muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/21043, Karar No: 2016/2569, Tarih: 17.02.2016

Mahkemece; ..., ... ve ... parsellerdeki davacıya ait payların davalıya miras yolu ile intikal ettiği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiş ise de; TMK.222/3. maddesi uyarınca, taşınmazlardaki payların edinme tarihi itibariyle "edinilmiş mal karinesi"nin aksini, diğer bir anlatımla bu payların miras yoluyla intikal eden kişisel malı olduğunu ispat yükü davalıda olup; davalı tüm dosya kapsamı, taşınmaza ilişkin tapu kayıtları ve alınan tanık beyanları ile bu karinenin aksini kanıtlayamamıştır. O halde, yukarıda belirtilen ilkeler gözetildiğinde aksi ispat edilemediğinden bu üç taşınmazdaki paylar davalının edinilmiş malı niteliğindedir. Her ne kadar ... ve ... parsel sayılı taşinmazlardaki davalıya ait paylar mal rejiminin sona erdiği boşanma dava tarihi itibariyle mevcut değil ise de; boşanma dava tarihinden yaklaşık iki ay önce davalının bu payları devrettiği tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Payların zorunlu bir ihtiyaçtan dolayı devredildiği de iddia ve ispat edilmemiştir. Bu durumda, TMK 229/2 gereği bu taşınmazlar yönünden diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan bir devir olduğunun kabul edilmesi gerekir. Bu nedenle, payların TMK 235/2.maddesi uyarınca devir tarihindeki sürüm değerleri üzerinden ve ... parsel sayılı taşınmaz boşanma dava tarihi itibariyle mevcut olmakla tasfiye tarihi olan karar tarihine yakın tarihteki sürüm değeri üzerinden yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca hesaplama yapıldığı görülen 02.01.2014 tarihli hesap bilirkişi raporunda bu taşınmazlar yönünden belirtilen alacak miktarıda eklenerek ve talep miktarı da gözetilmek suretiyle alacağa karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde eksik alacağa hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davalı asılın temyiz itirazlarının yukarıda (1).bentte gösterilen nedenle reddine, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 643,00 TL peşin harcın davalıya iadesine 17.02.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

-//-

KARŞI OY YAZISI

(Muhalif)

-//-

KARŞI OY YAZISI

Davacının alacak talebine konu ettiği taşınmazlardaki davalıya ait paylar, mal rejiminin tasfiye tarihi olan boşanma dava tarihinden yaklaşık iki ay önce üçüncü kişilere satılıp devredilmiştir. Çoğunluğun da benimsediği gibi; davalıya ait bu payların edinilmiş mal niteliğinde olduğu, davalı tarafından TMK 229/2. maddesi uyarınca eşin katılma alacağını eksiltme kastıyla yapılmış olduğu sabittir. Payların devrinin karşılıksız kazandırma, diğer bir anlatımla TMK'nun 229/1 maddesinde açıklanan nitelikte bir devir olduğu da iddia ve ispat olunmamıştır. TMK'nun 235/2.maddesindeki "eklenecek değer" niteliğindeki tasarrufların devir tarihindeki sürüm değerlerinin esas alınacağına ilişkin hüküm; kanımca TMK'nun 229/1. maddesindeki karşılıksız kazandırmaları münhasırdır. TMK'nun 229/2. maddesindeki eşin katılma alacağını eksiltmek kastıyla yapılmış devirlerde; eklenecek sürüm değeri; devir tarihindeki değer olmayıp, karar tarihindeki değer olmalıdır. Aksi halde kasti davranışta bulunan eş ödüllendirilmiş olur. Bu nedenle, Sayın çoğunluğun davacının temyiz talebiyle ilgili bozma sonucuna katılmakla birlikte, bozma gerekçe ve kapsamına kısmen katılmıyor; hükmün açıkladığım yönde bozulması gerektiğini düşünüyorum.
Yargıtay — Esas No: 2010/1492, Karar No: 2010/2868, Tarih: 22.04.2010

**1. Ceza Dairesi         2010/1492 E.  ,  2010/2868 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adam öldürmek suçundan ... hakkında verilen hüküm Dairemizce onanarak kesinleşmiş olup 01.06.2005 tarihinde 5237 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi nedeniyle yeniden duruşma açılarak TCK.nun 81/1, 29, 62. Maddeleri gereğince hükümlülüğüne dair (...) Dördüncü Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 17.12.2008 gün ve 89/42 sayılı karar resen temyize tabi olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlü ... hakkında 765 Sayılı TCK.nun 448, 51/1, 59. Maddeleri gereğince kurulup, Yargıtay 1. Ceza Dairesince ONANMAK suretiyle kesinleşen hükümden sonra yürürlüğe giren 5237 Sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddesi uyarınca yeniden duruşma açılarak yapılan uyarlama sonucu bozmaya uyularak kurulan hükümde kanuna aykırı cihet görülmediğinden, re’sen temyize tabi bulunan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA) 22.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/187, Karar No: 2013/183, Tarih: 30.04.2013

**Ceza Genel Kurulu         2013/8-187 E.  ,  2013/183 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname : 2011/75696

Yargıtay Dairesi : 8.  Ceza Dairesi

6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan sanık İ..C..ın aynı kanunun 13/1, TCK'nun 62, 50/1-a, 52 ve 54. maddeleri uyarınca hapisten çevrilen 6000 Lira ve doğrudan hükmolunan 500 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye ilişkin, İnegöl 3. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 04.11.2010 gün ve 152-706 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.09.2012 gün ve 16780-26526   sayı ile;

“UYAP sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre sanık İ.C..ın hüküm tarihinden sonra 23.02.2011 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla; emanete kayıtlı suç eşyası olduğu da gözetilerek TCK.nun 64/1. maddesi uyarınca hukuki durumun yeniden takdir ve tayininde zorunluluk bulunması” nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 10.10.2012 gün ve 75696  sayı ile; sanık hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle düşmesine ve münhasıran müsadereye tabi olan suç eşyasının müsaderesine Özel Dairece hükmedilmesi gerektiği görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 27.12.2012 gün ve 30503-40100 sayı ile; itirazının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; çıkartılan nüfus kaydında sanığın temyiz aşamasında öldüğünün belirtilmesi halinde yapılması gereken işlemin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Temyiz aşamasında Özel Dairece UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak çıkarılan nüfus kayıt örneğinde, sanığın yerel mahkeme hüküm tarihinden sonra 23.02.2011 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi halinde kovuşturma imkanının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi halinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir. Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirdiğinden iştirak halinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş bulunan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından, düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşürülmesini gerektiren bir neden olduğu da göz önüne alınarak, ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz merciince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek yerel mahkemelerce mahallinde yapılan araştırmada sanığın öldüğünün kesin olarak belirlenmesinden sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 05.03.2013 gün ve 131-75, 13.03.2012 gün ve 360-95 ile 06.05.2008 gün ve 97–101 sayılı kararlarında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak alınan nüfus kayıt örneğinde, sanığın hükümden sonra 23.02.2011 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, gerekli araştırmanın yapılarak sonucuna göre TCK’nun 64 ile 5271 sayılı CMK'nun 223. maddeleri uyarınca müsaderesine hükmolunan eşyayı da kapsayacak şekilde gereken hükmün mahkemesince verilmesinin temini için hükmün bozulmasına dair Özel Daire kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.04.2013 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15961, Karar No: 2014/1548, Tarih: 06.02.2014

**14. Hukuk Dairesi         2013/15961 E.  ,  2014/1548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/06/2012

NUMARASI : 2011/898-2012/489

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.09.2011 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.06.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Z.Ö.tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Z.Ö. temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş ise de bu taşınmazların dosya içerisinde bulunan tapu kaydı inclendiğinde taraflardan başka "İ. oğlu B. U.''ın 1/60 oranında payı olmasına karşılık bu paydaşın davada yer almadığı anlaşılmıştır. Adı geçen bu şahsın sağ ise kendisine, ölü ise alınacak mirasçılık belgesine göre belirlenecek tüm mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliği ve taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekirken taraf teşkili tam olarak sağlanmadan davanın esasının karara bağlanması doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma kararının niteliğine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 06.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2809, Karar No: 2024/1739, Tarih: 04.03.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/2809 E.  ,  2024/1739 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/105 E., 2023/50 K.

DAVALILAR : ... vekili Avukat ..., ... vekilleri Avukat ..., Avukat ..., ... Mal Müdürlüğü

DAVA TARİHİ : ...

HÜKÜM : Ret

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I .DAVA

Davacı ... Tüzel Kişiliği; ... (sonradan 44) parsel ve 111 ada 33 parsel sayulı taşınmazların ... Köyü Tüzel kişliği adına tescil edildiğini, bu iki parsel arasında kalan alanın ise tespit dışı bırakıldığını, tescil dışı bırakılan alanın köy tüzel kişiliğine ait olduğunu, kamulaştırma bedelinin ödenmesi yönündeki taleplerine DSİ 23. Bölge Müdürlüğü'nün 30.03.2016 tarihli yazısı ile "kanal alanı tapuda köy tüzel kişiliği adına kayıtlı olmadığından kamulaştırma bedelinin ödenmemekte olduğu" şeklinde cevap verildiğini ileri sürerek çekişme konusu taşınmazın köy tüzel kişiliğine tespiti ve kamulaştırma bedelinin tespit edilerek kamulaştırma işleminin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiş; Mahkemece, davanın hem kamulaştırma bedelinin tespiti istemini hem de tescil dışı bırakılan taşınmazın tapuya kaydı talebini içermesi nedeniyle tescil istemine ilişkin kısım tefrik edilerek eldeki esasa kaydedilmiştir.

II. CEVAP

Bozma sonrası davalı ... Hazinesi vekili; davanın süresinde açılmadığını, taşınmazın kanal vasfında olduğunu, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemeyeceğini, davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

III. YARGILAMA SAFAHATİ VE MAHKEME KARARI

1-Taşköprü Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.05.2016 tarih 2016/115 Esas, 2016/115 Karar sayılı kararıyla; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2-Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi’nin 12.02.2020 tarih 2016/16628 Esas, 2020/441 Karar sayılı kararıyla; kanal vasfı ile tescil harici bırakılmış olan taşınmazla ilgili olarak davalı ... Müdürlüğünün doğru olarak hasım gösterildiğini ancak davanın niteliği itibari ile Hazinenin de yasal hasım olarak davada yer almasının zorunlu olduğu, taraf teşkilinin sağlanması halinde iddia ve savunmaya ilişkin tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazın imar planı içerisinde kalmadığı, 111 ada 44 parselin bir kısmının kamulaştırma işlemlerinin yapılarak DSİ adına kanal vasfıyla tapuya tescil edildiği, taşınmazın aktif ve pasif dere yatağı üzerinde bulunmadığı, fezeyan sınırları içerisinde yer almadığı, dere yatağından kazanılan yerlerden olmadığı,önceki vasfının ham toprak, tarla, arsa niteliğinde olabileceği,bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen alanın boş olduğu, tarımsal faaliyetin tespit edilemediği, 1990 tarihli hava fotoğrafında ... ve 44 parsel sayılı taşınmazların bütünlük arz ettiği, 2006 tarihli hava fotoğrafında (A) harfi ile gösterilen dava konusu yer üzerinde kanal ve yol bulunduğu, mevcut halinin kanal olduğu, davacı köy tüzel kişiliği lehine nizasız, fasılasız zilyetlik şartlarının sağlanmadığı, tanık ve mahalli bilirkişilerin taşınmazın köylünün ortak kullanımında olan yerler olarak belirtildiği ancak kullanılan yerlerin 111 ada 33 ve 44 parsel sayılı taşınmazlar olduğu, bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen çekişme konusu kısım olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen mahalli, tespit bilirkişilerinin taşınmazın köylünün hayvan otlattığı ortak yer olduğunu ifade ettiklerini, çekişme konusu alanın 44 ve 33 parselden ayrılma olduğunu, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü, 16 ıncı ve 17 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2 nci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, bozma ilamına, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

04.03.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2018/7241, Karar No: 2019/11652, Tarih: 23.09.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/7241 E.  ,  2019/11652 K.**

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda müşteki vekilinin dava dilekçesinin usulden reddine dair Kaş İcra Ceza Mahkemesinin 22/11/2016 tarihli ve 2016/66 esas, 2016/40 sayılı kararına vaki itirazın reddine ilişkin Kaş Asliye Ceza Mahkemesinin 30/03/2018 tarihli ve 2018/41 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 15.10.2018 gün ve 2018/6054 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19/10/2018 gün ve KYB. 2018/84517 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 6728 sayılı Kanun’un 62. maddesiyle 5941 sayılı Kanun’un 3. maddesine 10. fıkra eklenerek “Lehine karekodlu çek düzenlenen lehdar, teslim aldığı çeki Türk Ticaret Kanununun 780 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen sisteme kaydeder. Karekodlu çekin sisteme kaydedildiği tarihten sonra çek düzenleyen tüzel kişinin temsilcilerinde meydana gelen değişiklikler, çek hesabı sahibi tüzel kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” şeklinde karekodlu çekler yönünden yeni bir düzenleme getirildiği, kanun koyucunun 6728 sayılı Kanun’un 76/f maddesindeki düzenleme ile işbu karekodlu çekler için öngörülen yeni düzenlemenin yürürlük tarihinin ertelenmesini amaçladığı zira;

6728 sayılı Kanun’un 63. maddesi ile değiştirilen 5941 sayılı Kanun’un 5.maddesinde “ (1) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur…Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.” şeklinde düzenleme yapılarak çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet vermek eyleminin, adli para cezasını gerektirir bir suç olarak öngörüldüğü, aynı maddede bu suçtan dolayı açılan davaların İcra mahkemelerinde görüleceği ve 2004 sayılı Kanun’un 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usûlüne ilişkin hükümlerin uygulanacağının açıkça hükme bağlandığı, 2004 sayılı Kanun’un 349. maddesinde “Şikayet dilekçe ile veya şifahi beyanla yapılır. Dilekçeyi veya dava beyanını alan icra mahkemesi duruşma için hemen bir gün tayin edip şikayetçinin imzasını alır ve maznuna celpname gönderir. Şahit gösterilmişse o da celbolunur.” şeklinde yer alan düzenlemeye nazaran, 5941 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet vermek suçundan dolayı şikâyetlerin doğrudan İcra mahkemelerine yapılması gerektiği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayet tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı Kanun'un 3/(6). maddesi;

"(6) Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, Cumhuriyet başsavcılığına (Değişik ibare : 6273 - 31.1.2012 / m.2) “talepte” bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir." iken,