muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4974, Karar No: 2015/10421, Tarih: 12.03.2015

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belisiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK’nun 107. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir. Bu konuda rastgele bir miktarı talep etmesi doğru olmaz. Örneğin, işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında 10 yıl ve asgari ücretten hizmeti görünen bir işçi, çalışma süresini 12 yıl ve ücretini net 2.000,00TL olarak açıklamak suretiyle kıdem tazminatıyla ilgili belirsiz alacak tahsil davası açabilir. Bu davada, kayıtlarda geçen süre ve asgari ücrete göre belirlenebilen miktar talep edilmelidir. Başka bir anlatımla tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında alacaklı belirleyebildiği kadarıyla bir hesaplama yapmalı ve bu miktarı talep etmelidir. Dava dilekçesinde şimdilik kaydıyla farazi bir miktar (100,00TL) gösterilmesi halinde, davanın, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak kabulü doğru olmaz.

Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre davacı miktarı arttırabilir ve alacağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın genişletilmesi yasağı devreye girmez.

HMK’nun 107. maddesinin gerekçesine göre, alacak belirli hale geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabileceği HMK’nun 107/3. maddesinde kabul edilmiş olmakla, davanın miktar belirtmeden açılması da imkan dahilindedir. Bu halde hukuki yarar yokluğu ile ilgili tartışmalara mahal vermemek için, 107. maddenin son cümlesinde, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunduğu ifade edilmiştir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacak için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacak için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasının ardından, alacağın yargılama sırasında belirlenmesi üzerine HMK’nun 107/2. maddesine göre miktarın arttırılması mümkün değildir. Zira sözü edilen hüküm, belirsiz alacak davasının miktar belirtilmesi yoluyla eda davası biçiminde açılması halinde uygulama alanı bulabilir. Ancak belirsiz alacak tespit davasında yapılan yargılama ile alacak belirlendikten sonra, davanın tamamen ıslahı suretiyle alacağın tahsili talep edilebilir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması ve ardından ıslahla eda davasına dönüştürülmesinin, davanın belirli bir miktar üzerinden açılmasından farkı, faiz başlangıcı noktasında kendisini gösterir. Belirsiz alacak davası tespit davası olarak açıldığında faiz başlangıcı, alacakların rakam olarak talep edildiği ıslah tarihi olmalıdır.

HMK 107. maddesinin gerekçesine göre belirsiz alacak davasının, kısmen eda davasıyla birlikte külli tespit davası olarak da açılabilmesi imkan dahilindedir. O halde belirsiz alacak davasında bir miktarın tahsili yanında, kalan tutarın tespiti istenebilecek ve yargılama sırasında belirlendiğinde kalan miktar da talep edilebilecektir.

Bunun tam eda davasından farkı, belirlenebilen miktarın talebi yerine, kısmi bir miktarın istenebilmesidir. Örneğin belirsiz bir alacak için alacaklı tarafından belirsiz alacak davası açıldığında ve 100,00 TL için tahsil, kalan miktarı için ise alacağın tespiti istendiğinde kısmi eda külli tespit davasından söz edilir. Zira alacaklı işveren veya resmi kurum kayıtlarında geçen belirleyebildiği miktarı davaya konu etmek yerine, farazi bir miktar için talepte bulunmuştur. Sözü edilen davanın kısmi davadan farkı ise, alacaklının kısmi dava açtığını belirtmeksizin belirsiz alacak davasından söz ederek taleplerde bulunmasına dayanır. Yukarıda açıklandığı üzere belirsiz bir alacak için alacaklının açıkça kısmi dava açtığını belirterek talepte bulunması veya belirsiz alacaktan söz edilmeksizin kısmi taleplerde bulunulması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı kabul edilir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı işçinin 2001 yılında daimi kadroya alındığı anda, daha önce mevsimlik statüde çalıştığı sürelerin dikkate alınıp alınmayacağı noktasındadır. 2001 yılında gerçekleşen kadroya alınma aşamasındaki intibak sorununa bağlı olarak davaya konu dönem içinde hak kazanılabilecek yevmiyelerin belirlenmesi ve buna göre ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı ve yıpranma primi farkı isteklerinin tespiti işçinin dava açtığı aşamada kendisinden beklenemez. Bu konuda işyeri özlük dosyası ile ücret bordroları ve işveren kayıtlarına göre hesaplama bilirkişi hesap raporu alınmak suretiyle yapılmış olup, davanın belirsiz alacak davası olduğu yönünde mahkemece yapılan tespit dosya içeriği ile uyumludur.

Öte yandan dava dilekçesinde belirsiz alacak davası açıldığı vurgulanmış ve davaya konu işçilik alacaklarına ayrıştırılmak suretiyle şimdilik 1000,00TL olarak talepte bulunulmuştur. Yargılama sırasında alınan hesap raporu sonrasında, davacı vekili, belirsiz alacak davasına vurgu yaparak talep arttırım dilekçesi vermiştir. Dava dilekçesindeki talep şekli ve istek konusu miktarla değerlendirildiğinde davanın, belirsiz alacak davası türlerinden kısmi eda külli tespit davası olarak açıldığının kabulü gerekir. Zira davacı taraf iddiaları doğrultusunda belirleyebildiği asgari alacak miktarlarını talep etmek yerine, kısmi bir miktar belirleyerek isteklerde bulunmuştur. Bu durumda belirsiz alacak davası türlerinden kısmi eda külli tespit davasının sonuçlarına göre hüküm kurulması gerekir. Davanın özelliği gereği alacağın tamamı için dava tarihinde zamanaşımın kesildiğinin kabulü yerindedir. Ancak, tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı olarak talep artırım dilekçesi ile talep edilen alacaklar yönünden sözü edilen dilekçenin mahkemeye verildiği tarihten itibaren faiz yürütülmelidir. Mahkemece hüküm altına alınan alacakların tamamı için dava tarihinden faize karar verilmesi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3036, Karar No: 2023/3516, Tarih: 26.10.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/3036 E.  ,  2023/3516 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/687 E., 2023/1074 K.

DAVA TARİHİ : 09.05.2019

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bartın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi(Tic. Mah. Sıf.)

SAYISI : 2022/110 E., 2022/447 K.

Taraflar arasındaki konkordato davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davacılar ... ve ... yönünden açılan davanın reddine, davacı Akasya Ayakkabı San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden konkordato talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım asli müdahiller vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., Türk Ekonomi Bankası A.Ş., Akbank T.A.Ş., Odea Bank A.Ş. ve Karizma Tekstil Ayakkabı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., .... ve T. İş Bankası A.Ş.'nin istinaf başvurularının ayrı ayrı usulden reddine, alacaklı ... A.Ş. ve T.Vakıflar Bankası T.A.O.'nın istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davacılar ... ile ...'nın istinaf istemlerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım asli müdahiller vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri şirketlerin ülke ve dünya genelindeki ekonomik daralma nedeniyle girilen darboğazdan konkordato projesi çerçevesinde faaliyetlerini değişen şartlara göre uyarlama ve yeni koşullara uyum sağlayarak daha sağlıklı bir şekilde faaliyetlerine devam etme kararı aldığını, bu sayede aktif pasif dengesini düzeltmek suretiyle mevcut borçlarını şuan içinde bulunduğu ödeme güçlüğünden kurtularak ödeme imkanına kavuşacağını ileri sürerek geçici ve kesin mühlet verilerek konkordato projesinin tasdikini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK’nın 305. maddesinde düzenlenen konkordatonun tasdiki şartlarının gerçek kişiler açısından sağlanmadığı, davacı şirket açısından ise konkordato tasdik şartlarının sağlandığı gerekçesiyle; davacı gerçek kişiler yönünden davanın reddine, davacı şirket konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir.

III. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar Vakıfbank A.Ş., Yapı Kredi Bankası A.Ş., ... A.Ş, Akbank A.Ş., Odea Bank A.Ş, TEB Bankası A.Ş., Cevahir Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., İş Bankası A.Ş., Karizma Tekstil Ayakkabı A.Ş., Ziylan Taban Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilleri ile davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

III. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar Vakıfbank A.Ş., Yapı Kredi Bankası A.Ş., ... A.Ş, Akbank A.Ş., Odea Bank A.Ş, TEB Bankası A.Ş., Cevahir Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., İş Bankası A.Ş., Karizma Tekstil Ayakkabı A.Ş., Ziylan Taban Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilleri ile davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Alacaklı T. İş Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın, alacaklılara zarar verecek, alacaklıların alacaklarına kavuşmasını engelleyecek nitelikte olduğunu; projenin gerçekçi ve uygulanabilir olmadığı ve başarıya ulaşmasının temenniden ibaret olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.T. Vakıflar Bankası T.A.O. vekili istinaf dilekçesinde özetle; revize konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığını; konkordato neticesinde alacakların tahsilinin mümkün olmadığını, eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğunu, ödeme süresinin çok uzun olup bu sürenin alacaklıları zarara uğratacak nitelikte olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.ING Bank A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan raporlara göre davacıların esasen mali durumlarını iyileştirebilecek şekilde somut herhangi bir projelerinin olmadığını, alacaklı bankanın çekişmeli alacağına ilişkin ihtilafın yerel mahkemece giderilmediğini ve konkordato nisabına esas alacak tutarı eksik belirlendiğini, davacı borçlular huzurdaki davayı ikame ettikleri 2019 yılından bu yana konkordatonun sağladığı tüm imkanlardan yararlandığını, 8 yıllık ödeme planının kabul edilmesiyle hakkaniyete ve hukuka son derece aykırı bir durumun ortaya çıktığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

4. Karizma Tekstil Ayakkabı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; raporlar detaylı olarak incelendiğinde konkordato projesinin tasdik şartları oluşmadığını, ödeme planının davacıların kaynakları ile orantılı olmadığı ve İİK'nın 305. maddesine aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

5.Cevahir Deri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının konkordato talebinin şartlarının oluşmadığını; karar gereği hiçbir faiz ve/veya ceza-ekleri ödenmeksizin (8) yıllık gibi sürenin enflasyon oranlarındaki ve bununla birlikte paranın alım gücündeki değişimler de nazara alındığında alacaklının ve dahi tüm alacaklıların zararına olduğunun çok açık olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

6.Ziylan Taban Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşmenin iptali talepli olarak aynı mahkemede dava açmış olup bu dava sonucunda verilecek karar, iş bu davanın sonucunu etkileyeceğinden bu dava için bekletici mesele yapılması gerektiğini; dosyaya sunulan konkordato projesi ve ödeme tablosu samimi ve gerçekleştirilebilir olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

6.Ziylan Taban Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşmenin iptali talepli olarak aynı mahkemede dava açmış olup bu dava sonucunda verilecek karar, iş bu davanın sonucunu etkileyeceğinden bu dava için bekletici mesele yapılması gerektiğini; dosyaya sunulan konkordato projesi ve ödeme tablosu samimi ve gerçekleştirilebilir olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

7. .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacaklı bankanın, alacak bildirim dilekçesi ile bildirilen alacak miktarı ile mi yoksa alacaklılar toplantısında listeye dahil edilen 200.523,26 TL ile mi konkordato projesine dahil edileceğine dair açık bir karar verilmediğini, çekişmeli alacak davası ikame edilmesi için süre ve depo kararı vermeden hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

8.Akbank T.A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından sunulan revize konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimali bulunmadığını; öngörülen ödeme süresi çok uzun vadeyi kapsamakta olup, bu durumun alacaklıyı zarara uğratacak nitelikte olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

9.Odea Bank A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş bu kararda belirtilen süre çok uzun olup, alacaklı olan alacaklı bankanın zarara uğramasına sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, ayrıca davacı şirket tarafından sunulan revize konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimali bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

10. Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılar, konkordato talep ettikleri zaman zarfında da çalışmalarını sürdürmüş olmasına rağmen borçlarını ödeme ve borçlarından kurtulma yolunu tercih etmemiş, bu süreç ise sadece zaman kazanmaya çalışarak alacaklıları oyalamaktan öteye gitmediğini, konkordatonun tasdik şartlarının oluşmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

11.Davacılar ... ile ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şahıslar yönünden davanın reddine dair vermiş olduğu söz konusu bu kararının usul ve esas yönden kanuna ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacaklılar Yapı Kredi Bankası A.Ş., Akbank A.Ş., ... Deri San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf isteminin tasdik duruşmasından önce yazılı itiraz sunmadıkları, TEB Bankası A.Ş. ise oylamada olumlu oy kullandığı gerekçesiyle istinaf başvurularının usulden reddine, çekişmeli alacaklar yönünden dava açılabileceği, konkordato tasdiki için belirlenen nisapların oluştuğu, davacı şirketin fabrikasının çalıştığı ve üretim yaptığı taksitlerini zamanında ödediği, konkordato teklifinde samimi ve dürüst olduğu ve projeyi uygulamaya çalıştığı, ilk beş taksidin ödenmesine göre projenin uygulanabilir olduğu ve kaynaklarının yeterli olduğu gerekçesiyle ... A.Ş. ve Vakıflar Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar Vakıfbank A.Ş., Yapı Kredi Bankası A.Ş., ... A.Ş., Akbank A.Ş., TEB Bankası A.Ş., Cevahir Deri San. ve Tic. Ltd. Şti vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz eden alacaklılar vekilleri, temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, İcra ve İflas Kanununun İİK’nın 286 vd. maddeleri

3.Değerlendirme

3.1 Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

3.2 Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

3.3 Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır.

3.4 Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği karma konkordato şeklinde olabilir.

3.5 İİK’nın 305/1-b maddesi uyarınca borçlunun teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile uyumlu olması gereklidir.

3.6 Konkordato talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından oldukça kısa tutulmuş olup kesin olarak da belirlenmiştir. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra uzun bir süre ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç kanun koyucunun amacına uygun düşmez. Mahkemelerin projeye alacaklıların lehine müdahale etmesi mümkün iken, uzayan sürelere müdahale edilmemesi konkordatonun ruhuna aykırı düşecektir.

3.7 Konkordato ucuz kredi ve finansman sağlama yolu olarak kullanılmamalıdır.