muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17270, Karar No: 2023/6117, Tarih: 05.07.2023

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Dosya kapsamında yer alan gizli soruşturmacı tayinine ilişkin kararın, güven alımı (rapor) tutanaklarının, fiziki takip ve kimlik tespiti tutanaklarının, CD fotoğraflama ve deşifre tutanaklarının, keşif ve mesafe tespitine ilişkin bilirkişi raporlarının, fotoğraf ve görüntü karşılaştırmasına ilişkin bilirkişi raporunun ve uyuşturucu madde analizine ilişkin uzmanlık raporlarının içerikleri ile sanık ...'nın, hakkındaki beraat kararı istinaf edilmeksizin kesinleşen sanık ...'ın ve başka dosyada yargılanan yaşı küçük sanık ...'ın yargılandığı dosyada alınan savunmaları, gizli soruşturmacıların ve sorumlu kolluk görevlilerinin tanık sıfatıyla alınan yeminli beyanları birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'nın, 17.01.2019 tarihinde yanında bulunan kimliği tespit edilemeyen ( hakkında beraat kararı verilen diğer sanık ... olmadığı değerlendirilen) şahısla iştirak halinde gizli soruşturmacılara

100 TL karşılığında daralı 2 gram sentetik kannabinoid sattığı; uyuşturucu madde alışverişinin gerçekleştiği yerin, aile sağlığı merkezine 64 metre ve okula 137 metre yürüme mesafesinde olduğu; 15.02.2019 tarihinde ise yanında bulunan başka dosyada yargılanan yaşı küçük sanık ... ile birlikte gizli soruşturmacılara 50,00 TL karşılığında daralı 2 gram esrar sattığı, uyuşturucu alışverişinin gerçekleştiği yerin, 5237 sayılı Kanunun 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi kapsamındaki yerlere 200 metreden yakın mesafede olmadığı sabit olup; sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan belirlendiği, 5237 sayılı Kanunun 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca 1/2 oranında arttırım yapılarak, ardından takdiri indirim uygulandığı, koşulları bulunmadığından zincirleme suç hükümlerine göre arttırım yapılmadığı gerekçesiyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular ile hukuki nitelendirme ve uygulama konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince sanık hakkındaki hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin dördüncü fıkrasındaki ihtarın usulüne uygun şekilde yapılmaması nedeniyle söz konusu hukuka aykırılık düzeltilerek İlk Derece Mahkemesi hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanığın, 17.01.2019 tarihli olayda, gizli soruşturmacılara, okula ve aile sağlığı merkezine 200 metreden yakın mesafede sentetik kannabinoid sattığının anlaşılması karşısında, 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde düzenlenen birden fazla nitelikli halin gerçekleştiği dikkate alınarak, aynı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun sübutuna, vasfına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı; suç tarihinden önce 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'la 5271 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine bakılmaksızın uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarında gizli soruşturmacı görevlendirilmesi mümkün olup, talep yazısında "kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka surette delil elde edilememesi" hususları somutlaştırılarak açıklandığından, gizli soruşturmacı görevlendirilmesinin usule ve hukuka uygun olduğu; 5271 sayılı Kanun'un 140 ıncı maddesi uyarınca

alınmış teknik takip kararı bulunmamasına rağmen gizli soruşturmacılar tarafından ses ve/veya görüntü kaydı yapılmış ise de, hukuka uygun şekilde elde edilmiş güven alımı (rapor) tutanaklarının, fiziki takip ve kimlik tespiti tutanaklarının içerikleri, gizli soruşturmacıların ve sorumlu kolluk görevlilerinin yeminli tanıklık beyanları ile sanığın eyleminin sabit olduğu, yine aynı deliller çerçevesinde, ilk olarak sanığın uyuşturucu madde satma teklifinde bulunduğu ve suça teşvikten söz edilemeyeceği anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde eleştiri dışında hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesinin, 23.06.2021 tarihli ve 2021/31 Esas, 2021/1877 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bakırköy 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.07.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10153, Karar No: 2017/830, Tarih: 20.02.2017

**14. Ceza Dairesi         2016/10153 E.  ,  2017/830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama (sanık ... hakkında iki kez); kasten yaralama, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanık ... hakkında birer kez)

HÜKÜM : Sanık ...'in kasten yaralama suçundan (iki kez) mahkûmiyeti ile temyiz isteminin reddine, sanık ...'ın atılı suçlardan mahkumiyeti ile temyiz isteminin reddine

İlk derece mahkemesince sanık ...'in temyiz isteminin reddine dair 05.05.2016 günlü Ek karar ile sanık ...'ın temyiz isteminin reddine ilişkin 19.07.2016 tarihli Ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz istemlerinin reddine dair verilen Ek kararlar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanıkların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Ek kararların ONANMASINA, 20.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13777, Karar No: 2016/17061, Tarih: 09.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/13777 E.  ,  2016/17061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

İncelenmesine gerek görülmesi sebebi ile;

1-Davacının sigortalı hizmet cetvelinin 2014 yılını tümü ile gösterir şekilde ilgili Sosyal Güvenlik Kurumundan celbi ile dosyaya eklenmesi,

2-Sigortalı hizmet cetvelinde 22.09.2014 tarihinden sonra işe giriş kaydı bulunduğunun anlaşılması halinde, işe giriş kaydı olan işyerinin dava dışı .... A.Ş.'ne ait olup olmadığının tespitine yarar işyeri tescil bilgeleri, her türlü delil ve belge, (varsa davacı ile imzalanan iş sözleşmesinin) eklendikten sonra gönderilmesi;

3-Dava dışı ..... A.Ş. ile davalılar arasında varsa sözleşmelerin eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13863, Karar No: 2011/20488, Tarih: 08.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/13863 E.  ,  2011/20488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1762, Karar No: 2019/9054, Tarih: 30.04.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/1762 E.  ,  2019/9054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Müşteki hakkında Akhisar Devlet Hastanesi psikiyatri uzmanı tarafından düzenlenen 28.09.2012 tarihli raporda "mağdurun yapılan psikiyatri muayenesinde aktif psikopatoloji olmadığı ve ruhsal bir hastalık saptanmadığı" belirtildikten sonra sonuç kısmında yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilemeyeceği belirtilerek raporda çelişki oluşturulduğu ve bu hali ile mevcut raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşıldığından, mağdura ait tüm doktor raporları ve tedavi evraklarının varsa grafileri ile birlikte temin edilerek en yakın Adli Tıp Şube Müdürlüğüne gönderilerek, mağdurun yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceği konusunda ve 5237 sayılı TCK'nin 86 ve 87. maddelerindeki tüm unsurları kapsayacak şekilde rapor aldırılması gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre;

2) Olayda uygulanma olanağı bulunmadığı halde sanık lehine TCK'nin 29. maddesi uyarınca (1/2) oranından haksız tahrik indirimi yapılmak suretiyle eksik ceza tayini,

3) Mahkemece sanığın eylemini, kızına karşı silahtan sayılan taş atmak suretiyle gerçekleştirdiğinin kabul edilmesi karşısında, birden fazla nitelikli halin (TCK'nin 86/3-a, 86/3-e) aynı olayda gerçekleşmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 61. maddesindeki ölçütler ve TCK'nin 3. maddesindeki cezada orantılılık ilkesi dikkate alınarak TCK'nin 86/1. maddesi gereğince temel cezaya hükmedilirken alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin gözetilmemesi nedeniyle eksik ceza tayin edilmesi,

4) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas-2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, ceza miktarı açısından CMUK'un 326/son maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınmasına, 30.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2759, Karar No: 2024/11657, Tarih: 16.12.2024

**7. Ceza Dairesi         2024/2759 E.  ,  2024/11657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/356 E., 2023/474 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, eşya müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteklerinin süresinde olduğu, temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği münhasıran, suça konu eşyalar hakkında müsadere hükmü kurulurken ele geçirilen tüm eşyalar yerine sadece numunelerin müsaderesine karar verilmesinin ve suçta kullanılan aracın müsaderesine karar verilmesi gerekirken bu konuda herhangi bir karar verilmemesinin hukuka aykırı olması nedeniyle kararın bu yönlerden bozulmasına ilişkindir.

2.Suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz isteği, usul ve esas bakımından hukuka ve yasaya aykırı kararın bozulmasına ilişkindir.

II. GEREKÇE

İddianamede nakil vasıtasının müsaderesi talep edilmediği gibi mahkemece de nakil aracı ile ilgili herhangi bir hüküm kurulmaması nedeniyle katılan ... İdaresi vekilinin temyiz talebi bu yönüyle

inceleme dışı bırakılarak katılan ... İdaresi vekilinin diğer temyiz taleplerinin ve suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz taleplerinin incelenmesinde,

Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, olay tarihinde, Gevaş Sulh Ceza Hâkimliğinin 2014/16 D.İş. sayılı kararına istinaden.... plakalı ..... Turizm'e ait yolcu otobüsünde yapılan aramada, otobüste muavin olarak bulunan suça sürüklenen çocuğa ait olduğu tespit edilen 30 karton M&M marka bandrolsüz kaçak sigaranın ele geçirildiği anlaşılmıştır.

Suça sürüklenen çocuk hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Suça sürüklenen çocuk savunmasında, suça konu 30 karton sigarayı arkadaşları için aldığını, otobüsün bagajında açık bir şekilde durduğunu, suç işleme kastıyla hareket etmediğini, gümrüklenmiş değerin 2 katını ödediği takdirde cezada 1/2 oranında indirim uygulanacağını anladığını, ödeme yapmak istemediğini beyan etmiştir.

Suça sürüklenen çocuk hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Suça sürüklenen çocuk savunmasında, suça konu 30 karton sigarayı arkadaşları için aldığını, otobüsün bagajında açık bir şekilde durduğunu, suç işleme kastıyla hareket etmediğini, gümrüklenmiş değerin 2 katını ödediği takdirde cezada 1/2 oranında indirim uygulanacağını anladığını, ödeme yapmak istemediğini beyan etmiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımın doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, dava konusu gümrük kaçağı sigaraların tamamının müsaderesine karar verilmesi yerine yalnızca dava konusu imha harici tutulan sigaraların müsaderesine karar verilmesi dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan ... İdaresi vekilinin ve suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükümden müsadereye ilişkin bölümün çıkarılması ve yerine ''Suça konu kaçak sigaraların tamamının 5607 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası delaleti ile 5237 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca müsaderesine '' ibaresinin yazılması suretiyle hükmün, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2249, Karar No: 2019/1300, Tarih: 05.12.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2249 E.  ,  2019/1300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karaman İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 23.09.2014 tarihli ve 2013/104 E., 2014/355 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 09.02.2016 tarihli ve 2014/3001 E., 2016/3025 K. sayılı kararı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin haklı sebep bulunmadan işverence feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, aylık ücret, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanunun 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.