muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5220, Karar No: 2019/5284, Tarih: 19.09.2019

Somut olayda; Kurum denetim raporuna esas alınan davacının imzalı beyanı, dava dışı işyeri sahibinin sahte sigortalılık bildirimlerine ilişkin imzalı kabulü karşısında ve çatı yapım işinin ihtilaf konusu hizmet dönemi de olan yerel fiili denetim esnasında da yapılmadığının tespit edilmesine göre ilk derece Mahkemesince yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Bununla birlikte, duruşmalarda davacı tanığı olarak dinlenen tutanak mümzilerinin beyanlarının sonradan değiştirilmesinin gerekçesinin makul ve somut bir izahının olmadığı da açıktır.

Bu durumda yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, 5510 sayılı Yasa'nın 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin aksi ispat edilemediğinden davanın reddi gerekirken İlk derece Mahkemesince hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu kapsamda, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı KALDIRILMASINA, ilk derece Mahkemesi kararının davalı Kurum yönünden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

G) SONUÇ:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7622, Karar No: 2021/11482, Tarih: 07.06.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/7622 E.  ,  2021/11482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuğun aşamalarda suçlamayı kabul etmediği, dosya içerisinde yer alan 24.02.2016 tarihli araştırma, yakalama ve CD çözümleme tutanağına göre, güvenlik kamera kayıtlarında tespit edilen ve yüzü görünmeyen şüpheli şahsın, emniyet albümünde fotoğrafı bulunan suça sürüklenen çocuk ile aynı model kemer, siyah deri mont ve koyu renkli gömleği giydiği ve yine şüpheli şahıs ile suça sürüklenen çocuğun yürüyüşlerinin birebir aynı olduğu yönünde yapılan tespit dışında suça sürüklenen çocuğun savunmasının aksine, yüklenen suçlardan mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil bulunmadığı gözetilmeden suça sürüklenen çocuğun beraatı yerine, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

II- Kabule göre de;

1- Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan ve fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan hükmolunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi gereğince, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,

2- Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20.11.2018 tarihli ve 2016/6-986 E., 2018/554 K. sayılı içtihadında belirtildiği üzere 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri uyarınca; fiil işlendiği sırada 15-18 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan veya alınmaması durumunda gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 07.06.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18599, Karar No: 2018/14286, Tarih: 08.11.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/18599 E.  ,  2018/14286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Asıl ve birleşen davanın davacıları, mirasbırakan....'nun yaptığı temliklere yönelik olarak bir kısım mirasçılar tarafından aleyhlerine muris muvazaası nedeniyle açılan 1997/916 esas sayılı davanın kabulle sonuçlanıp davacılarının miras payları oranında tapu iptali ve tescile karar verildiğini; ancak, kararın infazı sırasında Tapu Md.lüğünce yanılgıya düşülerek davacılar dışındaki mirasçılar adına da pay tescil edildiğini ileri sürmek suretiyle 1997/916 es.s. hükmün kapsamı dışında kalan davalılara ait payların iptaliyle adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılardan ..., ileri sürülen iddianın doğru olduğunu belirtmiş; diğer davalılar ise davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, 1997/916 es.s. hükmün infazı sırasında hataya düşülerek dava dışı mirasçılar adına da pay tescil edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, Tapu Müdürlüğü ve bir kısım davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; Tapu Müdürlüğü ve bir kısım davalıların yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Tapu Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı 384.24.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 08.11.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7516, Karar No: 2019/20111, Tarih: 18.11.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/7516 E.  ,  2019/20111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ : BURSA 9. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 18/11/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4974, Karar No: 2021/455, Tarih: 25.01.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/4974 E.  ,  2021/455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... köyü ... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesi gerektiğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a) 3 numaralı bendinde geçen (karar kesinleştiğinde) kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine (derhal) kelimesinin yazılmasına,

b) 2-b numaralı bendinde geçen (üçer aylık vadeli mevduat hesabında nemalandırılarak karar kesinleştiğinde) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (karar kesinleştiğinde) ibaresinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/232, Karar No: 2025/780, Tarih: 27.02.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/232 E.  ,  2025/780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1014 E., 2023/1695 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ :...6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/80 E., 2023/130 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; “01.07.2020-30.06.2021 tarihleri arasında...Üniversitesi öğrenci ve personeline malzeme dahil öğlen ve akşam yemeği verme işi” ile ilgili olarak taraflar arasında 04.06.2020 tarihinde 14.546.000,00 TL bedelli sözleşme imzalandığını, 12 ay süreli işin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlandığını, sözleşmenin 29 uncu maddesinde ihale konusu işin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’inin ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacının yerine getirdiği işin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlandığı için sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’ine tekabül eden tutarın 555.509,67 TL olduğunu belirterek, davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; Covid 19 pandemisi nedeniyle eğitime ara verilmesi, online eğitime geçilmesi, akademik ve idari personelin esnek çalışma, dönüşümlü çalışma ve idari izin kapsamında evden çalışmaları nedeniyle yemek sayısının planlanan sayının altında kaldığını, 02 Nisan 2020 tarihli 31087 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile bir takım tedbirler alındığını, bu tedbirlere göre davacının süre uzatımı verilmesi veya sözleşmenin feshi talebinin olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; 4735 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde belirtilen %5’lik tazminat tutarının ödenmesinin ilk şartının işin bitirilmesi olduğu, sözleşmede belirtilen miktarda işin tamamlanmadığının açıkça anlaşıldığı, sözleşmede belirlenen işin tamamlanmamasının ardında Covid 19 küresel salgınının yattığı, Covid 19 küresel salgını sebebiyle yüz yüze eğitim-öğretime ara verildiği, gerek öğrencilerin, gerekse akademik ve idari personelin online çalıştıkları, üniversite binalarında normale kıyasla az sayıda kişi bulunması sebebiyle de firmanın sözleşmede belirtilen miktarda yemek sunma hizmetini yerine getiremediği, davacı firmanın işin tamamını yerine getirmemesinde davalı kurumun bir sorumluluğunun bulunmadığı, işin tamamlanamaması sebebiyle davacının 4735 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesine istinaden talep ettiği tazminat tutarının ödenmesi koşulunun sağlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde:

a. İşin yaklaşık %4,45 ine denk gelen miktarı 526.606,76 TL kadar yemek alımı yapıldığını, işin taahhüt edilen miktarın altında gerçekleşmesi nedeniyle yüklenicinin üstlendiği maliyetleri karşılayabilmek adına %5 lik ödeme yükümlülüğü getirildiğini,

b. Hatay barosunu kayıtlı vekil olduğunu, mahkemece 03.04.2023 tarihine duruşma günü verilmiş ise de 120 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile OHAL ilan edilen illerde yargısal faaliyetlerin 06.04.2023 tarihine kadar durdurulmasına karar verildiğini, buna rağmen duruşmanın yokluklarında yapılarak davanın reddine karar verildiğini, mahkemeden eski hale getirilme talebinde bulunulduğunu, ancak ek kararla taleplerinin reddedildiğini belirterek duruşma istemli olarak kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinde kaynaklanan alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24 üncü, sözleşmenin 29 uncu maddesinin uygulanabilmesi için sözleşme konusu işin tamamlanmasının gerektiği, somut uyuşmazlıkta işin tamamlanmadığı anlaşılmış olup, ayrıca davacı firmanın işin tamamını yerine getirememesinde davalı kurumun bir sorumluluğunun bulunmadığı, Covid 19 küresel salgınının yarattığı imkansızlık nedeniyle işin tamamının ifa edilemediği anlaşıldığından davacının bu temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24 üncü, sözleşmenin 29 uncu maddesinin uygulanabilmesi için sözleşme konusu işin tamamlanmasının gerektiği, somut uyuşmazlıkta işin tamamlanmadığı anlaşılmış olup, ayrıca davacı firmanın işin tamamını yerine getirememesinde davalı kurumun bir sorumluluğunun bulunmadığı, Covid 19 küresel salgınının yarattığı imkansızlık nedeniyle işin tamamının ifa edilemediği anlaşıldığından davacının bu temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Davacı vekili 03.04.2023 tarihli duruşmaya Hatay ve çevre illerde meydana gelen deprem nedeniyle katılamadığı gerekçesiyle eski hale getirme talebinde bulunmuş ise de, HMK’nın 95 vd maddelerinde düzenlenen “eski hale getirme” nin amacının süresi içinde yapılamayan bir işlemin başka bir hukuki yoldan yapılamaması hali için düzenlenmiştir. Kanunun 97 nci maddesinde süresi içinde yapılamayan işlemin de eski hale getirme talebinde bulunmak için öngörülen süre içinde yapılması zorunludur. Davacı vekili 04.04.2023 tarihli dilekçesi ile eski hale getirme talebinde bulunmuş ise de, hangi işlemi süresi içinde yapamadığını belirtmediğinden usulüne uygun olmayan eski hale getirme talebinin mahkemece reddine karar verilmesi yerinde olup, temyiz sebebinin reddi gerekmiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2025 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Dava konusu uyuşmazlık yemek hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklanan 4735 sayılı Kanunun 24. maddesine göre talep edilen %5lik kesintinin ödenmesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlıkla ilgili 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesi; ‘’Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Uyuşmazlıkla ilgili 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesi; ‘’Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.’’ hükmünü içermektedir.

04.06.2020 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesi’nin 29.maddesinde ise ‘’bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 24. maddesi çercevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde yüklenicinin yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatları ile yaptığı işin tutar farkının %5i ödenir.’’ hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan Cumhurbaşkanlığının COVİD-19 salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi konulu 01.04.2020 tarihli ve 2020/5 sayılı genelgesinde ‘’COV1D-19 Salgınının Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Amacıyla Ülkemizde ve Dünya Genelinde Sosyal ve Ekonomik Hayata İlişkin Bazı Tedbirler alınmıştır.

Bu kapsamda 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (istisnaları dahil) ile bu Kanundan istisna edilen düzenlemeler kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelerde, COVID-19 salgını nedeniyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkânsız hale geldiğine ilişkin başvurular, yükleniciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi suretiyle sözleşmenin tarafı olan idareye yapılacaktır.

İdarelerce bu başvurular; 05/01/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10 uncu maddesi ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenecek ve karar alınmadan önce idarelerce Hazine ve Maliye Bakanlığının değerlendirmesi alınacaktır.

İdarelerce bu başvurular; 05/01/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10 uncu maddesi ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenecek ve karar alınmadan önce idarelerce Hazine ve Maliye Bakanlığının değerlendirmesi alınacaktır.

İdarelerce yapılan değerlendirme sonucunda; ortaya çıkan durumun yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi şartlarının birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi üzerine süre uzatımı verilmesine veya sözleşmenin feshine karar verilebilecektir.’’ hükümleri yer almıştır.

Bilindiği üzere küresel nitelikte COVİD-19 pandemisi nedeniyle bir süre sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş, okullar tatil edilmiş, gerek kamu gerekse özel sektöre ilişkin çok sayıda tedbir alınmıştır. Bu kapsamda özellikle dava konusu uyuşmazlık bakımından önemli olan üniversitelerde örgün eğitime ara verilerek online eğitime geçilmiş, gerek öğrenciler gerek akademik ve idari personelle esnek çalışma dönüşümlü çalışma, idari izin ve evden çalışma gibi personelin iş yerinde bulunmasını gerektirmeyen ve öğrencilerin de üniversitede bulunmasını gerektirmeyen tedbirler alınmıştır.

Dava konusu sözleşmede 01.07.2020 ila 30.06.2021 tarihleri arasında "Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline öğrenci dahil öğlen ve akşam yemeği verme" işidir.

Yukarıda yer verilen küresel salgın nedeniyle gerek öğrencilerin gerekse üniversite personelinin üniversitede bulunmaması nedeniyle sözleşmede üstlenilen üniversitede yemek verme işinin davacı yüklenicinin kusuru olmaksızın tamamlanamadığı açıktır.

Cumhurbaşkanlığının 2020/5 sayılı genelgesinde belirtildiği üzere ihale sonucunda imzalanan sözleşmenin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli kısmen veya tamamen imkansız hale gelmesinde yükleniciden kaynaklanan bir kusur bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu durumda süre uzatımı veya sözleşmenin feshi yoluna gidilmesi gerekecektir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ve Bölge adliye Mahkemesi kararında dayanılan (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 17.10.2018 tarihli 2018/2701 E., 2018/3885 K. sayılı ilamının aksine dava konusu sözleşme belirli bir işin yapılması, bir eserin meydana getirilmesi niteliğinde olmayıp yemek verme hizmetidir. Dolayısıyla sürekli edim içeren bu sözleşmede sözleşme süresi içerisinde yemek hizmet sunulduğu ölçüde sözleşme konusu iş kısım kısım tamamlanmış sayılmalıdır. Ancak pandemi nedeniyle işin 4735 sayılı Kamu İhale Kanununu 24. maddesi kapsamında işin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanamayacağı önceden belli olmuştur, sözleşme süresinin dolmasını beklemeye gerek yoktur.