muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5237, Karar No: 2011/6882, Tarih: 01.11.2011

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin

ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki KURU, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağından ve bu husus derhal beraat kararı verilmesine uygun bulunması ve yeniden yargılamayı gerektirmemesi nedeniyle hüküm fıkrasından "sanık hakkında iddianame olmadan mahkememize açılan davanın dava şartı yokluğundan düşürülmesine" kısmı çıkarılarak, yerine "...sanığın beraatine" ifadesi yazılmak suretiyle hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8.maddesi ile yürürlükte bulunan CMUK'nun 322. maddesi uyarınca kısmen istem gibi hükmün düzeltilerek ONANMASINA, 01.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13362, Karar No: 2017/8968, Tarih: 19.06.2017

**3. Ceza Dairesi         2016/13362 E.  ,  2017/8968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Mağdur sanık ... müdafiinin, mağdur sıfatına yönelik olarak temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mağdurun, 31/01/2014 tarihli celsede alınan beyanında, "sanığa ilişkin şikayetinden vazgeçtiğini" beyan etmesine göre, "katılan" sıfatı bulunmayan mağdur vekilinin, 5271 sayılı CMK'nin 242/1 ve 260/1 maddeleri gereğince hükmü temyiz yetkisi bulunmadığından, temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme uygun REDDİNE,

2) Mağdur sanık ... müdafiinin, sanık sıfatına yönelik olarak temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanık ... müdafiinin, mahkeme tarafından zorunlu müdafii olarak atandığı, sanık ile müdafii arasında vekaletname ilişkisi bulunmadığı, müdafii ücretinin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı anlaşılmakla yapılan incelemede;

Sanığın eyleminin meşru müdafaa kapsamında kaldığının kabulü karşısında 5271 sayılı CMK'nin 223/2-d maddesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince hükmün 6 numaralı fıkrasındaki "...sanığa ceza verilmesine YER OLMADIĞINA," şeklindeki cümlenin

çıkarılarak yerine "...5271 sayılı CMK'nin 223/2-d maddesine göre BERAATİNE" şeklindeki cümlenin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 19/06/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12458, Karar No: 2010/20488, Tarih: 02.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/12458 E.  ,  2010/20488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 02.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5862, Karar No: 2016/10532, Tarih: 11.04.2016

**12. Hukuk Dairesi         2016/5862 E.  ,  2016/10532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi vergi dairesinin, icra mahkemesine yaptığı başvuruda, alacaklı tarafından yediemin ücretinin tahsili için başlatılan taşınır rehninin paraya çevrilmesi suretiyle icra takibinde, rehinli aracın satışı üzerine, icra müdürlüğünün, dosya alacağını karşılamadığından, ihale bedelinin takip alacaklısına ödenmesine dair kararının iptalini ve takip konusu alacağın yasal tarifeye belirlenmesini istediği, mahkemece, şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İcra İflas Kanununun mahcuz malların muhafazası hakkındaki 88. maddesi uyarınca, taşınır mallar, masrafı peşinen alacaklıdan alınarak muhafaza altına alınır. Aynı Kanunun 59. maddesi uyarınca ise takip masrafları borçluya ait olup, alacaklı ilk ödenen paradan yaptığı masrafları alır.

Paranın paylaştırılmasına ilişkin İİK'nun 138/2. maddesi gereğince; haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar, önce satış tutarından alınır ve artan para, takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır.

Yediemin ücretinin ise, satış talep tarihine kadar olanı takip masrafı, bu tarihten satış tarihine kadar olanı ise satış masrafı olup, satış masrafı olan yedieminlik ücretinin satış tutarından öncelikle ödenmesi gerekir.

Buna göre yedieminin, alacağını, muhafazanın yapıldığı, bir diğer anlatımla, yediemin ücretinin doğduğu icra takip dosyasından talep etmesi gerekip, bunun için yeni bir takip başlatmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu nedenle de yediemin ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi hususu, muhafazanın uygulandığı ve yediemin ücretinin doğduğu icra takip dosyasından satışın yapılması halinde söz konusu olup, icra müdürlüğünce, İİK.nun 88. maddesine göre yediemin ücretinin hesaplanarak ödeme yapılacağı tabiidir.

Yedieminin, ücret alacağı için müstakil bir takip başlatması ve bu dosyadan rehinli taşınırın satılması halinde ise, artık İİK.nun 138/2. maddesinin uygulanması mümkün olmayıp, satış bedelinden öncelikle bu dosya alacağının ödenmesi söz konusu olamaz. Bu durumda icra müdürlüğünce yapılacak iş, satış bedelinin, sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesinden ya da ilk haciz, satışın yapıldığı dosyadan konulmuş ise sıra cetveli yapmaktan ibarettir.

Yedieminin, ücret alacağı için müstakil bir takip başlatması ve bu dosyadan rehinli taşınırın satılması halinde ise, artık İİK.nun 138/2. maddesinin uygulanması mümkün olmayıp, satış bedelinden öncelikle bu dosya alacağının ödenmesi söz konusu olamaz. Bu durumda icra müdürlüğünce yapılacak iş, satış bedelinin, sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesinden ya da ilk haciz, satışın yapıldığı dosyadan konulmuş ise sıra cetveli yapmaktan ibarettir.

Somut olayda, tahsili istenen yedieminlik ücreti, muhafaza tedbirinin uygulandığı takip dosyasından değil, ayrı bir takibin konusu yapılmış, takip itiraz edilmeksizin kesinleşmiş ve paraya çevirme aşaması tamamlanmıştır. Bu durumda, yedieminlik ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi mümkün olmayıp, satış tutarının, bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmeyeceğinin anlaşılması halinde, icra dairesince, alacaklıların bir sıra cetvelinin yapılması gerekir. Şikayetçi vergi dairesinin, takip konusu yedieminlik ücretinin tarifeye göre hesaplanması gerektiğine dair şikayeti de düzenlenecek sıra cetveline yapılacak itirazda tartışılacak bir husustur.

O halde, mahkemece, ihale bedelinin takip alacaklısına ödenmesi işleminin iptaline yönelik şikayetin kabulü ile yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28446, Karar No: 2014/18665, Tarih: 24.09.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/28446 E.  ,  2014/18665 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/315642

Mahkemesi : Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 03/07/2013

Numarası : 2011/206 - 2013/233

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, kusura ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

09.11.2009 günü saat 01.00 sıralarında, sanık Y. K.yönetimindeki .... plakalı ambulansla, Onuncu Yıl caddesinde Yedikule yönünden Topkapı yönüne seyrederken, olay yerindeki ışık kontrollü kavşağa girdiğinde, sağındaki Yedikule caddesinden kavşağa giren sanık Y.. T.. yönetimindeki .. . plakalı otomobilin ön kısmının ambulansın sağ ön kısmıyla çarpışması sonucunda; ölü muayene tutanağının incelenmesinde, olay sırasında yaralanmadığı tespit edilen ve olay yerine gelen ambulansla nakledilirken CPR uygulanmasına rağmen astım hastası olup ölen, otopsisine göre, kalp damar hastalığı tespit edilen kişinin ölümünün, kendinde mevcut hastalıkların olayın etkisi ile aktive olması sonucu meydana gelmiş olduğu Adli Tıp Kurumu'nun 1. İhtisas Kurulu'nun raporlarında belirtilmiş olmakla birlikte, sanığın taksirle ölümden sorumlu tutulamayacağı, yalnızca olayda yaralanan ve şikayetçi olan N. K. ile N. S. yaralanmasından sorumlu tutulması gerekeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA 24/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5351, Karar No: 2018/12039, Tarih: 19.11.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/5351 E.  ,  2018/12039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 345/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine 19.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3343, Karar No: 2022/943, Tarih: 22.02.2022

**6. Hukuk Dairesi         2021/3343 E.  ,  2022/943 K.**

**"İçtihat Metni"**

... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ... 32. Noterliğinin 12.02.2014 tarih 2479 no.lu yevmiye sayılı işlemiyle düzenlenme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan borcunun bulunmadığını, davalı yanın sözleşmeden kaynaklanan KDV borcunu ödemediğini, bu nedenle alacağın tahsili için ... 27. İcra Müdürlüğünün 2017/16055 Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ileri sürerek, davalı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak yapılan itirazın iptali ile % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin arsa sahibi olduğunu, sözleşmenin anahtar teslim olarak kararlaştırıldığını, KDV yükümünün bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1/2. maddesine göre taraflar arasındaki sözleşmenin KDV'ye tabi olduğu, sözleşmenin 11. maddesine göre davalının sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, icra inkar tazminatının reddine dair verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesince, arsa sahibinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu edimlerinin katma değer vergisi doğurması söz konusu olamayacağından Anayasa ve yasaya aykırı olarak sözleşme ile vergi yükümü altına sokulması ve davacının bu çerçevede bu verginin doğduğunu ileri sürmesi yasal dayanaktan yoksun olduğu ve davalı vekilinin istinafının kabulü ile esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verildiği, verilen kararın niteliğine göre davacı vekilinin icra inkar tazminatı yönünden istinafının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Taraflar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş olup, davacı şirket yüklenici, davalı ise arsa sahibi konumundadır. Davacı şirket, sözleşme gereğince teslim ettiği bağımsız bölümler nedeniyle fatura düzenleyerek KDV talep etmiş, ödenmeyince itirazın iptâli istemiyle bu davanın konusu olmuştur. Bu durumda, taraflar arasındaki uyuşmazlık,arsa payı karşılığı inşaat yapımı sözleşmesi gereğince yüklenicinin arsa sahibine devrettiği bağımsız bölümler nedeniyle kesmiş olduğu faturadaki KDV'yi, arsa sahibinden talep edip edemeyeceği hususunda bulunmaktadır.

Meselenin daha iyi anlaşılabilmesı için, öncelikle uyuşmazlığa ilişkin yasal durum ve kavramlar hakkında genel bir değerlendirme yapılmasında fayda bulunmaktadır.

Bilindiği üzere vergi, devletin, kamu giderlerini karşılamak amacıyla, kamu gücüne kullanarak yasalara dayalı olarak kişilerden sağladığı gelirlerdir (Öncel, Kumrulu, Çağan; Vergi Hukuku, Turhan Kitabevi, s.4). Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler, kişilerden kimi kamu hizmetleri karşılığında yada bir hizmet karşılığı olmaksızın kamu gücüne dayanılarak alınan bedeldir ve kamu hizmetleri için yapılan giderlere ortak katılım payını ifade eder.

T.C. Anayasası'nın 73. maddesi, "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır" düzenlemesini içermektedir. Katma Değer Vergisi de dahil vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ortak özellikleri, kamu gücüne dayanılarak, tek taraflı iradeyle ve gerektiğinde zorla alınmalarıdır. Bu anayasa hükmü gereğince de bir yasaya dayanmaları zorunludur. Buna göre vergi yükümlülüğünün konusu, yükümlüsü, matrahı ve oranı, vergiyi doğuran olay, vergiden doğan ödev ve usul işlemlerinin yasaya dayanması gerekmektedir. (HGK'nın 31.05.2006 tarih ve 2006/311 Esas, 2006/324 Karar sayılı ilamında dabelirtildiği gibi).

Katma Değer Vergisi, vergi konusu olan ürünlerin, üretiminden tüketimine kadar geçirmiş olduğu her aşamada kazandıkları katma değer üzerinden alınan genel bir tüketim vergisidir. 25.10.1984 tarihinde çıkarılan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ile vergi sistemine dahil olan katma değer vergisi, tipik bir harcamalar üzerinden alınan vergi türüdür (Nihal, Saban; Vergi Hukuku, Beta Yayınları, 8. Baskı, s.393).

Verginin konusu; üzerine vergi konulan ve herhangi bir şekilde verginin kaynağını oluşturan ekonomik unsurlardır. KDVK'nın 1. maddesinde, verginin konusunu oluşturan işlemler; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, her türlü mal ve hizmet ithalatı, diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler olarak düzenlenmiştir.