muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/18390, Karar No: 2011/27238, Tarih: 20.12.2011

**7. Ceza Dairesi         2009/18390 E.  ,  2011/27238 K.**

**"İçtihat Metni"**

7478 sayılı Köy içme Suları Hakkında Kanuna aykırılık suçundan sanık ...'ın anılan Kanunun 16/1.maddesi gereğince 3 ay hapis ve 2.857 yeni Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına, sanığın aynı kanunun 16/2, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 62/1, 50/1-a, 50/3. maddelerinin tatbik edilmesi suretiyle sonuç olarak 500 yeni Türk lirası ve 793 yeni Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına dair Nizip 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2008 tarihli ve 2007/656 Esas, 2008/313 sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 13.10.2009 gün ve 57241 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2009 gün ve KYB. 2009-238075 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5/1.maddesi nazara alınarak, sanık hakkında 7478 sayılı kanunun 16/1.maddesi gereğince 450 yeni Türk lirası adli para cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden 2.857 yeni Türk lirası adli para cezasına hükmolunarak bu miktar üzerinden indirim maddelerinin tatbik edilmesi suretiyle fazla ceza tayininde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Nizip 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2008 gün ve 2007- 656 Esas - 2008-313 Karar sayılı kararının CMK.nın 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma gereği yeniden uygulama yapılarak sanığın 7478 sayılı yasanın 16/1.maddesi gereğince 3 ay hapis ve 450 TL Adli para cezası ile cezalandırılmasına, tayin olunan cezasının 7478 sayılı yasanın 16/2.maddesi gereğince 1/3'üne kadar indirilerek 1 ay hapis ve 150 TL Adli para cezası ile cezalandırılmasına, cezası TCK nın 62 maddesi gereğince 1/6 oranında indirilerek 25 gün hapis ve 125 TL Adli para cezası ile cezalandırılmasına, kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın suç tarihi itibariyle günlüğü 5237 sayılı yasanın 50/1-a, 50/3 ve 52/2.maddeleri gereğince 20 TL den hesaplanmak suretiyle 500 TL adli para cezasına çevrilmesine; sonuç olarak hapisten çevrili 500 TL Adli Para Cezası ve doğrudan verilen 125 TL Adli Para cezası ile cezalandırılmasına infazın bu miktar üzerinden yapılmasına ve hükmün diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, 20.12.2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1887, Karar No: 2022/815, Tarih: 16.02.2022

**6. Hukuk Dairesi         2021/1887 E.  ,  2022/815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hüküm süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, müvekkilinin, bedeli paylaşıma konu taşınmazı, ipotek yükü ile birlikte devraldığını, alacaklı bankanın ipotekle teminat altına alınmış olan alacağı ödendikten sonra, bakiye tutar, müvekkiline ödenmesi gerekirken, sıra cetveli düzenlenerek, bankanın başka bir takip dosyasına tahsis edildiğini ileri sürerek, şikayet olunan bankanın sıra cetvelinden çıkarılmasını ve bakiye tutarın kendisine ödenmesini istemiştir.

Şikayet olunan banka vekili, ticari kredi sözleşmesine dayalı olarak, müvekkili bankanın doğmuş ve doğacak tüm alacaklarını teminat altına almak üzere limit ipoteği tesis edildiğini, ipotek bedelinin 85.000,00 TL olduğunu, şikayete konu tutarın bu kapsamda kaldığını savunarak, şikayetin reddine istemiştir.

İcra mahkemesince, İİK’nın 142. maddesi hükmü uyarınca, sıra cetveline karşı, takip alacaklıların şikayette bulunma hakkı olduğu, bedeli paylaşıma konu taşınmaz malikinin aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, icra memur muamelesine şikayettir.

TMK'nun 851. ve 881. maddelerinde ifadesini bulan ve muhtemel bir alacağın teminatı olarak tesis edilen üst sınır (limit) ipoteğinde, borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan, taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosundaki limitle sınırlandırılmıştır. TMK'nun 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının, bu limiti aşması mümkün değildir. (HGK. 24.05.1989 tarih ve 1989/11-294 E, 1989/378 K) Limit aşımına ilişkin şikayet, süresiz olarak her zaman ileri sürülebilir.

Şikayet olunan bankanın, alacağının dayanağı olan 18.06.2010 tarih, 9461 yevmiye numaralı ipotek akit tablosu içeriğine göre; ipoteğin, borçlu ...’nın doğmuş ve doğacak borçlarını teminen kurulmuş üst sınır (limit) ipoteği ve ipotek limitinin 85.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Şikayet olunan bankanın, alacağının dayanağı olan 18.06.2010 tarih, 9461 yevmiye numaralı ipotek akit tablosu içeriğine göre; ipoteğin, borçlu ...’nın doğmuş ve doğacak borçlarını teminen kurulmuş üst sınır (limit) ipoteği ve ipotek limitinin 85.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Şikayetçi taraf, bankanın ipotek yoluyla giriştiği takibe konu alacağı ödendikten sonra, kalan kısım üzerine banka tarafından, başka bir alacağı için konulan haczin geçersiz olduğunu ileri sürmekte olup, bu haliyle şikayet, sıra cetveline yönelik değil, icra memur muamelesine yöneliktir. Bu itibarla, şikayetçinin aktif husumet ehliyetine haiz olduğunun kabulü gerekir. İcra mahkemesinin aksi yöndeki gerekçesinde isabet görülmemiştir. Ancak, şikayete konu miktar 23.971,00 TL olup, icra müdürlüğünce, ipotek limiti kapsamında kalan bu tutarın, şikayet olunan alacaklı bankaya ödenmesi doğru olmuştur. İcra mahkesince, şikayetin bu nedenle reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddi usul ve yasaya aykırı görülmüş ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın, HUMK’nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle kararın gerekçesi değiştirilerek ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde, karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.02.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7280, Karar No: 2014/16933, Tarih: 13.10.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/7280 E.  ,  2014/16933 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2006/293398

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/09/2006

NUMARASI : 2006/243 (E) ve 2006/352 (K)

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; Yargıtay 13.Ceza Dairesinin 01/02/2012 tarihli görevsizlik kararı ile Dairemize gönderilmekle başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın olay günü hırsızlık amacıyla yakınan C....'un ailesiyle yaşadığı konuta, bahçedeki arka kapıdan girerek, içeriden yakınan Cüneyt'e ait 2 adet cep telefonunu aldığı, aynı evde yaşayan yakınan T. U..un bahçede sanığı gördüğü, sanığın üzerinde telefonlardan biri bulunduğu halde bahçe kapısı önünde duran yakınan Tahir'in üzerine doğru koşup onu yere düşürdüğü, yakınanın yere düşerken kafasını duvara çarptığından basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde yaralandığı, sesleri duyup aşağı inen yakınan Cüneyt'in sanığı yakaladığının anlaşılması karşısında; eylemin bütün halinde yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

2-Sanığın TCK’nın 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hakları kullanmaktan yoksun kılınmasına, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca da kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından, söz konusu yasaklamanın koşullu

salıverilen sanık hakkında uygulanmamasına, karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer Cumhuriyet Savcısı ile sanık F.. T.. savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesinin gözetilmesine, 13.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10518, Karar No: 2014/7673, Tarih: 09.06.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/10518 E.  ,  2014/7673 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

İddianame ve içeriğinden mağdure ... yönelik açılmış bir dava bulunmadığından, zorunlu vekil görevlendirmesinin yaşları küçük diğer mağdurelere yönelik olduğundan, katılan mağdureler zorunlu vekilinin mağdure ... ve müşteki ... yönünden temyiz talebinin CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin katılan vekilinin mağdureler ...de ve ... yönelik temyizi ile sınırlı olarak yapılmasına karar verilmekle gereği düşünüldü:

CMK.nın 260/1. maddesine göre katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolunun açık olduğu, mağdureler vekilinni mahkemece verilen hükmü temyiz ederek açıkca katılma iradesini ortaya koyduğu, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.10.2010 gün ve 2010/9-149 Esas, 2010/205 sayılı Kararında da belirtildiği üzere, mağdurelerin katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gördüğü konusunda araştırma yapmayı gerektirecek bir tereddüt bulunmadığı görülmekle, CMK.nın 237/2. maddesi uyarınca suçtan zarar gören mağdureler ... ... ... ve ... ... davaya katılmasına, Av. ...'in de katılanlar vekili olarak kabul edilmesine karar verilmekle yapılan incelemede;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 09.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/315, Karar No: 2010/6172, Tarih: 31.05.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/315 E.  ,  2010/6172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07.02.2008 tarih ve 2006/78 - 2008/34 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar ..., ..., ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Uzan Grubuna ait şirket ortaklıklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimine TMSF tarafından el konulduğunu, bu şirketlerden Filmtürk Film Prodüksiyon ve Dağıtım Tic. A.Ş.’nin kasasında olması gereken nakit tutarları ile mevcut arasında fahiş farklar olduğunu, şirketin zarara uğramasına sebebiyet veren yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri, mali direktör ve genel müdür olan davalılardan zararın müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın açıldığı tarih itibarıyla mahkemenin yetkisi olsa bile, şirketin yasal ikametgahının Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 16/07/2007 tarihli 208 sayılı kararı ile faaliyete geçirilen Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yetkisinde kalan idari sınırlar dahilinde kaldığından HUMK. 17/2. maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralına göre mahkemenin yetkisinin sona erdiği, dava dosyasının Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere gerektirici sebeplere göre, davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 31.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/62, Karar No: 2015/1719, Tarih: 19.06.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2014/62 E.  ,  2015/1719 K.**

* İŞ KAZASINDAN KAYNAKLI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ

* AÇIKÇA ZAMANAŞIMI DEFİ'NDE BULUNMAMA

* MADDİ HATAYA DAYALI BOZMA İLAMI

* ISLAH EDİLEN MİKTAR

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 125

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 146

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 87

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesince (iş mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 13.12.2012 gün ve 1997/59 E.-2012/229 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 07.05.2013 gün ve 2013/2885 E.-2013/9152 K. sayılı ilamı ile;

(...1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere ve hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazasına uğrayan davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile, maddi tazminatın 200,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile; 15.780,96 TL'lik kısmının ise ıslah tarihinden (26/06/2012) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacının manevi tazminat isteminin kabulü ile, davacı için 300,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden,davaya konu 02.09.1996 tarihinde meydana gelen zararlandırıcı olayın Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edildiği,davacının Kurumca kabul edilmiş maluliyet oranının %7.2 olduğu,hükme esas alınan ve oluşa uygun bulunan kusur raporunda %70 oranında davalı işverenin, %30 oranında ise davacı işcinin kusurlu olduğunun açıklandığı, 26.03.1997 tarihinde 200,00 TL miktarlı açılan kısmi maddi tazminat davasında müddeabihin 26.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile 15.780,86 TL artırıldığı, ıslahen artırılan maddi tazminat kısmı için davalı vekilince süresinde zamanaşımı def-i'nde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık bu tür davalarda gerek 818 sayılı B.K.’nun 125. maddesi gereğince gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146.maddesinde belirtilen 10 yıllık zaman aşımı süresinin hangi tarihte başlatılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Uygulama ve öğretide kabul edildiği üzere, zamanaşımı failin ve zararın öğrenildiği tarihten başlatılmalıdır. Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açma ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hal ve şartları öğrenmiş olması demektir.

Uygulama ve öğretide kabul edildiği üzere, zamanaşımı failin ve zararın öğrenildiği tarihten başlatılmalıdır. Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açma ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hal ve şartları öğrenmiş olması demektir.

Hal böyle olunca, davacı tarafından 02.09.1996 tarihinde meydana gelen haksız fiile ilişkin maddi tazminat isteminin 26.06.2012 tarihinde ıslahen artırılması üzerine, süresi içerisinde davalı vekili tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i'nin kabul edilerek ıslahen istenilen miktara ilişkin tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, ıslahen istenilen miktarı da kapsar biçimde maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili; davacının davalıya ait maden ocağında çalışmakta iken 02.09.1996 tarihinde maden sökerken ayağına taş düşmesi neticesinde ayağının kırıldığını, bu nedenle davacının iş göremez olduğunu, sürekli hastaneye gidip geldiğini, davalı işverenin hiç bir yardımda bulunmadığını, davalı işverenin ilgisiz davranmasının davacıyı derinden üzüldüğünü, sakat kalması nedeniyle başka bir işe giremediğini, iş kazasında davacının herhangi bir kusurunun olmadığını, tamamen işverenin kusurlu olduğunu, işverenin gerekli önlemleri almadığını belirterek dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 300.000.000 TL (eski) (300YTL) manevi tazminat, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 200.000.000 TL(200YTL) maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir

Davacı vekili 26.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile; 200 YTL miktarındaki maddi tazminat talebini bilirkişi raporu doğrultusunda 15.780,86 YTL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.

Davacı vekili 26.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile; 200 YTL miktarındaki maddi tazminat talebini bilirkişi raporu doğrultusunda 15.780,86 YTL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.

Davalı vekili; davacının iddia ettiği gibi davalı işyerinde çalışırken davacının davalının kusuru sebebiyle ayağına taş düşüp yaralanmadığını, davalı şirketin bu konuda kusurunun bulunmadığını, davalı şirketin gerekli tedbirleri almasına rağmen davacının kendi kusuru ile meydana gelen olay neticesinde yaralandığını, olaydan sonra davacıya yaralanmasından sonra her türlü maddi yardımın yapıldığını, istenen tazminat miktarının çok fazla ve sömürü amacına yönelik olduğunu, davacının çalışması için engelinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili 04.10.2012 tarihli oturumda davacı vekilinin ıslah talebini kabul etmediklerini, ıslahın süresinde yapılmadığını bildirmiştir.

Mahkemece; davalıya ait işyerinde davacı D.. A..'ün ayna ustası olarak 02/09/1996 tarihinde 08:00-17:00 vardiyasında saat 15:00 sularında 1 no'lu ocağa ait kuyuda 7-8 metrelerde çalışmaktayken 30 kg ağırlığında bir kütlenin düşmesi suretiyle ayağına çarpması sonucu sağ ayak bileğinin kırılması ile neticelenen iş kazasının meydana gelmesinde 10.11.2004 havale tarihli denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davalının %70, davacının ise %30 oranında kusurlu olduğu ayrıca 05.06.2012 havale tarihli denetime elverişli hesap bilirkişisi raporunda davacının %7,2 maluliyet oranı, yaşı, aktif çalışma süresi ve kusur durumu da dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının 15.980,86 TL maddi tazminata hak kazandığı ve manevi tazminat konusunda takdirin mahkemeye ait olduğunun belirtildiği, davalının kusur oranının davacıdan fazla olduğu da nazara alınarak davacının ıslah ile artırılan 15.980,86TL maddi tazminat ve 300 TL manevi tazminat taleplerinin kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine; Özel Dairece yukarda başlık bölümünde metni aynen yazılı olan karar ile bozulmuş; mahkemece, önceki gerekçeler tekrar edilip genişletilerek direnme karar verilmiştir.

Direnme kararını davalı vekili temyize getirmektedir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; iş kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemli açılan davada davacı vekilinin 26.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ettiği maddi tazminat için zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Konunun aydınlatılması yönünden ıslah kurumu üzerinde durulmasında yarar vardır:

Direnme kararını davalı vekili temyize getirmektedir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; iş kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemli açılan davada davacı vekilinin 26.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ettiği maddi tazminat için zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Konunun aydınlatılması yönünden ıslah kurumu üzerinde durulmasında yarar vardır:

Islah; taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine denir (Mülga 1086 sayılı HUMK. m.83); (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001, s.3965) Islah müessesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkandır. Zira bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşılabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumu yardımı ile artık bu itirazı davet etmeksizin yapabilmektedir (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C.I.II.B.5, İstanbul 1992, s.534).

Islahın konusunun tarafların yaptığı usul işlemleri olduğu için, ıslahla düzeltilecek usul işlemlerinin neler olduğundan da söz etmek gerekir. Gerek öğreti, gerekse Yargıtay uygulaması davanın değiştirilebileceğini ve genişletilebileceğini aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir. Yine müddeabihin artırılıp artırılmayacağı hususu da bir usul işlemi olup, ıslahın konusudur (Baki Kuru:age., s.4035).

Islahın amacı, yargılama sürecinde, şekil ve süreye aykırılık sebebiyle ortaya çıkabilecek maddi hak kayıplarını ortadan kaldırmak olduğundan, hak ve alacağı bu sürecin dışında ortadan kaldırmış olan işlemlerin, yani maddi hukuk işlemlerinin ıslah yoluyla düzeltilebilmesi elbette ki mümkün değildir. Bir başka deyişle, maddi hakkı sona erdiren maddi hukuk işlemleri, ıslahla düzeltilemez. Feragat, kabul, sulh gibi işlemler, velev ki dava içinde yapılsın, asıl hakkı ortadan kaldırdıklarından, usul işlemi olduğu kadar (davayı etkilediği için usul işlemidir) maddi hukuk işlemi mahiyetini de taşımaktadır ve bu sebeple, bu işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi imkansızdır. Çünkü ıslah, yargılama hukukunun şekle ve süreye bağlılığından kaynaklanan zımni hak kayıplarının telafisi için öngörülmüş bir müessesedir. Açık bir irade beyanı ile terk edilen haklar, maddi gerçeğin şekle feda edilmesi gibi bir sonuç doğurmadığı için, ıslahın konusu olamaz.

Bilindiği gibi, mülga 1086 sayılı HUMK.nun 87.maddesinin son cümlesindeki “müddei ıslah suretiyle müddeabihi tezyit edemez” hükmü Anayasa Mahkemesinin 20.07.1999 tarih ve E:1999/1, K:1999/33 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bundan böyle davacı, dava dilekçesinde gösterdiği müddeabihini (davalı muvafakat etmese bile) aynı dava içinde ıslah yolu ile arttırabilecektir. Bu düzenleme, davacının ilk dava dilekçesinde saklı tuttuğu fazlaya ilişkin hakkını ek bir dava ile istemesine engel olmayacaktır.