muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/132, Karar No: 2010/183, Tarih: 05.10.2010

Olayın en önemli tanıklarından birisi, olay sırasında maktulün kullandığı motosiklette bulunan ve kendisi de yaralanan B.D.’dir. B.D., kolluktaki 27.01.2008 tarihli ifadesinde; “…27.01.2008 günü saat 14.40 sıralarında amcamın oğlu A.’la birlikte, ona ait A.’ın kullandığı plakasız motosiklet ile Y.. Beldesinden, ..istikametine seyir halinde iken karayolunun 51. km.sinde adını sonradan öğrendiğim Y.E.. sevk ve idaresindeki ...FV 738 plakalı aracı gördük, araç sürücüsüne ben ve A..yolda polis kontrolü var mı diye işaret parmağımız ile daire biçiminde döndürmek süreti ile sormak istedik. Y.E. hiçbir işaret vermeden Yenice istikametine devam etti. Aradan bir dakika kadar geçtikten sonra bu aracın geri dönerek arkamızdan geldiğini gördüm ve A.’a işaret ettiğimiz şahıs geri döndü arkamızdan geliyor dedim. A. bunun üzerine telaşlanarak süratini biraz artırıp yola devam etti. Bu esnada otomobil hızlanıp önümüze geçerek bulunduğumuz sağ şeritte ani fren yaparak durakladı, biz bu araca çarpmamak için sol şeride geçtik. Bu araç ta bizi sıkıştırarak önümüzden sol şeride geçti ve önümüzü kapattı. Bu esnada biz bu aracın sol arka kapısının bulunduğu yere motosikletin direksiyonu ile çarptık. Çarpmanın etkisi ile kontrolümüzü kaybederek gidiş istikametimize göre yolun sol kısmındaki şarampole kaydık. Ben bir süre şarampolde yuvarlandım, daha sonra ayağa kalktığımda A..’ı üzerine motosiklet devrilmiş şekilde yerde yatarken gördüm. Bu esnada araç sürücüsü tekrar kendi şeridine geçip aracını durdurdu ve yanımıza geldi. Yoldan geçen adını bilmediğim başka araç sürücüleri de kazayı görünce yanımıza geldiler. Sürücü Y.., polisi ve 112 acil servisi aradı. Benim ayakta tedavim yapıldı ve taburcu oldum. Bu olayda bize arkadan takip ederek önümüze geçip kaza yapmamıza sebebiyet veren Y..’dan davacı ve şikayetçiyim…” derken, Cumhuriyet savcısı önündeki 28.01.2008 tarihli ifadesinde; “….Bizim bu işareti yapmamızın nedeni, genellikle ...Köyü sapağında trafik çevirmesi olması ve A..’ın ehliyetinin bulunmaması idi, bir süre sağ şeritte ilerledikten sonra otomobil yanımızdan çok süratli bir şekilde geçti ve bizim bulunduğumuz şeritte ani olarak fren yaptı, bunun üzerine A.. da çarpmamak için hemen frene basarak yolun sol şeridine geçti, biz bunu yapar yapmaz araç sürücüsü de hemen hızlanarak sol şeride geçiş yaptı ve aracını tekrar ani bir şekilde durdurdu, A.. çarpmamak için aracın soluna geçti, ancak araç sürücüsü bizi şarampole düşürmek için motosikletimize çarptı, başından beri şahsın amacı bize çarparak şarampole düşürmekti, çünkü söz konusu yer çok tenha idi, belki de çarpıp kaçmayı düşünmüştü, çarpmanın etkisi ile şarampole düştük, ben sağ elimden yaralandım ve hemen ayağa kalktım, A..kalkamadı, ben sürücünün ambulansı aradığını görmedim, …. olay bizi yanlış anlayarak intikam için kasıtlı çarpma sonucu olmuştur…” demiş, 24.07.2008 tarihli duruşmada benzeri şekilde ifade vermiş, mahkemece yapılan 18.08

..kalkamadı, ben sürücünün ambulansı aradığını görmedim, …. olay bizi yanlış anlayarak intikam için kasıtlı çarpma sonucu olmuştur…” demiş, 24.07.2008 tarihli duruşmada benzeri şekilde ifade vermiş, mahkemece yapılan 18.08.2008 tarihli keşif sırasında da, ifadelerini tekrar ettikten sonra, çarpma noktasını göstererek, “çarpma noktası sol şerittir, araç sanık tarafından üzerimize kırılmıştır, aracın sol çamurluğuna çarptığımız doğru değildir” şeklinde beyanda bulunmuştur.

İ..A..ve S.Ö..isimli tanıkların ifadeleri de B.. D..’i doğrulamaktadır. Bu tanıklar, Cumhuriyet savcısı önündeki 20.02.2008 tarihli ifadelerinde; “…27.01.2008 günü S. Ö..’in kullandığı araç ile Pınarhisar istikametinden ...Beldesi istikametine seyir ediyorduk. Taş Köprünün 150 metre altında siyah renkli bir aracın yol kenarında durduğunu ve iki çocuktan birinin yerde yattığını, birinin ise ayakta olduğunu görmemiz üzerine yardım etmek amacı ile yanlarına gittik. 155'i arayarak durumu haber verdik. Kazanın nasıl meydana geldiğini görmedik” demişler, mahkemede de bu ifadelerini tekrar etmişlerdir. Mahkemece yapılan 18.08.2008 tarihli keşifte sorulduğunda ise; İ.. A.., “…olay yerine geldiğimizde biz maktulü sol şeritte tarla ve yol arasındaki şarampolde yüzükoyun yatar vaziyette gördük, çarpan araç ta sol şeritte ve araç kırma pozisyonundaydı, yol ile şarampolün arasında bir metrelik mesafede lastik taban izleri bulunmaktaydı, fakat araç izlerin gerisindeydi” derken, S.Ö., “Olay yerine geldiğimizde biz maktulü sol şeritte tarla ve yol arasındaki şarampolde yüzükoyun yatar vaziyette gördük, çarpan araç da sol şeritte ve araç kırma pozisyonunda idi” demiştir.

Yine tanık H..O.. Cumhuriyet savcısı önündeki 31.01.2008 tarihli ifadesinde; “…Ben 27.01.2008 günü saat 14.30 civarında ...ET 085 plaka sayılı aracım ile ..'den Kırklareli'ne gitmekteydim. ..Beldesine geldiğimde ... Tepe tabir edilen yerde yaklaşık 40-50 metre mesafe kadar uzakta siyah renkli bir araç U dönüşü yaparak bir anda hızlandı. Kısa bir süre sonra dönüş yapmış aracı yolun ortasında durmuş bir halde gördüm. Yolun kenarında iki çocuktan biri yerde yatıyordu. Diğeri ise ayaktaydı. Ben yardım etmek amacı ile durdum. Daha sonra olay yerinden ayrıldım. Bahsettiğim gibi ben olayın ne şekilde olduğunu görmedim. Sadece arabanın dönüş yaparak hızlandığını ve kısa süre sonra kaza yapmış olduğunu gördüm” derken, talimatla verdiği mahkeme ifadesinde aynı şeyleri tekrarlamıştır.

Buna karşılık, sanık Y.E.. kollukta yaptığı 27.01.2008 tarihli savunmasında; “… 27.01.2008 günü saat 14.40 sıralarında birlikte yaşadığım S.Ö..ile birlikte sevk ve idaremdeki .... FV 738 plakalı aracım ile .. İlçesinden ..Beldesi istikametine seyir halinde iken Pınarhisar ...karayolu 51 km.ye geldiğimde karşı istikametten gelmekte olan adlarını sonradan öğrendiğim sürücü A. D.ve arkasında oturmakta olan B. D. isimli şahıslar her ikisi birden alaycı bir şekilde orta parmaklarını kaldırarak gösterdiler. Yapılan bu işaret ile bana küfür etmiş oldular. Neden küfür ettiklerini öğrenmek için geri dönerek bu şahıslara yetişip sağ şeritte önlerine geçerek yavaşladım ve durmalarını istedim. Bu şahıslarda benim solumdan geçmeye çalışırken benim aracımın sol arka çamurluğuna çarparak şarampole kaydılar. Ben hemen aracımdan aşağı inip 112 acil servisi aradım, ve A.D.' i aracıma aldım, Pınarhisar Devlet Hastanesine götürmek üzere yola çıktım, fakat ...Köyüne geldiğimde Pınarhisar Devlet Hastanesinin ambulansı geldi, yaralıları bu araca bindirdim, ben de kendi aracım ile Pınarhisar Devlet Hastanesine gittim, bu olay ile ilgili olarak kimseden şikayetçi değilim uzlaşmak istiyorum” derken, Cumhuriyet savcısı önündeki 28.01.2008 tarihli savunmada; “…Motosikletin üzerindeki her iki kişi de anlayamadığım bir sebepten dolayı orta parmaklarını havaya kaldırarak bana harekette bulundular. Yanımda kız arkadaşım olduğu için ben bu hareketi kaldıramadım. Kız arkadaşım ‘boşver yollarına devam etsinler’ dedi, ancak ben bu hareketi niçin yaptıklarını merak ettiğim için yolun ortasında dönüş yapıp motosikleti takip etmeye başladım, kısa bir süre sonra kendilerine yaklaştım ve kısa bir mesafe geçtikten sonra sağ şeritte yavaşladım, bu sırada motosikleti kullanan kişi tahminimce benim bu hareketimi yanlış anladı ve paniğe kapıldı, arkasındaki kişi de sürekli olarak ona bas bas şeklinde sözler söylüyordu, kapıldığı paniğin etkisiyle de benim aracımın sol tarafına çarptı, bunun etkisi ile şarampole yuvarlandılar, uzlaşmayı kabul etmiyorum…” demiş, sulh ceza hakimi önünde de 28.01.2008 tarihinde bu savunmayı tekrar etmiştir. Sanığın 25.07.2008 tarihli duruşmadaki savunması da aynı doğrultudadır.

Sanıkla gayriresmi olarak birlikte yaşadığı ve olayın görgü tanığı olduğu anlaşılan S. Ö..’ün ifadeleri de sanıkla aynı doğrultudadır. Tanık S.., kolluktaki 27.01.2008 tarihli ifadesinde; “… 27.01.2008 günü saat 14.40 sıralarında birlikte yaşadığım Y. E..nin sevk ve idaresindeki....FV 738 plakalı otomobil ile Yenice Beldesi istikameti Pınarhisar Demirköy karayolu 51 km.ye geldiğimizde karşı yönden gelmekte olan adlarını sonradan öğrendiğim sürücü A.D.ve arkasında oturan B.D. isimli şahıslar her ikisi birden orta parmaklarını dalga geçer gibi bize gösterdiler. Biz bu şahısları geçtikten sonra, yapılan işaretle bize küfür edilmiş olduğunu anladık. Ben Y.’a boş ver dedim. Y..bir bakalım bunlar ne demek istedi, küfür mü ettiler dedi ve geri dönerek bu şahıslara yetişip sağ şeritte önlerine geçerek yavaşladı, bu şahıslar da gaza bas, gaza bas diyorlardı, bu esnada bizim aracımızın sol çamurluğuna çarparak şarampole kaydılar. Y..hemen aracından aşağı inip 112 acil servisi aradı, devamında A..’ı aracımıza aldı ve Pınarhisar Devlet Hastanesine götürmek üzere yola çıktı. ..Köyüne geldiğimizde Pınarhisar Devlet Hastanesinin ambulansı geldi, yaralı A..’ı ambulansa alıp hastaneye götürdü. Ben ve Y...Pınarhisar Devlet Hastanesine geldik” derken, Cumhuriyet savcısı önündeki 28.01.2008 tarihli ifadesinde, “…motosiklette bulunan iki kişi ellerinin orta parmaklarını bize gösterip gülmeye başladılar, eşim Y..bu hareketi gururuna yedirememiş olacak ki yolun ortasında U dönüşü yaptı, ben kendisine onlar çocuk boşver demiş olmama rağmen, motosikleti takip etmeye başladı, kısa bir süre sonra onları yakaladı ve yolun sağ şeridindeki motosikleti sollayıp önlerine geçerek yavaşladı, eli ile durun işareti yaptı, ancak motosiklet sürücüsü paniğe kapılarak daha da hızlandı ve bizi sollamaya kalktı, bu sırada aracın sol arka çamurluğuna çarparak şarampole yuvarlandı…” demiş, 24.07.2008 tarihli duruşmada benzeri şeyleri söylemiş, mahkemece 18.08.2008 tarihinde yapılan keşifte de, önceki beyanlarını tekrar ederek, “çarpma noktası sağ şerittir, motosiklete Y..dur diye işaret etmiş olmasına rağmen, motosiklet durmadı, maktulün kullandığı motosiklet araca sol arka çamurluktan çarptı, yalpalayarak motosiklet sol şeritte düştü, ne kadar hızlı gittiğimizi hatırlamıyorum, aracı hiçbir şekilde motosikletin önüne kırmamız sözkonusu değildir” şeklinde ilavede bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece olayın, “sanık Y.. ve kız arkadaşının otomobil ile seyrettiği sırada, karşı yönden gelen motosikletteki A. ve B..’ın el hareketi yaparak bir şeyler söyledikleri, Y..ın bu hareketi küfür olarak algılaması nedeniyle U dönüşü yapıp motosikletin peşine düştüğü, kısa bir süre sonra motosiklete yetiştiği, motosikleti durdurarak şahıslarla konuşmak için motosikletin önünde sağ şeritte iyice yavaşladığı ve motosiklettekilere durmaları için işaret ettiği, bunun üzerine paniğe kapılan motosiklet sürücüsü maktulün, hızını artırarak sol şeritten kaçıp gitmek istediği, sanığın da onların kaçmasını engellemek için otomobilin önünü sol şeride kırdığı, bunun üzerine motosikletin otomobilin arka sol tarafına çarpmak suretiyle yolun sol tarafına doğru şarampole kayıp devrildiği ve bu olayda yaralanan A..’ın daha sonra öldüğü” tarzında gerçekleştiğinin kabul edildiği, Özel Dairece ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca da dosya içeriği ile uyumlu olduğu belirlenen bu kabule iştirak edildiği görülmektedir.

Bununla birlikte; aynı eylem, iddianamede, hükümde ve Özel Daire kararında “ haksız tahrik altında olası kastla 18 yaşından küçük kişiyi öldürme” olarak nitelendirilirken, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, “bilinçli taksirle öldürme” şeklinde vasıflandırılmaktadır.

Bu durumda, konunun sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için bu kavramların açıklanmasına gerek bulunmaktadır:

Kural olarak suçlar, ancak kasten işlenebilir. Ancak, yasada açıkça gösterilen hallerde suçlar taksirle de işlenebilir. 5237 sayılı TCY’nın 22/2. maddesinde taksir; “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir” şeklinde tanımlanmıştır. Aynen kast gibi, taksir de bir haksızlık biçimidir. Taksirli suçlarda gerçekleştirilen haksızlıklarda da fail iradi davranmak¬tadır. Ancak, fail hukuken önem taşımayan bir neticeyi öngörürken, hukuken önem taşıyan bir netice meydana gelmekte, buna da failin objektif özen yükümlülüğüne aykırı davranışı neden olmaktadır. Buna göre, taksirli suçun haksızlık unsurunu, dikkat ve özen yükümlüğünün ihlali oluşturmaktadır. Bu çoğu kez mevzuattan kaynaklanan bir yükümlülüktür. (Örneğin, trafik kurallarına uymayarak, birisini taksirle öldürmek gibi)

Taksirde sorumluluk belirlenirken kişi değil, sadece davranış göz önünde bulundurulur. Ancak, sadece objektif özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışın varlığı cezalandırılmaz, buna bağlı olarak bir sonucun da ortaya çıkması gerekecektir. (Örneğin; kişinin sadece ehliyetsiz araba kullanıyor olması, bir netice ortaya çıkmadıkça “taksirle öldürme veya yaralama” suçlarına teşebbüs olarak değerlendirilmez.)

Taksirde sorumluluk belirlenirken kişi değil, sadece davranış göz önünde bulundurulur. Ancak, sadece objektif özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışın varlığı cezalandırılmaz, buna bağlı olarak bir sonucun da ortaya çıkması gerekecektir. (Örneğin; kişinin sadece ehliyetsiz araba kullanıyor olması, bir netice ortaya çıkmadıkça “taksirle öldürme veya yaralama” suçlarına teşebbüs olarak değerlendirilmez.)

Taksirli haksızlıktan dolayı sorumluluk için; fail kendi yetenekleri, algılama gücü, tecrübeleri, bilgi düzeyi ve içinde bulunduğu koşullar altında, objektif olarak varolan dikkat, özen yükümlüğünü öngörebilecek ve yerine getirebilecek durumda olmasına rağmen, objektif özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle öngörmediği bir neticenin meydana gelmesine neden olmalıdır. Bu konuda ortalama bir insan veya başka ölçülerin değil, failin kendi içinde bulunduğu durum ve kişisel özellikleri dikkate alınmalıdır.

Dolayısıyla; taksirli haksızlıkta, “fail suçun kanuni tanımındaki neticenin gerçekleşe¬ceğini öngörememiştir ancak, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket etmemiş olsaydı, bu neticeyi öngörebilirdi” şeklinde bir yargıya varılabiliyorsa, failin kusurlu olduğu, aksi halde kusurunun bulunmadığı sonucuna ulaşılabilecektir.

Failin gerçekleştirdiği taksirli davranışa bir başkasının taksirli davranışının eklenmesi halinde ise, kusurun taksimi mümkün olmadığından, 5237 sayılı TCY’nın 22/5 ve 61/1. mad¬deleri uyarınca herkesin kendi taksirli fiilinden dolayı, kusurunun ağırlığına göre ayrıca sorum¬lu tutulması gerekmektedir. Bu sistemde asli kusurlu, fer’i kusurlu ayrımı bulunmamaktadır.

Yasanın 22. maddesinin 3. fıkrasında ise bilinçli taksir düzenlenmiştir. Buna göre; “Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır”

Basit taksirde, failin neticeyi bir dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali nedeniyle öngörememesi söz konusu iken, bilinçli taksirde fail neticeyi öngörebilmesine ve olası kasttan farklı olarak bu neticeyi kabullenmemesine rağmen, yanlış bir öngörü ile neticenin meydana gelmesini engelleyebileceğini ya da neticenin gerçekleşmeyeceğini zannetmektedir. Başka bir deyişle neticeyi öngörmekle birlikte, neticenin meydana gelmeyeceği yönünde yanlış bir öngörüye sahiptir. Objektif özen yükümlülüklerine aykırı davranmasından ortaya çıkabilecek neticeyi kendi yetenekleriyle engelleyebileceğini zannetmekte veya neticenin meydana gelmemesi yönünden şansına güvenmektedir.

Olası kast ise 21. maddenin 2. fıkrasında ve 765 sayılı TCY’nın yürürlükte olduğu dönemde yapılan “muhtemel kast”, “öngörülü kast” veya “gayrımuayyen (belirsiz) kast” tanımlarından farklı olarak; “Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşe¬bileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Bu halde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir” şeklinde düzenlenmiştir.

Olası kast durumunda suçun kanuni tanımında yer alan unsurlardan birisinin somut olayda gerçekleşebileceği öngörülmesine rağmen, fiil failce işlenmektedir. Diğer bir deyişle fail, muhakkak değil ama büyük olasılıkla gerçekleşecek olan neticenin meydana gelmesini kabullenmekte, göze almaktadır. Olursa olsun demektedir. N... bertaraf etmek için özel bir çaba göstermemektedir.

Bu anlamda; olası kastın oluşabilmesi için fiilin belirsiz sayıda veya kim oldukları belli olmayan mağdurlara karşı yapılmış olması şart değildir.

Şu durumda; muhakkak görünen neticenin failce bilinmesi halinde doğrudan kast, öngörülen olası neticenin meydana gelmesine kayıtsız kalınması durumunda olası kast, öngörülen muhtemel neticenin meydana gelmesinin istenmemesine rağmen objektif özen yükümlülüğüne aykırı hareket edilmek suretiyle neticenin meydana gelmesinin engelle¬nemediği ahvalde bilinçli taksir, öngörülebilir neticenin objektif özen yükümlülüğüne aykırı hareket edilmiş olması nedeniyle öngörülemediği hallerde ise basit taksir söz konusu olacaktır.

Somut olayda; kendisine küfür edildiğini düşünen sanık, bunun nedenini sormak için, motosikletin peşine düşmüş, önüne geçmiş, yavaşlayarak ve işaret ederek motosikleti durdurmak istemiştir. Bu amaçla, öncelikle sağ şeritte önlerinde yavaşlamış, sonra durmaları için işaret etmiş, buna rağmen durmayarak sol şeritten kaçmaya çalışmaları üzerine de arabasını sol şeride kırmıştır. Burada, sanığın doğrudan yaralama veya öldürme kastı ile hareket etmediği açık ise de; sanık, karayolunda seyreden bir otomobil sürücüsünün yapması gereken normal davranış biçimlerini terk etmiş, adeta otomobilini maktul ve arkadaşının bulunduğu motosikleti durdurmak için bir alet olarak kullanma yolunu seçmiş, bu suretle de gerek kendisi için, gerek motosiklet için, gerekse karayolunu kullanan diğer araç ve kişiler için tehlikeli sonuçlar doğuracak şekilde hareketler sergilemiş, bunu yaparken de otomobilinin önünü motosikletin kaçış yönüne kırmakta bir beis görmemiştir. Dolayısıyla da, ısrarla gerçekleştirdiği eylemin ölümle sonuçlanabileceğini öngörmüş ve bu hareketinin neticesini kabullenmiştir, başka bir deyişle “olası ölüm neticesine” kayıtsız kalmış, “olursa olsun” demiştir.

Bunun yanında, maktul ve arkadaşı B..tarafından sanığa yönelik olarak yapıldığında kuşku bulunmayan ve B.’ın ifade ettiğinin aksine, sanık ve yanındaki kız arkadaşı tarafından “küfür” olarak algılanan hareketin sanık yönünden “haksız tahriki” oluşturacağı ve olası kastla işlenen suçlarda da “haksız tahrik” hükümlerinin uygulanmasına bir engel bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla; sanık hakkında “haksız tahrik altında 18 yaşından küçük olan kişiyi olası kastla öldürme” suçundan verilen hükmün onanmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan 5 Genel Kurul üyesi ise; itirazın kabulü yönünde karşıoy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.10.2010 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8383, Karar No: 2016/11967, Tarih: 21.04.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/8383 E.  ,  2016/11967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı, ücret, ikramiye ile sosyal yardım alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde iflas idare memurları avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, izin, fazla çalışma, ikramiye ve sosyal yardım alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, tüm personelin ekonomik kriz sebebiyle çıkarıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece verilen kısmen kabul kararı Dairemizce, 19.11.2013 tarih 2013/29530 esas–2013/25239 karar sayılı emsal bozma ilamında belirtildiği üzere işyerinde ikramiye uygulamasının 2001 yılı sonrasında kaldırılmadığı, yılda döt maaş tutarında ödenen toplam ikramiye miktarının 12'ye bölünmek sureti ile aylık ücrete dahil edildiği yönünde değiştiği, bu durumda kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücretin ikramiye miktarı dahil edilerek belirlenmesinin hatalı olduğu belirtilerek bozulmuştur. Bozmaya uyan mahkemece yapılan yargılama sonucu bilirkişi raporundaki hesaplamaya itibar edilerek ikramiye ve fazla çalışma alacağının reddine, kıdem, ihbar tazminatı ile izin, ücret, sosyal yardım alacağının, kötüniyet tazminatının ise kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı iflas idare memurları temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda açıkça düzenlenmemiş olup, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay inançları ile kabul edilmiş bir usul hukuku ana ilkesidir ve kamu düzeni ile de ilgilidir.

Gerçekten 04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında vurgulandığı üzere; Yargıtay’ca bir kararın bozulması ve mahkemenin bozma kararına uyması halinde, bozulan kararın bozma sebeplerinin kapsamı dışında kalmış cihetlerinin kesinleşmiş sayılması, davaların uzamasını önlemek maksadıyla kabul edilmiş çok önemli bir usul hükmüdür. Ve yine, o konun bozma sebebi sayılmamış ve başka sebeplere dayanan bozma kararına mahkemenin uymuş olması, taraflardan birisi lehine usulü bir kazanılmış hak meydana getirir ki, bu hakkı ne mahkeme ne de Yargıtay zarara uğratabilir.

Bu itibarla usulü kazanılmış hak müessesesi; mahkemeye hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi; Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma sebeplerinin kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleştiğinden, bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Eş deyişle kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak teşkil eder.

Somut olayda; Dairemiz bozma ilamından önce mahkemece davacının kötüniyet tazminatı ile sosyal yardım alacağının reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından karar temyiz edilmediğinden bozma kapsamı dışında bırakılan kötüniyet tazminatı ile sosyal yardım alacağına ilişkin mahkeme red kararı kesinleşmiş olmakla; davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bozma ilamına uyulduktan sonra mahkeme bozma ilamı ile bağlıdır. Bozma ilamının gerekleri yerine getirilerek hüküm kurulmalıdır. Mahkemece davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin bozma sonrası davacının kötüniyet tazminatı ile sosyal yardım alacağının kabulüne karar verilmesi hatalı olup hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.