muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5476, Karar No: 2021/43, Tarih: 07.09.2021

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 07.09.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12079, Karar No: 2013/19584, Tarih: 05.11.2013

**21. Hukuk Dairesi         2013/12079 E.  ,  2013/19584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, iş kazasına uğrayan davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı ... Ltd. Şti.ne karşı açtığı maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacının diğer davalılar ... ve ...'a karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davalarının bu davalıların işveren vekili olduklarına dair dosyada ispat mevcut olmadığından, bu davalıların işveren de olmadıklarından sorumlulukların gidilemeyeceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; 03.05.2007 tarihindeki zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğu, iş kazası neticesinde davacı kazalının %34.20 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kaldığı, hükme esas alınan 12.07.2008 tarihli kusur raporunda davaya konu kaza nedeniyle % 75 oranında davalı ... Ltd. Şti.nin, işveren vekilleri ... ve ...'un müştereken kusurlu olduklarının belirtildiği, 16.11.2007 tarihli SGK soruşturma raporu ekinde kayıt inceleme tutanağının davalı ... tarafından şirket müdürü ve ortağı olarak imzaladığı, yine davalı ...'un davalı şirketi temsilen müdür olarak şirket adına verdiği vekaletin dosyada mevcut olduğu anlaşılmıştır.

İş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında sorumluluk kural olarak kusura dayanmakta olup zararlandırıcı sigorta olayında kusuru bulunanların tamamının hüküm altına alınan tazminatlardan talep halinde müteselsilen sorumlu olacağı izahtan varestedir.

Somut olayda; işveren vekili konumunda olan davalı ...'un davaya konu iş kazasının oluşumunda kusurunun tespit olunmasına göre bu davalının hüküm altına alınan tazminatlardan sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken ve yine davalı ...'un da olayda şahsi kusurunun bulunup bulunmadığı ve işyerinde ne sıfatla bulunduğu yeterince araştırılmadan haklarındaki davaların yazılı biçimde reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara dikkat edilmeden hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı tarafın bu yönleri de amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05.11.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8944, Karar No: 2016/8426, Tarih: 04.10.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/8944 E.  ,  2016/8426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, sözleşmeye aykırılık sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.

... 2. Asliye Hukuk mahkemesince; uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinden doğduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince ise taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığı, uyuşmazlığın yarıcılık adı verilen ortaklık ilişkisinden doğduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir

6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesinde kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkillerinin murisi ... ile davalı ... arasında 30.11.2006 tarihli hayvan besiciliği yapmak ve zeytin ve incir ağaçlarından ürün elde etmek şeklinde adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını,davalıların sözleşmeye göre bakıp gözetmek, imar ve ihyası ile mükellef bulundukları ve bunun karlışığında da semerlerinden fayadalandırmayı taahhüt ettikleri taşınmazları 30.11.2013 tarihinde terk ettiklerini ancak mukaveleye aykırı şekilde sözleşmeye konu taşınmazlarda büyük hasarlar meydana getirdiklerini, ortaklığa konu taşınmaz ve içindeki müştemilatı ağaçlar ve ekipmanlar ve tesisatlar gibi malzemeleri de iadesi lazım gelen şekilde iade etmediklerinden müvekkillerini zarara uğrattıklarını ileri sürerek, bu zararların tazminini talep etmiştir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen 30.11.2006 tarihli sözleşme ile, ...'a ait iki parça taşınmazda hayvan besiciliği yapmak ve hayvan yemi olarak arpa buğday mısır ekmek, taşınmazlarda mevcut olan ve yeni dikilecek olan zeytin ve incir ağaçlarının bakımının davalı tarafça yapılarak, zeytin ağaçlarından elde edilen semerenin taşınmaz sahibine verilmesi, incir ağaçlarından elde edilen semerenin ise eşit şekilde paylaştırılması hususunda anlaştıkları görülmektedir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen 30.11.2006 tarihli sözleşme ile, ...'a ait iki parça taşınmazda hayvan besiciliği yapmak ve hayvan yemi olarak arpa buğday mısır ekmek, taşınmazlarda mevcut olan ve yeni dikilecek olan zeytin ve incir ağaçlarının bakımının davalı tarafça yapılarak, zeytin ağaçlarından elde edilen semerenin taşınmaz sahibine verilmesi, incir ağaçlarından elde edilen semerenin ise eşit şekilde paylaştırılması hususunda anlaştıkları görülmektedir.

Her ne kadar davacı vekili, dava dilekçesinde sözleşme adi ortaklık sözleşmesi olarak nitelendirilmiş ise de adi ortaklıkta işletici tüm ortaklar olup yine ortaklar zararlardan sorumludur. Davaya konu sözleşmede ise davacıların murisinin (malik) zarardan sorumlu olacağına veya tarafların davaya konu yeri birlikte işleteceklerine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Hâsılat kirasında kiraya konu olan mal, bağ, bahçe, tarla gibi hâsılat veren bir taşınmaz mal yahut kara, deniz avı, su kaynağı işletmesi, kaplıca işletmesi, gibi bir haktır. Yine hasılat kirasında ücret, bir miktar para olabileceği gibi devşirilecek hasılatın, semerelerinin bir hissesi de olabilir. Kiranın bu şekline, iştirakli kira denir.

Yukarıda belirtildiği üzere davaya konu sözleşmede davalı kiracının hayvan besiciliği yapmak gibi müstakil bir teşebbüsü söz konusu olup, bu işi tarafların birlikte işleteceğine yada zarardan birlikte sorumlu olacaklarına dair bir düzenleme yoktur.

Bu durumda davaya konu yerlerin tarım arazisi niteliğinde olup, davalının taşınmazlarda yer alan zeytin ve incir ağaçlarının yetiştirilmesi ve bakımı karşılığında, taşınmazın bir kısmını hayvan besiciliğinde kullanması üzerine tarafların anlaştıkları, taraflar arasındaki sözleşmenin Türk Borçlar Kanununun 357. maddesinde düzenlenen hasılat kirası hükümlerine tabi olduğu anlaşılmakta olup, taraflar arasındaki ilişkinin kira sözleşmesi kapsamında değerlendirilecek olmasına göre uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 04/10/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/111, Karar No: 2014/372, Tarih: 14.01.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/111 E.  ,  2014/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

K A R A R

Dava, kadastro çalışmaları sırasında yol boşluğu olarak tespit dışı bırakılan taşınmazın tescili isteğine ilişkin olarak açılıp Mahkemece aynı gerekçelerle karara bağlandığına, göre, Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 10.01.2013 tarih 1 sayılı Kararı ile hazırlanıp, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 21.01.2013 tarih 1 nolu Kararı ile kabul edilen ve 26.01.2013 tarih 28540 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin işbölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesi'nin görevi cümlesinden bulunmakla, gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 14.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15877, Karar No: 2019/13736, Tarih: 17.09.2019

**4. Ceza Dairesi         2015/15877 E.  ,  2019/13736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, sanığın da hazır bulunduğu 16/07/2014 tarihli duruşmada Cumhuriyet savcısının mütalaasında 5237 sayılı TCK'nın 106/2,d ve 42. maddelerinin uygulanmasının talep edildiği, sanığın mütalaya karşı savunmasının ve son sözünün alınması ile sanığa ek savunma hakkının tanındığının anlaşılması karşısında, tebliğnamede bu yönde bozma isteyen düşünceye iştirak edilmeyerek yapılan incelemede:

Sanığın, mağdura 17.06.2013 tarihinde "... bey bu sana uyarı mesajı ya istediğimizi yaparsın ya da sorumluluk bizden çıkar bu zamana kadar sessiz kaldık bize senin binandan su atıldı biz o gece yakıp yıkacaktık ama işlerimiz vardı ve seni araştırdık durumun iyi zarar gelmesin istemiyorsan bize 50 bin lira para hazırla yarın 11'e kadar vakit sana yoksa aranacaksın ve yer söylenecek sana oraya getireceksin yok dersen o paradan fazla zarar verilecek sana artı çocukların zarar görecek bizden kurtuluş yok su atmak nasıl göreceksin ... eğer ödemeni yaparsan bırakırız yoksa ... o düğünü bile göremezsiniz siz araştırıldınız listedesiniz ona göre çocuklarını seviyorsan yarına parayı hazırla yoksa görüşeceğiz yarın aranacaksın saat 10 da ... bey polis molis savcı mavcı boş işler hiç uğraşma boş işler 50 milyar daha fazla istemiyorsan örgüt", 19/06/2013 tarihinde "sen beni umursamadın, anlaşılan bak sana ne yaralar vereceğim, göreceksin ..., yarına kadar son şansın aradığımda para hazır olmazsa görüşürüz" şeklinde mesajlar gönderdiğinin iddia ve kabul edilmesi karşısında; sanığın eyleminin TCK’nın 148, 149, 35. maddelerinde tanımlanan yağmaya teşebbüs suçunu oluşturabileceğinden, davaya bakma ve delilleri değerlendirme görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine yargılamaya devamla hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve sanık ...’un temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, karşı temyiz olmadığından, 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi gereği ceza süresi yönünden kazanılmış hakkın gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 17/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12465, Karar No: 2014/6870, Tarih: 26.05.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/12465 E.  ,  2014/6870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 26.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6007, Karar No: 2018/3063, Tarih: 29.03.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/6007 E.  ,  2018/3063 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

A)Davacı İstemi:

Dava, sigorta başlangıcının 04.01.1993 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Ayvacık İş Mahkemeleri olduğunu, fer'i müdahil konumunda olması gerektiğini, hak düşürücü sürenin gözetilmesini, çalışma olgusunun kanıtlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

ilk Derece Mahkemesince ; “Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ,davacının 01/02/1993 tarih ve 13191 sayı ile kurum kayıtlarına alınan sigortalı işe ilk giriş bildirgesinde 04/01/1993 tarihinde ... Zeytinyağı Fabrikasında 022346 sicil numaralı işyerinde sigortalı işe başlayacağının belirtildiği,belgenin 13/01/1993 tarihinde düzenlendiği,...Zeytinyağı Fabrikası yetkilisi ile davacının ıslah imzalarının bulunduğu,Çanakkale Sgk İl Müdürlüğüne davacının 04/01/1993 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği ancak kuruma bordro verilmediği anlaşılmıştır....As Zeytinyağı Fabrikası sahibi ... As'ın 09/09/2015 tarihli yazısı ile davacıya ait işyerinde şahsi dosya bulunmadığı bildirilmiş ve yine yapılan kolluk araştırmasında ... As'ın davacının fabrikasında çalışmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamında dinlenen davacı tanıkları ... ve ... davacının dava konusu edilen tarihte ...zeytinyağı fabrikasında bir ay süre ile işçi olarak birlikte çalıştıklarını doğrulamışlardır. ... As ise davacının geçen 23 yıllık zaman diliminde fabrikada çalışıp çalışmadığını hatırlamasını mümkün olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır. Mahkememizce adı geçen zeytinyağı fabrikasına komşu işyerlerinin ve çalışanlarının tespiti için yazı yazılmış,ancak bir sonuca ulaşılamamıştır.Yine adı geçen işyerinin 1993 yılı dönem bodrolarına ulaşılamamıştır. Gerek dosya kapsamında dinlenen tanıkların beyanları,gerekse ... As'a ait ...Zeytinyağı Fabrikasında sigortalı işe ilk giriş bildirgesinin 13/01/1993 tarihinde düzenlenmiş olması ve davacının sigortalı işe başlama tarihin 04/01/1993 olarak belirtilmiş olması karşısında davacının 04/01/1993-13/01/1993 tarihleri arasında fiilen çalıştığının anlaşılması karşısında davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ” gerekçesiyle “Davanın KABULÜ ile;Davacının davalı kurum tarafından sigortalı ilk işe giriş tarihi olarak 04/01/1993 tarihinin kabul edilmeyerek meydana getirilen muarazanın men'ine,Davacının sigortalılık başlangıç tarihinin ilk işe giriş bildirgesindeki 04/01/1993 tarihi olduğunun tespitine,” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu;

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; fiili çalışma olgusunun kanıtlanamadığını, Kurum kayıtlarına dayanmayan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

İstinaf Başvurusu;

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; fiili çalışma olgusunun kanıtlanamadığını, Kurum kayıtlarına dayanmayan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince “ 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesinde yer alan, incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların kısmen yerinde olduğu anlaşıldığından, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte, değinilen konularda kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gereksinim duyulmadığı anlaşıldığından HMK 353/1-b.2. maddesi gereğince belirlenen aykırılıklar düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur.” gerekçesiyle “Davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Çanakkale İş Mahkemesi'nin 14.04.2017 tarihli, 2015/285 Esas 2017/138 Karar sayılı hükmünün Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

1-) Davanın KABULÜNE,

2-) ... T.C. Kimlik ve ... sigorta sicil numaralı davacının, dava dışı işveren ... As'a ait ... sicil numaralı işyerinde 04.01.1993 günü 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında hizmet akdine dayanarak, tüm sigorta kollarına tabi olarak asgari ücretle çalıştığının, anılan 1 günlük sürenin prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilmesi gerektiğinin, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu güne karşılık gelen 01.05.1993 olduğunun TESPİTİNE,” karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davalı Kurum vekili “Sadece işe giriş bildirgesinin varlığı çalışmanın ispatı değildir. Tanıklar işyeri çalışanı değildir.” gerekçeleriyle temyiz yoluna başvurmuştur

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1. fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir." hükmü düzenlenmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1. fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. Yöntemince düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alınmış olduğunu gösterirse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemez. Sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığı, Yargıtay uygulamasında 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesine dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmelidir. Zira, sigortalılığın başlangıcına yönelik her dava sigortalılığın tespiti istemini de içerir. Aksine düşünce, özellikle yaşlılık aylığının kabulü için öngörülen sigortalılık süresi yönünden çalışanlar ile çalışmayanlar arasında adaletsiz ve haksız bir durum yaratır. Bu nedenle, işe giriş bildirgesinin verildiği ancak yasal diğer belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da kolluk yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 01/05/1975 doğumlu, davacının bildirgedeki işe giriş tarihi olan 04/01/1993 tarihinde 17 yaşında olduğu, işe giriş bildirgesinin ...Zeytinyağı Fabrikası adresindeki, 022346 sicil numaralı, ...ünvanlı işyerinden 01/02/1993 tarihinde 13191 varide sayısı ile Kuruma verildiği, işyerinin 20/11/1984 tarihinde yasa kapsamına alındığı, çıkış tarihinin belli olmadığı, 1993 yılıdönem bordrosu verilmediği, hizmet cetvelindedavacının çalışmasının 04/12/1993 tarihinde başladığı, tanıkların talep tarihinde (1993 yılında) 206 sicil numaralı başka işyerinde çalışmalarının olduğu, Kolluk tarafından komşu işyeri çalışanı ve işyerinde çalışmış kişi tespit edilemediği, eylemli çalışma olgusu yeterli ve gerekli bir araştırmayla sağlıklı bir biçimde belirlenmeden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yapılacak iş; bordro tanığı bulunmaması nedeniyle, Kurumdan, Belediye'den ve Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle, ayrıca zabıta marifetiyle sağlıklı bir araştırma yaptırılarak başka komşu işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit etmek, tanık olarak bilgilerine başvurmak, sonrasında bu işverenler ve tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtlarını SGK’dan veya Vergi Dairesinden getirtmek ve bilgileri teyit etmek, işe giriş bildirgesinin aslını Kurum’dan getirtmek ve imzanın davacıya ait olup olmadığını bilirkişi marifetiyle tespit etmek, Kurumdan sigorta sicil numarasının o yılın serilerinden olup olmadığını sormak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge adliye Mahkemesince YENİDEN VERİLEN “Davanın Kabulü” KARARI BOZULMALIDIR.