muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13009, Karar No: 2017/2269, Tarih: 19.04.2017

**11. Hukuk Dairesi         2015/13009 E.  ,  2017/2269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 18/12/2014 tarih ve 2014/404-2014/584 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, asıl ve birleşen davadaki çeklerdeki imzanın oğlu yerine davalı tarafından atıldığını ileri sürerek yetkisiz temsilci olarak imzası nedeniyle 17.000,- ve 21.000,- TL çek bedellerinin tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, öncelikle zamanaşımı nedeniyle davanın reddini istemiştir.

Mahkemenin davaların kabulüne ilişkin 05.11.2010 tarihli kararı Dairemizin 2013/12106 esas 2014/1066 karar sayılı kararıyla zamanaşımı savunması hakkında karar verilmediği nedeniyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak davalının zamanaşımı savunması reddedilmiş, TTK. 730/3 göndermesiyle TTK 590 md. gereğince davalının imzasından sorumlu olduğu kabul edilerek her iki davanın da kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, çeke dayalı alacak istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 590. maddesi uyarınca, temsil yetkisi bulunmadığı halde, temsilciymiş gibi hareket ederek bir senedi keşideci veya ciranta olarak imzalayan kimse, o senetten dolayı bizzat sorumlu olur. Bu sorumluluk kambiyo hukukundan doğan ve onun koşullarına tabi bir sorumluluktur. Zamanaşımı def'i, sebepsiz zenginleşme davasının koşulları kambiyo hukuku kurallarına göre değerlendirilir. Ayrıca davacı alacaklının davasının dayanağı çek olmakla, hamilin keşideci dahil tüm müracaat borçlularına; bu anlamda cirantalar ile avalistlere sahip olduğu başvuru hakkı açısından, ibraz müddetinin bitiminden itibaren 6 aylık bir zamanaşımı süresi öngörülmüştür (TTK m. 726). Ayrıca TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası ancak keşideciye karşı açılır.

Bu açıklamalar sonrası somut olaya gelindiğinde; davada hamilin temel ilişkiye dayanmaksızın, çeke dayalı olarak istemde bulunduğu ve davalının keşideci olmadığı göz önüne alındığında, öncelikle TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davasına uygulanan zamanaşımının, bu davada uygulanması olanağı yoktur. Bunun yanında, TTK m. 726 uyarınca, hamilin müracaat borçlusuna başvurusu için öngörülen ve çekin ibraz müddetinin bitiminden itibaren başlayan 6 aylık zamanaşımı süresi de somut olayda asıl ve birleşen dava tarihi itibariyle dolmuştur. Bu durum karşısında davalının zamanaşımı def'inin kabulü ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10217, Karar No: 2010/18454, Tarih: 26.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/10217 E.  ,  2010/18454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 26.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/734, Karar No: 2024/4265, Tarih: 15.04.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/734 E.  ,  2024/4265 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/79 Esas, 2022/383 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 6. İş Mahkemesinin 05.01.2022 Tarihli ve 2021/348 Esas, 2022/3 Karar Sayılı Kararı

Davalı şirket adresinin Tekirdağ İli ...ilçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ...2. İş Mahkemesinin 08.12.2022 Tarihli ve 2022/79 Esas, 2022/383 Karar Sayılı Kararı

Davacının çalıştığı yerin ... ili olduğu, davalı iş yerinin adresinin ...ilçesi olmasına rağmen işin fiilen ve gerçekten ... ilinde yapıldığı, nitekim dinlenen taraf tanıkları ile davacı asil tarafından davacıya keşide edilen ... 13. Noterliği'nin 20.04.2021 tarih ve 09786 yevmiye sayılı ihtarnamesinde de bu durumun sabit olduğu, davacının iş akdinin fesih gerekçelerinden birinin de ...'de çalışmasına rağmen rızası halefine işverenin ...deki iş yerinde davacıyı görevlendirdiğine yönelik iddiası olduğu, davacının davayı açtığı ... 6. İş Mahkemesi'nin 7036 sayılı İş Kanunu hükümlerince yetkili mahkeme olduğu, davacının davayı anılan mahkemede açmakla seçimlik hakkını bu yönde kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

" İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, işin yapıldığı yer adresinin ... olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın ... 6. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 6. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1509, Karar No: 2019/7625, Tarih: 08.10.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/1509 E.  ,  2019/7625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kişisel eşyanın iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 08/10/2019 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 8,50.TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 2.037 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine,

6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2088, Karar No: 2025/512, Tarih: 13.02.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/2088 E.  ,  2025/512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 03.06.2024

SAYISI : 2023/1365 E., 2024/366 K.

DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...

4-... vekili Avukat ...

vekili Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/96 E., 2023/141 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 03.06.2024 tarihli ek karar ile davacıların dava değerini toplam döviz cinsinden 22.573 Euro olarak ıslah ederek dava tarihindeki kur oranı üzerinden hesap edilen 117.581,61 TL üzerinden harçlandırdığı, davacılar yararına hesaplanacak yabancı para alacağının dava tarihindeki kur karşılığı Türk lirası üzerinden tesbiti gerektiğinden talebe konu 22.573 Euronun dava tarihindeki değeri olan 127.991,17 TL'nin Daire karar tarihine göre temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalmakla kararın kesin olarak verilmiş olduğundan temyiz dilekçesinin HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince miktardan reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-b maddesi hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve yargılamaya konu edilen 22.573 Euro'nun dava tarihindeki değeri olan 127.991,17 TL, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalmaktadır.

Temyiz dilekçesinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 03.06.2024 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı döviz cinsinden alacak talebine ilişkindir. Mahkemece dava reddedilmiştir.

Temyiz talebi değer düşüklüğü nedeniyle ek karar ile reddedilmiş, bu karar temyize gelmiştir.

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı döviz cinsinden alacak talebine ilişkindir. Mahkemece dava reddedilmiştir.

Temyiz talebi değer düşüklüğü nedeniyle ek karar ile reddedilmiş, bu karar temyize gelmiştir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık; döviz cinsinden alacak talebi veya takip talebi üzerine açılan davalarda, döviz üzerinden hüküm kurulması halinde dava değeri belirlenirken, dövizin TL karşılığının dava tarihindeki kur üzerinden mi, yoksa karar tarihindeki kur üzerinden mi hesaplanacağı noktasında toplanmaktadır. Zira dava tarihindeki kurun esas alınması halinde kanun yolu kapalı iken karar tarihindeki kurun esas alınması halinde yasa yolları açık hale gelebilecektir.

Bütün ülkelerde yargı sistemleri kendi ülke para birimlerini esas almak suretiyle tahsil ve icra yetkisini devletin egemenlik haklarının bir sonucu olarak görürler (Yabancı Para Borçlarının İfası, Prof. Dr. Serkan Ayan, dergipark.org.tr).

Ancak 818 sayılı Eski Borçlar Kanunu'nun 83. maddesinde olduğu gibi kısmi değişikliklerle 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi- “I.Ülke parası ile” başlıklı olup "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir.

Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi ile genel kuralın para borcunun ülke parası ile ödenmesi olduğuna işaret edildikten sonra, borcun ülke parası dışında başka bir para birimi ile belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebileceği kabul edilmiştir.

Buna göre yabancı para borçlusunun ifada temerrüde düşmesi hâlinde alacaklının seçebileceği üç alternatif bulunmaktadır.

- Yabancı para borcunun aynen (yabancı para olarak) ödenmesi,

- Yabancı paranın vade (muacceliyet) tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesi,

- Yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi istenebilecektir.

Bu seçim hakkı kullanıldıktan sonra artık bu haktan dönülmesi mümkün değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.01.2002 tarih, 15-15/19).

Buna göre yabancı para borçlusunun ifada temerrüde düşmesi hâlinde alacaklının seçebileceği üç alternatif bulunmaktadır.

- Yabancı para borcunun aynen (yabancı para olarak) ödenmesi,

- Yabancı paranın vade (muacceliyet) tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesi,

- Yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi istenebilecektir.

Bu seçim hakkı kullanıldıktan sonra artık bu haktan dönülmesi mümkün değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.01.2002 tarih, 15-15/19).

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde para alacağı olarak yabancı para cinsinden alacak talebinde bulunulmuştur. Mahkeme de döviz üzerinden tahsil hükmü kurmuştur. Bu talep yabancı paranın aynen ödenmesi talebi niteliğindedir. Alacaklının aynen ödemeyi tercih etmesi hâlinde borçlunun borcunun yabancı para üzerinden ödenmesi gerekir. Ancak İcra İflas Kanunu'nun 58/3 ncü maddesi gereğince konusu yabancı para alacağı olan icra takiplerinde İcra İflas Kanunu'nun 58/3. maddesi gereğince yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmek zorundadır. Alacaklının yabancı para birimiyle ifayı talep etmesi hâlinde, borçluya aynen veya fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı ödeme biçimindeki sınırlı seçimlik yetkiyi de verir. Dolayısıyla yabancı para üzerinden icra takibi yapılması doğrudan doğruya yabancı paranın borçludan alınıp alacaklıya yabancı para olarak teslim edilmesi mümkün olmadığından, yabancı para alacağının aynen ödenmesini istemiş olan alacaklının fiili ödeme günü üzerinden TL karşılığının tahsilini talep etmesi gerekmektedir (Prof.Dr. Serkan Ayan -Yabancı Para Borçlarının İfası dergipark.org.tr sayfa 554).

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07.04.1993 tarihli, 13-41/145 sayılı ilâmında "Davacı, Mark’ın aynen ödenmesini istemekle, fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini istemiş demektir." şeklinde bu konuya açıklık getirerek İcra İflas Kanunu hükümleri gözetildiğinde, yabancı paranın aynen ödenmesi talebinin, fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini istemek anlamına geldiği kabul edilmiştir.

Alacaklının vade tarihi ya da dava tarihindeki kur üzerinden Türk Lirasına dönüştürmek suretiyle bir talebi olmadığından burada hüküm altına alınan, hüküm tarihindeki yabancı para miktarıdır.

Yabancı para alacağının arz ettiği bu özellikler, taşınmazın aynına ilişkin davalarda yargılama sırasında Harçlar Kanunun 16. maddesi gereğince gayrimenkulün değerinin tespiti sureti ile bu değer üzerinden harç alınmasına ilişkin hükümlerden ayrı olarak değerlendirilmek durumundadır. Zira yabancı para alacağı, 6098 TBK’nın 99. maddesinin tanıdığı yasal olanak çerçevesinde fiili ödeme tarihindeki kurun, bir başka deyişle değerin esas alınacağı bir para alacağıdır. Değeri yargılama sırasında tespit edilecek olan diğer uyuşmazlık türleri ile aynı mahiyette değildir.

Davacının, ödenecek harç bakımından dava tarihindeki kur üzerinden harca esas değer belirtme zorunluluğu, dava değerinin, dövizin dava tarihindeki TL karşılığı olduğu anlamına gelmez.

Harçlara ilişkin bu genel değerlendirme gözetildiğinde yukarıda da belirtildiği üzere yabancı para alacaklarında yargılama sırasında harç noksanlığının tespit edilerek eksik harcın ikmali durumu söz konusu olmayıp somut uyuşmazlıkta eksik alınan harç temyiz kanun yoluna başvuru nedeniyle alınması gereken nispi temyiz karar harcıdır. Dolayısıyla harcın alınma zamanı bakımından taşınmazın değerinin tespiti suretiyle Harçlar Kanunu'nun 16 ncı maddesi ve 30 uncu maddesi kapsamında değerlendirilecek ve eksikliği tamamlanacak harçlardan değildir. Dava açılırken ve ıslah sırasında Harçlar Kanunu'nun 28 nci maddesi gereğince 1/4 oranında yatırılan karar ve ilâm harcı davanın görülüp sonuçlandırılması bakımından yeterlidir.

Bu konu aynı zamanda yabancı para alacağına ilişkin bir davada verilen hükmün kanun yolu kesinlik sınırı bakımından dava tarihindeki kura göre mi, yoksa karar tarihindeki kura göre mi hesaplanması gerektiğine ilişkin olarak gerek Yargıtay kararlarında gerekse doktrinde tartışılmış olup doktrinde Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez (Medeni Usul ve İcra İflas Hukukunda Yabancı Para Alacaklarının Tahsili, Genişletilmiş ve Yeniden Gözden Geçirilmiş 3. bası, Ankara 1998 sayfa 117). yabancı para alacağının hüküm verildiği tarihte değerinin artması hâlinde, davanın açıldığı tarihteki kur üzerinden değil mahkemenin hüküm verdiği tarihte belirlediği ve harcı tamamladığı kur üzerinden hesaplanması gerektiği görüşünü dile getirmiştir.

Yapılan içtihadı birleştirme başvurusu üzerine, temyiz kesinlik sınırının belirlenmesinde Yargıtayın 11. Hukuk Dairesi ile Kapatılan 15. Hukuk Dairesi'nin kesinlik sınırının yabancı para alacağında dava tarihindeki kur üzerinden belirlenmesi gerektiği görüşüne karşılık Yargıtayın 9, 12 ve Kapatılan 23. Hukuk Dairelerinin kesinlik sınırının yabancı para alacağının karar tarihindeki döviz kuru esas alınmak suretiyle belirleneceği görüşünde oldukları ancak kararlar arasındaki içtihat aykırılığı doğuracak uygulamanın sürekli olmadığı gerekçesiyle içtihatları birleştirme yoluna gidilmesine gerek olmadığına, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 09.12.2020 tarihli ve 338 sayılı karar ile karar verilmiştir. Bu konunun yargısal uygulamalarda farklı uygulamalara yol açan ve sıkça tartışılan bir konu olduğu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Doktrinde Prof. Dr. Serkan Ayan (Yabancı Para Borçlarının İfası Dergipark.org.tr sayfa 553) alacaklının ya muacceliyet ya da fiili ödeme tarihini seçebileceği bu nedenle gerek 818 sayılı Yasa gerekse 6098 sayılı Yasa'da olmayan bir biçimde icra takip ya da dava tarihindeki kur üzerinden çeviri yapılmasına yönelik yargı kararlarının yerinde olmadığı görüşü dile getirilmiştir.

Doktrinde Prof. Dr. Serkan Ayan (Yabancı Para Borçlarının İfası Dergipark.org.tr sayfa 553) alacaklının ya muacceliyet ya da fiili ödeme tarihini seçebileceği bu nedenle gerek 818 sayılı Yasa gerekse 6098 sayılı Yasa'da olmayan bir biçimde icra takip ya da dava tarihindeki kur üzerinden çeviri yapılmasına yönelik yargı kararlarının yerinde olmadığı görüşü dile getirilmiştir.

Burada dairemiz sayın çoğunluğu ile bakış açısındaki farklılık yabancı para alacaklarında dava sırasında meydana gelen değer artışlarının dava açılırken alınacak olan 1/4 oranındaki nispi karar ve ilâm harcının bu değer artışları nazara alınarak tamamlanmasının gerekmeyeceği ancak mahkemece yabancı para alacağı hüküm altına alındıktan sonra artık Harçlar Kanunu gereğince Ek-2 no.lu Tarifenin III-1.a bendinde belirtildiği üzere ortada "hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden" belirlenmesi gereken bir harç miktarı vardır.

Nitekim İİK'nın 32 nci maddesi gereğince ilâma dayalı para alacaklarının icraya konulabilmesi için kesinleşmiş olması gerekmez.

Bu konuda aynı Yasa'nın 32 nci maddesinde, (Değişik: 18/2/1965 - 538/16 md.) "Para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilâm icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder. Bu emirde 24 ncü maddede yazılanlardan başka hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir ve nihayet yedi gün içinde ödenmesi ve bu müddet içinde borç ödenmez veya hükmolunan teminat verilmezse icra mahkemesinden veya istinaf veya temyiz yahut iadei muhakeme yolu ile ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmedikçe cebri icra yapılacağı ve bu müddet içinde 74 ncü madde mucibince mal beyanında bulunması ve bulunmazsa hapis ile tazyik olunacağı, mal beyanında bulunmaz veya hakikata muhalif beyanda bulunursa hapis ile cezalandırılacağı ihtar edilir." hükmü yer almaktadır.

İcra İflas Kanunu'nun 36 ncı maddesinde ise (Değişik: 2/3/2005 – 5311/5 md.) "İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtaydan karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir." hükmü yer almaktadır.

İİK’nın 32 nci maddesi gereğince ilâm icraya konulunca borçlu İİK’nın 36 ncı maddesi gereğince "İcranın Geri Bırakılmasını" isterse "Hükmolunan para" kavramından hareketle alınacak teminata ilişkin miktar belirlenirken yapılacak hesaplamada yabancı para alacağının dava tarihindeki kuru esas alınmamakta, icradan talep tarihindeki hükmolunan yabancı paranın Türk Lirası karşılığı esas alınmaktadır.