muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/1764, Karar No: 2014/12560, Tarih: 01.07.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/1764 E.  ,  2014/12560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KEMER 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ : 11/09/2013

NUMARASI : 2013/249-2013/30

DAVACI : H.. Y..

Taraflar arasında görülen davada Kemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/09/2013 tarih ve 2013/249-2013/30 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu davalı şirketçe 20.08.2008 tarihinde ortaklar kurulu toplantısı yapıldığını, toplantıda tüm ortakların asaleten hazır bulunduğunu, ancak hazır bulunanlar cetvelinde pay miktarının müvekkilinin gerçek pay miktarına uygun olmadığını, toplantı tamamlandıktan sonra alınan kararların daktilo ile tutanağa geçirildiğini, imza için müvekkiline verilmediğini, müvekkilinin tutanağı görmediği için alınan kararların doğru şekilde tutanağa geçirilip geçirilmediğini bilemediğini ileri sürerek, 20.08.2008 tarihli ortaklar kurulu toplantısında alınan kararların iptalini ve hükümsüz sayılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının hissesinin bir kısmını devrettiği halde sonradan bu devirlere itiraz ettiğini, dava konusu ortaklar kurulu toplantısında tüm koşullara uyulduğunu ve davacının sermaye borcunu yerine getirmediğinden ortaklıktan ihracına karar verildiğini, bu karara karşı çıkan davacının tutanağı imzalamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 28.04.2008 tarihinde ortaklar kurulunca sermaye arttırımından kaynaklı borçları olan ortaklara noter marifetiyle TTK'nın 529. maddesi gereği ihtar çekilmesine oybirliği ile karar verildiği, bu kararı davacının da imzaladığı, davacının söz konusu kararın iptali için açtığı davayı takip etmediği, kararın kesinleştiği, davalı şirketçe gönderilen 02.06.2008 ve 03.07.2008 tarihi ihtarnameler ile davacıdan sermaye arttırımından kaynaklı sermaye taahhüdü borcunun ödenmesinin istendiği, 20.08.2008 olağanüstü genel kurul toplantısında da davacının sermaye taahhüdüne ilişkin borcunu ödememesi nedeniyle şirket ortaklığından ihracına karar verildiği, Kemer Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/618 Esas sayılı dosyasındaki 21.01.2011 tarihli duruşma tutanağında davacının sermaye taahüdü borcu bulunduğuna dair ikrarı bulunduğu, davacının toplantı tutanağının değiştirildiğine ilişkin iddiasını toplanan tüm deliller kapsamında ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, 6762 sayılı TTK'nın 529/2. maddesi gereğince ortaklıktan çıkartılan ortağın çıkarmaya ilişkin genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, sermaye artırım borcunu ödemesi hususunda davacıya yapılan iki ihtarata rağmen davacının sermaye artırım borcunu ödemediği gerekçesiyle davacının şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmiştir. Davacı paylarının bir kısmını V... Degtyarev'e devrettiğini, ödenmemiş sermaye artırım borcu bulunmadığını savunmuş, mahkemece davacının ödenmemiş sermaye borcu bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu durumda, davacı vekilinin borcu olmadığına dair ciddi itirazları üzerinde durularak Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde ihraca esas ihtarnamelerin gönderildiği tarih itibariyle davacının ödenmemiş sermaye borcunun bulunup bulunmadığının bilirkişi incelemesiyle tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01/07/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/38731, Karar No: 2024/12135, Tarih: 09.10.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/38731 E.  ,  2024/12135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Yapılan ön inceleme neticesinde, sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında hakaret suçundan İlk Derece Mahkemesince kurulan ceza verilmesine yer olmadığı kararına yönelik katılan vekilinin başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi, savunma tanığının beyanlarının objektif delil olmadığına, katılanın haksız bir davranışının bulunmadığına, usul ve yasaya aykırı olan kararın bozularak sanığın cezalandırılması gerektiğine yöneliktir.

III. GEREKÇE

1.Sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesine yönelik Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sair nedenler yönünden yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Tekirdağ 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9560, Karar No: 2019/16339, Tarih: 15.10.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/9560 E.  ,  2019/16339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş, bu karar davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki ... ilçesi, ... mahallesi 2273 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile değerlendirme tarihi itibariyle 2017 yılına ait İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri dikkate alınıp %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulamak suretiyle bilimsel yolla değer tespitine göre 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Davacı idare harçtan muaf olduğu halde istinaf yargılama giderleri içerisinde harçtan sorumlu tutulması,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2017/1863 esas, 2018/900 karar sayılı ilamının hüküm fıkrasının (E) bendindeki (85,70 TL başvurma harcı ve) kelimeleri ile (toplam 96,70- TL) kelimelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına,

Davacı idare harçtan muaf olduğu halde istinaf yargılama giderleri içerisinde harçtan sorumlu tutulması,

Doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2017/1863 esas, 2018/900 karar sayılı ilamının hüküm fıkrasının (E) bendindeki (85,70 TL başvurma harcı ve) kelimeleri ile (toplam 96,70- TL) kelimelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına,

Hükmün böylece HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğininİzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 15/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3211, Karar No: 2016/9670, Tarih: 11.05.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/3211 E.  ,  2016/9670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, Türk Medeni Kanununun 199. maddesi gereği açılmış tasarrufun iptali davasına ilişkin olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, üçüncü kısmı hariç, ikinci kitabında yer almaktadır.

Görev, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMK m. 118-395) kaynaklanan bütün davaların, aile mahkemeleri kurulan yerlerde bu mahkemelerce bakılacağını; aynı Yasanın 2. maddesi de, aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu kanun kapsamına giren dava ve işlerin asliye hukuk (aile) mahkemelerinde bakılacağını hükme bağlamıştır. Şu halde Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya “Aile Mahkemesi” sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer bölümlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 11.05.2016 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2010/21021, Karar No: 2011/6799, Tarih: 18.04.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/21021 E.  ,  2011/6799 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki delil ve belgelere göre; davalı idare vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-Aynı bölgede bulunan diğer taşınmazlar hakkında açılan ve Dairemizce temyiz incelemesi yapılarak onanan 2008/33 esas sayılı dosyada aynı emsal esas alınarak yapılan incelemede dava konusu taşınmaz ile emsalin aynı değerde olduğu belirtildiği ve bu dosyadaki taşınmazlar ile dava konusu taşınmazın birbirlerine yakın oldukları, dosyalardaki keşif gözlemi ve bilirkişi raporlarına yansıyan özelliklerinden anlaşıldığı halde, iş bu dosyada, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazdan üç kat değerli olduğu belirtilerek taşınmaza bedel belirlenmesi karşısında rapor inandırıcı olmayıp hükme esas alınacak nitelikte değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-5018 sayılı Yasa uyarınca davalı idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesi.

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/220, Karar No: 2014/5822, Tarih: 12.03.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/220 E.  ,  2014/5822 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen Hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve ...sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, mahkemece hüküm fıkrasının harca ilişkin 4. paragrafında, 960,98 TL bakiye karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, yine ....parargafında, yargılama giderleri içinde belirtilen harç miktarlarının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Harçlar Kanunu uyarınca davalı ... harçtan muaf olduğundan, davalı Bakanlık aleyhine harca hükmedilmiş olması hatalıdır. Ancak bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, hüküm fıkrasının 4. paragrafındaki "davalılardan müştereken ve müteselsilen" sözcükleri silinerek yerine "davalı şirketten" sözcüklerinin yazılmasına, yine hükmün ....pararafı silinerek "Davacı tarafından yapılmış olan TL yargılama giderinin kabul oranına göre 316,... TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... harçtan muaf olduğundan, 318,00 TL ıslah harç giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine" rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, 12/03/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17587, Karar No: 2020/126, Tarih: 09.01.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/17587 E.  ,  2020/126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonucunda mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, davacı tarafından süresinde duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 09.01.2020 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı ... vekili Avukat ... ve İhbar olunan ... vekili Avukat ... geldiler, davalı ... Giyim San. A.Ş. yetkilisi gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik ve hile hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazı satmak istediğini ancak davalı şirket ve bankanın akli melekelerinin yerinde olmamasından faydalanarak davalı şirketin genel kredi sözleşmelerine kefil olarak imzasını aldıklarını ve taşınmaza da davalı banka lehine ipotek tesis edildiğini, taşınmazın bilahare davalı şirkete satıldığını, ancak satış bedelinin temlikten sonra verildiğini, bu bedelin gerçek değerinin altında olduğunu, konu ile ilgili ceza yargılamasının devam ettiğini, işlemlerin ehliyetsizlik ve hile nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürerek davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescil istemiştir.

Davalı banka, dava değerine itiraz etmiş, davanın tapu müdürlüğüne ihbarını istemiş, davacının diğer davalı şirketin borçlarına kefil olarak imza attığını, daha sonra dava konusu taşınmaz üzerine ipotek tesis ettirdiğini, davacının tüm bu işlemlerin hukuki mahiyetini bildiğini ceza dosyasında da beyan ettiğini belirterek davanın reddini savunmuş, diğer davalı şirket cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, temlik sırasında davacının fiil ehliyetini haiz olduğu ve davacının iddialarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, temlik sırasında davacının fiil ehliyetini haiz olduğu ve davacının iddialarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davalı ... Şti ile Ziraat Bankası arasında 30/09/2009 tarihli 2009/1 Sözleşme numaralı 750.000,00 TL bedelli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, 12/01/2010 ve 04/01/2011 tarihli ek sözleşmeler ile kredi limitinin artırıldığı, bu sözleşmelere davacı ile dava dışı ..., ..., ... ver ...’ın müşterek borçlu ve kefil olarak imza attıkları, yine 30/09/2009 tarihli 2009/2 Sözleşme numaralı 347.000,00 Euro bedelli genel ticari kredi sözleşmesi imzalandığı, 12/01/2010 ve 04/01/2011 tarihli ek sözleşmeler ile kredi limitinin artırıldığı, bu sözleşmelere davacı ile dava dışı ..., ..., ... ve ...’ın müşterek borçlu ve kefil olarak imza attıkları, davacının bizzat katılımı ile dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ... Şti ile Ziraat Bankası arasında imzalanmış ve imzalanacak tüm sözleşmelerdeki borçlardan 30.000.000,00 TL’ye kadar olan kısma ilişkin olarak banka lehine 300.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, borcun ödenmemesi üzerine ... 28.İcra Müdürlüğünün 2012/13820 Esas sayılı dosyası üzerinden müşterek borçlular aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, 22/06/2011 tarihinde davacının bizzat taşınmazı üzerindeki ipotekle birlikte 336.000,00 TL bedelle davalı ... Şti’ye satış suretiyle devrettiği, eldeki dava dosyasından tefrik edilen menfi tespit davasının ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1031 Esasına kaydedildiği, bu dosyanın HMK 20. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verildiği, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/442 Esas sayılı dosyası üzerinden davacıya vasi atanmasına ilişkin dava açıldığı, mahkemece ... ... Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nden alınan rapor doğrultusunda davacıya yasal danışman atanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim Türk Medeni Kanununun (TMK) “fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir” biçimindeki 9. maddesi, şahsın hak elde edebilmesi, borç (yükümlülük) altına girebilmesi, fiil ehliyetine bağlanmış. 10. maddesi de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin (reşit) olmayı kabul ederek “ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.” hükmünü getirmiştir. “Ayırtım gücü” eylem ve işlev ehliyeti olarak da tarif edilerek, aynı yasanın 13. maddesinde “yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk yada bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.” denmek suretiyle açıklanmış, ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir. Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu yasa ile öteki yasaların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır.

Hemen belirtmek gerekir ki, TMK'nin 15. maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından, karşı tarafın iyiniyetli olması o işlemi geçerli kılmaz. Bu ilke 11.6.1941 tarih 4/21 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da aynen benimsenmiştir.

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında olaya yaklaşıldığında; bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve malvarlığı hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar.

Bu durumda, tarafların gösterecekleri, tüm delillerin toplanılması tanıklardan bu yönde açıklayıcı, doyurucu somut bilgiler alınması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, hasta gözlem (müşahede) kağıtları, film grafilerinin eksiksiz getirtilmesi zorunludur. Bunun yanında, her ne kadar 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 282. maddesinde belirtildiği gibi bilirkişinin “oy ve görüşü” hakimi bağlamaz ise de, temyiz kudretinin yokluğu, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk gibi salt biyolojik nedenlere değil, aynı zamanda bilinç, idrak, irade gibi psikolojik unsurlara da bağlı olduğundan, akıl hastalığı, akıl zayıflığı gibi biyolojik ve buna bağlı psikolojik nedenlerin belirlenmesi, çok zaman hakimlik mesleğinin dışında özel ve teknik bilgi gerektirmektedir.