muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4781, Karar No: 2014/28590, Tarih: 09.09.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/4781 E.  ,  2014/28590 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/255882

MAHKEMESİ : Nazilli 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13/06/2012

NUMARASI : 2011/304 (E) ve 2012/270 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, Ancak;

Sanık müdafiinin temyiz dilekçesi ekinde sunduğu, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu'nca düzenlenen 20/03/2003 tarih ve 48 karar nolu raporda sanıkta olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede şizoaffektif psikoz(eksitatif tip) denilen akıl hastalığı saptandığı ve sanığın ceza ehliyetine haiz olmadığının belirtilmiş olması karşısında, sanığın suç tarihi itibariyle raporda belirtilen akıl hastalığı yönünden şifa bulup bulmadığı, 5237 sayılı TCK' nin 32/1 maddesi kapsamında işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden yada ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinden rapor aldırılmak sureti ile araştırma yapılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 09/09/2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3693, Karar No: 2014/4729, Tarih: 17.04.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/3693 E.  ,  2014/4729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KUMLUCA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/06/2013

NUMARASI : 2010/424-2013/352

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar Hamide ve A.. G.. dava dilekçesinde; K.. Köyünde bulunan ve adlarına tescil edilen 461 ada 1 ve 2 parselin batısında kalan yaklaşık 9.000 metrekarelik taşınmazın kadastro sırasında dere yatağı olduğundan bahisle tescil harici bırakıldığını, ancak taşınmazın kadim tarım arazisi olduğunu belirterek gösterecekleri sınırlara göre ayrı ayrı adlarına tescili istemi ile dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 13.03.2013 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A1) harfi ile gösterilen 6.464,96 metrekare bölümün 461 ada 1 parsel sayılı taşınmaza eklenerek 1 parselin 8.528,63 metrekare olarak davacı H.. G.., (B1) harfi ile gösterilen 4.815,74 metrekarelik bölümün 461 ada 2 sayılı parsele eklenmesi ile 2 sayılı parselin 7.345,45 metrekare olarak davacı A.. G.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacılar yararına dava ve temyize konu olan bölümler yönünden 3402 sayılı Kanunun 14 ve TMK'nın 713. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmadığı gibi, verilen karar usul ve yasa hükümleri ile dosya kapsamına da uygun bulunmamaktadır. Bilindiği üzere, TMK'nın 713/1. maddesine dayalı tescil davalarında TMK'nın 713/3. maddesinde yazılı olduğu üzere Hazine ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı husumet yöneltileceği düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre tescil davalarında Hazine ve ilgili kamu tüzel kişisi yasal hasım durumundadır. Oysa, somut olayda dava sadece Hazineye yöneltilmiş olup taşınmazın bulunduğu Kumluca Belediye Başkanlığı ile Kumluca İlçesi Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kaldığından, 5216 ve 6360 sayılı Yasalar uyarınca Antalya Büyükşehir ve Kumluca Belediyesi Başkanlıklarına da husumet yöneltilmesi yasal zorunluluktur. Bu nedenle, öncelikle davanın Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına husumet yöneltilerek, varsa savunma ve delillerinin tespiti, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Anılan Yasa uyarınca taraf teşkili tamamlanmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması yasaya aykırıdır. Öte yandan Kadastro Müdürlüğünden gönderilen cevabi yazıda dava konusu taşınmazın 2007 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında “alakır çayının yatağı” olması nedeni ile tespit dışı bırakıldığı belirtilmiştir. Davacılar ise kadastrodan önceki zilyetliğe dayanarak taşınmazın adlarına tescilini istemiştir. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir. Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır

. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır. Bundan sonra, taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi, jeolog, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır. Teknik bilirkişi heyetine yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın tamamı üzerinde ekonomik amaca uygun şekilde zilyetlik bulunup bulunmadığını, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, niteliğini açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, jeolog bilirkişiden taşınmazların aktif dere yatağı olup olmadığı, derenin etkisinde bulunup bulunmadığı hususlarında rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de; TMK'nın 713/1. maddesi uyarınca tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin olup aynı maddenin 4. fıkrası hükmüne göre, dava konusunun mahkemece gazete ile bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilan edilmesi ve 5. fıkra hükmüne göre son ilandan başlayarak 3 aylık itiraz süresinin beklenilmesi gerektiği halde yasada öngörülen gazete ve yerel ilanlar yapılmadan tescile karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 17.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4483, Karar No: 2021/1433, Tarih: 19.01.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/4483 E.  ,  2021/1433 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ: ... 3. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:Davacı vekili, müvekkilinin 01.01.1991 tarihinden ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı kadrosuna nakledildiği 31.03.2014 tarihine kadar davalı ... Belediyesinin kadrolu işçisi olarak aralıksız çalıştığını, davacının iş akdinin başlangıcından nakil tarihine (31.03.2014) kadar olan dönemdeki toplu iş sözleşmelerine göre hak kazandığı halde ödenmemiş işçilik alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek, ücret, ilave tediye ile bir kısım toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.Davalı Cevabının Özeti:Davalı ... vekili, davacının önceki borç ve alacaklarından sorumluluk müvekkili belediyeye yöneltilemeyeceğinden davanın husumet yönünden reddini, talep edilen ücret niteliğindeki alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan davacının 5 yılı aşan talepleri yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, talep edilen alacaklarla müvekkili belediyenin sorumlu olmadığını, davacının 31.03.2014 tarihinden itibaren Belediye itfaiye Daire Başkanlığında daimi işçi olarak çalışmaya başlaması ile birlikte kendisine hak ettiği tüm ücret, fazla çalışma ücreti ve sair alacakların tam ve zamanında ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili, davacının halen TİS imza eden sendikanın üyesi olup olmadığının belirsiz olduğunu, TİS imzalandıktan sonra dayanışma aidatı kesintisi için dilekçe verip vermediğinin belirsiz olduğunu, davacının ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı nezdinde görev yaptığını, davanın ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına ihbarını, davanın müvekkili Tire Belediyesi bakımından husumet yokluğu nedeniyle reddini, davacının alacak taleplerinin muhatabının müvekkili davalı ... Belediyesi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iddia ettiği toplu iş sözleşmelerinde yer alan ancak davacıya tam olarak ödenmeyen alacaklardan her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu:İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davalıların istinaf başvurularının HMK. 353/b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.Temyiz Başvurusu:

Kararı, yasal süresi içinde davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin tüm, diğer davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'nun 1 inci maddesine göre “(1) ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ve ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür. (2) ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ve ... büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır. (3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. (4) ... ve ... il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır. (5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. (6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır.”Tüzel kişiliği sona eren belediyelerin devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 3. fıkrasında 1. maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredileceği düzenlenmiştir.Diğer taraftan 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre ise “Bu Kanunla büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılır.”Somut uyuşmazlıkta, davalı ...’nda çalışan davacı işçinin, 6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi sonrasında, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yer alan işlerde görev yapması sebebiyle İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’na devredilerek çalışmaya devam ettiği anlaşılmaktadır.

... İli Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu’nun 18/03/2014 tarih ve 29 sayılı kararı ve eklerine göre de, davacı işçi, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’na devredilmiştir. Anılan madde kapsamında yapılacak devir sonucunda, devir kapsamında bulunan işçilerin tüm hak ve borçları da devralan Büyükşehir belediyesi veya bağlı kuruluşuna devredilmiş sayılacağından, devreden davalı ... Belediyesi’nin dava konusu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmamaktadır.Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Sonuç: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 19.01.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4030, Karar No: 2020/7177, Tarih: 26.11.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/4030 E.  ,  2020/7177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalılardan ...'ın davacı Kurumda araştırma görevlisi kadrosuna atandığını, davalı ...'ın yüksek lisans programını tamamladıktan sonra 2547 Sayılı Kanunu'nun 35.maddesi gereğince doktora eğitimi yapmak üzere kadrosunun geçici olarak Gazi Üniversitesine aktarıldığını, davalılarca resmi memur huzurunda 28/03/2008 tarihli " Düzenleme Taahhütname ve Kefaletname" imzalandığını davalı ...' ın doktora öğrenimini gördüğü sırada 17/06/2009 tarihinde Üniversitedeki görevinden istifa ettiğini ve istifa nedeniyle kadrosunun boşaltıldığını,Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ve Rektörlük makamının 16/09/2009 tarih ve 6514 Sayılı onayı ile 06/03/2009 tarihli mecburi hizmet borcunun diğer bir üniversiteye aktarılmasının uygun görülmediğine dair karar gereği arada akdedilen taahhütname ve kefaletname hükümleri uyarınca, mecburi hizmet borcunun para borcuna dönüştüğünü, 31.097,92 TL alacak ile 17.479,84 TL % 50 cezai şart olmak üzere asıl alacağın ve 3.861,76 TL faiz borcunun bulunduğu belirlendiğini, asıl alacak ve cezai şart üzerinden işleyecek faizi ile birlikte toplam 52.439,52 TL'nin 17/06/2009 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili,davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dosyanın incelenmesinde; 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu’nun geçici 4. maddesinin 3. fıkrası "...Yapılacak hesaplamada ,bu kişilerin hizmetleri karşılığında aldıkları yurt içi maaşları ve buna yönelik cezai şart talep edilmez.." gereği Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi

2-Dosyanın incelenmesinde; 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu’nun geçici 4. maddesinin 3. fıkrası "...Yapılacak hesaplamada ,bu kişilerin hizmetleri karşılığında aldıkları yurt içi maaşları ve buna yönelik cezai şart talep edilmez.." gereği Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Dekanlığı’nın 14.09.2012 tarihli yazısında ; 6111 sayılı Yasa’nın geçici 4. maddesinin 3. fıkrası gereğince yurtiçinde görevlendirilen akademik personelin imzaladıkları yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümleri dikkate alınmaksızın ve ilgililere ödeme yapma sonucu doğurmaksızın yeniden hesaplanması imkanı getirdiği ve yapılacak hesaplamada bu kişilerin hizmetler karşılığında aldıkları yurt içi maaşları ve buna yönelik cezai şart talep edilemeyeceği açıkça hüküm altına alındığını ve fakülte bütçesinden 28.03.2008 tarihinden sonra maaş dahil hiç bir ödeme yapılmadığından, Fakülte yönünden borç ve faizi bulunmadığı davalı ...’a bildirilmiş ve dava konusuz hale gelmiştir.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür. Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun ya da Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Hal böyle olunca, Mahkemece yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişikliği nedeniyle "konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" dair hüküm kurulması gerekirken; "davanın reddine" karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, Mahkemece yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişikliği nedeniyle "konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" dair hüküm kurulması gerekirken; "davanın reddine" karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle nedenlerle mahkeme kararının"1-Davanın reddine" ifadesinin hükümden çıkarılarak yerine "Dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ifadesinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 6100 sayılı HMK'nin geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nin 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.