muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/9898, Karar No: 2022/12051, Tarih: 12.10.2022

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında bulunup bulunmadığı, fiilen 8,5 saat çalıştırılmasından dolayı fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primine hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.16.07.2013 tarih ve 28709 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedibuçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri.

3. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun ilgili hükümleri.

4. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının çalışma ortamında gürültü yönünde risk bulunduğu, fabrika dışı çalışma ortamını da (denizaltı bakım-onarım işleri) kapsayacak şekilde fiziksel, kimyasal maruziyet ölçümlerinin yapılması gerektiği, yapılacak ölçümler sonrası mevcut risklerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği, solunum ve işitme yoluyla herhangi bir riskin olmadığının tespiti durumunda kısa çalışma priminin kesilmesi gerektiği, mevcut durumda davacının günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği belirtilmiş, hesap raporunda davacının toplu iş sözleşmesinin 52/c maddesi kapsamında kısa çalışma primine hak kazandığı değerlendirilerek birinci seçenekte dava tarihine kadar, ikinci seçenekte ise ikinci ölçümün yapıldığı 06.01.2017 tarihine kadar olmak üzere seçenekli olarak hesaplama yapılmıştır. Davacı ikinci seçenekte belirtilen hesaplamaya göre davasını ıslah ettiğinden arabuluculuk tarihinden sonraki hesaplamaların sonuç itibarıyla hükme esas alınmadığı anlaşılmakla bu husus bozma sebebi yapılmamıştır. Ancak Mahkemece kurulan tespit hükmünde dosya kapsamına göre ikinci ölçümlerin sonuçlarının hatalı ya da geçersiz olduğu yönünde bir tespit ve değerlendirme yapılmadığı, aksi durumun da davacı tarafından ispat edilemediği anlaşıldığından tespit hükmünün de 06.01.2017 tarihine kadar olan dönem ile sınırlı olarak kurulması gerektiğinin dikkate alınmaması hatalıdır.

3. Hüküm altına alınan kısa çalışma prim alacağı bakımından bilirkişi raporunda belirtilen temerrüt tarihlerinden itibaren faize hükmedilmiş ise de kısa çalışma primi yönünden toplu iş sözleşmesinde bir ödeme günü belirlenmiş değildir. Dairemizin yerleşik uygulaması uyarınca, işçi muaccel alacaklarını tek tek belirtmek kaydıyla ihtarname ile işvereni temerrüde düşürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarının belirtilmesi gerekmez. Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak bu bağlamda değerlendirildiğinde dava konusu alacakların dava tarihinden önce arabuluculuk aracılığıyla talep edilmesi karşısında davalı işverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davalı işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı durumlarda da geçerlidir. Dolayısıyla Mahkemece kısa çalışma primi alacağına ilişkin arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine;

"1-Davacının günlük çalışma süresinin 06.01.2017 tarihine kadar olan dönemde 7,5 saat olması gerektiğinin TESPİTİNE ;

3-Brüt 2.384.88 TL kısa çalışma primi alacağının arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği 14.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,” bentlerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/30221, Karar No: 2010/12229, Tarih: 13.05.2010

**12. Hukuk Dairesi         2009/30221 E.  ,  2010/12229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/10/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Bursa 6. İcra Müdürlüğü'nün 2009/15905 sayılı dosyasının aslı veya okunaklı ve onaylı örneği ile Bursa 12. İcra Müdürlüğünün 2009/5812 sayılı takip dosyasının aslı veya onaylı ve okunaklı örneğinin birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE,  13.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23741, Karar No: 2014/23050, Tarih: 07.11.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/23741 E.  ,  2014/23050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi

TARİHİ : 12/08/2014

NUMARASI : 2013/177-2014/217

Davaya konu uyuşmazlık, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya Tabi Kurum alacağına ilişkindir.

11.09.2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngörülen istisnaları haricinde aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 6552 sayılı Kanunun 81. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 60. maddesinin 1, 2, 3, 9 ve 19. fıkralarında; “(1)2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi,

d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,

e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıkları kesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç, asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(2)30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğer bentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,

b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde, diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri, gerekir.

(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen borçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadar uzatmaya yetkilidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılandırma hükümlerinden yararlanabilmek için açıklanan yasal düzenlemede belirtilen genel sağlık sigortası primi haricindeki alacaklar bakımından 31.12.2014, genel sağlık sigortası primi alacakları yönünden ise 30.04.2015 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan maddenin 9. fıkrası hükmüne göre de, yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği, davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğu gözetilmeli, bu çerçevede 6552 sayılı Kanunun tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığı incelenmeli, yapılandırma başvuru süresinin bitiş tarihleri ile Geçici 60. maddenin 9. fıkrasının “Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.” hükmü de göz önünde bulundurularak, yapılacak değerlendirmeye göre bir karar verilmelidir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 07.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14075, Karar No: 2024/11425, Tarih: 07.10.2024

**3. Ceza Dairesi         2024/14075 E.  ,  2024/11425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/532 E., 2022/502 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 17.04.2024 tarih ve 2023/21093 Esas, 2024/5330 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.07.2024 tarihli ve 3 - 2022/82511 sayılı maddi hatanın düzeltilmesi talebi üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8 inci maddesinin birinci fıkrasına 5560 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesi ile eklenen ek cümlede, Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ilgili ceza dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvurabilir hükmü uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının maddi hatanın düzeltilmesi başvurusu üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 15.07.2024 tarihli ve 3 - 2022/82511 sayılı yazısı ile özetle;

Yapılan incelemede, Yüksek Daire kararında yer alan "onama" ve "Tebliğname'ye uygun" ifadeleri ile 17.04.2014 ifadesinin çıkartılarak yerine "bozma" ve "Tebliğname'ye aykırı" ifadeleri ile 17.04.2024 tarihinin eklenmesi suretiyle yazım hatalarının düzeltilmesi talep edilmiştir.

II. GEREKÇE

Dairemizin 17.04.2014 tarih ve 2023/21093 Esas, 2024/5330 Karar sayılı ilamında "bozma" ve "Tebliğname'ye aykırı" ifadeleri ile "17.04.2024" tarihi ibaresi yerine sehven "onama" ve "Tebliğname'ye uygun" ifadeleri ile "17.04.2014" tarihi yazılmak suretiyle yazım hatası yapılması nedeniyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı maddi hata düzeltme talebinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1.Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının MADDİ HATA DÜZELTME TALEBİNİN KABULÜNE,

2.Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 17.04.2024 tarih ve 2023/21093 Esas, 2024/5330 Karar sayılı onama ilamının diğer yönleri aynı kalmak kaydıyla içeriğinde yer alan "onama" ve "Tebliğname'ye uygun" ifadeleri ile 17.04.2014 ifadesinin çıkartılarak yerine "bozma" ve "Tebliğname'ye aykırı" ifadeleri ile 17.04.2024 tarihinin eklenmesi suretiyle söz konusu MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİNE, 07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/314, Karar No: 2016/5310, Tarih: 16.03.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/314 E.  ,  2016/5310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Satışa İzin Verilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, annesinin velayeti altına bırakılan ergin kısıtlının, Türk Medeni Kanununun 356/2. maddesine dayanarak taşınmazlarının satışına izin verilmesine ilişkin olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, üçüncü kısmı hariç, ikinci kitabında yer almaktadır.

Görev, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMK m. 118-395) kaynaklanan bütün davaların, aile mahkemeleri kurulan yerlerde bu mahkemelerce bakılacağını; aynı Yasanın 2. maddesi de, aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu kanun kapsamına giren dava ve işlerin asliye hukuk (aile) mahkemelerinde bakılacağını hükme bağlamıştır. Şu halde Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya “Aile Mahkemesi” sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer bölümlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 16.03.2016 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2012/9749, Karar No: 2012/10347, Tarih: 12.11.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/9749 E.  ,  2012/10347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

KARAR

Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için genel bütçeye dahil idareler arasında yer alması veya özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma, yargı harcını kapsamaz.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 02.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 662 sayılı K.H.K.'nin 58. maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alınmıştır. Bu nedenle 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf değildir.

Mahkeme hükmü, davacı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile temyiz edilmişse de, temyiz başvuru ve karar harçlarının yatırıldığına ilişkin herhangi bir tahsilat ya da para makbuzu dosya arasında bulunmamaktadır. Bu nedenle, hükmü temyiz eden davacı vekiline temyiz başvuru ve karar harçları yatırılmış ise buna ait tahsilat, saymanlık ya da para makbuzunun bulunarak dosya arasına konulması, hiç yatırılmamış ise HMK.nun 366. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 344. (HUMK.nun m.434/3.fıkrası) maddesi gereğince temyiz karar harcını yatırması için adına muhtıra çıkarılması, verilecek 7 günlük kesin süre içerisinde temyiz başvuru ve karar harçlarının tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun muhtırada belirtilmesi, verilen kesin süre içinde istenen harçlar tamamlanmadığı taktirde mahkemece başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verileceği konusunda aynı biçimde muhtırada uyarı yapılması, tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük kesin sürenin dolmasının beklenilmesi, bu konuda 25.01.1985 tarih ve 5/1 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararının kapsamının göz önünde bulundurulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 12.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6470, Karar No: 2009/4182, Tarih: 23.03.2009

**21. Hukuk Dairesi         2008/6470 E.  ,  2009/4182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zonguldak 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 19/02/2008

Davacılar, murisinin meslek hastalığı  sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme  bozma üzerine ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   reddine karar vermiştir.

Hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu  işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına,  delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacıların murisinin meslek hastalığı sonucu öldüğü iddiasına dayalı manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen 27.2.2007 tarihli karar Dairemizin 30.4.2007 tarihli kararı ile YSK raporu ile Tıbbı Konsey raporu arasında çelişki bulunduğundan Adli Tıp Kurumundan rapor alınması, Sosyal Güvenlik Kurumunca davacıların murisinin ölümünün meslek hastalığına bağlı bulunduğu kabul edilerek davacılara meslek hastalığı sigorta kolundan ölüm geliri bağlandığı, bu dava sonucunda  verilen kararın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının da hak alanının ilgilendirdiği bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının yöntemince davaya katılımının sağlanarak kurumun savunmasının alınıp delilleri toplandıktan sonra bir karar verilmesi gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece  bozma kararına uyulmasına karar verilmesine  rağmen bozma kararı gereği yerine getirilmeksizin SGK Başkanlığının davaya katılımı sağlanmaksızın davacıların murislerinin ölümünün meslek hastalığına bağlı olmadığının kabulüyle davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle belirtilmelidir ki;

9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme  Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki olgular “usuli kazanılmış hak” olarak adlandırılır. Yargıtay HGK’nun 2008/10-730 E., 2008/732 K., 3.12.2008 T., 1980/2-1232 E., 1983/179K., 25.2.1983 T., 1995/9892E., 1995/1162 k., 27.12.1995 T.

Öte yandan hükümler davayı esastan çözümleyen (halleden) uyuşmazlığı sona erdiren nihai kararlardır. Başka bir deyişle, hükümler davanın esası hakkında verilen nihai kararlardır. Hüküm ile taraflar arasındaki uyuşmazlık  esastan sona erer ve hüküm kesinleşince, artık  o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz.

Öte yandan hükümler davayı esastan çözümleyen (halleden) uyuşmazlığı sona erdiren nihai kararlardır. Başka bir deyişle, hükümler davanın esası hakkında verilen nihai kararlardır. Hüküm ile taraflar arasındaki uyuşmazlık  esastan sona erer ve hüküm kesinleşince, artık  o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz.

Ayrıca taraflar arasındaki uyuşmazlık (çekişme) bir dava ile mahkeme önüne getirildikten sonra, artık kamu yararı alanına girmiş demektir. Uyuşmazlığın çabuk, basit ve ucuz biçimde çözümlenmesinde, tarafların olduğu kadar toplumun (kamunun) da yararı vardır.  Bu husus bir Anayasa ilkesidir. Bu ilke ışığında hakim önüne gelen ihtilafı bütünüyle çözümlemeli, usul ekonomisini gözeterek aynı uyuşmazlık nedeniyle yeni bir dava açılmasına sebebiyet vermemelidir.Somut olayda Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara meslek hastalığı sigorta kolundan gelir bağlandığından ve bu davada taraf olmadığından verilen karar SGK Başkanlığını bağlamayacağından bu Kurum tarafından davacılara bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri bu davanın davalısı işveren TTK Genel Müdürlüğünden istenecek  TTK Genel Müdürlüğü sigortalının ölümünün meslek  hastalığına bağlı bulunmadığının tespiti için SGK Başkanlığına karşı yeni bir “tespit davası”  açmak zorunda kalacak, burada ödeme reddedildiğinden SGK Başkanlığı da TTK Genel Müdürlüğüne karşı  bir “alacak davası”  açmak durumunda kalacaktır. Yine SGK Başkanlığının  davacılara ölüm geliri bağlamış olması nedeniyle gelirin ödenip ödenmeyeceği konusunda davacılarla SGK Başkanlığı  arasında ihtilaf doğacak ve bu ihtilaf yeni davalar açılmasına sebebiyet verecek yargının iş yükü artacaktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında yapılacak iş;  bozma kararı gereği yerine getirilerek SGK  Başkanlığının yöntemince davaya katılımının sağlanması için davacıya önel vermek, bu Kurumun  savunması alınarak   bildireceği deliller toplanarak  çıkacak sonuca göre bir karar vermelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin ve bozma kararına uyulmasına karar verildiği halde bozma kararının gerekleri yerine getirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara  iadesine,    23.3.2009  gününde oybirliğiyle karar verildi.