muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/26907, Karar No: 2014/26618, Tarih: 25.12.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/26907 E.  ,  2014/26618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Hatay 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :04.03.2014

NUMARASI :Esas no:2013/545 Karar no:2014/174

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı (koca)'nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Ortak çocuklar A., S. ve S.'ün velayetleri davacı anneye verilmiştir. Davacı (kadın)'ın velayet talebi bulunmadığı gibi, sosyal inceleme raporunu düzenleyen uzmana da çocukların velayetini istemediğini beyan etmiştir. Hatay 2. Aile Mahkemesi'nin 2014/186 esas, 2014/305 karar sayılı dosyası kapsamında alınan sosyal inceleme raporunda, çocukların baba yanında kaldığı, baba yanında kalmalarında çocuklar açısından risk teşkil edecek bir durum bulunmadığı belirtilmiştir. İdrak çağında bulunan Arzu, babası ile kalmak istediğini ifade etmiştir. Mahkemece, ortak çocukların velayetlerinin babaya verilmesi gerekirken, velayeti istemediğini açıkça beyan eden anneye verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.25.12.2014(Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2023/2916, Karar No: 2023/5144, Tarih: 25.05.2023

**7. Ceza Dairesi         2023/2916 E.  ,  2023/5144 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, müsadere

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.04.2012 tarihli ve 2012/219 Esas, 2012/214 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na (5846 sayılı Kanun) muhalefet suçundan, 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesi ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 10 ... hapis ve 80,00 TL

adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, anılan Kanun'un 231 inci maddesinin sekizinci fıkrası gereği sanığın 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın itiraz edillmeden usulüne uygun olarak 20.04.2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

2.Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.04.2016 tarihli ve 2016/180 Esas, 2016/438 Karar sayılı kararıyla, sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlediğinden bahisle 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca açıklanmasına karar verilerek sanık hakkında 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 10 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3.Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.04.2016 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Dairemizin 10.11.2021 tarihli ve 2021/19390 Esas, 2021/15019 Karar sayılı ilâmıyla; sanığa duruşma günü tebliğ edilmeden karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına atıf yapılmak suretiyle gerekçesiz hüküm kurulması, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 44 üncü maddesi delaleti ile 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına uyduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 81 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hüküm kurulması, suça konu ürünlerin müsaderesi hususunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi uyarınca hak yoksunluklarına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi ve suç tarihinin 11.02.2012 yerine 10.02.2012 olarak gösterilmiş olması nedenleriyle 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulması suretiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4.Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.03.2022 tarihli ve 2021/828 Esas, 2022/253 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 ... hapis ve 80,00 TL gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına ve kazanılmış hak ilkesi gözetilerek sanığın neticeten 10 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına, suça konu ürünlerin 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince müsaderesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi; suç işleme kastının bulunmaması nedeniyle beraatine karar verilmesi gerekirken hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasının ve lehe hükümlerin uygulanmamış olmasının usul ve kanuna aykırı olması nedeniyle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanığın işlettiği kitabevinde alınan arama kararına istinaden yapılan aramada, raflarda ve iş yerinin üst katında 21 adet bandrol yükümlülüğüne aykırı olduğu değerlendirilen kitap ele geçirilmiştir.

2.Bilirkişi raporu ile suça konu ürünlerin 1 adet bandrolsüz, 3 adet sahte bandrollü, 17 adet başka esere ait bandrol yapıştırılmış kitap olduğu ve ikinci el niteliğinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

3.Sanık aşamalardaki savunmalarında, suça konu ürünlerin takas yoluyla ve öğrencilerden alındığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 11.02.2012 yerine 10.02.2012 şeklinde gösterilmesi mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası kabul edilmiştir.

2.Bilirkişi raporu ile suça konu ürünlerin 1 adet bandrolsüz, 3 adet sahte bandrollü, 17 adet başka esere ait bandrol yapıştırılmış kitap olduğu ve ikinci el niteliğinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

3.Sanık aşamalardaki savunmalarında, suça konu ürünlerin takas yoluyla ve öğrencilerden alındığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 11.02.2012 yerine 10.02.2012 şeklinde gösterilmesi mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası kabul edilmiştir.

2.Olay günü, sanığın iş yerinde yapılan denetimde, 1 adet bandrolsüz, 3 adet sahte bandrollü, 17 adet başka esere ait bandrol yapıştırılmış kitap ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, her ne kadar sanık savunmasında suça konu kitapların takas yoluyla ve öğrencilerden gelen kitaplar olduğunu ve suç kastının bulunmadığını beyan etmiş ise de, bilirkişi raporuna göre suça konu kitapların ikinci el niteliğinde bulunmadığı ve bandrol yükümlülüğüne aykırı olduğu anlaşıldığından, Dairemizin 10.11.2021 tarihli ve 2021/19390 Esas, 2021/15019 Karar sayılı bozma ilâmının gereği de yerine getirilmek suretiyle 5237 sayılı Kanun'un 44 üncü maddesi delaletiyle 5846 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca kurulan hükümde, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların ... biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

3.Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.03.2022 tarihli ve 2021/828 Esas, 2022/253 Karar sayılı kararında, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen "1412 sayılı Kanun’un 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği kazanılmış hak nedeniyle cezanın 10 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezası üzerinden infaz olunacağının belirtilmesi gerekirken, sanığın hükmün hem 2 nci hem de 4 üncü fıkralarında neticeten 10 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi" dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (3) numaralı paragrafta açıklanan nedenle Malatya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.03.2022 tarihli ve 2021/828 Esas, 2022/253 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasının (2) ve (4) numaralı paragraflarının son cümlesinde yer alan "sanığın neticeten 10 ... hapis ve 80 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına" ibarelerinin hükümden çıkartılması ve hükmün (4) numaralı paragraftan sonra gelmek üzere "1412 sayılı Kanun’un 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği cezanın 10 ... hapis ve 80,00 TL adlî para cezası üzerinden infazına" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14423, Karar No: 2019/14176, Tarih: 25.06.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/14423 E.  ,  2019/14176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde satış müdürü olarak çalıştığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi ve iş şartlarındaki aleyhe değişiklik yapılması nedeniyle iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım aylık ücret, prim, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını, davacının haklı fesih nedeni olmayıp iş sözleşmesinin kendilerince İş Kanunu'nun 25/II-e bendi gereğince fesh edildiğini, tazminat hakkı olmadığını, fazla çalışması da olmayıp prime de hak kazanmadığını, davacının işyerinden alıp da iade etmediği avansların da son ay ücreti ile yıllık izin ücreti alacağından mahsup edildiğini, taleplerinin haksız olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının fazla çalışma alacağı olmadığı gibi iş şartlarındaki aleyhe değişiklik iddiası ile ilgili biç bir delil bulunmadığı aksine davacının iyerindeki bir kısım çalışanlarla farklı bir şirkette çalışmak üzere ayrıldığı, buna göre tazminat hakkı olmadığı, fazla çalışma ücreti alacağı da olmadığı ancak bir kısım aylık ücret, prim ve yıllık izin ücreti alacakları olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı taraf, davacının, fesih öncesi işyerinden bir kısım avanslar aldığını ve geri ödemediğini, fesih sonrası bu avans borucunun son ay ücreti ile yıllık izin ücreti alacağından mahsup edildiğini davacıya borçları olmadığı gibi davacıdan bakiye alacakları olduğunu savunmuş ve avans borcuna dayanak olarak muavin defteri kaydı yanında avans ödemelerine yönelik bir kısım yazışmalar ve ödeme dekontları sunmuştur. Ayrıca karar sonrası, mahsup işleminden bakiye kalan alacakları için icra takibi yaptıklarını da belirtmiştir.

Mahkemece, davalının açıklanan savunmasına değer verilmeden son aya ilişkin ücret alacağı ile yıllık izin ücreti alacağı hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece, davalının açıklanan savunmasına değer verilmeden son aya ilişkin ücret alacağı ile yıllık izin ücreti alacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacının söz konusu avanslarla yukarıdaki açıklanan delillere yönelik beyanları tespit edilip, temyiz aşamasında belirtilen icra takibine yönelik bilgi ve belgeler de temin edildikten sonra bir değerlendirme yapılmalı ve bu husus da gerekçe de oluşturalarak sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi hatalıdır.

3- Dava külli eda kısmi tespit davası niteliğinde olup hükmedilen alacaklarda faiz başlangıcı yönünden dava ve ıslah ayrımı yapılması gerekirken alacakların tamamı için dava tarihinden itibaren işleyecek faize karar verilmesi de hatalıdır.

4- Mahkemece, hükmedilen alacakların brüt tutarlar olduğu belirtilmiş ise de, yasal kesintilerin infazda dikkate alınmasına yönelik hüküm kurulmaması da hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3163, Karar No: 2017/6618, Tarih: 20.09.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/3163 E.  ,  2017/6618 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, site yönetimini devir alan müvekkili yönetimin 03/02/2013 tarihli genel kurulda verilen yetki kapsamında 2013 yılı işletme projesini hazırladığını ve işletme projesi ile birlikte her kat malikinin ödeyeceği tutarı arsa payı oranında belirleyerek tebliğ ettiğini, 15/02/2014 tarihl ile kesinleşen 2014 yılı bütçesi ve bütçeye göre aidat ödeme listesi ile borç durumunun kendilerine bildirildiğini, ayrıca yine borç tutarının kendilerine ihtaren bildirildiğini, davalının tüm uyarılara rağmen aidat borçlarını ödemediğini, bu nedenle sayılı dosyası ile takibe geçtiklerini, davalının takibe itiraz ederek takibin durduğunu, bu nedenlerle davalının itirazının iptaline, takibin devamına, davalının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazmintına mahkum edilmesine, % 5 akdi gecikme faizi uygulanması istenilmiştir.

Mahkemece davacının davasının kısmen kabulü ile davalı tarafın sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 13.983,13.-TL asıl alacak, 1.977,32.-TL gecikmiş tazminat olmak üzere toplam 15.960,44.-TL yönünden itirazın iptaline, takibin asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, tarafların icra inkar tazminatına yönelik taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, davalının ödemekle yükümlü olduğu ortak gider alacağının belirlenerek oluşan sonuca göre karar verilmesi usûl ve kanuna uygun bulunduğundan, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûle ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 20/09/2017 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29294, Karar No: 2013/19642, Tarih: 24.09.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/29294 E.  ,  2013/19642 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... adına Avukat ... ile davalı 1-T.P.A.O adına Avukat ..., 2-Asa Yemek Üretim Taah. Gıda Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. adına Avukat ... Cemil Bilgiç aralarındaki dava hakkında Batman İş Mahkemesinden verilen 20.11.2012 tarihli ve 2012/496 esas, 2012/1314 karar sayılı kararı Dairenin 30.05.2013 tarihli ve 2013/11811 esas, 2013/12883 karar sayılı ilamıyla BOZULMASINA karar verilmiştir. Davacı avukatınca kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya içeriğine göre, Dairemizce temyiz incelemesi sonucunda verilen kararda maddi hata saptanamadığı gibi, maddi hataya dayandığı ileri sürülen hususun hukuki takdire ilişkin olduğu ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesi gereğince İş Mahkemelerinin kararları ile ilgili Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme istenemeyeceği de dikkate alınarak davacı vekilinin dilekçesinin REDDİNE, 24.09.013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalı TPAO ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun kesinleşen yargı kararları ile sabit olduğunun anlaşılmasına göre maddi hatanın kabulü ile mahkeme kararının onanması gerekir görüşündeyim.24.09.2013
Yargıtay — Esas No: 2017/171, Karar No: 2017/1004, Tarih: 28.02.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/171 E.  ,  2017/1004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 28.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17343, Karar No: 2016/18316, Tarih: 20.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/17343 E.  ,  2016/18316 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bünyesinde çalıştığını, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödenmediğini belirterek anılan alacak kalemlerinin tahsili istemi ile belirsiz alacak davası açmıştır.

Mahkemece, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, ... Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.