muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5399, Karar No: 2011/5712, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/5399 E.  ,  2011/5712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'nın beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı gerekçesiyle sanıkların beraatleri yerine farklı gerekçe ile beraatlerine karar verilmiş ise de, sonucu itibariyle doğru olan hükmün istem gibi ONANMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8045, Karar No: 2013/6434, Tarih: 20.11.2013

**1. Ceza Dairesi         2011/8045 E.  ,  2013/6434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme, kasten yaralama, 6136 sayılı Yasaya aykırılık, mala zarar verme

HÜKÜM : 1-Sanık ... hakkında;

a-TCK.nun 81/1, 29, 53 maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezası.

b-...'u yaralamak suçundan TCK.nun 86/2, 29, 52/2 maddeleri uyarınca 2400.TL. adli para cezası.

c-...'yi yaralamak suçundan TCK.nun 86/2, 29, 52/2, maddeleri uyarınca 2400.TL. adli para cezası.

d-6136 sayılı Yasanın 13/1, 52/2, 54. maddeleri uyarınca 1 yıl hapis ve 600.TL. adli para cezası.

2-Sanık ... hakkında;

a-TCK.nun 86/2, 52/2, maddeleri uyarınca 2400.TL. adli para cezası.

b-Mala zarar verme suçundan beraatine.

3-Sanık ... hakkında;

a-TCK.nun 86/2, 52/2, maddeleri uyarınca 2400. TL.adli para cezası.

b-TCK.nun 151/1, 52/2, maddeleri uyarınca 2400 TL adli para cezası.

4-Sanık ... hakkında;

a-TCK.nun 86/2, 52/2, maddeleri uyarınca 2400.TL adli para cezası

b-TCK.nun 151/1, 52/2, maddeleri uyarınca 2400.TL adli para cezası.

5-Sanık ... (Karatepe) hakkında;

a-TCK.nun 86/2, 52/2, maddeleri uyarınca 2400 TL adli para cezası.

b-TCK.nun 151/1, 52/2, maddeleri uyarınca 2400.TL. adli para cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Sanık ... müdafiinin yasal süreden sonraki duruşmalı inceleme isteminin CMUK.nun 318 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2-Katılan-sanık ... müdafiinin 04/03/2011 ve 11/04/2011 tarihli dilekçelerinin içeriklerine göre hükmü sadece sanık sıfatı ile temyiz ettiği anlaşılmakla temyiz incelemesi, sanık ... hakkında kasten öldürme, mağdurlar ... ve ...'u kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine hasren yapılmıştır.

3-Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanık ...'ın maktul ... ile mağdurlar ... ve ...'a sopa ile vurarak etkisi basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladığı olayda;

Sanık hakkında mağdurlar ... ve ...'u kasten yaralama suçlarından kurulan hükümlerde;

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 12/02/2008 gün ve 2008/3-25-22 sayılı kararında açıklandığı üzere; sanığın suçta kullandığı sopanın kullanım şekli ve doğurduğu sonuçlar gözetildiğinde saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli mahiyette olduğu değerlendirilmekle, 5237 sayılı TCY.nın 6. maddesi 1/f fıkrası kapsamında silah olarak kabulü ile sanık hakkındaki temel cezanın 86/3-e maddesi ile artırım yapılmaması suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

4-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın kasten öldürme, mağdurlar ... ve ...'u kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, eleştiri nedeni saklı kalmak kaydı ile haksız tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebebin derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri ve düzeltme nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin eksik incelemeye, meşru savunmaya vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

Sanık hakkında kasten öldürme suçundan kurulan hükümde; 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin uygulanması sırasında 53/1-c maddesindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından kısıtlılık süresinin belirlenmesinde kendi altsoyu üzerindekiler ile diğer kişiler üzerindekiler arasında bir ayrım yapılmaması, 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümde hak yoksunluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmaması, mağdurlar ... ve ...'u kasten yaralama suçlarından kurulan hükümlerde temel cezanın TCK.nun 86/2. maddesi gereğince 180 gün adli para cezası olarak belirlendikten sonra haksız tahrik nedeni ile 1/2 oranında indirim yapılırken cezanın 90 gün adli para cezası yerine 60 gün olarak belirlenmesi, TCK.nun 52. maddesi ile uygulama yapılırken sonuç cezanın 1800 TL yerine 2400 TL olarak belirlenmesi yasaya aykırı ise de; bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden;

CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak;

a-Kasten öldürme suçundan kurulan hüküm fıkrasındaki 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin uygulandığı bendin hükümden çıkartılarak; kasten öldürme ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan hükümlere ayrı ayrı "sanığın, 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin 1. fıkrasının a,b,c,d,e bentlerinde belirtilen haklarından, mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar, 1-c bendindeki kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına" ibarelerinin eklenmesine,

b-Mağdurlar ... ve ...'u kasten yaralama suçlarından kurulan hükümlerde; haksız tahrik nedeni ile indirim yapılan bentlerdeki "60 gün adli para cezası" ibarelerinin "90 gün adli para cezası", TCK.nun 52/2.maddesinin uygulandığı bentlerdeki "2400 TL adli para cezası" ibarelerinin "1800 TL adli para cezası" olarak değiştirilmesine,

Karar verilmek suretiyle CMUK.nun 322. maddesinin tanıdığı yetkiye dayanılarak DÜZELTİLEN hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 20/11/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7415, Karar No: 2013/13185, Tarih: 01.04.2013

**3. Ceza Dairesi         2013/7415 E.  ,  2013/13185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın, yüzüne karşı 04.03.2010 tarahinde tebliğ olunan kararı, CMUK'un 310/1. maddesinden öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 25.02.2011 tarihinde temyiz etmesi karşısında, sanığın süreden sonraki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, 01.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2043, Karar No: 2019/12146, Tarih: 10.06.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/2043 E.  ,  2019/12146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin "17.03.2015" yerine, hatalı olarak "21.03.2015" olarak gösterilmesi,

2) Mağdur hakkında düzenlenen Akyazı Devlet Hastanesinin 17.03.2015 tarihli raporunda belirtilen "saçlı deri üst kısmında iki adet, biri 3 cm 'L' şeklinde, biri 2 cm daha yüzeyel 'I' şeklinde kesi" şeklindeki bulguların ne şekilde basit tıbbi müdahale ile giderilemez nitelikte olduğu hususunun denetime olanak verecek açıklıkta raporda belirtilmemesi karşısında, mağdurun tüm tedavi evrakları ve raporları temin edilip en yakın Adli Tıp Şube Müdürlüğüne gönderilerek, mağdurun yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte olup olmadığı hususunda ayrıntılı raporu aldırılıp, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3) 5275 sayılı Kanun'un 108/2. maddesindeki infaza eklenecek süre yönünden en ağır cezayı gerektiren mahkumiyet hükmünün tekerrüre esas alınması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde aynı ilamda yer alan iki ayrı mahkumiyet hükmünün tekerrüre esas alınması suretiyle infazda tereddüde neden olunması,

4) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas-2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53/1. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 10.06.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20392, Karar No: 2017/8466, Tarih: 30.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/20392 E.  ,  2017/8466 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 27.06.2008 tarihinde iş kazasına uğrayan sigortalıya yapılan tedavi masraflarının rücuan tahsili talebine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunun 9,10 ve 26. maddeleridir. Mahkemece, sigortalının ölümünde davalının kusuru bulunmadığı tespiti ile davanın reddine karar verilmiştir.

UYAP sisteminde yapılan araştırmada; ... 5. İş Mahkemesinin 2012/394 Esas sayılı dosyasında sigortalı ... ’ a vesayeten ... tarafından ... ve ... aleyhine açılan davada, 27.06.2008 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğuna dair verilen 2013/209 Karar sayılı kararın Dairemizce 14.10.2014 tarihinde Onanarak kesinleştiği tespit edilmiş olup, iş kazasının meydana gelmesinde işverenin kusuru olmasa dahi, 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca Kurum zararından sorumlu olacağı dikkate alınarak, araştırma yapılması gerekmektedir.

Ancak, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacı Kurum, davada 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, sigortalının işe giriş tarihi ve işe girişinin süresinde Kuruma bildirilip bildirilmediği yöntemince araştırılmamıştır.

İş kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22'nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26'ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10.maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, 506 sayılı Yasanın 9 ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, olayın iş kazası olduğunun tespitine dair ... 5. İş Mahkemesinin 2012/394 Esas, 2013/209 Karar sayılı dosyasının celbi ile yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda inceleme yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, olayın iş kazası olduğunun tespitine dair ... 5. İş Mahkemesinin 2012/394 Esas, 2013/209 Karar sayılı dosyasının celbi ile yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda inceleme yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.11.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.