muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2058, Karar No: 2023/2211, Tarih: 06.06.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı yüklenici arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, dava konusu taşınmazların arsa sahipleri ile yüklenici arasındaki anlaşmaya göre tapu maliklerine düşen taşınmazlar olup, davacının arsa sahiplerinden taşınmazları satın aldığını,davacı taraf arsa sahiplerinin sözleşmeden doğan hakların kendisine temlik edildiğini iddia etmediği gibi yazılı temlik sözleşmesi de sunmadığı, davacı ile davalılar arasında akti ilişki olmadığı, dava dışı arsa sahibince sözleşmeden doğan hak ve alacakların yazılı olarak davacıya temlik edilmediğinden arsa sahibinden daire satın alan davacının, sözleşmeye aykırı imalatlar, m² eksikliği, kullanılan malzeme ve işçiliğin kalitesizliği sebebiyle maddi tazminat ve geç teslim nedeniyle kira kaybı nedeniyle alacak talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle; davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar dava konusu taşınmazlar dava dışı arsa sahibinden satın alınmış ise de, dava dışı arsa sahibi ile yüklenici davalılar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesinden sonra, 31.01.2014 tarihli sulh ve tadil sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede davacının da arsa sahibinin avukatı sıfatıyla imzasının bulunduğunu, davacının bu sözleşmeye dayanarak dava konusu taşınmazları satın aldığını, davalı yüklenicilerin bu tadil sözleşmesine uygun olarak taşınmazları yapmadıklarını, bu sözleşmeye davacının da taraf olduğunu ve davacıya geniş yetkiler verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa sahibinden taşınmaz satın alan davacının taşınmazlarda bulunan eksik ve ayıplı işler bedelinin tahsili nedeniyle yükleniciye karşı açtığı davada aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa sahibinden taşınmaz satın alan davacının taşınmazlarda bulunan eksik ve ayıplı işler bedelinin tahsili nedeniyle yükleniciye karşı açtığı davada aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava, dava dışı arsa sahibinden daire satın alan davacının, dairelerdeki eksik ve ayıplı iş bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

2.1Davalı yükleniciler ile davacı arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmamaktadır. Davacının, arsa sahibinin halefi sıfatıyla sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunabilmesi için arsa sahibi ile yüklenici arasında yapıldığı bildirilen sözleşmeden kaynaklı hakların satıcı arsa sahibi tarafından davacıya temlik edilmiş olması gerekir. Alacağın temliki kapsamında sözleşmeden doğan şahsi hakların temliki, 818 sayılı BK'nın 163. maddesi gereğince yazılı şekilde olmadığı sürece geçerli değildir.

2.2Arsa sahibi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendisine isabet eden bağımsız bölümleri yükleniciden teslim alıp kabul ettikten sonra üçüncü kişiye satmış ise, bu durumda kural olarak yeni malik yükleniciye karşı hiçbir talepte bulunamaz, çünkü yüklenici edimini arsa sahibine karşı yerine getirip inşaatı teslim etmekle borcundan kurtulur. Üçüncü kişi satın ve teslim alındığı inşaatta bazı ayıpların bulunduğunu saptarsa ancak satıcısı arsa sahibinden satış sözleşmesi nedeniyle ayıba karşı tekkeffül hükümlerine dayanarak süresinde istemde bulunabilir.

2.3. Davacı her ne kadar sulh sözleşmesinde kendisinin de taraf sayılması gerektiği itirazında bulunmuş ise de, söz konusu sözleşme incelendiğinde sözleşmenin tarafları arasında bulunmamakta, sözleşmeyi de arsa sahibi adına vekil olarak imzalamıştır. Bu nedenle mahkemece aktif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olup davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3109, Karar No: 2020/1199, Tarih: 11.02.2020

**11. Hukuk Dairesi         2018/3109 E.  ,  2020/1199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 17/04/2018 tarih ve 2016/16-2018/162 sayılı kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 21.01.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalılar arasında ... İlçesi ile ilgili bir prestij kitabının hazırlanması konusunda sözleşme imzalandığını, buna göre davalı gerçek kişinin projenin tüm editörlük hizmetlerini, yayın ile ilgili her türlü çalışmayı gerçekleştirmeyi ve koordine etmeyi üstlendiğini, sözleşmede öngörülen bedelin büyük kısmının ödenmesine ve gönderilen ihtara rağmen davalıların kitabı teslim etmediklerini, bunun üzerine müvekkilinin ödediği bedelin iadesi için davalılar hakkında takip başlattığını ancak davalıların haksız itirazı ile takibin durduğunu ileri sürerek, davalıların itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının sözleşme ile üstlendiği ücreti ve masrafları, zamanında ve tam olarak ödemediğini, buna rağmen müvekkilinin kitabın hazırlanması için gerekli hazırlık çalışmalarını yaptığını, ödenen bedelin editörlük hizmet bedeli olduğunu ve iadesinin istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalıya ödemesi gereken ücretin tamamını ödemediği ve ödemeyeceğini belirttiği ortada %57.5 oranında tamamlanmış sipariş bir iş söz konusu olduğu hak, nesfet ve borçlar hukukunun genel ilkelerine göre davacının, davalının teslim teklifine rağmen akdin feshinde haklı olduğunda ısrar etmesinin doğru olmadığı %57.5 'ı biten işi teslim alıp almamak davacının ihtiyarında olmakla beraber dava konusu uyuşmazlığın avansının iadesine ilişkin olduğu BK.50. ve 51.maddesi gereğince hakkaniyet ilkesi de gözetilerek tamamlanmayan bölüm karşılığı davacının takip talebinde 20.831.72 TL'lik bölüm için haklı görüldüğü gerekçesiyle takibin 20.831.72 TL'lik

bölümüne yapılan itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, uyuşmazlık yargılamayı gerektirip alacak likit olmadığından inkar tazminatına ilişkin talebin reddine, icra takip tarihinden itibaren alacağa ticari avans faizi yürütülmesine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

bölümüne yapılan itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, uyuşmazlık yargılamayı gerektirip alacak likit olmadığından inkar tazminatına ilişkin talebin reddine, icra takip tarihinden itibaren alacağa ticari avans faizi yürütülmesine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin her bir yandan alınarak yek diğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 18,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 1.031,36 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 11/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4621, Karar No: 2012/1953, Tarih: 20.03.2012

**1. Ceza Dairesi         2010/4621 E.  ,  2012/1953 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten insan öldürme, kasten insan öldürmeye yardım etme, ölümle tehdit, kardeşini yaralamaya teşebbüs.

HÜKÜM : 1) Mağdure-sanık ...'in beraatine.

2) Sanık ...'in tehdit ve kasten yaralamaya teşebbüs suçlarından beraatine; 5237 sayılı TCK.nun 81/1,29,62,53/1-2-3, 63,54.maddeleri uyarınca 13 yıl 4 ay hapis cezası ile mahkumiyetine,

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Sanık ... hakkında mahkemece kasten öldürme suçundan verilen 15/10/2009 tarihli hüküm yasal süresi içinde müdafii tarafından 16/10/2009 tarihinde temyiz edilmiş ise de, sanık 28/09/2011 tarihli dilekçesinde dosyasının onaylanmasını istediğini beyan ettiğinden, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 05/02/2008 tarih ve 1-9/15 sayılı kararı uyarınca, bu talep temyiz isteminden vazgeçme olarak kabul edilmekle, sanık müdafiinin temyiz talebinin feragat nedeniyle CMUK.nun 317.maddesi gereğince reddine karar verilmiş, temyiz incelemesi Cumhuriyet Savcısının ve katılanlar vekilinin temyiz istemiyle sınırlı olarak yapılmıştır.

2) Temyiz kapsamına göre, sanık ... hakkında kasten öldürme ve tehdit, sanık ... hakkında kasten öldürmeye yardım suçlarından kurulan hükümler yönünden yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ...'ün öldürmeye yardım, sanık ...'in tehdit suçları yönünden elde edilen delillerin mahkumiyete yeter derece ve nitelikte bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınarak beraat hükümleri verilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde isabetsizlik görülmemiş olduğundan, C.Savcısının sanık ... hakkında tehdit suçundan kurulan hüküm yönünden sübuta, katılanlar vekilinin sanık ... hakkında kasten öldürmeye yardım suçundan kurulan hüküm yönünden sübuta, sanık ... hakkında kasten öldürme suçundan kurulan hüküm yönünden TCK'nun 29 ve 62 hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 20/03/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1684, Karar No: 2021/1062, Tarih: 10.02.2021

**17. Hukuk Dairesi         2021/1684 E.  ,  2021/1062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nun 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Av. ... dosya temyiz incelemesine gönderilmeden önce 18.06.2020 tarihli dilekçe ile davadan feragat etmiş olup vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunduğundan, yerel mahkemece (İtiraz Hakem Heyeti'nce) davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) GERİ ÇEVRİLMESİNE; 10.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20, Karar No: 2009/5832, Tarih: 02.06.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/20 E.  ,  2009/5832 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde ortak yer merdiven boşluğuna korkuluk yaparak gerçekleştirilen el atmanın önlenmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 02.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8709, Karar No: 2022/18975, Tarih: 06.10.2022

**4. Ceza Dairesi         2022/8709 E.  ,  2022/18975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Sanık ...'ye yükletilen hakaret suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Kararda öngörülen cezanın nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükmün temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, sanık ... müdafisinin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

2- Sanık ...'ye yükletilen tehdit ve hakaret suçlarından kurulan beraat hükümlerinin incelemesinde ise;

Temyiz isteminin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Sanığa atılı suçların kanun maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırları uyarınca, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e maddesine göre, suçların tabi bulunduğu 8 yıllık olağan dava zamanaşımının gerçekleştiği anlaşıldığından, katılan ... vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmekle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, ancak; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan sanık hakkında açılan kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve CMK'nın 223/8. maddeleri gözetilerek DÜŞMESİNE,

3- Sanık ...'ye yükletilen tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesine gelince;

a- 02/12/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçu uzlaştırma kapsamına alınmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda yeniden değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

b- 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle, CMK’nın 231/8. maddesinde yapılan değişikliğin suç tarihi itibariyle yürürlükte olmaması nedeniyle, CMK'nın 231. maddesinin uygulanmasına engel mahkumiyeti bulunmayan sanığın, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak, yeniden suç işleyip işlemeyeceği konusunda bir değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, "daha önce hakkında mahkum olduğu eylemden dolayı açıklanması geri bırakılan bir hükmün olması ve denetim süresi içerisinde tekrar bu kurumun uygulanamayacak olması" biçimindeki yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafisinin ve katılanlar ... ve ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmüş olduğundan, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 06/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10692, Karar No: 2012/2048, Tarih: 21.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/10692 E.  ,  2012/2048 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Davacılar, iş kazası sonucu maluliyetten doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 461.000.00TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmesi ve davalılardan ... San. Tic. A.Ş. vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 21.02.2012 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan ... San. Tic. A.Ş. vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat ... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıda karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi ile anne ve babasının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı adına 401.000.00-TL maddi, manevi tazminatların da toplam olarak kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş ise de varılan bu sonuç aşağıda ki nedenler ile yerinde değildir.

1- Davada ,davalılardan ... Proje Taah. Tic.Ltd.Şti. davalılardan ... Kauçuk San.ve Tic. A:Ş'nin kalıp atölyesi bitişiği sundurma sökümü ve yeni ölçülere göre yapımını üstlendiği bu işin 14.03.2002 tarihinde davalı limited şirketin ihale yoluyla aldığı, davacının sözleşme kapsamında yapılan çatı sundurma söküm işinde dava dışı taşeron ...'ın işçisi olarak çalışırken çatıdan düşmesiyle meydana gelen iş kazasında %100 oranında daimi iş göremez duruma geldiği, hükme esas alınan 31.01.2007 tarihli bilirkişi kurulunun raporunda davalı ... A.Ş'nin %15 oranında kusurlu bulunduğu görülmüştür.

İş kazası sonucu zarara uğrayan işçi veya haksahiplerinin açacakları tazminat davası işveren veya işveren ile birlikte kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka aracı olarak nitelendirilen kişilerle işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı 4857 sayılı İş Yasası'nın 2. maddesi gereğidir.

İş kazası sonucu zarara uğrayan işçi veya haksahiplerinin açacakları tazminat davası işveren veya işveren ile birlikte kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka aracı olarak nitelendirilen kişilerle işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı 4857 sayılı İş Yasası'nın 2. maddesi gereğidir.

Somut olayda çözümlenmesi gereken sorun, davalı ... limited şirketi ile ... A.Ş arasındaki hukuki ilişkinin işveren- aracı veya iş sahibi-müteahhit ilişkisi mi olduğudur. İş Yasası'nın 2. ve 506 sayılı Yasa'nın 87. maddelerindeki açıklamalar ışığında aracıdan(taşaron) sözedebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerinden bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz. Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde yada bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatına haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenlerde asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Davalı ... A:Ş ile ... Limited şirketi arasındaki 14.03.2002 tarihli sözleşmenin tetkikinden ihale ile işin tümüyle işveren limited şirkete bırakıldığı ve iş kazasının şirket tarafından alt taşerona bırakılan çatı söküm işi icra edildiği sırada meydana gelmesine göre artık davalı ... A.Ş'nin işveren sıfatının bulunmadığı, hakkındaki davanın husumetten reddi yerine, denetim ve kontrollük görevi bulunduğu gerekçesiyle sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının, maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret gözönünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.