muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6804, Karar No: 2014/14478, Tarih: 26.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/6804 E.  ,  2014/14478 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Mersin 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 17/12/2013

Numarası : 2012/379-2013/483

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı işyerinde 10/01/1998-31/12/2011 tarihleri

arasında temizlik görevlisi olarak çalıştığını, ihale süresinin sona ermesi ve yeni ihaleyi alan firmanın davacıya iş vermemesi sebebiyle davacının iş akdinin feshedildiğini, davalı kurum ile davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı kurum, davacının hizmet alım sözleşmesi ile iş alan yüklenicilerin yanında çalıştığını, kendilerinin davalı sıfatlarının olmadığını, davacının kurum işçisi olmadığını savunmuştur. Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı tarafların sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ispatlayamadıkları, böylece iş akdinin işveren tarafından haksız ve önelsiz feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı iş akdinin ihale bitimi nedeniyle 31/12/2011 tarihinde feshedildiğini, ihaleyi alan yeni işveren tarafından işe başlatılmadığını ileri sürmüş ise de davacıya ait hizmet cetvelinde davacının 01/01/2012-03/01/2012 tarihleri arasında 1095681.33 sicil numaralı işyerlerinde çalıştığı görülmektedir. Belirtilen işyerinin davalı idareden ihale alan şirket olup olmadığının belirlenmesi ve davacının feshe bağlı olan dava konusu alacakları hakkında sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

2-Davalı tarafça davacının yazın çalışmalarının olmadığı savunulmakta olup hiçmet cetvelinde de davacının yaz aylarında sigorta primlerinin eksik yatırıldığı görülmektedir. Kabule göre davacının yazın fiilen çalışması olup olmadığının araştırılmadan kesintisiz çalıştığının kabulüyle hizmet süresinin belirlenmeside doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunanan kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davalılara iadesine, 26/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/516, Karar No: 2022/151, Tarih: 17.02.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/516 E.  ,  2022/151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Gaziantep 2. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalı ... Elektrik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin (...) elektrik dağıtım şebekelerindeki arıza onarım ve bakım işlerini ihale yoluyla 24.04.2009 tarihinde davalılar ... Elektrik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) ile Baran Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Baran Ltd. Şti.) ortaklığına verdiğini, müvekkilinin 24.04.2009 tarihinde elektrik bakım onarım teknisyeni olarak çalışmaya başladığını, 24.04.2011 tarihindeki ihaleyi davalılardan ... Ltd. Şti.’nin, 24.04.2013 tarihindeki ihaleyi ise davalı son alt işveren Orintaş Ortadoğu İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.’nin (Orintaş Ltd. Şti.) aldığını, asıl işveren ...’ın özelleştirilmesi sonucunda ihale süresi dahi bitmeden 31.03.2014 tarihinde müvekkilinin iş sözleşmesinin feshedildiğini, davalı ... ile diğer davalılar arasında yapılan ihale şartnamesinin 17.1 maddesine göre “Yüklenici, 15. maddede belirtilen personele elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi eğitimi (Ekat) programını tamamlatacaktır.”, 17.12 maddesine göre de “Yapılacak olan eğitimle ilgili tüm giderler yükleniciye aittir. Bu giderler ile ilgili personelinden hiçbir ücret alamaz ve ücretinden kesinti yapılamaz.” düzenlemeleri bulunduğu hâlde davalılar ... Ltd. Şti. ve Baran Ltd. Şti.’nin ihale şartnamesine aykırı şekilde müvekkilinden eğitim giderini talep ettiğini, müvekkilinin de bu bedeli 2009 yılının ikinci ya da üçüncü ayında davalı ... Ltd. Şti. veya Baran Ltd. Şti.’nin muhasebecisi olan Nurullah Bulut’un posta çeki hesabına havale ile gönderdiğini, çalışma süresi boyunca tüm yol ve yemek giderlerini müvekkilinin karşıladığını, yıllık izinleri kullandırılmadığı gibi karşılığı ücretinin de ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, bakiye 2014 Mart ayı ücreti, ekat ücreti, yol ve yemek ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının talep ettiği ihbar tazminatının ödendiğini, ekat ücreti ile yol ve yemek ücretlerinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ve bu alacakların diğer şirketlerden talep edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. Davalı Orintaş Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacıya tüm ücretlerinin eksiksiz ödendiğini, yol ve yemek ücretleri bakımından müvekkili şirketin davacı işçiye ödeme yapması gerektiği konusunda yükümlülüğünün bulunmadığını, müvekkilinin ekat programından haberinin olmadığını, alt işveren şirket olarak işçileri çalıştırdığı dönemde herhangi bir eğitim vermediğini ve işçilerden ödeme de almadığını, ihale şartnamelerine göre işçilerin giderlerinden sorumluluğunun da bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

7. Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının ihaleyi alan yeni alt işveren nezdinde çalışması devam ettiğinden kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti alacaklarına hak kazanamayacağını, ekat ücretinin alınmadığını ve davacının bu şekilde bir hakkının da olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

8. Davalı Baran Mühendislik Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararı:

9. Gaziantep 2. İş Mahkemesinin 27.05.2016 tarihli ve 2014/109 E., 2016/272 K. sayılı kararı ile; davalılardan ...’ın diğer davalılar ile arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, hakkındaki davadan feragat edilmekle davalılardan Baran Ltd. Şti. hakkında davanın feragat nedeniyle reddine, ücret alacağı talebi konusunda ise feragat nedeniyle tüm davalılar hakkında ücret talebinin feragat nedeniyle reddine, diğer alacakların kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

10. Gaziantep 2. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Ltd. Şti. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

11. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 24.06.2020 tarihli ve 2017/30231 E., 2020/7685 K. sayılı kararı ile; 1. bendinde davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, “…2-Taraflar arasında, davacının yol ve yemek ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık vardır.

Somut olayda, davacı alt işveren şirketler nezdinde davalı kurum bünyesinde çalıştığını, çalışma süresi boyunca yol ve yemek ücretlerinin ödenmediğini belirterek tahsilini talep etmiş, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi ile hesaplanan yol ve yemek alacağı hüküm altına alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yol ve yemek ücretinin ne kadar olduğu konusunda dosya içerisindeki ücret bordroları, tanık anlatımları ve şartnamede herhangi bir bilgi ve beyanın bulunmadığı belirtilmiş, emsal dosyadaki bordrolara kıyasen hesaplama yapılmıştır. Bilirkişi raporu bu yönü ile denetime elverişli değildir.

Mahkemece davacı işçinin yol ve yemek yardımı alacağına ilişkin talebi kabul edilmiş ise de söz konusu alacakların dayanağı herhangi bir sözleşme hükmü veya işyeri uygulamasının varlığı ortaya konulmuş değildir. İhale yolu ile verilen işlerde hak edişlerin kapsamı ihale evraklarında belirtilir. Somut olayda, ihale şartname ve sözleşmelerinde, çalışanlara yol ve yemek yardımı sağlanacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi, davacı ile işverenleri arasında bu yönde yazılı bir sözleşme de söz konusu değildir.

Dosya kapsamına ve mevcut delil durumuna göre söz konusu alacakların varlığı her türlü şüpheden uzak, tereddüte mahal bıramayacak ve hüküm kurmaya yetecek şekilde ispatlanamadığından, ihbar ve kıdem tazminatı hesabına esas aylık ücretin hesabında da dikkate alınması mümkün değildir. Davacının yöntemince ispatlanamayan yol ve yemek ücreti konusundaki alacak talebinin reddi ile ihbar ve kıdem tazminatı alacaklarının ise bu yardımlar dikkate alınmaksızın yeniden hesaplanması gerekmektedir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasında davacının EKAT ücreti alacağının bulunup bulunmadığı noktasında da uyuşmazlık vardır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının davalı işyerinde 24.04.2009-31.03.2014 tarihleri arasında elektrik bakım onarım teknisyeni olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı, davalılar arasında yapılan ihale şartnamesine göre elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi eğitimi (EKAT) ilgili tüm giderlerin yükleniciye ait olması gerekirken, eğitim giderinin davacıdan talep edildiğini, davacının da ödemek zorunda kaldığını, 2009 yılının ikinci yada üçüncü ayında davalı ... Elektrik veya Baran Mühendislik şirketlerinin muhasebecisi olan Nurullah Bulut'un posta çeki hesabına havale ile 2.200,00 TL gönderdiğini iddia etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dosyada mevcut olan hizmet işleri genel ve bakım-onarım özel şartnamelerinde EKAT ile ilgili tüm eğitim giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı ve işçilerden alınmayacağının belirtildiği ancak davalı taraflarca bu konuda dosyaya herhangi bir belge ve bilginin sunulmadığı, dosyada PTT'ye yazılmış bir müzekkere ve buradan gelmiş bir cevap veya ekstre de bulunmadığı belirtilerek emsal dosyalardaki bilgi ve belgeler değerlendirilerek davacının davalılardan 2.200,00 TL EKAT ücreti alacağının bulunduğu kanaatine varıldığı belirtilmiş ve mahkemece de isteğin kabulüne karar verilmiştir.

EKAT (Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi) eğitimi elektrik dağıtım sisteminde yüksek gerilimde çalışacak teknik personele verilmektedir. Elektrikle ilgili Fen Adamlarının Yetki Görev ve sorumlulukları Hakkında Yönetmelik ile Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre, yüksek gerilimde çalışacak elektrikle ilgili fen adamlarının (elektrik teknisyeni, elektrik teknikeri...) alması zorunlu olan eğitimdir. Dava konusu işyerinde teknisyen olarak çalışan davacının Ekat belgesine sahip olmadan çalışması mümkün değildir. Mahkemece sözkonusu belgenin alınabilmesi karşılığında ödenmesi gereken ücretin davacı tarafından ödendiği kabul edilmişse de, dosyada buna ilişkin belge veya banka kaydına rastlanmamıştır. Bu doğrultuda öncelikle mahkemece, davacı tarafından belge temini için herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılması gerekmektedir. Davacı tarafından belge ile ilgili ödemenin 2009 yılının ikinci yada üçüncü ayında davalı ... Elektrik veya Baran Mühendislik şirketlerinin muhasebecisi olan Nurullah Bulut'un posta çeki hesabına havale ile gönderildiği iddia edildiğinden, Nurullah Bulut adlı kişinin hizmet döküm cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri ile posta çeki hesabına ait 2009 yılına ilişkin hesap ekstresi getirtilerek, öncelikle davacı tarafından belirtilen şekilde bir ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilmeli, ödeme yapılması halinde Nurullah Bulut adlı kişinin ödemenin yapıldığı tarihte davalı işverenlerden herhangi birinin işçisi olup olmadığı belirlenmelidir. Ayrıca davalı işyerinden, Ekat belgesi ile ilgili eğitimi vermek ile sorumlu olan kurum ve kuruluşlardan, yapıldığı iddia edilen ödeme ile ilgili bilgi belge temini yapılarak, ödemenin kimin tarafından yapıldığı da araştırılmalıdır. Belirtilen tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Ayrıca davalı ... vekili tarafından temyiz aşamasında, 30.04.2014 tarihinde tazminat ödemesi açıklaması ile 1.347,30 TL ödeme yapıldığına ilişkin dekont sureti ibraz edilmiştir. Ödeme belgelerinin hakkı ortadan kaldıran özelliği nedeni ile yargılamanın her aşamasında dikkate alınması mümkündür. Açıklanan nedenle; sunulan belge uyarınca söz konusu ödemenin davacıya yapılıp yapılmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

4-Ayrıca davalı ... vekili tarafından temyiz aşamasında, 30.04.2014 tarihinde tazminat ödemesi açıklaması ile 1.347,30 TL ödeme yapıldığına ilişkin dekont sureti ibraz edilmiştir. Ödeme belgelerinin hakkı ortadan kaldıran özelliği nedeni ile yargılamanın her aşamasında dikkate alınması mümkündür. Açıklanan nedenle; sunulan belge uyarınca söz konusu ödemenin davacıya yapılıp yapılmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

12. Gaziantep 2. İş Mahkemesinin 17.12.2020 tarihli ve 2020/209 E., 2020/291 K. sayılı kararı ile; temyiz konusu yapılmayan ve kanunun açık bir hükmüne aykırılığı bulunmayan bir hususta karşı taraf lehine usulî mütesep hak oluştuğu gözetilmeksizin temyiz edilmeyen yol ve yemek ücretinin bozma konusu yapılmasının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa aykırı olduğu, bir diğer bozma sebebi yapılan ekat ücretinin davalı alt işverenler Baran Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. adi ortaklığının davalı ... ile hizmet alımı sözleşmesi yaptığı 2009 yılı Nisan ayı/2011 yılı Mart ayı dönemine ilişkin adi ortaklığın muhasebecisi olan Nurullah Bulut hesabına davacı tarafından yatırıldığının dosya kapsamında sabit olduğu, bu konuda tarafların bir itirazının bulunmadığı, ekat ücretine ilişkin davalılarca mahkeme hükmüne aksi yönde etki edecek eşdeğer bir delilin temyiz aşamasında da sunulmadığı, diğer taraftan yol ve yemek ücreti ile ekat ücreti alacaklarının kabulü yönünde verilen kararların Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, benzer mahiyette açılan davalarda farklı karar verilmesinin yargıda teklik ilkesine aykırı olacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı yasal süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık;

1-Hükmün Özel Dairece, yöntemince ispatlanamayan yol ve yemek ücretleri konusundaki alacak taleplerinin reddi ile ihbar ve kıdem tazminatlarının bu yardımlar dikkate alınmaksızın yeniden hesaplanması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu eldeki davada; yol ve yemek ücreti alacakları ile ilgili temyiz itirazı bulunup bulunmadığı, bu yönden bozma kararı verilip verilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre davacı lehine usulî kazanılmış hak oluştuğu ve bazı işçiler tarafından açılan davalarda yol ve yemek ücreti alacaklarının kabulüne ilişkin verilen kararların kesinleştiğinden bahisle bu alacakların hüküm altına alınmasının yerinde olup olmadığı,

2-Elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi eğitimi (EKAT) ücreti alacağına ilişkin mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı tarafından belge temini için herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda bozma kararında belirtildiği şekilde araştırma yapılmasının gerekip gerekmediği,

2-Elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi eğitimi (EKAT) ücreti alacağına ilişkin mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı tarafından belge temini için herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda bozma kararında belirtildiği şekilde araştırma yapılmasının gerekip gerekmediği,

3-Davalı ... vekili tarafından ilk kararın temyizi aşamasında sunulan 30.04.2014 tarihinde tazminat ödemesi açıklaması ile 1.347,30TL ödeme yapıldığına ilişkin dekont suretinin, hakkı ortadan kaldıran özelliği nedeni ile yargılamanın her aşamasında dikkate alınması mümkün olduğundan bahisle, söz konusu ödemenin davacıya yapılıp yapılmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A. (1) numaralı uyuşmazlık yönünden;

15. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır”.

16. Ücret, asıl (çıplak, temel) ücret ve geniş anlamda (giydirilmiş) ücret olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Asıl ücret, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrasında tanımlanan ücret olup, çıplak ya da temel ücret olarak da adlandırılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun asıl ücret olarak nitelendirdiği işçiye ödenen temel (çıplak) ücret, para ile (nakden) ödenen tutardır. Diğer bir deyişle temel ücret aynî (eşya) olarak kararlaştırılamaz ve ödenemez. Temel ücrete işçiye sağlanan ikramiye, prim, sosyal yardımlar ve diğer ücret ekleri gibi yan menfaatler dâhil değildir (Süzek, Sarper: İş Hukuku, 18. Baskı, İstanbul 2019, s.351). Geniş anlamda (giydirilmiş ücret) ücret ise, asıl ücret yanında işçiye ikramiye, prim, komisyon, kâr payı gibi ödemelerle, sosyal yardım niteliğindeki yemek, yol, giyim, yakacak, konut ve benzeri parasal veya para ile ölçülebilen yararların eklendiği ücrettir.

17. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca bazı ödemelerde geniş anlamda ücret dikkate alınmaktadır. Örneğin Kanun’un 17. maddesinin son fıkrasına göre ihbar tazminatının hesabında 32. maddenin 1. fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur. Benzer durum kıdem tazminatının hesabında da görülmektedir. Zira 4857 sayılı İş Kanunu’nun 120. maddesi ile hâlen uygulanmakta olan mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, asıl ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdî ve kanundan doğan menfaatler de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.

18. Sosyal yardım niteliğindeki yemek ücreti, işveren tarafından işçiye, işyerinde geçen süre boyunca beslenme ihtiyacını karşılaması için ödenen tutarı ifade etmektedir.

18. Sosyal yardım niteliğindeki yemek ücreti, işveren tarafından işçiye, işyerinde geçen süre boyunca beslenme ihtiyacını karşılaması için ödenen tutarı ifade etmektedir.

19. Bir işyerinde yemek ücretinin ödenip ödenmeyeceği iş sözleşmesi ile kararlaştırılabileceği gibi işyerinde fiili uygulama ile de yemek ücretinin ödenmesi söz konusu olabilir. Yemek yardımı nakdi olabileceği gibi, yemeğin aynî olarak verilmesi veya yemek kartı ya da yemek kuponu verilmek suretiyle de yapılması mümkündür.

20. Yol parası ise, işverenin işçiye işe geliş ve işten dönüşte ulaşımı sağlaması adına ödediği tutardır. Yol parası, işçinin ikamet ettiği bölge ve işyeri arasındaki mesafeye ve kullandığı ulaşım şekline göre değişir. İşveren farklı yollarla işçiye ulaşım sağlayabilir.  Buna göre işveren işçiye her ay yol parasını nakit olarak ödeyebileceği gibi, işçinin yol kartına para yatırmak suretiyle de yol parasını ödeyebilir. Bir diğer yöntem ise işverenin işçiler için servis imkânı sağlaması ya da işçiye yakıt parası ödemesi şeklindedir.

21. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işverenin çalışanlarına yemek veya yol ücreti ödemesi gerektiği konusu ile ilgili herhangi bir zorunluluk bulunmamakta olup, bu ödemeler işverenin inisiyatifindedir.

22. İşçiye işveren tarafından yemek ve yol yardımı yapılıyorsa, bu sosyal amaçlı ödemeler ücretin eki niteliğinde olması nedeniyle ücrete ilave edilmesi gereken menfaat olarak kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatlarının hesabına esas ücret belirlenirken nazara alınması gerekmektedir.

23. Bu aşamada uyuşmazlığın çözümünde ilgisi nedeniyle usulî kazanılmış hak kavramına değinmekte de yarar vardır.

24. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu) “usulî kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukukî alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Anlam itibariyle bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

25. Kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 2. maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti,…sosyal bir hukuk Devletidir.” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi, toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.