muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/75, Karar No: 2019/112, Tarih: 23.05.2019

**Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu         2019/75 E.  ,  2019/112 K.**

**"İçtihat Metni"**

Görevsizlik Kararı Veren

Yargıtay Daireleri : 14 ve 8. Ceza

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 21.02.2018 tarihli ve 1-1 sayılı iddianamesi ve Bakırköy 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.09.2018 tarihli ve 132-366 sayılı son soruşturmanın açılması kararıyla sanıkların görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından cezalandırılmaları istemiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda Yargıtay 14. Ceza Dairesince 14.02.2019 tarih ve 4-3 sayı ile;

"Her ne kadar işbu dosyanın duruşma günü 17.04.2019'a bırakılmış ise de, 31.01.2019 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararı gereğince yargılama görevi Yargıtay 8. Ceza Dairesine verildiği anlaşılmış olmakla;

Dosya ele alındı;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından 12.02.2019 tarihinde Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararı gereğince mütalaa istendiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.02.2019 tarihli mütalaa verdiği görüldü.

Verdiği mütalaasında; Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 31.01.2019 günlü Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 2019/1 sayılı iş bölümü kararına göre, TCK'nın 109, 110, 111, 223, 234 ncü maddelerine ilişkin yargılama görevi Yargıtay 8. Ceza Dairesinin görevleri arasına dahil edilmesi nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

Yapılan incelemede Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararının 31.01.2019 günlü Resmî Gazete'de yayımlandığı, 01.02.2019 günü yürürlüğe girdiği, karar gereğince kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun Yargıtay 8. Ceza Dairesinin görevleri arasına dâhil edildiği, Dairemizin görev alanından çıkarıldığı",

Dosyanın gönderildiği Yargıtay 8. Ceza Dairesince de 07.03.2019 tarih ve 4-4 sayı ile;

"Bakırköy 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.09.2018 gün 2018132 Esas 2018/366 sayılı kararı ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 257/1, 109/1-2-b-d ve 53/1. maddeleri uyarınca son soruşturmanın açılmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Daireleri arasındaki görev ilişkisi adli yargı ilk derece mahkemeleri arasında var olan ve kamu düzenine ilişkin bulunan görev ilişkisi niteliğinde olmayıp, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 14. maddesinde yer alan 'Hukuk Daireleri ile Ceza Daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre çalışır' şeklindeki düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere idari nitelikte bir işbölümü ilişkisidir. Dairelerin bakacağı işler işbölümü ilişkisine ait ilkeler ile işbölümündeki düzenlemelerin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını belirlemek 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Yargıtay Büyük Genel Kuruluna aittir.

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun gerek 2018/1 gerekse 2019/1 işbölümü kararlarında 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunun'dan kaynaklanan suçların temyiz incelemesiyle görevli daire Yargıtay 16. Ceza Dairesine ait olup Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevi ise 'Yargıtay 16. Ceza Dairesinin görev alanına giren suçlara ilişkin olarak ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılması gereken işler' dir.

Sanıklar hakkında düzenlenen ve suçlama belgesi olan son soruşturmanın açılmasına dair kararda; her ne kadar 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediği iddia edilmemiş ise de; UYAP ortamında yapılan kontrolde:

Sanıklardan ..., ... ve ... hakkında Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2016/2 Esas sayılı dosyasında görevi kötüye kullanma, suç uydurma, resmi belgede sahtecilik, silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, özel hayatın gizliliğini ihlal etme suçlarından yürütülen kovuşturmada sanıkların eylemlerinin sabit olması halinde 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin uygulanmasının da gerektiğinin belirtildiği, yine bu soruşturma kapsamında son soruşturmanın açılmasına dair kararda da sanıkların FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü faaliyeti kapsamında matbu ve hukuka aykırı gerekçelerle mağdurlar hakkında koruma tedbirleri kararı verdiğinin iddia edildiği,

Sanıklardan ... hakkında İzmir 16. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/84 Esas sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan kovuşturmada sanığın İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi ve Bakırköy 15. Ağır Ceza Mahkemesinde mahkeme başkanı olarak görev yaptığı dönemde kamuoyunda balyoz davası olarak bilinen davada FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün talimatıyla hareket ederek usulsüz kararlar verdiğinin iddia olunduğu ve suçlama belgesi olan iddianamede de sanık hakkında eylemin sabit görülmesi hâlinde 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin uygulanmasının gerektiğinin belirtildiği,

Sanıklardan ... hakkında Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 2017/28 Esas sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan kovuşturmada; sanığın hâkimlik mesleğine girmesinden itibaren örgütün toplantılarına katıldığının, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün talimatı ile Yargıtay üyeliğine seçildiğinin, örgütten gelen talimatları üyelere ileterek örgüte gidecek aidatları toplayan kişi olduğunun iddia olunduğu ve suçlama belgesi olan iddianamede de sanık hakkında eylemin sabit görülmesi hâlinde 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin uygulanmasının gerektiğinin belirtildiği,

Sanıklardan ... hakkında Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/30 Esas sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma, görevi kötüye kullanma suçlarından yapılan kovuşturmada; sanığın ODA TV soruşturması olarak bilinen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/857 Esas sayılı soruşturma dosyasında usul ve yasa hükümlerine aykırı olarak orantısız bir şekilde ve FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün talimatıyla CMK'nın 135 ve 140. maddelerinde düzenlenen iletişimin denetlenmesi ve teknik araçlarla izleme şeklinde koruma tedbirleri kararları verdiği, bu nedenle örgütün amaçları doğrultusunda vermiş olduğu kararlarla yargı yetkisinin kötüye kullandığının iddia olunduğu ve suçlama belgesi olan iddianamede de sanık hakkında eylemin sabit görülmesi hâlinde 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin uygulanmasının gerektiğinin belirtildiği,

Sanıklardan ... hakkında İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/216 Esas 2019/7 Karar sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan kovuşturmada; sanığın kamuoyunda balyoz davası olarak bilinen davanın yargılamasının yapıldığı İstanbul (Kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesinde üye hâkim olarak görev yaptığı, FETÖ Silahlı Terör Örgütünün mahrem alan olan yargı kurumlarının ele geçirilmesinde örgüt talimatıyla hareket ettiği iddia olunarak yapılan yargılama sonunda sanığın eylemi sabit görülerek TCK'nın 314/2, TMK'nın 5/1, TCK'nın 58/9, 63 maddeleri gereğince 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği,

İncelenen dava dosyasında Yargıtay 14. Ceza Dairesinde davanın açıldığı tarih olan 2018 yılına ait Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 21.02.2018 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan 09.02.2018 gün ve 2018/1 sayılı kararın Ceza Daireleri işbölümüne ilişkin ortak hükümlerin 4. fıkrası ile, 31.01.2019 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan 30.01.2019 gün ve 2019/1 sayılı kararının Ceza Daireleri iş bölümüne ilişkin ortak hükümlerin 4. fıkrasının aynı şekilde düzenlenen 'Ceza Daireleri, yürürlük tarihinden önce kendisine gelen işleri... sonuçlandırır.' hükmü karşısında davanın açılması ve Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 2018/4 ilk derece esasına kaydedilip tensip zaptı hazırlandıktan sonra tabii hâkimlik ilkesine de aykırılık oluşturmamasının sağlanması açısından sonradan yürürlüğe giren iş bölümü uyarınca görevli dairenin değişmeyeceğinin kabülünde zorunluluk bulunmaktadır.

Her ne kadar davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 2018/1 işbölümü kararına göre de davaya bakmakla görevli dairenin Yargıtay 9. Ceza Dairesinin olduğu açık ise de; yukarıda belirtildiği gibi Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 2018 ve 2019 işbölümü ortak hükümlerinin 4. fıkrasına göre Yargıtay 14. Ceza Dairesinin yürürlük tarihinden önce kendisine gelen ve yürütmekte olduğu davayı sonuçlandırması gerektiği aksi hâlde ise dosyayı görevsizlik kararı ile 9. Ceza Dairesine göndermesi gerektiği"

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

Oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözülmesi için Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçe ile karara bağlanmıştır.

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 14 ve 8. Ceza Daireleri arasındaki uyuşmazlık, görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından ilk derece yargılamasının hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi;

"Ceza dairelerinde:

c) Temyiz davasına bakmakla görevli olan daire, Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalar ile olağanüstü kanun yollarına ilişkin davalara bakmakla da görevlidir" şeklinde düzenlenmiş olup, temyiz dosyasına bakan dairenin aynı suçla ilgili ilk derece dosyalarına da bakacağı kabul edilmiştir.

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca hazırlanıp 31.01.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 30.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı işbölümü kararının Yargıtay 8 ve 14. Ceza Daireleri ile ilgili kısımlarında;

"İş bölümünün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iş bölümü değişikliği nedeniyle Yargıtay 14. Ceza Dairesi’nin arşivinde bulunan TCK'nın 109, 110, 111, 223, 224 ve 234 maddelerinde düzenlenen suçlardan kaynaklanan işler Yargıtay 8. Ceza Dairesi'ne devredilir." düzenlemesi hüküm altına alınmıştır.

Yargıtay 14. Ceza Dairesi ile ilgili bu düzenleme Dairenin arşivinde temyiz veya kanun yararına bozma incelemesi için beklemekte olan dosyalarla ilgili olup ilk derece dosyalarını kapsamamaktadır. İş bölümü kararında Dairelerin bakmakta oldukları ilk derece dosyaları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığından uyuşmazlığın genel hükümler ve Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun istikrar kazanmış kararları uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 12.07.2007 tarihli ve 23-23 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıklandığı üzere bir işin Özel Dairece incelenip muktezaya bağlanmasından sonra artık müteakip işlere de aynı Özel Dairece bakılması esastır. Nitekim süreklilik kazanan bu uygulamalar sonucunda 2012 yılından itibaren yapılan iş bölümlerinde Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu kararlarına paralel olarak dairelerin daha önce kendilerine gelmiş olmakla birlikte bozma veya herhangi bir nedenle daire dışına gönderdikleri işlerden geri gelenlerine bakmaya devam edeceği düzenlenmiştir.

Şu hâlde, Özel Dairelerce yargılamalarına başlanılan ilk derece dosyalarının aynı Özel Daire tarafından bakılmasına devam olunması gerektiği kabul edilmelidir.

Şu hâlde, Özel Dairelerce yargılamalarına başlanılan ilk derece dosyalarının aynı Özel Daire tarafından bakılmasına devam olunması gerektiği kabul edilmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/4. maddesinde düzenlenen "davaların en az masrafla mümkün olan en kısa zamanda bitirilmesi gerektiği" hükmü ve usul ekonomisi ile delillerin yüz yüzeliği ve tabi hâkim ilkesi uyarınca da yargılamasına başladığı ilk derece yargılamasının aynı Özel Dairece sonuçlandırılması hakkaniyete ve kanuna daha uygun olacaktır.

İncelemeye konu dosyada Yargıtay 14. Ceza Dairesince yargılamaya başlanıldığı ve bir takım usuli işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, ilk derece yargılamasını yapma ve sonuçlandırma görevi 14. Ceza Dairesine ait bulunmaktadır.

Bu itibarla, ilk derece yargılamasının Yargıtay 14. Ceza Dairesince yapılması gerektiğinden dosyanın anılan Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 14.02.2019 tarihli ve 4-3 sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2- Dosyanın, ilk derece yargılaması yapılmak üzere Yargıtay 14. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 23.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15314, Karar No: 2013/646, Tarih: 21.01.2013

**18. Hukuk Dairesi         2012/15314 E.  ,  2013/646 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ortak gider alacağının ödenmemesi nedeniyle yapılan takibe itirazın iptali ve %40 icra inkar tazminatı istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

...-Dava konusu taşınmazın ada ve parsel numaraları taraf vekillerinin bilgisine başvurularak tespit edilip sözü edilen sitenin üzerinde kurulduğu parsel ya da parsellerde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulup kurulmadığı, bir ya da birden fazla parsel üzerinde olup olmadığı, birden fazla parsel üzerinde bulunuyorsa 5711 sayılı Yasa ile değişik Kat Mülkiyeti Yasasının 66 ve 67. maddeleri gereğince toplu yapıyı oluşturan imar parselleri ve ortak yerlerin tapuda birbirleriyle bağlantılarını sağlamak suretiyle irtibatlandırılıp irtibatlandırılmadığı sorularak buna ilişkin tapu kayıtlarının ve toplu yapı yönetim planı örneğinin, toplu yapı kurulmamış ise ilgili ada ve parsellere ait tapu kaydı ve yönetim planı örneklerinin tapu müdürlüğünden,

...-Takibe konu ........2008-........2010 tarihlerine ait ortak giderlerin karar altına alındığı kat malikleri kurulu kararlarının aslı veya onaylı örneklerinin, söz konusu kat malikleri kuruluna davalının katılıp katılmadığının tespiti ile katılmamış ise bu kararların davalı borçluya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise tebliğ tarihini gösterir belgelerin, ortak giderler işletme projesi ile belirlenmiş ise işletme projelerinin aslı ya da onaylı örneklerinin ve davalıya tebliğ edilmiş ise tebliğ tarihini gösterir belgelerin davacı yönetimden,

...-Dava tarihindeki yöneticilerin kimler olduğunu gösteren kat malikleri kurulu kararının ilgili yönetimden,

...-Tekirdağ İcra Müdürlüğü'nün 2010/10333 esas sayılı dosyasında davalı borçluya ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediği, edildi ise tarihinin, ayrıca icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulması kararı verilip verilmediğinin icra müdürlüğünden sorulmasından,

...-Davacı yönetimi temsilen davacı vekili olarak davaya katılan avukat ...'a verilen vekaletnamesinin dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, ....01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4622, Karar No: 2021/4324, Tarih: 18.02.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/4622 E.  ,  2021/4324 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 3. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 8. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı Belediyede 01.07.2009 tarihinden 30.04.2014 tarihine kadar çalıştığını, 30.04.2014 tarihinde işten çıkarılması üzerine işe iade davası açtığını, açtığı dava sonrasında gerçek işverenin davalı ... olduğunun tespit edildiğini ve işe iade yönünde hüküm tesis edildiğini, davacının ... Sendikasına üye olduğunu, davalı Belediyenin gerçek işveren olarak tespiti sonrası alması gereken ücretlerin de Belediyenin tarafı olduğu Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak verilmesi gerektiğini, bu sebeple ücret fark alacağı ile Toplu İş Sözleşmesinden doğan alacaklarının bulunduğunu, işe iade sonrası belediye tarafından işe başlatılmadığından 4 aylık boşta geçen süre ile 4 aylık işe başlatmama tazminatı alacağı bulunduğunu, yine işe başlatılmama sebebiyle bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının da bulunduğunu ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım diğer işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının kendi çalışanı olmadığını, davacının alacakları yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, işe iade kararı gereği davacıya tüm haklarının ödendiğini ve muvazaa bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, davacının sendika üyesi olduğu bu sebeple Belediye’nin bağıtladığı Toplu İş Sözleşmelerinden faydalanmasının mümkün olduğu ve davacının ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür

2- Davacının işe başlatılmaması sebebiyle iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiği, işe başlatmama tazminatının yanısıra kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacakları bakımından da işçinin işe başlatılmadığı tarihteki ücretinin tespiti gerektiği konusunda tereddüt bulunmayıp, uyuşmazlık; davacının kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin ve işe başlatmama tazminatının hesabında, işe başlatılmadığı tarihte yürürlükte bulunan davalı ...'nin taraf olduğu 01.01.2016-31.12.2017 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, davalı ile dava dışı şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun davacı tarafından açılan işe iade davasındaki kabul sebebiyle sabit olduğu, davacının geçersiz fesih tarihi olan 30.04.2014 tarihinde ... sendikasına üye olması sebebiyle işe başlatılmadığı tarihte yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin (01.01.2016-31.12.2017 yürürlük süreli) kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağı ve işe başlatmama tazminatının hesabında dikkate alınması gerektiği kabul edilmiştir.

6356 sayılı Kanun’un 39. maddesinde Toplu İş Sözleşmesinden yararlanma koşulları düzenlenmiştir. Buna göre,

“ (1) Toplu İş Sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.

(2) Toplu İş Sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır.

(3) Toplu İş Sözleşmesinin imza tarihi ile yürürlük tarihi arasında iş sözleşmesi sona eren üyeler de, iş sözleşmelerinin sona erdiği tarihe kadar toplu iş sözleşmesinden yararlanır.

(4) Toplu İş Sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların Toplu iş Sözleşmesinden yararlanabilmeleri, Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bunun için işçi sendikasının onayı aranmaz. Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden geçerlidir. (İptal dördüncü cümle:Anayasa Mahkemesinin 30/12/2020 tarihli ve E.:2020/57; K.:2020/83 sayılı Kararı ile)”.

Sözü edilen düzenleme ile birlikte somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacının işe başlatılmadığı 23.05.2016 tarihindeki ücretinin, bu tarihte yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesine göre belirlenebilmesi, geçersiz fesih tarihi olan 30.04.2014 tarihinde yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinden davacının yararlanma hakkı bulunmasına bağlıdır. Bir başka deyişle; davacı geçersiz fesih tarihinde (30.04.2014), yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya üye olmalı ya da geçersiz fesih tarihinde (30.04.2014) dayanışma aidatı ödemek suretiyle yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden yararlanıyor olmalıdır. Belirtilen iki koşuldan birini taşımayan bir işçinin, işe başlatılmadığı tarihte ( 23.05.2016) yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinden yararlanması mümkün değildir.

Ne var ki; dava dilekçesine ekli sendika üye kayıt fişinde davacının sendika üyeliğinin geçersiz fesih tarihi olan 30.04.2014 tarihinden önce 28.2.2014 tarihinde düştüğü yazılı olup bu husustaki tereddüt yargılama aşamasında yöntemince giderilmemiştir.

Şu halde; öncelikle davacının geçersiz fesih tarihi olan 30.04.2014 tarihinde yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinden yararlanma hakkına sahip olup olmadığı netleştirilmeli, sonucuna göre kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağı ve işe başlatmama tazminatının hesabında işe başlatılmadığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmelidir. Belirtilen husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru bulunmamıştır.

3- Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık davacının belediyenin taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinden doğan alacakları talep hakkına sahip olup olmadığı, ücret farkı, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ile ilave tediye alacağının Belediyenin taraf olduğu Toplu İş Sözleşmelerine göre bulunan ücret miktarına göre hesaplanıp hesaplanamayacağı noktasındadır.

01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında yürürlükte bulunan belediyenin taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesi bakımından değerlendirme yapıldığında; belirtilen Toplu İş Sözleşmesinin imza tarihi 18.01.2012 olup davacının bu sendikaya 10.02.2012 tarihinde şirket işçisi olarak üye olduğu ve üyeliğin de kayden işveren olan bu şirkete 28.06.2013 tarihinde bildirildiği görülmektedir. Davacı bu sözleşmeden 28.06.2013 tarihinden itibaren yararlandırılmış ise de; davacının sendika üyeliğinin dava dışı şirkete bildirildiği, davalı belediyeye ise bildirilmediği anlaşılmaktadır. Davacı, Toplu İş Sözleşmesinin imza tarihinde sendikaya üye olmadığına göre, bu sözleşmeden yararlanması ancak sendika üyeliğinin sözleşmenin tarafı davalı belediyeye bildirilmesiyle ve bildirim tarihinden geçerli olarak mümkün olabilir. Açıklanan sebeple, davacının 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı kabul edilmelidir.