muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4126, Karar No: 2021/12209, Tarih: 14.09.2021

**1. Ceza Dairesi         2019/4126 E.  ,  2021/12209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

MAKTUL : ...

SUÇLAR : Nitelikli Kasten Öldürme, Kasten Öldürmeye Teşebbüs, 6136 sayılı Kanun’a Muhalefet

HÜKÜMLER : 1) Sanık ... hakkında;

6136 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan;

6136 sayılı Kanun’un 13/1, TCK’nin 52/2 ve 53. maddeleri uyarınca 1 yıl hapis ve 600,00-TL adli para cezası ile mahkumiyetine dair Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 10/06/2015 tarih ve 2014/294 Esas – 2015/232 Karar sayılı kararı,

2) Sanık ... hakkında

a) Maktul ...’ı nitelikli kasten öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK’nin 37/1, 82/1-a-k, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile mahkumiyetine,

b) Mağdur ... ’ı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan; TCK’nin 37/1, 82/1-a-k, 35/1-2, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/07/2019 tarih ve 2018/383 Esas – 2019/283 Karar sayılı kararı,

3) Sanık ... hakkında;

a) Maktul ...’ı nitelikli kasten öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK’nin 37/1, 82/1-a-d-k, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile mahkumiyetine,

b) Mağdur ... ’ı kasten öldürme suçundan; TCK’nin 37/1, 82/1-a-k, 35/1-2, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine,

4) Sanık ... hakkında;

a) Maktul ...’ı nitelikli kasten öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK’nin 38/1, 82/1-a-k, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile mahkumiyetine,

b) Mağdur ... ’ı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan; TCK’nin 38/1, 82/1-a-k, 35/1-2, 53 ve 63/1. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine dair, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/07/2019 tarih ve 2018/383 Esas – 2019/283 Karar sayılı kararı.

TEMYİZ EDENLER : Sanık ... ve müdafii, sanık ... ve müdafii, sanık ... müdafii, kasten öldürme suçlarından verilen hükümler yönünden ceza süresine göre re’sen

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Sanık ... hakkında 10/06/2015 tarihli hükümle verilen 6136 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen suçun gerektirdiği cezanın kanunda belirtilen türü ve üst haddine göre, kamu davası 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen “12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresine” tabi bulunmakla, yargılamaya konu suç tarihi olan 05.12.2008 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olması,

Sanığa yüklenen suçun gerektirdiği cezanın kanunda belirtilen türü ve üst haddine göre, kamu davası 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen “12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresine” tabi bulunmakla, yargılamaya konu suç tarihi olan 05.12.2008 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenle, 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

2) Sanıklar ..., ... ve ... haklarında maktul ...’ı nitelikli kasten öldürme ve mağdur ... ’ı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ..., ... ve ...’in maktul ... ve mağdur ...’a karşı eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde bozma nedeni saklı kalmak kaydıyla suç niteliği tayin kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, incelenen dosyaya göre sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... ve müdafiinin; duruşmada ve temyiz dilekçesinde belirtilen usule, sübuta, dilekçesinde belirtilen hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğine, delillerin yeterli olmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiğine, sanığın sağlık durumu itibariyle atılı suçu işlemesinin mümkün bulunmadığına, duruşmada mahkemenin bozmaya karşı fiili direnmede bulunduğuna, sanık ... ve müdafiinin, duruşmada ve temyiz dilekçesinde belirtilen sübuta, tasarlama gerekçelerinin yerinde olmadığına, delillerin mahkumiyete yeterli bulunmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiğine, şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı davranıldığına, mahkemenin fiili direnmede bulunduğuna, sanığın TCK’nin 39. maddesinden ve haksız tahrik hükümlerinden faydalandırılması gerektiğine ilişkin bozma ilamına uyulmadığına, sanık hakkında TCK’nin 62. maddesinin uygulanması gerektiğine, sanık ... müdafiinin; duruşmada ve temyiz dilekçesinde belirtilen eksik inceleme yapıldığına, tasarlama saikinin bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz sebeplerinin reddiyle;

Ancak;

Ancak;

a) Dosya kapsamına göre; maktul ...’in sanık ...'nın olay tarihi öncesinde boşandığı eşi olduğu, bu evlilikten birisi sanık ... olmak üzere beş çocukları bulunduğu, maktul ...’in sanık ... ile evlilikleri devam ederken mağdur ... ile tanıştığı, aralarında duygusal bir yakınlaşma meydana geldiği, mağdur ...'un maktul ...'e aldığı cep telefonunu ...'in oğlu sanık ...'in görmesi üzerine annesinin ... ile ilişkisini öğrenip babası ...'e bildirmeye giderken, ...'in bu durumu mağdur ...’a haber verdiği, ...’un istemi doğrultusunda maktul ...’in küçük kızı ...'ı da alarak evden kaçtığı, ... ve ...’un öncelikle ... iline gittikleri, oradan ...'ya ve akabinde de İstanbul'a gittikleri, maktul ... ve mağdur ...'un bu aşamadan sonra birlikte yaşamaya başladıkları, 19/04/2007 tarihinde sanık ... ile maktul ...’in boşandıkları, suç tarihinde mağdur ...’un kapıcılık yaptığı sitenin kapıcı dairesinde oturdukları, sanık ...’in beş ay kadar onlarla birlikte yaşadığı, hatta mağdur ...'un kendisine hizmetli olarak çalıştığı sitenin güvenlik şirketinde sanık ...’e iş bulduğu, ancak bu süreç içerisinde bile zaman zaman memleketine gidip geldiği, sanık ...'in de annesi maktul ...’e karşı husumeti yokmuş gibi davrandığı ve gelişmelerden babası sanık ...'i haberdar ettiği, bu şekilde sanık ... ve sanık ...'in gerek ...'in gerekse ...'un öldürülmesi gerektiği yolundaki kararlarına devam ettikleri, ancak maktul ...'in sanıklar ... ve ...'i tanıyor olması nedeniyle bu işi bir başkasına yaptırmaya karar verdikleri, sanık ...'in çocukluk arkadaşı olan sanık ... ile anlaştıkları, sanık ... ile sanık ...'ın olay gecesi maktul ve müştekinin evlerinin bulunduğu kapıcı dairesine gittikleri, maktul ... ve mağdur ...’un sanık ...'i tanımaları sebebiyle sanık ...'in kendisini göstermediği, maktul ...’in çocuğunu uyutmak için odasında bulunduğu, saat 23.00 sıralarında çok sert bir şekilde evlerinin kapısının çalınması üzerine mağdur ...’un kapıyı açtığında kafasında şapka olan sanık ...’ın elindeki tabanca ile yüzüne ve göğsüne doğru ateş ettiği, sanık ...’ın silah seslerini duyarak odadan çıkan maktul ...’e de ateş etmesi sonrasında ...’in vücuduna isabet eden iki adet ateşli silah mermi çekirdeği nedeniyle öldüğü olayda;

Her ne kadar sanıklar hakkında "töre saikiyle öldürme" suçundan hükümler kurulmuş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03/07/2012 tarih ve 2012/1-76 Esas – 2012/258 Karar sayılı kararın da ayrıntıları ile açıklandığı üzere; Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğü'nde "töre" kelimesinin; "bir toplulukta benimsenmiş, yerleşmiş davranış ve yaşama biçimlerinin, kuralların, görenek ve geleneklerin, ortaklaşa alışkanlıkların, tutulan yolların bütünü, adet, bir topluluktaki ahlaki davranış biçimleri, adap" olarak tanımlandığı, ayrıca "saik" kelimesinin, "sebep, güdü, kasta öngelen ve onu hazırlayan düşünce", "öldürmenin töre saikiyle gerçekleştirilmesinin" ise "öldürmeye yönelik kastın, töre anlayışının etkisi altında şekillenmesi" anlamlarına geldiği, genelde iyi davranış biçimlerini ifade etmek için kullanılan "töre" kavramının zaman zaman "kötü" davranış biçimlerini ifade etmek için de kullanılabildiği, bu anlamda, Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinin 1

. fıkrasının (k) bendinin konusunu oluşturan "töre"nin, "belli bir davranışı gerçekleştirenin veya belli bir yaşam biçimini tercih edenlerin öldürülmesini gerektiren", "kötü bir töre"yi ifade ettiği, bir davranışın töreden kaynaklandığını söyleyebilmek için, bu davranışın "bir toplulukta genel olarak benimsenmiş, yerleşmiş yaşam biçimlerinden veya değer yargılarından kaynaklanmasının" gerekli olduğu, yasal düzenlemede geçen "saik" kelimesinin, öldürme fiilinin fail tarafından "başka her türlü etkiden uzak olarak sırf toplumda benimsenmiş olan genel bir davranış veya yaşam biçimine aykırı davranılmış olmasını cezalandırmayı görev addedip onun etkisiyle" işlenmesini, başka bir deyişle, "öldürme kastının, kötü törenin etkisiyle oluşması lüzumunu" ifade ettiği, bu durumdaki failin "öldürme eylemini" gerçekleştirirse toplum tarafından "saygınlık" ile ödüllendirileceğini, gerçekleştirmediği takdirde ise "kınanacağını" düşünmesi ve bu eylemi saygınlık kazanmak ya da kınanmamak için işlemesi gerektiği, dolayısıyla "töre saikiyle öldürme"den bahsedilebilmesi için, öncelikle mağdurun "toplumda genel olarak benimsenmiş olan bir davranış veya yaşam biçimine aykırı davranmış olmasının, ikinci olarak bu aykırı davranışın "ölümle" cezalandırılması gerektiğinin o toplumda yaşayanlar tarafından beklenen bir tepki olduğunun kabul edilebilmesinin, üçüncü olarak ise öldürme fiilinin fail tarafından toplumun öldürme beklentisinin yönlendirmesiyle sırf aykırı davranışın cezalandırılması görevi üstlenilerek işlenmesinin" şart olduğu, burada "toplumdan" kastedilenin "tüm ülke" olabileceği gibi "köy, mahalle, geniş aile gibi" küçük bir topluluk da olabileceği, "töre saikiyle öldürme" suçunun oluşması açısından bunlar arasında fark bulunmadığı, "töre" kavramıyla sık sık karıştırılan "namus" kavramının ise "bir toplum içinde ahlak kurallarına ve toplumsal değerlere bağlılık, iffet, doğruluk, dürüstlük" olarak tanımlandığı, bu anlamda, töre ile namusun benzer ancak farklı kavramlar oldukları, törenin belli koşullarda namusu da içine alan üst bir kavram olarak ortaya çıkabileceği durumlar var ise de, diğer koşulların bulunmadığı hallerde, sırf kişilerin sübjektif namus anlayışından, kıskançlıktan, cinsel arzu ve isteklere karşılık alamamaktan, kınamaktan, hoşlanmamaktan, tasvip etmemekten, söz geçirememekten kaynaklanan öldürme fiillerinin "töre saikiyle öldürme" olarak nitelendirilemeyeceği, aynı şekilde, toplumun tasvip etmediği veya kınadığı davranışları işleyenlerin ya da yaşam biçimini tercih edenlerin öldürülmesi" biçiminde gerçekleştirilen her fiilin de toplumdaki öldürme beklentisi açıkça ortaya konulmadan", sırf bu nedenle "töre saikiyle öldürme" olarak değerlendirilemeyeceği, buna göre, "töre cinayeti ile namus cinayetinin" aynı kavramlar olduğunun söylenemeyeceği, zira, suçta ve cezada kanunilik prensibi ile ceza hukukundaki kıyas yasağının, "töre saikiyle öldürme" suçunun uygulanma alanını bu şekilde genişletmeye izin vermeyeceği anlaşılmakla, bu açıklamalar

biçimini tercih edenlerin öldürülmesi" biçiminde gerçekleştirilen her fiilin de toplumdaki öldürme beklentisi açıkça ortaya konulmadan", sırf bu nedenle "töre saikiyle öldürme" olarak değerlendirilemeyeceği, buna göre, "töre cinayeti ile namus cinayetinin" aynı kavramlar olduğunun söylenemeyeceği, zira, suçta ve cezada kanunilik prensibi ile ceza hukukundaki kıyas yasağının, "töre saikiyle öldürme" suçunun uygulanma alanını bu şekilde genişletmeye izin vermeyeceği anlaşılmakla, bu açıklamalar ışığında, somut olayda; sanıklar

... ve ... hakkında maktul ...’e yönelik tasarlayarak kasten öldürme suçundan 5237 sayılı TCK’nin 82/1-a maddesi, sanık ... hakkında annesi maktul ...’e yönelik kasten öldürme suçundan TCK’nin 82/1-a-d maddesi, sanıklar ..., ... ve ...’ın mağdur ...’a yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan TCK’nin 82/1-a ve 35. maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine dair hüküm kurulması gerekirken, gerekçede namus saikinin oluştuğu vurgulanarak ve suç niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde töre saikiyle kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-k maddesi uyarınca da mahkumiyetlerine karar verilmesi,

b) Sanık ...’in ölen ...’in oğlu, sanık ...’in de boşandığı eski eşi olduğu, ...’in evlilik birliği sürerken ve aynı konutta ikamet ederlerken, mağdur ... ile gönül ilişkisi kurup kaçarak birlikte yaşamaları nedeniyle, oğul ve eş olan sanıklar ... ve ... haklarında TCK’nin 29. maddesi gereğince haksız tahrik hükümlerinin asgari oranda uygulanması gerekirken, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi suretiyle sanıklara fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ... ve müdafii, sanık ... ve müdafii ile sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, re'sen de temyize tabi olan hükümlerin, 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, sanıkların ceza miktarları ve tutuklulukta geçirdikleri süreler dikkate alınarak sanıklar müdafiileri ile sanık ...’ın tahliye talebinin REDDİNE, 14/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.

14/09/2021 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet savcısı ... ...'in huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanıklar ..., ..., ... müdafii Avukatlar ..., ..., ..., ... 'nın yokluğunda 16/09/2021 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2017/3415, Karar No: 2017/15924, Tarih: 04.07.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/3415 E.  ,  2017/15924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacının, hizmet döküm cetvelinde yer alan tüm işyerilerine ait, işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinin Sosyal Güvenlik Kurumundan, dava konusu olan çalışma dönemine ilişkin davalı şirketlerin ortakları ile ... San. Tes. Tic. A.Ş.'nin yetkililerini, işyeri ve faaliyet adresleri, ortakların paylarını gösteren ticari sicil kayıtlarının Ticaret Sicil memurluğundan istenmesi için, ayrıca davalılar ... İnş. Taahh. A.Ş. ve ... İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. ile dava dışı hizmet döküm cetvelinde yer alan işyerleri ile ilgili varsa hizmet alım sözleşmelerinin eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2748, Karar No: 2011/6354, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2748 E.  ,  2011/6354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ün beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma-düzeltilerek onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

18.02.2009 tarihinde yapılan haciz işlemi nedeniyle düzenlenen tutanakta borçlu işyerinin kayıtlı adresinden taşındığının belirtildiği, adresten taşınmanın tek başına ticareti terk anlamına gelmeyeceğinin kabulü nedeniyle şikayetin süresinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varılmıştır.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 24.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.