muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/15211, Karar No: 2015/27220, Tarih: 09.11.2015

Somut olayda; borçlu vekilinin takibe konulan senetlerin sahte olarak oluşturulduklarına ilişkin İstanbul c.baş savcılığının 2014/156744 so. Dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, takibin durdurulması taleplerinin icra müdürlüğü tarafından reddedildiğini beyan ederek HMK.'nun 209/1.maddesi gereğince takibin durdurulmasını talep ettiği, mahkemece takip hukukunda HMK.'nun 209/1.maddesinin uygulanamayacağı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği görülmüştür.

HMK.'nun 209 maddesinin takip hukukunda uygulanmaması halinde borçlu ancak İİK.'nun 72/3.maddesi gereğince icra kasasına yüklü miktarda para yatırarak icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu uygulama da 2011 yılında yürürlüğe giren yasanın borçluya tanıdığı hakların ortadan kaldırılması sonucunu doğurur. Borçlunun ekonomik durumu zayıf ise tamamen korunaksız olduğu için takip işlemleri sonuna kadar gidecek, haczi kabil malları, hak ve alacakları elinden çıkacak, ceza mahkemesinin senedin iptali kararı kesinleştiğinde kötü niyetli takip alacaklısına zararını telafi ettiremeyecektir. Çünkü kötü niyetli alacaklının haczi kabil hak ve alacağına ulaşılamayacaktır. Bu husus göz göre göre borçlunun haksızlığa uğramasına sebep olacağı

için hukuka aykırı olacaktır. Senette sahtecilikten dolayı dava açıldığında HMK.'nun 209. maddesi gereğince takibin olduğu yerde durdurulması halinde ise bu aşamaya kadar borcu karşılayacak miktarda hak ve alacak haczedileceği, alacak tahsil edilene kadar faiz işletileceği için alacaklının alacağına geç kavuşmaktan başka zararı olmayacaktır.

Hukuk Genel Kurulu’nun 06.02.2002 tarih ve 2002/19-18 esas, 2002/48 karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere. HUMK. 314 – 316 – 317. maddeleri gereğince,(6100 sayılı HMK.'nun 208-209- 211.maddeleri) usulüne göre açılmış bir sahtecilik davası sırasında senedin bilirkişi marifeti ile incelenmesine ve olaydan haberdar olanların dinlenmesine karar verilmesi halinde, senet o dava sonunda verilecek hükme kadar hiçbir işleme ve isteğe esas tutulmaması gerekir.

Yukarıda belirttiğim gerekçelerle mahkemece HMK.'nun 209.maddesi gereğince c.savcılığı dosyası celp olunarak ceza davası açılmış ise ceza mahkemesi kararı kesinleşene kadar takibin durdurulmasına karar verilmesi yerine yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle bozulması gerekirken yerel mahkeme kararın onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 09/11/2015
Yargıtay — Esas No: 2022/3661, Karar No: 2024/17745, Tarih: 11.12.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/3661 E.  ,  2024/17745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/9 - 2019/773

İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde 2. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/62 - 2017/57

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

HÜKÜM : Niğde 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.06.2017 tarihli ve 2016/62 Esas, 2017/57 sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nın 280/2. maddesi uyarınca kaldırılarak; 5237 sayılı TCK’nın 220/7. maddesi delaletiyle aynı Kanun’un 314/2, 220/7, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, 5237 sayılı TCK’nın 62/1, 53/1-2-3 ve 63. maddeleri uyarınca mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1. Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda terör örgütüne yardım etmek kastı ile örgütle iltisaklı bankaya para yatırdığına ve bankacılık işlemleri yaptığına dair kesin ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

2. Kabul ve uygulamaya göre de;

a) Gerekçeli karar başlığında suç tarihin yardım niteliğinde kabul edilen son eylem tarihi yerine “18.08.2016” olarak yazılması,

b) Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve istiyerek yardım etme suçundan temel ceza belirlenirken delalet maddesi olan 5237 sayılı TCK’nın 314/3. maddesinin belirtilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebeplerden dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304. maddesi uyarınca Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8102, Karar No: 2015/352, Tarih: 14.01.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/8102 E.  ,  2015/352 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, katılan vekili ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılama sonunda,... 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 01/06/1990 gün, 1946 sayılı kararı ile 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen sınırlar dahilinde kalan, ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 601 sayılı parsel üzerine, sondaj yaptırmak suretiyle müdahalede bulunulduğundan bahisle açılan kamu davası ile ilgili olarak, sanıklardan ...'ın genel müdür, ...'in yönetim kurulu başkanı, sanık ...'nun ise yönetim kurulu üyesi olduğu ... Ürünler Sanayi AŞ. ile suça konu taşınmaz maliki olan ...arasında imzalanan 01/01/2011 tarihli sözleşme ile bahse konu taşınmazın 5 yıllığına ... Ürünler Sanayi AŞ.'ne kiralandığı, arazide sulu tarım yapılması için DSİ Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 24/03/2011 tarihinde yer altı suyu arama izni verildiği, bu sebeple, ... Ürünler Sanayi AŞ. ile sanık ...'in sahibi olduğu, ... ve ...'un ise işçi olarak çalıştığı sondaj şirketi ile suça konu araziye sondaj vurulması için anlaşma yapıldığı, suç tarihinde, bahse konu taşınmaza sondaj vurulurken kolluk görevlileri tarafından durumun tespit edildiği, dosya kapsamı itibariyle sanıkların suça konu yerin niteliğini bildiklerine ilişkin delil bulunmadığı, kaldı ki suça konu uygulanmaların sonradan kaldırılmış olduğunun anlaşılması karşısında, yüklenen suç açısından sanıkların kastlarının bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, tüm sanıkların, mahalli Cumhuriyet savcısının ise ... Ürünler Sanayi AŞ. yetkililerinin, mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, sanıkların beraatlerine ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 14/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/17661, Karar No: 2007/20655, Tarih: 08.11.2007

12. Hukuk Dairesi 2007/17661 E., 2007/20655 K.

**12. Hukuk Dairesi 2007/17661 E., 2007/20655 K.**

**- ALACAKLININ DURUŞMAYA GELMEMESİ

- DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI

- ÖDEME İTİRAZININ ARAŞTIRILMASI**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 68 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 169 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 409 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine, bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı vekili 21.02.2007 tarihli duruşma sırasında borçlu tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ödeme belgesi hakkında müvekkili ile görüşüp beyanda bulunacağını açıklamış, ancak sonraki oturuma itiraz eden borçlu katılmadığı için HUMK'nın 409. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davanın yenilenmesinden sonra, alacaklı vekilinin 23.05.2007 tarihli duruşmada önceki talebini tekrarlayarak mahkemeden yeniden süre istediği görülmektedir. Bu istemin yargılamayı geciktirmeye yönelik olduğu belirtilmiş, mahkemece ibraname geçerli kabul edilip, takibin iptaline karar verilmiştir.

Borçlunun sunduğu ibraname ya da alacaklının imzasını taşıyan bir ödeme belgesi ile ilgili olarak yapılacak işlem, İİK'nın 169/a-3. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, mahkemece İİK'nın 68/a maddesindeki usule göre alacaklıya meşruhatlı davetiye çıkarılmalı, duruşmaya gelmediği takdirde icra takibinin geçici olarak durdurulmasına karar verileceği davetiyeye yazılmalı, duruşmaya geldiği ve imzasının inkarı halinde ise, yöntemince örnek imzalar alınarak sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ile ve yasada öngörülmediği halde alacaklının vekiline verilen mehil gereğinin yerine getirilmediği ifade edilip yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Sonu ç: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK'nın 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 08.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8180, Karar No: 2019/380, Tarih: 15.01.2019

**8. Hukuk Dairesi         2018/8180 E.  ,  2019/380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi, Yıkım

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K... A R A R

Davacılar, paydaşı oldukları 23 parsel sayılı taşınmaza davalının hiçbir haklı nedene dayanmadan müdahale ettiğini ileri sürerek elatmasının önlenmesine ve davalı tarafından inşa edilen muhdesatların yıkılmasına karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, müdahalenin keşfen sabit olduğu gerekçesiyle elatmanın önlenmesine, fahiş zarar doğuracağı gerekçesiyle yıkım isteğinin reddine dair verilen karar, dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

1. Bilindiği üzere, tarafların tüm delilleri toplanıp tetkik edildikten ve 6100 sayılı HMK'nin 186. maddesine göre son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin HMK'nin 297. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu aynı maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne var ki, uygulamada HMK'nin 294/4. maddesinin getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HMK'nin 297. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren, tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa kararla daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunması yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ve usül kanunlarının yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca, anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, kararlarının saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda, kısa kararda, çekişmeli 23 parsel sayılı taşınmaza davalının "müdahalesinin reddine" dedikten sonra gerekçeli kararda "müdahalelerinin menine" denmek suretiyle iki karar arasında çelişki yaratıldığı açıktır.

10.04.1992 tarihli 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı ile kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni oluşturacağı; bozmadan sonra yerel mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile karar verebileceği öngörülmüştür.

Hal böyle olunca; değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararla çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

10.04.1992 tarihli 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı ile kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni oluşturacağı; bozmadan sonra yerel mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile karar verebileceği öngörülmüştür.

Hal böyle olunca; değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararla çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

2. Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nin 297/2. maddesine göre, hüküm sonucu kısmında; “istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Kanun maddesinin bu açık hükmünün sonucu olarak, mahkemelerce kurulan hükümler infaz sırasında tereddüt ve şüphe yaratmayacak nitelikte olmalıdır.

Ne var ki; Mahkemece verilen kararın infaza elverişli olduğunu söyeleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki, hüküm kısmının ikinci parağrafında "işlemin fen bilirkişilerinin krokilerinde a,b,c,d,f,g ile gösterilen yerlerle ilgili yapılmasına" denilmişse de 03.05.2005 tarihli dava dilekçesinde işlem yapılması talebi bulunmadığı gibi yapılacak işlemin ne olduğu ve amacı da anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca; infazda tereddüt uyandırmaycak ve infaz kabiliyeti olacak şekilde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da isabetsizdir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde yazılı nedenlerle dahili davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden, kabulüyle, hükmün 6100 sayılı HMK'nin geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 15/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/12137, Karar No: 2015/17911, Tarih: 27.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/12137 E.  ,  2015/17911 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, trafik-iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin, 506 sayılı Kanunun 10. ve 26. maddelerince tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve özellikle davanın yasal dayanaklarından olan ve uygulama önceliği bulunan 506 sayılı Yasanın 10. maddesi hükmüne göre, sigortalı çalıştırılmaya başlandığının süresi içinde kuruma bildirilmemesi halinde, Kuruma bildirilmeyenler için iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımlarının Kurumca sağlanacağı, ancak, sağlanan bu yardımların ve yapılan masrafların bağlanan gelirlerin aynı yasanın 26. maddesinde yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ayrıca ödettirileceğinin öngörülmesi, 10. madde koşullarının oluştuğunun anlaşılması halinde; işverenin, tarafların kusur oranı gözetilmeksizin belirlenen ilk peşin sermaye değeri ve yapılan ödemelerden, Borçlar Kanununun 43-44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50'sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, kurum zararından sorumlu olması gerektiğinin, Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları gereği olması, ancak somut olayda; kazalı sigortalı hakkında süresinde verilmiş işe giriş bildirgesi bulunmasa da, Kuruma süresinde ilgili bildirimlerin yapılıp primlerinin ödendiğinin anlaşılması karşısında 10. madde koşullarının oluşmadığının;

Anılan kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru da olmayan davalı işverenin, 26. madde kapsamında da sorumlu olmadığının anlaşılmış bulunmasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 27.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4182, Karar No: 2007/5378, Tarih: 17.09.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/4182 E.  ,  2007/5378 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava iş bedelinin zamanında ödenmemesi nedeniyle faiz alacağına ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava faiz alacağına ilişkindir. Mahkemece BK’nın 104.maddesine aykırı olarak hüküm altına alınan faiz alacağına ayrıca faiz yürütülmüş olması doğru olmadığından kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, mahkemece yapılan hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın HUMK’nın 438/VII.maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte yazılı nedenlerden dolayı davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bent gereğince kabulü ile kararın hüküm fıkrasının ilk bendinin ikinci ve üçüncü satırında bulunan “...13.09.2003 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte...” ifadesinin karar metninden çıkartılarak aynı bendin sonuna “hüküm altına alınan alacağa ayrıca faiz yürütülmesine yer olmadığına” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 22.12.2005 gün ve 5436 sayılı Kanunla değişik 5018 sayılı Kanun uyarınca davalı idare genel bütçeye dahil kuruluşlardan olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 17.09.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17633, Karar No: 2014/21160, Tarih: 28.10.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/17633 E.  ,  2014/21160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 20. İş Mahkemesi

TARİHİ : 29/05/2014

NUMARASI : 2013/927-2014/228

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.