muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7671, Karar No: 2015/10513, Tarih: 16.09.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/7671 E.  ,  2015/10513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : YILDIZELİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/02/2013

NUMARASI : 2011/18-2013/257

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, Y. Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada 26, 131 ada 244, 133 ada 29 parsel sayılı, Y. Köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 11 ve 123 ada 4 parsel sayılı sırasıyla; 1.605.53, 3.341.49, 10.201.64, 2.905.50 ve 5.571.60 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan; 105 ada 11, 131 ada 244, 133 ada 29 parsel sayılı taşınmazlar davalı Z.. Ş.. adına, 123 ada 4 parsel sayılı taşınmaz eşit paylarla davalılar Osman ve Z.. Ş.. adlarına, 102 ada 26 parsel sayılı taşınmaz ise eşit paylarla davalılar Asım ve Z.. Ş.. adlarına tespit ve tescil edilmişlerdir. Davacılar, çekişmeli taşınmazların murislerinden intikal ettiği ve taksim edilmediği iddiasıyla miras payları oranında tapu iptal ve tescil istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır. Müdahiller D.. A.. ve arkadaşları, eldeki davanın alacaklılardan mal kaçırmak için açıldığını ileri sürerek davaya katılmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar A.. B.. ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece taşınmazların bağış yoluyla ortak murisin sağlığında davalılara geçtiği, taksimin araştırılmasına gerek olmadığı ve davacıların açması gereken davanın tenkis davası olduğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; davayı kabul eden davalıların beyanlarına değer verilmeyiş nedeni açıklanmadığı gibi, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazların müşterek muris İsmail'den kaldığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların murisin sağlığında davalı tarafa bağışlanıp bağışlanmadığı veya ölümünden sonra taksim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Ne var ki mahallinde yapılan 1. keşifte yerel bilirkişiler taksim yapılmadığını, davacıların da hakkı olduğunu, 2. keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmazların taksim edildiğini beyan etmesine rağmen mahkemece beyanlar arasındaki çelişki giderilmemiş, taşınmazların taksim edilip edilmediği yeterince araştırılmamış ve davalılardan Asım ve Osman'ın kabul beyanları da hüküm yerinde değerlendirilmemiştir. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm deliller toplanmalı, gerektiğinde taraflar arasındaki mirasçılık ilişkisini ve paylaşma olgusunu bilebilecek aynı yerdeki şahıslar arasından mahalli bilirkişi araştırması yapılarak ve bu yönde taraflara tanık bildirme imkanı verilerek mahallinde yeniden keşif icra edilmelidir. Keşif

sırasında yerel bilirkişiler ve tarafların bildirdikleri ya da bildirecekleri tüm tanıklar ayrı ayrı dinlenilip bu şahıslardan çekişmeli taşınmazın ortak murisin ölümünden sonra taksime tabi tutulup tutulmadığı, taksime tabi tutulmuş ise kime isabet ettiği, taraflara birlikte ya da ayrı ayrı isabet edip etmediği, çekişmeli taşınmazın kim tarafından ne suretle kullanıldığı, taşınmazlarda zilyet olanların zilyetliğinin tereke adına olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı ve ayrıca uzun süredir davalılar tarafından zilyet olunması halinde nedenleri etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir rapor alınmalı, davalılardan Asım ve Osman'ın davayı kabul ettikleri hususu dikkate alınmalı, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacılar Ayşe ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine, 16.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23170, Karar No: 2013/24651, Tarih: 23.12.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/23170 E.  ,  2013/24651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

Kısa kararın 31/08/2012 tarihli duruşmada, davacı vekilinin yüzüne karşı verildiği ancak kısa karar tüm unsurlarıyla tutanağa geçirilmediği, davacı vekili gerekçeli kararın 07/12/2012 tarihinde kendisine tebliği edildiğini belirtip, aynı tarih itibariyle kararı temyiz ettiği anlaşılmış ise de, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edildiğine dair dosya içerisinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Bu nedenle, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğ edilip edilmediği, eğer tebliğ edilmişse, tebliğe ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilip dosyaya eklenerek gönderilmek üzere,Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10774, Karar No: 2015/15495, Tarih: 15.12.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/10774 E.  ,  2015/15495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KADİRLİ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... ile paydaşları adına kayıtlı bulunan eski 496 parsel sayılı 1.590,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 262 ada 2 parsel numarasıyla ve 1.561,64 metrekare yüzölçümlü olarak; davalılar murisi ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 495 parsel sayılı 4.820,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 262 ada 3 parsel numarasıyla ve 5.208,93 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ... uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini ve eksikliğin davalıya ait eski 495 yeni 262 ada 3 parsel sayılı taşınmaz sınırından kaynaklandığını öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra yukarıda sözü edilen Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilindeki Gerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur. Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir

. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir

. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; mahkemece, arazi kadastrosuna ait ölçü krokisi, hesap ve ölçü cetveli getirtilmemiş, fen bilirkişisinden yukarıda açıklanan şekilde ve özellikle "tesis kadastrosu sırasında düzenlenen pafta sınırının uygulama kadastrosu sırasında değişip değişmediği, sınırlar arasında değişim olup olmadığı, var ise nedeni, uygulama kadastrosunda ne gibi işlem yapıldığı ve teknik belgelerde hata olup olmadığı" hususlarını bildirir gerekçeli ve denetime elverişli rapor ve harita alınmamıştır. Hal böyle olunca; mahkemece harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişi dışında uzman bilirkişi eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,

15.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10777, Karar No: 2021/11409, Tarih: 29.12.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/10777 E.  ,  2021/11409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nın 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Vekaletnamesinde feragate yetkisi olan davacı vekiliAv. ... dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 15.12.2021 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiğinden davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesine) İŞLEMSİZ İADESİNE, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 29/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/39254, Karar No: 2012/78, Tarih: 16.01.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/39254 E.  ,  2012/78 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 3167 sayılı kanuna muhalefet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ve sanık şirket yetkilisinin yüzüne karşı tefhim olunan mahkumiyet hükmüne yönelik, sanık ve sanık şirket yetkilisinin yasal süresi geçtikten sonra yaptığı, 13/10/2008 günlü temyiz inceleme başvurusunun, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, 16.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14527, Karar No: 2013/3512, Tarih: 28.02.2013

**21. Hukuk Dairesi         2011/14527 E.  ,  2013/3512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 11.10.2002-27.10.2006 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti,ücret alacağı, gersim bayram ve tatil ücreti ile hafta tatili ücreti isteklerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının Kurum dışındaki davalıların kat maliki olduğu apartmana ait kapıcılık işyerinde hizmet akdi ile çalıştığı ispatlanamadığından isteklerin reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, öncelikle davacının Kurum dışındaki davalıların kat maliki olduğu apartmana ait kapıcılık işyerinde hizmet akdi ile çalışıp çalışmadığı, çalışmanın varlığının kabulü durumunda davalı işyerinde geçen çalışmalarının tam veya kısmi süreli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir. Ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin İş Kanunu'na göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Pazar günü hafta tatili olduğundan 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma olarak kabul edilmektedir.

Somut olayda dosya kapsamına göre davacının söz konusu apartmanda çalışma olgusu, hizmet ilişkisi sabittir. Mahkemenin aksi yöndeki kabulü ile hizmet tespitine ilişkin isteğin reddi yerinde değildir.

Ancak, yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, davacının, davalı işyerinde 11.10.2002-27.10.2006 tarihleri arasındaki davacının çalışmalarının 4857 sayılı Yasa'nın 13.maddesine göre tam süreli (ayda 30 gün) veya kısmi süreli (part time) olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda dosya kapsamına göre davacının söz konusu apartmanda çalışma olgusu, hizmet ilişkisi sabittir. Mahkemenin aksi yöndeki kabulü ile hizmet tespitine ilişkin isteğin reddi yerinde değildir.

Ancak, yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, davacının, davalı işyerinde 11.10.2002-27.10.2006 tarihleri arasındaki davacının çalışmalarının 4857 sayılı Yasa'nın 13.maddesine göre tam süreli (ayda 30 gün) veya kısmi süreli (part time) olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yapılacak iş, davacının çalıştığı dönemde komşu apartman ve işhanı görevlileri ile işyerine yakın bakkal ve benzeri işyerlerinin çalışan ve yöneticilerini tanık olarak dinleyerek davacının tüm mesaisini davalı apartmana hasredip etmediği, davacının davalı apartman dışında başka bir apartmana hizmet verip vermediği, davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi olup olmadığı, varsa büyüklüğü, ısınma sistemi araştırılıp, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak çalışmanın part-time olup olmadığı saptanarak sonucuna göre karar vermek, part-time çalıştığının kabulü halinde ise, davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç işgününe karşılık olduğu hususunda bir uzman bilirkişinin görüşü alınmak suretiyle açıkça saptanıp belirlenecek çalışma süresini hüküm altına almaktan ibarettir.

3-) Hizmet tespiti ile birlikte açılan işçilik alacaklarına ilişkin isteklere gelince: Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. HGK.'nun 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E.-2013/215 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

28.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.