muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1555, Karar No: 2017/2888, Tarih: 20.03.2017

**2. Hukuk Dairesi         2017/1555 E.  ,  2017/2888 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Taraflar Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesi uyarınca boşanmışlar, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar eşlerin bu yöndeki diğer bir ifadeyle gerek boşanmanın mali sonuçları, gerekse çocukların durumu hususunda kabul edilen düzenlemeleri kapsayan irade beyanından dönmesini engelleyici yasal bir hüküm bulunmamaktadır. Bu halde anlaşmalı boşanma davasının "çekişmeli boşanma" (TMK m. 166/1-2) olarak görülmesi gerekir.

Açıklanan sebeple mahkemece taraflara iddia ve savunmalarının dayanağı bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini içeren beyan ile iddia ve savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın ispatını sağlayacak delillerini sunmak ve dilekçelerin karşılıklı verilmesini sağlamak üzere süre verilip ön inceleme yapılarak tahkikata geçildikten sonra usulüne uygun şekilde gösterilen deliller toplanarak gerçekleşecek sonucu uyarınca karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 20.03.2017 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2007/6724, Karar No: 2007/6694, Tarih: 04.06.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/6724 E.  ,  2007/6694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.8.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında baba adı eklenmesi ve şerhin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.12.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 20 parsel sayılı taşınmazda “ölü” kaydının terkini ve taşınmaz bilgilerine baba adı ilavesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece istek hüküm altına alınmış, kararı davalı ... Sicil Müdürlüğü temyiz etmiştir.

20 parsel kadastro tutanağının incelenmesinden 15.1.1963 tarihindeki tespitin 1937 yıllı ve 1980 numaralı tahrir kaydına dayalı olarak 20 sene kadar önce ölen ...’a ait olduğundan bahisle ölü ... adına yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı ... 1933 doğumlu, ... ve ...’in evladıdır. Az yukarıda sözü edildiği üzere 1937 yılı vergi kayıt malikinin 1933 doğumlu davacı ...’e ait olması düşünülemez. Bu tür davalarda amaç, tapu kaydına hatalı yazılan bilgilerinin nüfus kayıt bilgilerine uygun hale getirmek olduğundan kayıt düzeltimi suretiyle mülkiyet nakline neden olunmamalıdır. Mülkiyet nakli olan durumlarda ise kayıtta düzeltim isteminde bulunulamaz. Sorunun tapu iptali ve tescil yolu ile açılacak davada giderilmesi gerekir. Dava duraksamasız kanıtlanmadığından reddolunmalıdır.

Mahkemece delillerin yanılgılı değerlendirilmesi sonucu istem hüküm altına alındığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA 4.6.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2533, Karar No: 2025/4766, Tarih: 24.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/2533 E.  ,  2025/4766 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kullanılan ilaç bedelinin Kurum tarafından karşılanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanununun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; uyuşmazlık konusu ilacın SUT kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belge dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, yeniden geri çevirmeye mahal bırakmaksızın;

1-Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen ... etken maddeli Tecentriq ilaca ilişkin ilacın üretici firması/firmaları tarafından ruhsat başvurusunda bulunup bulunmadığı, ruhsat başvurusunda bulunmuş ise bu başvuruya ilişkin dayanak belgeler (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve görüşler ile vs. bilimsel veriler) ile Kurumunuzca ruhsat verilmesi veya verilmemesine ilişkin bilimsel görüş, itiraz ve çekincelere ilişkin bilgi, belge vs. tüm kayıtların celp edilip dosyaya eklenmesine, ayrıca ruhsat verilmiş ise hangi tür kanser hastalığına, ne zaman ruhsat verildiği ve ruhsatın devam edip-etmediğinin sorulmasına ve ayrıca endikasyon dışı ilacın kullanılmasının uygun görülmesine ilişkin tıbbi komisyon görüşlerinin celp edilip dosyaya eklenmesine,

2-Davalı SGK Başkanlığından dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen ... etken maddeli Tecentriq ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgelerin (bu konuda alınan bilimsel görüş, komisyonun SUT kapsamına alınması veya almamasına ilişkin gerekçe ve görüşlerini içeren itiraz vs. çekincelerine ilişkin görüş, bilgi ve belgeler vs. tüm kayıtlar) celp edilip eklenmesine,

3-Davalı Kurumdan davacının hangi kapsamda (4/1-a,b,c ve GSS vs.) sağlık güvencesinden yararlandığı, yararlanıyorsa kendi sigortalığından mı yada başka birinin (eş, çocuk, anne, baba vs.) yararlandığı sorularak, davalı SGK Başkanlığı nezdinde bulunan davacı veya sağlık güvencesinden yararlandığı kişiye ait şahsi sicil dosyasının (özellikle 4/a,b,c hizmetlerinin gösterir hizmet döküm föyünün vs.) eksiksiz okunaklı bir suretinin celp edilip, eklenmesine,

3-Davalı Kurumdan davacının hangi kapsamda (4/1-a,b,c ve GSS vs.) sağlık güvencesinden yararlandığı, yararlanıyorsa kendi sigortalığından mı yada başka birinin (eş, çocuk, anne, baba vs.) yararlandığı sorularak, davalı SGK Başkanlığı nezdinde bulunan davacı veya sağlık güvencesinden yararlandığı kişiye ait şahsi sicil dosyasının (özellikle 4/a,b,c hizmetlerinin gösterir hizmet döküm föyünün vs.) eksiksiz okunaklı bir suretinin celp edilip, eklenmesine,

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1253, Karar No: 2019/3103, Tarih: 02.04.2019

**14. Hukuk Dairesi         2019/1253 E.  ,  2019/3103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 26.11.2015 tarihinde verilen dilekçeyle mirasın reddinin iptali talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 30.05.2017 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir...Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nce istinaf talebinin kabulüne, kararın kaldırılarak, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesince 12.02.2019 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup, ek kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, mirasın reddinin iptali talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece davanın kabulüne, mirasın reddinin iptaline karar verilmiş, davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nce 28.12.2018 tarihinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.05.2017 gün ve 2015/523 Esas, 2017/407 Karar sayılı kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/ (1)-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/ (1)-a maddesi gereğince, kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 12.02.2019 tarihli ek kararı ile davacı avukatının 07.02.2019 tarihli temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollaması ile, HMK'nın 346. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Somut olayda; ... Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 28.12.2018 tarihli kararıyla, yerel mahkeme kararının HMK 353/ (1)-b-2 maddesi gereğince kesin olarak kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. HMK 353/ (1)-b-2 maddesinde de açıkça belirtildiği üzere verilen karar kesin nitelikte olduğundan davacı vekilinin temyiz talebinin ilgili bölge adliye mahkemesince reddedilmesine dair verilen ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, 12.02.2019 tarihli ek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 02.04.2019 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/878, Karar No: 2019/11439, Tarih: 03.12.2019

**17. Hukuk Dairesi         2018/878 E.  ,  2019/11439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili; müvekkili ...'in sürücüsü , ...'nın yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde tüm oto kasko sigorta poliçesi bulunan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacıların yaralandığını, dava açılmadan istenen maluliyetten doğan hasar teminatının ödenmemesi nedeniyle HMK 107. maddeye göre bu davayı açtıklarını belirterek, her bir müvekkili için ayrı ayrı 2.000,00'er TL olmak üzere toplam 4.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı ... için 2.400,00 TL, davacı ... için 4.890,00 TL ye yükseltmiştir.

Davalı ... şirketi cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile davacı ... için 2.400,00 TL, davacı ... için 4.890,00 TL maluliyet tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Ferdi kaza Sigortaları, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

25.03.2004 tarihli Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar B.1.1 maddesi 1.fıkrasında: “İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir." denildikten sonra, (36) satırdan oluşan bir tabloya yer verilmiş, daha sonrasında yer alan fıkrada ise "Yukarıdaki cetvelde zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin nisbeti, daha az vahim olsalar bile, bunların ehemmiyet derecelerine göre ve cetvelde yazılı nisbetlere kıyasen tayin olunur." denilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nin 27/02/2016 tarihli raporunda; davacı ... yönünden, davacının kaza nedeniyle yaralanmaları arasında splenektomi (dalak alınması) durumunun olduğu da tespit edilerek maluliyet oranının %38 olduğunu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kada uzayabileceği belirtilmiştir.

Mahkemece alınan 07/11/2017 tarihli aktüer hesap bilirkişi raporuna göre davalı nezdinde düzenlenen tüm oto kasko poliçesine göre Ferdi Kaza Sigortası teminatı kapsamında değerlendirme yapılarak poliçe genel şartlarına göre davacı ...’in sağ femur kırığının kalçasında oluşturduğu hareket kısıtlılığından dolayı tablo kıyaslaması ile 2.400,00 TL zararının olduğunu, dalak kayıpları ise bu poliçe teminat kapsamında yer almadığı belirtilmiştir.

Davacı ...’in dava konusu maluliyetlerinden dalak kaybına ilişkin maluliyetinin; poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmelidir. Şayet dalak kaybına ilişkin maluliyetinin cetvelde belirtilen maluliyetlerden herhangi biri kapsamında değilse bunun organın işlev ve önem derecelerine göre cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde, bir meblağ sigortası olan ferdi kaza sigortacısı olan davalının sorumluluğunun, tespit edilen sakatlık oranı ve Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre ödenmesi gereken meblağın, konusunda uzman bir Doktor Bilirkişi marifetiyle tespitinden sonra hesap bilirkişisinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 03/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4688, Karar No: 2010/2588, Tarih: 28.04.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/4688 E.  ,  2010/2588 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı hazine tarafından istenilmekle temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Mahkemece toplanan ve doğru olarak değerlendirilen delillere, tespitte saptanan hukuksal olgulara, dosya içeriğine ve dava niteliğine göre davalı hazinenin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, temyiz konusu 282 ada 17 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti 26.7.1972 tarihinden sonra yapılmıştır. 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmüne göre bir kimse aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden zilyetlikle sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüm yüzölçümünde taşınmaz malı iktisap edebilir. Her ne kadar, mahkemece davanın dayanağını oluşturan 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmü uyarınca araştırma ve soruşturma yapılmış ise de davacının müstakil zilyetliği 20 yılı doldurmadığından taşınmazı satan kişi yönünden de belgesiz araştırması yapılmadığından bu doğrultuda yapılan araştırma ve soruşturma da yöntemine uygun olmadığı gibi ayrıca yetersizdir.

O halde bu konuda sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için adına tescile karar verilen zilyet davacının bayii .... ve ... .... adlarına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla başkaca taşınmaz mal tespit yada tescil edilip edilmediği Kadastro Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, tespit edilen taşınmazlar varsa sözü edilen taşınmazların tespit tutanakları ve varsa dayanakları kayıtlar, davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, bu yolla sağlıklı biçimde bir kontrol ve denetim yapılmalı, bundan sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 28.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22801, Karar No: 2018/1309, Tarih: 24.01.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/22801 E.  ,  2018/1309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işveren yanında 01.04.2009 tarihinden beri gece ve gündüz vardiyalarında günde 12 saat çalıştığını, yıllık fazla mesainin 270 saati aştığını, resmi bayram ve tatillerde ve hafta tatillerinde de çalışmasına rağmen ücretlerinin ödenmediğini beyanla fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının belirsiz alacak davası açmış olduğunu, hukuki yararın bulunmaması nedeniyle esasına girilmeksizin davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının fazla mesai yapması ve hafta tatilinde çalışması halinde ücretlerinin puantaj kayıtlarına uygun şekilde bordroda tahakkuku yapılarak banka hesabına yatırıldığını, yine ulusal bayram ve genel tatil ücretinin de eksiksiz olarak ödendiğini belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, ilgili alacak kalemlerinin belirsiz alacak davasının konusunu oluşturmayacağı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözülmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılıp açılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları bakımından, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı kabul edilerek hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ise de, aşağıda açıklanan nedenlerle, usulden ret kararı yerinde değildir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.