Malatya İl Özel İdaresi işçisi olarak çalıştığını, emekli olduğunu belirterek çalışma döneminde ödenmeyen bir kısım işçilik alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, husumet yönünden davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraf ehliyeti konusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddenin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca dava şartlarındandır, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Somut olayda, yargılama devam ederken 6360 sayılı Kanun gereğince Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk yerel seçimlere kadar tüzel kişiliği devam eden davalı İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği sona ermiştir.

Diğer taraftan 6360 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrasına göre, “...Söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluştur” denilerek yeni açılacak veya devam eden davalarda valilik devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararı uyarınca devir işleminin yapıldığı kurum ve kuruluşun taraf olacağı hükme bağlanmıştır.

Dosya içerisinde bulunan komisyon kararına göre tüzel kişiliği sona eren Malatya İl Özel İdaresi işçilerinin açıkça davalı kuruma devredildiğine dair bir düzenlemeye rastlanmamaktadır. Bu durumda husumetin İçişleri Bakanlığına yöneltilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, 6100 sayılı Kanun'un 124. maddesi gereğince husumetin doğru tarafa yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, İçişleri Bakanlığına dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilip davaya iştiraki sağlanmalı, bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyizlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6977, Karar No: 2012/2909, Tarih: 06.02.2012

**8. Ceza Dairesi         2010/6977 E.  ,  2012/2909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümde suç tarihi itiba- riyle temel adli para cezasının 5252 sayılı Yasanın 4, 5/2 maddeleri uyarınca 450 TL. olduğu gözetilmeksizin 5 birim gün kabulü ile ceza tayini karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

1) CMK.nun 232/6. madde ve fıkrasına aykırı olarak, sanığa verilen kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı TCK.nun 50/1-a madde ve fıkrası uyarınca paraya çevrilmesi sırasında uygulanan yasa madde ve fıkrasının gösterilmemesi,

2) Adli para cezasının 5083 sayılı Kanunun 1. maddesi ile hükümden sonra 01.01.2009 tarihinde yürürlüğe giren Bakanlar Kurulunun 04.04.2007 tarih ve 2007/11963 sayılı kararının 1. maddesi uyarınca Türk Lirası olarak belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

3) 5237 sayılı Kanunda cezaların içtimaının düzenlenmediği gözetil- meden, sanık hakkında hapis cezasından çevrilerek tayin olunan adli para cezası ile doğrudan tayin edilen adli para cezasının toplanmasına karar verilmesi,

4) Sanığa tayin olunan cezanın, sonuç itibariyle hapis cezasından çevrilme adli para cezasından ibaret olması karşısında, TCK.nun 58/6. madde ve fıkrası uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre cezanın çektirilmesine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında tayin olunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine ilişkin hüküm fıkrasında "sanığın almış olduğu kısa süreli hapis cezası” cümlesinden sonra gelmek üzere “TCK’nun 50/1-a maddesi” ibaresinin eklenmesi, hükümden TCK.nun 58. maddenin uygulamasına ve para cezalarının toplanmasına ilişkin bölümlerin çıkarılması, YTL olarak hükmolunan adli para cezasının TL'ye çevrilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 06.02.2012 gü- nünde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5324, Karar No: 2013/1004, Tarih: 13.02.2013

**1. Ceza Dairesi         2012/5324 E.  ,  2013/1004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

ÖLDÜRÜLEN : ...

KATILANLAR : ..., ..., ..., ...

SUÇ : Kasten öldürme ve bu suça yardım etme

HÜKÜM : 1- Sanık ...: TCK'nun 81/1, 62 maddeleri uyarınca 25 yıl hapis cezası

2- ...: TCK'nun 81/1, 39/2-c, 62 maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Sanıklar ...,...'ın gece saat 23:00 sıralarında maktul ...'ı tanık ...'nin evinden hukuka aykırı şekilde silahla çıkarıp köy dışına götürerek maktulü hürriyetinden alıkoyma eylemleri nedeniyle zamanaşımı süresi içerisinde dava açılması mümkün görülmüştür.

2) Sanık ... hakkında kasten insan öldürme, sanık ... hakkında ise kasten insan öldürmeye yardım suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelemesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıkların suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebinin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçeler ile reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümlerde düzeltme ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin duruşmalı incelemede ve temyiz dilekçesinde eksik incelemeye, sübuta, haksız tahrikin varlığına, sanık ... müdafiinin savunma haklarının kısıtlandığına, haksız tahrikin varlığına, katılan ... vekilinin suç vasfına, sanık ...'in azmettiren olarak cezalandırılması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

.../...

A) Sanık ... hakkında kasten insan öldürme suçundan kuralan hükümde, 5320 Sayılı Yasanın 13/1. maddesi gereğince baro tarafından atanan müdafiiye ödenen ücretin sanık ...'e yargılama gideri olarak yüklenmesi gerektiğinin gözetilmemesi yasaya aykırı ise de aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının ilgili bölümüne "5320 Sayılı Yasanın 13/1. maddesi gereğince baro tarafından atanan müdafiiye ödenen 533 TL ücretin sanık ...'den tahsil edilerek hazine adına irat kaydına" ibaresinin eklenmesine, karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN ve re'sen de temyize tabi bulunan sanık ... hakkındaki mahkumiyet hükmünün Başkan Vekili ... ve Üye ...'in, sanığın eyleminin töre/namus saikiyle kasten öldürme suçunu oluşturduğu yönündeki karşı oyları ve oyçokluğu ile tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B) Sanık ... hakkında kasten insan öldürmeye yardım suçundan kurulan hüküm yönünden;

B) Sanık ... hakkında kasten insan öldürmeye yardım suçundan kurulan hüküm yönünden;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; maktul ...'ın tedavi amacı ile gittiği hastanede tanık ... ile tanıştığı, olay tarihinde akşam saatlerinde kocası evde bulunmayan tanık ...'nin ... köyündeki evine geldiği, köy bakkalında bulunan ve tanık ...'nin akrabası olan sanık ...'in evde bir erkek şahsın bulunduğunu alış veriş için bakkala gelen ...'nin çocuklarından öğrenmesi üzerine ...'nin evine gittiği, maktul ...'ın evde olduğunu gören ...'in şahsın kim olduğunu ...'ye sorduğu, ...'nin maktul için kardeşinin kocası olduğunu söylediği, kendi evine dönen ...'in saat 23:00 sıralarında elinde av tüfeği yanında oğlu diğer sanık ...'ın ise elinde sopa ile ...'nin evine geldikleri, sanıkların beyanlarına göre tanık ... ile maktul ...'ı çıplak vaziyette yatakta yakaladıkları, sanık ...'ın maktule "sen kimsin burada ne arıyorsun" diye bağırdığı, elinde av tüfeği bulunan ...'in ise maktule "Hadi dışarı çıkıyoruz" dediği, sanıklar ...ve ...'ın birlikte maktulü Düzgören köyüne yakın bir yere yürüyerek götürdükleri, burada sanık ...'ın av tüfeği ile ateşi sonucu maktulün sırt bölgesinden ve kafasından aldığı av tüfeği saçma yaralarına bağlı olarak hayatını kaybettiği, maktulün cesedinin 07.07.2009 tarihinde bulunduğu olayda;

Sanık ...'ın diğer sanık ... ile fikir ve irade birlikteliği içerisinde eylemi gerçekleştirdiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK.nun 37. maddesi uyarınca müşterek fail olarak hakkında kasten öldürme suçundan TCK.nun 81/1, 62 maddeleri gereğince hüküm kurulması yerine yazılı şekilde kasten öldürmeye yardım suçundan hüküm kurularak eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sanık ... hakkında kurulan hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak CMUK.nun 321.maddesi uyarınca (BOZULMASINA), ceza

.../...

miktarına, tutuklulukta geçen süreye ve bozma nedenine göre sanıklar ve müdafiilerinin tahliye istemlerinin reddine, Başkan Vekili ... ve Üye ...'in, sanığın eyleminin TCK.nun 37. maddesi yollaması ile töre/namus saikiyle kasten öldürme suçunu oluşturduğu yönündeki karşı oyları ve oyçokluğu ile 13/02/2013 gününde karar verildi.

(M) (M)

KARŞI GÖRÜŞ

I.) OLAY :

.../...

miktarına, tutuklulukta geçen süreye ve bozma nedenine göre sanıklar ve müdafiilerinin tahliye istemlerinin reddine, Başkan Vekili ... ve Üye ...'in, sanığın eyleminin TCK.nun 37. maddesi yollaması ile töre/namus saikiyle kasten öldürme suçunu oluşturduğu yönündeki karşı oyları ve oyçokluğu ile 13/02/2013 gününde karar verildi.

(M) (M)

KARŞI GÖRÜŞ

I.) OLAY :

Sanıkların akrabası olan tanık ...'nin evli ve dört çocuklu olduğu, tedavi amacıyla gittiği hastanede maktul ... ile tanıştığı, maktulün olay tarihinde akşam saatlerinde kocası evde bulunmayan tanık ...'nin Kumluca köyündeki evine geldiği, sanık ...'in evde bir erkek şahsın bulunduğunu alış veriş için bakkala gelen ...'nin çocuklarından öğrenmesi üzerine ...'nin evine gittiği, maktul ...'ın evde olduğunu gören ...'in şahsın kim olduğunu ...'ye sorduğu, ...'nin maktul için kardeşinin kocası olduğunu söylediği, kendi evine dönen ...'in saat 23:00 sıralarında elinde av tüfeği yanında oğlu diğer sanık ...'ın ise elinde sopa ile ...'nin evine geldikleri, sanıkların beyanlarına göre tanık ... ile maktul ...'ı çıplak vaziyette yatakta yakaladıkları, sanık ...'ın maktule “sen kimsin burada ne arıyorsun” diye bağırdığı, elinde av tüfeği bulunan ...'in ise maktule “Hadi dışarı çıkıyoruz” dediği, sanıklar ...ve ...'ın birlikte maktulü Düzgören köyüne yakın bir yere yürüyerek götürdükleri, burada sanık ...'ın av tüfeği ile ateşi sonucu maktulü öldürdükleri, sanıkların Cumhuriyet Savcılığındaki 08.07.2009 tarihli ifadelerinde olayı yanında kocası bulunmayan akrabaları olan ...'nin namusunu kirlettiği için gerçekleştirdiklerini belirttikleri anlaşılmıştır.

II.) HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Sanıkların olayı müşterek fail olarak birlikte gerçekleştirdikleri ve olayda tahrik bulunmadığı konusunda görüş ayrılığı bulunmamaktadır. Farklı düşünce, sanıkların eyleminin nitelendirilmesi konusunda odaklanmaktadır.

Yeni Ceza Yasası, “töre saikiyle kasten öldürme” suçunu nitelikli öldürme suçları arasında saymış, “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezasıyla cezalandırılmasını yaptırıma bağlamıştır (TCK. m. 82/1-k). Ancak Yasada “töre saiki” kavramı tanımlanmamıştır. Dolayısıyla, sosyolojik bir kavram olan törenin tanımlanmasında, içeriğinin

.../...

belirlenmesinde, namus ve şeref kavramlarıyla ilişkisinin ortaya konulmasında, ceza hukukunun geçerli yorum ilkeleri yanında, sosyolojik açıklamalara da başvurulmasında zorunluluk vardır.

Sosyoloji ve Hukuk yazınında ileri sürülen görüşlere kısaca yer verilmesinde yarar görmekteyiz.

.../...

belirlenmesinde, namus ve şeref kavramlarıyla ilişkisinin ortaya konulmasında, ceza hukukunun geçerli yorum ilkeleri yanında, sosyolojik açıklamalara da başvurulmasında zorunluluk vardır.

Sosyoloji ve Hukuk yazınında ileri sürülen görüşlere kısaca yer verilmesinde yarar görmekteyiz.

Yasalar yönünden suç sayılmakla birlikte belli bir kültürün üyelerinin suç saymadığı eylemler vardır ki bunlar kan davaları ile namus cinayetleridir. İkisi de törelere dayalı suçlardır. Töre cinayetlerinden kan davaları erkeklerin; namus cinayetleri ise kadınların öldürülmesine yöneliktir. Töre cinayetleri, kadına yönelik bir tür namus cinayetleridir. Namus cinayetlerinde sözkonusu olan, sert, acımasız törelerdir. Töre, sosyolojik bir kavram olan toplumsal ‘norm’ içinde yer alır. Toplumsal değerlerden, normlardan sapmalar genellikle sert ve acımasız yaptırımları içerir. Töre cinayeti kurbanının töreye aykırı davranışı konusunda da belli bir ölçü yoktur. Ölçüler duruma, algılama biçimine ve yöreye göre değişebilmektedir (Prof. Dr. Tezcan Mahmut, Türkiye’de Töre (Namus) Cinayetleri, Naturel Yayını, 1. Baskı, ... 2003).

Namus kavramının içeriği, genelde son derece katı kurallar biçiminde beliren cinsel davranışa ilişkin gelenek ve göreneklerden kaynaklanır. Bu alanda ilk kural, cinsel saflık ve sakınmadır. Saflığı korumak kadına düşen bir yükümlülüktür. Sakınma ise her iki cinsin görevidir. Kadının namusu, saflığını evlenmeden önce herkese karşı koruması, evlendikten sonra cinselliğini yalnızca kocasına sunmasıyla sağlanır. Bunun dışındaki her cinsel eylem namussuzcadır. Erkeğin namusunu belirleyen iki şey vardır; Kendisine bağlı olan kadınların namusunu titizlikle koruması ve başkalarının namusuna el atmamasıdır. Namus, genel olarak bireyin ve/ya da ailesinin sosyal itibarı ya da saygınlığı diye tanımlanabilecek şeref kavramının ayrılmaz bir öğesidir. Azgelişmiş toplumlarında, yerleşik gelenekler ve görenekler bir erkeği, kendisinin ve ailesinin şerefini korumaya, kadını da cinsel saflığını ya da namusunu korumaya zorunlu kılmaktadır. Kısaca, bir namus cinayeti, kendi namusunun lekelendiğine ve dolayısıyla şerefinin kuşkuya düştüğüne inanan erkek ve kadınların, saldırganın yaşamına yönelttikleri karşı saldırıdır. Çünkü namusuna doğrudan saldırılan kadın olsun, namusu kendine bağlı olan kadınların cinsel saflığını korumak yükümlülüğüyle ölçülen erkek olsun, kamuoyu önünde lekelenecekler, onurlarını ve saygınlıklarını yitireceklerdir. Namus cinayetlerini özendiren, destekleyen ve bu tür cinayetleri işleyenleri koruyan bir sosyo-kültürel ortamın/çevrenin olduğu bilinmektedir. Bu çevrede namus cinayeti işleyenlerin namuslarını/şereflerini korurken, onların toplumsal/cemaatsel değer ve ahlâk yargılarına uygun hareket ettikleri, hatta onları uyguluyor oldukları için onay görmeleri olağandır, (Prof. Dr. Ergil Doğu, Türkiye’de Terör ve Şiddet, Turhan Kitabevi, 1. Baskı,... 1980).

.../...