muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8809, Karar No: 2016/3764, Tarih: 21.03.2016

1479 sayılı Kanunda sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler de yer almaktadır. Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Kanunun tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.4.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

619 sayılı KHK’nin Geçici 1'inci maddesi hükmünde ise; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.04.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” denilmekte olup, 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca 619 sayılı KHK. tüm hükümleriyle iptal edilmiştir.

4956 sayılı Kanunun 47'nci maddesiyle, Bağ-Kur Kanununa eklenen Geçici 18'inci madde; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49' uncu ve ek 15'inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” hükmünü amirdir.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 8. maddesinde “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlar. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre sigortalı sayılanların hak ve yükümlülüğü ise 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre başlar.” hükmünü amirdir.

Somut olayda; dosyada 1479 sayılı Yasa kapsamında tescili görünmeyen davacının, 11.06.1975 - 31.10.1975, 28.02.1979 - 30.07.1982, 02.08.1982 - 15.07.1983, 29.09.1983 - 24.06.1984, 25.06.1984 - 28.03.1985, 03.06.1985 - 28.04.1989, 05.05.1989 - 22.12.1989, 18.01.1990 - 24.06.1993 tarihleri arası vergi kaydının, Milas Şoförler ve Otomobilciler Esnaf odasında 13.06.1975-15.08.2005 tarihleri arası kaydının olduğu, davacının, 13.06.1975-24.06.1993 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığının tespitini istediği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, ancak sadece vergiye kayıtlı olduğu süreler yönünden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacının Kuruma intikal eden 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin giriş bildirgesi veya prim ödemesi (özellikle dosyaya davacı tarafından sunulan ancak tam olarak okunamayan .... Bankasına ait olan dekont)olup olmadığı usulünce araştırılmalı; davacının, 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.04.1982 tarihinde 1479 sayılı Yasaya eklenen Ek-Geçici 13. maddesi gereği 20.04.1982 öncesi 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin Kuruma intikal eden giriş bildirgesi veya prim ödemesi yok ise 20.04.1982 öncesi tescilinin mümkün olmadığı, şayet 4956 sayılı Kanununla getirilen 1479 sayılı Yasanın Geçici 18'inci maddesi gereği, bu kanunun yürürlük tarihi olan 02.08.2003 tarihinden önce 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa ilişkin Kuruma intikal eden giriş bildirgesi veya prim ödemesi yok ise 04.10.2000 tarihinden öncesi tescilinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma gerekir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32752, Karar No: 2017/10413, Tarih: 05.10.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/32752 E.  ,  2017/10413 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, hakaret, tehdit

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Katılanın, sanığın futbol oyuncusu olduğu takımın yer aldığı maçın hakemi olduğu, karşı takım lehine verdiği gol kararı nedeniyle sanıkla aralarında tartışma çıktığı, sanığın katılanın üzerine yürümesi ve itirazları dolayısıyla iki sarı kart görmesine de sinirlenerek katılanı darp, hakaret ve tehdit ettiği şeklinde gelişen olayda, katılanın tutarlı ve aşamalarda değişmeyen anlatımları ile tanıklar Ufuk ve Asım'ın aynı doğrultudaki beyanlarıyla uyumlu adli raporu karşısında, “doktor raporunda görülen kızarıklığın olay esnasındaki kalabalıktan başkaları tarafından da yapılmış olma ihtimalinin bulunması ayrıca katılanın beyanlarında sanığın sırtına vurduğunu beyan etmesi ile doktor raporunun da örtüşmemesi nedeni ile her türlü şüpheden uzak inandırıcı kesin somut delil bulunmayışı” ile tanıklar, Ufuk ile Asım’ın beyanlarına göre, sarfettiği sinkaflı küfürler ile tanık Ufuk’un, sanığın katılana hitaben söylediği "seni çark caddesinde görmeyeyim, seninle orada görüşeceğiz" şeklindeki sözleri bizzat duyduğuna dair beyanı karşısında, sanık hakkında yerinde olmayan ve yetersiz gerekçeyle “hakaret, tehdit ve yaralama” suçlarından ayrı ayrı beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve O Yer Cumhuriyet Savcısı’nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05.10.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1552, Karar No: 2015/5237, Tarih: 21.10.2015

**15. Hukuk Dairesi         2015/1552 E.  ,  2015/5237 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı B...İnş.Tur.San.Tic.Ltd.Şti. ile davalı S..S..K.. B...Tur.İşl.Ltd.Şti. arasındaki davadan dolayı İzmir 1. AsliyeTicaret Mahkemesince verilen 04.12.2013 gün ve 2011/369-2013/417 sayılı hükmü onayan Dairemizin 04.12.2014 gün ve 2014/1305-2014/7071 sayılı ilâmı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilâmında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 248,00 TL para cezasının harcının karar düzeltme isteyen davacıya yükletilmesine, 21.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14910, Karar No: 2016/1035, Tarih: 23.02.2016

**20. Ceza Dairesi         2015/14910 E.  ,  2016/1035 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2015/143829

Mahkeme : TEKİRDAĞ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : 02/03/2015 - 2014/207 esas ve 2015/18 karar

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

TCK'nın 53. maddesinin uygulanması ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve E.2014/140; K.2015/85 sayılı kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nce suç konusu maddelerden alınan şahit numunenin de,müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Sanığın evinde yapılan aramada ele geçen maddelerden bir kısmının, uyuşturucu veya uyarıcı madde içermediği analiz sonucunda anlaşıldığı halde, bu maddelerin sanığa iadelerine karar verilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; ancak bu aykırılıkların yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının müsadereye ilişkin bölümünün başına "...Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nce suç konusu uyuşturucu maddelerden alınan şahit numune ile" ibaresinin eklenmesi ve aynı bölümün sonuna "...Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nce uyuşturucu veya uyarıcı madde içermediği analiz sonucunda tesbit edilen maddelerden alınan şahit numune ile deney sonrası arta kalıp iade olunan bu maddelerden adli emanetin 2014/1064 sırasında kayıtlı olanlarının sanığa iadesine" cümlesinin yazılması, Suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6593, Karar No: 2023/6531, Tarih: 08.11.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6593 E.  ,  2023/6531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI :2021/36 Esas, 2021/71 Karar

HÜKÜM :Dava Ret

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kuruluş nezdinde Avusturya'nın Neettinsdorf Garı’ndan hareketle 29.05.2006 tarihinde taşıma belgesine kayden Halkalı Lojistik Müdürlüğü’ne gelen 12 rulo 24.753 kg kağıt yüklü 2181242470029/3 nolu vagonun işlemler yapılmaksızın boş kaydı ile yükü boşaltılmadan Bulgaristan'a gönderildiğini, tüm girişimlere rağmen kağıt yükünün Bulgaristan'dan iadesinin sağlanamadığını, müvekkilinin mal sahibi "..." firmasına mal bedeli olarak 21.721,97 TL, gümrük işlemleri için 123,90 TL ve gümrük vergisi için 4.580,05 TL olmak üzere toplam 26.425,92 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkili kuruluş bünyesinde yapılan soruşturma kapsamında gerekli kontrolleri yapmayan ambar saymanı ..., hareket memuru ..., Hasan ve tren şefi ...'in zararın meydana gelmesinde kusurlu olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, 26.425,92 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ..., ... ve ... cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, olayda kusurları bulunmadığını, TCDD’nin malın iadesi için COTİF-CİM hükümleri uyarınca gerekli girişimlerde bulunmadığını, Bulgaristan makamlarının da aynı sözleşmeler uyarınca yükümlülüklerini ihlal ettiğini, malı iade edeceği yerde kaçak mal rejimine tabi tuttuğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde, kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 05.10.2012 tarih ve 2009/907 E., 2012/532 K. sayılı kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşımaya ilişkin sözleşmeler gereği davalı personelin sorumluluğunun bulunduğu kadar Bulgar makamlarının da eşyayı iade etmeyerek zararın artmasında sorumlu olduğu, ancak tazminat tutarının söz konusu personele rücu edilmeyerek TCDD'nin bu tutarı terkin etmesinin uygun olacağı bildirilmiş ise de davacı ...'nin dava açmakla raporda belirtildiği şekilde borcun terkini yönünde bir iradesinin bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 26.425,92 TL’nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davalı ..., davalı ... vekili ile davalı ... ve ... vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

B. Bozma Kararı

Dairemizin 30.05.2014 tarih, 2013/4508 E., 2014/10143 K. sayılı kararıyla davalılar ... ve ..., davanın zamanaşımına uğradığını, olayda kusurları bulunmadığını, davacı ...’nin malın iadesi için COTİF-CİM hükümleri uyarınca gerekli girişimlerde bulunmaması nedeniyle kusurlu olduğunu, davalı ... ve ...’da kendilerine atfedilecek kusur bulunmadığını savundukları, mahkemece emekli demiryolu manevra sahası müdürlerinden alınan bilirkişi raporuna, davalılar vekilleri itiraz ederek yeni bir heyetten rapor alınmasını talep ettikleri, mahkemece, davalılar vekillerinin itirazlarını karşılamak amacıyla alanında uzman yeni bir heyetten davacı ...’nin müterafik kusuru bulunup bulunmadığı konusunda rapor alınması, oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerektiği ve yine davalılar ... ve ...’un zamanaşımı defi konusunda olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile bozma kapsamında bilirkişi raporu alınması gerektiği, davalı ... , ... ve ... açısından zaman aşımı nedeniyle açılan davanın reddine, ... mirasçıları yönünden ise ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile bozma kapsamında bilirkişi raporu alınması gerektiği, davalı ... , ... ve ... açısından zaman aşımı nedeniyle açılan davanın reddine, ... mirasçıları yönünden ise ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı hususu ile ilgili dava dosyasında alınan bilirkişi raporunda, dava konusu olayın Uluslararası Demiryolu Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tektip Kurallar CIM-Sözleşmenin B Ana Eki (COTIF CIM) hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, COTIF CIM 48 inci maddesi kapsamında taşıma sözleşmesinden doğan davanın bir yılda zamanaşımına uğradığının belirtildiği, zarara konu malların dayandığı taşıma sözleşmesinin 29.05.2006 tarihli olduğu, davanın ise 14.12.2009 tarihinde açıldığı, rücu hakkının zaman aşımına uğradığının tespit edildiğini, oysa zaman aşımının başlangıç tarihinin Hukuk Müşavirliğinin öğrenme tarihi olan 16.03.2009 tarihinin esas alınması gerektiğini, emsal kararlar kapsamında da dava açmaya yetkili makamın öğrenme tarihinin zaman aşımı başlangıcında esas alınması gerektiğine işaret edildiğini, olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri kapsamında treni göndermeden önce dizi üzerinde kontrol etmeyen hareket memuru ..., trenin Kapıkule Gara varışında diz üzerinde gerekli kontrolleri yapmadan teslim alan Kapıkule Hareket Memuru Hasan Çoskun, trendeki vagonların yükünü, eşyaların ve vagonların taşıma belgesiz olmamalarına dikkat etmeyen Tren Şefi ..., taşıma ücreti tahsil edilen ancak teslimi yapılmayan tahliye edilmek üzere müşterisi emrinde beklemekte olan dolu vagonu kontrol etmeden yazmış olduğu 291 sayılı manevra vaziyet cetvelinde boş göstermek suretiyle vagonun sevkine sebebiyet veren Ambar Saymanı ...'ın görevlerini yerine getirmemekten kusurlu ve sorumlu olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı kuruluş nezdinde Avusturya'nın Neettinsdorf Garı’ndan hareketle 29.05.2006 tarihinde taşıma belgesine kayden Halkalı Lojistik Müdürlüğüne gelen rulo kağıt yüklü 2181242470029/3 nolu vagonun işlemler yapılmadan boş kaydı ile yükü boşaltılmadan Bulgaristan'a gönderilmesi ve Bulgar makamlarının eşyaya kaçak muamelesi yapıp iade etmemesi nedeniyle dava dışı mal sahibine ödenmek zorunda kalınan tazminatın davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır." hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm ile gerekçenin önemi Anayasa düzeyinde vurgulanmış olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

2. İlgili Hukuk

1. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır." hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm ile gerekçenin önemi Anayasa düzeyinde vurgulanmış olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 297 nci maddesinde bir mahkeme hükmünün neleri kapsaması gerektiği açıklanmıştır.

3. 07.06.1976 tarihli ve 1976/3-4 E., 1976/3 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de; “Gerekçenin ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimdegeçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği yasa koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir.” şeklindeki açıklamaya yer verilmiştir.

2. Değerlendirme

1.Yukarıda belirtilen ilgili hukuk uyarınca bir mahkeme kararında; tarafların iddia ve savunmalarının özetlerinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür.

2.“Gerekçe, hâkimin tespit etmiş olduğu (sabit gördüğü) maddî vakıalar ile hüküm fıkrası (sonucu) arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde, sabit görülen vakıalardan çıkarılan sonuç ve hukukî sebep (veya sebepler), başka bir deyimle, hükmün dayandığı hukukî esaslar açıklanır. … Hâkim, tarafların kendisine sundukları ve (tahkikat sonucunda) sabit gördüğü maddî vakıaların hukukî niteliğini (hukukî sebepleri) kendiliğinden (resen) araştırıp (m.33) bularak, hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar. Hâkim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendi kendini denetler. İstinaf mahkemesi ve Yargıtay da, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. ...Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz. ... Hukukî dinlenilme hakkı, mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini de içerir.” (Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku El Kitabı, C.I, Ankara, İkinci Baskı, 2021, s.890-892)

3. Kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

3. Kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

4. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

5. Mahkeme kararlarının taraflar, bazen de ilgili olabilecekleri başka hukuki ihtilaflar yönünden etkili ve bağlayıcı kabul edilebilmeleri, başka bir dava yönünden kesin hüküm, kesin veya güçlüdelil oluşturup oluşturamayacağı gibi hukuksal değerlendirmeler de bu kararların yukarıda açıklanan nitelikte bir gerekçeyi içermesiyle mümkündür.

6. Gerekçeye ilişkin hükümler, kamu düzeni ile ilgili olup gözetilmesi kanun ile hâkime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama, gerek yargı erki ile hâkimin, gerek mahkeme kararlarının her türlü kuşkudan uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

7. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak davalılar vekillerinin itirazlarını karşılamak amacıyla alanında uzman yeni bir heyetten rapor alındığı ancak mahkeme gerekçesinde işbu raporlara değinilmediği gibi raporun hükme esas alınıp alınmadığı hususuna da değinilmediği, bu kapsamda mahkemece ... mirasçıları yönünden ispatlanamayan davanın reddine dair karar sonucuna hangi nedenle varıldığını ayrıntılarıyla gösteren açıklıkta olmadığı, yine diğer davalılar bakımından davanın zamanaşımı bakımından reddi kararının hangi gerekçeyle verildiği ve zamanaşımı defi konusundaki değerlendirmenin nasıl yapıldığını ayrıntılarıyla gösteren açıklıkta olmadığından Anayasa'nın ve 6100 sayılı Kanun’un aradığı anlamda herhangi bir gerekçe oluşturulmadan karar verildiği görülmüştür.

8.Bu durumda Mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler gözetilerek anlaşılabilir ve denetlenebilir nitelikte gerekçe içeren, önceki hüküm sonucuna uygun bir karar vermek olmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.