muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/7244, Karar No: 2011/5781, Tarih: 17.10.2011

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/30447, Karar No: 2014/30493, Tarih: 21.10.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/30447 E.  ,  2014/30493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 24.01.2014 tarih ve 1 sayılı kararı ile iş kazaları ve meslek hastalığından kaynaklanan işveren ve işçi arasındaki maddi ve manevi tazminat taleplerinin temyiz incelemesi Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'ne verilmiştir.

SONUÇ: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın meslek hastalığından kaynaklanması ve Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun anılan kararına göre dosyanın Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 21.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5613, Karar No: 2020/7642, Tarih: 25.11.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/5613 E.  ,  2020/7642 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar ..., ... aralarındaki dava hakkında Adana 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 18.12.2015 gün ve 2014/343–2015/635 sayılı hükmün Dairenin 11.03.2019 gün ve 2016/3185-2019/2738 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R -

Davacı vekili; davalı ...'ün 22.144,00 TL tutarında borcu bulunduğunu, davalı aleyhine Adana 9.İcra Müdürlüğünün 2009/1346 sayılı icra takip dosyası kapsamında başlatılmış olan icra takibi yapıldığını, davalının borçlarını ödememek için tekrar borçlanmadan önceki bir zamanda malvarlığıyla ilgili çeşitli tasarruflarda bulunduğunu, Adana 6.Noterliğinin 06.02.2008 tarih 02868 yevmiye numaralı kooperatif üyelik ve durak hattı devir sözleşmesi ile Adana Büyükşehir Belediyesi Otobüs İşletme Müdürlüğünde kayıtlı bulunan S.S 178 nolu Adana ili Seyhan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifindeki üyelik ve durak hakkını kardeşi ...'e devir ettiğini, söz konusu devirin muvazaalı bir devir olduğunu belirterek davanın kabulü ile bu işlemin iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş yargılama sırasında davaya konu üyelik ve durak hakkı dava dışı ... adlı 3.şahsa devredildiğinden davacı vekili 25.11.2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile davasını tazminata dönüştürdüğünü bildirmiştir.

Davalı ... vekili; usuli açıdan borçlular hakkında aciz belgesi alınmadığını, tasarrufun iptali davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ... hakkındaki davanın kabulü ile davacının Adana 9. İcra Müdürlüğünün 2009/1346 sayılı dosyasındaki asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olmak koşulu ile davalı ...'ün tazminata mahkum edilmesine, karar verilmiş; hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; karar Dairenin ../...

11.03.2019 gün ve 2016/3185-2019/2738 sayılı kararı ile

bozulmuş, davacı vekili kararın düzeltilmesini istemiştir.

Yeniden yapılan inceleme sonunda:

Dava BK'nun 19. maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptaline ilişkindir.

Yüzeysel bakıldığında iptal davaları ile muvazaa davaları arasında bir benzerlik görülmekte ise de bu benzerlik her iki davanın güttüğü amaçtan öte gitmemektedir. İİK'nun 277. maddesinde sözü edilen iptal davaları borçlu tarafından geçerli olarak yapılmış bazı tasarrufların hükümsüz kılınması için açılır. Oysa muvazaa davası borçlunun yaptığı tasarrufi işlemlerin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tesbit ettirmeyi amaçlar. Kural olarak muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilirler.

3.kişinin danışıklı işlem ile hakkının zarar gördüğünün benimsenebilmesi için onun danışıklı işlemde bulunandan bir alacağının var olması ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı bir işlem yapılması gerekir. Davacının bu davadaki amacı alacağını tahsil edebilmek için muvazaa nedeniyle temelde geçersiz olan işlemin hükümsüzlüğünü sağlamaktır. Muvazaaya dayalı davalarda davacının icra takibine geçmesi ve aciz belgesi almasına gerek yoktur. Çünkü yukarıda açıklandığı gibi İİK 277 ve izleyen maddelerinde iptal davasına konu tasarruflar özünde geçerli olmasına rağmen kanunun icra hukuku yönünden iptaline imkan verdiği tasarruflardır. Muvazaaya dayalı iptal davasında ise davacı muvazaalı işlemle kendisinin zararlandırıldığını ileri sürmektedir. İİK 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen iptal davası açma hakkı davacının genel hükümlere, muvazaaya dayanarak dava açmasına engel değildir. Davacının iddiasını kanıtlaması halinde iddianın tasarrufun aynına ilişkin olmadığı, alacağın tahsiline yönelik bulunduğu da gözetilerek İİK'nun 283/1,2 maddesi kıyasen uygulanarak iptal ve tescile gerek olmaksızın tasarruf konusu üzerinde haciz ve satış isteyebilmesi yönünden hüküm kurulması gerekecektir.

Somut olayda, dava konusu S.S.178 nolu Adana İli, Seyhan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifindeki B-42 nolu üyelik hakkı ve durak hakkı Adana Büyükşehir Belediyesi Otobüs Şube Müdürlüğü’nün 06/02/2008 tarih ve 394 sayılı kararından da anlaşıldığı üzere davalı borçlu ...’ün özel halk otobüsü çalıştırma işine ait hak ve yükümlülüklerini Zafer ../...

Şenyüz’e devretmesine muvafakatı ile davalı 3. kişi ...’e devredilmiş, davanın açılmasından sonra ise davalı 3. kişi ... kooperatifteki üyelik hakkı ve durak hakkını dava dışı ...’a devretmiştir. Bu kooperatif üyeliği ve durak hakkı ile ilgili devrin iptaline karar verilmesi için kooperatif üyeliği ve durak hakkının devir silsilesi içindeki tüm satışların muvazaalı olduğunun ispatlanması gerekir. Ancak dava konusunun yargılama sırasında davalı tarafından devri halinde HMK’nun 125. maddesine göre davacının devir alan şahısları davaya dahil etmek veya davasını tazminata dönüştürmek gibi ihtiyari bir hakkı vardır.

Davacı 25/11/2015 tarihli dilekçe ile davayı bedele dönüştürdüklerini belirtmiştir. Mahkemenin, davalıların kardeş olup birbirlerinin borç ve alacaklarından haberdar oldukları yapılan tasarrufun iptali gerektiği tespiti yerinde olup, bu durumda dava konusu kooperatif üyelik hakkı ve durak hakkının davalı 3.kişi ...’ün elden çıkardığı tarihteki değerinin tespit edilerek, bu değer üzerinden davalı ...’ün davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesine karar verilmesi gerekirken infaz kabiliyeti olmayacak şekilde tazminat miktarı belirtilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 11.03.2019 gün ve 2016/3185-2019/2738 sayılı bozma ilamının ortadan kaldırılmasına, davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının yazılan gerekçe ile BOZULMASINA, tashihi karar peşin harcın karar düzeltme isteyen davacıya geri verilmesine 25/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6260, Karar No: 2019/1640, Tarih: 07.03.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/6260 E.  ,  2019/1640 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tehdit(korkutma) nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve tazminat isteklerine ilişkindir.

Davacı, davaya konu 16737 sayılı parseldeki 12 nolu bağımsız bölümün eşi ...ile kardeşleri adlarına kayıtlı iken, verdikleri vekaletname ile kendisini vekil tayin ettiklerini, davalı ...'ın tehditleri sonucunda anılan bağımsız bölümü vekil sıfatıyla davalıya devretmek zorunda kaldığını, davalının ceza davasında da tehdit suçundan ceza aldığını ileri sürerek tapu iptali-tescile, maddi ve manevi tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazın bedelinin ödenerek satın alındığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 12 nolu meskenin dava dışı ortaklar ...,..., ...ve... adlarına 1/4'er paylarla kayıtlı iken, adı geçen ortakların 28.07.2008 tarihli vekaletname ile yetkili kıldıkları davacı ... tarafından vekaleten olmak üzere 29.07.2008 tarihli resmi akitte davalı ...'a 22.000-YTL bedelle satış suretiyle temlik edildiği; ...'ın da bu taşınmazı davadan önce 08.09.2008 tarihli resmi akitle dava dışı ... isimli kişiye 22.000-YTL bedelle sattığı; ... tarafından da bu taşınmazın dava sırasında 05.03.2009 tarihli resmi akitle dava dışı ...'a 22.000-YTL bedelle satıldığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, davacı ... ile kocası ...'in 20.10.2008 tarihinde C.Savcılığına davalı ... hakkında şikayet dilekçesi verdikleri ve bu dilekçede evin satışına kadar olan olayları anlattıkları, C.Savcılığınca yapılan soruşturma sonucunda davalı hakkında 20.04.2009 tarihli iddianame ile "tehdit" suçundan kamu davası açıldığı, yargılama sonucunda davalı ...'ın "tehdit" suçundan cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 31.01.2011 tarihinde kesinleştiği, anılan ceza dosyası içerisindeki belgelerden, davacının kocası ...'in ... Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde 03.09.2008 - 08.09.2008 tarihlerinde yatarak tedavi gördüğü ve "Depresif mizaçlı uyum bozukluğu" teşhisi konulduğu, kendisine 29.06.2009 - 26.12.2009 tarihleri arasında 6 aylık rapor verildiği, raporun teşhis kısmına da "Psikotik belirtili ağır depresif nöbet" yazılı olduğu görülmektedir.

Bilindiği üzere, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(TBK) 37. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun(BK) 29.) maddesine göre, bir kimse karşı tarafın veya üçüncü bir kişinin kendisi veya yakınlarının maddi veya manevi varlığına yönelik hukuka aykırı ve esaslı korkutması sonucu yaptığı sözleşme ile bağlı sayılamaz. TBK'nin 38. (BK'nin 30.) maddesinde belirtildiği gibi, korkutmadan(ikrah-tehdit) söz edilebilmesi için, korkutmanın sözleşmeyi yapan kimsenin veya yakınlarının kişilik haklarına veya mal varlıklarına yönelik olması, korkutmaya maruz kalanın sübjektif durumuna göre ağır ve derhal meydana gelebilecek nitelik taşıması, haksız(hukuka aykırı) sayılması, illiyet bağının bulunması yani sözleşmenin korkunun yarattığı etki sonucu yapılması zorunludur. Bu koşulların varlığı halinde iradesi sakatlanan taraf, isterse iptal hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili(makable şamil) olarak ortadan kaldırılabilir.

Hemen belirtmek gerekir ki, iptal hakkının kullanılması hiçbir şekle bağlı değildir. Korkunun kalktığı tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde sözleşme karşı tarafa yöneltilecek tek taraflı sarih ve zımni bir irade açıklaması ile feshedilebileceği gibi def'i veya dava yoluyla da kullanılabilir(TBK'nin 39. m.). Sözleşme iptal edilmekle yapıldığı andan itibaren ortadan kalkacağı için yerine getirilen edim, istihkak davası(tapulu taşınmazlarda iptal ve tescil davası), bunun mümkün olmadığı hallerde sebepsiz zenginleşme davası ile geri istenebilir.

Ne var ki, davanın devamı sırasında ... tarafından taşınmazın dava dışı ...’a satıldığı saptandığına göre, ... hakkında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125/1. maddesinin uygulanmasında usulî zorunluluk vardır.

Hal böyle olunca; son kayıt maliki ... yönünden HMK'nın 125/1. maddesinin uygulanması, böylece değinilen usul eksikliği giderildikten sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacının açıklanan nedenden ötürü yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 07/03/2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

- KARŞI OY -

Dava, korkutma hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacının açıklanan nedenden ötürü yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 07/03/2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

- KARŞI OY -

Dava, korkutma hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğö 16737 parsel sayılı taşınmazın 12 nolu bağımsız bölümünü, eşi ...ile aralarında alacak borç ilişkisi olan davalı ...'ın baskı ve tehditleri sonucu iradesi dışında davalıya devrettiğini, bu temlik sonrası eşinin ve ailesinin sorunlar yaşadığını ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescilini, maddi, ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiş, davacı 20.10.2011 tarihli ıslah dilekçesiyle,; taşınmazın dava açılmadan önce üçüncü kişiye devredilmiş olaması nedeniyle taşınmazın devir tarihindeki değerinin davalıdan tahsili yönünde davasını tazminat olarak ıslah ettiği, 17.04.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle de, maddi tazminat talebini ıslahla 160.000,00TL olarak artırmıştır.

Davalı, taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda; davacının 12 nolu bağımsız bölümün ¼ paydaşları ..., ..., ... ve ...'e vekaleten taşınmazı davalı ...'a satış suretiyle devrettiği, davacının dava konusu taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı saptanmıştır.

Bilindiği üzere; bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak, o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatının da o hakkın sahibine ait olduğu tartışmasızdır

Bu nedenle de, davada inceleme yapılırken öncelikle, davacı niteliğinin yani aktif husumetin, davacı sıfatının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.

Hal böyle olunca, davacının davaya konu edilen 12 nolu bağımsız bölüm paydaşlarına vekaleten satış işlemini yaptığı, taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan ayni hakkı veya şahşi hakkının bulunmadığı, davacının davalı adına olan tapunun iptaliyle adına tesciline ilişkin talebini, taşınmazın işlem tarihindeki bedelinin davalıdan tahsili olarak ıslah ettiği, maddi tazminat talebi yönünden davacı taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesi ve sonucu itibariyle, manevi tazminat yönünden de, iddianın kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davanın reddinin doğru olduğu ve mahkeme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan, ıslahla dava taşınmaz bedelinin tahsili olarak maddi tazminat istemine dönüştürüldüğü halde son kayıt malikinin davaya katılması yönündeki mahkeme kararının bozulmasına yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/18590, Karar No: 2013/16079, Tarih: 18.11.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/18590 E.  ,  2013/16079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KUMLUCA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/07/2010

Yanlar arasında görülen elatmanın  önlenmesi, yıkım davası sonunda, yerel mahkemece  davanın konusuz  kaldığı   gerekçesiyle  karar  verilmesine yer  olmadığına ilişkin olarak verilen karar dahili davalı  tarafından  yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,  Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaza ilişkin kaydın dayanağı olan imar planının iptal edilmesi ile hukuki geçerliliğini yitirdiği bu nedenle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden davacının, kayden maliki olduğu 300 ada 5 parsel sayılı taşınmaz içerisinde davalıya ait yapı bulunduğunu ve taşınmaz içindeki ağaçları davalının kullandığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı, yargılama sırasında 300 ada 5 parsele ilişkin geri dönüşüm imar uygulaması yapılarak 635 ada 5 parsel numarasını aldığı, davalının taşınmazını   H.A'a satması üzerine bu kişinin davaya dahil edildiği gözlenmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (HUMK) 388, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 298. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu HUMK'nun 389., yine HMK'nin 297/2. maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne var ki, uygulamada HUMK'nun 381.maddesinin son fıkrasının HMK'nin 294.maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağı geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar  daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın farklı olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141. maddesi ile HMK'nin yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum oluşturur. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.