muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/6523, Karar No: 2011/7658, Tarih: 21.11.2011

Öte yandan, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki KURU, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanunun 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanunun 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin onbeş günlük süre içinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasının müeyyidesidir. Bu durumda, Türk Ticaret Kanununun 136. maddesinde sayılan kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğü, gerçek kişi tacirler için geçerli olup, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı gerekçesiyle sanıkların beraati yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi,

2- Tebliğnamedeki (1) no’lu kanun yararına bozma isteminin kabulü nedeniyle, (2) no’lu istemi tartışmakta hukuki yarar görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname yerinde görülmekle, Gaziosmanpaşa İcra Mahkemesinin 03/02/2009 tarihli ve 2007/6399 Esas, 2009/134 sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma kararı üzerine CMK’nun 309/4-d maddesi uyarınca yeniden uygulama yapılması gerekmekle;

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan dolayı sanıklar ... ve ...’in ayrı ayrı beraatlerine, haklarındaki mahkumiyet kararının çektirilmemesine, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 21.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2282, Karar No: 2019/3145, Tarih: 25.03.2019

**8. Hukuk Dairesi         2016/2282 E.  ,  2019/3145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, tarafların murisleri olan ..... ve...'den kalan dava konusu 4259, 4302, 4339 parseller ile 101 ada 241 parsel, 106 ada 60 parsel, 111 ada 85 parsel 111 ada 94 parsel, 111 ada 110 parsel, 111 ada 148 parsel, 111 ada 169 parsel, 111 ada 172 parsel, 119 ada 100 parsel, 114 ada 120 parsel, 119 ada 85 parsel 143 ada 1 parsel taşınmazları 2005 yılının 7. ayının sonunda rızaen taksim ettiklerini, taksim tarihinden beri bugüne kadar tarafların kullandıklarını, taksimin 8 yılın sonunda davalı tarafından bozulmaya çalışıldığını, bu nedenle Muris ...... adına kayıtlı 143 ada 1 parsele ait tapu kaydının iptali ile taşınmazın tamamının İsmail adına yeniden tescilini, 111 ada 172 parsele ait tapu kaydının iptali ile taşınmazın tamamının davalı ... adına yeniden tescilini, 111 ada 94 ve 110 parselin tapusunun iptali ile bu iki taşınmazın tamamının müvekkili ... adına yeniden tescilini,111 ada 85 parsel numaralı taşınmazın tapusunun iptali ile tamamının davalı ... adına yeniden tescilini, 111 ada 169 parsel numaralı taşınmazın 4 eşit kısma bölündüğünü, tapunun iptali ile herkesin taksime göre kullandığı yerin kendi adına tescilini 119 ada 100 parsel numaralı taşınmazın 4'e bölünmesi gerektiğini, 4302 parsel numaralı taşınmazı tarafların boydan boya 4 eşit parçaya böldüğünü, herkesin taksime göre kullandığı yerinin kendi adına tescilini, 4259 parsel numaralı taşınmazın 4 eşit parçaya bölündüğünü, buna göre tapunun iptali ile herkesin taksime göre kullandığı yerinin kendi adına tescilini,106 ada 60 parsel numaralı taşınmazın 4 eşit parçaya bölündüğünü, buna göre tapunun iptali ile herkesin taksime göre kullandığı yerinin kendi adına tescilini, 119 ada 85 parsel numaralı taşınmazın 4 eşit parçaya bölündüğünü, buna göre tapunun iptali ile herkesin taksime göre kullandığı yerinin kendi adına tescilini, Muris... adına kayıtlı 101 ada 241 parsel numaralı taşınmazın tamamının mirasçılar olan müvekkili Arif ve İsmail tarafından diğer müvekkil Pembe ile davalı ...'ye bırakıldığını, tapunun iptali ile ikisi adına tescili gerektiğini,111 ada 148 parsel numarasında kayıtlı taşınmazın tamamının da mirasçılar olan müvekkili Arif ve İsmail tarafından diğer müvekkil Pembe ile davalı ...'ye bırakıldığını, tapunun iptali ile her ikisi adına 1/2 oranında yeniden tescili gerektiğini, 114 ada 120 parsel numaralı taşınmazın ise taksim harici bırakılmış bulunduğunu, davanın taraflarının taşınmaz üzerinde 1/4 oranında hak ve hisseleri olduğunu, taksim sırasında taraflara düşen, zeminde sınırları belirli olan ve herkesin kullandığı yerin yeniden tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; taksimin yapıldığı belirtilen tarihte kadastronun kesinleştiğini, taraflar arasında hiç bir zaman rızai taksim olmadığını, nizasız fasılasız bir kullanımında olmadığını, taraflar arasında paylaşım senedi de bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur. Daha sonraki beyanlarında ise taraflar arasında ortaklığın giderilmesi davası olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmaz üzerinde mirasçıların bir araya gelerek usulüne uygun paylaşım yapmadıkları, zeminde taksimi gösterir sınırların olmadığını, taksimin yapıldığına ilişkin beyanı destekler delil bulunmadığı, davanın ispatlanamadığı, ayrıca davacının dava konusu 111 ada 172 parsel ve 111 ada 85 parsel taşınmazların... adına tescilini istemesinde hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava; miras taksime dayalı tapu iptal ve tescil talebine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. TMK'nin 676 . maddesinde düzenlenen paylaşma sözleşmesine göre “ Mirasçılar arasında payların oluşturması ve fiilen alınması veya aralarında yapılacak paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar paylaşma sözleşmesi ile mirasçılar tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerinde elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini de kabul edebililer. Paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.” Bu bilgiler ışığında somut olaya gelince; dava konusu taşınmazların tamamının tapu kayıtları ve kadastro tutanakları incelendiğinde, (111 ada 85 ve 4339 parseller üçüncü kişiler adına tapulama görmüş olup bu taşınmazlar hariç) diğer tüm taşınmazlar 23.06.2005 tarihinde tapulama yoluyla tarafların murisleri... ve ...... adlarına kayıtlı olup hala aynı şekilde bu kişiler adınadır. Davacılar vekilinin dava dilekçesi incelendiğinde ise taksim tarihinin 2005 yılının 7. ayının sonları olduğu belirtilmiştir. Görüldüğü üzere; dava konusu taşınmazların 23.06.2005 tarihinde kadastrosunun yapılıp kesinleştiği sabit olmakla, davacılar vekilince de taksimin 2005 yılının 7. ayının sonlarında yapıldığı belirtilmekle, yine davacılar vekilince dosyaya kanunun aradığı yazılı taksim sözleşmesi ibraz edilmemekle ve son olarak davalı tarafından da cevap dilekçesinde yazılı bir paylaşım senedi olmadığı belirtilmekle ortada kanunun aradığı yazılılık şartını sağlayan geçerli bir taksim sözleşmesi bulunmamaktadır. Mahkemece bu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemişse de ret kararı sonucu itibariyle doğru olup yeniden yargılamayı gerektirmediğinden gerekçe düzeltilmek suretiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün 1086 sayılı HUMK'un 438/son fıkrası gereğince gerekçesinin değiştirilmiş ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle reddine, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, 25.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/10624, Karar No: 2006/2338, Tarih: 21.03.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2005/10624 E.  ,  2006/2338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacı Vek.Av.... ile davalı Vek.Av.... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava konusu edilen Hacı Ali Ağa Vakfına ait halen galle alan evlat listesi ile dayanakları evrakın Vakıflar Genel Müdürlüğünden getirtilip dosyasına konulduktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.3.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1533, Karar No: 2016/16981, Tarih: 05.10.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/1533 E.  ,  2016/16981 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) 14/01/2013 olan suç tarihinin karar başlığında 14/01/2012 olarak yanlış yazılması,

2) Suça sürüklenen çocuk 18 yaşını tamamlamadığı halde, 15.07.2013 ve 07.10.2013 tarihli duruşmaların kapalı yerine açık yapılması,

3) Ayrıntıları CGK'nin 08/10/2013 tarih, 2012/3-1391 Esas - 2013/407 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere; hükmün tefhim edildiği son oturumda tanıkların dinlenmesi üzerine, suça sürüklenen çocuk müdafiine söz verildikten sonra, son olarak katılan vekiline söz verilerek 5271 sayılı CMK'nin 216. maddesine aykırı davranılması,

Kabule göre de;

4) Katılan hakkında ... Devlet Hastanesinde görevli Plastik Cerrahi Uzmanı tarafından düzenlenen 05.02.2013 tarihli raporda; "hastanın tendon onarımı sonrası el bileği fleksiyonunda mutlaka eskiye kıyasla sürekli fleksiyon güçsüzlüğü olacaktır" şekline tespite yer verilmiş ise de; rapor içeriğinin yetersiz nitelikte olup Adli Tıp kriterlerine uygun olmadığı anlaşıldığından, katılanın, tüm tedavi evrakları, geçici ve kesin raporlarıyla birlikte Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek yeniden rapor alınmak suretiyle suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, yetersiz rapora dayanılarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 05.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22102, Karar No: 2012/29670, Tarih: 25.12.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/22102 E.  ,  2012/29670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan her iki tarafın bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.12.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Davacı, Davalı Banka ile aralarında imzalanan kredi sözleşmesi uyarınca 125.000 İsviçre Frangı kredi kullandığını, sözleşmenin standart olması nedeniyle sözleşmeye müdahale edemediğini, sözleşmenin yasaya bazı aykırılıklar içerdiğini, ayırca, aylık ödemelerin arttığını ve ödeyemez duruma geldiğini, sözleşmenin uyarlanmasına karar verilmesini dilemiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacının temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır. Ne var ki, yüce çoğunluğun onama yönündeki düşüncesine katılamamaktayız. Şöyle ki,

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ilkesi uygulanmaktadır. Özel hukuk sistemiz kişilerin iradi serbestisi esasını benimsemiş ve eşit düzeydeki kişilerin hukuki ilişkilerini düzenlemeyi amaç edinmiş ve belili sınırlar içinde onların iradelerini öne çıkartıp, kamu düzenine aykırı olmamak koşuluyla istedikleri gibi sözleşme yapabilecekleri öngörülmüştür. Sözleşme serbestisi içerisinde muhtelif alt başlıklar halinde serbestiler de bulunmaktadır. Bunlar, sözleşme yapıp yapmama serbestisi, sözleşmenin karşı tarafını seçme, şekil serbestisi, sözleşmenin muhtevasını belirleme serbestisi, tip serbestisi, mevcut sözleşmeyi değiştirme veya ortadan kaldırma serbestisi olarak sayılabilir. Sözleşme serbestisi ilkesi yanında hakimin sözleşmeye müdahale konusunda da yasalarımızda bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak Yargıtay 13 Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu uzun zamandan bu yana sözleşmenin değişen hal ve şartlara uydurulması konusunda istikrarlı bir yol benimsemiş ve Hakimin sözleşmeye müdahalesi müessesesi getirilmiş ve zaman içerisinde geliştirilmiştir. Hakimin sözleşmeye müdahalesi için bir takım kriterlerin olması da kaçınılmazdır.

Sözleşmeye Hakimin Müdahalesi için gerekli kriterlerin başında değişen hal ve şartların olağanüstü ve objektif nitelikte olması ve tarafların yüklendikleri edimler arasındaki dengenin aşırı ölçüde bozulmuş olması gelmektedir. Bu durumda hakime sözleşmeye müdahale etme görevi yüklenmiştir. Bu nedenle Hakim bu koşulların bulunup bulunmadığını araştırmakla yükümlü olup, gerekirse bilirkişi incelemesi yapmalı ve uzman bilirkişiden görüş almalıdır. HUMK.nun 275. maddesi gereği hakim uzmanlık gerektiren bir konuda bilirkişiye başvurmalı ve ancak uyuşmazlıkta son sözü Hakim söylemelidir. Bilirkişinin noksan bıraktığı konularda ek rapor alabileceği gibi, yeni bir bilirkişi incelemesi de yaptırabilecektir. Her somut olayın özelliğine göre değişen hal ve şartların bulunup bulunmadığı ve edimler arasındaki dengenin aşırı ölçüde bozulup bozulmadığı ve Dairemizin uzun zamandır uyguladığı işlem temelinin çökmesi halinin varlığı araştırılmalıdır.

Keza, 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK.nun 266. maddesi de, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden , bilirkişinin oy ve görüşününün alınmasına karar verir.Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." düzenlemesi getirilmiş olup, burada da HUMK.nun 275. madesine paralel düzenleme mevcuttur. Mahkemece, bilirkişi incelemesi yapılmamasına gerekçe olarak, "mevcut delillere göre,bilirkişi incelemesi gerekmediği, ve esasa etkili olmayacağı kanaatine varıldığı vurgulanmıştır. Keza, Davacı vekilinin ibraz ettiği bilirkişi raporları da, öngörülebilirlik hususunun farklı ve hatalı değerlendirildiği sonucuna varılmıştır.

Az yukarıda açıklandığı üzere, Mahkeme bilirkişi raporuyla bağlı olmayıp, re'sen yada itiraz halinde ek rapor alabileceği gibi, yeni bir bililirkişi incelemesi yaptırabilecektir. Bu konunun teknik bir bilgiyi gerekip gerektirmediği de esasen tartışılmalıdır.

Edimler arasındaki dengesizlik yada işlem temelinin çökmesi gibi konularda Hakim'in hangi objektif verilerden istifade edeceği önemlidir. Burada olduğu gibi, Hakim aktüerya yada istatistik bilirkişilerinden yada bankacılık konusunda uzman bilirkişilerden yararlanarak karşılaştırma yapmalıdır.

Edimler arasındaki dengesizlik yada işlem temelinin çökmesi gibi konularda Hakim'in hangi objektif verilerden istifade edeceği önemlidir. Burada olduğu gibi, Hakim aktüerya yada istatistik bilirkişilerinden yada bankacılık konusunda uzman bilirkişilerden yararlanarak karşılaştırma yapmalıdır.

Diğer yandan, 1.7.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu bu konuda özel bir düzenleme getirmiş olup, Yürürlük yasası olan 6101 Sayılı Yasa'nın 7. Maddesinde yürürlükte olan davalarda dahi uygulanması gereken 6098 Sayılı Yasa'nın 138. maddesi aşırı ifa güçlüğü başlığı altında; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağünüstü bir durum ve borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinde ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçclu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçlenmesinden doğan haklarıın saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır.." demektedir. Bu maddenin gerekçesinde de; sözleşmeye bağlılık(ahde vefa) ilkesinin istisnalarındtan biri olarak kabul edilen, "işlem temelinin çözmesine" ilişkindir. İmkansızlık kavramından farklı olan aşırı ifa güçlüğüne dayanan uyarlama isteminin temeli, Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralıdır.demektedir. Şartları var ise, uyarlama istenebilecektir.

Öte yandan, maddenin son fıkrasında aynen; "Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır. Düzenlemesi getirilmiştir. Mahkemenin gerekçesinde Dairemizin önceki kararlarına atıf yapılarak şu ifade kullanılmıştır. "Yargıtay Kararında da belirtildiği ülkemizde daha önce (Nisan 1994 ve Şubat 2001 ) gibi yaşanan kriz ve Türk Lirasının yabancı paralar karşısında sürekli değer kaybettiği bilinen bir gerçektir.Bu durumun sonraki dönemlerde de oluşabileceği kolayca bilinecek ve öngörülebilecek bir durumdur. Buna rağmen Davacının dövizle konut kredisi alması, riskin ve dövizdeki oluşabilecek değişikliklerin sonuçlarını sözleşme yapıldığı andan itibaren kabul ettiği anlamına gelmektedir."

Dava tarihi itibariyle 6098 Sayılı Yasa henüz yürürlükte değil ise de, 6010 Sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca devam eden davalarda da 6098 Sayılı Yasanın 138. maddesi uygulanabileceğinden temyiz aşamasında da bu hususun nazara alınması ve dövizle borçlanmalarda uyarlama istenebileceği gözetilmelidir.Temyiz aşamasında anılan yasa yürürlüktedir. Mahkemece, dövizle borçlanmalarda Türk Lirasının değer kaybettiğinin kolayca bilinebilecek ve öngörülebilecek bir husus olduğu vurgulanmıştır. Ancak, bu sonucu varılırken, hangi objektif kriterlerin bulunduğu açıklanmamış, sadece önceki krizler gösterilmiştir. Oysa, ekonomik krizler uzun yıllar etkilerini gösterse de, bu yönde değerlendirme hukuki değildir. Anılan hususun HMK.nun 187/2. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği de düşünülmektedir. Herkesce bilinen bir vaka olması gerekir. 1994 ve 2001 yıllarında ekonomik kriz olduğu 2012/22102-29670

Ve dövizin aniden yükseldiği doğruysa da o tarihlerde henüz ekonomik gelişmeleri izleyemeyecek yaşta olanlardan aynı davranışı beklemek de hayatın olağan akışına ters düşmektedir.

Bu konuda bir de karineler üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır. Bilindiği üzere Hukukta karine; varlığı bilinen olumlu veya olumsuz bir olaydan diğer bir olumlu veya ulumsuz bir olayın bir hukuksal durumun varlığı veya yokluğu sonucunu çıkarılmasına olanak veren bir kural anlaşılmalıdır. Karineler doktrin ve uygulamada asal ve fiili karineler şeklinde ikiye ayrılmaktadır.Fiili karineler genellikle yaşam deneylerinden oluşmaktadır ve Yargıtay kararlarında da hayatın olağan akışı şeklinde belirginleşmektedir. Fiili karineler, bir hukuk kuralına dayanmaksızın, tarafların vakıa iddialarının doğruluğu veya bir delilin değeri hakkında hakimin kanaat oluşturmasına yarayan hayat tecrübesi kurallarına dayanan değer yargılarıdır. Burada varlığı bilinan bir vakıadan hareketle, tecrübe kurallarına dayanan bir değerlendirme sonucu, tartışmalı olan vakıanın gerçeklemiş olduğu kanaatine varılır. Fiili karineler, yaşam deneyi kurallarından hakimin kanaat edinmesini sağlayan karinelerdir. Somut olayda, fiili bir karineden bahsetmek kanımızca mümkün değildir.

Öte yandan konuyu bir de HMK.nun ilgili hükümleri irdelenerek değerlendirilmelidir.