muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14069, Karar No: 2015/11101, Tarih: 12.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/14069 E.  ,  2015/11101 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/09/2015

NUMARASI : 2015/207-2015/262

VASİ ADAYI : İ.. D..

KÜÇÜK : N.. D..

Vesayet hukukuna ilişkin davada Mucur Sulh Hukuk ve Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 404. maddesi uyarınca anne ve babası vefat eden küçüğe vasi tayini istemine ilişkindir.

Mucur Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayı küçüğün nüfus kayıt örneğinde yerleşim yeri adresinin “K.. M.. No:.. İç kapı No:.. Eskiyaylacık Merkez Gülşehir/NEVŞEHİR” olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Gülşehir Sulh Hukuk Mahkemesince, yaptırılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlı adayı küçüğün ablası S.. D.. ile birlikte “Kayseri ili Mucur İlçesi” adresinde ikamet ettiğinin tespit edildiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Gülşehir İlçe Jandarma Komutanlığının 07.09.2015 tarihli yazısından kısıtlı adayı küçüğün, ablası S.. D.. ile birlikte Mucur ilçesinde ikamet ettiği, S... D..'nin ikamet adresinin “H.. Mah. A.. Cad. G.. Sitesi B Blok ... Mucur” olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Mucur Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Mucur Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/396, Karar No: 2016/155, Tarih: 10.02.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2014/396 E.  ,  2016/155 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########Asliye Hukuk Mahkemesi (İcra Hukuk)

##########

##########

##########

##########

Taraflar arasındaki "icra takibinin iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; . .....Hukuk (İcra Hukuk) Mahkemesince istemin kabulü ile icra takibinin iptaline dair verilen 11.12.2012 gün ve E:2012/18, K:2012/27 sayılı kararın incelenmesi davalı-alacaklı vakıf başkanı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay ..... Dairesinin 27.06.2013 gün ve E:2013/15431, K:2013/24192 sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

##########

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, icra takibinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulü ile icra takibinin iptaline dair verilen karar, davalı-alacaklı vakıf başkanı tarafından temyizi üzerine Özel Dairece bozulmuştur.

Mahkeme önceki kararında direnmiş bu karar, davalı-alacaklı vakıf başkanı tarafından temyiz edilmişse de; temyiz incelemesinin yapılabilmesi için gerekli olan Yargıtaya başvuru harcı ile temyiz peşin harcının tahsil edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye dosya içinde rastlanamamıştır.

Bu nedenledir ki, Hukuk Genel Kurulundaki görüşmede, işin esasına girilmezden evvel, direnme kararını temyiz eden davalı-alacaklı vakıf başkanının Yargıtaya başvuru harcı ile temyiz peşin harcını yatırması gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak ele alınmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından, “harç” kavramı ile ilgili şu açıklama ve saptamaların yapılmasında yarar vardır:

Kamu hizmetlerinin kurulması ve yürütülmesi için gerekli olan mali kaynağın sağlanması amacıyla devletin egemenlik gücüne dayanarak koyduğu mali yükümlerden kaynaklanan alacakları genel olarak kamu alacakları olarak nitelendirilmektedir.

Devletin kamu alacağını oluşturan gelir kaynaklarından birini ise kamu hizmetlerinden yararlananların ödedikleri harçlar oluşturmaktadır.

Harç, bazı kamu hizmetlerinden yararlanan ve hatta kanun hükmü ile yararlanmak zorunda bırakılan özel ve tüzel kişilerin, özel menfaatlerine ilişkin olarak, kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında, belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmaları amacıyla konulan ve zor unsuruna dayanan mali yükümlülüklerdir (Pınar, Burak:Yargı ve İcra Harçları, Ankara 2009, s.1-3).

Diğer bir deyişle harç, adli ve idari hizmetlerde ve bu hizmetin gerektirdiği masrafları karşılamak mülahazasıyla gerçek ve tüzel kişilerden hazinece alınan bir paradır. Yapılan işler ve görülen hizmet amme hizmetinden ziyade, kişilerin şahsına ve menfaatine ilişkindir (YİBK'nun 23.12.1976 gün ve E:1976/11-7, K:6 sayılı ilamı).

Diğer bir deyişle harç, adli ve idari hizmetlerde ve bu hizmetin gerektirdiği masrafları karşılamak mülahazasıyla gerçek ve tüzel kişilerden hazinece alınan bir paradır. Yapılan işler ve görülen hizmet amme hizmetinden ziyade, kişilerin şahsına ve menfaatine ilişkindir (YİBK'nun 23.12.1976 gün ve E:1976/11-7, K:6 sayılı ilamı).

Anayasa Mahkemesi de harcı, verginin özel ve ayrıksı bir türü olarak tanımlamıştır (17.12.1968 gün ve E:1968/12, K:65; 24.10.1974 gün ve E:1974/31, K:43;14.01.2010 gün ve E:2009/27, K:2010/9 sayılı kararları ve aynı mahiyette Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.05.1982 gün ve E:1982/5-341, K:493 sayılı ilamı).

Harçlar konusunda genel düzenleme içeren, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun gerekçesinde harcın tanımı “fertlerin özel menfaatlerine ilişkin olarak, kamu kurumları ve hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemelerdir” biçiminde yapılmıştır(Bu harç tanımı Anayasa Mahkemesi’nin 31.03.1987 gün ve E:1986/20, K:1987/9; 14.02.1991 gün ve E:1990/18, K:1991/14; 28.09.1995 gün ve E:1995/24, K:52;Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.05.1982 gün ve E:1982/5-341, K:493 sayılı kararlarında da benimsenmiştir).

Buna göre, bir hizmetin harç konusu olabilmesi için, kişilerin bir kamu kurumundan yararlanmaları, kişilere kamu eliyle özel bir yarar sağlanması ve kamu idaresinin kişilerin özel bir işiyle uğraşması gerekmektedir (YİBK'nun 7.12.1964 gün ve E:1964/3, K:5;Anayasa Mahkemesi'nin 31.03.1987 gün ve E:1986/20, K:1987/9 sayılı kararları).

Bir kamu hizmetinden dolayı harç alınabilmesi, bu hizmetin kanunla belirlenmesine ve bu hususla ilgili harç alınmasına ilişkin düzenlemelerin de, kanunda yer almasına bağlıdır.

Nitekim 1982 Anayasası'nın 73/3.maddesinde; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” hükmünü içermektedir.

Bu Anayasa kuralının, vergi, resim ve harç gibi parasal yükümlülüklerin veya bunlardan bağışıklığın, kapsam ve içeriğinin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek biçimde ve açıkça gösterilmesi amacına yönelik bulunduğu açıktır.

O halde, harca ilişkin bir yasa hükmünün yorumu ve uygulanmasında, bu ilke ve amacın gözden uzak tutulmaması gerekir. Aksi halde, kişi ve kurumların yasal dayanağı olmayan bir yükümlülük altına sokulmaları veya Devletin önemli bir gelir kaynağından yoksun bırakılması gibi, Yasa Koyucunun amacına aykırı ve sakıncalı sonuçların doğmasına yol açılmış olur (HGK'nun 12.05.1982 gün ve E:1982/5-341, K:493 sayılı ilamı).

Bu kanunilik ilkesine koşut olarak, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 1.maddesinde, bu kanuna göre alınacak harçlar arasında, diğer harçlar yanında yargı harçları da bulunmaktadır.

Aynı Kanunun 2.maddesinde ise, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların, yargı harçlarına tabi olduğu vurgulanmıştır.

Bu arada yargı harcı, devletin mahkemeler aracılığıyla yaptığı hizmete, ondan yararlananların katkısıdır (YİBK'nun 16.12.1983 gün ve E:1983/5, K:6 sayılı ilamı).

Bu kanunilik ilkesine koşut olarak, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 1.maddesinde, bu kanuna göre alınacak harçlar arasında, diğer harçlar yanında yargı harçları da bulunmaktadır.

Aynı Kanunun 2.maddesinde ise, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların, yargı harçlarına tabi olduğu vurgulanmıştır.

Bu arada yargı harcı, devletin mahkemeler aracılığıyla yaptığı hizmete, ondan yararlananların katkısıdır (YİBK'nun 16.12.1983 gün ve E:1983/5, K:6 sayılı ilamı).

Anılan Kanununun "istisna ve muaflıklar" başlıklı 13.maddesinde harçtan müstesna işlemler düzenlenmiş; 59.maddesinde ise; "Harçtan müstesna tutulan işlemler" başlığı altında hangi işlemlerin harçtan istisna olduğu sıralanmış, son fıkrasında ise; "Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

492 Sayılı Kanun'un 13.maddesinin (j) bendinde ise, genel bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifeye giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olduğu belirtilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, davacı vakıf, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'na ekli (I) sayılı Cetvelde belirtilen “Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri” arasında sayılmamaktadır.

Görüldüğü üzere, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, genel hüküm niteliğindeki 492 Sayılı Kanunun 13/(j) bendinde belirtilen genel bütçeye dahil idarelerden olmadığından, bu madde yönüyle yargı harçlardan muaf değildir.

Hemen burada uyuşmazlığın çözümü bakımından, davacı vakfın harç sorumluluğunu düzenleyen ve özel nitelikteki 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun ilgili hükmüne de, değinmek gerekir.

Anılan Kanunun m.9/1-(c) bendi “Sahip oldukları taşınır ve taşınmaz mallar ve yapacakları tüm muameleler dolayısıyla her türlü vergi, resim, harç ve fonlardan…muaftır.” hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, davacı vakfın sahip olduğu mallar ile yapacakları işlemlerin parasal yükümlülüklerden bağışık olduğu belirtilmiş ise de, madde hükmünde geçen “harç” kavramı içeriğine açıkça belirtilmemesi nedeniyle, “yargı harçları”nın girmediği, belirgindir.

Benzer bir olaya ilişkin, Hukuk Genel Kurulunun 24.12.2008 gün ve E:2008/18-777, K:788 sayılı ilamında; direnme kararını temyiz eden Vakıflar Genel Müdürlüğünün temyiz ve Yargıtay başvuru harcından muaf olup olmadığı hususu önsorun olarak değerlendirilmiş ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 77.maddesindeki “...Tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır.” hükmünün yargı harçlarını kapsamadığı benimsenerek, aynı ilkeye vurgu yapılmıştır (Aynı yönde bakınız. Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2011 gün ve E:2011/5-212, K:2011/391; 08.06.2011 gün ve E:2011/3-243, K:2011/392 sayılı ilamları).

Öyleyse, vergi, resim ve harç gibi parasal yükümlülüklerin veya bunlardan bağışıklığın, kapsam ve içeriğinin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek biçimde ve açıkça gösterilmesi gerekir.

Öyleyse, vergi, resim ve harç gibi parasal yükümlülüklerin veya bunlardan bağışıklığın, kapsam ve içeriğinin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek biçimde ve açıkça gösterilmesi gerekir.

Öte yandan, harcın kimden alınacağı konusu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun “Mükellef” başlığını taşıyan 11.maddesi ile saptanmıştır. Bu maddeye göre, genel olarak yargı harçlarını, davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerce ödenmesi yükümlülüğü getirilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında önsorun harç yönüyle değerlendirildiğinde;

Temyiz incelemesinin yapılabilmesi için temyiz eden taraftan, temyiz peşin harcının ve ayrıca temyiz tarihi (2013 yılı) itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tarifenin 04.06.2008 gün ve 5766 Sayılı Kanunun 11.maddesiyle değişik “Temyiz ve itiraz harçları” başlıklı Ek Bölümü uyarınca, Yargıtay’a yapılacak temyiz başvuruları sırasında alınması gereken 119,00 TL tutarında Yargıtaya başvuru harcının alınması zorunludur.

Yerel mahkeme direnme kararı davalı-alacaklı vakıf başkanı tarafından temyiz edilmiş ise de, “Yargıtay'a Başvuru Harcı ile Temyiz Peşin Harcı”nın yatırıldığına ilişkin bir bilgi veya belge dosyada yer almadığı gibi, mahkeme kalemince bu harcın hesaplanıp temyiz edenden istendiği halde süresinde ödenmediği de belgelendirilmemiştir.

25.1.1985 günlü 1984/5 Esas ve 1985/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme (YİB) Kararı ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK)’nun 434/3.maddesi, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceğini; bunların eksik olduğunun tespiti halinde, kararı veren hakim veya mahkemenin başkanı tarafından verilecek yedi günlük kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceğini ve verilen süre içerisinde bunları tamamlamadığı takdirde, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceğini hükme bağlamıştır.

Şu durumda mahkemece yapılacak iş; yatırılmayan “Yargıtaya başvuru harcı ile temyiz peşin harcını” yatırması için davalı-alacaklı vakıf başkanına (kaymakama) 1086 sayılı HUMK’nın 434/3.maddesi uyarınca muhtıra çıkarılarak verilen süre içinde harçların tamamlanması halinde dosyanın yeniden Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi, harçların tamamlanmaması halinde ise, HUMK’nın 434/3.maddesi uyarınca gerekli kararı vermektir.

Öyleyse anılan usul hükmü uyarınca işlem yapılmak üzere dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan şekilde işlem yapılmak üzere, dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.02.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.

..........

##########
Yargıtay — Esas No: 2020/11180, Karar No: 2022/8682, Tarih: 17.11.2022

**12. Ceza Dairesi         2020/11180 E.  ,  2022/8682 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık ...’in beraatine, sanık ...’nin mahkumiyetine ilişkin hükümler, katılan vekili ve sanık ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan vekilinin temyiz isteminin, sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik olduğu kabul edilerek yapılan incelemede:

1- Katılan vekilinin, sanık ...’in beraatine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde:

Katılan vekilinin yokluğunda verilen hükmün 24/02/2016 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, hükmün katılan vekili tarafından, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca 1412 sayılı CMUK'un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre geçtikten sonra 03/03/2016 tarihinde temyiz edildiğinin anlaşılması karşısında, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince temyiz isteminin isteme aykırı olarak REDDİNE,

2- Sanık ...’nin mahkumiyetine yönelik, adı geçen sanığın temyiz isteminin incelenmesine gelince:

Olay günü saat 22.40 sıralarında ... Mahalle, ... Caddesindeki bir ikamette kaçak kazı yapıldığı ihbarının alınması üzerine olay yerine giden kolluk kuvvetleri tarafından kapı önündeki el arabasının içinde yaş toprak bulunduğunun görüldüğü, kapıyı, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık ...’in açtığı, içeride bulunan şahısların dışarı çıkmalarının istendiği, ikametten dışarı çıkan sanık ... ile temyiz dışı diğer sanıkların elbiselerinin, el, ayak kısımlarının kirli, çamurlu olduğunun gözlemlendiği, usulüne uygun olarak alınan arama kararına istinaden ikamette yapılan incelemede, ikametin giriş kapısının karşısındaki odanın 7 metre derinliğinde ve 1,5 metre genişliğinde yeni kazılmış olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, kararın haksız olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA; 17/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/348, Karar No: 2021/1367, Tarih: 09.11.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2018/348 E.  ,  2021/1367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tecavüzün men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İstanbul (Kapatılan) 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; Yahya Kemal Beyatlı'nın varisleri ile düzenlenen sözleşme ve devir uyarınca şairin/yazarın eserleri üzerinde müvekkilinin çoğaltma, yayma, satma hakkına sahip olduğunu, ayrıca müvekkilinin eseri işleyen ve meydana getiren olarak işlenme eser sahibi sıfatına haiz bulunduğunu, davalının hukuka aykırı bir surette şairin "Eğil Dağlar" isimli kitabını basarak yayınladığını, yazar Yahya Kemal Beyatlı adına basılan kitaplarda müvekkilinin telif hakkı sahibi olduğunu, anılan yazara ait eserlerin müvekkilince kurulan enstitü vasıtasıyla bir araya getirilip kitaplaştırıldığını ileri sürerek davalı tarafından yapılan tecavüzün men'ine, ref'ine, yazara ait eserlerin çoğaltılmasının, yayılmasının, satılmasının önlenmesine, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) 68 ve 70. maddeleri uyarınca şimdilik 1.000TL maddi tazminatın ve 25.000TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili; müvekkilinin 2008 yılında mirasçılarla yaptığı sözleşme ile şairin/yazarın bütün eserlerinin mali haklarını devraldığını, müvekkilinin yayınladığı işleme eser niteliğindeki "Eğil Dağlar" isimli eserin davacının aynı adlı eserinden farklı olduğunu, davacının dilekçesinde bahsettiği sözleşmenin gerekleri yerine getirilmediği için yazarın mirasçıları tarafından feshedildiğini, davacının telif hakkına sahip olmadığını, bu hususta davacı ile mirasçılar arasındaki davaların derdest olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. İstanbul (Kapatılan) 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 27.12.2011 tarihli ve 2010/131 E., 2011/288 K. sayılı kararı ile; davacı ile eser sahibinin mirasçıları arasında akdedilen sözleşmede tüm eserler denmek suretiyle eserler ayrı ayrı belirtilmediğinden sözleşmenin 52. maddeye uygun olarak düzenlenmediği, davacı tarafça basılarak yayınlanan eserin derleme eser niteliğinde olduğu, “Eğil Dağlar” isminin 1897 harbinde gönüllü bir Türk askeri tarafından konulduğu, Yahya Kemal Beyatlı'nın milli mücadeleye bilgi ve fikir yoluyla yapılan vatan hizmeti niteliği ile kitabın adını bu askerden de esinlenerek koyduğu, dolayısıyla derlenilen eserin şairin oluşturduğu başlık ile sunulmasının her ne kadar kitap daha önce yayınlansa dahi başlığının birebir alınması nedeniyle davacı tarafça oluşturulmadığı, sonuç olarak da kitabın adının davacı tarafça haksız şekilde üstlenildiği, eserler arasındaki yazım farklılıkları, ifade, içerik ve içindekilerin sıralanması bakımından farklı olması sebebiyle davalının yayınladığı eserin davacı eserine tecavüz teşkil etmediği, mirasçıların davalı ile FSEK’in 52. maddesi kapsamında yapmış oldukları sözleşmeye dayalı olarak eserin basılması nedeniyle davacı iddialarının sabit olmadığı, yasal zeminde kullanım ve mali hakka dayalı tecavüz oluşmadığı gibi davacının doğrudan eser sahibi olmaması ve derlenmiş esere de tecavüzün oluşmamış olması sebebiyle manevi hak da talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.05.2013 tarihli ve 2012/9374 E., 2013/9120 K. sayılı kararı ile “…1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davaya konu eserlerin şair ve yazar Yahya Kemal Beyatlı'ya ait yazıların bir araya getirildiği, birbirinden farklı bir düşünce ürünü derleme eserler niteliğinde bulunmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Ancak, 5846 sayılı FSEK'nin 83/1 maddesine göre "Bir eserin ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz." Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça piyasaya sunulan eserin adı "Eğil Dağlar" olarak belirtilmiştir. Bu durumda aynı şaire ait yazıların bir başka derleme eserde davalı tarafça piyasaya sunulması nedeniyle derleme eserin üzerinde aynı adın kullanılması anılan maddede düzenlenen haksız rekabet tehlikesini oluşturur. Ayrıca, uyuşmazlık konusu "Eğil Dağlar" eser adı, aynı maddenin 2'nci fıkrasında sayılan umumen kullanılan veya ayırdedici bir vasfı bulunmayan isim olarak da nitelendirilemez. O halde, davacının eser adına yönelik talebinin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekirken anılan adın derleme eserde yer alan yazılardan birinin ismi olması sebebiyle davacıya bir üstün hak bahşetmeyeceğinden bahisle davanın reddi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

8. İstanbul (Kapatılan) 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 27.05.2014 tarihli ve 2014/39 E., 2014/129 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; davacı “Eğil Dağlar” isimli eserin sahibi olmayıp bu adı taşıyan şiirin sahibi olan Yahya Kemal Beyatlı'nın eserlerinden derleme olarak hazırlanan seriye bu adı koyduğu, “Eğil Dağlar” ibaresi üzerinde eser sahibi sıfatı bulunmayıp kitaptan kaynaklanan mali hakların sahibi sıfatını haiz olduğu, davalı ise “Eğil Dağlar” isimli eserin sahibi olan Yahya Kemal Beyatlı varislerinden aldıkları mali hakka dayalı olarak oluşturdukları kitaba “Eğil Dağlar” adını hukuka uygun bir ilişkiye dayalı olarak verdiği, haksız rekabet kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için davalı yanın fiilinin yasal hakka dayalı olmayan, yani hukuka uygun olmayan bir fiilden kaynaklanması gerektiği, davacı, şair Yahya Kemal Beyatlı’nın bir eserin başlığından esinlenerek kitabına “Eğil Dağlar” adını koyduğu, davalının da aldığı geçerli ve FSEK’in 52. maddesi kapsamında düzenlenen yetkiye dayalı olarak ve 1897 harbinde bir Türk askeri tarafından oluşturulan “Eğil Dağlar” ismini, eser sahibi Yahya Kemal Beyatlı şiirinde başlık olarak kullanmasının ve bu ibareyi kitabında kullanmış olmasının haksız rekabet olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

9. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

10. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacı ve davalı tarafından basılan ve her iki kitapta da kullanılan “Eğil Dağlar” ismi üzerinde davacının davalıya nazaran üstün hak sahibi olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre dava konusu kitapta “Eğil Dağlar” adının kullanımının 5846 sayılı FSEK’in 83. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE