muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/16588, Karar No: 2023/3705, Tarih: 11.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/16588 E.  ,  2023/3705 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4813 ada 1 parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olduğunu, dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından yol ve dere yapımı şeklinde fiilen el atıldığı ve taşınmazın tasarruftan fiilen men edildiğini, el atılan kısımlar dışındaki kısmın da kullanımının mümkün olmadığını ileri sürerek proje bütünlüğü ilkesi de dikkate alınarak belirlenecek tazminatın davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 2016-2020 kamulaştırma programında olmadığını, kamulaştırmaya dair bir belgenin olmadığını, davayı kabul etmediklerini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın İdare Mahkemelerinde görülüp sonuçlanması gerektiğini, davanın esası hakkında ise müvekkili idare tarafından taşınmaza el atılmadığını davayı kabul etmediğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile davalı idareler adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; güçlü delil değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, taşınmazın dere ıslah bandı kapsamında olması nedeniyle %25 daha değersiz olduğu kanaatinde olduğundan fahiş değer indirimini kabul etmediklerini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; güçlü delil değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, taşınmazın dere ıslah bandı kapsamında olması nedeniyle %25 daha değersiz olduğu kanaatinde olduğundan fahiş değer indirimini kabul etmediklerini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu parselin bulunduğu bölümde müvekkili idarece dere ıslah çalışması yapılmadığını, bilirkişi raporunda kıyasi emsal olarak alınan taşınmazın hatalı olduğunu ve emsal olamayacak nitelikte olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, belirlenen değerin çok yüksek olduğunu, emsal alınan taşınmazla dava konusu taşınmazın birbirinden çok uzak bölgede olup kıyaslanabilecek nitelikte olmadığını, eksik ve üstün yönlerinin gereği gibi araştırılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4813 ada 1 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsiline dair mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı BUSKİ Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) eklenen ek 1inci maddesi ve 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi ile eklenen son cümlesi.

5. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi 4813 da 1 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen ek 1 inci maddesi ve 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle eklenen son cümlesi uyarınca fiilen el atılan alanlar ile birlikte hukukî el atmaya konu bölümlerin de bedelinin alınan rapor uyarınca davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idarelerden aşağıda yazılı kalan harçların alınmasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2381, Karar No: 2014/1780, Tarih: 13.03.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/2381 E.  ,  2014/1780 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... asındaki davadan dolayı ... 4. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 15.11.2012 tarih ve 2010/690-2012/474 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili gelmedi. Davalı vekili Avukat ... geldi. Hazır bulunan davalı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyanın tetkikinde, mahkeme kararını temyiz eden Avukat ...'ın davalı vekili olduğuna dair, mahkeme kararını davacı vekili sıfatıyla tebellüğ eden Avukat ... ve temyize cevap veren Avukat...'nın davacı vekili olduklarına dair vekâletname örnekleri dosyada bulunmadığından temin edildikten ve dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10350, Karar No: 2006/10479, Tarih: 05.10.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/10350 E.  ,  2006/10479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.7.2005 gününde verilen dilekçe ile köy yoluna ve köy boşluğuna vaki müdahalenin önlenmesi ve kal istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 5.6.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Yerel mahkemece uyulan Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmuş olmasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 5.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7959, Karar No: 2018/18146, Tarih: 18.10.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/7959 E.  ,  2018/18146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... ile ... yönünden husumetten reddine, ... yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idarelerden ... vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... ilçesi ... mahallesi 6008 ada 3 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması, değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması ve kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan satışlara göre değer biçilmesi gerekir.

Dava konusu taşınmaz ile emsal olarak alınan taşınmazın değerlendirme tarihi olan 2014 yılında Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri karşılaştırıldığında, emsalin rayiç değeri 1500-TL dava konusu taşınmazın rayiç değeri 400-TL dir. Emsal alınan parselin dava konusu taşınmazdan yaklaşık 3,75 kat daha değerli olduğu anlaşılmasına rağmen, bilirkişi kurulunca soyut ifadelerle 1,14 kat değerli kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde m² birim bedeli belirleyen rapor inandırıcı görülmemiştir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Doğru görülmemiştir.

Davalı idarelerden ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalılardan ... Belediye Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12890, Karar No: 2021/138, Tarih: 19.01.2021

**5. Hukuk Dairesi         2019/12890 E.  ,  2021/138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalılar vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince kabulü ile yapılan inceleme sonucunda taşınmazın bedeli yönünden yeniden esas hakkında kurulan hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi 970 parsel sayılı taşınmaza değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davalılar vekilince yapılan istinaf başvurusunun, zemin m2 birim bedeli yönünden kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)Taşınmazın tapu kaydında yeralan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılması gerekirken bu hususta hüküm kurulmaması,

2)... İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru değil ise de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

a) Gerekceli kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak, (Taşınmazın tapu kaydında yeralan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmasına) cümlesinin eklenmesine,

b) Gerekceli kararın B/4. Bendinde yeralan ( 2.725,00 TL avukatlık ücretinin dahili davalılardan alınarak davacıya) ibaresinin çıkartılmasına,

Doğru değil ise de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

a) Gerekceli kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak, (Taşınmazın tapu kaydında yeralan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmasına) cümlesinin eklenmesine,

b) Gerekceli kararın B/4. Bendinde yeralan ( 2.725,00 TL avukatlık ücretinin dahili davalılardan alınarak davacıya) ibaresinin çıkartılmasına,

Hükmün böylece HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA, HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 19/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/387, Karar No: 2025/693, Tarih: 24.02.2025

**6. Hukuk Dairesi         2025/387 E.  ,  2025/693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1104 E., 2024/1887 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/237 E., 2021/119 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.06.2019 tarihli "Hazır Yemek Hizmeti Sözleşmesi" ve sözleşmenin eki niteliğinde olan “Teknik Şartname” gereğince hazır yemek hizmetini yerine getirdiklerini, Teknik Şartname'de yüklenici firmanın faaliyet gösterdiği mekanın ve kapların her türlü temizliğini, usulüne uygun olarak idarenin yapacağının belirtildiğini, Dünya geneline yayılmış olan, Ülkemizde 11.03.2020 tarihinde görülmeye başlanan ve ölüm/vaka sayıları gün geçtikçe artmaya devam eden Covid-19 nedeniyle, mücbir sebeple sözleşmenin feshedilmesi ve teminatın iadesinin idareden (MSB ve MSB Tedarik Bölge Başkanlığı) yazılı dilekçe ile talep edildiğini, ancak olumlu bir dönüş alınamadığını, bunun üzerine hizmet sözleşmesinin 28. maddesi gereğince 30.03.2020 tarihinde yazılı dilekçe ile feshedildiğini, küresel bir salgın haline gelen Covid-19 virüsünün mücbir sebep olduğunun kabul ve tespit edilerek 2019/240410 Ekap kayıt numaralı hazır yemek hizmeti sözleşmesinin mücbir sebeple feshedildiğinin tespitine, idareye verilen 326.644,68 TL tutarında teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle zamanaşımı, husumet, görev, yetki ve diğer usuli nedenlerle reddini talep ettiğini, sözleşmenin tek taraflı feshinde mevcut salgın hastalığın mücbir sebep olarak ileri sürülmesinin sözleşmeye, yasal mevzuata uygun bulunmadığını, davacı tarafından Covid-19 salgınının mücbir sebep sayılarak sözleşmenin 31 Mart 2020 tarihi itibariyle tek taraflı olarak feshedileceğinin 20 Mart 2020 tarihli dilekçesi ile bildirildiğini, Covid-19'un hazır yemek hizmetinin yürütülmesine engel nitelikte olmadığının, sözleşme hükümlerine göre taahhüdünü yerine getirmesi gerektiğinin bildirilerek müracaatlarının uygun bulunmadığını, yüklenicinin Kanun'da bahsedildiği üzere basiretli bir tacir gibi davranmayarak Covid-19 gerekçesiyle sözleşmeyi art niyetli olarak tek taraflı feshettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile devletin en üst kademesinden başlayarak bütün kademelerde her gün alınan tedbirler ile ilgili açıklamalarda bulunulmasının Covid 19'un salgın olduğu ve ayrıca mücbir sebep oluşturduğuna belge niteliğinde olduğu gerekçesiyle taraflar arasında 19.06.2019 tarihinde Kuzey Deniz Saha Komutanlığı İstanbul bünyesinde hazır yemek hizmeti işi için akt edilen 2019/240410 Ekap kayıt numaralı sözleşmenin Küresel Salgın haline gelen Covid-19 salgın hastalığı mücbir sebebi ile davacı yüklenici tarafından 30.03.2020 tarihinde feshedildiğinin ve sözleşmenin 28. maddesinde mücbir sebep hallerinde yükleniciye sözleşmeyi feshetme hakkı verildiğinin tespitine, sözleşmenin 11. maddesindeki 326.644,68 TL kesin teminat mektubunun iadesinin kararlaştırıldığı da nazara alınarak, 326.644,68 TL tutarında teminat mektubunun hükümsüzlüğü ile teminatın davacı şirkete iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede salgın hastalığın mücbir sebep olarak sayılmasının doğrudan mücbir sebebin varlığını kabul etmeyi gerektirmediği, zira coronavirüs salgınının mücbir sebep sayılabilmesi için yemek hizmeti verilmesine ilişkin borcun sözleşmeye uygun olarak ifasına engel oluşturması gerektiği, burada mücbir sebebin varlığı ve buna bağlı olarak tam veya kısmi ifa imkansızlığı bulunduğundan söz edilemeyeceği, davacı tacir olup fiyatlarda yükselmeler olabileceğini öngörerek sözleşme imzalaması gerektiğinden bunun doğrudan ifaya engel olan mücbir sebep teşkil etmesinin de düşünülemeyeceği, fiyat artışları öngörülemez sınırlarda gerçekleşmiş ve edim dengesi aşırı ölçüde bozulmuş ise TBK'nın 138. madde kapsamında aşırı ifa güçlüğü söz konusu olabilir ise de, bunun için de mahkemeden uyarlama talebinde bulunulabilecek iken davacının bu yola gitmeksizin doğrudan sözleşmeyi feshettiğini belirterek edimlerini yerine getirmediği gerekçeleriyle yeniden esas hakkında davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;